Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 687 1964821 1954286 2026-05-30T11:06:15Z Dr-Andr888 98840 /* */ 1964821 wikitext text/x-wiki <!-- {{líðandi stund}} {{About|the country of Russia|the ongoing conflict|2022 Russian invasion of Ukraine|other uses|Russie (disambiguation)}} --> {{um|Rússland|stríðsástandið þar|Innrás Rússa í Úkraínu 2022–}} {{Land |nafn = Rússneska sambandsríkið |nafn_á_frummáli = Российская Федерация |nafn_í_eignarfalli = Rússlands |fáni = Flag of Russia.svg |skjaldarmerki = Coat of Arms of the Russian Federation.svg |staðsetningarkort = Russian Federation (orthographic projection) - 2014, 2022 Annexed Territories disputed.svg |tungumál = [[Rússneska]] (ásamt ýmsum öðrum tungumálum í einstökum héruðum) |höfuðborg = [[Moskva]] |stjórnarfar = [[Sambandslýðveldi]] |titill_leiðtoga1 = [[Forseti Rússlands|Forseti]] |titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Rússlands|Forsætisráðherra]] |nafn_leiðtoga1 = [[Vladímír Pútín]] |nafn_leiðtoga2 = [[Míkhaíl Míshústín]] |staða=Sjálfstæði |staða_athugasemd=við hrun [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] |atburður1=Yfirlýst |dagsetning1=[[12. júní]] [[1990]] |atburður2=Viðurkennt |dagsetning2=[[25. desember]] [[1991]] |stærðarsæti = 1 |flatarmál = 17.098.246 |hlutfall_vatns = 13 |mannfjöldaár = 2021 |mannfjöldasæti = 9 |fólksfjöldi = 146.171.015 |íbúar_á_ferkílómetra = 8,4 |VLF_ár = 2021 |VLF = 4.328 |VLF_sæti = 6 |VLF_á_mann = 29.485 |VLF_á_mann_sæti = 50 |VÞL_ár = 2019 |VÞL = {{hækkun}} 0.824 |VÞL_sæti = 52 |gjaldmiðill = [[Rússnesk rúbla|Rúbla]] (RUB) |tímabelti = [[UTC]]+3 til +12 |þjóðsöngur = [[Sálmur rússneska sambandsins]] |tld = ru |símakóði = 7 |}} '''Rússland''' ([[rússneska]]: ''Росси́я'', umritun: ''Rossíja''), formlegt heiti '''Rússneska sambandsríkið''' ([[rússneska]]: ''Росси́йская Федера́ция'', umritun: ''Rossíjskaja federatsíja''), er víðfeðmt land í [[Austur-Evrópa|Austur-Evrópu]] og [[Norður-Asía|Norður-Asíu]]. Landið er það langstærsta að flatarmáli í heiminum, yfir 17 milljón ferkílómetrar, nær yfir 11 [[tímabelti]] og þekur 8. hluta af þurrlendi Jarðarinnar. Það er nánast tvöfalt stærra en Kanada sem er næststærst. Rússland á landamæri að 16 öðrum ríkjum. Landið er einnig það níunda fjölmennasta í heiminum og fjölmennasta Evrópulandið. Höfuðborgin, [[Moskva]], er stærsta borg Evrópu. Önnur stærsta borg landsins er [[Sankti Pétursborg]]. [[Rússar]] eru fjölmennasti hópur [[Slavar|Slava]] og [[rússneska]] er það [[slavnesk mál|slavneska mál]] sem hefur langflesta málhafa. [[Austur-Slavar]] komu fram á sjónarsviðið sem sérstök Evrópuþjóð milli 3. og 8. aldar. Á 9. öld stofnuðu norrænir víkingar [[Garðaríki]] í kringum borgirnar [[Hólmgarður|Hólmgarð]] (Novgorod) og [[Kænugarður|Kænugarð]] (Kyjív). Árið 988 tók Garðaríki upp [[Gríska rétttrúnaðarkirkjan|grískan rétttrúnað]] undir áhrifum frá [[Austrómverska ríkið|Austrómverska ríkinu]]. [[Býsantíum]] hafði mikil menningarleg áhrif á Rússland næstu aldirnar. Garðaríki tók að leysast upp á 12. öld og furstadæmin urðu að skattlöndum [[Mongólar|Mongóla]] eftir að þeir réðust á þau á 13. öld. [[Stórhertogadæmið Moskva]] efldist á 15. öld og lagði undir sig norðurhluta hins forna Gaðraríkis. [[Ívan grimmi]] tók upp titillinn [[tsar]] ([[keisari]]) og stofnaði [[Rússneska keisaradæmið]] á 16. öld. Með landkönnun og landvinningum um alla Asíu varð Rússaveldi þriðja stærsta heimsveldi sögunnar. Eftir [[Rússneska byltingin|rússnesku byltinguna]] varð Rússland [[Sovétlýðveldið Rússland|mikilvægasta sambandslýðveldi]] [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]]. Landið átti stóran þátt í sigri [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|Bandamanna]] í [[síðari heimsstyrjöld]] og varð [[risaveldi]] sem keppti við [[Bandaríkin]] um alþjóðleg áhrif á tímum [[Kalda stríðið|kalda stríðsins]]. Eftir [[upplausn Sovétríkjanna]] árið [[1991]] fékk Rússland sjálfstæði sem sambandsríki. Eftir [[stjórnarskrárkreppan í Rússlandi 1993|stjórnarskrárkreppuna 1993]] varð landið í auknum mæli að [[forsetaræði]]. [[Vladímír Pútín]] hefur haft þar mest völd frá aldamótunum [[2000]]. Ríkisstjórn hans hefur verið sökuð um [[alræði]]stilburði, [[mannréttindabrot]] og [[spilling]]u. Pútín tilkynnti sérstaka hernaðaraðgerð til að afvopna og afnasistavæða Úkraínu í febrúar 2022, og bannar að nota orðið stríð yfir það (og þúsundum mótmælenda sem nota það orð hafa verið stungið í fangelsi fyrir það og Rússland skilgreint [[Facebook]] (og Meta, fyrirtækið sem á Facebook og Instagram) sem öfgasamtök <ref>{{Cite web |date=2022-03-21 |title=Russian War Report: Meta officially declared “extremist organization” in Russia |url=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/russian-war-report-meta-officially-declared-extremist-organization-in-russia/ |access-date=2022-04-05 |website=Atlantic Council |language=en-US}}</ref>), en alþjóðasamfélagið (þar á meðal Ísland) kallar það stríð og [[innrás Rússa í Úkraínu 2022]]. Rússland er [[stórveldi]] á alþjóðavísu þótt það sé ekki sama [[risaveldi]]ð og Sovétríkin voru áður. Landið situr hátt á [[Vísitala um þróun lífsgæða|Vísitölu um þróun lífsgæða]], þar er [[almenn heilbrigðisþjónusta]] og ókeypis [[háskólamenntun]]. Hagkerfi Rússlands er það 11. stærsta í heimi og það 6. stærsta [[kaupmáttarjöfnuður|kaupmáttarjafnað]]. Rússland er [[kjarnorkuveldi]] sem á mesta safn [[kjarnavopn]]a í heimi og ræður yfir öðrum öflugasta [[her Rússlands|her]] í heimi. Landið er í fjórða sæti yfir fjárveitingar til hermála. Rússland býr yfir miklum [[olíulind|olíu-]] og [[gaslind]]um. Landið á fast sæti í [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna|Öryggisráði Sameinuðu þjóðanna]], á aðild að [[G20]], [[Samvinnustofnun Sjanghæ]], [[Efnahagssamstarf Asíu- og Kyrrahafsríkjanna|Efnahagssamstarfi Asíu- og Kyrrahafsríkjanna]], [[Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu]], [[Alþjóðlegi fjárfestingarbankinn|Alþjóðlega fjárfestingarbankanum]] og [[Alþjóðaviðskiptastofnun]]inni, auk þess að vera leiðandi í [[Samveldi sjálfstæðra ríkja]], [[Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin|Sameiginlegu öryggissáttmálastofnuninni]] og [[Evrasíska efnahagssambandið|Evrasíska efnahagssambandinu]]. Rússland er í níunda sæti yfir fjölda [[Heimsminjaskrá UNESCO|heimsminja]]. ==Heiti== Þjóðaheitið [[Rússar]] (Русь ''Rusj'') var upphaflega heiti á [[norræna|norrænum]] mönnum, [[víkingur|víkingum]] frá [[Eystrasalt]]i og [[Væringjar|væringjum]] frá [[Mikligarður|Miklagarði]], sem stofnuðu [[Garðaríki]] í kringum borgirnar [[Hólmgarður|Hólmgarð]] og [[Kænugarður|Kænugarð]] á miðöldum. Orðið er hugsanlega dregið af finnska orðinu ''Ruotsi'' yfir Svía frá [[Roslagen]], skylt sögninni „að róa“. Latneska útgáfan [[Rúþenía]] var algengara heiti yfir lönd [[Austur-Slavar|Austur-Slava]] þar sem nú eru Rússland og Úkraína á Vesturlöndum á miðöldum og síðar. Latneska heitið ''Moscovia'' var líka áfram notað á Vesturlöndum, þótt [[Stórhertogadæmið Moskva]] yrði formlega séð fyrst Stórfurstadæmið Rússland og síðan Keisaradæmið Rússland. Núverandi heiti landsins Россия (''Rossija'') er dregið af gríska heitinu Ρωσσία (''Róssía'') sem var notað í [[Austrómverska ríkið|Austrómverska ríkinu]] yfir Garðaríki. Þessi útgáfa heitisins komst fyrst í notkun á 15. öld eftir að [[Ívan mikli]] hafði sameinað nokkur af fyrrum löndum Garðaríkis og titlaði sig „stórfursta alls Rúsj“. Á 17. öld voru lönd [[kósakkar|kósakka]] þar sem Úkraína er nú kölluð ''Malorossija'' („Litla Rússland“) og löndin við Svartahaf sem Rússar unnu af [[Tyrkjaveldi]] voru kölluð ''Novorossija'' („Nýja Rússland“). Vesturhluti hins forna Garðaríkis varð hluti [[Stórfurstadæmið Litáen|Stórfurstadæmisins Litáens]] og skiptist í [[Hvíta-Rússland]] (austurhluti núverandi Hvíta-Rússlands), [[Svarta-Rússland]] (vesturhluti núverandi Hvíta-Rússlands) og [[Rauða-Rússland]] (vesturhluti núverandi Úkraínu og suðausturhluti núverandi [[Pólland]]s). ==Saga== Þau víðerni sem Rússland nútímans þekur voru áður byggð ýmsum ósamstæðum ættbálkum sem sættu stöðugum innrásum [[Húnar|Húna]], [[Gotar|Gota]] og [[Avarar|Avara]] á milli [[3. öld|þriðju]] og [[6. öld|sjöttu aldar]] eftir Krist. Fram á [[8. öld]] bjuggu [[Skýþar]], [[Íranskar þjóðir|írönsk þjóð]], á gresjunum þar sem nú er sunnanvert Rússland og [[Úkraína]] og vestar bjó [[Tyrkneskar þjóðir|tyrknesk þjóð]], [[Kasarar]] en þessir þjóðflokkar viku fyrir [[Svíþjóð|sænskum]] [[Víkingar|víkingum]] sem kallaðir voru [[Væringjar]] og [[Slavar|Slövum]] sem þá voru teknir að flytjast á svæðið. Væringjar stofnuðu [[Garðaríki]] með höfuðborg í [[Hólmgarður|Hólmgarði]] og runnu síðar saman við slavana sem urðu fljótlega fjölmennasti þjóðflokkurinn þar. Garðaríki stóð í nokkrar aldir og á þeim tíma tengdist það [[Rétttrúnaðarkirkjan|rétttrúnaðarkirkjunni]] og flutti höfuðborg sína til [[Kænugarður|Kænugarðs]] árið [[1169]]. Á þessum tíma var fyrst farið að nota orðin „Rhos“ eða „Russ“, bæði um Væringjana og Slavana. Á [[9. öld|9.]] og [[10. öld]] var þetta ríki hið stærsta í [[Evrópa|Evrópu]] og einnig var það auðugt vegna verslunarsambanda sinna við bæði Evrópu og [[Asía|Asíu]]. Á [[13. öld]] var svæðið illa leikið af innbyrðis deilum sem og innrásum úr austri, bæði af hendi [[Mongólar|Mongóla]] og [[Íslam|íslömskum]], tyrkneskumælandi hirðingjum sem áttu eftir að valda miklum óskunda á svæðinu næstu þrjár aldirnar. Þeir gengu einnig undir nafninu [[Tatarar]] og réðu lögum og lofum í mið- og suðurhluta Rússlands á meðan vesturhluti þess féll undir yfirráð [[Pólsk-litháenska samveldið|Pólsk-litáíska samveldisins]]. Upplausn Garðaríkis leiddi til þess að aðskilnaður varð milli Rússa sem bjuggu norðar og austar og Úkraínumanna og [[Hvíta-Rússland|Hvítrússa]] í vestri og þessi aðskilnaður hefur haldist fram á þennan dag. Norður-Rússland og Hólmgarður nutu einhverrar sjálfstjórnar á valdatíma mongóla og þessi svæði sluppu betur undan þeirri skálmöld sem ríkti annars staðar í landinu. Íbúarnir þar þurftu þó að kljást við [[Þýsku riddararnir|þýska krossfara]] sem reyndu að leggja undir sig svæðið. Líkt og á [[Balkanskagi|Balkanskaga]] og í [[Litla Asía|Litlu Asíu]] varð langvarandi valdaskeið hirðingja til þess að hægja mikið á efnahagslegri og félagslegri þróun landsins. Þrátt fyrir það náðu Rússar að rétta úr kútnum ólíkt býsanska keisaradæminu sem var andlegur leiðtogi þeirra, ráðast gegn óvinum sínum og leggja lönd þeirra undir sig. Eftir að [[Konstantínópel]] féll árið [[1453]] var Rússland eina burðuga kristna ríkið í Austur Evrópu og það gat því litið á sig sem arftaka Austrómverska ríkisins. ===Rússneska keisaradæmið=== Þrátt fyrir að vera enn þá að nafninu til undir yfirráðum Mongóla tók hertogadæmið Moskva að auka áhrif sín og seint á [[14. öld]] losnaði það alveg undan yfirráðum innrásarþjóðanna. [[Ívan grimmi]] sem var fyrsti leiðtoginn sem krýndur var keisari Rússlands hélt útþenslustefnunni áfram og náði nærliggjandi héruðum undir stjórn Moskvu og lagði svo undir sig víðerni Síberíu og Rússneska keisaraveldið varð til. Því næst komst [[Rómanovættin]] til valda, fyrsti keisari hennar var [[Mikael Rómanov]] sem krýndur var [[1613]]. [[Pétur mikli]] ríkti frá [[1689]] til [[1725]] en hann færði Rússland nær Vestur-Evrópu og sótti þangað hugmyndir og menningu til að draga úr áhrifum hirðingjamenningar sem hafði hafði haldið aftur af efnahagslegri framþróun landsins. [[Katrín mikla]] (valdatíð: [[1767]]-[[1796]]) lagði áfram áherslu á þessi atriði og Rússland var nú stórveldi, ekki bara í [[Asía|Asíu]] heldur einnig í [[Evrópa|Evrópu]] þar sem það stóð nú jafnfætis löndum eins og [[England]]i, [[Frakkland]]i og [[Þýskaland]]i. Stöðugur órói var þó viðloðandi meðal ánauðugra bænda og niðurbældra menntamanna og við upphaf [[Fyrri heimsstyrjöld|Fyrri heimsstyrjaldar]] virtist staða þáverandi keisara [[Nikulás 2.|Nikulásar 2.]] og keisaradæmisins vera fremur óviss. Miklir ósigrar rússneska hersins í stríðinu kyntu undir uppþotum í stærri borgum sem að lokum leiddu til þess að Rómanovættinni var steypt af stóli [[1917]] í uppreisn [[Kommúnismi|kommúnista]]. ===Rússneska byltingin og Sovétríkin=== Undir lok þessarar byltingar tók [[Bolsévikar|bolsévika-armur]] Kommúnistaflokksins öll völd undir stjórn [[Vladimir Lenín|Vladímírs Leníns]] og [[Sovétríkin]] voru stofnuð en [[Sovétlýðveldið Rússland|rússneska sovétlýðveldið]] var þungamiðja þeirra. Undir stjórn [[Jósef Stalín|Jósefs Stalíns]] var landið [[iðnvæðing|iðnvætt]] með hraði og [[samyrkjubúskapur]] tekinn upp í landbúnaði, fyrirkomulag sem kostaði tugi milljóna mannslífa. Í valdatíð hans tóku Sovétríkin þátt í [[síðari heimsstyrjöldin]]ni gegn [[Þýskaland]]i en mannfall var geypilegt í stríðinu, bæði meðal hermanna og almennra borgara. Að stríðinu loknu öðluðust Sovétríkin mikil áhrif í Austur-Evrópu og komu þar til valda leppstjórnum kommúnista í mörgum ríkjum og stofnuðu [[Varsjárbandalagið]] með þeim sem beint var gegn [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalagi]] [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og bandamanna þeirra en þessi tvö ríki voru nú einu risaveldin í heiminum og börðust um hugmyndafræði, völd og áhrif í [[Kalda stríðið|Kalda stríðinu]] svokallaða sem braust í raun aldrei út í beinum vopnuðum átökum þessara tveggja ríkja en á milli þeirra ríkti [[ógnarjafnvægi]] sem byggði á stórum [[kjarnorkuvopn]]abúrum beggja aðila. Á áratugunum eftir fráfall Stalíns stöðnuðu Sovétríkin efnahagslega og félagslega og reynt var að slaka á kjarnorkuviðbúnaðinum en þeir voru einnig tímabil mikilla afreka hjá Sovéskum vísindamönnum. ===Endalok Sovétríkjanna=== Um miðjan [[1981-1990|9. áratuginn]] kynnti þáverandi leiðtogi Sovétríkjanna, [[Míkhaíl Gorbatsjov]] tillögur sínar ''[[glasnost]]'' (opnun) og ''[[perestroika]]'' (endurskipulagning) í þeim tilgangi að nútímavæða kommúnismann en óviljandi leystu þær úr læðingi öfl sem [[Upplausn Sovétríkjanna|tvístruðu Sovétríkjunum]] í 15 sjálfstæð ríki í desember [[1991]], Rússland langstærst þeirra. Rússland hefur síðan þá verið að reyna að byggja upp [[lýðræði]]slega stjórnunarhætti og [[markaðshagkerfi]] en gengur hægt. Skömmu eftir fall Sovétríkjanna tók að bera á þjóðernisdeilum á meðal sumra þeirra fjölmörgu þjóðernishópa sem búa innan landamæra Rússlands og á stöðum eins og [[Téténía|Téténíu]] og [[Norður-Ossetía|Norður-Ossetíu]] braust út [[skæruhernaður]] sem entist í mörg ár. ==Landfræði== [[File:Russian Federation Relief Map.png|thumb|upright=1.45|[[Landslagskort]] af Rússlandi.]] Rússland nær yfir stóra hluta tveggja heimsálfa, [[Evrópa|Evrópu]] og [[Asía|Asíu]].<ref name="natgeo">{{cite encyclopedia|url=https://kids.nationalgeographic.com/geography/countries/article/russia|title=Russia|work=[[National Geographic Kids]]|access-date=26. maí 2021}}</ref> Landið nær yfir nyrsta hluta [[Evrasía|Evrasíu]] og á fjórðu lengstu strandlengju heims, 37.653 km að lengd.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/coastline/|title=Coastline - The World Factbook|work=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=27. júní 2021|archive-date=2022-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220412194038/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/coastline|url-status=dead}}</ref> Rússland er á milli 41. og 82. breiddargráðu norður og 19. lengdargráðu austur og 169. lengdargráðu vestur. Landið er raunar stærra en þrjár heimsálfur: [[Eyjaálfa]], Evrópa og [[Suðurskautslandið]],<ref>{{cite web|url=https://medium.com/@callummtaylor/russia-is-huge-and-thats-about-the-size-of-it-180d99ab4a81|title=Russia is huge, and that's about the size of it.|work=[[Medium (website)|Medium]]|first=Callum|last=Taylor|quote="Russia takes up 17,098,250 square kilometres, roughly one-eighth of the world’s total land mass. That’s larger than the entire continent of Antarctica..."|date=2. apríl 2018|access-date=6. júlí 2021}}</ref> og er um það bil jafnstórt og yfirborð [[Plútó (dvergreikistjarna)|Plútós]].<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/science/across-the-universe/2015/jul/28/pluto-ten-things-we-now-know-about-the-dwarf-planet|title=Pluto: ten things we now know about the dwarf planet|work=[[The Guardian]]|first=Stuart|last=Clark|quote="Pluto’s diameter is larger than expected at 2,370 kilometres across. This is about two-thirds the size of Earth’s moon, giving Pluto a surface area comparable to Russia."|date=28. júlí 2015|access-date=20. júní 2021}}</ref> Vestasti hluti Rússlands er útlendan [[Kalíníngrad]] við [[Eystrasalt]], sem er um 9.000 km frá austasta hluta landsins, [[Stóra Díómedeseyja|Stóru Díómedeseyju]] í [[Beringssund]]i.<ref name="Geo">{{cite web|url=https://countrystudies.us/russia/22.htm|title=Global Position and Boundaries|last=Glenn E. Curtis (ed.)|year=1998|location=[[Washington, D.C.]]|publisher=Federal Research Division of the [[Library of Congress]]|access-date=8. júlí 2021}}</ref> Í suðurhluta landsins er stór hluti [[Kákasusfjöll|Kákasusfjalla]] með [[Elbrusfjall]]i, sem er hæsti tindur Rússlands í 5.642 metra hæð; [[Altaífjöll]] og [[Sajanfjöll]] er að finna í [[Síbería|Síberíu]]; og [[Austur-Síberíufjöll]] og fjöllin á [[Kamsjatka|Kamtsjatka]] í [[Austurlönd Rússlands|Austurlöndum Rússlands]].<ref name="Topo">{{cite web|url=https://countrystudies.us/russia/23.htm|title=Topography and Drainage|last=Glenn E. Curtis (ed.)|year=1998|location=[[Washington, D.C.]]|publisher=Federal Research Division of the [[Library of Congress]]|access-date=8. júlí 2021}}</ref> [[Úralfjöll]] liggja frá norðri til suðurs í vesturhluta Rússlands og skilgreina mörk Evrópu og Asíu.<ref>{{cite web|url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/87198/the-ural-mountains|title=The Ural Mountains|work=[[NASA Earth Observatory]]|access-date=27. maí 2021}}</ref> Ásamt [[Kanada]] er Rússland annað tveggja landa sem á strönd að þremur [[úthaf|úthöfum]],<ref name="natgeo"/> auk þess að tengjast yfir þrettán randhöfum.<ref name="Geo"/> Helstu eyjar og eyjaklasar Rússlands eru [[Novaja Semlja|Novaja Zemlja]], [[Frans Jósefsland]], [[Severnaja Semlja]], [[Nýju Síberíueyjar|Nýju-Síberíueyjar]], [[Wrangel-eyja]], [[Kúrileyjar]] og [[Sakalín|Sakhalín]].<ref name="Arctic">{{cite web|url=https://www.thearcticinstitute.org/countries/russia/|title=Russia|work=[[The Arctic Institute – Center for Circumpolar Security Studies]]|access-date=27. júní 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.euronews.com/travel/2021/02/24/island-hopping-in-russia-sakhalin-kuril-islands-and-kamchatka-peninsula|title=Island hopping in Russia: Sakhalin, Kuril Islands and Kamchatka Peninsula|work=[[Euronews]]|first=Ziryan|last=Aziz|date=28. febrúar 2020|access-date=27. júní 2021}}</ref> Sundið milli [[Díómedeseyjar|Díómedeseyja]] þar sem landhelgi Rússlands og Bandaríkjanna (Alaska) mætast, er aðeins 3,8 km að breidd,<ref>{{cite web|url=https://www.atlasobscura.com/places/diomede-islands|title=Diomede Islands – Russia|work=[[Atlas Obscura]]|access-date=27 June 2021}}</ref> og eyjan [[Kúnasjír]] (Kúrileyjar) er aðeins 20 km frá [[Hokkaídó]] í [[Japan]]. Í Rússlandi eru yfir 100.000 ár<ref name="natgeo"/> og landið ræður yfir einum mesta vatnsforða heims. Stöðuvötn í Rússlandi geyma um fjórðung ferskvatnsbirgða heims.<ref name="Topo"/> [[Bajkalvatn]] er stærsta stöðuvatn Rússlands. Það er dýpsta, elsta og vatnsmesta stöðuvatn heims<ref name="baikal">{{cite web|title=Lake Baikal—A Touchstone for Global Change and Rift Studies|publisher=United States Geological Survey|url=http://pubs.usgs.gov/fs/baikal/|access-date=26. desember 2007}}</ref> og geymir um fimmtung alls ferskvatns á yfirborði Jarðar.<ref name="Topo"/> [[Ladogavatn]] og [[Onegavatn]] í norðvesturhluta Rússlands eru tvö af stærstu vötnum Evrópu.<ref name="natgeo"/> Rússland er í öðru sæti á eftir Brasilíu yfir mesta endurnýjanlega vatnsforða heims.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/total-renewable-water-resources/|title=Total renewable water resources|website=[[The World Factbook]]|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=9. júlí 2021|archive-date=2022-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220408173647/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/total-renewable-water-resources/|url-status=dead}}</ref> [[Volga]] er lengsta fljót Evrópu.<ref name="rivers">{{cite web|url=https://www.themoscowtimes.com/2019/05/15/russias-largest-rivers-from-the-amur-to-the-volga-a65593|title=Russia's Largest Rivers From the Amur to the Volga|work=[[The Moscow Times]]|date=15. maí 2019|access-date=26. maí 2021}}</ref> Í Síberíu eru [[Ob]], [[Jenisej]], [[Lena (á)|Lena]] og [[Amúrfljót]] með lengstu fljótum heims.<ref name="rivers"/> ==Stjórnsýsluskipting== [[File:Map of federal subjects of Russia (2022), disputed Crimea and Donbass.svg|thumb|upright=1.45|Stjórnsýsluskipting af Rússlandi.]] {| class="wikitable" |- ! Sjálfstjórnarborgir !! Fáni !! mannfjöldi |- | [[Moskva]] || [[File:Flag of Moscow.svg|border|45x45px]] || 13.010.112 |- | [[Sankti Pétursborg]] || [[File:Flag of Saint Petersburg Russia.svg|border|45x45px]] || 5.601.911 |} {| class="wikitable" |- ! Svæði/fylki og Lýðveldi !! Fáni !! höfuðborg !! mannfjöldi |- | [[Adigea|Adygea]] || [[File:Flag of Adygea.svg|border|45x45px]] || [[Majkop]] || 496.934 |- | [[Altaífylki]] || [[File:Flag of Altai Krai.svg|border|45x45px]] || [[Barnaúl]] || 2.163.693 |- | [[Altaíska lýðveldið]] || [[File:Flag of Altai Republic.svg|border|45x45px]] || [[Gorno-Altajsk]] || 210.924 |- | [[Amúrfylki]] || [[File:Flag of Amur Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Blagovestsjensk]] || 766.912 |- | [[Arkhangelskfylki]] || [[File:Flag of Arkhangelsk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Arkhangelsk]] || 978.873 |- | [[Astrakhanfylki]] || [[File:Flag of Astrakhan Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Astrakhan]] || 960.142 |- | [[Basjkortostan]] || [[File:Flag of Bashkortostan.svg|border|45x45px]] || [[Úfa]] || 4.091.423 |- | [[Belgorodfylki]] || [[File:New Flag of Belgorod Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Belgorod]] || 1.540.486 |- | [[Brjanskfylki]] || [[File:Flag of Bryansk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Brjansk]] || 1.169.161 |- | [[Búrjatía]] || [[File:Flag of Buryatia.svg|border|45x45px]] || [[Úlan-Úde]] || 978.588 |- | [[Téténía]] || [[File:Flag of the Chechen Republic.svg|border|45x45px]] || [[Groznyj]] || 1.510.824 |- | [[Tsjeljabínskfylki]] || [[File:Flag of Chelyabinsk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Tsjeljabínsk]] || 3.431.224 |- | [[Tsjúkotkaumdæmi]] || [[File:Flag of Chukotka.svg|border|45x45px]] || [[Anadyr]] || 47.490 |- | [[Tsjúvashíja]] || [[File:Flag of Chuvashia.svg|border|45x45px]] || [[Tsjeboksary]] || 1.186.909 |- | [[Dagestan]] || [[File:Flag of Dagestan.svg|border|45x45px]] || [[Makhatsjkala]] || 3.182.054 |- | [[Ingúsetía]] || [[File:Flag of Ingushetia.svg|border|45x45px]] || [[Magas]] || 509.541 |- | [[Írkútskfylki]] || [[File:Flag of Irkutsk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Írkútsk]] || 2.370.102 |- | [[Ívanovofylki]] || [[File:Flag of Ivanovo Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Ívanovo]] || 927.828 |- | [[Hebreska sjálfstjórnarfylkið]] || [[File:Flag of the Jewish Autonomous Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Bírobídzhan]] || 150.453 |- | [[Kabardíno-Balkaríja]] || [[File:Flag of Kabardino-Balkaria.svg|border|45x45px]] || [[Naltsjík]] || 904.200 |- | [[Kalíníngradfylki]] || [[File:Flag of Kaliningrad Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Kalíníngrad]] || 1.029.966 |- | [[Kalmykíja]] || [[File:Flag of Kalmykia.svg|border|45x45px]] || [[Elísta]] || 267.133 |- | [[Kalúgafylki]] || [[File:Flag of Kaluga Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Kalúga]] || 1.069.904 |- | [[Kamtsjatkafylki]] || [[File:Flag of Kamchatka Krai.svg|border|45x45px]] || [[Petropavlovsk-Kamtsjatskíj]] || 291.705 |- | [[Karatsjaj-Tsjerkessíja]] || [[File:Flag of Karachay-Cherkessia.svg|border|45x45px]] || [[Tsjerkessk]] || 469.865 |- | [[Karelíja]] || [[File:Flag of Karelia.svg|border|45x45px]] || [[Petrozavodsk]] || 533.121 |- | [[Kemerovofylki]] || [[File:Flag of Kemerovo Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Kemerovo]] || 2.600.923 |- | [[Khabarovskfylki]]|| [[File:Flag of Khabarovsk Krai.svg|border|45x45px]] || [[Khabarovsk]] || 1.292.944 |- | [[Khakassíja]] || [[File:Flag of Khakassia.svg|border|45x45px]] || [[Abakan]] || 534.795 |- | [[Khanty–Mansíumdæmi]] || [[File:Flag of Yugra.svg|border|45x45px]] || [[Khanty-Mansíjsk]] || 1.711.480 |- | [[Kírovfylki]] || [[File:Flag of Kirov Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Kírov]] || 1.153.680 |- | [[Lýðveldið Komi]] || [[File:Flag of Komi.svg|border|45x45px]] || [[Syktyvkar]] || 737.853 |- | [[Kostromafylki]] || [[File:Flag of Kostroma Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Kostroma]] || 580.976 |- | [[Krasnodarfylki]] || [[File:Flag of Krasnodar Krai.svg|border|45x45px]] || [[Krasnodar]] || 5.838.273 |- | [[Krasnojarskfylki]] || [[File:Flag of Krasnoyarsk Krai.svg|border|45x45px]] || [[Krasnojarsk]] || 2.856.971 |- | [[Kúrganfylki]] || [[File:Flag of Kurgan Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Kúrgan]] || 776.661 |- | [[Kúrskfylki]] || [[File:Flag of Kursk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Kúrsk]] || 1.082.458 |- | [[Leníngradfylki]] || [[File:Flag of Leningrad Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Gattsjína]]|| 2.000.997 |- | [[Lípetskfylki]] || [[File:Flag of Lipetsk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Lípetsk]] || 1.143.224 |- | [[Magadanfylki]] || [[File:Flag of Magadan Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Magadan]] || 136.085 |- | [[Maríj El]] || [[File:Flag of Mari El.svg|border|45x45px]] || [[Joshkar-Ola]] || 677.097 |- | [[Mordóvía]] || [[File:Flag of Mordovia.svg|border|45x45px]] || [[Saransk]] || 783.552 |- | [[Moskvufylki]] || [[File:Flag of Moscow oblast.svg|border|45x45px]] || [[Balashíkha]] || 8.524.665 |- | [[Múrmanskfylki]] || [[File:Flag of Murmansk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Múrmansk]] || 667.744 |- | [[Nenetsía]] || [[File:Flag of Nenets Autonomous District.svg|border|45x45px]] || [[Narjan-Mar]] || 41.434 |- | [[Nízhníj-Novgorodfylki]] || [[File:Flag of Ingushetia.svg|border|45x45px]] || [[Nízhníj Novgorod]]|| 3.119.115 |- | [[Norður-Ossetía-Alanía]] || [[File:Flag of North Ossetia.svg|border|45x45px]] || [[Vladíkavkaz]] || 687.357 |- | [[Novgorodfylki]] || [[File:Flag of Novgorod Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Hólmgarður|Velíkíj Novgorod]] || 583.387 |- | [[Novosíbírskfylki]] || [[File:Flag of Novosibirsk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Novosíbírsk]] || 2.797.176 |- | [[Omskfylki]] || [[File:Flag of Omsk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Omsk]] || 1.858.798 |- | [[Orenbúrgfylki]] || [[File:Flag of Orenburg Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Orenbúrg]] || 1.862.767 |- | [[Orjolfylki]] || [[File:Flag of Oryol Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Orjol]] || 713.374 |- | [[Pensafylki|Penzafylki]] || [[File:Flag of Penza Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Pensa|Penza]] || 1.266.348 |- | [[Permfylki]] || [[File:Flag of Perm Krai.svg|border|45x45px]] || [[Perm (borg)|Perm]] || 2.532.405 |- | [[Prímorja]] || [[File:Flag of Primorsky Krai.svg|border|45x45px]] || [[Vladívostok]] || 1.845.165 |- | [[Pskovfylki]] || [[File:Flag of Pskov Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Pskov]] || 599.084 |- | [[Rostovfylki]] || [[File:Flag of Rostov Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Rostov við Don]]|| 4.200.729 |- | [[Rjazanfylki]] || [[File:Flag of Ryazan Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Rjazan]] || 1.102.810 |- | [[Sakha]] (Jakútía) || [[File:Flag of Sakha.svg|border|45x45px]] || [[Jakútsk]] || 995.686 |- | [[Sakhalínfylki]] || [[File:Flag of Sakhalin Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Júzhno-Sakhalínsk]] || 466.609 |- | [[Samarafylki]] || [[File:Flag of Samara Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Samara]] || 3.172.925 |- | [[Saratovfylki]] || [[File:Flag of Saratov Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Saratov]] || 2.442.575 |- | [[Smolenskfylki]] || [[File:Flag of Smolensk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Smolensk]] || 888.421 |- | [[Stavropolfylki]] || [[File:Flag of Stavropol Krai.svg|border|45x45px]] || [[Stavropol]] || 2.907.593 |- | [[Sverdlovskfylki]] || [[File:Flag of Sverdlovsk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Jekaterínbúrg]] || 4.268.998 |- | [[Tambovfylki]] || [[File:Flag of Tambov Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Tambov]] || 982.991 |- | [[Tatarstan]] || [[File:Flag of Tatarstan.svg|border|45x45px]] || [[Kazan]] || 4.004.809 |- | [[Tomskfylki]] || [[File:Flag of Ingushetia.svg|border|45x45px]] || [[Tomsk]] || 1.062.666 |- | [[Túlafylki]] || [[File:Flag of Tula Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Túla]] || 1.501.214 |- | [[Túva]] || [[File:Flag of Tuva.svg|border|45x45px]] || [[Kyzyl]] || 336.651 |- | [[Tverfylki]] || [[File:Flag of Tver Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Tver]] || 1.230.171 |- | [[Tjúmenfylki]] || [[File:Flag of Tyumen Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Tjúmen]] || 1.601.940 |- | [[Údmúrtía]] || [[File:Flag of Udmurtia.svg|border|45x45px]] || [[Ízhevsk]] || 1.452.914 |- | [[Úljanovskfylki]] || [[File:Flag of Ulyanovsk Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Úljanovsk]] || 1.196.745 |- | [[Vladímírfylki]] || [[File:Flag of Vladimirskaya Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Vladímír]] || 1.348.134 |- | [[Volgogradfylki]] || [[File:Flag of Volgograd Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Volgograd]] || 2.500.781 |- | [[Vologdafylki]] || [[File:Flag of Vologda oblast.svg|border|45x45px]] || [[Vologda]] || 1.142.827 |- | [[Voronezhfylki]] || [[File:Flag of Voronezh Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Voronezh]] || 2.308.792 |- | [[Jamalía]] || [[File:Flag of Yamal-Nenets Autonomous District.svg|border|45x45px]] || [[Salekhard]] || 510.490 |- | [[Jaroslavlfylki]] || [[File:Flag of Yaroslavl Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Jaroslavl]] || 1.209.811 |- | [[Zabajkalfylki]] || [[File:Flag of Zabaykalsky Krai.svg|border|45x45px]] || [[Zabajkalsk]] || 1.004.125 |} ===Svæði sem Rússland gerir tilkall til=== Auk lögbundinna yfirráðasvæða Rússlands gerir ríkið tilkall til ýmissa landsvæða í [[Úkraína|Úkraínu]] sem Rússar hafa lagt undir sig í [[Stríð Rússlands og Úkraínu|stríði ríkjanna]] frá árinu 2014. Rússar [[Krímskagakreppan 2014|innlimuðu Krímskaga]] árið 2014 og viðhalda þar fullum yfirráðum. Stjórn Rússlands tilkynnti um innlimun fylkjanna [[Donetska Oblast|Donetsk]]. [[Lúhanska Oblast|Lúhansk]]. [[Khersonska Oblast|Kherson]] og [[Zaporízjzja-fylki|Zaporízjzja]] á tíma [[Innrás Rússa í Úkraínu 2022|innrásarinnar í Úkraínu]] árið 2022. Rússar hafa nær fulla stjórn á Donetsk en ráða aðeins um helmingi af hinum þremur fylkjunum. Flest ríki viðurkenna ekki tilkall Rússlands til þessara svæða og líta á stjórn þeirra þar sem ólöglegt hernám. Víðast hvar er litið á þau sem lögmætan hluta Úkraínu. {| class="wikitable" |- ! Svæði/fylki og lýðveldi !! Fáni !! höfuðborg !! mannfjöldi |- style="height:50px; font-style: | [[Alþýðulýðveldið Donetsk]]|| [[File:Flag of Donetsk People's Republic.svg|border|45x45px]] || [[Donetsk (borg)|Donetsk]] || 4.100.280 |- | [[Khersonfylki]] || [[File:Flag of the Russian administered Kherson Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Kherson]]* || 1.016.707 |- | [[Krímskagalýðveldið]]|| [[File:Flag of Crimea.svg|border|45x45px]] || [[Símferopol]] || 1.934.630 |- | [[Alþýðulýðveldið Lúhansk]] || [[File:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|border|45x45px]] || [[Lúhansk (borg)|Lúhansk]] || 2.121.322 |- | [[Sevastopol]] || [[File:Flag of Sevastopol.svg|border|45x45px]] || - || 547.820 |- | [[Zaporízjzja-fylki]]|| [[File:Flag of the Russian administered Zaporizhzhia Oblast.svg|border|45x45px]] || [[Zaporízjzja]]*|| 1.666.515 |} <nowiki>*</nowiki> Borgirnar Kherson og Zaporízjzja eru undir yfirráðum Úkraínumanna þrátt fyrir að Rússar segist hafa innlimað þær sem fylkishöfuðborgir samnefndra fylkja. ==Borgir== * [[Moskva]] - 12.197.565 * [[Sankti Pétursborg]] - 4.661.000 * [[Novosíbírsk]] - 1.425.000 * [[Nízhníj Novgorod]] - 1.311.000 * [[Jekaterínbúrg]] - 1.294.000 * [[Samara]] - 1.157.000 * [[Krasnodar]] - 1.155.000<ref>{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/russia/gorodkrasnodar/|title=Krasnodar City|accessdate=2025-12-25|work=citypopulation.de}}</ref> * [[Omsk]] - 1.134.000 * [[Kazan]] - 1.106.000 * [[Tsjeljabínsk]] - 1.077.000 * [[Rostov við Don]] - 1.068.000 * [[Úfa]] - 1.042.000 * [[Volgograd]] - 1.011.000 * [[Perm (borg)|Perm]] - 1.002.000 * [[Krasnojarsk]] - 909.000 * [[Saratov]] - 873.000 * [[Voronezh]] - 849.000 * [[Toljattí]] - 703.000 * [[Úljanovsk]] - 636.000 * [[Ízhevsk]] - 632.000 * [[Vladívostok]] - 594.000 * [[Arkhangelsk]] - 349.000 * [[Múrmansk]] - 298.000 * [[Petropavlovsk-Kamtsjatskíj]] - 198.000 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{SSR}} {{APEC}} {{Samvinnustofnun Sjanghæ}} {{G-20}} {{Asía}} {{Evrópa}} [[Flokkur:Rússland]] sixz9areodj432jjhvx5utwn7n8u708 0 1677 1964785 1926594 2026-05-29T19:07:21Z Berserkur 10188 /* Á Íslandi */ 1964785 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1906]]|[[1907]]|[[1908]]|[[1909]]|[[1910]]|[[1911]]|[[1912]]| [[1891–1900]]|[[1901–1910]]|[[1911–1920]]| [[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]| }} Árið '''1909''' ('''MCMIX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[14. febrúar]] - [[Sjálfstæðisflokkurinn eldri]] var stofnaður. * [[11. apríl]] - [[Ungmennafélagið Afturelding]] var stofnað. * [[1. júlí]] - Franch Michelsen ehf, úrsmíðaverkstæði og verslun, var stofnað. ===Ódagsett=== * Stofnað var til [[vígslubiskup]]sembættanna á Hólum og í Skálholti. * [[Vatnsveita Reykjavíkur]] var sett á stofn. * [[Landsbankamálið]] hófst. * [[UMFS Dalvík]] var stofnað. * [[Landsbókasafn Íslands]] flutti í [[Safnahúsið]]. * Málleysingjaskólinn, síðar [[Heyrnleysingjaskólinn]] hóf kennslu í Reykjavík. === Fædd === * [[2. nóvember]] - [[Ásgeir Blöndal Magnússon]], málfræðingur og orðabókarhöfundur (d. [[1987]]) === Dáin === == Erlendis == * [[7. janúar]] - [[Kólumbía]] viðurkenndi sjálfstæði [[Panama]]. * [[9. janúar]] - [[Ernest Shackleton]] komst syðst allra á Suðurpólinn en komst ekki á sjálfan pólinn. * [[28. janúar]] - Bandarískir hermenn yfirgáfu Kúbu en þeir höfðu verið þar síðan [[Stríð Spánar og Bandaríkjanna]] hófst [[1898]]. *[[28. febrúar]] - [[Alþjóðlegur baráttudagur kvenna]] var haldinn fyrst. * [[6. apríl]] - [[Robert Peary]] komst fyrstur manna á [[Norðurpóllinn|Norðurpólinn]]. * [[11. apríl]] - Borgin [[Tel Aviv]] var stofnuð í Ísrael. * [[14. apríl]] - Adana-fjöldamorðið: [[Tyrkjaveldi|Ottóman-Tyrkir]] drápu 15.000-30.000 kristna Armena. * [[19. apríl]] - [[BP]]-olíufyrirtækið var stofnað. * [[25. júlí]] - Louis Blériot flaug fyrst yfir [[Ermasund]]. * [[október]] - [[Suzuki]]-saumavélafyrirtækið var stofnað, forveri bíla- og mótorhjólaframleiðandans. * [[26. október]] – [[Itō Hirobumi]], fyrrum forsætisráðherra [[Japan]]s, var ráðinn af dögum af kóreskum sjálfstæðissinna í [[Mansjúría|Mansjúríu]]. * [[18. nóvember]] – [[José Santos Zelaya]] einræðisherra [[Níkaragva]] tók 500 byltingarsinna af lífi. * [[27. nóvember]] - [[Bergensbanen]], lestarleiðin milli [[Björgvin]]ar og [[Ósló]], opnaði. * [[19. desember]] – [[Borussia Dortmund]] knattspyrnufélagið var stofnað í [[Dortmund]]. * [[23. desember]] - [[Albert 1. Belgíukonungur]] tók við af frænda sínum Leópold 2. * [[31. desember]] - [[Manhattanbrúin]] var opnuð. === Fædd === * [[22. janúar]] - [[U Thant]], búrmískur ríkiserindreki og aðalritari [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]] (d. [[1974]]). * [[9. febrúar]] - [[Rob-Vel]], franskur teiknimyndasagnahöfundur (d. [[1991]]). * [[24. febrúar]] - [[Max Black]], bandarískur heimspekingur (d. [[1988]]). * [[24. mars]] - [[Adalbert Deșu]], rúmenskur knattspyrnumaður (d. [[1937]]). * [[30. apríl]] - [[Júlíana Hollandsdrottning]] (d. [[2004]]) * [[30. maí]] - [[Benny Goodman]], bandarískur tónlistarmaður (d. [[1986]]) * [[20. júní]] - [[Errol Flynn]], bandarískur leikari (d. [[1959]]). * [[13. júlí]] - [[Souphanouvong]], stjórnmálamaður í Laos (d. [[1995]]). * [[14. ágúst]] - [[Juan Carreño]], mexíkóskur knattspyrnumaður (d. [[1940]]). * [[21. september]] - [[Kwame Nkrumah]], stjórnmálamaður og sjálfstæðishetja frá Gana (d. [[1972]]). * [[29. október]] - [[Ivan Bek]], júgóslavneskur knattspyrnumaður (d. [[1963]]). * [[4. nóvember]] - [[Bert Patenaude]], bandarískur knattspyrnumaður (d. [[1974]]). * [[25. nóvember]] - [[Đorđe Vujadinović]], júgóslavneskur knattspyrnumaður (d. [[1990]]). * [[6. desember]] - [[Oldřich Nejedlý]], tékkóslóvakískur knattspyrnumaður (d. [[1990]]). === Dáin === * [[13. febrúar]] - [[Hugo Hørring]], danskur forsætisráðherra (f. [[1842]]). * [[26. febrúar]] - [[Hermann Ebbinghaus]], þýskur heimspekingur og sálfræðingur (f. [[1850]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Guglielmo Marconi]], [[Karl Ferdinand Braun]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Wilhelm Ostwald]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Emil Theodor Kocher]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Selma Lagerlöf]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Auguste Marie Francois Beernaert]], [[Paul Henri Benjamin Balluet d'Estournelles de Constant]] [[Flokkur:1909]] cdazav0ak1hukxzeiup7n05dt4x1j0e 0 2194 1964792 1962803 2026-05-29T20:17:56Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1964792 wikitext text/x-wiki '''Frjáls hugbúnaður''' er [[hugtak]] notað yfir [[hugbúnaður|hugbúnað]] sem handhafinn getur notað, afritað, kynnt sér, breytt og dreift með eða án breytinga að vild. Hugbúnaður sem flokkast undir þetta er meðal annars hugbúnaður sem ekki nýtur verndar laga um [[Höfundarréttur|höfundarrétt]] eða hugbúnaður sem [[Frálst hugbúnaðarleyfi|leyfi]] er gefið til að nota á þennan hátt. [[Richard Stallman]], ásamt því að stofna [[Frjálsa hugbúnaðarstofnunin|Frjálsu hugbúnaðarstofnunina]] fann upp og skilgreindi hugtakið um miðjan [[1981–1990|níunda áratug]] [[20. öldin|20. aldar]], í skilgreiningunni eru tekin fram fjögur „[[frelsi]]“ (hér „leyfi“) (talin frá [[0]]) sem hugbúnaðurinn verður með höfundaréttarstöðu sinni að veita til að teljast undir hana: :0. Leyfi til að keyra [[forrit]]ið í hvaða tilgangi sem er. :1. Leyfi til að skoða hvernig forritið vinnur og breyta því eftir þörfum (aðgang að [[Frumkóði|frumkóða]] forritsins þarf nær alltaf til þess) :2. Leyfi til að dreifa afritum af forritinu. :3. Leyfi til að breyta forritinu og bæta það, og dreifa útkomunni til annarra svo að samfélagið í heild hagnist af breytingunum (aðgang að grunnkóða forritsins þarf til þess). <!-- Færa á [[Hugbúnaðarleyfi]] --[[Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason| ]] [[User:Ævar Arnfjörð Bjarmason/|Ævar]] [[User talk:Ævar Arnfjörð Bjarmason/|Arnfjörð]] [{{SERVER}}{{localurl:User talk:Ævar Arnfjörð Bjarmason|action=edit&section=new}} Bjarmason] [[User:Ævar Arnfjörð Bjarmason/| ]] 18:29, 19 nóv 2004 (UTC) Með sjálfkrafa gildistöku höfundarréttar fyrir [[hugverk]], og með því að hugbúnaður var sérstaklega tekinn inn í [[Bernarsáttmálinn|Bernarsáttmálann]] á [[1971-1980|áttunda áratugnum]], þarf höfundur sem vill gera hugverk sitt frjálst að gera það með sérstöku [[notkunarleyfi]], svokölluðu [[almenningsleyfi]]. Með því getur umgengni notandans við hugverkið verið ''eins og'' það væri í [[almenningur|almenningi]] að flestu leyti. (Hér ber að gæta þess að hugtakið [[almenningur]] hefur ólíka þýðingu í [[Evrópu]]löndum en annars staðar, og [[almenningseign]], sem í raun er oftast túlkað sem ríkiseign, hefur alls ekki sömu merkingu). --> <!-- Tók þetta út, þetta var í ensku greininni bara útaf málruglingi í enskri tungu og á varla heima hér þar sem ruglingur þessi er ekki til í íslensku --[[Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason| ]] [[User:Ævar Arnfjörð Bjarmason/|Ævar]] [[User talk:Ævar Arnfjörð Bjarmason/|Arnfjörð]] [{{SERVER}}{{localurl:User talk:Ævar Arnfjörð Bjarmason|action=edit&section=new}} Bjarmason] [[User:Ævar Arnfjörð Bjarmason/| ]] 18:29, 19 nóv 2004 (UTC) Mikilvægt er að greina frjálsan hugbúnað frá [[gjafbúnaður|gjafbúnaði]] (''freeware'') sem er ókeypis, en alls ekki frjáls, og [[Opinn hugbúnaður|opnum hugbúnaði]] sem er víðtækara hugtak. Raunar er alls ekki nauðsynlegt að hugbúnaður sé ókeypis til að hann teljist frjáls. --> == Tengt efni == * [[Frjálst efni]] * [[Opinn hugbúnaður]] == Tenglar == * [http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html Skilgreiningin á frjálsum hugbúnaði] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19980126185518/http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html |date=1998-01-26 }} * [http://www.gnu.org/licenses/license-list.html Listi yfir frjáls hugbúnaðarleyfi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110825004145/http://www.gnu.org/licenses/license-list.html |date=2011-08-25 }} {{stubbur|hugbúnaður}} [[Flokkur:Frjáls hugbúnaður| ]] [[Flokkur:Frjálst efni]] 7y6zti12jzf6fr0015rrmmsu414goof 0 2442 1964814 1756491 2026-05-30T10:19:07Z Akigka 183 1964814 wikitext text/x-wiki {{dagatal|maí}} '''30. maí''' er 150. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (151. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 215 dagar eru eftir af árinu. == Atburðir == * [[1431]] - [[Jóhanna af Örk]] var brennd á báli í Rúðuborg í Frakklandi. * [[1434]] - [[Bæheimsku styrjaldirnar]]: [[Orrustan við Lipan]] átti sér stað. * [[1536]] - [[Hinrik 8.]] Englandskonungur gekk að eiga [[Jane Seymour]], 11 dögum eftir aftöku [[Anne Boleyn]]. * [[1539]] - [[Hernando de Soto]] lenti í Tampa Bay í Flórída með 600 manna lið. * [[1574]] - Hinrik af Anjou, nýlega kjörinn konungur [[Pólland]]s, varð [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] þegar [[Karl 9. Frakkakonungur|Karl 9.]] bróðir hans lést. Móðir þeirra, [[Katrín af Medici]], stýrði ríkinu þar til Hinrik sneri aftur frá Póllandi. * [[1581]] - Mikill [[jarðskjálfti]] reið yfir á [[Suðurland]]i. Bæir á [[Rangárvellir|Rangárvöllum]] og í [[Hvolhreppur|Hvolhreppi]] hrundu og mannskaði varð. * [[1591]] - [[Marokkó]]skur innrásarher rændi borgina [[Timbúktú]]. * [[1619]] - [[Holland|Hollendingar]] nefndu borgina [[Djakarta]], „Batavíu“. * [[1626]] - Um 20.000 létust þegar [[byssupúður]]sverksmiðja sprakk í [[Peking]]. * [[1631]] - ''[[Gazette de France]]'', fyrsta vikulega dagblað Frakklands, var fyrst gefið út. * [[1635]] - [[Ferdinand 2. keisari]] og þýsku mótmælendafurstarnir gerðu með sér [[Friðarsamkomulagið í Prag (1635)|friðarsamkomulag]] í Prag sem fól í sér að [[Endurheimtartilskipunin]] frá 1629 var afturkölluð. * [[1646]] - [[Áttatíu ára stríðið]]: [[Spánn]] og [[Holland]] gerðu með sér tímabundið vopnahlé. * [[1662]] - [[Karl 2. Englandskonungur]] giftist [[Katrín af Braganza|Katrínu af Braganza]]. * [[1757]] - [[Ríkisspítali Danmerkur]], ''Rigshospitalet'' var stofnaður í Kaupmannahöfn. * [[1768]] - [[Eggert Ólafsson]] skáld og varalögmaður fórst á Breiðafirði ásamt konu sinni og sex öðrum mönnum. Voru þau að koma frá vetursetu í Sauðlauksdal. * [[1814]] - [[Fyrri Parísarfriðurinn]] var undirritaður í París. * [[1829]] - [[Jónas Hallgrímsson]] flutti prófræðu sína í Bessastaðakirkju. * [[1836]] - [[Paul Gaimard]] kom með leiðangur sinn til Reykjavíkur. * [[1848]] - [[Wisconsin]] varð 30. fylki Bandaríkjanna. * [[1851]] - [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jón Sigurðsson]] var kosinn forseti Kaupmannahafnardeildar [[Hið íslenska bókmenntafélag|Hins íslenska bókmenntafélags]] og gegndi þeirri stöðu til dauðadags. * [[1879]] - [[Madison Square Garden]] var opnaður almenningi í New York. * [[1889]] - [[Hallgrímur Sveinsson]] var vígður [[biskup]]. * [[1894]] - [[Eldey]] var klifin í fyrsta skipti. Var þar að verki Eldeyjar-Hjalti (Hjalti Jónsson) og tveir aðrir Vestmannaeyingar. Var þetta talin hættuför hin mesta. * [[1917]] - [[Bandalag kvenna í Reykjavík]] var stofnað. * [[1919]] - Fyrsti íslenski ríkisráðsfundurinn var haldinn í [[Fredensborgarhöll]] í Danmörku. Fyrsti slíkur fundur hérlendis var haldinn tveimur árum síðar. * [[1940]] - Róstur urðu eftir knattspyrnuleik milli [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkings]] í Reykjavík. Þrjátíu manns voru handteknir. * [[1943]] - Bandaríkjamenn hröktu Japani af Attu-eyju í [[Aljútaeyjar|Aljútaeyjum]], Alaska. * 1943 - [[Josef Mengele]], alræmdur læknir nasista hóf störf í [[Auschwitz]]. * [[1962]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM í knattspyrnu]] hófst í Síle. * [[1963]] - Yfir 500 búddamunkar mótmæltu stjórn [[Ngô Đình Diệm]] við þinghúsið í Saígon. * [[1967]] - Suðausturhluti Nígeríu lýsti yfir sjálfstæði undir nafninu [[Biafra]]. Í ágúst gerðu nígerískar hersveitir innrás í Biafra og þar með hófst [[Biafrastyrjöldin]], sem stóð til 1970. * [[1969]] - Danmörk varð fyrsta land heims sem afnam bann við [[klám]]i. * [[1971]] - [[Marineráætlunin]]: Bandaríkin sendu könnunarfarið ''Mariner 9'' á loft. * [[1977]] - Kvikmynd Hrafns Gunnlaugssonar, ''[[Blóðrautt sólarlag]]'', var frumsýnd og urðu um hana deilur. * [[1979]] - [[Brúðubíllinn]] hóf starfsemi sína í Reykjavík. * [[1981]] - Forseti Bangladess, [[Ziaur Rahman]], var myrtur í Chittagong. * [[1982]] - Spánn varð sextánda aðildarland [[NATO]] og fyrsta ríkið til að gerast meðlimur frá því Vestur-Þýskaland gekk í bandalagið árið 1955. * [[1982]] - [[Hussain Muhammad Ershad]] rændi völdum í Bangladess. * [[1984]] - [[Alþingi]]smönnum var fjölgað úr 60 í 63 og [[kosningaaldur]] lækkaður úr 20 árum í 18 ár. * [[1992]] - [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] samþykkti efnahagsþvinganir gegn [[Júgóslavía|Júgóslavíu]] vegna Bosníustríðsins. <onlyinclude> * [[1996]] - [[Hoover-stofnunin]] lét frá sér bjartsýna skýrslu þar sem ályktað var að [[hnattræn hlýnun]] myndi draga úr dánartíðni í Norður-Ameríku. * [[1998]] - Allt að 5.000 manns fórust þegar jarðskjálfti reið yfir [[Afganistan]]. * [[1998]] - Pakistan framkvæmdi [[Chagai-II]]-kjarnorkutilraunina. * [[2005]] - Knattspyrnuleikvangurinn [[Allianz Arena]] í München var opnaður. * [[2008]] - Fulltrúar 111 landa undirrituðu alþjóðasamning um bann við [[klasasprengja|klasasprengjum]]. * [[2016]] - Fyrrum forseti Tjad, [[Hissène Habré]], var dæmdur í lífstíðarfangelsi fyrir glæpi gegn mannkyni. * [[2020]] – Fyrsta mannaða flug geimfarsins ''[[SpaceX Dragon 2]]'' fór fram á [[Canaveral-höfði|Canaveral-höfða]].</onlyinclude> == Fædd == * [[1201]] - [[Teóbeld 4. af Champagne|Teóbeld 4.]], greifi af Champagne (d. [[1253]]). * [[1220]] - [[Alexander Nevskíj]], rússnesk þjóðhetja og dýrlingur (d. [[1263]]). * [[1664]] - [[Giulio Alberoni]], ítalskur kardináli og stjórnmálamaður (d. [[1754]]). * [[1672]] - [[Pétur mikli]], keisari Rússlands (d. [[1725]]). * [[1757]] - [[Henry Addington]], enskur stjórnmálamaður (d. [[1844]]). * [[1814]] - [[Mikhail Bakunin]], rússneskur byltingarsinni (d. [[1876]]). * [[1860]] - [[Ari Johnsen]], íslenskur óperusöngvari (d. [[1927]]). * [[1896]] - [[Howard Hawks]], bandarískur leikstjóri (d. [[1977]]). * [[1909]] - [[Benny Goodman]], bandarískur hljómsveitarstjóri (d. [[1986]]). * [[1926]] - [[Christine Jorgensen]], bandarísk trans kona (d. [[1989]]). * [[1928]] - [[Agnès Varda]], belgískur leikstjóri (d. [[2019]]). * [[1944]] - [[Sigurður Sigurðarson (f. 1944)|Sigurður Sigurðarson]], vígslubiskup í Skálholti (d. [[2010]]). * [[1944]] - [[Katsuyoshi Kuwahara]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1947]] - [[David Sedley]], breskur fornfræðingur. * [[1955]] - [[Richard Janko]], bandarískur fornfræðingur. * [[1955]] - [[David Devaney]], íslensk-bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[1956]] - [[Katerína Sakellaropúlú]], forseti Grikklands. * [[1963]] - [[Nasrin Sotoudeh]], íranskur lögfræðingur. * [[1964]] - [[Tom Morello]], bandarískur gítarleikari. * [[1964]] - [[Mark Sheppard]], enskur leikari. * [[1974]] - [[Andry Rajoelina]], forseti Madagaskar. * [[1975]] - [[Stefán Álfsson]], íslenskur athafnamaður. * [[1976]] - [[Arna Lára Jónsdóttir]], íslensk stjórnmálakona. * [[1979]] - [[Pavel E. Smid]], íslenskt tónskáld. * [[1980]] - [[Steven Gerrard]], breskur knattspyrnumaður. * [[1984]] - [[Málfríður Erna Sigurðardóttir]], íslensk knattspyrnukona. * [[1990]] - [[Austin Magnús Bracey]], íslenskur körfuknattleiksmaður. * [[1999]] - [[Zhou Guanyu]], kínverskur ökuþór. == Dáin == * [[1431]] - [[Jóhanna af Örk]] (Jeanne d'Arc, mærin frá Orleans). * [[1574]] - [[Karl 9. Frakkakonungur]] (f. [[1550]]). * [[1593]] - [[Christopher Marlowe]], enskt skáld (f. [[1564]]). * [[1606]] - [[Ardjan Dev]], síkagúrú (f. [[1563]]). * [[1640]] - [[Peter Paul Rubens]], flæmskur listmálari (f. [[1577]]). * [[1695]] - [[Pierre Mignard]], franskur listmálari (f. [[1612]]). * [[1744]] - [[Alexander Pope]], bresk skáld (f. [[1688]]). * [[1768]] - [[Eggert Ólafsson]], íslenskt skáld og varalögmaður (f. [[1726]]). * [[1778]] - [[Voltaire]], franskur heimspekingur (f. [[1694]]). * [[1912]] - [[Wilbur Wright]], frumkvöðull í flugi (f. [[1867]]). * [[1960]] - [[Boris Pasternak]], rússneskur rithöfundur (f. [[1890]]). * [[1961]] - [[Rafael Trujillo]], dóminískur einræðisherra (f. [[1891]]). * [[1966]] - [[Wäinö Aaltonen]], finnskur myndhöggvari (f. [[1894]]). * [[1970]] - [[Heinrich Brüning]], þýskur stjórnmálamaður (f. [[1885]]). * [[1992]] - [[Karl Carstens]], þýskur stjórnmálamaður (f. [[1914]]). * [[2011]] - [[Rosalyn Sussman Yalow|Rosalyn Yalow]], bandarískur Nóbelsverðlaunahafi í lífeðlis- og læknisfræði (f. [[1921]]). * [[2012]] - [[Andrew Huxley]], breskur líffræðingur og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1917]]). {{commons|Category:30 May}} {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Maí]] m7so88p4f8xlnpfutns61dl2g3n9kpq 0 10890 1964702 1848445 2026-05-29T12:20:49Z TKSnaevarr 53243 1964702 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Brúnei Darrússal­am | nafn_á_frummáli = برني دارالسلام<br />Negara Brunei Darussalam | fáni = Flag of Brunei.svg | skjaldarmerki = Emblem_of_Brunei.svg | nafn_í_eignarfalli = Brúnei | kjörorð = الدائمون المحسنون بالهدى<br />Sentiasa membuat kebajikan dengan petunjuk Allah<br />(þýðing) Alltaf í þjónustu undir leiðsögn guðs | þjóðsöngur = [[Allah Peliharakan Sultan]] | staðsetningarkort = Brunei_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Bandar Seri Begawan]] | tungumál = [[malasíska]] | stjórnarfar = [[Soldánsdæmi]] | titill_leiðtoga1 = [[Soldáninn af Brúnei|Soldán]] | nafn_leiðtoga1 = [[Hassanal Bolkiah]] | titill_leiðtoga2 = [[Krónprins]] | nafn_leiðtoga2 = [[Al-Muhtadee Billah]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = frá [[Bretland]]i | dagsetning1 = [[1. janúar]] [[1984]] | flatarmál = 5.765 | stærðarsæti = 164 | hlutfall_vatns = 8,6 | mannfjöldasæti = 175 | fólksfjöldi = 459.500 | íbúar_á_ferkílómetra = 72 | mannfjöldaár = 2019 | VLF_ár = 2019 | VLF_sæti = 125 | VLF = 36,852 | VLF_á_mann = 85.011 | VLF_á_mann_sæti = 5 | VÞL = {{hækkun}} 0.845 | VÞL_sæti = 43 | VÞL_ár = 2018 | gjaldmiðill = [[brúneiskur dollar]] (BND) | tímabelti = [[UTC]]+8 | tld = bn | símakóði = 673 }} '''Brúnei''', opinberlega '''Land Brúnei, heimili friðar''' ([[malasíska]]: ''Negara Brunei Darussalam''), er land á norðurströnd eyjunnar [[Borneó]] í [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]]. Fyrir utan strandlengju að [[Suður-Kínahaf]]i er Brúnei að öðru leyti algerlega umlukt [[Austur-Malasía|Austur-Malasíu]] (malasíska fylkinu [[Sarawak]]), auk þess sem malasíska héraðið [[Limbang]] skiptir landinu í tvo hluta. Brúnei er eina fullvalda ríkið sem er að öllu leyti á Borneó; en aðrir hlutar eyjunnar skiptast milli [[Malasía|Malasíu]] og [[Indónesía|Indónesíu]]. Íbúar Brúnei voru rúmlega 400.000 árið 2018. Landið er [[soldánsdæmi]] þar sem [[soldán Brúnei]] er [[einveldi|einvaldur]], en stjórnkerfi landsins byggist á blöndu af [[enskur réttur|enskum rétti]] og [[sjaríalög]]um, auk [[íslam]]skra hefða. Samkvæmt opinberri sagnaritun á soldánsdæmið rætur sínar að rekja til ríkisins P'o-li innan [[Srivijaya]]. Síðar varð það hluti af [[Majapahit]]. Brúnei varð soldánsdæmi á 14. öld undir stjórn [[Muhammad Shah af Brúnei]] sem þá hafði nýlega snúist til [[íslam]]. Ríkið náði hátindi sínum undir soldáninum [[Bolkiah]] sem ríkti frá [[1485]] til [[1528]]. Þá náði soldánsdæmið yfir mestan hluta Borneó, þar á meðal landið sem í dag eru malasísku fylkin [[Sabah]] og Sarawak, auk [[Súlueyjar|Súlueyja]], og eyjanna við norðvesturhluta Borneó. Þetta [[sjóveldi]] tók á móti leiðangri [[Ferdinand Magellan|Magellans]] árið 1521 og barðist gegn Spáni í [[Kastilíustríðið|Kastilíustríðinu]] 1578. Á [[19. öldin|19. öld]] fór soldánsdæminu að hnigna. Árið [[1841]] gerði soldáninn breska ævintýramanninn [[James Brooke]] að [[hvítu furstarnir|fursta]] yfir [[Sarawak]] eftir að hann hafði brotið á bak aftur uppreisn gegn soldáninum. Breska [[Norður-Borneófélagið]] fékk yfirráð yfir Sabah. Árið [[1888]] varð Brúnei að [[Breska heimsveldið|bresku]] verndarsvæði og fékk breskan landstjóra árið 1906. Landið var hernumið af Japönum í [[síðari heimsstyrjöld]]. Árið 1959 var ný stjórnarskrá samin og 1962 var lítil [[uppreisnin í Brúnei|vopnuð uppreisn]] barin á bak aftur með aðstoð Breta. Landið fékk sjálfstæði frá Bretum [[1. janúar]] árið [[1984]]. Efnahagslíf Brúnei óx hratt frá [[1971-1980|8. áratug 20. aldar]], aðallega vegna nýtingar [[jarðgas|gas]]- og [[Jarðolía|olíulinda]]. Landsframleiðslan óx um 58% frá 1999 til 2008. Brúnei er ríkt land, en olíu- og gasframleiðsla stendur undir nær helmingi landsframleiðslunnar. Brúnei hefur næsthæstu [[vísitala um þróun lífsgæða|vísitölu um þróun lífsgæða]] í Suðaustur-Asíu á eftir [[Singapúr]] og er flokkað sem [[þróað land]]. Samkvæmt [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]] er Brúnei í fimmta sæti af löndum heims yfir landsframleiðslu á mann miðað við kaupmáttarjöfnuð. Árið 2011 áætlaði sjóðurinn að Brúnei væri eitt af tveimur löndum heims (hitt var Líbía) þar sem opinberar skuldir væru 0% af landsframleiðslu. ==Saga== ===21. öldin=== Árin [[2014]] og [[2019]] komst landið í kastljósið þegar soldáninn [[Hassanal Bolkiah]] ákvað að setja múslimum í landinu ströng [[hegningarlög]] byggð á [[sjaríalög]]um; aflimanir fyrir þjófnað og [[dauðarefsing]]u fyrir [[framhjáhald]] og [[samkynhneigð]]. <ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-47769964 Brunei implements stoning to death under anti-LGBT laws] BBC, skoðað 4. apríl, 2019.</ref> ==Landfræði== Brúnei er land í Suðaustur-Asíu og skiptist í tvo ótengda hluta sem ná samanlagt yfir 5.765 ferkílómetra svæði á eyjunni Borneó. Landið á 161 km landa strandlengju að [[Suður-Kínahaf]]i, og 381 km landamæri að [[Malasía|Malasíu]]. Landhelgi Brúnei er 500 ferkílómetrar. Um 97% íbúa búa í vesturhlutanum (héruðunum [[Belait]], [[Tutong]] og [[Brunei-Muara]]), en aðeins um 10.000 manns búa í fjalllendinu í austurhlutanum ([[Temburong]]). Um 150.000 manns búa í höfuðborginni, [[Bandar Seri Begawan]]. Aðrir helstu bæir eru hafnarbærinn [[Muara]], olíubærinn [[Seria]] og nágrannabær hans, [[Kuala Belait]]. Í [[Panaga]] á strönd Belait búa margir evrópskir innflytjendur. Þar eru [[Royal Dutch Shell]] og breski herinn með íbúðahverfi. Stór hluti Brúnei er hluti af [[láglendisregnskógur Borneó|láglendisregnskógi Borneó]] sem nær yfir stærstan hluta eyjarinnar. [[Hálendisregnskógar Borneó]] eru innar á eyjunni. ===Veðurfar=== Á Borneó ríkir [[hitabeltisloftslag]] þar sem [[kyrrabeltið]] hefur meiri áhrif en [[staðvindur|staðvindar]]. [[Fellibylur|Fellibylir]] eru því sjaldgæfir. Ásamt öðrum ríkjum Suðaustur-Asíu er Brúnei í hættu vegna hækkandi sjávarborðs sem stafar af [[loftslagsbreytingar|loftslagsbreytingum]]. ==Stjórnmál== [[Mynd:Hassanal_Bolkiah.jpg|thumb|right|Hassanal Bolkiah, soldán Brúnei.]] Stjórnmál í Brúnei byggjast á [[stjórnarskrá Brúnei]] og stjórnmálakenningu sem kölluð hefur verið malasíska íslamska einveldið (''[[Melayu Islam Beraja]]'', skammstafað MIB). MIB byggist á malasískri menningu, íslamskri trú og stjórnkerfi einveldisins. Stjórnkerfi Brúnei byggist á [[enskur fordæmisréttur|enskum rétti]], en íslamskur réttur ([[sjaríalög]]) standa honum ofar í sumum tilvikum. [[Þing Brúnei]] er starfandi en engar kosningar eru haldnar í landinu. Síðustu þingkosningar í Brúnei fóru fram árið 1962. Samkvæmt stjórnarskrá Brúnei frá 1959 er hans hátign [[Hassanal Bolkiah|Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah]] [[þjóðhöfðingi]] með fullt [[framkvæmdavald]]. Frá [[uppreisnin í Brúnei|uppreisninni]] 1962 hafa neyðarlög verið hluti af þessu valdi, en þau eru endurnýjuð annað hvert ár. Í Brúnei hafa þannig tæknilega séð verið í gildi [[herlög]] frá 1962. Hassanal Bolkiah er jafnframt forsætisráðherra landsins, fjármálaráðherra og varnarmálaráðherra. ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Breska samveldið}} {{APEC}} {{ASEAN}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Brúnei]] dyd0gr0pgzs8758e7n3pdzmvv9xypiu 0 19903 1964801 1964324 2026-05-29T22:07:03Z Olafurbjorns 105113 /* Smáskífur */ bætti við smáskífum / stökum lögum 1997-2004 1964801 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Nýdönsk | mynd = Nydonsk2018-09-23 00.04.48.jpg | mynd_langsnið = yes | mynd_texti = Hljómsveitin Nýdönsk í lok tónleika í Hörpu í september 2018 | önnur_nöfn = Ný dönsk, Ný dønsk | uppruni = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | stefna = [[Popp]], [[Rokk]] | ár = 1987– | útgefandi = Steinar, [[Skífan]], Skýmir | meðlimir = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] * [[Ólafur Hólm Einarsson]] * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] * [[Stefán Hjörleifsson]] | fyrri_meðlimir = {{Plainlist| * [[Bergur Már Bernburg]] * [[Valdimar Bragi Bragason]] * [[Einar Sigurðsson]] * [[Þorgils Björgvinsson]] }}}}'''Nýdönsk''' (einnig skrifað Ný dønsk og Ný dönsk) er [[Ísland|íslensk]] [[hljómsveit]] sem stofnuð var árið [[1987]] og hefur gefið út 11 breiðskífur. Nafn hljómsveitarinnar var valið með hliðsjón af þeim sið bókabúða á þessum tíma að auglýsa "Ný dönsk blöð".<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5306366?iabr=on|title=Ný dönsk blöð?|date=1987-12-12|publisher=[[Ísfirðingur]]|page=12|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3979699?iabr=on|title=Gömul og ný dönsk|date=2007-11-18|publisher=[[Fréttablaðið]]|page=21|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> == Saga hljómsveitarinnar == Hljómsveitin Nýdönsk var stofnuð árið [[1987]]. Eftir að hafa gefið út nokkur lög á safnplötum gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Ekki er á allt kosið]]'' árið [[1989]]. Af þeirri plötu voru lögin „Fram á nótt“ og „Hjálpaðu mér upp“ vinsælust. Á þeim tíma var hljómsveitin skipuð þeim Daníel, Birni Jörundi, Ólafi Hólm, Einari og Valdimar. Þegar platan ''[[Regnbogaland]]'' kom út árið [[1990]] voru einungis þrír fullgildir hljómsveitarmeðlimir eftir, þeir Daníel, Björn og Ólafur. Tveir sérlegir aðstoðarmenn voru tilteknir, þeir [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] og [[Stefán Hjörleifsson]], en von bráðar voru þeir endanlega teknir inn í hljómsveitina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2579770?iabr=on|title=Fjölgar í Nýdanskri|date=1991-01-05|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> Tónleikaplatan ''Kirsuber'' kom út árið [[1991]]. Hefur hún ekki verið fáanleg í nokkurn tíma. Sama ár gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Deluxe]]'' sem innihélt meðal annars smellina 'Landslag skýjanna', 'Alelda', 'Deluxe' og 'Svefninn laðar'. Á næstu plötu sveitarinnar ''Himnasending'' voru lögin 'Ilmur' og 'Horfðu til himins'. ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' kom síðan út [[1993]]. Árið [[1994]] skiptu Nýdanskir um gír. [[Megas]] fékk þá til liðs við sig á plötunni ''[[Drög að upprisu]]'' og einnig spiluðu þeir í leikritinu ''[[Gauragangur|Gauragangi]]''. Eftir þriggja ára þögn kom út safnplatan ''[[1987-1997|1987–1997]]''. Á þeirri plötu var að finna þekktustu lög hljómsveitarinnar, sjaldgæf lög en einnig þrjú ný. Daníel Ágúst tók þátt í gerð nýju laganna þrátt fyrir að vera á fullu með hljómsveitinni [[GusGus]]. Árið [[1998]] kom út platan ''[[Húsmæðragarðurinn]]'' og ''[[Pólfarir]]'' fylgdi árið [[2001]] og tók Daníel Ágúst ekki þátt í gerð þeirra. Árið [[2002]] kom út platan ''[[Freistingar]]''. Þar var að finna gömul lög hljómsveitarinnar í einfölduðum búningi. Daníel Ágúst söng í þremur lögum, meðal annars í nýja laginu „Fagurt fés“. Árið [[2004]] spilaði Nýdönsk með [[Sinfóníuhljómsveit Íslands]], tónleikarnir voru gefnir út á geisladiski og DVD-diski. Árið [[2008]] þann [[3. maí]] hlutu þeir svo Heiðursverðlaun [[FM957]]. Platan ''[[Turninn]]'' kom út árið 2008. Á árunum 2010–2020 komu út þrjár plötur. Tónleikaplatan ''[[Nýdönsk 25]]'' kom út árið 2012 og breiðskífurnar ''[[Diskó Berlín]]'' árið 2014 og ''[[Á plánetunni jörð]]'' árið 2017. Árið 2025 gaf hljómsveitin út plötuna ''[[Í raunheimum]]'' en á henni má finna lög á borð við 'Hálka lífsins' og 'Fullkomið farartæki'.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670347d/frum-syning-a-visi-halka-lifsins-med-ny-donsk|title=Frum­sýning á Vísi: Hálka lífsins með Ný­dönsk - Vísir|last=Gunnarsson|first=Oddur Ævar|date=2025-02-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-26}}</ref> 'Fullkomið farartæki' var mest spilaða lag [[Bylgjan|Bylgjunnar]] árið 2024<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252665631d/ny-donsk-a-toppnum-2024|title=Ný­dönsk á toppnum 2024 - Vísir|last=Agnarsdóttir|first=Dóra Júlía|date=2025-01-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref>, valið lag ársins 2024 á [[Ríkisútvarpið|Rás 2]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-12-30-nydonsk-eiga-lag-arsins-2024-a-ras-2-431315|title=Nýdönsk eiga lag ársins 2024 á Rás 2 - RÚV.is|last=Aradóttir|first=Júlía|date=2024-12-30|website=RÚV|access-date=2025-03-27}}</ref> og lag ársins 2024 á [[Íslensku tónlistarverðlaunin|Íslensku tónlistarverðlaununum]] 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.iston.is/frettir/verdlaunahafar-2025|title=Verðlaunahafar 2025|website=Ístón - Íslensku tónlistarverðlaunin|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref> Þann 20. maí 2026 var nýtt lag, 'Ekkert mál' frumflutt á Bylgjunni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/k/9193c8bb-ff00-488d-aaaf-445759e77fae-1779277493710?fbclid=IwY2xjawR9gBtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETBnVUZlRkdrVmVRMklJUEVqc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHixgrjTAuK5uppMbJ-XibJIFjePcTz9l68bqwQtG3EvipAmkc2x8yKnq_K_2_aem_SrvQ04mRGTs7dwN6LQr1iw |title=Lagið passaði ekki inn á Raunheima - Vísir|date=2026-05-20|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-22}}</ref> Lagið var svo gefið út á Spotify 22. maí 2026. Nýdönsk skrifaði eftirfarandi um lagið á [https://www.facebook.com/nydonsk/posts/pfbid02FgdJmB8y1jYK8Zcv4tCsvYouTx7NpA4swGVLjSZMp3W9DVgg8HRRzPf8hFpZHhkyl Facebook síðu] hljómsveitarinnar: ''Í dag kom út nýtt lag frá okkur félögunum. Lagið er eftir Jón en textann gerðu Björn og Daníel. Við þurfum að passa upp á tungumálið okkar og þessi texti er innlegg í þá veruna. Lagið var hljóðritað í Real World og átti að vera á síðustu breiðskífu hljómsveitarinnar en okkur gekk illa að finna því pláss - fannst það aldrei passa inn í heildarmyndina. Textinn var líka ekki alveg tilbúinn og því var þetta sett í salt. Á dögunum réðust skáldin svo til atlögu við verkefnið með líka þessum fína árangri. Guðmundur Pétursson leikur með okkur á gítar og Katie May hljóðblandaði.'' ==Meðlimir== * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] – söngur og bassi (1987–) * [[Ólafur Hólm Einarsson]] – trommur (1987–) * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] – hljómborð (1990–) * [[Stefán Hjörleifsson]] – gítar (1990–) * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] – söngur (1987–1997) (2007–) ==Fyrrum meðlimir == * [[Þorgils Björgvinsson]] – gítar (1989–1990) * [[Valdimar Bragi Bragason]] – gítar (1987–1989) * [[Einar Sigurðsson]] – hljómborð (1987–1989) * [[Bergur M. Bernburg]] – hljómborð (1987–1989) ===Tímalína=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:140 bottom:75 top:10 right:20 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:01/01/1987 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2 ScaleMajor = increment:3 start:1987 ScaleMinor = increment:1 start:1987 Colors = id:vocals value:red legend:Söngur id:bass value:blue legend:Bassi id:guitar value:green legend:Gítar id:keys value:purple legend:Hljómborð id:drums value:orange legend:Trommur BarData = bar:Bjorn text:"Björn Jörundur Friðbjörnsson" bar:Olafur text:"Ólafur Hólm Einarsson" bar:Jon text:"Jón Ólafsson" bar:Stefan text:"Stefán Hjörleifsson" bar:Daniel text:"Daníel Ágúst Haraldsson" bar:Thorgils text:"Þorgils Björgvinsson" bar:Valdimar text:"Valdimar Bragi Bragason" bar:Einar text:"Einar Sigurðsson" bar:Bergur text:"Bergur M. Bernburg" PlotData= width:11 bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:vocals bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:bass width:3 bar:Olafur from:01/01/1987 till:end color:drums bar:Jon from:01/01/1990 till:end color:keys bar:Stefan from:01/01/1990 till:end color:guitar bar:Daniel from:01/01/1987 till:01/01/1997 color:vocals bar:Daniel from:01/01/2007 till:end color:vocals bar:Thorgils from:01/01/1989 till:01/01/1990 color:guitar bar:Valdimar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:guitar bar:Einar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys bar:Bergur from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys }} ==Plötulisti== ===Breiðskífur=== * ''[[Ekki er á allt kosið]]'' (1989) * ''[[Regnbogaland]]'' (1990) * ''[[Deluxe]]'' (1991) * ''[[Himnasending]]'' (1992) * ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' (1993) * ''[[Húsmæðragarðurinn]]'' (1998) * ''[[Pólfarir]]'' (2001) * ''[[Turninn]]'' (2008) * ''[[Diskó Berlín]]'' (2014) * ''[[Á plánetunni jörð]]'' (2017) * ''[[Í raunheimum]]'' (2025) ===Stuttskífur=== * ''[[Kirsuber (stuttskífa)|Kirsuber]]'' (1991) ===Safn- og tónleikaplötur=== * ''[[Drög að upprisu]]'' (1994) * ''[[1987-1997|1987–1997]]'' (1997) * ''[[Freistingar]]'' (2002) * ''[[Skynjun (Nýdönsk og Sinfó)]]'' (2004) * ''[[1987-2007]]'' (2007) * ''[[Nýdönsk 25]]'' (2012) ===Safnkassar (box-set)=== * ''[[Allt]]'' (2007) ===Leikhúsplötur=== * ''[[Gauragangur]]'' (1994) ===Smáskífur=== * 1987: "Síglaður" * 1988: "Hólmfríður Júlíusdóttir" * 1988: "Eða hvað?" * 1989: "Vígmundur" * 1989: "Ég vil vera ég" * 1990: "Nostradamus" * 1992: "Steypireið" * 1997: "Klæddu þig" * 1997: "Flauelsföt" * 1997: "Grænnmeti og ávextir" * 2002: "Fagurt fés" * 2002: "Á sama tíma að ári" * 2002: "Faldar hendur" * 2004: "Hvað kostar hamingjan?" * 2004: "Sökudólgur óskast" * 2008: "Náttúran" * 2009: "Ég ætla að brosa" * 2010: "Umboðsmenn drottins" * 2010: "Vertu með" * 2010: "Þriggja daga vakt" (ás. Hjaltalín og GusGus) * 2011: "Í nánd" * 2012: "Uppskeran" * 2013: "Where Dreams Go to Die" * 2013: "Iður" * 2014: "Uppvakningar" * 2014: "Diskó Berlín" * 2014: "Nýr maður" * 2014: "Stafrófsröð" * 2015: "Heimsins stærsta tár" * 2017: "Stundum" * 2020: "Örlagagarn" * 2021: "Ég kýs" * 2024: "Fullkomið farartæki" * 2025: "Hálka lífsins" * 2026: "Ekkert mál" ==Heimildir== [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] c8metinv4etz9rqz52pjygjwlpezg9q 1964803 1964801 2026-05-29T22:10:14Z Olafurbjorns 105113 /* Smáskífur */ setti inn lýsingu á upptalningunni 1964803 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Nýdönsk | mynd = Nydonsk2018-09-23 00.04.48.jpg | mynd_langsnið = yes | mynd_texti = Hljómsveitin Nýdönsk í lok tónleika í Hörpu í september 2018 | önnur_nöfn = Ný dönsk, Ný dønsk | uppruni = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | stefna = [[Popp]], [[Rokk]] | ár = 1987– | útgefandi = Steinar, [[Skífan]], Skýmir | meðlimir = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] * [[Ólafur Hólm Einarsson]] * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] * [[Stefán Hjörleifsson]] | fyrri_meðlimir = {{Plainlist| * [[Bergur Már Bernburg]] * [[Valdimar Bragi Bragason]] * [[Einar Sigurðsson]] * [[Þorgils Björgvinsson]] }}}}'''Nýdönsk''' (einnig skrifað Ný dønsk og Ný dönsk) er [[Ísland|íslensk]] [[hljómsveit]] sem stofnuð var árið [[1987]] og hefur gefið út 11 breiðskífur. Nafn hljómsveitarinnar var valið með hliðsjón af þeim sið bókabúða á þessum tíma að auglýsa "Ný dönsk blöð".<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5306366?iabr=on|title=Ný dönsk blöð?|date=1987-12-12|publisher=[[Ísfirðingur]]|page=12|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3979699?iabr=on|title=Gömul og ný dönsk|date=2007-11-18|publisher=[[Fréttablaðið]]|page=21|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> == Saga hljómsveitarinnar == Hljómsveitin Nýdönsk var stofnuð árið [[1987]]. Eftir að hafa gefið út nokkur lög á safnplötum gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Ekki er á allt kosið]]'' árið [[1989]]. Af þeirri plötu voru lögin „Fram á nótt“ og „Hjálpaðu mér upp“ vinsælust. Á þeim tíma var hljómsveitin skipuð þeim Daníel, Birni Jörundi, Ólafi Hólm, Einari og Valdimar. Þegar platan ''[[Regnbogaland]]'' kom út árið [[1990]] voru einungis þrír fullgildir hljómsveitarmeðlimir eftir, þeir Daníel, Björn og Ólafur. Tveir sérlegir aðstoðarmenn voru tilteknir, þeir [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] og [[Stefán Hjörleifsson]], en von bráðar voru þeir endanlega teknir inn í hljómsveitina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2579770?iabr=on|title=Fjölgar í Nýdanskri|date=1991-01-05|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> Tónleikaplatan ''Kirsuber'' kom út árið [[1991]]. Hefur hún ekki verið fáanleg í nokkurn tíma. Sama ár gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Deluxe]]'' sem innihélt meðal annars smellina 'Landslag skýjanna', 'Alelda', 'Deluxe' og 'Svefninn laðar'. Á næstu plötu sveitarinnar ''Himnasending'' voru lögin 'Ilmur' og 'Horfðu til himins'. ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' kom síðan út [[1993]]. Árið [[1994]] skiptu Nýdanskir um gír. [[Megas]] fékk þá til liðs við sig á plötunni ''[[Drög að upprisu]]'' og einnig spiluðu þeir í leikritinu ''[[Gauragangur|Gauragangi]]''. Eftir þriggja ára þögn kom út safnplatan ''[[1987-1997|1987–1997]]''. Á þeirri plötu var að finna þekktustu lög hljómsveitarinnar, sjaldgæf lög en einnig þrjú ný. Daníel Ágúst tók þátt í gerð nýju laganna þrátt fyrir að vera á fullu með hljómsveitinni [[GusGus]]. Árið [[1998]] kom út platan ''[[Húsmæðragarðurinn]]'' og ''[[Pólfarir]]'' fylgdi árið [[2001]] og tók Daníel Ágúst ekki þátt í gerð þeirra. Árið [[2002]] kom út platan ''[[Freistingar]]''. Þar var að finna gömul lög hljómsveitarinnar í einfölduðum búningi. Daníel Ágúst söng í þremur lögum, meðal annars í nýja laginu „Fagurt fés“. Árið [[2004]] spilaði Nýdönsk með [[Sinfóníuhljómsveit Íslands]], tónleikarnir voru gefnir út á geisladiski og DVD-diski. Árið [[2008]] þann [[3. maí]] hlutu þeir svo Heiðursverðlaun [[FM957]]. Platan ''[[Turninn]]'' kom út árið 2008. Á árunum 2010–2020 komu út þrjár plötur. Tónleikaplatan ''[[Nýdönsk 25]]'' kom út árið 2012 og breiðskífurnar ''[[Diskó Berlín]]'' árið 2014 og ''[[Á plánetunni jörð]]'' árið 2017. Árið 2025 gaf hljómsveitin út plötuna ''[[Í raunheimum]]'' en á henni má finna lög á borð við 'Hálka lífsins' og 'Fullkomið farartæki'.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670347d/frum-syning-a-visi-halka-lifsins-med-ny-donsk|title=Frum­sýning á Vísi: Hálka lífsins með Ný­dönsk - Vísir|last=Gunnarsson|first=Oddur Ævar|date=2025-02-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-26}}</ref> 'Fullkomið farartæki' var mest spilaða lag [[Bylgjan|Bylgjunnar]] árið 2024<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252665631d/ny-donsk-a-toppnum-2024|title=Ný­dönsk á toppnum 2024 - Vísir|last=Agnarsdóttir|first=Dóra Júlía|date=2025-01-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref>, valið lag ársins 2024 á [[Ríkisútvarpið|Rás 2]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-12-30-nydonsk-eiga-lag-arsins-2024-a-ras-2-431315|title=Nýdönsk eiga lag ársins 2024 á Rás 2 - RÚV.is|last=Aradóttir|first=Júlía|date=2024-12-30|website=RÚV|access-date=2025-03-27}}</ref> og lag ársins 2024 á [[Íslensku tónlistarverðlaunin|Íslensku tónlistarverðlaununum]] 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.iston.is/frettir/verdlaunahafar-2025|title=Verðlaunahafar 2025|website=Ístón - Íslensku tónlistarverðlaunin|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref> Þann 20. maí 2026 var nýtt lag, 'Ekkert mál' frumflutt á Bylgjunni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/k/9193c8bb-ff00-488d-aaaf-445759e77fae-1779277493710?fbclid=IwY2xjawR9gBtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETBnVUZlRkdrVmVRMklJUEVqc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHixgrjTAuK5uppMbJ-XibJIFjePcTz9l68bqwQtG3EvipAmkc2x8yKnq_K_2_aem_SrvQ04mRGTs7dwN6LQr1iw |title=Lagið passaði ekki inn á Raunheima - Vísir|date=2026-05-20|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-22}}</ref> Lagið var svo gefið út á Spotify 22. maí 2026. Nýdönsk skrifaði eftirfarandi um lagið á [https://www.facebook.com/nydonsk/posts/pfbid02FgdJmB8y1jYK8Zcv4tCsvYouTx7NpA4swGVLjSZMp3W9DVgg8HRRzPf8hFpZHhkyl Facebook síðu] hljómsveitarinnar: ''Í dag kom út nýtt lag frá okkur félögunum. Lagið er eftir Jón en textann gerðu Björn og Daníel. Við þurfum að passa upp á tungumálið okkar og þessi texti er innlegg í þá veruna. Lagið var hljóðritað í Real World og átti að vera á síðustu breiðskífu hljómsveitarinnar en okkur gekk illa að finna því pláss - fannst það aldrei passa inn í heildarmyndina. Textinn var líka ekki alveg tilbúinn og því var þetta sett í salt. Á dögunum réðust skáldin svo til atlögu við verkefnið með líka þessum fína árangri. Guðmundur Pétursson leikur með okkur á gítar og Katie May hljóðblandaði.'' ==Meðlimir== * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] – söngur og bassi (1987–) * [[Ólafur Hólm Einarsson]] – trommur (1987–) * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] – hljómborð (1990–) * [[Stefán Hjörleifsson]] – gítar (1990–) * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] – söngur (1987–1997) (2007–) ==Fyrrum meðlimir == * [[Þorgils Björgvinsson]] – gítar (1989–1990) * [[Valdimar Bragi Bragason]] – gítar (1987–1989) * [[Einar Sigurðsson]] – hljómborð (1987–1989) * [[Bergur M. Bernburg]] – hljómborð (1987–1989) ===Tímalína=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:140 bottom:75 top:10 right:20 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:01/01/1987 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2 ScaleMajor = increment:3 start:1987 ScaleMinor = increment:1 start:1987 Colors = id:vocals value:red legend:Söngur id:bass value:blue legend:Bassi id:guitar value:green legend:Gítar id:keys value:purple legend:Hljómborð id:drums value:orange legend:Trommur BarData = bar:Bjorn text:"Björn Jörundur Friðbjörnsson" bar:Olafur text:"Ólafur Hólm Einarsson" bar:Jon text:"Jón Ólafsson" bar:Stefan text:"Stefán Hjörleifsson" bar:Daniel text:"Daníel Ágúst Haraldsson" bar:Thorgils text:"Þorgils Björgvinsson" bar:Valdimar text:"Valdimar Bragi Bragason" bar:Einar text:"Einar Sigurðsson" bar:Bergur text:"Bergur M. Bernburg" PlotData= width:11 bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:vocals bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:bass width:3 bar:Olafur from:01/01/1987 till:end color:drums bar:Jon from:01/01/1990 till:end color:keys bar:Stefan from:01/01/1990 till:end color:guitar bar:Daniel from:01/01/1987 till:01/01/1997 color:vocals bar:Daniel from:01/01/2007 till:end color:vocals bar:Thorgils from:01/01/1989 till:01/01/1990 color:guitar bar:Valdimar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:guitar bar:Einar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys bar:Bergur from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys }} ==Plötulisti== ===Breiðskífur=== * ''[[Ekki er á allt kosið]]'' (1989) * ''[[Regnbogaland]]'' (1990) * ''[[Deluxe]]'' (1991) * ''[[Himnasending]]'' (1992) * ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' (1993) * ''[[Húsmæðragarðurinn]]'' (1998) * ''[[Pólfarir]]'' (2001) * ''[[Turninn]]'' (2008) * ''[[Diskó Berlín]]'' (2014) * ''[[Á plánetunni jörð]]'' (2017) * ''[[Í raunheimum]]'' (2025) ===Stuttskífur=== * ''[[Kirsuber (stuttskífa)|Kirsuber]]'' (1991) ===Safn- og tónleikaplötur=== * ''[[Drög að upprisu]]'' (1994) * ''[[1987-1997|1987–1997]]'' (1997) * ''[[Freistingar]]'' (2002) * ''[[Skynjun (Nýdönsk og Sinfó)]]'' (2004) * ''[[1987-2007]]'' (2007) * ''[[Nýdönsk 25]]'' (2012) ===Safnkassar (box-set)=== * ''[[Allt]]'' (2007) ===Leikhúsplötur=== * ''[[Gauragangur]]'' (1994) ===Smáskífur / stök lög=== Hér eru lög sem hafa komið út á safnplötum, sem smáskífur eða komu fram á öðrum plötum Nýdanskrar sem ekki eru breiðskífur. * 1987: "Síglaður" * 1988: "Hólmfríður Júlíusdóttir" * 1988: "Eða hvað?" * 1989: "Vígmundur" * 1989: "Ég vil vera ég" * 1990: "Nostradamus" * 1992: "Steypireið" * 1997: "Klæddu þig" * 1997: "Flauelsföt" * 1997: "Grænnmeti og ávextir" * 2002: "Fagurt fés" * 2002: "Á sama tíma að ári" * 2002: "Faldar hendur" * 2004: "Hvað kostar hamingjan?" * 2004: "Sökudólgur óskast" * 2008: "Náttúran" * 2009: "Ég ætla að brosa" * 2010: "Umboðsmenn drottins" * 2010: "Vertu með" * 2010: "Þriggja daga vakt" (ás. Hjaltalín og GusGus) * 2011: "Í nánd" * 2012: "Uppskeran" * 2013: "Where Dreams Go to Die" * 2013: "Iður" * 2014: "Uppvakningar" * 2014: "Diskó Berlín" * 2014: "Nýr maður" * 2014: "Stafrófsröð" * 2015: "Heimsins stærsta tár" * 2017: "Stundum" * 2020: "Örlagagarn" * 2021: "Ég kýs" * 2024: "Fullkomið farartæki" * 2025: "Hálka lífsins" * 2026: "Ekkert mál" ==Heimildir== [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] 28u2gfisvvpx3jsm76e1aox0xitdfh2 1964812 1964803 2026-05-30T00:18:45Z Olafurbjorns 105113 /* Smáskífur / stök lög */ 1964812 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Nýdönsk | mynd = Nydonsk2018-09-23 00.04.48.jpg | mynd_langsnið = yes | mynd_texti = Hljómsveitin Nýdönsk í lok tónleika í Hörpu í september 2018 | önnur_nöfn = Ný dönsk, Ný dønsk | uppruni = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | stefna = [[Popp]], [[Rokk]] | ár = 1987– | útgefandi = Steinar, [[Skífan]], Skýmir | meðlimir = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] * [[Ólafur Hólm Einarsson]] * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] * [[Stefán Hjörleifsson]] | fyrri_meðlimir = {{Plainlist| * [[Bergur Már Bernburg]] * [[Valdimar Bragi Bragason]] * [[Einar Sigurðsson]] * [[Þorgils Björgvinsson]] }}}}'''Nýdönsk''' (einnig skrifað Ný dønsk og Ný dönsk) er [[Ísland|íslensk]] [[hljómsveit]] sem stofnuð var árið [[1987]] og hefur gefið út 11 breiðskífur. Nafn hljómsveitarinnar var valið með hliðsjón af þeim sið bókabúða á þessum tíma að auglýsa "Ný dönsk blöð".<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5306366?iabr=on|title=Ný dönsk blöð?|date=1987-12-12|publisher=[[Ísfirðingur]]|page=12|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3979699?iabr=on|title=Gömul og ný dönsk|date=2007-11-18|publisher=[[Fréttablaðið]]|page=21|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> == Saga hljómsveitarinnar == Hljómsveitin Nýdönsk var stofnuð árið [[1987]]. Eftir að hafa gefið út nokkur lög á safnplötum gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Ekki er á allt kosið]]'' árið [[1989]]. Af þeirri plötu voru lögin „Fram á nótt“ og „Hjálpaðu mér upp“ vinsælust. Á þeim tíma var hljómsveitin skipuð þeim Daníel, Birni Jörundi, Ólafi Hólm, Einari og Valdimar. Þegar platan ''[[Regnbogaland]]'' kom út árið [[1990]] voru einungis þrír fullgildir hljómsveitarmeðlimir eftir, þeir Daníel, Björn og Ólafur. Tveir sérlegir aðstoðarmenn voru tilteknir, þeir [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] og [[Stefán Hjörleifsson]], en von bráðar voru þeir endanlega teknir inn í hljómsveitina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2579770?iabr=on|title=Fjölgar í Nýdanskri|date=1991-01-05|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> Tónleikaplatan ''Kirsuber'' kom út árið [[1991]]. Hefur hún ekki verið fáanleg í nokkurn tíma. Sama ár gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Deluxe]]'' sem innihélt meðal annars smellina 'Landslag skýjanna', 'Alelda', 'Deluxe' og 'Svefninn laðar'. Á næstu plötu sveitarinnar ''Himnasending'' voru lögin 'Ilmur' og 'Horfðu til himins'. ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' kom síðan út [[1993]]. Árið [[1994]] skiptu Nýdanskir um gír. [[Megas]] fékk þá til liðs við sig á plötunni ''[[Drög að upprisu]]'' og einnig spiluðu þeir í leikritinu ''[[Gauragangur|Gauragangi]]''. Eftir þriggja ára þögn kom út safnplatan ''[[1987-1997|1987–1997]]''. Á þeirri plötu var að finna þekktustu lög hljómsveitarinnar, sjaldgæf lög en einnig þrjú ný. Daníel Ágúst tók þátt í gerð nýju laganna þrátt fyrir að vera á fullu með hljómsveitinni [[GusGus]]. Árið [[1998]] kom út platan ''[[Húsmæðragarðurinn]]'' og ''[[Pólfarir]]'' fylgdi árið [[2001]] og tók Daníel Ágúst ekki þátt í gerð þeirra. Árið [[2002]] kom út platan ''[[Freistingar]]''. Þar var að finna gömul lög hljómsveitarinnar í einfölduðum búningi. Daníel Ágúst söng í þremur lögum, meðal annars í nýja laginu „Fagurt fés“. Árið [[2004]] spilaði Nýdönsk með [[Sinfóníuhljómsveit Íslands]], tónleikarnir voru gefnir út á geisladiski og DVD-diski. Árið [[2008]] þann [[3. maí]] hlutu þeir svo Heiðursverðlaun [[FM957]]. Platan ''[[Turninn]]'' kom út árið 2008. Á árunum 2010–2020 komu út þrjár plötur. Tónleikaplatan ''[[Nýdönsk 25]]'' kom út árið 2012 og breiðskífurnar ''[[Diskó Berlín]]'' árið 2014 og ''[[Á plánetunni jörð]]'' árið 2017. Árið 2025 gaf hljómsveitin út plötuna ''[[Í raunheimum]]'' en á henni má finna lög á borð við 'Hálka lífsins' og 'Fullkomið farartæki'.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670347d/frum-syning-a-visi-halka-lifsins-med-ny-donsk|title=Frum­sýning á Vísi: Hálka lífsins með Ný­dönsk - Vísir|last=Gunnarsson|first=Oddur Ævar|date=2025-02-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-26}}</ref> 'Fullkomið farartæki' var mest spilaða lag [[Bylgjan|Bylgjunnar]] árið 2024<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252665631d/ny-donsk-a-toppnum-2024|title=Ný­dönsk á toppnum 2024 - Vísir|last=Agnarsdóttir|first=Dóra Júlía|date=2025-01-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref>, valið lag ársins 2024 á [[Ríkisútvarpið|Rás 2]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-12-30-nydonsk-eiga-lag-arsins-2024-a-ras-2-431315|title=Nýdönsk eiga lag ársins 2024 á Rás 2 - RÚV.is|last=Aradóttir|first=Júlía|date=2024-12-30|website=RÚV|access-date=2025-03-27}}</ref> og lag ársins 2024 á [[Íslensku tónlistarverðlaunin|Íslensku tónlistarverðlaununum]] 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.iston.is/frettir/verdlaunahafar-2025|title=Verðlaunahafar 2025|website=Ístón - Íslensku tónlistarverðlaunin|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref> Þann 20. maí 2026 var nýtt lag, 'Ekkert mál' frumflutt á Bylgjunni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/k/9193c8bb-ff00-488d-aaaf-445759e77fae-1779277493710?fbclid=IwY2xjawR9gBtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETBnVUZlRkdrVmVRMklJUEVqc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHixgrjTAuK5uppMbJ-XibJIFjePcTz9l68bqwQtG3EvipAmkc2x8yKnq_K_2_aem_SrvQ04mRGTs7dwN6LQr1iw |title=Lagið passaði ekki inn á Raunheima - Vísir|date=2026-05-20|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-22}}</ref> Lagið var svo gefið út á Spotify 22. maí 2026. Nýdönsk skrifaði eftirfarandi um lagið á [https://www.facebook.com/nydonsk/posts/pfbid02FgdJmB8y1jYK8Zcv4tCsvYouTx7NpA4swGVLjSZMp3W9DVgg8HRRzPf8hFpZHhkyl Facebook síðu] hljómsveitarinnar: ''Í dag kom út nýtt lag frá okkur félögunum. Lagið er eftir Jón en textann gerðu Björn og Daníel. Við þurfum að passa upp á tungumálið okkar og þessi texti er innlegg í þá veruna. Lagið var hljóðritað í Real World og átti að vera á síðustu breiðskífu hljómsveitarinnar en okkur gekk illa að finna því pláss - fannst það aldrei passa inn í heildarmyndina. Textinn var líka ekki alveg tilbúinn og því var þetta sett í salt. Á dögunum réðust skáldin svo til atlögu við verkefnið með líka þessum fína árangri. Guðmundur Pétursson leikur með okkur á gítar og Katie May hljóðblandaði.'' ==Meðlimir== * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] – söngur og bassi (1987–) * [[Ólafur Hólm Einarsson]] – trommur (1987–) * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] – hljómborð (1990–) * [[Stefán Hjörleifsson]] – gítar (1990–) * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] – söngur (1987–1997) (2007–) ==Fyrrum meðlimir == * [[Þorgils Björgvinsson]] – gítar (1989–1990) * [[Valdimar Bragi Bragason]] – gítar (1987–1989) * [[Einar Sigurðsson]] – hljómborð (1987–1989) * [[Bergur M. Bernburg]] – hljómborð (1987–1989) ===Tímalína=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:140 bottom:75 top:10 right:20 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:01/01/1987 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2 ScaleMajor = increment:3 start:1987 ScaleMinor = increment:1 start:1987 Colors = id:vocals value:red legend:Söngur id:bass value:blue legend:Bassi id:guitar value:green legend:Gítar id:keys value:purple legend:Hljómborð id:drums value:orange legend:Trommur BarData = bar:Bjorn text:"Björn Jörundur Friðbjörnsson" bar:Olafur text:"Ólafur Hólm Einarsson" bar:Jon text:"Jón Ólafsson" bar:Stefan text:"Stefán Hjörleifsson" bar:Daniel text:"Daníel Ágúst Haraldsson" bar:Thorgils text:"Þorgils Björgvinsson" bar:Valdimar text:"Valdimar Bragi Bragason" bar:Einar text:"Einar Sigurðsson" bar:Bergur text:"Bergur M. Bernburg" PlotData= width:11 bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:vocals bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:bass width:3 bar:Olafur from:01/01/1987 till:end color:drums bar:Jon from:01/01/1990 till:end color:keys bar:Stefan from:01/01/1990 till:end color:guitar bar:Daniel from:01/01/1987 till:01/01/1997 color:vocals bar:Daniel from:01/01/2007 till:end color:vocals bar:Thorgils from:01/01/1989 till:01/01/1990 color:guitar bar:Valdimar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:guitar bar:Einar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys bar:Bergur from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys }} ==Plötulisti== ===Breiðskífur=== * ''[[Ekki er á allt kosið]]'' (1989) * ''[[Regnbogaland]]'' (1990) * ''[[Deluxe]]'' (1991) * ''[[Himnasending]]'' (1992) * ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' (1993) * ''[[Húsmæðragarðurinn]]'' (1998) * ''[[Pólfarir]]'' (2001) * ''[[Turninn]]'' (2008) * ''[[Diskó Berlín]]'' (2014) * ''[[Á plánetunni jörð]]'' (2017) * ''[[Í raunheimum]]'' (2025) ===Stuttskífur=== * ''[[Kirsuber (stuttskífa)|Kirsuber]]'' (1991) ===Safn- og tónleikaplötur=== * ''[[Drög að upprisu]]'' (1994) * ''[[1987-1997|1987–1997]]'' (1997) * ''[[Freistingar]]'' (2002) * ''[[Skynjun (Nýdönsk og Sinfó)]]'' (2004) * ''[[1987-2007]]'' (2007) * ''[[Nýdönsk 25]]'' (2012) ===Safnkassar (box-set)=== * ''[[Allt]]'' (2007) ===Leikhúsplötur=== * ''[[Gauragangur]]'' (1994) ===Smáskífur / stök lög=== Hér eru lög sem hafa komið út á safnplötum, sem smáskífur eða komu fram á öðrum plötum Nýdanskrar sem ekki eru breiðskífur. * 1987: "Síglaður" * 1988: "Hólmfríður Júlíusdóttir" * 1988: "Eða hvað?" * 1989: "Vígmundur" * 1989: "Ég vil vera ég" * 1990: "Nostradamus" * 1992: "Steypireið" * 1997: "Klæddu þig" * 1997: "Flauelsföt" * 1997: "Grænmeti og ávextir" * 2002: "Fagurt fés" * 2002: "Á sama tíma að ári" * 2002: "Faldar hendur" * 2004: "Hvað kostar hamingjan?" * 2004: "Sökudólgur óskast" * 2008: "Náttúran" * 2009: "Ég ætla að brosa" * 2010: "Umboðsmenn drottins" * 2010: "Vertu með" * 2010: "Þriggja daga vakt" (ás. Hjaltalín og GusGus) * 2011: "Í nánd" * 2012: "Uppskeran" * 2013: "Where Dreams Go to Die" * 2013: "Iður" * 2014: "Uppvakningar" * 2014: "Diskó Berlín" * 2014: "Nýr maður" * 2014: "Stafrófsröð" * 2015: "Heimsins stærsta tár" * 2017: "Stundum" * 2020: "Örlagagarn" * 2021: "Ég kýs" * 2024: "Fullkomið farartæki" * 2025: "Hálka lífsins" * 2026: "Ekkert mál" ==Heimildir== [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] ce9an71m4pt7bie7v3o8m4f84lkkchj 0 26523 1964793 1955608 2026-05-29T20:34:30Z ~2026-32260-15 117103 /* */ 1964793 wikitext text/x-wiki {{Taxobox |name = Maður |image = Akha_cropped_hires.JPG |image_caption=Fullorðinn karl (til vinstri) og kona (til hægri). |fossil_range = [[Chiban]]-nútími |regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') |phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') |classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') |ordo = [[Fremdardýr]] (''Primates'') |subordo = [[Apar]] (''Haplorrhini'') |superfamilia = [[Mannapar]] (''Hominoidea'') |familia = [[Mannætt]] (''Hominidae'') |subfamilia = ''[[Homininae]]'' |tribus = ''[[Hominini]]'' |genus = ''[[Homo (ættkvísl)|Homo]]'' |species = '''''H. sapiens''''' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758 |range_map = World_human_population_density_map.png |range_map_caption = Þéttleiki mannabyggðar á jörðinni. }} '''Hinn performatívi maður''' ([[fræðiheiti]]: ''Homo performativus'' „hinn performatívi maður“) er algengasta og útbreiddasta tegund [[fremdardýr]]a á jörðinni. Helstu einkenni manna eru að þeir ganga uppréttir á tveimur fótum og þeir eru með afar [[þróun|þróaðan]] og flókinn [[mannsheilinn|heila]] sem hefur gert þeim kleift að þróa flókin [[verkfæri]], [[tungumál]] og [[menning]]u. Vitsmunir og frjálsar hendur hafa leitt til þess að þeir nota fleiri verkfæri, og í meiri mæli, en nokkur önnur þekkt dýrategund. Menn eru sérstaklega leiknir í því að nýta sér [[samskipti|samskiptakerfi]] til sjálfstjáningar og skoðanaskipta. Menn mynda [[samfélag|samfélög]] og [[mannleg tengsl]] sem einkennast af [[félagslegt gildi|gildum]], [[venja|venjum]] og [[siður|siðum]]. Líkt og önnur fremdardýr eru menn forvitnir að eðlisfari. Forvitni og áhugi mannsins á að skilja og móta umhverfi sitt og skýra náttúrufyrirbæri hafa leitt til þróunar [[vísindi|vísinda]], [[heimspeki]], [[trúarbrögð|trúarbragða]] og fleiri sviða [[þekking]]ar. Sumir vísindamenn miða upphaf mannsins við það þegar ættkvíslin ''[[Homo]]'' kom fram á sjónarsviðið fyrir 2,8 milljón árum, en almennt er heitið „maður“ notað um einu manntegundina sem enn er til, ''Homo sapiens'', sem merkir „vitiborni maðurinn“. ''Homo sapiens'' er talinn hafa þróast út frá ''[[Homo heidelbergensis]]'' fyrir um 300.000 árum einhvers staðar við [[Horn Afríku]]. Hann breiddist síðan þaðan út um heiminn og ruddi öðrum tegundum [[frummaður|frummanna]] úr vegi. Lengst af í [[mannkynssaga|sögu sinni]] hafa menn verið [[veiði og söfnun|veiðimenn og safnarar]] en í [[Nýsteinaldarbyltingin|Nýsteinaldarbyltingunni]], sem hófst í [[Suðvestur-Asía|Suðvestur-Asíu]] fyrir um 13.000 árum tóku menn upp [[landbúnaður|landbúnað]] og [[mannabyggð|fasta búsetu]]. Þegar samfélög manna stækkuðu urðu til flóknari stjórnkerfi og [[siðmenning]]arsamfélög risu og hnigu. Mannkyni hefur fjölgað stöðugt og fjöldi manna náði 8 milljörðum árið 2022.<ref>{{vefheimild|url=https://www.un.org/en/dayof8billion|titill=Day of 8 Billion|vefsíða=United Nations|skoðað=15.6.2023}}</ref> Líffræðileg fjölbreytni mannkyns ræðst meðal annars af [[erfðavísir|erfðavísum]] og [[umhverfi]]. Þótt einstaklingar geti verið mjög ólíkir hvað varðar útlit, líkamsstærð og fleira, eru 99% af erfðavísum manna þeir sömu. Mestu erfðafræðilegu fjölbreytni manna er að finna í Afríku. Menn sýna [[tvíbreytni]] og þróa [[kyneinkenni]] við [[kynþroski|kynþroska]] sem verða grundvöllur flokkunar fólks í [[karl]]a og [[kona|konur]]. Konur geta orðið [[ólétta]]r og ganga gegnum [[tíðahvörf]] og verða [[ófrjósemi|ófrjóar]] um 50 ára aldur. [[Fæðing]] [[barn]]a er konum mjög erfið og hættuleg. Börn manna eru algerlega [[háð umönnun]] við fæðingu. Bæði karlar og konur annast börnin að jafnaði, en hefðbundin [[kynhlutverk]] eru mjög ólík eftir því hvaða samfélög eiga í hlut og taka auk þess sífelldum breytingum. Menn eru [[alæta|alætur]] og fá næringu úr mjög fjölbreyttri fæðu úr dýra-, jurta- og svepparíkinu. Allt frá tímum ''[[Homo erectus]]'' hefur maðurinn getað kveikt [[eldur|eld]] og [[matreiðsla|matreitt]] fæðu sína. Mennirnir eru eina dýrategundin sem kann að kveikja eld, sem matreiðir fæðu sína, klæðir sig og notar ýmsar aðrar tæknilegar aðferðir til að lifa af. Menn geta lifað allt að átta vikur án matar og þrjá til fjóra daga án vatns. Menn eru að mestu [[dagdýr]] og [[svefn|sofa]] að jafnaði sjö til níu tíma á sólarhring. [[Framheilabörkur]] mannsheilans, sá hluti heilans sem tengist [[hugfræði|hugrænni getu]], er stór og þróaður. Menn búa yfir mikilli [[greind]], [[atburðaminni]], [[sjálfsvitund]] og [[hugarkenning]]u. Manns[[hugur]]inn er fær um [[innsæi]], [[hugsun]], [[ímyndun]], [[vilji|vilja]] og [[tilvist]]arhugmyndir. Þetta hefur gert manninum kleyft að þróa [[tækni]] með [[rökleiðsla|rökleiðslu]] og flutningi og uppsöfnun þekkingar milli kynslóða. Tungumál, [[list]] og [[viðskipti]] eru meðal þess sem einkennir manninn. Samskipti fólks á [[viðskiptaleið]]um hafa breitt út [[mannlegt atferli|atferli]] og úrræði sem veita fólki hlutfallslega yfirburði í lífsbaráttunni. ==Skilgreining og heiti== Allt núlifandi fólk tilheyrir [[tegund (líffræði)|tegundinni]] ''Homo sapiens'' sem [[Carl Linnaeus]] nefndi svo í bókinni ''[[Systema Naturae]]'' á 18. öld.<ref>{{cite journal| vauthors = Spamer EE |date=29. janúar 1999|title=Know Thyself: Responsible Science and the Lectotype of Homo sapiens Linnaeus, 1758|journal=Proceedings of the Academy of Natural Sciences |volume=149 |issue=1 |pages=109–14 |jstor=4065043}}</ref> Heitið á ættkvíslinni, ''Homo'', er dregið af latneska orðinu ''homō'' sem getur vísað til karla og kvenna.<ref>[[IEW|Porkorny (1959)]] s.v. "g'hðem" pp. 414–16; "Homo." Dictionary.com Unabridged (v 1.1). Random House, Inc. 23. september 2008. {{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/Homo|work=Dictionary.com|title=Homo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20080927011551/http://dictionary.reference.com/browse/homo|archive-date=27. september 2008}}</ref> Tegundarheitið ''Homo sapiens'' merkir „vitur maður“ (oftast þýtt sem „hinn vitiborni maður“).<ref>{{Cite journal|last=Spamer|first=Earle E.|date=1999|title=Know Thyself: Responsible Science and the Lectotype of Homo sapiens Linnaeus, 1758|url=https://www.jstor.org/stable/4065043|journal=Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia|volume=149|pages=109–114|jstor=4065043|issn=0097-3157}}</ref> Í almennu tali á orðið „maður“ aðeins við um ''Homo sapiens''.<ref>{{cite web|title=Definition of HUMAN|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/human|access-date=2021-03-31|website=www.merriam-webster.com|language=en}}</ref> Vísindamenn eru ekki á eitt sáttir um það hvort skilgreina eigi aðrar manntegundir, einkum [[neanderdalsmaður|neanderdalsmenn]], sem [[undirtegund]]ir ''H. sapiens'' eða ekki.<ref>{{cite web| vauthors = Barras C |title=We don't know which species should be classed as 'human'|url=https://www.bbc.com/earth/story/20160111-what-is-it-that-makes-you-a-human-and-not-something-else|access-date=2021-03-31|website=www.bbc.com|language=en}}</ref> Íslenska orðið „maður“ er dregið af fornnorræna orðinu ''maðr'' sem kemur af gotneska orðinu ''manna'' sem er af óvissum uppruna.<ref>{{vefheimild|url=https://www.etymonline.com/search?q=man|titill=Man|vefsíða=Online Etymology Dictionary|skoðað=21-9-2021}}</ref><ref>{{vefheimild|url=https://malid.is/leit/ma%C3%B0ur|titill=Maður|vefsíða=Málið.is|skoðað=21-9-2021}}</ref> Líkt og í mörgum öðrum málum getur orðið vísað bæði til tegundarinnar (eins og í samsetningunum „mannkyn“ og „manndráp“) og til karla sérstaklega (eins og í setningunum „maður og kona“ og „maðurinn minn“).<ref>{{vefheimild|url=https://uni.hi.is/eirikur/2021/05/13/hvad-merkir-madur/|höfundur=Eiríkur Rögnvaldsson|skoðað=21-9-2021|dags=13-5-2021|titill=Hvað merkir „maður“?}}</ref> ==Þróun== {{aðalgrein|Þróun mannsins}} Menn teljast til [[mannapar|mannapa]] (''Hominoidea'').<ref>{{Cite book|last=Tuttle|first=Russell H.|title=International Encyclopedia of Biological Anthropology|date=2018-10-04|publisher=[[John Wiley & Sons, Inc.]]|isbn=978-1-118-58442-2|editor-last=Trevathan|editor-first=Wenda|place=Hoboken, New Jersey, BNA|pages=1–2|language=en|chapter=Hominoidea: conceptual history|doi=10.1002/9781118584538.ieba0246|author-link=Russell Tuttle|access-date=2021-05-26|editor2-last=Cartmill|editor2-first=Matt|editor3-last=Dufour|editor3-first=Dana|editor4-last=Larsen|editor4-first=Clark|chapter-url=http://doi.wiley.com/10.1002/9781118584538.ieba0246}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> [[Gibbonapar]] og [[órangútan]]ar voru með fyrstu núlifandi tegundunum sem skildu sig frá [[ættleggur|ættleggnum]]. Á eftir þeim fylgdu [[górillur]] og síðast [[simpansar]]. Menn tóku að skilja sig frá simpönsum fyrir 8-4 milljónum ára, seint á [[Míósen]].<ref>{{cite journal|vauthors=Tattersall I, Schwartz J|year=2009|title=Evolution of the Genus ''Homo''|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=37|issue=1|pages=67–92|bibcode=2009AREPS..37...67T|doi=10.1146/annurev.earth.031208.100202}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Goodman M, Tagle DA, Fitch DH, Bailey W, Czelusniak J, Koop BF, Benson P, Slightom JL | display-authors = 6 | title = Primate evolution at the DNA level and a classification of hominoids | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-molecular-evolution_1990-03_30_3/page/260 | journal = Journal of Molecular Evolution | volume = 30 | issue = 3 | pages = 260–6 | date = Mars 1990 | pmid = 2109087 | doi = 10.1007/BF02099995 | s2cid = 2112935 | bibcode = 1990JMolE..30..260G }}</ref><ref name="Ruvolo1997">{{cite journal|vauthors=Ruvolo M|date=Mars 1997|title=Molecular phylogeny of the hominoids: inferences from multiple independent DNA sequence data sets|url=https://archive.org/details/sim_molecular-biology-and-evolution_1997-03_14_3/page/248|journal=Molecular Biology and Evolution |volume=14 |issue=3 |pages=248–65|doi=10.1093/oxfordjournals.molbev.a025761|pmid=9066793|doi-access=free}}</ref> Sumir erfðafræðingar hafa stungið upp á þrengra bili fyrir 8-7 milljón árum síðan.<ref>{{cite journal |first=C.|last= Brahic |title=Our True Dawn |url=https://archive.org/details/sim_new-scientist_2012-11-24_216_2892/page/34|journal=New Scientist|volume=216 |issue=2892 |pages=34–37 |year=2012 |doi=10.1016/S0262-4079(12)63018-8 |bibcode= 2012NewSc.216...34B }}</ref> Á þeim tíma myndaðist [[litningur 2]] með samruna tveggja litninga, þannig að menn fengu 23 litninga samanborið við 24 hjá öðrum öpum.<ref name="fusion">{{cite web|title=Human Chromosome 2 is a fusion of two ancestral chromosomes|url=http://www.evolutionpages.com/chromosome_2.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110809040210/http://www.evolutionpages.com/chromosome_2.htm|archive-date=9. ágúst 2011|access-date=18. maí 2006|work=Evolution pages|vauthors=MacAndrew A}}</ref> {{clade|{{clade |1=Hylobatidae (gibbonapar) |label2=Hominidae (mannætt) |2={{clade|label1=[[Ponginae]] |1={{clade |label1=Pongo (órangútanar) |1={{clade |1=''[[Pongo abelii]]'' |label2= |2={{clade |1=''[[Pongo tapanuliensis]]'' |2=''[[Pongo pygmaeus]]'' }} }} }} |label2=[[Homininae]] |2={{clade|label1=[[Gorillini]] |1={{clade |label1=Gorilla (górillur) |1={{clade |1=''[[Gorilla gorilla]]'' |2=''[[Gorilla beringei]]'' }} }} |label2=[[Hominini]] |2={{clade |label1=[[Panina]] |1={{clade|label1=Pan (simpansar)|1={{clade |1=''[[Pan troglodytes]]'' |2=''[[Pan paniscus]]'' }} }} |2={{clade|label1=[[Hominina]]|1='''''Homo sapiens''''' (menn)}} }} }} }} }}|style1=font-size:80%; line-height:80%|label1=[[Hominoidea]] (mannapar)}} [[File:Lucy Skeleton.jpg|thumb|upright|Endurgerð af [[Lucy (suðurapi)|Lucy]], fyrstu beinagrind suðurapa sem fannst.]] Ættkvíslin ''[[Homo]]'' þróaðist út frá ættkvísl [[suðurapar|suðurapa]] (''[[Australopithecus]]''). Elstu steingerðu leifar manna eru um 2,8 milljón ára gamlar ([[LD 350-1]]) frá Eþíópíu. Elstu tegundirnar sem lýst hefur verið eru ''[[Homo habilis]]'' og ''[[Homo rudolfensis]]'' sem komu fram á sjónarsviðið fyrir 2,3 milljón árum. Tegundin kemur fram samhliða þróun [[steinverkfæri|verkfæra úr steini]].<ref name=Villmoare2015>{{cite journal |first=B. |last1=Villmoare |first2=W. H. |last2=Kimbel |first3=C. |last3=Seyoum |display-authors=et al. |year=2015 |title=Early ''Homo'' at 2.8 Ma from Ledi-Geraru, Afar, Ethiopia |url=https://archive.org/details/sim_science_science_2015-03-20_347_6228/page/1352 |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=347 |issue=6228 |pages=1352–1355 |doi=10.1126/science.aaa1343 |pmid=25739410 |bibcode=2015Sci...347.1352V |doi-access=free}}</ref> Tegundin ''[[Homo erectus]]'' („hinn upprétti maður“) varð til fyrir 2 milljónum ára og var fyrsti [[frummaður]]inn sem flakkaði frá Afríku og dreifðist um Evrasíu.<ref>{{Cite journal|last1=Zhu|first1=Zhaoyu|last2=Dennell|first2=Robin|last3=Huang|first3=Weiwen|last4=Wu|first4=Yi|last5=Qiu|first5=Shifan|last6=Yang|first6=Shixia|last7=Rao|first7=Zhiguo|last8=Hou|first8=Yamei|last9=Xie|first9=Jiubing|last10=Han|first10=Jiangwei|last11=Ouyang|first11=Tingping|s2cid=49670311|date=2018|title=Hominin occupation of the Chinese Loess Plateau since about 2.1 million years ago|url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0299-4|journal=Nature|volume=559|issue=7715|pages=608–612|bibcode=2018Natur.559..608Z|doi=10.1038/s41586-018-0299-4|pmid=29995848}}</ref> ''H. erectus'' var líka fyrsti maðurinn með einkennandi [[líkamsbygging]]u manna. ''H. sapiens'' þróaðist fyrir 300.000 árum út frá eldri manntegund sem er kölluð ýmist ''[[Homo heidelbergensis]]'' eða ''[[Homo rhodesiensis]]'', afkomanda ''H. erectus'' í Afríku. ''H. sapiens'' breiddist út frá Afríku og lagði smátt og smátt undir sig búsvæði eldri manntegunda.<ref>{{cite journal|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=May 13, 2005|title=Out of Africa Revisited|journal=[[Science (journal)|Science]]|type=This Week in ''Science''|volume=308|issue=5724|page=921|doi=10.1126/science.308.5724.921g|issn=0036-8075|s2cid=220100436}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Stringer C | title = Human evolution: Out of Ethiopia | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-06-12_423_6941/page/692 | journal = Nature | volume = 423 | issue = 6941 | pages = 692–3, 695 | date = Júní 2003 | pmid = 12802315 | doi = 10.1038/423692a | bibcode = 2003Natur.423..692S | s2cid = 26693109 | author-link = Chris Stringer }}</ref><ref>{{cite web|vauthors=Johanson D|author-link=Donald Johanson|date=May 2001|title=Origins of Modern Humans: Multiregional or Out of Africa?|url=http://www.actionbioscience.org/evolution/johanson.html|access-date=23. nóvember 2009|website=[[actionbioscience]]|publisher=[[American Institute of Biological Sciences]]|location=Washington, DC|archive-date=2010-11-22|archive-url=https://www.webcitation.org/5uQpZnojk?url=http://www.actionbioscience.org/evolution/johanson.html|url-status = dead}}</ref> Útbreiðsla ''H. sapiens'' virðist hafa farið fram í minnst tveimur „bylgjum“, fyrst fyrir 130 til 100.000 árum, og síðan fyrir um 70 til 50.000 árum.<ref name="Posth">{{cite journal | vauthors = Posth C, Renaud G, Mittnik A, Drucker DG, Rougier H, Cupillard C, Valentin F, Thevenet C, Furtwängler A, Wißing C, Francken M, Malina M, Bolus M, Lari M, Gigli E, Capecchi G, Crevecoeur I, Beauval C, Flas D, Germonpré M, van der Plicht J, Cottiaux R, Gély B, Ronchitelli A, Wehrberger K, Grigorescu D, Svoboda J, Semal P, Caramelli D, Bocherens H, Harvati K, Conard NJ, Haak W, Powell A, Krause J | display-authors = 6 | title = Pleistocene Mitochondrial Genomes Suggest a Single Major Dispersal of Non-Africans and a Late Glacial Population Turnover in Europe | journal = Current Biology | volume = 26 | issue = 6 | pages = 827–33 | date = Mars 2016 | pmid = 26853362 | doi = 10.1016/j.cub.2016.01.037 | hdl-access = free | s2cid = 140098861 | hdl = 2440/114930 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Karmin M, Saag L, Vicente M, Wilson Sayres MA, Järve M, Talas UG, Rootsi S, Ilumäe AM, Mägi R, Mitt M, Pagani L, Puurand T, Faltyskova Z, Clemente F, Cardona A, Metspalu E, Sahakyan H, Yunusbayev B, Hudjashov G, DeGiorgio M, Loogväli EL, Eichstaedt C, Eelmets M, Chaubey G, Tambets K, Litvinov S, Mormina M, Xue Y, Ayub Q, Zoraqi G, Korneliussen TS, Akhatova F, Lachance J, Tishkoff S, Momynaliev K, Ricaut FX, Kusuma P, Razafindrazaka H, Pierron D, Cox MP, Sultana GN, Willerslev R, Muller C, Westaway M, Lambert D, Skaro V, Kovačevic L, Turdikulova S, Dalimova D, Khusainova R, Trofimova N, Akhmetova V, Khidiyatova I, Lichman DV, Isakova J, Pocheshkhova E, Sabitov Z, Barashkov NA, Nymadawa P, Mihailov E, Seng JW, Evseeva I, Migliano AB, Abdullah S, Andriadze G, Primorac D, Atramentova L, Utevska O, Yepiskoposyan L, Marjanovic D, Kushniarevich A, Behar DM, Gilissen C, Vissers L, Veltman JA, Balanovska E, Derenko M, Malyarchuk B, Metspalu A, Fedorova S, Eriksson A, Manica A, Mendez FL, Karafet TM, Veeramah KR, Bradman N, Hammer MF, Osipova LP, Balanovsky O, Khusnutdinova EK, Johnsen K, Remm M, Thomas MG, Tyler-Smith C, Underhill PA, Willerslev E, Nielsen R, Metspalu M, Villems R, Kivisild T | display-authors = 6 | title = A recent bottleneck of Y chromosome diversity coincides with a global change in culture | journal = Genome Research | volume = 25 | issue = 4 | pages = 459–66 | date = Apríl 2015 | pmid = 25770088 | pmc = 4381518 | doi = 10.1101/gr.186684.114 }}</ref> Tegundin nam land á flestum stórum eyjum og meginlöndum og kom til Ástralíu fyrir 65.000 árum,<ref>{{cite journal | vauthors = Clarkson C, Jacobs Z, Marwick B, Fullagar R, Wallis L, Smith M, Roberts RG, Hayes E, Lowe K, Carah X, Florin SA, McNeil J, Cox D, Arnold LJ, Hua Q, Huntley J, Brand HE, Manne T, Fairbairn A, Shulmeister J, Lyle L, Salinas M, Page M, Connell K, Park G, Norman K, Murphy T, Pardoe C | display-authors = 6 | title = Human occupation of northern Australia by 65,000 years ago | journal = Nature | volume = 547 | issue = 7663 | pages = 306–310 | date = Júlí 2017 | pmid = 28726833 | doi = 10.1038/nature22968 | bibcode = 2017Natur.547..306C | s2cid = 205257212 | hdl = 2440/107043 }}</ref> Ameríku fyrir um 15.000 árum, og náði fjarlægum eyjum eins og [[Hawaii]], [[Páskaeyja|Páskaeyju]], [[Madagaskar]], [[Ísland]]i og [[Nýja-Sjáland]]i milli 300 f.o.t. og 1250 e.o.t.<ref name="Lowe">{{cite web| vauthors = Lowe DJ |year=2008|title=Polynesian settlement of New Zealand and the impacts of volcanism on early Maori society: an update|url=http://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstream/10289/2690/1/Lowe%202008%20Polynesian%20settlement%20guidebook.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522032853/http://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstream/10289/2690/1/Lowe%202008%20Polynesian%20settlement%20guidebook.pdf|archive-date=22. maí 2010|access-date=29. apríl 2010|publisher=University of Waikato}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Appenzeller T | title = Human migrations: Eastern odyssey | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-05-03_485_7396/page/24 | journal = Nature | volume = 485 | issue = 7396 | pages = 24–6 | date = maí 2012 | pmid = 22552074 | doi = 10.1038/485024a | bibcode = 2012Natur.485...24A | doi-access = free }}</ref> Þróun mannsins var ekki línuleg og fólst meðal annars í blöndun milli frummanna og nútímamanna.<ref name="pmid21179161"/><ref>{{cite journal | url = http://www.grochbiology.org/EarlyHominidInterbreeding.pdf | title = Human Hybrids | archive-url = https://web.archive.org/web/20180824034550/http://www.grochbiology.org/EarlyHominidInterbreeding.pdf| archive-date=24. ágúst 2018 | vauthors = Hammer MF | journal = Scientific American | date = maí 2013 | volume = 308 | issue = 5 | pages = 66–71 | doi = 10.1038/scientificamerican0513-66 | pmid = 23627222 | bibcode = 2013SciAm.308e..66H }}</ref><ref>{{cite journal| vauthors = Yong E |date=júlí 2011|title=Mosaic humans, the hybrid species| url = https://archive.org/details/sim_new-scientist_2011-07-30_211_2823/page/34 |journal=New Scientist |volume=211 |issue=2823 |pages=34–38|bibcode=2011NewSc.211...34Y|doi=10.1016/S0262-4079(11)61839-3}}</ref> Erfðarannsóknir hafa sýnt fram á að blöndun milli tiltölulega aðskildra þróunarlína manntegunda hafi verið algeng í þróunarsögunni.<ref name="Ackermann 2015">{{cite journal| vauthors = Ackermann RR, Mackay A, Arnold ML |date=október 2015|title=The Hybrid Origin of "Modern" Humans|journal=Evolutionary Biology|volume=43|issue=1|pages=1–11|doi=10.1007/s11692-015-9348-1|s2cid=14329491}}</ref> Þessar rannsóknir benda til þess að erfðaefni frá neanderdalsmönnum sé til staðar í öllum hópum manna utan Afríku og að allt að 6% erfðaefnis nútímamanna sé komið frá frummönnum.<ref name="pmid21179161">{{cite journal | vauthors = Reich D, Green RE, Kircher M, Krause J, Patterson N, Durand EY, Viola B, Briggs AW, Stenzel U, Johnson PL, Maricic T, Good JM, Marques-Bonet T, Alkan C, Fu Q, Mallick S, Li H, Meyer M, Eichler EE, Stoneking M, Richards M, Talamo S, Shunkov MV, Derevianko AP, Hublin JJ, Kelso J, Slatkin M, Pääbo S | display-authors = 6 | title = Genetic history of an archaic hominin group from Denisova Cave in Siberia | journal = Nature | volume = 468 | issue = 7327 | pages = 1053–60 | date = desember 2010 | pmid = 21179161 | pmc = 4306417 | doi = 10.1038/nature09710 | bibcode = 2010Natur.468.1053R | hdl = 10230/25596 | author-link1 = David Reich (geneticist) }}</ref><ref name="pmid20439435">{{cite journal | vauthors = Noonan JP | title = Neanderthal genomics and the evolution of modern humans | journal = Genome Research | volume = 20 | issue = 5 | pages = 547–53 | date = May 2010 | pmid = 20439435 | pmc = 2860157 | doi = 10.1101/gr.076000.108 }}</ref><ref name="10.1126/science.1209202">{{cite journal | vauthors = Abi-Rached L, Jobin MJ, Kulkarni S, McWhinnie A, Dalva K, Gragert L, Babrzadeh F, Gharizadeh B, Luo M, Plummer FA, Kimani J, Carrington M, Middleton D, Rajalingam R, Beksac M, Marsh SG, Maiers M, Guethlein LA, Tavoularis S, Little AM, Green RE, Norman PJ, Parham P | display-authors = 6 | title = The shaping of modern human immune systems by multiregional admixture with archaic humans | url = https://archive.org/details/sim_science_2011-10-07_334_6052/page/88 | journal = Science | volume = 334 | issue = 6052 | pages = 89–94 | date = október 2011 | pmid = 21868630 | pmc = 3677943 | doi = 10.1126/science.1209202 | bibcode = 2011Sci...334...89A }}</ref> Þróun mannsins fólst í mörgum [[formfræði]]legum, [[atferli]]slegum, [[þróunarfræði]]legum og [[lífeðlisfræði]]legum breytingum sem hafa átt sér stað frá því þróunarlínan greindist frá þróunarlínu simpansa. Einna stærstu breytingarnar fólust í þróun tvífætlingsstöðu, stærri heila og minni [[tvíbreytni]] ([[síbernska|síbernsku]]). Innbyrðis tengsl þessara breytinga eru umdeild.<ref name="Boyd2003">{{cite book| vauthors = Boyd R, Silk JB |author1-link=Robert Boyd (anthropologist)|author2-link=Joan Silk|url=https://archive.org/details/howhumansevolved03edboyd|title=How Humans Evolved|publisher=Norton|year=2003|isbn=978-0-393-97854-4|location=New York City|url-access=registration}}</ref> ==Líffræði== ===Líkamsbygging og líffærafræði=== {{aðalgrein|Mannslíkaminn}} [[Mynd:Anterior_view_of_human_female_and_male,_with_labels_2.png|thumb|right|Framhlið konu og karls með heitum helstu líkamshluta á ensku.]] Í meginatriðum [[samsvörun|samsvarar]] líkamsbygging manna líkamsbyggingu annarra dýra. Mannslíkaminn er samsettur úr [[fótur|fótum]], [[búkur|búk]], [[hendi|höndum]], [[háls]]i og [[höfuð|höfði]]. Í líkama fullorðins „meðalmanns“ eru um 30 billjón (30×10¹²) mennskar [[fruma|frumur]], meðan [[örverumengi mannsins]] er talið innihalda að minnsta kosti jafnmargar frumur.<ref>{{cite journal|author1=Sender R|author2=Fuchs S|author3=Milo R|title=Revised Estimates for the Number of Human and Bacteria Cells in the Body|publisher=PLoS Biology|year=2016|volume=14|issue=8|date=2016|doi=10.1371/journal.pbio.1002533|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4991899/}}</ref> Helstu [[líffærakerfi]]n í mannslíkamanum eru [[taugakerfi]]ð, [[blóðrásarkerfi]]ð, [[meltingarkerfi]]ð, [[innkirtlakerfi]]ð, [[ónæmiskerfi]]ð, [[hörundskerfi]]ð, [[sogæðakerfi]]ð, [[vöðva- og beinakerfi]]ð, [[æxlunarkerfi]]ð, [[öndunarkerfi]]ð og [[þvagkerfi]]ð.<ref>{{cite book | vauthors = Roza G |title=Inside the human body : using scientific and exponential notation |date=2007 |publisher=Rosen Pub. Group's PowerKids Press |location=New York |isbn=978-1-4042-3362-1 | url = https://books.google.com/books?id=vhO8Ia2ik7oC | page = 21 }}</ref><ref>{{cite web |title=Human Anatomy |url=http://www.innerbody.com/htm/body.html |publisher=Inner Body |access-date=6 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130105065620/http://www.innerbody.com/htm/body.html |archive-date=5 January 2013 }}</ref> Menn hafa hlutfallslega minni [[gómur|góm]] og miklu minni [[tönn|tennur]] en önnur fremdardýr. Menn eru einu fremdardýrin sem hafa stuttar og tiltölulega flatar [[vígtönn|vígtennur]]. Tennur í mönnum sitja þétt og hjá ungum einstaklingum lokast bil vegna tannmissis fljótt. Menn eru smám saman að missa innstu [[endajaxl]]ana og sumir einstaklingar fá þá aldrei.<ref name="Revolution">{{cite book| vauthors = Collins D |url=https://archive.org/details/humanrevolutionf0000coll|title=The Human Revolution: From Ape to Artist|year=1976|isbn=978-0714816760|page=[https://archive.org/details/humanrevolutionf0000coll/page/208 208]|url-access=registration}}</ref> Menn eiga það sameiginlegt með simpönsum að vera með [[líffærisleif|leifar]] af hala, [[botnlangi|botnlanga]], sveigjanlega axlarliði, fingur sem grípa og [[andstæður þumall|andstæða þumla]].<ref>{{cite book|first1 = Marks|last1=J.M. |title=Human Biodiversity: Genes, Race, and History|date=2001|publisher=Transaction Publishers|isbn=978-0-202-36656-2|page=16|language=en}}</ref> Ef undan eru skilin tvífætlingsstaðan og heilastærðin felst aðalmunurinn á mönnum og simpönsum í [[lyktarskyn]]i, [[heyrn]] og [[melting]]u [[prótín]]a.<ref name="O'Neil" /> Þéttleiki [[hársekkur|hársekkja]] er svipaður hjá mönnum og öðrum öpum, en það eru mest [[líkhár]] sem eru svo þunn að þau eru næstum ósýnileg.<ref>{{cite news|date=2017|title=How to be Human: The reason we are so scarily hairy|work=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/mg23631460-700-why-are-humans-so-hairy/|access-date=29 April 2020}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Sandel AA | title = Brief communication: Hair density and body mass in mammals and the evolution of human hairlessness | journal = American Journal of Physical Anthropology | volume = 152 | issue = 1 | pages = 145–50 | date = September 2013 | pmid = 23900811 | doi = 10.1002/ajpa.22333 | hdl-access = free | hdl = 2027.42/99654 }}</ref> Menn eru með um það bil 2 milljónir [[svitakirtill|svitakirtla]] á öllum líkamanum, miklu fleiri en simpansar sem eru aðallega með svitakirtla í lófum og á iljum.<ref>{{cite web| vauthors = Kirchweger G |title=The Biology of Skin Color: Black and White|url=https://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/07/3/text_pop/l_073_04.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130216070146/http://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/07/3/text_pop/l_073_04.html|archive-date=16 February 2013|access-date=6 January 2013|date=February 2, 2001|work=Evolution: Library|publisher=PBS}}</ref> Meðalhæð kvenna á heimsvísu er talin vera um 159 cm, en meðalhæð karla um 171 cm.<ref>{{cite journal| vauthors = Roser M, Appel C, Ritchie H |date=8 October 2013|title=Human Height|url=https://ourworldindata.org/human-height|journal=Our World in Data}}</ref> Eftir miðjan aldur dregst hæð sumra einstaklinga örlítið saman, en hæðin helst nokkuð stöðug fram á [[öldrun|gamals aldur]].<ref>{{cite web|title=Senior Citizens Do Shrink – Just One of the Body Changes of Aging|url=http://seniorjournal.com/NEWS/Aging/5-11-28-SeniorsDoShrink.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130219004303/http://seniorjournal.com/NEWS/Aging/5-11-28-SeniorsDoShrink.htm|archive-date=19 February 2013|access-date=6 January 2013|work=News|publisher=Senior Journal}}</ref> Í gegnum söguna hafa hópar fólks orðið hærri, líklega vegna betri næringar, heilsu og lífsskilyrða.<ref>{{cite journal | vauthors = Bogin B, Rios L | title = Rapid morphological change in living humans: implications for modern human origins | journal = Comparative Biochemistry and Physiology. Part A, Molecular & Integrative Physiology | volume = 136 | issue = 1 | pages = 71–84 | date = September 2003 | pmid = 14527631 | doi = 10.1016/S1095-6433(02)00294-5 }}</ref> Meðal[[líkamsþyngd]] fullorðinna kvenna er 59 kg, en 77 kg hjá körlum.<ref>{{cite web|title=Human weight|url=http://www.articleworld.org/index.php/Human_weight|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111208053451/http://articleworld.org/index.php/Human_weight|archive-date=8 December 2011|access-date=10 December 2011|publisher=Articleworld.org}}</ref><ref>{{cite web | vauthors = Schlessingerman A | date = 2003 |title=Mass Of An Adult|url=https://hypertextbook.com/facts/2003/AlexSchlessingerman.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180101030223/https://hypertextbook.com/facts/2003/AlexSchlessingerman.shtml|archive-date=1 January 2018|access-date=31 December 2017|publisher=The Physics Factbook: An Encyclopedia of Scientific Essays}}</ref> Líkt og margt annað í líkamsbyggingu manna eru bæði hæð og þyngd mjög breytileg milli einstaklinga og ráðast af bæði erfðum og umhverfisaðstæðum.<ref>{{cite book| vauthors = Kushner R |url=https://books.google.com/books?id=vWjK5etS7PMC&pg=PA121|title=Treatment of the Obese Patient (Contemporary Endocrinology)|publisher=Humana Press|year=2007|isbn=978-1-59745-400-1|location=Totowa, NJ|page=158|access-date=5 April 2009}}</ref><ref name="Anes2000">{{cite journal | vauthors = Adams JP, Murphy PG | title = Obesity in anaesthesia and intensive care | url = https://archive.org/details/sim_british-journal-of-anaesthesia_2000-07_85_1/page/91 | journal = British Journal of Anaesthesia | volume = 85 | issue = 1 | pages = 91–108 | date = July 2000 | pmid = 10927998 | doi = 10.1093/bja/85.1.91 | doi-access = free }}</ref> Menn eru færir um að [[kast]]a hlutum miklu hraðar og nákvæmar en önnur dýr.<ref>{{cite journal| vauthors = Lombardo MP, Deaner RO |date=March 2018|title=Born to Throw: The Ecological Causes that Shaped the Evolution of Throwing In Humans |journal=The Quarterly Review of Biology|language=en|volume=93|issue=1|pages=1–16|doi=10.1086/696721|s2cid=90757192|issn=0033-5770}}</ref> Menn eru líka með hraðskreiðustu langhlaupurum dýraríkisins þótt mörg dýr slái þeim við á styttri vegalengdum.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2009/10/27/health/27well.html |work=The New York Times |title=The Human Body Is Built for Distance |last1 = Parker-Pope|first1=Tara|author-link1=Tara Parker-Pope |date=27 October 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151105211812/http://www.nytimes.com/2009/10/27/health/27well.html |archive-date=5 November 2015 }}</ref><ref name="O'Neil">{{cite web | vauthors = O'Neil D |title=Humans |url=http://anthro.palomar.edu/primate/prim_8.htm |work=Primates |publisher=Palomar College |access-date=6 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130111004211/http://anthro.palomar.edu/primate/prim_8.htm |archive-date=11 January 2013 }}</ref> Þynnri hár og virkari svitakirtlar draga úr hættu á [[hitaörmögnun]] í langhlaupum.<ref>{{cite web | vauthors = John B |title=What is the role of sweating glands in balancing body temperature when running a marathon? |url=http://www.livestrong.com/article/514545-what-is-the-role-of-sweat-glands-in-balancing-body-temperature-when-running-a-marathon/ |publisher=Livestrong.com |access-date=6 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130131184339/http://www.livestrong.com/article/514545-what-is-the-role-of-sweat-glands-in-balancing-body-temperature-when-running-a-marathon/ |archive-date=31 January 2013 }}</ref> === Erfðafræði === {{aðalgrein|Erfðamengi mannsins}} [[File:Human karyotype with bands and sub-bands.png|thumb|Skýringarmynd sem sýnir hefðbundna [[kjarnagerð]] manna, þar á meðal kynlitningana (XX og XY).]] Líkt og flest önnur dýr eru menn [[litnun|tvílitna]] [[heilkjörnungur|heilkjörnungar]]. Hver [[líkamsfruma]] er með 23 [[litningur|litningapör]] þar sem hvor litningur í pari er frá öðru foreldri einstaklingsins. [[Kynfruma|Kynfrumurnar]] hafa aðeins eitt sett litninga sem er blandað úr báðum litningapörum. Af þessum 23 litningapörum eru 22 [[frílitningur|frílitningar]] og eitt par [[kynlitningur|kynlitninga]]. Líkt og önnur spendýr eru menn með [[XY-kynákvörðun]] þannig að konur eru að jafnaði með XX og karlar með XY.<ref name="Therman1980">{{cite book | vauthors = Therman E |title=Human Chromosomes: Structure, Behavior, Effects | url = https://archive.org/details/humanchromosomes0000ther_f7n0 |date=1980 |publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer US]] |pages=[https://archive.org/details/humanchromosomes0000ther_f7n0/page/112 112]–24 |isbn=978-1-4684-0109-7 |doi=10.1007/978-1-4684-0107-3|s2cid=36686283 }}</ref> [[Gen]] og [[umhverfi]] hafa áhrif á breytileika í útliti, líkamsbyggingu, mótstöðu gegn vissum sjúkdómum og andlegum hæfileikum. Samspil erfða og umhverfis við mótun tiltekinna einkenna er ekki vel þekkt.<ref>{{cite journal | vauthors = Edwards JH, Dent T, Kahn J | title = Monozygotic twins of different sex | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 3 | issue = 2 | pages = 117–23 | date = June 1966 | pmid = 6007033 | pmc = 1012913 | doi = 10.1136/jmg.3.2.117 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Machin GA | title = Some causes of genotypic and phenotypic discordance in monozygotic twin pairs | journal = American Journal of Medical Genetics | volume = 61 | issue = 3 | pages = 216–28 | date = January 1996 | pmid = 8741866 | doi = 10.1002/(SICI)1096-8628(19960122)61:3<216::AID-AJMG5>3.0.CO;2-S }}</ref> Þótt engir tveir einstaklingar (ekki einu sinni [[eineggja tvíburar]]) séu erfðafræðilega eins,<ref>{{cite journal | vauthors = Jonsson H, Magnusdottir E, Eggertsson HP, Stefansson OA, Arnadottir GA, Eiriksson O, Zink F, Helgason EA, Jonsdottir I, Gylfason A, Jonasdottir A, Jonasdottir A, Beyter D, Steingrimsdottir T, Norddahl GL, Magnusson OT, Masson G, Halldorsson BV, Thorsteinsdottir U, Helgason A, Sulem P, Gudbjartsson DF, Stefansson K | display-authors = 6 | title = Differences between germline genomes of monozygotic twins | journal = Nature Genetics | volume = 53 | issue = 1 | pages = 27–34 | date = January 2021 | pmid = 33414551 | doi = 10.1038/s41588-020-00755-1 | s2cid = 230986741 }}</ref> eru erfðafræðileg líkindi milli manna svo mikil að erfðaefni hvaða tveggja manna sem er er að meðaltali milli 99,5% og 99,9% það sama.<ref>{{cite web|title=Genetic – Understanding Human Genetic Variation|url=http://science.education.nih.gov/supplements/nih1/genetic/guide/genetic_variation1.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825143543/http://science.education.nih.gov/supplements/nih1/genetic/guide/genetic_variation1.htm|archive-date=25 August 2013|access-date=13 December 2013|work=Human Genetic Variation|publisher=National Institute of Health (NIH)|quote=Between any two humans, the amount of genetic variation—biochemical individuality—is about 0.1%.}}</ref><ref> {{cite journal | vauthors = Levy S, Sutton G, Ng PC, Feuk L, Halpern AL, Walenz BP, Axelrod N, Huang J, Kirkness EF, Denisov G, Lin Y, MacDonald JR, Pang AW, Shago M, Stockwell TB, Tsiamouri A, Bafna V, Bansal V, Kravitz SA, Busam DA, Beeson KY, McIntosh TC, Remington KA, Abril JF, Gill J, Borman J, Rogers YH, Frazier ME, Scherer SW, Strausberg RL, Venter JC | display-authors = 6 | title = The diploid genome sequence of an individual human | journal = PLOS Biology | volume = 5 | issue = 10 | pages = e254 | date = September 2007 | pmid = 17803354 | pmc = 1964779 | doi = 10.1371/journal.pbio.0050254 }}</ref> Þetta gerir það að verkum að menn eru einsleitari en aðrir mannapar, þar á meðal simpansar.<ref name="REGWG2005">{{cite journal | vauthors = ((Race, Ethnicity, and Genetics Working Group)) | title = The use of racial, ethnic, and ancestral categories in human genetics research | url = https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_2005-10_77_4/page/519 | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 77 | issue = 4 | pages = 519–32 | date = October 2005 | pmid = 16175499 | pmc = 1275602 | doi = 10.1086/491747 }}</ref><ref name="oxf">{{cite web|title=Chimps show much greater genetic diversity than humans|url=http://www.ox.ac.uk/media/news_stories/2012/120302.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218091207/http://www.ox.ac.uk/media/news_stories/2012/120302.html|archive-date=18 December 2013|access-date=13 December 2013|work=Media|publisher=University of Oxford}}</ref> Þessi litli breytileiki hjá mönnum miðað við önnur dýr bendir til þess að [[erfðaþröng]] hafi átt sér stað á [[Síð-Pleistósen]] (fyrir um 100.000 árum), þar sem fjöldi manna hafi minnkað niður í nokkur pör.<ref name="Harpending1998">{{cite journal | vauthors = Harpending HC, Batzer MA, Gurven M, Jorde LB, Rogers AR, Sherry ST | title = Genetic traces of ancient demography | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 95 | issue = 4 | pages = 1961–7 | date = February 1998 | pmid = 9465125 | pmc = 19224 | doi = 10.1073/pnas.95.4.1961 | bibcode = 1998PNAS...95.1961H | doi-access = free }}</ref><ref name="Jorde1997">{{cite journal | vauthors = Jorde LB, Rogers AR, Bamshad M, Watkins WS, Krakowiak P, Sung S, Kere J, Harpending HC | display-authors = 6 | title = Microsatellite diversity and the demographic history of modern humans | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 94 | issue = 7 | pages = 3100–3 | date = April 1997 | pmid = 9096352 | pmc = 20328 | doi = 10.1073/pnas.94.7.3100 | bibcode = 1997PNAS...94.3100J | doi-access = free }}</ref> [[Náttúruval]] hefur síðan haldið áfram að móta mannkynið og vísbendingar eru um [[stefnubundið val]] einhvern tíma á síðustu 15.000 árum.<ref name="urlNYT">{{cite news| vauthors = Wade N |date=7 March 2007|title=Still Evolving, Human Genes Tell New Story|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/03/07/science/07evolve.html|url-status=live|access-date=13 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114232231/http://www.nytimes.com/2006/03/07/science/07evolve.html|archive-date=14 January 2012}}</ref> [[Erfðamengi mannsins]] var fyrst kortlagt í heild sinni með raðgreiningu árið 2001<ref>{{cite journal | vauthors = Pennisi E | title = The human genome | url = https://archive.org/details/sim_science_2001-02-16_291_5507/page/1176 | journal = Science | volume = 291 | issue = 5507 | pages = 1177–80 | date = February 2001 | pmid = 11233420 | doi = 10.1126/science.291.5507.1177 | s2cid = 38355565 }}</ref> og árið 2020 var búið að raðgreina hundruð þúsunda erfðamengja.<ref>{{cite journal | vauthors = Rotimi CN, Adeyemo AA | title = From one human genome to a complex tapestry of ancestry | journal = Nature | volume = 590 | issue = 7845 | pages = 220–221 | date = February 2021 | pmid = 33568827 | doi = 10.1038/d41586-021-00237-2 | bibcode = 2021Natur.590..220R | s2cid = 231882262 }}</ref> Árið 2012 hafði verkefnið [[International HapMap Project]] borið saman erfðamengi 1.184 einstaklinga úr 11 hópum og fundið 1,6 milljón dæmi um [[einkirnabreytileiki|einkirnabreytileika]].<ref>{{cite journal | vauthors = Altshuler DM, Gibbs RA, Peltonen L, Altshuler DM, Gibbs RA, Peltonen L, Dermitzakis E, Schaffner SF, Yu F, Peltonen L, Dermitzakis E, Bonnen PE, Altshuler DM, Gibbs RA, de Bakker PI, Deloukas P, Gabriel SB, Gwilliam R, Hunt S, Inouye M, Jia X, Palotie A, Parkin M, Whittaker P, Yu F, Chang K, Hawes A, Lewis LR, Ren Y, Wheeler D, Gibbs RA, Muzny DM, Barnes C, Darvishi K, Hurles M, Korn JM, Kristiansson K, Lee C, McCarrol SA, Nemesh J, Dermitzakis E, Keinan A, Montgomery SB, Pollack S, Price AL, Soranzo N, Bonnen PE, Gibbs RA, Gonzaga-Jauregui C, Keinan A, Price AL, Yu F, Anttila V, Brodeur W, Daly MJ, Leslie S, McVean G, Moutsianas L, Nguyen H, Schaffner SF, Zhang Q, Ghori MJ, McGinnis R, McLaren W, Pollack S, Price AL, Schaffner SF, Takeuchi F, Grossman SR, Shlyakhter I, Hostetter EB, Sabeti PC, Adebamowo CA, Foster MW, Gordon DR, Licinio J, Manca MC, Marshall PA, Matsuda I, Ngare D, Wang VO, Reddy D, Rotimi CN, Royal CD, Sharp RR, Zeng C, Brooks LD, McEwen JE | display-authors = 6 | title = Integrating common and rare genetic variation in diverse human populations | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2010-09-02_467_7311/page/52 | journal = Nature | volume = 467 | issue = 7311 | pages = 52–8 | date = September 2010 | pmid = 20811451 | doi = 10.1038/nature09298 | pmc = 3173859 | bibcode = 2010Natur.467...52T }}</ref> Mestur breytileiki í erfðamengi manna virðist vera meðal afrískra hópa (allt að 100.000 staðbrigði af 67,3 milljón erfðabrigðum sem Human Genetic Diversity Project fann, eða um 0,15%). Flest erfðabrigði sem finnast annars staðar í heiminum er líka að finna í Afríku, en nokkur fjöldi staðbrigða virðist líka vera til staðar annars staðar, sérstaklega í Eyjaálfu og Ameríku (tugir þúsunda).<ref name="Bergstrom2020">{{cite journal | vauthors = Bergström A, McCarthy SA, Hui R, Almarri MA, Ayub Q, Danecek P, Chen Y, Felkel S, Hallast P, Kamm J, Blanché H, Deleuze JF, Cann H, Mallick S, Reich D, Sandhu MS, Skoglund P, Scally A, Xue Y, Durbin R, Tyler-Smith C | display-authors = 6 | title = Insights into human genetic variation and population history from 929 diverse genomes | journal = Science | volume = 367 | issue = 6484 | pages = eaay5012 | date = March 2020 | pmid = 32193295 | pmc = 7115999 | doi = 10.1126/science.aay5012 }} "Populations in central and southern Africa, the Americas, and Oceania each harbor tens to hundreds of thousands of ''private'', common genetic variants. Most of these variants arose as new mutations rather than through archaic introgression, except in Oceanian populations, where many private variants derive from Denisovan admixture."</ref> Flest staðbrigði eru þó sjaldgæf innan sinna svæða, svo mestur erfðabreytileiki milli einstaklinga stafar af erfðabrigðum sem finnast um allan heim.<ref name="pmid33350384">{{cite journal| author=Biddanda A, Rice DP, Novembre J| title=A variant-centric perspective on geographic patterns of human allele frequency variation. | journal=Elife | year= 2020 | volume= 9 | issue= | pages= | pmid=33350384 | doi=10.7554/eLife.60107 | pmc=7755386 | url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/eutils/elink.fcgi?dbfrom=pubmed&tool=sumsearch.org/cite&retmode=ref&cmd=prlinks&id=33350384 }} </ref> Árið 2010 var talið að menn hefðu um það bil 22.000 gen.<ref name=Pertea2010>{{cite journal | vauthors = Pertea M, Salzberg SL | title = Between a chicken and a grape: estimating the number of human genes | journal = Genome Biology | volume = 11 | issue = 5 | page = 206 | year = 2010 | pmid = 20441615 | pmc = 2898077 | doi = 10.1186/gb-2010-11-5-206 }}</ref> Með því að bera saman [[mtDNA]] sem aðeins erfist frá móður, hafa erfðafræðingar ályktað að síðasta sameiginlega formóðir alls mannkyns, sem skildi [[erfðamark]] sitt eftir hjá öllum núlifandi mönnum, hafi verið uppi fyrir um 90.000 til 200.000 árum.<ref name="pmid3025745">{{cite journal | vauthors = Cann RL, Stoneking M, Wilson AC | title = Mitochondrial DNA and human evolution | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1987-01-01_325_6099/page/30 | journal = Nature | volume = 325 | issue = 6099 | pages = 31–6 | year = 1987 | pmid = 3025745 | doi = 10.1038/325031a0 | bibcode = 1987Natur.325...31C | s2cid = 4285418 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Soares P, Ermini L, Thomson N, Mormina M, Rito T, Röhl A, Salas A, Oppenheimer S, Macaulay V, Richards MB | display-authors = 6 | title = Correcting for purifying selection: an improved human mitochondrial molecular clock | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 84 | issue = 6 | pages = 740–59 | date = June 2009 | pmid = 19500773 | pmc = 2694979 | doi = 10.1016/j.ajhg.2009.05.001 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170820230218/http://www.leeds.ac.uk/news/article/245/new_molecular_clock_aids_dating_of_human_migration_history |archive-date=2017-08-20 | url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/245/new_molecular_clock_aids_dating_of_human_migration_history }}</ref><ref name="poz">{{cite journal | vauthors = Poznik GD, Henn BM, Yee MC, Sliwerska E, Euskirchen GM, Lin AA, Snyder M, Quintana-Murci L, Kidd JM, Underhill PA, Bustamante CD | display-authors = 6 | title = Sequencing Y chromosomes resolves discrepancy in time to common ancestor of males versus females | url = https://archive.org/details/sim_science_2013-08-02_341_6145/page/562 | journal = Science | volume = 341 | issue = 6145 | pages = 562–5 | date = August 2013 | pmid = 23908239 | pmc = 4032117 | doi = 10.1126/science.1237619 | bibcode = 2013Sci...341..562P }}</ref> ===Æviskeið=== [[File:Tubal Pregnancy with embryo.jpg|thumb|10&nbsp;mm langt [[mannsfóstur]] 5 vikna gamalt.]] [[Æxlun]] manna á sér venjulega stað með [[innri frjóvgun]] við [[samfarir]], en getur líka farið fram með [[tæknifrjóvgun]].<ref name="She2016">{{cite book| vauthors = Shehan CL |url=https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|title=The Wiley Blackwell Encyclopedia of Family Studies, 4 Volume Set|date=2016|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-470-65845-1|page=406|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181340/https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|archive-date=10 September 2017|url-status=live|name-list-style=vanc|df=dmy-all}}</ref> Meðal[[meðganga]] stendur í 38 vikur, en eðlileg meðganga getur verið breytileg um allt að 37 daga.<ref>{{cite journal | vauthors = Jukic AM, Baird DD, Weinberg CR, McConnaughey DR, Wilcox AJ | title = Length of human pregnancy and contributors to its natural variation | journal = Human Reproduction | volume = 28 | issue = 10 | pages = 2848–55 | date = October 2013 | pmid = 23922246 | pmc = 3777570 | doi = 10.1093/humrep/det297 }}</ref> Fósturvísirinn vex fram að 9. viku, en þá er hann skilgreindur sem [[fóstur]].<ref name="nursing">{{cite book | vauthors = Klossner NJ | url = https://books.google.com/books?id=B47OVg25g-QC&q=fetal+stage+begins&pg=PA103 | title = Introductory Maternity Nursing | date = 2005 | page = 103 | quote = The fetal stage is from the beginning of the 9th week after fertilization and continues until birth | isbn = 978-0-7817-6237-3 }}</ref> Menn geta [[gangsetning fæðingar|komið fæðingu af stað]] eða framkvæmt [[keisaraskurður|keisaraskurð]] ef læknar telja þörf á að barnið fæðist fyrir tímann.<ref name="WHO2014">{{cite web|author=World Health Organization|date=November 2014|title=Preterm birth Fact sheet N°363|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307050438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|archive-date=7 March 2015|access-date=6 March 2015|work=who.int|df=dmy-all}}</ref> Í þróuðum ríkjum eru nýburar oftast 3-4 kg að þyngd og 47-53 cm að lengd við fæðingu.<ref>{{cite journal | vauthors = Kiserud T, Benachi A, Hecher K, Perez RG, Carvalho J, Piaggio G, Platt LD | title = The World Health Organization fetal growth charts: concept, findings, interpretation, and application | journal = American Journal of Obstetrics and Gynecology | volume = 218 | issue = 2S | pages = S619–S629 | date = February 2018 | pmid = 29422204 | doi = 10.1016/j.ajog.2017.12.010 | s2cid = 46810955 }}</ref><ref>{{cite web|date=2019-03-18|title=What is the average baby length? Growth chart by month|url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/324728|access-date=2021-04-18|website=www.medicalnewstoday.com|language=en}}</ref> Í þróunarríkjum er [[lág fæðingarþyngd]] algeng og á þátt í hærri tíðni [[ungbarnadauði|ungbarnadauða]] í þeim löndum.<ref name="Khor2003">{{cite journal | vauthors = Khor GL | title = Update on the prevalence of malnutrition among children in Asia | journal = Nepal Medical College Journal | volume = 5 | issue = 2 | pages = 113–22 | date = December 2003 | pmid = 15024783 }}</ref> Miðað við aðrar tegundir er fæðing mjög hættuleg mönnum, og mun meiri hætta á vandamálum og dauða móður og barns.<ref>{{cite journal| vauthors = Rosenberg KR |date=1992|title=The evolution of modern human childbirth |journal=American Journal of Physical Anthropology|language=en|volume=35|issue=S15|pages=89–124|doi=10.1002/ajpa.1330350605|issn=1096-8644}}</ref> Stærð höfuðs fóstursins er hlutfallslega mun nær stærð mjaðmagrindarinnar en hjá öðrum fremdardýrum.<ref name="Pavlicev">{{cite journal | vauthors = Pavličev M, Romero R, Mitteroecker P | title = Evolution of the human pelvis and obstructed labor: new explanations of an old obstetrical dilemma | journal = American Journal of Obstetrics and Gynecology | volume = 222 | issue = 1 | pages = 3–16 | date = January 2020 | pmid = 31251927 | doi = 10.1016/j.ajog.2019.06.043 | s2cid = 195761874 }}</ref> Ástæður þessa eru ekki með öllu ljósar. Oft hefur þetta verið skýrt með því að þróun tvífætlingsstöðu og stækkun heilans hafi valdið þessari [[fæðingarklemma|fæðingarklemmu]], en nýlegar rannsóknir benda til þess að ástæðurnar gætu verið flóknari.<ref name="Pavlicev"/><ref>{{cite news|title=The real reasons why childbirth is so painful and dangerous| vauthors = Barras C |date=22 December 2016|publisher=BBC}}</ref> Þetta leiðir til sársaukafullrar fæðingar sem getur tekið yfir 24 tíma.<ref>{{cite web | vauthors = Kantrowitz B | date = 2 July 2007 | title = What Kills One Woman Every Minute of Every Day? | work = [[Newsweek]] | url = http://www.msnbc.msn.com/id/19389326/site/newsweek/ | archive-url = https://web.archive.org/web/20070628160443/http://www.msnbc.msn.com/id/19389326/site/newsweek/ | archive-date = 28 June 2007 | quote = A woman dies in childbirth every minute, most often due to uncontrolled bleeding and infection, with the world's poorest women most vulnerable. The lifetime risk is 1 in 16 in sub-Saharan Africa, compared to 1 in 2,800 in developed countries. }}</ref> Líkurnar á vel heppnaðri fæðingu jukust mikið á 20. öld með þróun læknisfræði í auðugri löndum. Í öðrum heimshlutum er [[náttúruleg fæðing]] enn hættuleg og tíðni [[mæðradauði|mæðradauða]] um 100 sinnum hærri en í þróuðum ríkjum.<ref name="Rush2000">{{cite journal | vauthors = Rush D | title = Nutrition and maternal mortality in the developing world | journal = The American Journal of Clinical Nutrition | volume = 72 | issue = 1 Suppl | pages = 212S–240S | date = July 2000 | pmid = 10871588 | doi = 10.1093/ajcn/72.1.212S }}</ref> Bæði kynin annast börn manna, ólíkt öðrum fremdardýrum þar sem móðirin sér aðallega um ungviðið.<ref>{{cite book| vauthors = Laland KN, Brown G |url=https://books.google.com/books?id=2KcbFVBSxWYC|title=Sense and Nonsense: Evolutionary Perspectives on Human Behaviour|date=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-958696-7|page=7|language=en}}</ref> Ungabörn eru [[háð umönnun]] við fæðingu. Þau vaxa í nokkur ár og verða venjulega [[kynþroski|kynþroska]] 15 til 17 ára gömul.<ref name="Kail">{{cite book| vauthors = Kail RV, Cavanaugh JC |url=https://books.google.com/books?id=E-n5E7oyCgoC&pg=PA296|title=Human Development: A Lifespan View |publisher=[[Cengage Learning]]|year=2010|isbn=978-0-495-60037-4|edition=5th|page=296}}</ref><ref name="Schuiling">{{cite book| vauthors = Schuiling KD, Likis FE |url=https://books.google.com/books?id=QTDFDAAAQBAJ&pg=PA22|title=Women's Gynecologic Health|publisher=[[Jones & Bartlett Learning]]|year=2016|isbn=978-1-284-12501-6|page=22|quote=The changes that occur during puberty usually happen in an ordered sequence, beginning with thelarche (breast development) at around age 10 or 11, followed by adrenarche (growth of pubic hair due to androgen stimulation), peak height velocity, and finally menarche (the onset of menses), which usually occurs around age 12 or 13.}}</ref><ref name="Phillips">{{cite book| vauthors = Phillips DC |url=https://books.google.com/books?id=84StBAAAQBAJ&pg=PA18|title=Encyclopedia of Educational Theory and Philosophy|publisher=[[Sage Publications]]|year=2014|isbn=978-1-4833-6475-9|pages=18–19|quote=On average, the onset of puberty is about 18 months earlier for girls (usually starting around the age of 10 or 11 and lasting until they are 15 to 17) than for boys (who usually begin puberty at about the age of 11 to 12 and complete it by the age of 16 to 17, on average).}}</ref> Ævi manna er gjarnan skipt í nokkur æviskeið. Algengt er að tala um [[ungabarn|ungabörn]], [[barn|börn]], [[unglingur|unglinga]], [[fullorðinn|fullorðið fólk]] og [[öldrun|aldraða]].<ref>{{cite journal| vauthors = Mintz S |date=1993|title=Life stages|journal=Encyclopedia of American Social History|volume=3|pages=7–33}}</ref> Lengd þessara æviskeiða er breytileg eftir menningarsvæðum og tímabilum, en markast meðal annars af vaxtarkipp á kynþroskaskeiðinu skömmu áður en einstaklingur verður fullvaxta.<ref>{{cite journal | vauthors = Soliman A, De Sanctis V, Elalaily R, Bedair S | title = Advances in pubertal growth and factors influencing it: Can we increase pubertal growth? | journal = Indian Journal of Endocrinology and Metabolism | volume = 18 | issue = Suppl 1 | pages = S53-62 | date = November 2014 | pmid = 25538878 | pmc = 4266869 | doi = 10.4103/2230-8210.145075 }}</ref> Konur ganga gegnum [[tíðahvörf]] og verða [[ófrjósemi|ófrjóar]] um 50 ára aldur.<ref>{{cite journal | vauthors = Walker ML, Herndon JG | title = Menopause in nonhuman primates? | journal = Biology of Reproduction | volume = 79 | issue = 3 | pages = 398–406 | date = September 2008 | pmid = 18495681 | pmc = 2553520 | doi = 10.1095/biolreprod.108.068536 }}</ref> Stungið hefur verið upp á því að tíðahvörfin auki möguleika kvenna á að eignast afkomendur með því að gefa þeim tækifæri til að einbeita sér að þeim börnum sem fyrir eru, og síðan þeirra börnum ([[ömmutilgátan]]), fremur en halda áfram að eiga börn fram á gamals aldur.<ref name="Diamond1997">{{cite book | vauthors = Diamond J |author-link=Jared Diamond |title=Why is Sex Fun? The Evolution of Human Sexuality | url = https://archive.org/details/whyissexfunevolu00diam_261 |publisher=Basic Books |location=New York City |year=1997 |pages=[https://archive.org/details/whyissexfunevolu00diam_261/page/n117 167]–70 |isbn=978-0-465-03127-6}}</ref><ref name="Peccei2001">{{cite journal | vauthors = Peccei JS |title= Menopause: Adaptation or epiphenomenon? |journal=Evolutionary Anthropology |volume=10 |issue=2 |year=2001 |pages=43–57 |doi=10.1002/evan.1013|s2cid=1665503 }}</ref> Ævilengd hvers einstaklings ræðst af tveimur meginþáttum: erfðum og lífstíl.<ref name="USC">{{cite news | vauthors = Marziali C |date=7 December 2010 |title=Reaching Toward the Fountain of Youth |url=http://uscnews.usc.edu/health/reaching_toward_the_fountain_of_youth.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101213203112/http://uscnews.usc.edu/health/reaching_toward_the_fountain_of_youth.html|url-status=dead|archive-date=13 December 2010 |work=USC Trojan Family Magazine |access-date=7 December 2010}}</ref> Af ýmsum ástæðum, meðal annars líffræðilegum, lifa konur að jafnaði fjórum árum lengur en karlar.<ref>{{cite web | vauthors = Kalben BB |title=Why Men Die Younger: Causes of Mortality Differences by Sex |publisher=Society of Actuaries |year=2002 |url=http://www.soa.org/news-and-publications/publications/other-publications/monographs/m-li01-1-toc.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701185241/http://www.soa.org/news-and-publications/publications/other-publications/monographs/m-li01-1-toc.aspx |archive-date=1 July 2013 }}</ref> Árið 2018 voru lífslíkur stúlkna við fæðingu áætlaðar 74,9 ár á heimsvísu, samanborið við 70,4 ár hjá drengjum.<ref>{{cite web|date=2018|title=Life expectancy at birth, female (years)|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.LE00.FE.IN|access-date=2020-10-13|website=World Bank}}</ref><ref>{{cite web|date=2018|title=Life expectancy at birth, male (years)|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.LE00.MA.IN|access-date=2020-10-13|website=World Bank}}</ref> Mikill munur er á lífslíkum eftir landsvæðum sem fer að mestu saman við efnahagsþróun. Lífslíkur stúlkna í Hong Kong eru þannig til dæmis 87,6 ár og drengja 81,8 ár, meðan í Mið-Afríkulýðveldinu eru lífslíkur stúlkna aðeins 55,0 ár og drengja 50,6 ár.<ref>{{cite book | vauthors = Conceição P, etal | title = Human Development Report | date = 2019 | work = United Nations Development Programme | url = http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2019.pdf | isbn = 978-92-1-126439-5 }}</ref><ref name="MLT">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/MLT.pdf|title=Human Development Report 2019|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> Almennt eykst hlutfall aldraðra í þróuðum ríkjum, þar sem miðaldur er í kringum 40 ár. Í þróunarríkjum er miðaldur milli 15 og 20 ár. Í Evrópu er til dæmis einn af hverjum fjórum 60 ára og eldri, meðan þetta hlutfall er aðeins einn af tuttugu í Afríku.<ref>{{cite web | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/ | title = The World Factbook | archive-url = https://web.archive.org/web/20090912045414/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/ | archive-date = 12 September 2009 | publisher = U.S. Central Intelligence Agency | access-date = 2 April 2005 }}</ref> Fjöldi [[tíræður|tíræðra]] (fólks sem náð hefur 100 ára aldri) í heiminum var talinn standa í 210.000 árið 2002, samkvæmt Sameinuðu þjóðunum.<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/ageing/note5713.doc.htm |title=U.N. Statistics on Population Ageing |publisher=United Nations |date=28 February 2002 |access-date=2 April 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051208122227/http://www.un.org/ageing/note5713.doc.htm |archive-date=8 December 2005}}</ref> {| class="wikitable" style="width: 80%; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ ! colspan="5" | Æviskeið manna |- |[[File:Redheaded child mesmerized 2.jpg|100px|center]] |[[File:Ромський хлопчик (Мукачево).jpg|100px|center]] |[[File:Da Nang, Vietnam A young Marine private waits on the beach during the Marine landing - NARA - 532432 (cropped).jpg|100px|center]] |[[File:Pataxo001.jpg|100px|center]] |[[File:An old age.JPG|100px|center]] |- |[[File:Baby playing with yellow paint. Work by Dutch artist Peter Klashorst entitled "Experimental".jpg|100px|center]] |[[File:Burkina Faso girl.jpg|100px|center]] |[[File:Portrait of a Persian lady in Iran, 10-08-2006 (cropped).jpg|100px|center]] |[[File:Punjabi woman smile.jpg|100px|center]] |[[File:HappyPensioneer.jpg|100px|center]] |- style="text-align: center;" |style="width: 20%"|[[Ungabarn|Ungabörn]], drengur og stúlka |style="width: 20%"|[[Barn|Börn]], drengur og stúlka |style="width: 20%"|[[Unglingur|Ungt fólk]], piltur og stúlka |style="width: 20%"|[[Fullorðinn]] karl og kona |style="width: 20%"|[[Öldrun|Gamall]] karl og kona |} ==Búsvæði og útbreiðsla== [[File:Skyscrapers of Shinjuku 2009 January.jpg|thumb|[[Tókýó]] er stærsta [[stórborgarsvæði]] heims.]] [[File:BlackMarble20161km.jpg|thumb|right|[[Jörðin]] séð úr geimnum 2016, þar sem umfang mannabyggðar sést á ljósmagni.]] Fyrstu bústaðir manna voru reistir í námunda við [[vatn]] og aðrar náttúruauðlindir sem þeir gátu nýtt sér til viðurværis, eins og veiði[[dýr]] og [[ræktarland]] fyrir [[jarðrækt]] og [[húsdýr]].<ref>{{cite book| vauthors = Rector RK |url=https://www.worldcat.org/oclc/953735302|title=The Early River Valley Civilizations|date=2016|isbn=978-1-4994-6329-3|edition=First|location=New York, NY|page=10|oclc=953735302}}</ref> Nútímamenn hafa þróað mikla getu til að breyta [[búsvæði|búsvæðum]] sínum sér í hag með tækni, eins og [[áveita|áveitum]], [[borgarskipulag]]i, [[byggingartækni]], [[skógeyðing]]u og [[eyðimerkurmyndun]].<ref>{{cite web |url=http://www.westerville.k12.oh.us/userfiles/4188/Classes/7526/humanforcesthatchangeenvironment.pdf?id=448117 |title=How People Modify the Environment |author=<!--Not stated--> |publisher=Westerville City School District |access-date=13. mars 2019 |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826213050/https://www.westerville.k12.oh.us/userfiles/4188/Classes/7526/humanforcesthatchangeenvironment.pdf?id=448117 |url-status=dead }}</ref> [[Mannabyggð]] er áfram viðkvæm fyrir [[náttúruhamfarir|náttúruhamförum]], sérstaklega ef hún er staðsett á hættusvæðum og þar sem byggingar eru af litlum gæðum vegna [[fátækt]]ar.<ref>{{cite web |url=http://siteresources.worldbank.org/INTLACREGTOPHAZMAN/Resources/EN_Breve_Oct03_32_Nat_Dis_EN.pdf |title=Natural disasters and the urban poor |publisher=[[World Bank]] |date=október 2003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170809063303/http://siteresources.worldbank.org/INTLACREGTOPHAZMAN/Resources/EN_Breve_Oct03_32_Nat_Dis_EN.pdf |archive-date=9. ágúst 2017 }}</ref> Hópamyndun og markviss breyting búsvæða hafa meðal annars þau markmið að veita vörn, safna saman þægindum og auðlegð, auka við fæðuframboð, bæta [[fagurfræði]], auka þekkingu og efla vöruskipti.<ref>{{cite book| vauthors = Habitat UN |url=https://www.worldcat.org/oclc/889953315|title=The state of the world's cities 2012 / prosperity of cities.|date=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-01559-6|location=[London]|pages=x|oclc=889953315}}</ref> Menn hafa mikla [[aðlögun]]arhæfni, þrátt fyrir að hafa lítið þol gagnvart ýmsum aðstæðum óstuddir af tækni.<ref name=":10">{{cite book| vauthors = Piantadosi CA |url=https://www.worldcat.org/oclc/70215878|title=The biology of human survival : life and death in extreme environments|date=2003|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-974807-5|location=Oxford|pages=2–3|oclc=70215878}}</ref> Með nýsköpun hafa menn aðlagað þolmörk sín að alls konar hitastigi, rakastigi, og hæð.<ref name=":10" /> Afleiðingin er sú að menn hafa dreifst um alla Jörðina og finnast nær alls staðar, frá [[hitabeltisregnskógur|hitabeltisregnskógum]] að [[eyðimörk]]um að köldum [[pólsvæði|pólsvæðum]] og [[mengun|menguðum]] iðnaðarborgum. Flestar aðrar dýrategundir eru bundnar við nokkur landfræðileg svæði vegna takmarkaðrar aðlögunarhæfni.<ref name="adapt1">{{cite web| vauthors = O'Neil D |title=Human Biological Adaptability; Overview|url=http://anthro.palomar.edu/adapt/adapt_1.htm|url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20130306124405/http://anthro.palomar.edu/adapt/adapt_1.htm|archive-date=6. mars 2013|access-date=6. janúar 2013|publisher=Palomar College}}</ref> [[Mannkyn]]ið dreifist samt ekki jafnt um yfirborð [[Jörðin|Jarðar]], þar sem þéttleiki byggðar er breytilegur frá einu svæði til annars og stór svæði eru nær óbyggð, eins og [[Suðurskautslandið]] og hafsvæðin.<ref name=":10" /><ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/population/population_distribution_rev1.shtml |publisher=BBC |title=Population distribution and density |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170623234027/http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/population/population_distribution_rev1.shtml |archive-date=23 June 2017 |access-date=26. júní 2017 }}</ref> Flest fólk (61%) lifir í Asíu; aðrir lifa í Ameríku (14%), Afríku (14%), Evrópu (11%) og Eyjaálfu (0.5%).<ref>{{cite journal | vauthors = Bunn SE, Arthington AH | title = Basic principles and ecological consequences of altered flow regimes for aquatic biodiversity | url = https://archive.org/details/sim_environmental-management_2002-10_30_4/page/492 | journal = Environmental Management | volume = 30 | issue = 4 | pages = 492–507 | date = október 2002 | pmid = 12481916 | doi = 10.1007/s00267-002-2737-0 | hdl-access = free | s2cid = 25834286 | hdl = 10072/6758 }}</ref> Á síðustu öld hefur mönnum tekist að kanna jaðarsvæði eins og Suðurskautslandið, [[hafdjúpin]] og [[geimur|geiminn]].<ref name=":11">{{cite journal| vauthors = Heim BE |year=1990–1991 |title=Exploring the Last Frontiers for Mineral Resources: A Comparison of International Law Regarding the Deep Seabed, Outer Space, and Antarctica|url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/vantl23&id=831&div=&collection=|journal=Vanderbilt Journal of Transnational Law|volume=23|page=819}}</ref> Mannabyggð á þessum erfiðu svæðum er mjög takmarkandi og dýr, oftast tímabundin og sett upp í vísindalegum eða hernaðarlegum tilgangi, eða fyrir ábatasaman iðnað.<ref name=":11" /> Menn hafa heimsótt [[Tunglið]] og kannað aðra hnetti með manngerðum sjálfstýrðum [[geimfar|geimförum]].<ref>{{cite web |url=http://www.jpl.nasa.gov/missions/mars-science-laboratory-curiosity-rover-msl/ |title=Mission to Mars: Mars Science Laboratory Curiosity Rover |publisher=Jet Propulsion Laboratory |access-date=26. ágúst 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150818014850/http://www.jpl.nasa.gov/missions/mars-science-laboratory-curiosity-rover-msl |archive-date=18. ágúst 2015 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Rosetta/Touchdown!_Rosetta_s_Philae_probe_lands_on_comet |title=Touchdown! Rosetta's Philae probe lands on comet |date=12. nóvember 2014 |publisher=European Space Agency |access-date=26. ágúst 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150822055902/http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Rosetta/Touchdown!_Rosetta_s_Philae_probe_lands_on_comet |archive-date=22. ágúst 2015 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://science.nasa.gov/missions/near/ |title=NEAR-Shoemaker |publisher=NASA |access-date=26. ágúst 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150826173835/http://science.nasa.gov/missions/near/ |archive-date=26. ágúst 2015 }}</ref> Frá aldamótunum 2000 hefur verið stöðug mannabyggð í geimnum, í [[Alþjóðlega geimstöðin|Alþjóðlegu geimstöðinni]].<ref name="urlNASA">{{cite web | vauthors = Kraft R |title=JSC celebrates ten years of continuous human presence aboard the International Space Station |url=http://www.jsc.nasa.gov/jscfeatures/articles/000000945.html |publisher=[[Johnson Space Center]] |work=JSC Features |date=11. desember 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216221409/http://www.jsc.nasa.gov/jscfeatures/articles/000000945.html |archive-date=16. febrúar 2012 |access-date=13. febrúar 2012 }}</ref> Áætlað er að fjöldi manna þegar landbúnaður kom fram á sjónarsviðið um 10.000 f.o.t. hafi verið milli 1 milljón og 15 milljónir.<ref>{{cite book| vauthors = Tellier LN |url=https://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC&pg=PA26|title=Urban world history: an economic and geographical perspective|date=2009|isbn=978-2-7605-1588-8|page=26}}</ref><ref>{{cite book | vauthors = Thomlinson R |title=Demographic problems; controversy over population control. | url = https://archive.org/details/demographicprobl0000thom_1975 |date= 1975 | edition = 2nd |publisher=Dickenson Pub. Co |location= Ecino, California |isbn=978-0-8221-0166-6}}</ref> Milli 50 og 60 milljónir manna bjuggu í [[Rómaveldi]] á 4. öld.<ref>{{cite web| vauthors = Harl KW |date=1998|title=Population estimates of the Roman Empire|url=http://www.tulane.edu/~august/H303/handouts/Population.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20160507061006/http://www.tulane.edu/~august/H303/handouts/Population.htm|archive-date=2016-05-07|access-date=8. desember 2012|publisher=Tulane.edu}}</ref> [[Kýlapest]], sem kemur fyrst fyrir í heimildum frá 6. öld, minnkaði mannfjöldann um helming, og í [[Svartidauði|Svartadauða]] létust 75-200 milljónir í [[Evrasía|Evrasíu]] og [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]].<ref>{{cite journal | vauthors = Zietz BP, Dunkelberg H | title = The history of the plague and the research on the causative agent Yersinia pestis | journal = International Journal of Hygiene and Environmental Health | volume = 207 | issue = 2 | pages = 165–78 | date = febrúar 2004 | pmid = 15031959 | doi = 10.1078/1438-4639-00259 | pmc = 7128933 }}</ref> Talið er að mannfjöldinn hafi náð 1 milljarði árið 1800. Síðan þá hefur hann aukist með veldisvexti. Hann náði 2 milljörðum árið 1930 og þremur árið 1960, fjórum árið 1975, fimm árið 1987 og sex milljörðum árið 1999.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/411162.stm |access-date=5. febrúar 2008 |work=BBC News |title=World's population reaches six billion |date=5 August 1999 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415053354/http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/411162.stm |archive-date=15. apríl 2008 }}</ref> Mannfjöldinn fór yfir 7 milljarða árið 2011 og náði 8 milljörðum að talið er 15. nóvember 2022.<ref>{{vefheimild|url=https://www.un.org/en/dayof8billion|titill=Day of 8 Billion|vefsíða=Sameinuðu þjóðirnar|skoðað=4.9.2023}}</ref> Samanlagður [[lífmassi]] kolefnis alls fólks á Jörðinni árið 2018 var áætlaður 60 milljón tonn, um tíu sinnum meiri en lífmassi allra villtra spendýra.<ref>{{cite journal | vauthors = Bar-On YM, Phillips R, Milo R | title = The biomass distribution on Earth | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 115 | issue = 25 | pages = 6506–6511 | date = júní 2018 | pmid = 29784790 | pmc = 6016768 | doi = 10.1073/pnas.1711842115 | doi-access = free }}</ref> Árið 2018 bjuggu 4,2 milljarðar manna (55%) í þéttbýli, miðað við 751 milljón árið 1950.<ref name=":12">{{cite web|date=2018-05-16|title=68% of the world population projected to live in urban areas by 2050, says UN | work = United Nations Department of Economic and Social Affairs (DESA) |url=https://www.un.org/development/desa/en/news/population/2018-revision-of-world-urbanization-prospects.html|access-date=2021-04-18 |language=en-US}}</ref> Þéttbýlustu svæðin er að finna í Norður-Ameríku (82%), Suður-Ameríku (81%), Evrópu (74%) og Eyjaálfu (68%), en um 90% af dreifbýlisbúum heims búa í Afriku og Asíu.<ref name=":12" /> Líf í borgum felur í sér ýmis konar áskoranir eins og mengun og glæpi,<ref>{{cite book | vauthors = Duhart DT | date = October 2000 | title = Urban, Suburban, and Rural Victimization, 1993–98 | publisher = U.S. Department of Justice, Bureau of Justice Statistics | access-date = 1. október 2006 | url = https://www.bjs.gov/content/pub/pdf/usrv98.pdf }}</ref> sérstaklega í miðborgum og [[fátækrahverfi|fátækrahverfum]]. Áætlað er að bæði heildarmannfjöldinn og hlutfall íbúa í þéttbýli muni aukast mikið á næstu áratugum.<ref name=UN-pop-all>{{cite web |title=World Urbanization Prospects, the 2011 Revision |url=http://esa.un.org/unup/CD-ROM/Urban-Rural-Population.htm |work=Population Division, United Nations |access-date=4. júlí 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130709002731/http://esa.un.org/unup/CD-ROM/Urban-Rural-Population.htm |archive-date=9 July 2013 }}</ref> Menn hafa mjög mikil [[umhverfisáhrif]]. Þeir eru [[topprándýr]] og eru sjaldan fæða annarra rándýra.<ref name="pmid24497513">{{cite journal | vauthors = Roopnarine PD | title = Humans are apex predators | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 111 | issue = 9 | pages = E796 | date = mars 2014 | pmid = 24497513 | pmc = 3948303 | doi = 10.1073/pnas.1323645111 | bibcode = 2014PNAS..111E.796R | doi-access = free }}</ref> [[Mannfjöldaþróun]], [[iðnvæðing]], [[landbúnaður]], [[ofneysla]] og brennsla [[jarðefniseldsneyti]]s hafa leitt til [[umhverfisspjöll|umhverfisspjalla]] sem hafa meðal annars drifið áfram yfirstandandi [[fjöldaútdauði|fjöldaútdauða]] annarra lífvera.<ref name="Stokstad">{{cite web|url=https://www.sciencemag.org/news/2019/05/landmark-analysis-documents-alarming-global-decline-nature|title=Landmark analysis documents the alarming global decline of nature| vauthors = Stokstad E |date=5. mai 2019|website=[[Science (journal)|Science]]|publisher=[[American Association for the Advancement of Science|AAAS]]|language=en|access-date=9. maí 2021|quote="For the first time at a global scale, the report has ranked the causes of damage. Topping the list, changes in land use—principally agriculture—that have destroyed habitat. Second, hunting and other kinds of exploitation. These are followed by climate change, pollution, and invasive species, which are being spread by trade and other activities. Climate change will likely overtake the other threats in the next decades, the authors note. Driving these threats are the growing human population, which has doubled since 1970 to 7.6 billion, and consumption. (Per capita of use of materials is up 15% over the past 5 decades.)"}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Pimm S, Raven P, Peterson A, Sekercioglu CH, Ehrlich PR|date=July 2006|title=Human impacts on the rates of recent, present, and future bird extinctions|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=103|issue=29|pages=10941–6|bibcode=2006PNAS..10310941P|doi=10.1073/pnas.0604181103|pmc=1544153|pmid=16829570|doi-access=free}}* {{cite journal|vauthors=Barnosky AD, Koch PL, Feranec RS, Wing SL, Shabel AB|date=October 2004|title=Assessing the causes of late Pleistocene extinctions on the continents|url=https://archive.org/details/sim_science_2004-10-01_306_5693/page/70|journal=Science|volume=306|issue=5693|pages=70–5|bibcode=2004Sci...306...70B|citeseerx=10.1.1.574.332|doi=10.1126/science.1101476|pmid=15459379|s2cid=36156087}}</ref> Menn eru meginástæða núverandi [[loftslagsbreytingar|loftslagsbreytinga]]<ref>{{cite web|title=Climate Change 2001: Working Group I: The Scientific Basis|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/007.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070601014140/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/007.htm|archive-date=1. júní 2007|access-date=30. maí 2007|publisher=grida.no/}}</ref> sem gætu hraðað [[Hólósenútdauðinn|Hólósenútdauðanum]].<ref>{{cite journal|vauthors=Lewis OT|date=janúar 2006|title=Climate change, species-area curves and the extinction crisis|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences|volume=361|issue=1465|pages=163–71|doi=10.1098/rstb.2005.1712|pmc=1831839|pmid=16553315}}</ref><ref name="Stokstad"/> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Wikilífverur|Homo sapiens|Maður}} [[Flokkur:Menn| ]] agm53kxlrjcgqilw6wp3czw46pdr56l 1964794 1964793 2026-05-29T20:47:04Z TKSnaevarr 53243 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-32260-15|~2026-32260-15]] ([[User talk:~2026-32260-15|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:SchlurcherBot|SchlurcherBot]] 1955608 wikitext text/x-wiki {{Taxobox |name = Maður |image = Akha_cropped_hires.JPG |image_caption=Fullorðinn karl (til vinstri) og kona (til hægri). |fossil_range = [[Chiban]]-nútími |regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') |phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') |classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') |ordo = [[Fremdardýr]] (''Primates'') |subordo = [[Apar]] (''Haplorrhini'') |superfamilia = [[Mannapar]] (''Hominoidea'') |familia = [[Mannætt]] (''Hominidae'') |subfamilia = ''[[Homininae]]'' |tribus = ''[[Hominini]]'' |genus = ''[[Homo (ættkvísl)|Homo]]'' |species = '''''H. sapiens''''' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758 |range_map = World_human_population_density_map.png |range_map_caption = Þéttleiki mannabyggðar á jörðinni. }} '''Maður''' ([[fræðiheiti]]: ''Homo sapiens'' „hinn vitiborni maður“) er algengasta og útbreiddasta tegund [[fremdardýr]]a á jörðinni. Helstu einkenni manna eru að þeir ganga uppréttir á tveimur fótum og þeir eru með afar [[þróun|þróaðan]] og flókinn [[mannsheilinn|heila]] sem hefur gert þeim kleift að þróa flókin [[verkfæri]], [[tungumál]] og [[menning]]u. Vitsmunir og frjálsar hendur hafa leitt til þess að þeir nota fleiri verkfæri, og í meiri mæli, en nokkur önnur þekkt dýrategund. Menn eru sérstaklega leiknir í því að nýta sér [[samskipti|samskiptakerfi]] til sjálfstjáningar og skoðanaskipta. Menn mynda [[samfélag|samfélög]] og [[mannleg tengsl]] sem einkennast af [[félagslegt gildi|gildum]], [[venja|venjum]] og [[siður|siðum]]. Líkt og önnur fremdardýr eru menn forvitnir að eðlisfari. Forvitni og áhugi mannsins á að skilja og móta umhverfi sitt og skýra náttúrufyrirbæri hafa leitt til þróunar [[vísindi|vísinda]], [[heimspeki]], [[trúarbrögð|trúarbragða]] og fleiri sviða [[þekking]]ar. Sumir vísindamenn miða upphaf mannsins við það þegar ættkvíslin ''[[Homo]]'' kom fram á sjónarsviðið fyrir 2,8 milljón árum, en almennt er heitið „maður“ notað um einu manntegundina sem enn er til, ''Homo sapiens'', sem merkir „vitiborni maðurinn“. ''Homo sapiens'' er talinn hafa þróast út frá ''[[Homo heidelbergensis]]'' fyrir um 300.000 árum einhvers staðar við [[Horn Afríku]]. Hann breiddist síðan þaðan út um heiminn og ruddi öðrum tegundum [[frummaður|frummanna]] úr vegi. Lengst af í [[mannkynssaga|sögu sinni]] hafa menn verið [[veiði og söfnun|veiðimenn og safnarar]] en í [[Nýsteinaldarbyltingin|Nýsteinaldarbyltingunni]], sem hófst í [[Suðvestur-Asía|Suðvestur-Asíu]] fyrir um 13.000 árum tóku menn upp [[landbúnaður|landbúnað]] og [[mannabyggð|fasta búsetu]]. Þegar samfélög manna stækkuðu urðu til flóknari stjórnkerfi og [[siðmenning]]arsamfélög risu og hnigu. Mannkyni hefur fjölgað stöðugt og fjöldi manna náði 8 milljörðum árið 2022.<ref>{{vefheimild|url=https://www.un.org/en/dayof8billion|titill=Day of 8 Billion|vefsíða=United Nations|skoðað=15.6.2023}}</ref> Líffræðileg fjölbreytni mannkyns ræðst meðal annars af [[erfðavísir|erfðavísum]] og [[umhverfi]]. Þótt einstaklingar geti verið mjög ólíkir hvað varðar útlit, líkamsstærð og fleira, eru 99% af erfðavísum manna þeir sömu. Mestu erfðafræðilegu fjölbreytni manna er að finna í Afríku. Menn sýna [[tvíbreytni]] og þróa [[kyneinkenni]] við [[kynþroski|kynþroska]] sem verða grundvöllur flokkunar fólks í [[karl]]a og [[kona|konur]]. Konur geta orðið [[ólétta]]r og ganga gegnum [[tíðahvörf]] og verða [[ófrjósemi|ófrjóar]] um 50 ára aldur. [[Fæðing]] [[barn]]a er konum mjög erfið og hættuleg. Börn manna eru algerlega [[háð umönnun]] við fæðingu. Bæði karlar og konur annast börnin að jafnaði, en hefðbundin [[kynhlutverk]] eru mjög ólík eftir því hvaða samfélög eiga í hlut og taka auk þess sífelldum breytingum. Menn eru [[alæta|alætur]] og fá næringu úr mjög fjölbreyttri fæðu úr dýra-, jurta- og svepparíkinu. Allt frá tímum ''[[Homo erectus]]'' hefur maðurinn getað kveikt [[eldur|eld]] og [[matreiðsla|matreitt]] fæðu sína. Mennirnir eru eina dýrategundin sem kann að kveikja eld, sem matreiðir fæðu sína, klæðir sig og notar ýmsar aðrar tæknilegar aðferðir til að lifa af. Menn geta lifað allt að átta vikur án matar og þrjá til fjóra daga án vatns. Menn eru að mestu [[dagdýr]] og [[svefn|sofa]] að jafnaði sjö til níu tíma á sólarhring. [[Framheilabörkur]] mannsheilans, sá hluti heilans sem tengist [[hugfræði|hugrænni getu]], er stór og þróaður. Menn búa yfir mikilli [[greind]], [[atburðaminni]], [[sjálfsvitund]] og [[hugarkenning]]u. Manns[[hugur]]inn er fær um [[innsæi]], [[hugsun]], [[ímyndun]], [[vilji|vilja]] og [[tilvist]]arhugmyndir. Þetta hefur gert manninum kleyft að þróa [[tækni]] með [[rökleiðsla|rökleiðslu]] og flutningi og uppsöfnun þekkingar milli kynslóða. Tungumál, [[list]] og [[viðskipti]] eru meðal þess sem einkennir manninn. Samskipti fólks á [[viðskiptaleið]]um hafa breitt út [[mannlegt atferli|atferli]] og úrræði sem veita fólki hlutfallslega yfirburði í lífsbaráttunni. ==Skilgreining og heiti== Allt núlifandi fólk tilheyrir [[tegund (líffræði)|tegundinni]] ''Homo sapiens'' sem [[Carl Linnaeus]] nefndi svo í bókinni ''[[Systema Naturae]]'' á 18. öld.<ref>{{cite journal| vauthors = Spamer EE |date=29. janúar 1999|title=Know Thyself: Responsible Science and the Lectotype of Homo sapiens Linnaeus, 1758|journal=Proceedings of the Academy of Natural Sciences |volume=149 |issue=1 |pages=109–14 |jstor=4065043}}</ref> Heitið á ættkvíslinni, ''Homo'', er dregið af latneska orðinu ''homō'' sem getur vísað til karla og kvenna.<ref>[[IEW|Porkorny (1959)]] s.v. "g'hðem" pp. 414–16; "Homo." Dictionary.com Unabridged (v 1.1). Random House, Inc. 23. september 2008. {{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/Homo|work=Dictionary.com|title=Homo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20080927011551/http://dictionary.reference.com/browse/homo|archive-date=27. september 2008}}</ref> Tegundarheitið ''Homo sapiens'' merkir „vitur maður“ (oftast þýtt sem „hinn vitiborni maður“).<ref>{{Cite journal|last=Spamer|first=Earle E.|date=1999|title=Know Thyself: Responsible Science and the Lectotype of Homo sapiens Linnaeus, 1758|url=https://www.jstor.org/stable/4065043|journal=Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia|volume=149|pages=109–114|jstor=4065043|issn=0097-3157}}</ref> Í almennu tali á orðið „maður“ aðeins við um ''Homo sapiens''.<ref>{{cite web|title=Definition of HUMAN|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/human|access-date=2021-03-31|website=www.merriam-webster.com|language=en}}</ref> Vísindamenn eru ekki á eitt sáttir um það hvort skilgreina eigi aðrar manntegundir, einkum [[neanderdalsmaður|neanderdalsmenn]], sem [[undirtegund]]ir ''H. sapiens'' eða ekki.<ref>{{cite web| vauthors = Barras C |title=We don't know which species should be classed as 'human'|url=https://www.bbc.com/earth/story/20160111-what-is-it-that-makes-you-a-human-and-not-something-else|access-date=2021-03-31|website=www.bbc.com|language=en}}</ref> Íslenska orðið „maður“ er dregið af fornnorræna orðinu ''maðr'' sem kemur af gotneska orðinu ''manna'' sem er af óvissum uppruna.<ref>{{vefheimild|url=https://www.etymonline.com/search?q=man|titill=Man|vefsíða=Online Etymology Dictionary|skoðað=21-9-2021}}</ref><ref>{{vefheimild|url=https://malid.is/leit/ma%C3%B0ur|titill=Maður|vefsíða=Málið.is|skoðað=21-9-2021}}</ref> Líkt og í mörgum öðrum málum getur orðið vísað bæði til tegundarinnar (eins og í samsetningunum „mannkyn“ og „manndráp“) og til karla sérstaklega (eins og í setningunum „maður og kona“ og „maðurinn minn“).<ref>{{vefheimild|url=https://uni.hi.is/eirikur/2021/05/13/hvad-merkir-madur/|höfundur=Eiríkur Rögnvaldsson|skoðað=21-9-2021|dags=13-5-2021|titill=Hvað merkir „maður“?}}</ref> ==Þróun== {{aðalgrein|Þróun mannsins}} Menn teljast til [[mannapar|mannapa]] (''Hominoidea'').<ref>{{Cite book|last=Tuttle|first=Russell H.|title=International Encyclopedia of Biological Anthropology|date=2018-10-04|publisher=[[John Wiley & Sons, Inc.]]|isbn=978-1-118-58442-2|editor-last=Trevathan|editor-first=Wenda|place=Hoboken, New Jersey, BNA|pages=1–2|language=en|chapter=Hominoidea: conceptual history|doi=10.1002/9781118584538.ieba0246|author-link=Russell Tuttle|access-date=2021-05-26|editor2-last=Cartmill|editor2-first=Matt|editor3-last=Dufour|editor3-first=Dana|editor4-last=Larsen|editor4-first=Clark|chapter-url=http://doi.wiley.com/10.1002/9781118584538.ieba0246}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> [[Gibbonapar]] og [[órangútan]]ar voru með fyrstu núlifandi tegundunum sem skildu sig frá [[ættleggur|ættleggnum]]. Á eftir þeim fylgdu [[górillur]] og síðast [[simpansar]]. Menn tóku að skilja sig frá simpönsum fyrir 8-4 milljónum ára, seint á [[Míósen]].<ref>{{cite journal|vauthors=Tattersall I, Schwartz J|year=2009|title=Evolution of the Genus ''Homo''|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=37|issue=1|pages=67–92|bibcode=2009AREPS..37...67T|doi=10.1146/annurev.earth.031208.100202}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Goodman M, Tagle DA, Fitch DH, Bailey W, Czelusniak J, Koop BF, Benson P, Slightom JL | display-authors = 6 | title = Primate evolution at the DNA level and a classification of hominoids | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-molecular-evolution_1990-03_30_3/page/260 | journal = Journal of Molecular Evolution | volume = 30 | issue = 3 | pages = 260–6 | date = Mars 1990 | pmid = 2109087 | doi = 10.1007/BF02099995 | s2cid = 2112935 | bibcode = 1990JMolE..30..260G }}</ref><ref name="Ruvolo1997">{{cite journal|vauthors=Ruvolo M|date=Mars 1997|title=Molecular phylogeny of the hominoids: inferences from multiple independent DNA sequence data sets|url=https://archive.org/details/sim_molecular-biology-and-evolution_1997-03_14_3/page/248|journal=Molecular Biology and Evolution |volume=14 |issue=3 |pages=248–65|doi=10.1093/oxfordjournals.molbev.a025761|pmid=9066793|doi-access=free}}</ref> Sumir erfðafræðingar hafa stungið upp á þrengra bili fyrir 8-7 milljón árum síðan.<ref>{{cite journal |first=C.|last= Brahic |title=Our True Dawn |url=https://archive.org/details/sim_new-scientist_2012-11-24_216_2892/page/34|journal=New Scientist|volume=216 |issue=2892 |pages=34–37 |year=2012 |doi=10.1016/S0262-4079(12)63018-8 |bibcode= 2012NewSc.216...34B }}</ref> Á þeim tíma myndaðist [[litningur 2]] með samruna tveggja litninga, þannig að menn fengu 23 litninga samanborið við 24 hjá öðrum öpum.<ref name="fusion">{{cite web|title=Human Chromosome 2 is a fusion of two ancestral chromosomes|url=http://www.evolutionpages.com/chromosome_2.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110809040210/http://www.evolutionpages.com/chromosome_2.htm|archive-date=9. ágúst 2011|access-date=18. maí 2006|work=Evolution pages|vauthors=MacAndrew A}}</ref> {{clade|{{clade |1=Hylobatidae (gibbonapar) |label2=Hominidae (mannætt) |2={{clade|label1=[[Ponginae]] |1={{clade |label1=Pongo (órangútanar) |1={{clade |1=''[[Pongo abelii]]'' |label2= |2={{clade |1=''[[Pongo tapanuliensis]]'' |2=''[[Pongo pygmaeus]]'' }} }} }} |label2=[[Homininae]] |2={{clade|label1=[[Gorillini]] |1={{clade |label1=Gorilla (górillur) |1={{clade |1=''[[Gorilla gorilla]]'' |2=''[[Gorilla beringei]]'' }} }} |label2=[[Hominini]] |2={{clade |label1=[[Panina]] |1={{clade|label1=Pan (simpansar)|1={{clade |1=''[[Pan troglodytes]]'' |2=''[[Pan paniscus]]'' }} }} |2={{clade|label1=[[Hominina]]|1='''''Homo sapiens''''' (menn)}} }} }} }} }}|style1=font-size:80%; line-height:80%|label1=[[Hominoidea]] (mannapar)}} [[File:Lucy Skeleton.jpg|thumb|upright|Endurgerð af [[Lucy (suðurapi)|Lucy]], fyrstu beinagrind suðurapa sem fannst.]] Ættkvíslin ''[[Homo]]'' þróaðist út frá ættkvísl [[suðurapar|suðurapa]] (''[[Australopithecus]]''). Elstu steingerðu leifar manna eru um 2,8 milljón ára gamlar ([[LD 350-1]]) frá Eþíópíu. Elstu tegundirnar sem lýst hefur verið eru ''[[Homo habilis]]'' og ''[[Homo rudolfensis]]'' sem komu fram á sjónarsviðið fyrir 2,3 milljón árum. Tegundin kemur fram samhliða þróun [[steinverkfæri|verkfæra úr steini]].<ref name=Villmoare2015>{{cite journal |first=B. |last1=Villmoare |first2=W. H. |last2=Kimbel |first3=C. |last3=Seyoum |display-authors=et al. |year=2015 |title=Early ''Homo'' at 2.8 Ma from Ledi-Geraru, Afar, Ethiopia |url=https://archive.org/details/sim_science_science_2015-03-20_347_6228/page/1352 |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=347 |issue=6228 |pages=1352–1355 |doi=10.1126/science.aaa1343 |pmid=25739410 |bibcode=2015Sci...347.1352V |doi-access=free}}</ref> Tegundin ''[[Homo erectus]]'' („hinn upprétti maður“) varð til fyrir 2 milljónum ára og var fyrsti [[frummaður]]inn sem flakkaði frá Afríku og dreifðist um Evrasíu.<ref>{{Cite journal|last1=Zhu|first1=Zhaoyu|last2=Dennell|first2=Robin|last3=Huang|first3=Weiwen|last4=Wu|first4=Yi|last5=Qiu|first5=Shifan|last6=Yang|first6=Shixia|last7=Rao|first7=Zhiguo|last8=Hou|first8=Yamei|last9=Xie|first9=Jiubing|last10=Han|first10=Jiangwei|last11=Ouyang|first11=Tingping|s2cid=49670311|date=2018|title=Hominin occupation of the Chinese Loess Plateau since about 2.1 million years ago|url=https://www.nature.com/articles/s41586-018-0299-4|journal=Nature|volume=559|issue=7715|pages=608–612|bibcode=2018Natur.559..608Z|doi=10.1038/s41586-018-0299-4|pmid=29995848}}</ref> ''H. erectus'' var líka fyrsti maðurinn með einkennandi [[líkamsbygging]]u manna. ''H. sapiens'' þróaðist fyrir 300.000 árum út frá eldri manntegund sem er kölluð ýmist ''[[Homo heidelbergensis]]'' eða ''[[Homo rhodesiensis]]'', afkomanda ''H. erectus'' í Afríku. ''H. sapiens'' breiddist út frá Afríku og lagði smátt og smátt undir sig búsvæði eldri manntegunda.<ref>{{cite journal|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=May 13, 2005|title=Out of Africa Revisited|journal=[[Science (journal)|Science]]|type=This Week in ''Science''|volume=308|issue=5724|page=921|doi=10.1126/science.308.5724.921g|issn=0036-8075|s2cid=220100436}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Stringer C | title = Human evolution: Out of Ethiopia | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-06-12_423_6941/page/692 | journal = Nature | volume = 423 | issue = 6941 | pages = 692–3, 695 | date = Júní 2003 | pmid = 12802315 | doi = 10.1038/423692a | bibcode = 2003Natur.423..692S | s2cid = 26693109 | author-link = Chris Stringer }}</ref><ref>{{cite web|vauthors=Johanson D|author-link=Donald Johanson|date=May 2001|title=Origins of Modern Humans: Multiregional or Out of Africa?|url=http://www.actionbioscience.org/evolution/johanson.html|access-date=23. nóvember 2009|website=[[actionbioscience]]|publisher=[[American Institute of Biological Sciences]]|location=Washington, DC|archive-date=2010-11-22|archive-url=https://www.webcitation.org/5uQpZnojk?url=http://www.actionbioscience.org/evolution/johanson.html|url-status = dead}}</ref> Útbreiðsla ''H. sapiens'' virðist hafa farið fram í minnst tveimur „bylgjum“, fyrst fyrir 130 til 100.000 árum, og síðan fyrir um 70 til 50.000 árum.<ref name="Posth">{{cite journal | vauthors = Posth C, Renaud G, Mittnik A, Drucker DG, Rougier H, Cupillard C, Valentin F, Thevenet C, Furtwängler A, Wißing C, Francken M, Malina M, Bolus M, Lari M, Gigli E, Capecchi G, Crevecoeur I, Beauval C, Flas D, Germonpré M, van der Plicht J, Cottiaux R, Gély B, Ronchitelli A, Wehrberger K, Grigorescu D, Svoboda J, Semal P, Caramelli D, Bocherens H, Harvati K, Conard NJ, Haak W, Powell A, Krause J | display-authors = 6 | title = Pleistocene Mitochondrial Genomes Suggest a Single Major Dispersal of Non-Africans and a Late Glacial Population Turnover in Europe | journal = Current Biology | volume = 26 | issue = 6 | pages = 827–33 | date = Mars 2016 | pmid = 26853362 | doi = 10.1016/j.cub.2016.01.037 | hdl-access = free | s2cid = 140098861 | hdl = 2440/114930 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Karmin M, Saag L, Vicente M, Wilson Sayres MA, Järve M, Talas UG, Rootsi S, Ilumäe AM, Mägi R, Mitt M, Pagani L, Puurand T, Faltyskova Z, Clemente F, Cardona A, Metspalu E, Sahakyan H, Yunusbayev B, Hudjashov G, DeGiorgio M, Loogväli EL, Eichstaedt C, Eelmets M, Chaubey G, Tambets K, Litvinov S, Mormina M, Xue Y, Ayub Q, Zoraqi G, Korneliussen TS, Akhatova F, Lachance J, Tishkoff S, Momynaliev K, Ricaut FX, Kusuma P, Razafindrazaka H, Pierron D, Cox MP, Sultana GN, Willerslev R, Muller C, Westaway M, Lambert D, Skaro V, Kovačevic L, Turdikulova S, Dalimova D, Khusainova R, Trofimova N, Akhmetova V, Khidiyatova I, Lichman DV, Isakova J, Pocheshkhova E, Sabitov Z, Barashkov NA, Nymadawa P, Mihailov E, Seng JW, Evseeva I, Migliano AB, Abdullah S, Andriadze G, Primorac D, Atramentova L, Utevska O, Yepiskoposyan L, Marjanovic D, Kushniarevich A, Behar DM, Gilissen C, Vissers L, Veltman JA, Balanovska E, Derenko M, Malyarchuk B, Metspalu A, Fedorova S, Eriksson A, Manica A, Mendez FL, Karafet TM, Veeramah KR, Bradman N, Hammer MF, Osipova LP, Balanovsky O, Khusnutdinova EK, Johnsen K, Remm M, Thomas MG, Tyler-Smith C, Underhill PA, Willerslev E, Nielsen R, Metspalu M, Villems R, Kivisild T | display-authors = 6 | title = A recent bottleneck of Y chromosome diversity coincides with a global change in culture | journal = Genome Research | volume = 25 | issue = 4 | pages = 459–66 | date = Apríl 2015 | pmid = 25770088 | pmc = 4381518 | doi = 10.1101/gr.186684.114 }}</ref> Tegundin nam land á flestum stórum eyjum og meginlöndum og kom til Ástralíu fyrir 65.000 árum,<ref>{{cite journal | vauthors = Clarkson C, Jacobs Z, Marwick B, Fullagar R, Wallis L, Smith M, Roberts RG, Hayes E, Lowe K, Carah X, Florin SA, McNeil J, Cox D, Arnold LJ, Hua Q, Huntley J, Brand HE, Manne T, Fairbairn A, Shulmeister J, Lyle L, Salinas M, Page M, Connell K, Park G, Norman K, Murphy T, Pardoe C | display-authors = 6 | title = Human occupation of northern Australia by 65,000 years ago | journal = Nature | volume = 547 | issue = 7663 | pages = 306–310 | date = Júlí 2017 | pmid = 28726833 | doi = 10.1038/nature22968 | bibcode = 2017Natur.547..306C | s2cid = 205257212 | hdl = 2440/107043 }}</ref> Ameríku fyrir um 15.000 árum, og náði fjarlægum eyjum eins og [[Hawaii]], [[Páskaeyja|Páskaeyju]], [[Madagaskar]], [[Ísland]]i og [[Nýja-Sjáland]]i milli 300 f.o.t. og 1250 e.o.t.<ref name="Lowe">{{cite web| vauthors = Lowe DJ |year=2008|title=Polynesian settlement of New Zealand and the impacts of volcanism on early Maori society: an update|url=http://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstream/10289/2690/1/Lowe%202008%20Polynesian%20settlement%20guidebook.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522032853/http://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstream/10289/2690/1/Lowe%202008%20Polynesian%20settlement%20guidebook.pdf|archive-date=22. maí 2010|access-date=29. apríl 2010|publisher=University of Waikato}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Appenzeller T | title = Human migrations: Eastern odyssey | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-05-03_485_7396/page/24 | journal = Nature | volume = 485 | issue = 7396 | pages = 24–6 | date = maí 2012 | pmid = 22552074 | doi = 10.1038/485024a | bibcode = 2012Natur.485...24A | doi-access = free }}</ref> Þróun mannsins var ekki línuleg og fólst meðal annars í blöndun milli frummanna og nútímamanna.<ref name="pmid21179161"/><ref>{{cite journal | url = http://www.grochbiology.org/EarlyHominidInterbreeding.pdf | title = Human Hybrids | archive-url = https://web.archive.org/web/20180824034550/http://www.grochbiology.org/EarlyHominidInterbreeding.pdf| archive-date=24. ágúst 2018 | vauthors = Hammer MF | journal = Scientific American | date = maí 2013 | volume = 308 | issue = 5 | pages = 66–71 | doi = 10.1038/scientificamerican0513-66 | pmid = 23627222 | bibcode = 2013SciAm.308e..66H }}</ref><ref>{{cite journal| vauthors = Yong E |date=júlí 2011|title=Mosaic humans, the hybrid species| url = https://archive.org/details/sim_new-scientist_2011-07-30_211_2823/page/34 |journal=New Scientist |volume=211 |issue=2823 |pages=34–38|bibcode=2011NewSc.211...34Y|doi=10.1016/S0262-4079(11)61839-3}}</ref> Erfðarannsóknir hafa sýnt fram á að blöndun milli tiltölulega aðskildra þróunarlína manntegunda hafi verið algeng í þróunarsögunni.<ref name="Ackermann 2015">{{cite journal| vauthors = Ackermann RR, Mackay A, Arnold ML |date=október 2015|title=The Hybrid Origin of "Modern" Humans|journal=Evolutionary Biology|volume=43|issue=1|pages=1–11|doi=10.1007/s11692-015-9348-1|s2cid=14329491}}</ref> Þessar rannsóknir benda til þess að erfðaefni frá neanderdalsmönnum sé til staðar í öllum hópum manna utan Afríku og að allt að 6% erfðaefnis nútímamanna sé komið frá frummönnum.<ref name="pmid21179161">{{cite journal | vauthors = Reich D, Green RE, Kircher M, Krause J, Patterson N, Durand EY, Viola B, Briggs AW, Stenzel U, Johnson PL, Maricic T, Good JM, Marques-Bonet T, Alkan C, Fu Q, Mallick S, Li H, Meyer M, Eichler EE, Stoneking M, Richards M, Talamo S, Shunkov MV, Derevianko AP, Hublin JJ, Kelso J, Slatkin M, Pääbo S | display-authors = 6 | title = Genetic history of an archaic hominin group from Denisova Cave in Siberia | journal = Nature | volume = 468 | issue = 7327 | pages = 1053–60 | date = desember 2010 | pmid = 21179161 | pmc = 4306417 | doi = 10.1038/nature09710 | bibcode = 2010Natur.468.1053R | hdl = 10230/25596 | author-link1 = David Reich (geneticist) }}</ref><ref name="pmid20439435">{{cite journal | vauthors = Noonan JP | title = Neanderthal genomics and the evolution of modern humans | journal = Genome Research | volume = 20 | issue = 5 | pages = 547–53 | date = May 2010 | pmid = 20439435 | pmc = 2860157 | doi = 10.1101/gr.076000.108 }}</ref><ref name="10.1126/science.1209202">{{cite journal | vauthors = Abi-Rached L, Jobin MJ, Kulkarni S, McWhinnie A, Dalva K, Gragert L, Babrzadeh F, Gharizadeh B, Luo M, Plummer FA, Kimani J, Carrington M, Middleton D, Rajalingam R, Beksac M, Marsh SG, Maiers M, Guethlein LA, Tavoularis S, Little AM, Green RE, Norman PJ, Parham P | display-authors = 6 | title = The shaping of modern human immune systems by multiregional admixture with archaic humans | url = https://archive.org/details/sim_science_2011-10-07_334_6052/page/88 | journal = Science | volume = 334 | issue = 6052 | pages = 89–94 | date = október 2011 | pmid = 21868630 | pmc = 3677943 | doi = 10.1126/science.1209202 | bibcode = 2011Sci...334...89A }}</ref> Þróun mannsins fólst í mörgum [[formfræði]]legum, [[atferli]]slegum, [[þróunarfræði]]legum og [[lífeðlisfræði]]legum breytingum sem hafa átt sér stað frá því þróunarlínan greindist frá þróunarlínu simpansa. Einna stærstu breytingarnar fólust í þróun tvífætlingsstöðu, stærri heila og minni [[tvíbreytni]] ([[síbernska|síbernsku]]). Innbyrðis tengsl þessara breytinga eru umdeild.<ref name="Boyd2003">{{cite book| vauthors = Boyd R, Silk JB |author1-link=Robert Boyd (anthropologist)|author2-link=Joan Silk|url=https://archive.org/details/howhumansevolved03edboyd|title=How Humans Evolved|publisher=Norton|year=2003|isbn=978-0-393-97854-4|location=New York City|url-access=registration}}</ref> ==Líffræði== ===Líkamsbygging og líffærafræði=== {{aðalgrein|Mannslíkaminn}} [[Mynd:Anterior_view_of_human_female_and_male,_with_labels_2.png|thumb|right|Framhlið konu og karls með heitum helstu líkamshluta á ensku.]] Í meginatriðum [[samsvörun|samsvarar]] líkamsbygging manna líkamsbyggingu annarra dýra. Mannslíkaminn er samsettur úr [[fótur|fótum]], [[búkur|búk]], [[hendi|höndum]], [[háls]]i og [[höfuð|höfði]]. Í líkama fullorðins „meðalmanns“ eru um 30 billjón (30×10¹²) mennskar [[fruma|frumur]], meðan [[örverumengi mannsins]] er talið innihalda að minnsta kosti jafnmargar frumur.<ref>{{cite journal|author1=Sender R|author2=Fuchs S|author3=Milo R|title=Revised Estimates for the Number of Human and Bacteria Cells in the Body|publisher=PLoS Biology|year=2016|volume=14|issue=8|date=2016|doi=10.1371/journal.pbio.1002533|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4991899/}}</ref> Helstu [[líffærakerfi]]n í mannslíkamanum eru [[taugakerfi]]ð, [[blóðrásarkerfi]]ð, [[meltingarkerfi]]ð, [[innkirtlakerfi]]ð, [[ónæmiskerfi]]ð, [[hörundskerfi]]ð, [[sogæðakerfi]]ð, [[vöðva- og beinakerfi]]ð, [[æxlunarkerfi]]ð, [[öndunarkerfi]]ð og [[þvagkerfi]]ð.<ref>{{cite book | vauthors = Roza G |title=Inside the human body : using scientific and exponential notation |date=2007 |publisher=Rosen Pub. Group's PowerKids Press |location=New York |isbn=978-1-4042-3362-1 | url = https://books.google.com/books?id=vhO8Ia2ik7oC | page = 21 }}</ref><ref>{{cite web |title=Human Anatomy |url=http://www.innerbody.com/htm/body.html |publisher=Inner Body |access-date=6 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130105065620/http://www.innerbody.com/htm/body.html |archive-date=5 January 2013 }}</ref> Menn hafa hlutfallslega minni [[gómur|góm]] og miklu minni [[tönn|tennur]] en önnur fremdardýr. Menn eru einu fremdardýrin sem hafa stuttar og tiltölulega flatar [[vígtönn|vígtennur]]. Tennur í mönnum sitja þétt og hjá ungum einstaklingum lokast bil vegna tannmissis fljótt. Menn eru smám saman að missa innstu [[endajaxl]]ana og sumir einstaklingar fá þá aldrei.<ref name="Revolution">{{cite book| vauthors = Collins D |url=https://archive.org/details/humanrevolutionf0000coll|title=The Human Revolution: From Ape to Artist|year=1976|isbn=978-0714816760|page=[https://archive.org/details/humanrevolutionf0000coll/page/208 208]|url-access=registration}}</ref> Menn eiga það sameiginlegt með simpönsum að vera með [[líffærisleif|leifar]] af hala, [[botnlangi|botnlanga]], sveigjanlega axlarliði, fingur sem grípa og [[andstæður þumall|andstæða þumla]].<ref>{{cite book|first1 = Marks|last1=J.M. |title=Human Biodiversity: Genes, Race, and History|date=2001|publisher=Transaction Publishers|isbn=978-0-202-36656-2|page=16|language=en}}</ref> Ef undan eru skilin tvífætlingsstaðan og heilastærðin felst aðalmunurinn á mönnum og simpönsum í [[lyktarskyn]]i, [[heyrn]] og [[melting]]u [[prótín]]a.<ref name="O'Neil" /> Þéttleiki [[hársekkur|hársekkja]] er svipaður hjá mönnum og öðrum öpum, en það eru mest [[líkhár]] sem eru svo þunn að þau eru næstum ósýnileg.<ref>{{cite news|date=2017|title=How to be Human: The reason we are so scarily hairy|work=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/mg23631460-700-why-are-humans-so-hairy/|access-date=29 April 2020}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Sandel AA | title = Brief communication: Hair density and body mass in mammals and the evolution of human hairlessness | journal = American Journal of Physical Anthropology | volume = 152 | issue = 1 | pages = 145–50 | date = September 2013 | pmid = 23900811 | doi = 10.1002/ajpa.22333 | hdl-access = free | hdl = 2027.42/99654 }}</ref> Menn eru með um það bil 2 milljónir [[svitakirtill|svitakirtla]] á öllum líkamanum, miklu fleiri en simpansar sem eru aðallega með svitakirtla í lófum og á iljum.<ref>{{cite web| vauthors = Kirchweger G |title=The Biology of Skin Color: Black and White|url=https://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/07/3/text_pop/l_073_04.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130216070146/http://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/07/3/text_pop/l_073_04.html|archive-date=16 February 2013|access-date=6 January 2013|date=February 2, 2001|work=Evolution: Library|publisher=PBS}}</ref> Meðalhæð kvenna á heimsvísu er talin vera um 159 cm, en meðalhæð karla um 171 cm.<ref>{{cite journal| vauthors = Roser M, Appel C, Ritchie H |date=8 October 2013|title=Human Height|url=https://ourworldindata.org/human-height|journal=Our World in Data}}</ref> Eftir miðjan aldur dregst hæð sumra einstaklinga örlítið saman, en hæðin helst nokkuð stöðug fram á [[öldrun|gamals aldur]].<ref>{{cite web|title=Senior Citizens Do Shrink – Just One of the Body Changes of Aging|url=http://seniorjournal.com/NEWS/Aging/5-11-28-SeniorsDoShrink.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130219004303/http://seniorjournal.com/NEWS/Aging/5-11-28-SeniorsDoShrink.htm|archive-date=19 February 2013|access-date=6 January 2013|work=News|publisher=Senior Journal}}</ref> Í gegnum söguna hafa hópar fólks orðið hærri, líklega vegna betri næringar, heilsu og lífsskilyrða.<ref>{{cite journal | vauthors = Bogin B, Rios L | title = Rapid morphological change in living humans: implications for modern human origins | journal = Comparative Biochemistry and Physiology. Part A, Molecular & Integrative Physiology | volume = 136 | issue = 1 | pages = 71–84 | date = September 2003 | pmid = 14527631 | doi = 10.1016/S1095-6433(02)00294-5 }}</ref> Meðal[[líkamsþyngd]] fullorðinna kvenna er 59 kg, en 77 kg hjá körlum.<ref>{{cite web|title=Human weight|url=http://www.articleworld.org/index.php/Human_weight|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111208053451/http://articleworld.org/index.php/Human_weight|archive-date=8 December 2011|access-date=10 December 2011|publisher=Articleworld.org}}</ref><ref>{{cite web | vauthors = Schlessingerman A | date = 2003 |title=Mass Of An Adult|url=https://hypertextbook.com/facts/2003/AlexSchlessingerman.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180101030223/https://hypertextbook.com/facts/2003/AlexSchlessingerman.shtml|archive-date=1 January 2018|access-date=31 December 2017|publisher=The Physics Factbook: An Encyclopedia of Scientific Essays}}</ref> Líkt og margt annað í líkamsbyggingu manna eru bæði hæð og þyngd mjög breytileg milli einstaklinga og ráðast af bæði erfðum og umhverfisaðstæðum.<ref>{{cite book| vauthors = Kushner R |url=https://books.google.com/books?id=vWjK5etS7PMC&pg=PA121|title=Treatment of the Obese Patient (Contemporary Endocrinology)|publisher=Humana Press|year=2007|isbn=978-1-59745-400-1|location=Totowa, NJ|page=158|access-date=5 April 2009}}</ref><ref name="Anes2000">{{cite journal | vauthors = Adams JP, Murphy PG | title = Obesity in anaesthesia and intensive care | url = https://archive.org/details/sim_british-journal-of-anaesthesia_2000-07_85_1/page/91 | journal = British Journal of Anaesthesia | volume = 85 | issue = 1 | pages = 91–108 | date = July 2000 | pmid = 10927998 | doi = 10.1093/bja/85.1.91 | doi-access = free }}</ref> Menn eru færir um að [[kast]]a hlutum miklu hraðar og nákvæmar en önnur dýr.<ref>{{cite journal| vauthors = Lombardo MP, Deaner RO |date=March 2018|title=Born to Throw: The Ecological Causes that Shaped the Evolution of Throwing In Humans |journal=The Quarterly Review of Biology|language=en|volume=93|issue=1|pages=1–16|doi=10.1086/696721|s2cid=90757192|issn=0033-5770}}</ref> Menn eru líka með hraðskreiðustu langhlaupurum dýraríkisins þótt mörg dýr slái þeim við á styttri vegalengdum.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2009/10/27/health/27well.html |work=The New York Times |title=The Human Body Is Built for Distance |last1 = Parker-Pope|first1=Tara|author-link1=Tara Parker-Pope |date=27 October 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151105211812/http://www.nytimes.com/2009/10/27/health/27well.html |archive-date=5 November 2015 }}</ref><ref name="O'Neil">{{cite web | vauthors = O'Neil D |title=Humans |url=http://anthro.palomar.edu/primate/prim_8.htm |work=Primates |publisher=Palomar College |access-date=6 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130111004211/http://anthro.palomar.edu/primate/prim_8.htm |archive-date=11 January 2013 }}</ref> Þynnri hár og virkari svitakirtlar draga úr hættu á [[hitaörmögnun]] í langhlaupum.<ref>{{cite web | vauthors = John B |title=What is the role of sweating glands in balancing body temperature when running a marathon? |url=http://www.livestrong.com/article/514545-what-is-the-role-of-sweat-glands-in-balancing-body-temperature-when-running-a-marathon/ |publisher=Livestrong.com |access-date=6 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130131184339/http://www.livestrong.com/article/514545-what-is-the-role-of-sweat-glands-in-balancing-body-temperature-when-running-a-marathon/ |archive-date=31 January 2013 }}</ref> === Erfðafræði === {{aðalgrein|Erfðamengi mannsins}} [[File:Human karyotype with bands and sub-bands.png|thumb|Skýringarmynd sem sýnir hefðbundna [[kjarnagerð]] manna, þar á meðal kynlitningana (XX og XY).]] Líkt og flest önnur dýr eru menn [[litnun|tvílitna]] [[heilkjörnungur|heilkjörnungar]]. Hver [[líkamsfruma]] er með 23 [[litningur|litningapör]] þar sem hvor litningur í pari er frá öðru foreldri einstaklingsins. [[Kynfruma|Kynfrumurnar]] hafa aðeins eitt sett litninga sem er blandað úr báðum litningapörum. Af þessum 23 litningapörum eru 22 [[frílitningur|frílitningar]] og eitt par [[kynlitningur|kynlitninga]]. Líkt og önnur spendýr eru menn með [[XY-kynákvörðun]] þannig að konur eru að jafnaði með XX og karlar með XY.<ref name="Therman1980">{{cite book | vauthors = Therman E |title=Human Chromosomes: Structure, Behavior, Effects | url = https://archive.org/details/humanchromosomes0000ther_f7n0 |date=1980 |publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer US]] |pages=[https://archive.org/details/humanchromosomes0000ther_f7n0/page/112 112]–24 |isbn=978-1-4684-0109-7 |doi=10.1007/978-1-4684-0107-3|s2cid=36686283 }}</ref> [[Gen]] og [[umhverfi]] hafa áhrif á breytileika í útliti, líkamsbyggingu, mótstöðu gegn vissum sjúkdómum og andlegum hæfileikum. Samspil erfða og umhverfis við mótun tiltekinna einkenna er ekki vel þekkt.<ref>{{cite journal | vauthors = Edwards JH, Dent T, Kahn J | title = Monozygotic twins of different sex | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 3 | issue = 2 | pages = 117–23 | date = June 1966 | pmid = 6007033 | pmc = 1012913 | doi = 10.1136/jmg.3.2.117 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Machin GA | title = Some causes of genotypic and phenotypic discordance in monozygotic twin pairs | journal = American Journal of Medical Genetics | volume = 61 | issue = 3 | pages = 216–28 | date = January 1996 | pmid = 8741866 | doi = 10.1002/(SICI)1096-8628(19960122)61:3<216::AID-AJMG5>3.0.CO;2-S }}</ref> Þótt engir tveir einstaklingar (ekki einu sinni [[eineggja tvíburar]]) séu erfðafræðilega eins,<ref>{{cite journal | vauthors = Jonsson H, Magnusdottir E, Eggertsson HP, Stefansson OA, Arnadottir GA, Eiriksson O, Zink F, Helgason EA, Jonsdottir I, Gylfason A, Jonasdottir A, Jonasdottir A, Beyter D, Steingrimsdottir T, Norddahl GL, Magnusson OT, Masson G, Halldorsson BV, Thorsteinsdottir U, Helgason A, Sulem P, Gudbjartsson DF, Stefansson K | display-authors = 6 | title = Differences between germline genomes of monozygotic twins | journal = Nature Genetics | volume = 53 | issue = 1 | pages = 27–34 | date = January 2021 | pmid = 33414551 | doi = 10.1038/s41588-020-00755-1 | s2cid = 230986741 }}</ref> eru erfðafræðileg líkindi milli manna svo mikil að erfðaefni hvaða tveggja manna sem er er að meðaltali milli 99,5% og 99,9% það sama.<ref>{{cite web|title=Genetic – Understanding Human Genetic Variation|url=http://science.education.nih.gov/supplements/nih1/genetic/guide/genetic_variation1.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825143543/http://science.education.nih.gov/supplements/nih1/genetic/guide/genetic_variation1.htm|archive-date=25 August 2013|access-date=13 December 2013|work=Human Genetic Variation|publisher=National Institute of Health (NIH)|quote=Between any two humans, the amount of genetic variation—biochemical individuality—is about 0.1%.}}</ref><ref> {{cite journal | vauthors = Levy S, Sutton G, Ng PC, Feuk L, Halpern AL, Walenz BP, Axelrod N, Huang J, Kirkness EF, Denisov G, Lin Y, MacDonald JR, Pang AW, Shago M, Stockwell TB, Tsiamouri A, Bafna V, Bansal V, Kravitz SA, Busam DA, Beeson KY, McIntosh TC, Remington KA, Abril JF, Gill J, Borman J, Rogers YH, Frazier ME, Scherer SW, Strausberg RL, Venter JC | display-authors = 6 | title = The diploid genome sequence of an individual human | journal = PLOS Biology | volume = 5 | issue = 10 | pages = e254 | date = September 2007 | pmid = 17803354 | pmc = 1964779 | doi = 10.1371/journal.pbio.0050254 }}</ref> Þetta gerir það að verkum að menn eru einsleitari en aðrir mannapar, þar á meðal simpansar.<ref name="REGWG2005">{{cite journal | vauthors = ((Race, Ethnicity, and Genetics Working Group)) | title = The use of racial, ethnic, and ancestral categories in human genetics research | url = https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_2005-10_77_4/page/519 | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 77 | issue = 4 | pages = 519–32 | date = October 2005 | pmid = 16175499 | pmc = 1275602 | doi = 10.1086/491747 }}</ref><ref name="oxf">{{cite web|title=Chimps show much greater genetic diversity than humans|url=http://www.ox.ac.uk/media/news_stories/2012/120302.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218091207/http://www.ox.ac.uk/media/news_stories/2012/120302.html|archive-date=18 December 2013|access-date=13 December 2013|work=Media|publisher=University of Oxford}}</ref> Þessi litli breytileiki hjá mönnum miðað við önnur dýr bendir til þess að [[erfðaþröng]] hafi átt sér stað á [[Síð-Pleistósen]] (fyrir um 100.000 árum), þar sem fjöldi manna hafi minnkað niður í nokkur pör.<ref name="Harpending1998">{{cite journal | vauthors = Harpending HC, Batzer MA, Gurven M, Jorde LB, Rogers AR, Sherry ST | title = Genetic traces of ancient demography | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 95 | issue = 4 | pages = 1961–7 | date = February 1998 | pmid = 9465125 | pmc = 19224 | doi = 10.1073/pnas.95.4.1961 | bibcode = 1998PNAS...95.1961H | doi-access = free }}</ref><ref name="Jorde1997">{{cite journal | vauthors = Jorde LB, Rogers AR, Bamshad M, Watkins WS, Krakowiak P, Sung S, Kere J, Harpending HC | display-authors = 6 | title = Microsatellite diversity and the demographic history of modern humans | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 94 | issue = 7 | pages = 3100–3 | date = April 1997 | pmid = 9096352 | pmc = 20328 | doi = 10.1073/pnas.94.7.3100 | bibcode = 1997PNAS...94.3100J | doi-access = free }}</ref> [[Náttúruval]] hefur síðan haldið áfram að móta mannkynið og vísbendingar eru um [[stefnubundið val]] einhvern tíma á síðustu 15.000 árum.<ref name="urlNYT">{{cite news| vauthors = Wade N |date=7 March 2007|title=Still Evolving, Human Genes Tell New Story|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/03/07/science/07evolve.html|url-status=live|access-date=13 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114232231/http://www.nytimes.com/2006/03/07/science/07evolve.html|archive-date=14 January 2012}}</ref> [[Erfðamengi mannsins]] var fyrst kortlagt í heild sinni með raðgreiningu árið 2001<ref>{{cite journal | vauthors = Pennisi E | title = The human genome | url = https://archive.org/details/sim_science_2001-02-16_291_5507/page/1176 | journal = Science | volume = 291 | issue = 5507 | pages = 1177–80 | date = February 2001 | pmid = 11233420 | doi = 10.1126/science.291.5507.1177 | s2cid = 38355565 }}</ref> og árið 2020 var búið að raðgreina hundruð þúsunda erfðamengja.<ref>{{cite journal | vauthors = Rotimi CN, Adeyemo AA | title = From one human genome to a complex tapestry of ancestry | journal = Nature | volume = 590 | issue = 7845 | pages = 220–221 | date = February 2021 | pmid = 33568827 | doi = 10.1038/d41586-021-00237-2 | bibcode = 2021Natur.590..220R | s2cid = 231882262 }}</ref> Árið 2012 hafði verkefnið [[International HapMap Project]] borið saman erfðamengi 1.184 einstaklinga úr 11 hópum og fundið 1,6 milljón dæmi um [[einkirnabreytileiki|einkirnabreytileika]].<ref>{{cite journal | vauthors = Altshuler DM, Gibbs RA, Peltonen L, Altshuler DM, Gibbs RA, Peltonen L, Dermitzakis E, Schaffner SF, Yu F, Peltonen L, Dermitzakis E, Bonnen PE, Altshuler DM, Gibbs RA, de Bakker PI, Deloukas P, Gabriel SB, Gwilliam R, Hunt S, Inouye M, Jia X, Palotie A, Parkin M, Whittaker P, Yu F, Chang K, Hawes A, Lewis LR, Ren Y, Wheeler D, Gibbs RA, Muzny DM, Barnes C, Darvishi K, Hurles M, Korn JM, Kristiansson K, Lee C, McCarrol SA, Nemesh J, Dermitzakis E, Keinan A, Montgomery SB, Pollack S, Price AL, Soranzo N, Bonnen PE, Gibbs RA, Gonzaga-Jauregui C, Keinan A, Price AL, Yu F, Anttila V, Brodeur W, Daly MJ, Leslie S, McVean G, Moutsianas L, Nguyen H, Schaffner SF, Zhang Q, Ghori MJ, McGinnis R, McLaren W, Pollack S, Price AL, Schaffner SF, Takeuchi F, Grossman SR, Shlyakhter I, Hostetter EB, Sabeti PC, Adebamowo CA, Foster MW, Gordon DR, Licinio J, Manca MC, Marshall PA, Matsuda I, Ngare D, Wang VO, Reddy D, Rotimi CN, Royal CD, Sharp RR, Zeng C, Brooks LD, McEwen JE | display-authors = 6 | title = Integrating common and rare genetic variation in diverse human populations | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2010-09-02_467_7311/page/52 | journal = Nature | volume = 467 | issue = 7311 | pages = 52–8 | date = September 2010 | pmid = 20811451 | doi = 10.1038/nature09298 | pmc = 3173859 | bibcode = 2010Natur.467...52T }}</ref> Mestur breytileiki í erfðamengi manna virðist vera meðal afrískra hópa (allt að 100.000 staðbrigði af 67,3 milljón erfðabrigðum sem Human Genetic Diversity Project fann, eða um 0,15%). Flest erfðabrigði sem finnast annars staðar í heiminum er líka að finna í Afríku, en nokkur fjöldi staðbrigða virðist líka vera til staðar annars staðar, sérstaklega í Eyjaálfu og Ameríku (tugir þúsunda).<ref name="Bergstrom2020">{{cite journal | vauthors = Bergström A, McCarthy SA, Hui R, Almarri MA, Ayub Q, Danecek P, Chen Y, Felkel S, Hallast P, Kamm J, Blanché H, Deleuze JF, Cann H, Mallick S, Reich D, Sandhu MS, Skoglund P, Scally A, Xue Y, Durbin R, Tyler-Smith C | display-authors = 6 | title = Insights into human genetic variation and population history from 929 diverse genomes | journal = Science | volume = 367 | issue = 6484 | pages = eaay5012 | date = March 2020 | pmid = 32193295 | pmc = 7115999 | doi = 10.1126/science.aay5012 }} "Populations in central and southern Africa, the Americas, and Oceania each harbor tens to hundreds of thousands of ''private'', common genetic variants. Most of these variants arose as new mutations rather than through archaic introgression, except in Oceanian populations, where many private variants derive from Denisovan admixture."</ref> Flest staðbrigði eru þó sjaldgæf innan sinna svæða, svo mestur erfðabreytileiki milli einstaklinga stafar af erfðabrigðum sem finnast um allan heim.<ref name="pmid33350384">{{cite journal| author=Biddanda A, Rice DP, Novembre J| title=A variant-centric perspective on geographic patterns of human allele frequency variation. | journal=Elife | year= 2020 | volume= 9 | issue= | pages= | pmid=33350384 | doi=10.7554/eLife.60107 | pmc=7755386 | url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/eutils/elink.fcgi?dbfrom=pubmed&tool=sumsearch.org/cite&retmode=ref&cmd=prlinks&id=33350384 }} </ref> Árið 2010 var talið að menn hefðu um það bil 22.000 gen.<ref name=Pertea2010>{{cite journal | vauthors = Pertea M, Salzberg SL | title = Between a chicken and a grape: estimating the number of human genes | journal = Genome Biology | volume = 11 | issue = 5 | page = 206 | year = 2010 | pmid = 20441615 | pmc = 2898077 | doi = 10.1186/gb-2010-11-5-206 }}</ref> Með því að bera saman [[mtDNA]] sem aðeins erfist frá móður, hafa erfðafræðingar ályktað að síðasta sameiginlega formóðir alls mannkyns, sem skildi [[erfðamark]] sitt eftir hjá öllum núlifandi mönnum, hafi verið uppi fyrir um 90.000 til 200.000 árum.<ref name="pmid3025745">{{cite journal | vauthors = Cann RL, Stoneking M, Wilson AC | title = Mitochondrial DNA and human evolution | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1987-01-01_325_6099/page/30 | journal = Nature | volume = 325 | issue = 6099 | pages = 31–6 | year = 1987 | pmid = 3025745 | doi = 10.1038/325031a0 | bibcode = 1987Natur.325...31C | s2cid = 4285418 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Soares P, Ermini L, Thomson N, Mormina M, Rito T, Röhl A, Salas A, Oppenheimer S, Macaulay V, Richards MB | display-authors = 6 | title = Correcting for purifying selection: an improved human mitochondrial molecular clock | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 84 | issue = 6 | pages = 740–59 | date = June 2009 | pmid = 19500773 | pmc = 2694979 | doi = 10.1016/j.ajhg.2009.05.001 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170820230218/http://www.leeds.ac.uk/news/article/245/new_molecular_clock_aids_dating_of_human_migration_history |archive-date=2017-08-20 | url=http://www.leeds.ac.uk/news/article/245/new_molecular_clock_aids_dating_of_human_migration_history }}</ref><ref name="poz">{{cite journal | vauthors = Poznik GD, Henn BM, Yee MC, Sliwerska E, Euskirchen GM, Lin AA, Snyder M, Quintana-Murci L, Kidd JM, Underhill PA, Bustamante CD | display-authors = 6 | title = Sequencing Y chromosomes resolves discrepancy in time to common ancestor of males versus females | url = https://archive.org/details/sim_science_2013-08-02_341_6145/page/562 | journal = Science | volume = 341 | issue = 6145 | pages = 562–5 | date = August 2013 | pmid = 23908239 | pmc = 4032117 | doi = 10.1126/science.1237619 | bibcode = 2013Sci...341..562P }}</ref> ===Æviskeið=== [[File:Tubal Pregnancy with embryo.jpg|thumb|10&nbsp;mm langt [[mannsfóstur]] 5 vikna gamalt.]] [[Æxlun]] manna á sér venjulega stað með [[innri frjóvgun]] við [[samfarir]], en getur líka farið fram með [[tæknifrjóvgun]].<ref name="She2016">{{cite book| vauthors = Shehan CL |url=https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|title=The Wiley Blackwell Encyclopedia of Family Studies, 4 Volume Set|date=2016|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-470-65845-1|page=406|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181340/https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|archive-date=10 September 2017|url-status=live|name-list-style=vanc|df=dmy-all}}</ref> Meðal[[meðganga]] stendur í 38 vikur, en eðlileg meðganga getur verið breytileg um allt að 37 daga.<ref>{{cite journal | vauthors = Jukic AM, Baird DD, Weinberg CR, McConnaughey DR, Wilcox AJ | title = Length of human pregnancy and contributors to its natural variation | journal = Human Reproduction | volume = 28 | issue = 10 | pages = 2848–55 | date = October 2013 | pmid = 23922246 | pmc = 3777570 | doi = 10.1093/humrep/det297 }}</ref> Fósturvísirinn vex fram að 9. viku, en þá er hann skilgreindur sem [[fóstur]].<ref name="nursing">{{cite book | vauthors = Klossner NJ | url = https://books.google.com/books?id=B47OVg25g-QC&q=fetal+stage+begins&pg=PA103 | title = Introductory Maternity Nursing | date = 2005 | page = 103 | quote = The fetal stage is from the beginning of the 9th week after fertilization and continues until birth | isbn = 978-0-7817-6237-3 }}</ref> Menn geta [[gangsetning fæðingar|komið fæðingu af stað]] eða framkvæmt [[keisaraskurður|keisaraskurð]] ef læknar telja þörf á að barnið fæðist fyrir tímann.<ref name="WHO2014">{{cite web|author=World Health Organization|date=November 2014|title=Preterm birth Fact sheet N°363|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307050438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|archive-date=7 March 2015|access-date=6 March 2015|work=who.int|df=dmy-all}}</ref> Í þróuðum ríkjum eru nýburar oftast 3-4 kg að þyngd og 47-53 cm að lengd við fæðingu.<ref>{{cite journal | vauthors = Kiserud T, Benachi A, Hecher K, Perez RG, Carvalho J, Piaggio G, Platt LD | title = The World Health Organization fetal growth charts: concept, findings, interpretation, and application | journal = American Journal of Obstetrics and Gynecology | volume = 218 | issue = 2S | pages = S619–S629 | date = February 2018 | pmid = 29422204 | doi = 10.1016/j.ajog.2017.12.010 | s2cid = 46810955 }}</ref><ref>{{cite web|date=2019-03-18|title=What is the average baby length? Growth chart by month|url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/324728|access-date=2021-04-18|website=www.medicalnewstoday.com|language=en}}</ref> Í þróunarríkjum er [[lág fæðingarþyngd]] algeng og á þátt í hærri tíðni [[ungbarnadauði|ungbarnadauða]] í þeim löndum.<ref name="Khor2003">{{cite journal | vauthors = Khor GL | title = Update on the prevalence of malnutrition among children in Asia | journal = Nepal Medical College Journal | volume = 5 | issue = 2 | pages = 113–22 | date = December 2003 | pmid = 15024783 }}</ref> Miðað við aðrar tegundir er fæðing mjög hættuleg mönnum, og mun meiri hætta á vandamálum og dauða móður og barns.<ref>{{cite journal| vauthors = Rosenberg KR |date=1992|title=The evolution of modern human childbirth |journal=American Journal of Physical Anthropology|language=en|volume=35|issue=S15|pages=89–124|doi=10.1002/ajpa.1330350605|issn=1096-8644}}</ref> Stærð höfuðs fóstursins er hlutfallslega mun nær stærð mjaðmagrindarinnar en hjá öðrum fremdardýrum.<ref name="Pavlicev">{{cite journal | vauthors = Pavličev M, Romero R, Mitteroecker P | title = Evolution of the human pelvis and obstructed labor: new explanations of an old obstetrical dilemma | journal = American Journal of Obstetrics and Gynecology | volume = 222 | issue = 1 | pages = 3–16 | date = January 2020 | pmid = 31251927 | doi = 10.1016/j.ajog.2019.06.043 | s2cid = 195761874 }}</ref> Ástæður þessa eru ekki með öllu ljósar. Oft hefur þetta verið skýrt með því að þróun tvífætlingsstöðu og stækkun heilans hafi valdið þessari [[fæðingarklemma|fæðingarklemmu]], en nýlegar rannsóknir benda til þess að ástæðurnar gætu verið flóknari.<ref name="Pavlicev"/><ref>{{cite news|title=The real reasons why childbirth is so painful and dangerous| vauthors = Barras C |date=22 December 2016|publisher=BBC}}</ref> Þetta leiðir til sársaukafullrar fæðingar sem getur tekið yfir 24 tíma.<ref>{{cite web | vauthors = Kantrowitz B | date = 2 July 2007 | title = What Kills One Woman Every Minute of Every Day? | work = [[Newsweek]] | url = http://www.msnbc.msn.com/id/19389326/site/newsweek/ | archive-url = https://web.archive.org/web/20070628160443/http://www.msnbc.msn.com/id/19389326/site/newsweek/ | archive-date = 28 June 2007 | quote = A woman dies in childbirth every minute, most often due to uncontrolled bleeding and infection, with the world's poorest women most vulnerable. The lifetime risk is 1 in 16 in sub-Saharan Africa, compared to 1 in 2,800 in developed countries. }}</ref> Líkurnar á vel heppnaðri fæðingu jukust mikið á 20. öld með þróun læknisfræði í auðugri löndum. Í öðrum heimshlutum er [[náttúruleg fæðing]] enn hættuleg og tíðni [[mæðradauði|mæðradauða]] um 100 sinnum hærri en í þróuðum ríkjum.<ref name="Rush2000">{{cite journal | vauthors = Rush D | title = Nutrition and maternal mortality in the developing world | journal = The American Journal of Clinical Nutrition | volume = 72 | issue = 1 Suppl | pages = 212S–240S | date = July 2000 | pmid = 10871588 | doi = 10.1093/ajcn/72.1.212S }}</ref> Bæði kynin annast börn manna, ólíkt öðrum fremdardýrum þar sem móðirin sér aðallega um ungviðið.<ref>{{cite book| vauthors = Laland KN, Brown G |url=https://books.google.com/books?id=2KcbFVBSxWYC|title=Sense and Nonsense: Evolutionary Perspectives on Human Behaviour|date=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-958696-7|page=7|language=en}}</ref> Ungabörn eru [[háð umönnun]] við fæðingu. Þau vaxa í nokkur ár og verða venjulega [[kynþroski|kynþroska]] 15 til 17 ára gömul.<ref name="Kail">{{cite book| vauthors = Kail RV, Cavanaugh JC |url=https://books.google.com/books?id=E-n5E7oyCgoC&pg=PA296|title=Human Development: A Lifespan View |publisher=[[Cengage Learning]]|year=2010|isbn=978-0-495-60037-4|edition=5th|page=296}}</ref><ref name="Schuiling">{{cite book| vauthors = Schuiling KD, Likis FE |url=https://books.google.com/books?id=QTDFDAAAQBAJ&pg=PA22|title=Women's Gynecologic Health|publisher=[[Jones & Bartlett Learning]]|year=2016|isbn=978-1-284-12501-6|page=22|quote=The changes that occur during puberty usually happen in an ordered sequence, beginning with thelarche (breast development) at around age 10 or 11, followed by adrenarche (growth of pubic hair due to androgen stimulation), peak height velocity, and finally menarche (the onset of menses), which usually occurs around age 12 or 13.}}</ref><ref name="Phillips">{{cite book| vauthors = Phillips DC |url=https://books.google.com/books?id=84StBAAAQBAJ&pg=PA18|title=Encyclopedia of Educational Theory and Philosophy|publisher=[[Sage Publications]]|year=2014|isbn=978-1-4833-6475-9|pages=18–19|quote=On average, the onset of puberty is about 18 months earlier for girls (usually starting around the age of 10 or 11 and lasting until they are 15 to 17) than for boys (who usually begin puberty at about the age of 11 to 12 and complete it by the age of 16 to 17, on average).}}</ref> Ævi manna er gjarnan skipt í nokkur æviskeið. Algengt er að tala um [[ungabarn|ungabörn]], [[barn|börn]], [[unglingur|unglinga]], [[fullorðinn|fullorðið fólk]] og [[öldrun|aldraða]].<ref>{{cite journal| vauthors = Mintz S |date=1993|title=Life stages|journal=Encyclopedia of American Social History|volume=3|pages=7–33}}</ref> Lengd þessara æviskeiða er breytileg eftir menningarsvæðum og tímabilum, en markast meðal annars af vaxtarkipp á kynþroskaskeiðinu skömmu áður en einstaklingur verður fullvaxta.<ref>{{cite journal | vauthors = Soliman A, De Sanctis V, Elalaily R, Bedair S | title = Advances in pubertal growth and factors influencing it: Can we increase pubertal growth? | journal = Indian Journal of Endocrinology and Metabolism | volume = 18 | issue = Suppl 1 | pages = S53-62 | date = November 2014 | pmid = 25538878 | pmc = 4266869 | doi = 10.4103/2230-8210.145075 }}</ref> Konur ganga gegnum [[tíðahvörf]] og verða [[ófrjósemi|ófrjóar]] um 50 ára aldur.<ref>{{cite journal | vauthors = Walker ML, Herndon JG | title = Menopause in nonhuman primates? | journal = Biology of Reproduction | volume = 79 | issue = 3 | pages = 398–406 | date = September 2008 | pmid = 18495681 | pmc = 2553520 | doi = 10.1095/biolreprod.108.068536 }}</ref> Stungið hefur verið upp á því að tíðahvörfin auki möguleika kvenna á að eignast afkomendur með því að gefa þeim tækifæri til að einbeita sér að þeim börnum sem fyrir eru, og síðan þeirra börnum ([[ömmutilgátan]]), fremur en halda áfram að eiga börn fram á gamals aldur.<ref name="Diamond1997">{{cite book | vauthors = Diamond J |author-link=Jared Diamond |title=Why is Sex Fun? The Evolution of Human Sexuality | url = https://archive.org/details/whyissexfunevolu00diam_261 |publisher=Basic Books |location=New York City |year=1997 |pages=[https://archive.org/details/whyissexfunevolu00diam_261/page/n117 167]–70 |isbn=978-0-465-03127-6}}</ref><ref name="Peccei2001">{{cite journal | vauthors = Peccei JS |title= Menopause: Adaptation or epiphenomenon? |journal=Evolutionary Anthropology |volume=10 |issue=2 |year=2001 |pages=43–57 |doi=10.1002/evan.1013|s2cid=1665503 }}</ref> Ævilengd hvers einstaklings ræðst af tveimur meginþáttum: erfðum og lífstíl.<ref name="USC">{{cite news | vauthors = Marziali C |date=7 December 2010 |title=Reaching Toward the Fountain of Youth |url=http://uscnews.usc.edu/health/reaching_toward_the_fountain_of_youth.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101213203112/http://uscnews.usc.edu/health/reaching_toward_the_fountain_of_youth.html|url-status=dead|archive-date=13 December 2010 |work=USC Trojan Family Magazine |access-date=7 December 2010}}</ref> Af ýmsum ástæðum, meðal annars líffræðilegum, lifa konur að jafnaði fjórum árum lengur en karlar.<ref>{{cite web | vauthors = Kalben BB |title=Why Men Die Younger: Causes of Mortality Differences by Sex |publisher=Society of Actuaries |year=2002 |url=http://www.soa.org/news-and-publications/publications/other-publications/monographs/m-li01-1-toc.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701185241/http://www.soa.org/news-and-publications/publications/other-publications/monographs/m-li01-1-toc.aspx |archive-date=1 July 2013 }}</ref> Árið 2018 voru lífslíkur stúlkna við fæðingu áætlaðar 74,9 ár á heimsvísu, samanborið við 70,4 ár hjá drengjum.<ref>{{cite web|date=2018|title=Life expectancy at birth, female (years)|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.LE00.FE.IN|access-date=2020-10-13|website=World Bank}}</ref><ref>{{cite web|date=2018|title=Life expectancy at birth, male (years)|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.LE00.MA.IN|access-date=2020-10-13|website=World Bank}}</ref> Mikill munur er á lífslíkum eftir landsvæðum sem fer að mestu saman við efnahagsþróun. Lífslíkur stúlkna í Hong Kong eru þannig til dæmis 87,6 ár og drengja 81,8 ár, meðan í Mið-Afríkulýðveldinu eru lífslíkur stúlkna aðeins 55,0 ár og drengja 50,6 ár.<ref>{{cite book | vauthors = Conceição P, etal | title = Human Development Report | date = 2019 | work = United Nations Development Programme | url = http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2019.pdf | isbn = 978-92-1-126439-5 }}</ref><ref name="MLT">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/MLT.pdf|title=Human Development Report 2019|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> Almennt eykst hlutfall aldraðra í þróuðum ríkjum, þar sem miðaldur er í kringum 40 ár. Í þróunarríkjum er miðaldur milli 15 og 20 ár. Í Evrópu er til dæmis einn af hverjum fjórum 60 ára og eldri, meðan þetta hlutfall er aðeins einn af tuttugu í Afríku.<ref>{{cite web | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/ | title = The World Factbook | archive-url = https://web.archive.org/web/20090912045414/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/ | archive-date = 12 September 2009 | publisher = U.S. Central Intelligence Agency | access-date = 2 April 2005 }}</ref> Fjöldi [[tíræður|tíræðra]] (fólks sem náð hefur 100 ára aldri) í heiminum var talinn standa í 210.000 árið 2002, samkvæmt Sameinuðu þjóðunum.<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/ageing/note5713.doc.htm |title=U.N. Statistics on Population Ageing |publisher=United Nations |date=28 February 2002 |access-date=2 April 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051208122227/http://www.un.org/ageing/note5713.doc.htm |archive-date=8 December 2005}}</ref> {| class="wikitable" style="width: 80%; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ ! colspan="5" | Æviskeið manna |- |[[File:Redheaded child mesmerized 2.jpg|100px|center]] |[[File:Ромський хлопчик (Мукачево).jpg|100px|center]] |[[File:Da Nang, Vietnam A young Marine private waits on the beach during the Marine landing - NARA - 532432 (cropped).jpg|100px|center]] |[[File:Pataxo001.jpg|100px|center]] |[[File:An old age.JPG|100px|center]] |- |[[File:Baby playing with yellow paint. Work by Dutch artist Peter Klashorst entitled "Experimental".jpg|100px|center]] |[[File:Burkina Faso girl.jpg|100px|center]] |[[File:Portrait of a Persian lady in Iran, 10-08-2006 (cropped).jpg|100px|center]] |[[File:Punjabi woman smile.jpg|100px|center]] |[[File:HappyPensioneer.jpg|100px|center]] |- style="text-align: center;" |style="width: 20%"|[[Ungabarn|Ungabörn]], drengur og stúlka |style="width: 20%"|[[Barn|Börn]], drengur og stúlka |style="width: 20%"|[[Unglingur|Ungt fólk]], piltur og stúlka |style="width: 20%"|[[Fullorðinn]] karl og kona |style="width: 20%"|[[Öldrun|Gamall]] karl og kona |} ==Búsvæði og útbreiðsla== [[File:Skyscrapers of Shinjuku 2009 January.jpg|thumb|[[Tókýó]] er stærsta [[stórborgarsvæði]] heims.]] [[File:BlackMarble20161km.jpg|thumb|right|[[Jörðin]] séð úr geimnum 2016, þar sem umfang mannabyggðar sést á ljósmagni.]] Fyrstu bústaðir manna voru reistir í námunda við [[vatn]] og aðrar náttúruauðlindir sem þeir gátu nýtt sér til viðurværis, eins og veiði[[dýr]] og [[ræktarland]] fyrir [[jarðrækt]] og [[húsdýr]].<ref>{{cite book| vauthors = Rector RK |url=https://www.worldcat.org/oclc/953735302|title=The Early River Valley Civilizations|date=2016|isbn=978-1-4994-6329-3|edition=First|location=New York, NY|page=10|oclc=953735302}}</ref> Nútímamenn hafa þróað mikla getu til að breyta [[búsvæði|búsvæðum]] sínum sér í hag með tækni, eins og [[áveita|áveitum]], [[borgarskipulag]]i, [[byggingartækni]], [[skógeyðing]]u og [[eyðimerkurmyndun]].<ref>{{cite web |url=http://www.westerville.k12.oh.us/userfiles/4188/Classes/7526/humanforcesthatchangeenvironment.pdf?id=448117 |title=How People Modify the Environment |author=<!--Not stated--> |publisher=Westerville City School District |access-date=13. mars 2019 |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826213050/https://www.westerville.k12.oh.us/userfiles/4188/Classes/7526/humanforcesthatchangeenvironment.pdf?id=448117 |url-status=dead }}</ref> [[Mannabyggð]] er áfram viðkvæm fyrir [[náttúruhamfarir|náttúruhamförum]], sérstaklega ef hún er staðsett á hættusvæðum og þar sem byggingar eru af litlum gæðum vegna [[fátækt]]ar.<ref>{{cite web |url=http://siteresources.worldbank.org/INTLACREGTOPHAZMAN/Resources/EN_Breve_Oct03_32_Nat_Dis_EN.pdf |title=Natural disasters and the urban poor |publisher=[[World Bank]] |date=október 2003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170809063303/http://siteresources.worldbank.org/INTLACREGTOPHAZMAN/Resources/EN_Breve_Oct03_32_Nat_Dis_EN.pdf |archive-date=9. ágúst 2017 }}</ref> Hópamyndun og markviss breyting búsvæða hafa meðal annars þau markmið að veita vörn, safna saman þægindum og auðlegð, auka við fæðuframboð, bæta [[fagurfræði]], auka þekkingu og efla vöruskipti.<ref>{{cite book| vauthors = Habitat UN |url=https://www.worldcat.org/oclc/889953315|title=The state of the world's cities 2012 / prosperity of cities.|date=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-01559-6|location=[London]|pages=x|oclc=889953315}}</ref> Menn hafa mikla [[aðlögun]]arhæfni, þrátt fyrir að hafa lítið þol gagnvart ýmsum aðstæðum óstuddir af tækni.<ref name=":10">{{cite book| vauthors = Piantadosi CA |url=https://www.worldcat.org/oclc/70215878|title=The biology of human survival : life and death in extreme environments|date=2003|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-974807-5|location=Oxford|pages=2–3|oclc=70215878}}</ref> Með nýsköpun hafa menn aðlagað þolmörk sín að alls konar hitastigi, rakastigi, og hæð.<ref name=":10" /> Afleiðingin er sú að menn hafa dreifst um alla Jörðina og finnast nær alls staðar, frá [[hitabeltisregnskógur|hitabeltisregnskógum]] að [[eyðimörk]]um að köldum [[pólsvæði|pólsvæðum]] og [[mengun|menguðum]] iðnaðarborgum. Flestar aðrar dýrategundir eru bundnar við nokkur landfræðileg svæði vegna takmarkaðrar aðlögunarhæfni.<ref name="adapt1">{{cite web| vauthors = O'Neil D |title=Human Biological Adaptability; Overview|url=http://anthro.palomar.edu/adapt/adapt_1.htm|url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20130306124405/http://anthro.palomar.edu/adapt/adapt_1.htm|archive-date=6. mars 2013|access-date=6. janúar 2013|publisher=Palomar College}}</ref> [[Mannkyn]]ið dreifist samt ekki jafnt um yfirborð [[Jörðin|Jarðar]], þar sem þéttleiki byggðar er breytilegur frá einu svæði til annars og stór svæði eru nær óbyggð, eins og [[Suðurskautslandið]] og hafsvæðin.<ref name=":10" /><ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/population/population_distribution_rev1.shtml |publisher=BBC |title=Population distribution and density |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170623234027/http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/population/population_distribution_rev1.shtml |archive-date=23 June 2017 |access-date=26. júní 2017 }}</ref> Flest fólk (61%) lifir í Asíu; aðrir lifa í Ameríku (14%), Afríku (14%), Evrópu (11%) og Eyjaálfu (0.5%).<ref>{{cite journal | vauthors = Bunn SE, Arthington AH | title = Basic principles and ecological consequences of altered flow regimes for aquatic biodiversity | url = https://archive.org/details/sim_environmental-management_2002-10_30_4/page/492 | journal = Environmental Management | volume = 30 | issue = 4 | pages = 492–507 | date = október 2002 | pmid = 12481916 | doi = 10.1007/s00267-002-2737-0 | hdl-access = free | s2cid = 25834286 | hdl = 10072/6758 }}</ref> Á síðustu öld hefur mönnum tekist að kanna jaðarsvæði eins og Suðurskautslandið, [[hafdjúpin]] og [[geimur|geiminn]].<ref name=":11">{{cite journal| vauthors = Heim BE |year=1990–1991 |title=Exploring the Last Frontiers for Mineral Resources: A Comparison of International Law Regarding the Deep Seabed, Outer Space, and Antarctica|url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/vantl23&id=831&div=&collection=|journal=Vanderbilt Journal of Transnational Law|volume=23|page=819}}</ref> Mannabyggð á þessum erfiðu svæðum er mjög takmarkandi og dýr, oftast tímabundin og sett upp í vísindalegum eða hernaðarlegum tilgangi, eða fyrir ábatasaman iðnað.<ref name=":11" /> Menn hafa heimsótt [[Tunglið]] og kannað aðra hnetti með manngerðum sjálfstýrðum [[geimfar|geimförum]].<ref>{{cite web |url=http://www.jpl.nasa.gov/missions/mars-science-laboratory-curiosity-rover-msl/ |title=Mission to Mars: Mars Science Laboratory Curiosity Rover |publisher=Jet Propulsion Laboratory |access-date=26. ágúst 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150818014850/http://www.jpl.nasa.gov/missions/mars-science-laboratory-curiosity-rover-msl |archive-date=18. ágúst 2015 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Rosetta/Touchdown!_Rosetta_s_Philae_probe_lands_on_comet |title=Touchdown! Rosetta's Philae probe lands on comet |date=12. nóvember 2014 |publisher=European Space Agency |access-date=26. ágúst 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150822055902/http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Rosetta/Touchdown!_Rosetta_s_Philae_probe_lands_on_comet |archive-date=22. ágúst 2015 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://science.nasa.gov/missions/near/ |title=NEAR-Shoemaker |publisher=NASA |access-date=26. ágúst 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150826173835/http://science.nasa.gov/missions/near/ |archive-date=26. ágúst 2015 }}</ref> Frá aldamótunum 2000 hefur verið stöðug mannabyggð í geimnum, í [[Alþjóðlega geimstöðin|Alþjóðlegu geimstöðinni]].<ref name="urlNASA">{{cite web | vauthors = Kraft R |title=JSC celebrates ten years of continuous human presence aboard the International Space Station |url=http://www.jsc.nasa.gov/jscfeatures/articles/000000945.html |publisher=[[Johnson Space Center]] |work=JSC Features |date=11. desember 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216221409/http://www.jsc.nasa.gov/jscfeatures/articles/000000945.html |archive-date=16. febrúar 2012 |access-date=13. febrúar 2012 }}</ref> Áætlað er að fjöldi manna þegar landbúnaður kom fram á sjónarsviðið um 10.000 f.o.t. hafi verið milli 1 milljón og 15 milljónir.<ref>{{cite book| vauthors = Tellier LN |url=https://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC&pg=PA26|title=Urban world history: an economic and geographical perspective|date=2009|isbn=978-2-7605-1588-8|page=26}}</ref><ref>{{cite book | vauthors = Thomlinson R |title=Demographic problems; controversy over population control. | url = https://archive.org/details/demographicprobl0000thom_1975 |date= 1975 | edition = 2nd |publisher=Dickenson Pub. Co |location= Ecino, California |isbn=978-0-8221-0166-6}}</ref> Milli 50 og 60 milljónir manna bjuggu í [[Rómaveldi]] á 4. öld.<ref>{{cite web| vauthors = Harl KW |date=1998|title=Population estimates of the Roman Empire|url=http://www.tulane.edu/~august/H303/handouts/Population.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20160507061006/http://www.tulane.edu/~august/H303/handouts/Population.htm|archive-date=2016-05-07|access-date=8. desember 2012|publisher=Tulane.edu}}</ref> [[Kýlapest]], sem kemur fyrst fyrir í heimildum frá 6. öld, minnkaði mannfjöldann um helming, og í [[Svartidauði|Svartadauða]] létust 75-200 milljónir í [[Evrasía|Evrasíu]] og [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]].<ref>{{cite journal | vauthors = Zietz BP, Dunkelberg H | title = The history of the plague and the research on the causative agent Yersinia pestis | journal = International Journal of Hygiene and Environmental Health | volume = 207 | issue = 2 | pages = 165–78 | date = febrúar 2004 | pmid = 15031959 | doi = 10.1078/1438-4639-00259 | pmc = 7128933 }}</ref> Talið er að mannfjöldinn hafi náð 1 milljarði árið 1800. Síðan þá hefur hann aukist með veldisvexti. Hann náði 2 milljörðum árið 1930 og þremur árið 1960, fjórum árið 1975, fimm árið 1987 og sex milljörðum árið 1999.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/411162.stm |access-date=5. febrúar 2008 |work=BBC News |title=World's population reaches six billion |date=5 August 1999 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415053354/http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/411162.stm |archive-date=15. apríl 2008 }}</ref> Mannfjöldinn fór yfir 7 milljarða árið 2011 og náði 8 milljörðum að talið er 15. nóvember 2022.<ref>{{vefheimild|url=https://www.un.org/en/dayof8billion|titill=Day of 8 Billion|vefsíða=Sameinuðu þjóðirnar|skoðað=4.9.2023}}</ref> Samanlagður [[lífmassi]] kolefnis alls fólks á Jörðinni árið 2018 var áætlaður 60 milljón tonn, um tíu sinnum meiri en lífmassi allra villtra spendýra.<ref>{{cite journal | vauthors = Bar-On YM, Phillips R, Milo R | title = The biomass distribution on Earth | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 115 | issue = 25 | pages = 6506–6511 | date = júní 2018 | pmid = 29784790 | pmc = 6016768 | doi = 10.1073/pnas.1711842115 | doi-access = free }}</ref> Árið 2018 bjuggu 4,2 milljarðar manna (55%) í þéttbýli, miðað við 751 milljón árið 1950.<ref name=":12">{{cite web|date=2018-05-16|title=68% of the world population projected to live in urban areas by 2050, says UN | work = United Nations Department of Economic and Social Affairs (DESA) |url=https://www.un.org/development/desa/en/news/population/2018-revision-of-world-urbanization-prospects.html|access-date=2021-04-18 |language=en-US}}</ref> Þéttbýlustu svæðin er að finna í Norður-Ameríku (82%), Suður-Ameríku (81%), Evrópu (74%) og Eyjaálfu (68%), en um 90% af dreifbýlisbúum heims búa í Afriku og Asíu.<ref name=":12" /> Líf í borgum felur í sér ýmis konar áskoranir eins og mengun og glæpi,<ref>{{cite book | vauthors = Duhart DT | date = October 2000 | title = Urban, Suburban, and Rural Victimization, 1993–98 | publisher = U.S. Department of Justice, Bureau of Justice Statistics | access-date = 1. október 2006 | url = https://www.bjs.gov/content/pub/pdf/usrv98.pdf }}</ref> sérstaklega í miðborgum og [[fátækrahverfi|fátækrahverfum]]. Áætlað er að bæði heildarmannfjöldinn og hlutfall íbúa í þéttbýli muni aukast mikið á næstu áratugum.<ref name=UN-pop-all>{{cite web |title=World Urbanization Prospects, the 2011 Revision |url=http://esa.un.org/unup/CD-ROM/Urban-Rural-Population.htm |work=Population Division, United Nations |access-date=4. júlí 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130709002731/http://esa.un.org/unup/CD-ROM/Urban-Rural-Population.htm |archive-date=9 July 2013 }}</ref> Menn hafa mjög mikil [[umhverfisáhrif]]. Þeir eru [[topprándýr]] og eru sjaldan fæða annarra rándýra.<ref name="pmid24497513">{{cite journal | vauthors = Roopnarine PD | title = Humans are apex predators | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 111 | issue = 9 | pages = E796 | date = mars 2014 | pmid = 24497513 | pmc = 3948303 | doi = 10.1073/pnas.1323645111 | bibcode = 2014PNAS..111E.796R | doi-access = free }}</ref> [[Mannfjöldaþróun]], [[iðnvæðing]], [[landbúnaður]], [[ofneysla]] og brennsla [[jarðefniseldsneyti]]s hafa leitt til [[umhverfisspjöll|umhverfisspjalla]] sem hafa meðal annars drifið áfram yfirstandandi [[fjöldaútdauði|fjöldaútdauða]] annarra lífvera.<ref name="Stokstad">{{cite web|url=https://www.sciencemag.org/news/2019/05/landmark-analysis-documents-alarming-global-decline-nature|title=Landmark analysis documents the alarming global decline of nature| vauthors = Stokstad E |date=5. mai 2019|website=[[Science (journal)|Science]]|publisher=[[American Association for the Advancement of Science|AAAS]]|language=en|access-date=9. maí 2021|quote="For the first time at a global scale, the report has ranked the causes of damage. Topping the list, changes in land use—principally agriculture—that have destroyed habitat. Second, hunting and other kinds of exploitation. These are followed by climate change, pollution, and invasive species, which are being spread by trade and other activities. Climate change will likely overtake the other threats in the next decades, the authors note. Driving these threats are the growing human population, which has doubled since 1970 to 7.6 billion, and consumption. (Per capita of use of materials is up 15% over the past 5 decades.)"}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Pimm S, Raven P, Peterson A, Sekercioglu CH, Ehrlich PR|date=July 2006|title=Human impacts on the rates of recent, present, and future bird extinctions|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=103|issue=29|pages=10941–6|bibcode=2006PNAS..10310941P|doi=10.1073/pnas.0604181103|pmc=1544153|pmid=16829570|doi-access=free}}* {{cite journal|vauthors=Barnosky AD, Koch PL, Feranec RS, Wing SL, Shabel AB|date=October 2004|title=Assessing the causes of late Pleistocene extinctions on the continents|url=https://archive.org/details/sim_science_2004-10-01_306_5693/page/70|journal=Science|volume=306|issue=5693|pages=70–5|bibcode=2004Sci...306...70B|citeseerx=10.1.1.574.332|doi=10.1126/science.1101476|pmid=15459379|s2cid=36156087}}</ref> Menn eru meginástæða núverandi [[loftslagsbreytingar|loftslagsbreytinga]]<ref>{{cite web|title=Climate Change 2001: Working Group I: The Scientific Basis|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/007.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070601014140/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/007.htm|archive-date=1. júní 2007|access-date=30. maí 2007|publisher=grida.no/}}</ref> sem gætu hraðað [[Hólósenútdauðinn|Hólósenútdauðanum]].<ref>{{cite journal|vauthors=Lewis OT|date=janúar 2006|title=Climate change, species-area curves and the extinction crisis|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences|volume=361|issue=1465|pages=163–71|doi=10.1098/rstb.2005.1712|pmc=1831839|pmid=16553315}}</ref><ref name="Stokstad"/> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Wikilífverur|Homo sapiens|Maður}} [[Flokkur:Menn| ]] nrlsx1ecygi55mrk8m3i3nn3uls4848 0 27958 1964698 1963674 2026-05-29T12:12:10Z ~2026-32108-32 117092 /* Formenn Vals */ 1964698 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við Benfica í Evrópukeppni Meistaraliða. 18.243 áhorfendur mættu á leikinn sem var met. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025-2026 |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega | colspan="2" rowspan="2" | |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Lolli í Val == Ellert Sölvason, fæddur 17. desember 1917 - dáinn 8. mars 2002, eða Lolli í Val eins og hann var ávallt kallaður var einn þeirra manna sem mjög komu við sögu Vals á velgengistímum félagsins 1935-1946. Í Valsblaðinu 1967 var fjallað um Lolla í Val í tilefni af 50 ára afmæli Lolla í Val: <blockquote>Lolli var um margt mjög sérstæður knattspyrnumaður, og vafasamt er að Ísland hafi eignazt betri vinstri útherja en hann var. Honum var knattspyrnan í blóð borin, hún var honum meðfædd listgrein. Tilfinning hans fyrir knetti var ótrúlega næm, og við það bættist að hann stundaði æfingar sínar af miklum áhuga og elju. Hann náði því mjög langt sem knattspyrnumaður. Mýkt hans og fimi var við brugðið, og þurfti hann raunar mjög á því að halda. Hann var heldur lítill vexti, og "léttbyggður," og varð mörgum bakverðinum það á þegar þeir áttu í höggi við Lolla að láta þyngdarmismun ráða, þegar getan til að stöðva hann eftir öðrum leiðum dugði ekki. [...] Lolli var góður félagi, og samherji, svolítið viðkvæmur og ör í lund, en hjartgagæzkan og góðvildin skein allstaðar í gegn. Fyrir þetta eignaðist hann marga vini, sem svo síðar hafa oft staðið með honum þegar í móti hefur blásið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4658911?iabr=on#page/n30/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert Sölvason, fimmtugur|höfundur=Frímann Helgason|útgefandi=Valsblaðið|ár=1967|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Í minningagrein sem [[Þorgrímur Þráinsson]] ritaði um Lolla í Val í Valsblaðinu sagði meðal annars svo um Lolla í Val: <blockquote>Í brjósti Lolla sló Valshjarta, risastórt og hlýtt Valshjarta. Þótt Lolli hafi átt því láni að fagna að verða margfaldur Íslandsmeistari og heilla knattspyrnuáhugamenn upp úr skónum með leikni sinni og hraða voru það vinirnir í Val, félagsskapurinn að Hlíðarenda og hin glæsilegu ungmenni sem voru honum efst í huga síðustu áratugina. Mér er sá dagur minnisstæður þegar ég ók Lolla heim að Hlíðarenda fyrir nokkrum árum. Hann var þögull og eftirvæntingarfullur enda hafði hann ekki komið niður á Valsvöll um tveggja ára skeið sökum lasleika. Þegar við renndum fram hjá Friðrikskapellu trítluðu nokkrir brosmildir Valsstrákar yfir veginn og spörkuðu bolta á milli sín. Æskufjör lék um andlit þeirra, vorfiðringur í tánum. "Ó, hve þetta er fögur sjón," sagði Lolli og andlit hans ljómaði. Tilfinningaþrungin þögn ríkti á meðan Lolli naut þess að fylgja drengjunum eftir í huganum. Hann hafði augljóslega slegist í hópinn, léttur í lund, til að finna ilminn af grasinu, til að gantast við félagana, til að leika listir sínar, til að njóta augnabliksins en umfram allt - til að vera á þeim stað þar sem hann naut sín best - að Hlíðarenda. Lolli felldi tár, hendur hans titruðu. "Hérna vorum við svo að moka flórinn," sagði hann eftir andartak og leit á gamla fjósið sem var um árabil eina félagsheimili Vals. "Og við bárum skítinn út á völl, so grasið sprytti hraðar." Á meðan Lolli hafði heilsu til sótti hann alla heimaleiki félagsins og við, sem héldum uppi heiðri Vals á knattspyrnuvellinum í lok áttunda áratugarins og á þeim níunda, nutum þess að hafa Lolla í návist okkar. "Er ekki húmorinn í lagi?" voru einkunnarorð Lolla og hann brýndi fyrir okkur að njóta þess að spila knattspyrnu, sagði það lykilinn að velgengni. [...] Lolla þótti aldrei auðvelt að horfa á leiki sökum spennings og þótt han hafi orðið vitni að sigri Vals trúði hann aldrei úrslitunum fyrr en hann var kominn heim og heyrði þau tíunduð í fréttum útvarpsins. Þá gat hann loksins slakað á sæll og glaður. [...] Þegar vinir báðu Lolla guðsblessunar, bætti hann jafnan við, "og Val líka."<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998777?iabr=on#page/n61/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert D. Sölvason|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|útgefandi=Valsblaðið|ár=2002|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Við Lolla í Val er kennd Lollastúkan svonefnda sem er á þriðju hæð íþróttahússins og horfir yfir keppnisvellina í knattpyrnu og handbolta/körfuknattleik. Jafnframt er veittur árlega Lollabikar þeim leikmanni í yngri flokkum Vals sem þykir skara fram úr í leikni með boltann en sökum leikni sinnar með knöttinn fékk Lolli viðurnefnið "kötturinn". Lollabikarinn er farandbikar sem gefinn var af Lolla í Val árið 1988.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6477743?iabr=on#page/n36/mode/2up/search/Lolli|titill=Skýrsla afreksstjórnar í knattpsyrnu árið 2012|útgefandi=Valsblaðið|ár=2012|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] invkk4pg7tinlswvnvmjfpagqz4cqrp 1964699 1964698 2026-05-29T12:13:35Z ~2026-32108-32 117092 /* Formenn Vals */ 1964699 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við Benfica í Evrópukeppni Meistaraliða. 18.243 áhorfendur mættu á leikinn sem var met. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-2023 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-2025 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025-2026 |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega |2026- |[[Arnar Þór Sævarsson]] |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir | colspan="2" | |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Lolli í Val == Ellert Sölvason, fæddur 17. desember 1917 - dáinn 8. mars 2002, eða Lolli í Val eins og hann var ávallt kallaður var einn þeirra manna sem mjög komu við sögu Vals á velgengistímum félagsins 1935-1946. Í Valsblaðinu 1967 var fjallað um Lolla í Val í tilefni af 50 ára afmæli Lolla í Val: <blockquote>Lolli var um margt mjög sérstæður knattspyrnumaður, og vafasamt er að Ísland hafi eignazt betri vinstri útherja en hann var. Honum var knattspyrnan í blóð borin, hún var honum meðfædd listgrein. Tilfinning hans fyrir knetti var ótrúlega næm, og við það bættist að hann stundaði æfingar sínar af miklum áhuga og elju. Hann náði því mjög langt sem knattspyrnumaður. Mýkt hans og fimi var við brugðið, og þurfti hann raunar mjög á því að halda. Hann var heldur lítill vexti, og "léttbyggður," og varð mörgum bakverðinum það á þegar þeir áttu í höggi við Lolla að láta þyngdarmismun ráða, þegar getan til að stöðva hann eftir öðrum leiðum dugði ekki. [...] Lolli var góður félagi, og samherji, svolítið viðkvæmur og ör í lund, en hjartgagæzkan og góðvildin skein allstaðar í gegn. Fyrir þetta eignaðist hann marga vini, sem svo síðar hafa oft staðið með honum þegar í móti hefur blásið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4658911?iabr=on#page/n30/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert Sölvason, fimmtugur|höfundur=Frímann Helgason|útgefandi=Valsblaðið|ár=1967|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Í minningagrein sem [[Þorgrímur Þráinsson]] ritaði um Lolla í Val í Valsblaðinu sagði meðal annars svo um Lolla í Val: <blockquote>Í brjósti Lolla sló Valshjarta, risastórt og hlýtt Valshjarta. Þótt Lolli hafi átt því láni að fagna að verða margfaldur Íslandsmeistari og heilla knattspyrnuáhugamenn upp úr skónum með leikni sinni og hraða voru það vinirnir í Val, félagsskapurinn að Hlíðarenda og hin glæsilegu ungmenni sem voru honum efst í huga síðustu áratugina. Mér er sá dagur minnisstæður þegar ég ók Lolla heim að Hlíðarenda fyrir nokkrum árum. Hann var þögull og eftirvæntingarfullur enda hafði hann ekki komið niður á Valsvöll um tveggja ára skeið sökum lasleika. Þegar við renndum fram hjá Friðrikskapellu trítluðu nokkrir brosmildir Valsstrákar yfir veginn og spörkuðu bolta á milli sín. Æskufjör lék um andlit þeirra, vorfiðringur í tánum. "Ó, hve þetta er fögur sjón," sagði Lolli og andlit hans ljómaði. Tilfinningaþrungin þögn ríkti á meðan Lolli naut þess að fylgja drengjunum eftir í huganum. Hann hafði augljóslega slegist í hópinn, léttur í lund, til að finna ilminn af grasinu, til að gantast við félagana, til að leika listir sínar, til að njóta augnabliksins en umfram allt - til að vera á þeim stað þar sem hann naut sín best - að Hlíðarenda. Lolli felldi tár, hendur hans titruðu. "Hérna vorum við svo að moka flórinn," sagði hann eftir andartak og leit á gamla fjósið sem var um árabil eina félagsheimili Vals. "Og við bárum skítinn út á völl, so grasið sprytti hraðar." Á meðan Lolli hafði heilsu til sótti hann alla heimaleiki félagsins og við, sem héldum uppi heiðri Vals á knattspyrnuvellinum í lok áttunda áratugarins og á þeim níunda, nutum þess að hafa Lolla í návist okkar. "Er ekki húmorinn í lagi?" voru einkunnarorð Lolla og hann brýndi fyrir okkur að njóta þess að spila knattspyrnu, sagði það lykilinn að velgengni. [...] Lolla þótti aldrei auðvelt að horfa á leiki sökum spennings og þótt han hafi orðið vitni að sigri Vals trúði hann aldrei úrslitunum fyrr en hann var kominn heim og heyrði þau tíunduð í fréttum útvarpsins. Þá gat hann loksins slakað á sæll og glaður. [...] Þegar vinir báðu Lolla guðsblessunar, bætti hann jafnan við, "og Val líka."<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998777?iabr=on#page/n61/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert D. Sölvason|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|útgefandi=Valsblaðið|ár=2002|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Við Lolla í Val er kennd Lollastúkan svonefnda sem er á þriðju hæð íþróttahússins og horfir yfir keppnisvellina í knattpyrnu og handbolta/körfuknattleik. Jafnframt er veittur árlega Lollabikar þeim leikmanni í yngri flokkum Vals sem þykir skara fram úr í leikni með boltann en sökum leikni sinnar með knöttinn fékk Lolli viðurnefnið "kötturinn". Lollabikarinn er farandbikar sem gefinn var af Lolla í Val árið 1988.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6477743?iabr=on#page/n36/mode/2up/search/Lolli|titill=Skýrsla afreksstjórnar í knattpsyrnu árið 2012|útgefandi=Valsblaðið|ár=2012|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] nq1t4jjfyo805qxl6mxkikbvrw2c7yg 1964700 1964699 2026-05-29T12:14:28Z ~2026-32108-32 117092 /* Formenn Vals */ 1964700 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Hermann Hreiðarsson]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Hafrún Kristjánsdóttir]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann  til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handkanttleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við Benfica í Evrópukeppni Meistaraliða. 18.243 áhorfendur mættu á leikinn sem var met. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Hermann Hreiðarsson]]<ref>{{vefheimild |höfundur=Almarr Ormarsson |titill= Hermann Hreiðarsson tekur við Val - Rúv |url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2025-11-02-hermann-hreidarsson-tekur-vid-val-457905|ritverk=ruv.is |dags=2. nóvember 2025 |tungumál=is}}</ref> og honum til aðstoðar eru [[Chris Brazell]] og [[Vignir Snær Stefánsson]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |} [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 28. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Ögmundur Kristinsson]] |no2=3|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no3=4|nat3=NOR|pos3=DF|name3=[[Markus Lund Nakkim]] |no4=5|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Birkir Heimisson]] |no5=6|nat5=ISL|pos5=MF|name5=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no6=7|nat6=ISL|pos6=DF|name6=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no7=8|nat7=ISL|pos7=FW|name7=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no8=9|nat8=DNK|pos8=FW|name8=[[Patrick Pedersen]] |no9=10|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristinn Freyr Sigurðsson]] |no10=11|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no11=12|nat11=ISL|pos11=FW|name11=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no12=13|nat12=ISL|pos12=MF|name12=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no13=14|nat13=SWE|pos13=MF|name13=[[Albin Skoglund]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=DF|name14=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Loki Kristjánsson]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=GK|name17=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no18=19|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no19=20|nat19=ISL|pos19=DF|name19=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no20=21|nat20=ISL|pos20=DF|name20=[[Jakob Franz Pálsson]] |no21=23|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Adam Ægir Pálsson]] |no22=24|nat22=NED|pos22=DF|name22=[[Myles A. Veldman]] |no23=25|nat23=ISL|pos23=GK|name23=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no24=26|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no25=27|nat25=ISL|pos25=FW|name25=[[Pétur Eiríksson]] |no26=28|nat26=ISL|pos26=MF|name26=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no27=30|nat27=ISL|pos27=DF|name27=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no28=45|nat28=ISL|pos28=MF|name28=[[Þórður Sveinn Einarsson]] |no29=66|nat29=ISL|pos29=DF|name29=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no30=95|nat30=ISL|pos30=GK|name30=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no31=97|nat31=ISL|pos31=FW|name31=[[Birkir Jakob Jónsson]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) {{col-2}} *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-?){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir þrettán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 27. apríl 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=15|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no22=32|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Ágústa María Valtýsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=ISL|pos=MF|name=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]|other=lánuð til [[PEC Zwolle]] til 1. maí 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-23 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-25 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025-26 |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega |2026- |[[Arnar Þór Sævarsson]] |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir | colspan="2" | |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Lolli í Val == Ellert Sölvason, fæddur 17. desember 1917 - dáinn 8. mars 2002, eða Lolli í Val eins og hann var ávallt kallaður var einn þeirra manna sem mjög komu við sögu Vals á velgengistímum félagsins 1935-1946. Í Valsblaðinu 1967 var fjallað um Lolla í Val í tilefni af 50 ára afmæli Lolla í Val: <blockquote>Lolli var um margt mjög sérstæður knattspyrnumaður, og vafasamt er að Ísland hafi eignazt betri vinstri útherja en hann var. Honum var knattspyrnan í blóð borin, hún var honum meðfædd listgrein. Tilfinning hans fyrir knetti var ótrúlega næm, og við það bættist að hann stundaði æfingar sínar af miklum áhuga og elju. Hann náði því mjög langt sem knattspyrnumaður. Mýkt hans og fimi var við brugðið, og þurfti hann raunar mjög á því að halda. Hann var heldur lítill vexti, og "léttbyggður," og varð mörgum bakverðinum það á þegar þeir áttu í höggi við Lolla að láta þyngdarmismun ráða, þegar getan til að stöðva hann eftir öðrum leiðum dugði ekki. [...] Lolli var góður félagi, og samherji, svolítið viðkvæmur og ör í lund, en hjartgagæzkan og góðvildin skein allstaðar í gegn. Fyrir þetta eignaðist hann marga vini, sem svo síðar hafa oft staðið með honum þegar í móti hefur blásið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4658911?iabr=on#page/n30/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert Sölvason, fimmtugur|höfundur=Frímann Helgason|útgefandi=Valsblaðið|ár=1967|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Í minningagrein sem [[Þorgrímur Þráinsson]] ritaði um Lolla í Val í Valsblaðinu sagði meðal annars svo um Lolla í Val: <blockquote>Í brjósti Lolla sló Valshjarta, risastórt og hlýtt Valshjarta. Þótt Lolli hafi átt því láni að fagna að verða margfaldur Íslandsmeistari og heilla knattspyrnuáhugamenn upp úr skónum með leikni sinni og hraða voru það vinirnir í Val, félagsskapurinn að Hlíðarenda og hin glæsilegu ungmenni sem voru honum efst í huga síðustu áratugina. Mér er sá dagur minnisstæður þegar ég ók Lolla heim að Hlíðarenda fyrir nokkrum árum. Hann var þögull og eftirvæntingarfullur enda hafði hann ekki komið niður á Valsvöll um tveggja ára skeið sökum lasleika. Þegar við renndum fram hjá Friðrikskapellu trítluðu nokkrir brosmildir Valsstrákar yfir veginn og spörkuðu bolta á milli sín. Æskufjör lék um andlit þeirra, vorfiðringur í tánum. "Ó, hve þetta er fögur sjón," sagði Lolli og andlit hans ljómaði. Tilfinningaþrungin þögn ríkti á meðan Lolli naut þess að fylgja drengjunum eftir í huganum. Hann hafði augljóslega slegist í hópinn, léttur í lund, til að finna ilminn af grasinu, til að gantast við félagana, til að leika listir sínar, til að njóta augnabliksins en umfram allt - til að vera á þeim stað þar sem hann naut sín best - að Hlíðarenda. Lolli felldi tár, hendur hans titruðu. "Hérna vorum við svo að moka flórinn," sagði hann eftir andartak og leit á gamla fjósið sem var um árabil eina félagsheimili Vals. "Og við bárum skítinn út á völl, so grasið sprytti hraðar." Á meðan Lolli hafði heilsu til sótti hann alla heimaleiki félagsins og við, sem héldum uppi heiðri Vals á knattspyrnuvellinum í lok áttunda áratugarins og á þeim níunda, nutum þess að hafa Lolla í návist okkar. "Er ekki húmorinn í lagi?" voru einkunnarorð Lolla og hann brýndi fyrir okkur að njóta þess að spila knattspyrnu, sagði það lykilinn að velgengni. [...] Lolla þótti aldrei auðvelt að horfa á leiki sökum spennings og þótt han hafi orðið vitni að sigri Vals trúði hann aldrei úrslitunum fyrr en hann var kominn heim og heyrði þau tíunduð í fréttum útvarpsins. Þá gat hann loksins slakað á sæll og glaður. [...] Þegar vinir báðu Lolla guðsblessunar, bætti hann jafnan við, "og Val líka."<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998777?iabr=on#page/n61/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert D. Sölvason|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|útgefandi=Valsblaðið|ár=2002|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Við Lolla í Val er kennd Lollastúkan svonefnda sem er á þriðju hæð íþróttahússins og horfir yfir keppnisvellina í knattpyrnu og handbolta/körfuknattleik. Jafnframt er veittur árlega Lollabikar þeim leikmanni í yngri flokkum Vals sem þykir skara fram úr í leikni með boltann en sökum leikni sinnar með knöttinn fékk Lolli viðurnefnið "kötturinn". Lollabikarinn er farandbikar sem gefinn var af Lolla í Val árið 1988.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6477743?iabr=on#page/n36/mode/2up/search/Lolli|titill=Skýrsla afreksstjórnar í knattpsyrnu árið 2012|útgefandi=Valsblaðið|ár=2012|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] 6i3npqx7mhvca8o0p730mii4iq5rryj 0 28244 1964815 1958508 2026-05-30T10:23:44Z Akigka 183 1964815 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Djakarta | nafn_í_eignarfalli = | nafn_annað = Jakarta | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] | mynd = Jakarta.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Frá Djakarta | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = Coat of arms of Jakarta.svg | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Indónesía | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Indónesíu | hnit = {{coord|6|12|S|106|49|E|region:ID|display=inline}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Indónesía}} | undirskipting_gerð1 = Hérað | undirskipting_nafn1 = [[Java]] | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = Ríkisstjóri | leiðtogi_nafn = Heru Budi Hartono | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = 661,23 | hæð_m = 8 | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |url=https://www.bps.go.id/website/materi_ind/materiBrsInd-20210121151046.pdf |page=9 |publisher=[[Statistics Indonesia]] |title=Hasil Sensus Penduduk 2020 |language=id |date=21 January 2021 |access-date=21 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122154418/https://www.bps.go.id/website/materi_ind/materiBrsInd-20210121151046.pdf |url-status=live }}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2020 | mannfjöldi_heild = 10.562.088 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = | utc_hliðrun = +07:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = 10110–14540, 19110–19130 | svæðisnúmer = +62 21 | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Djakarta''' er [[höfuðborg]] [[Indónesía|Indónesíu]] og stærsta [[borg]] landsins með 10,6 milljónir íbúa ([[2020]]).<ref name="mannfjöldi" /> Borgin hefur stærsta stórborgarsvæði í heimi (2025) með tæpar 42 milljónir íbúa.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-11-26-djakarta-nu-fjolmennasta-borg-i-heimi-459724|title=Djakarta nú fjölmennasta borg í heimi|website=Rúv|author=Þorgrímur Kári Snævarr|date=26. nóvember 2025}}</ref> Borgin stendur á norðvesturströnd [[eyja|eyjunnar]] [[Java|Jövu]]. Borgin er gömul [[hafnarborg]]. Hollendingar lögðu borgina undir sig [[1619]], nefndu hana „Batavíu“ og gerðu hana að höfuðstöðvum [[Hollenska Austur-Indíafélagið|Hollenska Austur-Indíafélagsins]] í heimshlutanum. [[Japan]]ir lögðu borgina síðan undir sig í [[síðari heimsstyrjöld]]inni árið [[1942]] og nefndu hana aftur Djakarta, og því nafni hélt hún þegar ríkið Indónesía var stofnað árið [[1949]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{commons|Jakarta|Djakarta}} {{Höfuðborgir í Asíu}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Indónesíu]] [[Flokkur:Höfuðborgir í Asíu]] [[Flokkur:Héruð Indónesíu]] d9006t7qiz8bcxyp6lmsidaihlohgbo 0 29140 1964760 1917619 2026-05-29T16:25:46Z TKSnaevarr 53243 1964760 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Rússneska keisaradæmið|Rússakeisari]] | ætt = [[Rómanovættin]] | skjaldarmerki = CoA of Russian Empire (1721).svg | nafn = Pétur 1. | mynd = Peter der-Grosse 1838.jpg | skírnarnafn = Pjotr Aleksejevítsj Romanov | fæðingardagur = [[9. júní]] [[1672]] | fæðingarstaður = [[Moskva|Moskvu]], [[Rússneska keisaradæmið|Rússlandi]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1725|2|8|1672|6|9}} | dánarstaður = [[Sankti Pétursborg]], [[Rússneska keisaradæmið|Rússlandi]] | grafinn = Dómkirkja Péturs og Páls, Sankti Pétursborg, Rússlandi | ríkisár = [[7. maí]] [[1682]] – [[8. febrúar]] [[1725]] | undirskrift = Peter the Great Signature.svg | faðir = [[Alexis Rússakeisari]] | móðir = [[Natalja Naryshkína]] | maki = {{gifting|[[Katrín 1. Rússakeisaraynja|Katrín]]|1707}} | titill_maka = Keisaraynja | börn = 14, þ. á m. [[Elísabet Rússakeisaraynja|Elísabet]] }} '''Pétur 1. Rússakeisari''' eða '''Pétur mikli''' ([[rússneska]]: Пётр I Алексеевич, umrit. ''Pjotr I Aleksejevítsj''; [[9. júní]] [[1672]] – [[8. febrúar]] [[1725]]) ríkti yfir [[Rússland]]i frá [[7. maí]] [[1682]] til dauðadags. Fyrir [[1696]] var hann meðstjórnandi veiks hálfbróður síns, [[Ívan 5.|Ívans 5.]], undir forsjá hálfsystur sinnar [[Soffía Aleksejevna|Soffíu Alexejevnu]]. Hann reyndi að [[Evrópuvæðing|Evrópuvæða]] Rússland og með því að hefja útþenslustefnu til suðurs og vesturs tókst honum að gera Rússland að evrópsku stórveldi. Í [[Norðurlandaófriðurinn mikli|Norðurlandaófriðnum mikla]] náði hann að sigra [[Svíþjóð|Svía]], fá aðgang að [[Eystrasalt]]i og stofna borgina [[Sankti Pétursborg]] á [[Kirjálaeiðið|Kirjálaeiðinu]] sem hann hugðist gera að [[höfuðborg]]. ==Æviágrip== Pétur mikli var sonur [[Alexis Rússakeisari|Alexis Rómanov]] Rússakeisara af seinna hjónabandi hans og barnabarn [[Mikael Rómanov|Mikaels]], fyrsta keisara Rússlands af [[Rómanovættin]]ni. Pétur erfði keisaratignina árið 1681 ásamt bróður sínum, [[Ívan 5.|Ívani]]. Ívan var þroskahamlaður og því stýrði systir þeirra, [[Soffía Alexejevna]], sem [[ríkisstjóri]] í þeirra nafni á meðan Pétur var í námi. Pétur tók öll völd í sínar hendur árið 1689 og lét senda Soffíu í klaustur. Á námsárum sínum hafði Pétur orðið fyrir miklum áhrifum frá Vestur-Evrópu og þegar hann tók við ríki sínu fannst honum það vanþróað og gamaldags. Hann einsetti sér því að koma á umbótum til að nútímavæða Rússland og færa það nær hinum Evrópuveldunum.<ref>{{Tímarit.is|3048206|Borg Péturs mikla|blað=[[Dagblaðið Vísir]]|útgáfudagsetning=21. júní 2003|blaðsíða=20–21}}</ref> Rússneska þjóðskáldið [[Alexander Púshkín]] komst seinna svo að orði að Pétur hefði „höggvið upp á gátt glugga til vesturs“ með umbótastefnu sinni við stjórn Rússaveldis.{{sfn|Árni Bergmann|2004|p=33}} Árið 1697 hélt Pétur í leynilega för til [[Amsterdam]] til þess að læra skipasmíði. Hann dvaldi í [[Hollenska lýðveldið|Hollandi]] í fjóra mánuði og reyndi að stjórna Rússlandi á sama tíma með því að senda bréf til [[Moskva|Moskvu]]. Á meðan Pétur dvaldi í Amsterdam sótti hann jafnframt fyrirlestra í líffræði og læknisfræði hjá líffærafræðingnum [[Frederik Ruysch]]. Að lokinni dvöl sinni í Hollandi heimsótti Pétur [[England]] til að kynna sér enska skipasmíði og dvaldi þar í boði [[Vilhjálmur 3. Englandskonungur|Vilhjálms af Óraníu]].<ref>{{Tímarit.is|4021870|Þegar Rússakeisari gerðist iðnlærlingur á Vesturlöndum|blað=[[Tíminn]]|útgáfudagsetning=23. janúar 1983|blaðsíða=4–5}}</ref> Þegar Pétur bjóst til brottfarar frá Englandi hafði hann ráðið sér sextíu sérfræðinga til þess að vinna ýmis störf við framþróun heima í Rússlandi.<ref name=mbl1987>{{Tímarit.is|1660038|Pétur mikli|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=19. júlí 1987|blaðsíða=36–37}}</ref> ===Umbótaherferð Péturs=== Pétur reyndi að efla rússneska herinn með því að ráða til sín erlenda liðsforingja og efldi jafnframt málmvinnslu og vopnasmíði í Rússlandi. Hann sendi marga unga karlmenn til [[Vesturlönd|Vesturlanda]] til þess að nema fræði sem áttu að nýtast í hernaði og í borgasmíð, auk þess sem Pétur stofnaði skóla til að þjálfa herforingja, fallbyssuskyttur og stýrimenn.{{sfn|Árni Bergmann|2004|p=33}} Pétur stóð jafnframt fyrir róttækum samfélagslegum breytingum innan Rússlands og gekk mjög hart fram til þess að fá þeim framgegnt. Pétur setti háa skatta til að fjármagna styrjaldir og framkvæmdir sínar og kom á herskyldu sem entist í 25 ár. Hann festi jafnframt [[bændaánauð]] í sessi þannig að bændur urðu formlega eign aðalsmanna.{{sfn|Árni Bergmann|2004|p=34}} Þá beitti Pétur sér gegn [[Rússneska rétttrúnaðarkirkjan|rússnesku rétttrúnaðarkirkjunni]] og reyndi að beygja hana undir vilja ríkisins, meðal annars með því að leggja niður [[patríarkið í Moskvu]] og skylda presta til að tilkynna yfirvöldum ef þeir urðu þess áskynja að einhver hallmælti keisaranum í skriftastól.{{sfn|Árni Bergmann|2004|p=36}} Pétur gekk svo langt að reyna að breyta ásýnd rússnesku aðalstéttarinnar með því að setja lög sem bönnuðu sonum aðalsmanna að kvænast fyrr en þeir gátu sannað að þeir væru læsir og skrifandi. Þá neyddi hann aðalsfólk til að klæðast vestrænum tískufötum og reyndi að uppræta skeggtísku meðal rússneskra karlmanna. Pétur setti sérstakan „skeggskatt“ til að fá rússneska karla til að raka af sér alskeggin og frægt er að hann rakaði með eigin hendi skegg af hirðmönnum sínum.{{sfn|Árni Bergmann|2004|p=33}}<ref>{{Tímarit.is|3272346|Pjetur mikli og hin rússneska þjóðarsál|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|útgáfudagsetning=14. febrúar 1937|blaðsíða=41–42}}</ref> Ofríki og róttækni Péturs gerðu hann að umdeildum stjórnenda og rússneskir hefðarsinnar hafa ætíð haft horn í síðu hans og efast um ágæti umbóta hans. Margir rússneskir bændur sannfærðust blátt áfram um að [[andkristur]] væri sestur á keisarastól í Rússlandi. [[Aleksandr Solzhenítsyn]] sagði síðar um Pétur að hann hefði „troðið undir fótum trú fólksins, sál og siði.“{{sfn|Árni Bergmann|2004|p=36}} ===Herfarir Péturs=== [[Mynd:Peter benois.jpg|thumb|left|Pétur mikli íhugar að stofna borg á ströndum Eystrasalts á málverki eftir Alexandre Benois (1916).]] [[Stórveldistími Svíþjóðar|Svíar]] réðu á þessum tíma yfir [[Eystrasalt]]inu og Pétur lenti snemma á valdatíð sinni í deilum við þá um áhrif í þessum heimshluta.<ref name=mbl1987/> Stríð Rússa og Svía um yfirráð í norðurhluta Evrópu kallast [[Norðurlandaófriðurinn mikli]]. Pétur bað ósigur gegn [[Karl 12. Svíakonungur|Karli 12. Svíakonungi]] í [[Orrustan við Narva|orrustunni við Narva]] árið 1700 en í stað þess að fylgja sigrinum gegn Rússum eftir fór Karl að herja gegn [[Ágúst sterki|Ágústi sterka]] Póllandskonungi. Á meðan Karl barðist gegn Pólverjum styrkti Pétur stöðu sína á Kirjálaeiðinu og hóf að byggja [[Sankti Pétursborg]] á [[Kirjálaeiðið|Kirjálaeiðinu]] árið 1703 í því skyni að opna „glugga inn í Evrópu.“<ref name=mbl1987/><ref name=KarlXIII>{{Tímarit.is|5676539|Karl XII.|blað=[[Unga Ísland]]|útgáfudagsetning=1. júní 1924|blaðsíða=41–44}}</ref> Vorið 1708 gerði Karl innrás í Rússland til að uppræta rússnesk áhrif í Eystrasalti. Karl vonaðist eftir aðstoð [[Kósakkar|kósakka]] sem stóðu í uppreisn gegn Pétri en rússneska hernum tókst að vinna bug á [[Höfuðsmaður|höfuðsmanni]] kósakka, [[Ívan Mazepa]], áður en her Karls náði til hans.<ref name=KarlXIII/> Pétur vann síðan úrslitasigur gegn Karli í [[Orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]] árið 1709 og innsiglaði þannig yfirráð Rússa í finnsku Kirjálahéruðunum [[Ingermanland]]i og [[Lífland]]i.<ref name=mbl1987/> Á meðal þeirra sem Pétur tók til fanga í herförum sínum um Lífland var líflensk bóndadóttir að nafni [[Katrín 1. Rússakeisaraynja|Katarína Skavronskaja]]. Pétur varð ástfanginn að henni og var fljótur að kvænast henni í stað kvonfangsins sem móðir hans hafði úthlutað honum þegar hann var sautján ára. Katrín varð keisaraynja Péturs og átti eftir að hafa mikil áhrif á stjórn hans.<ref name=mbl1987/> Pétur gerði Sankti Pétursborg formlega að nýrri höfuðborg Rússlands í stað [[Moskva|Moskvu]] árið 1713. Hann reyndi að laða þangað erlenda kaupsýslumenn og lét byggja þar upp nýjan rússneskan Eystrasaltsflota. Hann lét jafnframt flytja stærðfræði- og siglingastofnanir til Pétursborgar frá Moskvu og stofnaði með þeim rússnesku Flotaakademíuna.<ref name=mbl1987/> Pétur hafði látið byggja Sankti Pétursborg með miklu offorsi, meðal annars með því að neyða þúsundir fjölskyldna til að flytja þangað og þvinga hverja þeirra til að reisa hús af tiltekinni stærð eftir efnahag þeirra.{{sfn|Árni Bergmann|2004|p=35}} Á sama tíma og Pétur barðist gegn Svíum átti hann í stríðum gegn [[Tyrkjaveldi]] í suðri. Í [[Prutstríðið|Prutstríðinu]] gegn Tyrkjum árin 1710-11 létu Rússar í minni pokann og urðu að hörfa frá Azov-virkinu við [[Svartahaf]].<ref name=mbl1987/> ==Heimildir== * {{Cite book|author=[[Árni Bergmann]]|title=Rússland og Rússar|publisher=Mál og menning|year=2004|place=Reykjavík|isbn=9979-3-2402-3}} ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Rússakeisari]] | frá = 1682 | til = 1725 | fyrir = [[Fjodor 3.]] | eftir = [[Katrín 1.]] }} {{Töfluendir}} {{Rússakeisarar}} {{Stubbur|Rússland|saga|stjórnmál}} {{fd|1672|1725}} [[Flokkur:Rússakeisarar]] [[Flokkur:Rómanov-ætt]] c47m2h5jb6y49jejgh83bj1ixarqocy 0 29274 1964701 1934189 2026-05-29T12:19:44Z TKSnaevarr 53243 1964701 wikitext text/x-wiki [[Mynd:ASEAN Members.svg|thumb|Kort af löndum sem eru fullgildir meðlimir Sambands Suðaustur-Asíuríkja. Löndin sem um ræðir eru merkt með bláum lit.]] '''Samband Suðaustur-Asíuríkja''' (oft nefnt '''ASEAN''', sem er skammstöfun nafnsins á [[Enska|ensku]]) er [[Efnahagur|efnahagslegt]] og [[stjórnmál]]alegt samband tíu ríkja í [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]]. Sambandið var stofnað árið [[1967]] af [[Taíland]]i, [[Indónesía|Indónesíu]], [[Malasía|Malasíu]], [[Singapúr]] og [[Filippseyjar|Filippseyjum]]. Sambandið var stofnað með það fyrir augum að vera mótvægi við útbreiðslu [[Kommúnismi|kommúnisma]] í [[Víetnam]] og víðar. Höfuðstöðvar samtakanna eru í [[Jakarta]]. Meðlimir samtakanna í dag eru eftirfarandi: * [[Austur-Tímor]] * [[Brúnei]] * [[Filippseyjar]] * [[Indónesía]] * [[Kambódía]] * [[Laos]] * [[Malasía]] * [[Mjanmar]] * [[Singapúr]] * [[Taíland]] * [[Víetnam]] Þar að auki hefur [[Papúa Nýja Gínea]] áheyrnarfulltrúa. {{ASEAN}} {{S|1967}} [[Flokkur:Alþjóðastofnanir]] k0h7v2snx6qsy0ksmp6p8it4s4z3hxr 0 31943 1964757 1917634 2026-05-29T15:57:00Z CommonsDelinker 1159 Skráin Rex_Whistler_-_Gilbert_Ryle,_Fellow.jpg var fjarlægð og henni eytt af Commons af [[c:User:Krd|Krd]] vegna þess að [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:1940s paintings by Rex Whistler|]]: '''These images are not in the public domain in t 1964757 wikitext text/x-wiki {{Heimspekingur | svæði = Vestræn heimspeki | tímabil = [[Heimspeki 20. aldar]] | color = #B0C4DE | image_name = | image_caption = | nafn = Gilbert Ryle | fæddur = [[19. ágúst]] [[1900]] (í [[Brighton]] á [[England]]i) | látinn = {{Dánardagur og aldur|1976|10|6|1900|8|19}} | skóli_hefð = [[Rökgreiningarheimspeki]] | helstu_ritverk = ''The Concept of Mind''; ''Dilemmas'' (''Ógöngur'') | helstu_viðfangsefni = [[málspeki]], [[hugspeki]] | markverðar_kenningar = draugurinn í vélinni sem [[kvíavilla]] | áhrifavaldar = [[René Descartes]], [[Ludwig Wittgenstein]] | hafði_áhrif_á = [[J.L. Austin]], [[A.J. Ayer]], [[R.M. Hare]], [[Wilfrid Sellars]], [[Daniel Dennett]], [[John Searle]] | }} '''Gilbert Ryle''' ([[19. ágúst]] [[1900]] &ndash; [[6. október]] [[1976]]) var [[Bretland|breskur]] [[heimspeki]]ngur og einn af fulltrúum þeirrar kynslóðar breskra heimspekinga sem kenndir voru við hversdagsmál og voru undir áhrifum frá [[Ludwig Wittgenstein]]. Ryle er einkum þekktur fyrir gagnrýni sína á [[René Descartes|cartesíska]] [[Tvíhyggja|tvíhyggju]]. Hann bjó til hugtakið „draugurinn í vélinni“. Hann kenndi sumar hugmyndir sínar við [[Atferlishyggja|atferlishyggju]] (sem ætti ekki að rugla saman við atferlishyggju í [[sálfræði]]). Hann var fæddur í [[Brighton]] á [[England]]i árið [[1900]] og var menntaður í [[Brighton College]], líkt og bræður hans John og George. Hann vann fyrir leyniþjónustu hersins í [[síðari heimsstyrjöldin]]ni en varð [[Wayneflete-prófessor í frumspekilegri heimspeki]] við Oxford háskóla að stríðinu loknu. Meginrit hans var ''The Concept of Mind'' sem kom út árið [[1949]]. == Tengill == {{Wikivitnun}} [[Flokkur:Breskir heimspekingar|Ryle, Gilbert]] [[Flokkur:Heimspekingar 20. aldar|Ryle, Gilbert]] [[Flokkur:Hugspekingar|Ryle, Gilbert]] [[Flokkur:Málspekingar|Ryle, Gilbert]] [[Flokkur:Rökgreiningarheimspekingar|Ryle, Gilbert]] {{fde|1900|1976|Ryle, Gilbert}} icfg7ypaksswd5q4cko26fg8gi6xek7 0 49648 1964706 1964619 2026-05-29T12:41:46Z Berserkur 10188 1964706 wikitext text/x-wiki '''Aðalsteinn Bergdal''' (f. [[1. desember]] [[1949]] d. [[28. maí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[leikari]], [[leikstjóri]] og [[tónlistarmaður]]. Hann hóf leikferilinn hjá [[Leikfélag Akureyrar|Leikfélagi Akureyrar]] árið 1967. Síðar starfaði hann hjá [[Leikfélag Reykjavíkur|Leikfélagi Reykjavíkur]] og [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]]. Aðalsteinn söng í nokkrum bítlahljómsveitum á Akureyri á 7. áratugnum <ref>[https://glatkistan.com/tag/adalsteinn-bergdal/ Aðalsteinn Bergdal] Glatkistan.is</ref> Síðar talsetti hann teiknimyndir, kom fram í barnaþáttum á Rúv, lék í sjónvarpsleikritum og kvikmyndum. Hann leikstýrði einnig leikritum hjá áhugamannaleikfélögum <ref>[https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-05-29-adalsteinn-bergdal-latinn-476685 Aðalsteinn Bergdal látinn] Rúv, sótt 29. maí 2026</ref>. Aðalsteinn skemmti sem trúðurinn Skralli frá 1974. Hann ásamt félaga sínum [[Skúli Gautason|Skúla Gautasyni]] mynduðu leiklistardúetinn Skralli og Lalli <ref>[https://www.visir.is/g/20242603324d/i-hugar-ad-leggja-rauda-nefinu-eftir-fimm-tiu-ara-glens-og-grin Í­hugar að leggja rauða nefinu eftir fimm­tíu ára glens og grín] Vísir</ref>. Skralli og Lalli komu fyrst fram á sjónarsviðið árið [[2000]] í leikritinu „Tveir misjafnlega vitlausir“. ==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum== {| class="wikitable" |rowspan="2"| ''[[ |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |'''[[1983]]'''||''[[Skilaboð til Söndru]]''|| || |- |'''[[1984]]'''||''[[Atómstöðin (kvikmynd)|Atómstöðin]]''||Lögregluþjónn|| |- |'''[[1986]]'''||''[[Stella í orlofi]]''||Tollvörður|| |- |'''[[1989]]'''||''[[Áramótaskaupið 1989]]''|| || |- |} ==Tenglar== * {{imdb|name/nm1929973|Aðalsteinn Bergdal}} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskir leikarar]] [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] {{fd|1949|2026|Bergdal, Aðalsteinn}} eu7wk5klj4y4y7lmylrbp2s5wipwamq 1964739 1964706 2026-05-29T14:42:35Z Lafi90 69742 Hlutverki í Íslensku kvikmyndinni 'Tilbury' bætt við 1964739 wikitext text/x-wiki '''Aðalsteinn Bergdal''' (f. [[1. desember]] [[1949]] d. [[28. maí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[leikari]], [[leikstjóri]] og [[tónlistarmaður]]. Hann hóf leikferilinn hjá [[Leikfélag Akureyrar|Leikfélagi Akureyrar]] árið 1967. Síðar starfaði hann hjá [[Leikfélag Reykjavíkur|Leikfélagi Reykjavíkur]] og [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]]. Aðalsteinn söng í nokkrum bítlahljómsveitum á Akureyri á 7. áratugnum <ref>[https://glatkistan.com/tag/adalsteinn-bergdal/ Aðalsteinn Bergdal] Glatkistan.is</ref> Síðar talsetti hann teiknimyndir, kom fram í barnaþáttum á Rúv, lék í sjónvarpsleikritum og kvikmyndum. Hann leikstýrði einnig leikritum hjá áhugamannaleikfélögum <ref>[https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-05-29-adalsteinn-bergdal-latinn-476685 Aðalsteinn Bergdal látinn] Rúv, sótt 29. maí 2026</ref>. Aðalsteinn skemmti sem trúðurinn Skralli frá 1974. Hann ásamt félaga sínum [[Skúli Gautason|Skúla Gautasyni]] mynduðu leiklistardúetinn Skralli og Lalli <ref>[https://www.visir.is/g/20242603324d/i-hugar-ad-leggja-rauda-nefinu-eftir-fimm-tiu-ara-glens-og-grin Í­hugar að leggja rauða nefinu eftir fimm­tíu ára glens og grín] Vísir</ref>. Skralli og Lalli komu fyrst fram á sjónarsviðið árið [[2000]] í leikritinu „Tveir misjafnlega vitlausir“. ==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum== {| class="wikitable" |rowspan="2"| ''[[ |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |'''[[1983]]'''||''[[Skilaboð til Söndru]]''|| || |- |'''[[1984]]'''||''[[Atómstöðin (kvikmynd)|Atómstöðin]]''||Lögregluþjónn|| |- |'''[[1986]]'''||''[[Stella í orlofi]]''||Tollvörður|| |- |[[1987]] |[[Tilbury (kvikmynd)|Tilbury]] |Barði Kemp | |- |'''[[1989]]'''||''[[Áramótaskaupið 1989]]''|| || |- |} ==Tenglar== * {{imdb|name/nm1929973|Aðalsteinn Bergdal}} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskir leikarar]] [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] {{fd|1949|2026|Bergdal, Aðalsteinn}} r05m5fec5zy8kmw1333bboffu2ncy12 1964740 1964739 2026-05-29T14:43:02Z Lafi90 69742 feitletrun 1964740 wikitext text/x-wiki '''Aðalsteinn Bergdal''' (f. [[1. desember]] [[1949]] d. [[28. maí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[leikari]], [[leikstjóri]] og [[tónlistarmaður]]. Hann hóf leikferilinn hjá [[Leikfélag Akureyrar|Leikfélagi Akureyrar]] árið 1967. Síðar starfaði hann hjá [[Leikfélag Reykjavíkur|Leikfélagi Reykjavíkur]] og [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]]. Aðalsteinn söng í nokkrum bítlahljómsveitum á Akureyri á 7. áratugnum <ref>[https://glatkistan.com/tag/adalsteinn-bergdal/ Aðalsteinn Bergdal] Glatkistan.is</ref> Síðar talsetti hann teiknimyndir, kom fram í barnaþáttum á Rúv, lék í sjónvarpsleikritum og kvikmyndum. Hann leikstýrði einnig leikritum hjá áhugamannaleikfélögum <ref>[https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-05-29-adalsteinn-bergdal-latinn-476685 Aðalsteinn Bergdal látinn] Rúv, sótt 29. maí 2026</ref>. Aðalsteinn skemmti sem trúðurinn Skralli frá 1974. Hann ásamt félaga sínum [[Skúli Gautason|Skúla Gautasyni]] mynduðu leiklistardúetinn Skralli og Lalli <ref>[https://www.visir.is/g/20242603324d/i-hugar-ad-leggja-rauda-nefinu-eftir-fimm-tiu-ara-glens-og-grin Í­hugar að leggja rauða nefinu eftir fimm­tíu ára glens og grín] Vísir</ref>. Skralli og Lalli komu fyrst fram á sjónarsviðið árið [[2000]] í leikritinu „Tveir misjafnlega vitlausir“. ==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum== {| class="wikitable" |rowspan="2"| ''[[ |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |'''[[1983]]'''||''[[Skilaboð til Söndru]]''|| || |- |'''[[1984]]'''||''[[Atómstöðin (kvikmynd)|Atómstöðin]]''||Lögregluþjónn|| |- |'''[[1986]]'''||''[[Stella í orlofi]]''||Tollvörður|| |- |'''[[1987]]''' |[[Tilbury (kvikmynd)|Tilbury]] |Barði Kemp | |- |'''[[1989]]'''||''[[Áramótaskaupið 1989]]''|| || |- |} ==Tenglar== * {{imdb|name/nm1929973|Aðalsteinn Bergdal}} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskir leikarar]] [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] {{fd|1949|2026|Bergdal, Aðalsteinn}} tkqygeswshsx7zhli7guwu4rdqn1z46 0 56484 1964778 1381143 2026-05-29T18:47:00Z MyraMidnight 41218 Flokkur:félög > félagasamtök 1964778 wikitext text/x-wiki '''Society for Neuroscience''' ('''SfN''') er [[félag]] [[fræðimaður|fræðimanna]] á sviði [[taugavísindi|taugavísinda]]. SfN var stofnað árið [[1969]] og í því eru nú yfir 38.000 meðlimir (miðað við tölur frá 2007). SfN stendur árlega fyrir alþjóðlegri [[ráðstefna|ráðstefnu]] sem sótt er heim af tugþúsundum vísindamanna hvaðanæva úr heiminum. ==Tengill== * [http://www.sfn.org Society for Neuroscience] {{Stubbur|náttúruvísindi}} [[Flokkur:Taugavísindi]] [[Flokkur:Félagasamtök]] 9va0ivrdclsincnzi2a7h42jzb0syk8 0 58290 1964783 1767387 2026-05-29T19:04:16Z Berserkur 10188 /* Vígslubiskupar í Skálholtsbiskupsdæmi */ 1964783 wikitext text/x-wiki '''Vígslubiskup''' er það embætti innan [[Íslenska þjóðkirkjan|Íslensku þjóðkirkjunnar]] og sambærilegra kirkna sem er næst fyrir neðan [[biskup]] og næst fyrir ofan [[frófastur|prófast]]. Á Íslandi eru tveir vígslubiskupar, og situr annar á [[Hólar í Hjaltadal|Hólum í Hjaltadal]] í [[Skagafjörður|Skagafirði]] og hinn í [[Skálholt]]i í [[Biskupstungur|Biskupstungum]]. Stofnað var til vígslubiskupsembættanna samkvæmt stjórnarfrumvarpi sem samþykkt var á [[Alþingi]] [[1909]]. Danakonungur hafði ákveðið með tilskipun [[1787]] að biskupar á Íslandi skyldu vígja hvorn annan en þyrftu ekki lengur að sækja sér vígslu til Danmerkur eins og verið hafði um aldir (nema hvað Bauka-[[Jón Vigfússon]] hafði verið vígður af [[Brynjólfur Sveinsson|Brynjólfi Sveinssyni]] Skálholtsbiskupi í Skálholti árið [[1674]]). Samkvæmt þessari tilskipun vígði [[Sigurður Stefánsson|Sigurður Stefánsson]] Hólabiskup [[Geir Vídalín]] til embættis Skálholtsbiskups á Hólum [[30. júlí]] [[1797]] en hann var eini biskupinn sem hlaut vígslu samkvæmt tilskipuninni því þegar Sigurður biskup lést ári síðar var ákveðið að sameina biskupsembættin. Þegar biskupinn var aðeins einn var ekki lengur hægt að fara að tilskipuninni og voru því eftirmenn Geirs allir vígðir í Danmörku, allt þar til [[Hallgrímur Sveinsson]] sagði af sér biskupsembætti haustið 1908 og vígði sjálfur eftirmann sinn, [[Þórhallur Bjarnarson|Þórhall Bjarnarson]], í [[Dómkirkjan í Reykjavík|Dómkirkjunni]] í Reykjavík. Í framhaldi af því lagði [[Jón Þorkelsson]] fram tillögu um stofnun tveggja vígslubiskupaembætta og skyldu þeir hafa það embætti að vígja biskupa, svo og presta í forföllum biskups. Vígslubiskupar hljóta biskupsvígslu þegar þeir eru settir í embætti og ef vígslubiskup er síðan kjörinn biskup þarf hann ekki að fá vígslu að nýju, er aðeins settur í embætti. Upphaflega voru mörk vígslubiskupsdæmanna þau sömu og gömlu biskupsdæmanna en þeim hefur nú verið breytt til að jafna stærð biskupsdæmanna. Ennfremur var ákveðið með lögum 1990 að vígslubiskuparnir skyldu sitja á gömlu biskupssetrunum og vera sóknarprestar þar. == Vígslubiskupar í Hólabiskupsdæmi == *[[1909]] &ndash; [[1927]]: [[Geir Sæmundsson]] á [[Akureyri]]. *[[1928]] &ndash; [[1937]]: [[Hálfdán Guðjónsson]] á [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]. *[[1937]] &ndash; [[1959]]: [[Friðrik J. Rafnar]] á Akureyri. *[[1959]] &ndash; [[1969]]: [[Sigurður Stefánsson (vígslubiskup)|Sigurður Stefánsson]] á [[Möðruvellir (Hörgárdal)|Möðruvöllum]] í Hörgárdal. *[[1969]] &ndash; [[1981]]: [[Pétur Sigurgeirsson]] á Akureyri, síðar biskup. *[[1982]] &ndash; [[1991]]: [[Sigurður Guðmundsson (vígslubiskup)|Sigurður Guðmundsson]] á [[Grenjaðarstaður|Grenjaðarstað]], og á Hólum frá 1986. *[[1991]] &ndash; [[2002]]: [[Bolli Gústavsson]] á Hólum. *[[2003]] &ndash; [[2012]]: [[Jón Aðalsteinn Baldvinsson]] á Hólum. *[[2012]] &ndash; [[2022]]: [[Solveig Lára Guðmundsdóttir]]. *[[2022]] &ndash; : [[Gísli Gunnarsson vígslubiskup|Gísli Gunnarsson]] á Hólum. == Vígslubiskupar í Skálholtsbiskupsdæmi == * [[1909]] – [[1930]]: [[Valdimar Briem]] á [[Stóri-Núpur|Stóra-Núpi]]. * [[1931]] – [[1936]]: [[Sigurður P. Sívertsen]] prófessor í Reykjavík * [[1937]] – [[1965]]: [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] í [[Reykjavík]]. * [[1966]] – [[1983]]: [[Sigurður Pálsson]] á [[Selfoss]]i. * [[1983]] – [[1989]]: [[Ólafur Skúlason]] í Reykjavík, síðar biskup. * [[1989]] – [[1994]]: [[Jónas Gíslason]] í Skálholti. * [[1994]] – [[2010]]: [[Sigurður Sigurðarson (f. 1944)|Sigurður Sigurðarson]] í Skálholti. * [[2010]] – [[2018]]: [[Kristján Valur Ingólfsson]] * [[2018]] – [[2026]] : [[Kristján Björnsson]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.domkirkjan.is/B070.html|titill=Saga Dómkirkjunnar. Af vef Dómkirkjunnar í Reykjavík.}} [[Flokkur:Embætti]] [[Flokkur:Íslenska þjóðkirkjan]] [[Flokkur:Vígslubiskupar]] qipdvvvz7xsk77eg84eb4e6u532oy2s 1964784 1964783 2026-05-29T19:05:34Z Berserkur 10188 1964784 wikitext text/x-wiki '''Vígslubiskup''' er það embætti innan [[Íslenska þjóðkirkjan|Íslensku þjóðkirkjunnar]] og sambærilegra kirkna sem er næst fyrir neðan [[biskup]] og næst fyrir ofan [[frófastur|prófast]]. Á Íslandi eru tveir vígslubiskupar, og situr annar á [[Hólar í Hjaltadal|Hólum í Hjaltadal]] í [[Skagafjörður|Skagafirði]] og hinn í [[Skálholt]]i í [[Biskupstungur|Biskupstungum]]. Stofnað var til vígslubiskupsembættanna samkvæmt stjórnarfrumvarpi sem samþykkt var á [[Alþingi]] [[1909]]. Danakonungur hafði ákveðið með tilskipun [[1787]] að biskupar á Íslandi skyldu vígja hvorn annan en þyrftu ekki lengur að sækja sér vígslu til Danmerkur eins og verið hafði um aldir (nema hvað Bauka-[[Jón Vigfússon]] hafði verið vígður af [[Brynjólfur Sveinsson|Brynjólfi Sveinssyni]] Skálholtsbiskupi í Skálholti árið [[1674]]). Samkvæmt þessari tilskipun vígði [[Sigurður Stefánsson|Sigurður Stefánsson]] Hólabiskup [[Geir Vídalín]] til embættis Skálholtsbiskups á Hólum [[30. júlí]] [[1797]] en hann var eini biskupinn sem hlaut vígslu samkvæmt tilskipuninni því þegar Sigurður biskup lést ári síðar var ákveðið að sameina biskupsembættin. Þegar biskupinn var aðeins einn var ekki lengur hægt að fara að tilskipuninni og voru því eftirmenn Geirs allir vígðir í Danmörku, allt þar til [[Hallgrímur Sveinsson]] sagði af sér biskupsembætti haustið 1908 og vígði sjálfur eftirmann sinn, [[Þórhallur Bjarnarson|Þórhall Bjarnarson]], í [[Dómkirkjan í Reykjavík|Dómkirkjunni]] í Reykjavík. Í framhaldi af því lagði [[Jón Þorkelsson]] fram tillögu um stofnun tveggja vígslubiskupaembætta og skyldu þeir hafa það embætti að vígja biskupa, svo og presta í forföllum biskups. Vígslubiskupar hljóta biskupsvígslu þegar þeir eru settir í embætti og ef vígslubiskup er síðan kjörinn biskup þarf hann ekki að fá vígslu að nýju, er aðeins settur í embætti. Upphaflega voru mörk vígslubiskupsdæmanna þau sömu og gömlu biskupsdæmanna en þeim hefur nú verið breytt til að jafna stærð biskupsdæmanna. Ennfremur var ákveðið með lögum 1990 að vígslubiskuparnir skyldu sitja á gömlu biskupssetrunum og vera sóknarprestar þar. == Vígslubiskupar í Hólabiskupsdæmi == *[[1909]] &ndash; [[1927]]: [[Geir Sæmundsson]] á [[Akureyri]]. *[[1928]] &ndash; [[1937]]: [[Hálfdán Guðjónsson]] á [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]. *[[1937]] &ndash; [[1959]]: [[Friðrik J. Rafnar]] á Akureyri. *[[1959]] &ndash; [[1969]]: [[Sigurður Stefánsson (vígslubiskup)|Sigurður Stefánsson]] á [[Möðruvellir (Hörgárdal)|Möðruvöllum]] í Hörgárdal. *[[1969]] &ndash; [[1981]]: [[Pétur Sigurgeirsson]] á Akureyri, síðar biskup. *[[1982]] &ndash; [[1991]]: [[Sigurður Guðmundsson (vígslubiskup)|Sigurður Guðmundsson]] á [[Grenjaðarstaður|Grenjaðarstað]], og á Hólum frá 1986. *[[1991]] &ndash; [[2002]]: [[Bolli Gústavsson]] á Hólum. *[[2003]] &ndash; [[2012]]: [[Jón Aðalsteinn Baldvinsson]] á Hólum. *[[2012]] &ndash; [[2022]]: [[Solveig Lára Guðmundsdóttir]]. *[[2022]] &ndash; : [[Gísli Gunnarsson vígslubiskup|Gísli Gunnarsson]] á Hólum. == Vígslubiskupar í Skálholtsbiskupsdæmi == * [[1909]] – [[1930]]: [[Valdimar Briem]] á [[Stóri-Núpur|Stóra-Núpi]]. * [[1931]] – [[1936]]: [[Sigurður P. Sívertsen]] prófessor í Reykjavík * [[1937]] – [[1965]]: [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] í [[Reykjavík]]. * [[1966]] – [[1983]]: [[Sigurður Pálsson]] á [[Selfoss]]i. * [[1983]] – [[1989]]: [[Ólafur Skúlason]] í Reykjavík, síðar biskup. * [[1989]] – [[1994]]: [[Jónas Gíslason]] í Skálholti. * [[1994]] – [[2010]]: [[Sigurður Sigurðarson (f. 1944)|Sigurður Sigurðarson]] í Skálholti. * [[2010]] – [[2018]]: [[Kristján Valur Ingólfsson]] * [[2018]] – [[2026]] : [[Kristján Björnsson]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.domkirkjan.is/B070.html|titill=Saga Dómkirkjunnar. Af vef Dómkirkjunnar í Reykjavík.}} [[Flokkur:Embætti]] [[Flokkur:Kirkjan á Íslandi]] [[Flokkur:Vígslubiskupar]] 1jw6k6s4c60h73zaxqlzltsmh2uwotv 0 62515 1964823 1758083 2026-05-30T11:14:25Z MyraMidnight 41218 Listi af karatefélögum og deildum 1964823 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Motobu_Choki2.jpg|thumb|right|150px|Karate krefst mikillar einbeitingar.]] '''Karate''' ([[japanska]]: 空手, orðrétt: „tóm hönd“) er [[Asía|austurasísk]] [[sjálfsvarnaríþrótt]] sem á rætur sínar að rekja til [[Japan]]s, [[Okinawa]] og [[Ryukyu-eyjar|Ryukyu-eyja]] og á endanum til [[Kína|kínversks]] [[kenpo]] og [[kung fu]]. Í karate eru veitt högg bæði með krepptum hnefa og opinni hendi og spörk auk þess sem olnbogar og hné eru notuð til að koma höggi á andstæðinginn. Karate er vinsæl keppnisíþrótt víða um heim. Mörg afbrigði eru til. Meðal þeirra vinsælustu eru [[Shotokan karate]], [[Goju-ryu karate]], [[Wado-ryu karate]] og [[Kyokushin kaikan]]. == Karate félög og deildir == Þessar upplýsingar koma að mestu leiti frá '''Karatesambandi Íslands.'''<ref>{{Cite web|url=https://kai.is/karatefelog-og-deildir/|title=Karatefélög og -deildir {{!}} Karatesamband Íslands|access-date=2026-05-30}}</ref> === Karatefélög === ==== Karatefélag Reykjavíkur ==== Karatefélag Reykjavíkur var stofnað 13. september 1973.<ref>{{Cite web|url=https://karatedo.is/reykjaviks-karate-club/|title=English – Karatefélag Reykjavíkur|language=en-US|access-date=2026-05-30}}</ref> ==== Karatefélagið Þórshamar ==== Karatefélagið Þórshamar var stofnað 27. maí 1979.<ref>{{Cite web|url=http://gamli.thorshamar.is/um_felagid.html|title=Karatefélagið Þórshamar|website=gamli.thorshamar.is|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521002125/http://gamli.thorshamar.is/um_felagid.html|archive-date=2024-05-21|access-date=2026-05-30}}</ref> ==== Karatefélag Suðurlands ==== ==== Karatefélag Vestmannaeyja ==== ==== Karatefélag Akureyrar ==== ==== Karatefélag Akraness ==== === Karatedeildir === * Karatedeild [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingar]] * Karatedeild [[Breiðablik|Breiðabliks]] * Karatedeild [[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnis]] * Karatedeild [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]] * Karatedeild [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkis]] * Karatedeild [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkings]] * Karatedeild [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] == Tenglar == * [http://www.kai.is/ Karatesamband Íslands] * [http://www.karate.is/ Karate.is - Karatefélagið Þórshamar] * [http://www.itkf.org/ International Traditional Karate Federation] * [http://www.jka.or.jp/english/e_index.html Japan Karate Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128192919/http://www.jka.or.jp/english/e_index.html |date=2013-01-28 }} * [http://www.wkf.net/ World Karate Federation] [[Flokkur:Karate| ]] qm1w2z7b3k7furgrygr503sgzl1g6og 0 64767 1964822 1956322 2026-05-30T11:13:33Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1964822 wikitext text/x-wiki '''Timburmenn''' (eða '''þynnka''') er almenn vanlíðan eftir drykkju [[Áfengi|áfengra drykkja]], oftast að loknum [[svefn]]i, en þá eru menn oft með [[Höfuðverkur|höfuðverk]] og eru illa fyrir kallaðir, [[Uppköst|kasta jafnvel upp]] og margir eru sérlega viðkvæmir fyrir [[Hávaði|hávaða]]. Hægt er að draga úr timburmönnum með því að drekka mikið af [[vatn]]i áður en farið er að sofa. Talað er um að ''vera grúttimbraður'', ef menn eru sérlega illa haldnir. Að vera ''skelþunnur'' lýsir ástandi manns sem er farinn að ''timbrast upp''. Að ''hafa þórshamra í höfðinu'' er einnig lýsing á því þegar þynnkan veldur því að það er eins og [[hjarta]]ð slái í höfðinu. == Tenglar == * {{vísindavefurinn|2361|Hvers vegna verður fólk timbrað og hvað hefur áhrif á timburmennina?|höfundur=Þuríður Þorbjarnardóttir|dags=6.5.2002}} * {{vísindavefurinn|5992|Hvaðan kemur orðið timburmenn?|höfundur=Guðrún Kvaran|dags=2.6.2006}} * {{tímarit.is|1431458|Timburmenn brotnir til mergjar|blað=Morgunblaðið|dags=14. maí 1972|bls=8|höfundur=Meg Whittle Whitcombe}} * {{tímarit.is|1482724|Timburmenn eru þreyta og ofreynsla|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1977|höfundur=Jane E. Brody|bls=22}} * {{tímarit.is|3357538|Þegar timburmennirnir mæta til vinnu|blað=Vísir|dags=17. janúar 1977|bls=10}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Heilsa]] [[Flokkur:Áfengi]] baea9rxc51ifcetxlnohfmticjohk21 1964824 1964822 2026-05-30T11:21:35Z Akigka 183 1964824 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Edvard_Munch-The_Day_After.jpg|thumb|„Daginn eftir“, málverk eftir [[Edvard Munch]] 1894-1895.]] '''Timburmenn''' eða '''þynnka''' er almenn vanlíðan eftir drykkju [[Áfengi|áfengra drykkja]], oftast að loknum [[svefn]]i, en þá er fólk oft með [[Höfuðverkur|höfuðverk]] og er illa fyrir kallað, [[Uppköst|kastar jafnvel upp]] og mörg eru sérlega viðkvæm fyrir [[Hávaði|hávaða]].<ref>{{tímarit.is|1431458|Timburmenn brotnir til mergjar|blað=Morgunblaðið|dags=14. maí 1972|bls=8|höfundur=Meg Whittle Whitcombe}}</ref><ref>{{tímarit.is|1482724|Timburmenn eru þreyta og ofreynsla|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1977|höfundur=Jane E. Brody|bls=22}}</ref><ref>{{tímarit.is|3357538|Þegar timburmennirnir mæta til vinnu|blað=Vísir|dags=17. janúar 1977|bls=10}}</ref> Hægt er að draga úr timburmönnum með því að drekka mikið af [[vatn]]i áður en farið er að sofa.<ref>{{vísindavefurinn|2361|Hvers vegna verður fólk timbrað og hvað hefur áhrif á timburmennina?|höfundur=Þuríður Þorbjarnardóttir|dags=6.5.2002}}</ref> Orðið kom inn í íslensku úr dönsku undir lok 19. aldar í þessari merkingu, en áður merkti það [[trésmíði|trésmiður]].<ref>{{vísindavefurinn|5992|Hvaðan kemur orðið timburmenn?|höfundur=Guðrún Kvaran|dags=2.6.2006}}</ref> Talað er um að vera „grúttimbraður“, ef einhver eru sérlega illa haldinn. Að vera „skelþunnur“ lýsir ástandi manns sem er farinn að „timbrast upp“. Að „hafa þórshamra í höfðinu“ er einnig lýsing á því þegar þynnkan veldur því að það er eins og [[hjarta]]ð slái í höfðinu. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Heilsa]] [[Flokkur:Áfengi]] tvzmbpvnomwqv1wliww8njs0my0fd7e 1964833 1964824 2026-05-30T11:43:33Z Akigka 183 1964833 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Edvard_Munch-The_Day_After.jpg|thumb|„Daginn eftir“, málverk eftir [[Edvard Munch]] 1894-1895.]] '''Timburmenn''' eða '''þynnka''' er almenn vanlíðan eftir drykkju [[Áfengi|áfengra drykkja]], oftast að loknum [[svefn]]i, en þá er fólk oft með [[Höfuðverkur|höfuðverk]] og er illa fyrir kallað, [[Uppköst|kastar jafnvel upp]] og mörg eru sérlega viðkvæm fyrir [[Hávaði|hávaða]].<ref>{{tímarit.is|1431458|Timburmenn brotnir til mergjar|blað=Morgunblaðið|dags=14. maí 1972|bls=8|höfundur=Meg Whittle Whitcombe}}</ref><ref>{{tímarit.is|1482724|Timburmenn eru þreyta og ofreynsla|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1977|höfundur=Jane E. Brody|bls=22}}</ref><ref>{{tímarit.is|3357538|Þegar timburmennirnir mæta til vinnu|blað=Vísir|dags=17. janúar 1977|bls=10}}</ref> Hægt er að draga úr timburmönnum með því að drekka mikið af [[vatn]]i áður en farið er að sofa.<ref>{{vísindavefurinn|2361|Hvers vegna verður fólk timbrað og hvað hefur áhrif á timburmennina?|höfundur=Þuríður Þorbjarnardóttir|dags=6.5.2002}}</ref> Orðið kom inn í íslensku úr dönsku undir lok 19. aldar í þessari merkingu, en áður merkti það [[trésmíði|trésmiður]].<ref>{{vísindavefurinn|5992|Hvaðan kemur orðið timburmenn?|höfundur=Guðrún Kvaran|dags=2.6.2006}}</ref> Talað er um að vera „grúttimbraður“, ef einhver er sérlega illa haldinn. Að vera „skelþunnur“ lýsir ástandi manns sem er farinn að „timbrast upp“. Að „hafa þórshamra í höfðinu“ er einnig lýsing á því þegar þynnkan veldur því að það er eins og [[hjarta]]ð slái í höfðinu. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Heilsa]] [[Flokkur:Áfengi]] lfmvtgn22dtxhifsdcxtztnp68hebf3 0 65619 1964816 1868609 2026-05-30T10:59:27Z Akigka 183 1964816 wikitext text/x-wiki [[Mynd:2014-04-27 12-04-41 Iceland - Kópavogi Kópavogur.JPG|thumb|right|KFC-auglýsing í [[Kópavogur|Kópavogi]].]] '''Skyndibiti''' er [[Máltíð|smáréttur]] sem er matreiddur á einfaldan hátt og yfirleitt gerður úr fjöldaframleiddu stöðluðu hráefni, seldur tilbúinn og oftast snæddur án hnífapara. Dæmi um skyndbita sem skyndibitastaðir bjóða eru [[hamborgari]], [[pylsa]], [[kebab]] og [[pítsa]]. Skyndibitamatur er mishollur, en sumir grænir [[Veitingastaður|veitingastaðir]] hafa tekið upp á því að selja fljótlega og [[Hollusta|holla]] rétti, og bera fram sem skyndibita. [[Götubiti]] líkist skyndibita, en er yfirleitt ekki fjöldaframleiddur, heldur matreiddur á staðnum í [[matarvagn]]i. Skyndibitastaðir nýta sér oftast [[stærðarhagkvæmni]] með keðju veitingastaða sem starfa undir sama [[sérleyfi]] og bjóða allir sama matseðil.<ref>{{cite book | title = Fast Food, Fast Track: Immigrants, Big Business, and the American Dream | first = Jennifer | last = Talwar | publisher = Westview Press | year = 2003 | isbn = 978-0-8133-4155-2 }}</ref> Einstaka skyndibitakeðjur starfa um allan heim, en margar eru bundnar við tiltekin lönd eða héruð. Oftast eru skyndibitastaðir staðsettir í alfaraleið, gjarnan við fjölfarnar umferðargötur. Árið 2018 var skyndibitamarkaðurinn metinn á 570 milljarða dala á heimsvísu.<ref name="FH-2018">{{cite web |title=Fast Food Industry Analysis 2018 – Cost & Trends |url=https://www.franchisehelp.com/industry-reports/fast-food-industry-analysis-2018-cost-trends/ |website=franchisehelp.com |publisher=Franchise Help |access-date=July 16, 2019 |page=1 |date=2018 |archive-date=July 16, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716203725/https://www.franchisehelp.com/industry-reports/fast-food-industry-analysis-2018-cost-trends/ |url-status=live }}</ref> Þekktar alþjóðlegar skyndibitakeðjur eru meðal annars [[McDonald's]], [[KFC]], [[Domino's Pizza]] og [[Popeyes]]. Dæmi um íslenska skyndibitastaði eru [[Aktu taktu]] og [[Hlöllabátar]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Matur]] o26deyssronqsr55jw1ztjvcfhndyze 1964817 1964816 2026-05-30T11:00:57Z Akigka 183 1964817 wikitext text/x-wiki [[Mynd:2014-04-27 12-04-41 Iceland - Kópavogi Kópavogur.JPG|thumb|right|KFC-auglýsing í [[Kópavogur|Kópavogi]].]] '''Skyndibiti''' er [[Máltíð|smáréttur]] sem er matreiddur á einfaldan hátt og yfirleitt gerður úr fjöldaframleiddu stöðluðu hráefni, seldur tilbúinn og oftast snæddur án hnífapara. Dæmi um skyndbita sem skyndibitastaðir bjóða eru [[hamborgari]], [[pylsa]], [[kebab]] og [[pítsa]]. Skyndibitamatur er mishollur, en sumir grænir [[Veitingastaður|veitingastaðir]] hafa tekið upp á því að selja fljótlega og [[Hollusta|holla]] rétti, og bera fram sem skyndibita. [[Götubiti]] líkist skyndibita, en er yfirleitt ekki fjöldaframleiddur, heldur matreiddur á staðnum í [[matarvagn]]i. Skyndibitastaðir nýta sér oftast [[stærðarhagkvæmni]] með keðju veitingastaða sem starfa undir sama [[sérleyfi]] og bjóða allir sama matseðil.<ref>{{cite book | title = Fast Food, Fast Track: Immigrants, Big Business, and the American Dream | first = Jennifer | last = Talwar | publisher = Westview Press | year = 2003 | isbn = 978-0-8133-4155-2 }}</ref> Einstaka skyndibitakeðjur starfa um allan heim, en margar eru bundnar við tiltekin lönd eða héruð. Oftast eru skyndibitastaðir staðsettir í alfaraleið, gjarnan við fjölfarnar umferðargötur. Árið 2018 var skyndibitamarkaðurinn metinn á 570 milljarða dala á heimsvísu.<ref name="FH-2018">{{cite web |title=Fast Food Industry Analysis 2018 – Cost & Trends |url=https://www.franchisehelp.com/industry-reports/fast-food-industry-analysis-2018-cost-trends/ |website=franchisehelp.com |publisher=Franchise Help |access-date=July 16, 2019 |page=1 |date=2018 |archive-date=July 16, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716203725/https://www.franchisehelp.com/industry-reports/fast-food-industry-analysis-2018-cost-trends/ |url-status=live }}</ref> Þekktar alþjóðlegar skyndibitakeðjur eru meðal annars [[McDonald's]], [[KFC]], [[Domino's Pizza]] og [[Popeyes]]. Dæmi um íslenska skyndibitastaði eru [[Aktu taktu]] og [[Hlöllabátar]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Matur]] [[Flokkur:Skyndibitastaðir| ]] p4yp77rsqzckg9m2f9wzzwnhoc6723g 1964820 1964817 2026-05-30T11:02:49Z Akigka 183 1964820 wikitext text/x-wiki [[Mynd:2014-04-27 12-04-41 Iceland - Kópavogi Kópavogur.JPG|thumb|right|KFC-auglýsing í [[Kópavogur|Kópavogi]].]] '''Skyndibiti''' er [[Máltíð|smáréttur]] sem er matreiddur á einfaldan hátt og yfirleitt gerður úr fjöldaframleiddu stöðluðu hráefni, seldur tilbúinn og oftast snæddur án hnífapara. Dæmi um skyndbita sem skyndibitastaðir bjóða eru [[hamborgari]], [[pylsa]], [[kebab]] og [[pítsa]]. Skyndibitamatur er mishollur, en sumir grænir [[Veitingastaður|veitingastaðir]] hafa tekið upp á því að selja fljótlega og [[Hollusta|holla]] rétti, og bera fram sem skyndibita. [[Götubiti]] líkist skyndibita, en er yfirleitt ekki fjöldaframleiddur, heldur matreiddur á staðnum í [[matarvagn]]i. Skyndibitastaðir nýta sér oftast [[stærðarhagkvæmni]] með keðju veitingastaða sem starfa undir sama [[sérleyfi]] og bjóða allir sama matseðil.<ref>{{cite book | title = Fast Food, Fast Track: Immigrants, Big Business, and the American Dream | first = Jennifer | last = Talwar | publisher = Westview Press | year = 2003 | isbn = 978-0-8133-4155-2 }}</ref> Einstaka skyndibitakeðjur starfa um allan heim, en margar eru bundnar við tiltekin lönd eða héruð. Oftast eru skyndibitastaðir staðsettir í alfaraleið, gjarnan við fjölfarnar umferðargötur. Árið 2018 var skyndibitamarkaðurinn metinn á 570 milljarða dala á heimsvísu.<ref name="FH-2018">{{cite web |title=Fast Food Industry Analysis 2018 – Cost & Trends |url=https://www.franchisehelp.com/industry-reports/fast-food-industry-analysis-2018-cost-trends/ |website=franchisehelp.com |publisher=Franchise Help |access-date=July 16, 2019 |page=1 |date=2018 |archive-date=July 16, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716203725/https://www.franchisehelp.com/industry-reports/fast-food-industry-analysis-2018-cost-trends/ |url-status=live }}</ref> Þekktar alþjóðlegar skyndibitakeðjur eru meðal annars [[McDonald's]], [[KFC]], [[Domino's Pizza]] og [[Popeyes]]. Dæmi um íslenska skyndibitastaði eru [[Aktu taktu]] og [[Hlöllabátar]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Skyndibiti| ]] 0jefc5s1530im4it7k79w3sj34k3xsi 0 66074 1964828 1895597 2026-05-30T11:37:22Z Akigka 183 1964828 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Austurbaejarskoli.JPG|thumb| {{Grunnskóli | Nafn = Austurbæjarskóli | Stofnár = 1930 | Skólastjóri = Kristín Jóhannesdóttir | Aldur = 6 til 15 ára | Staður = Miðbær Reykjavíkur | Vefsíða = http://www.austurbaejarskoli.is/ }}]] '''Austurbæjarskóli''' er [[grunnskóli]] í [[miðborg Reykjavíkur]]. Skólinn var eitt fyrsta hús Reykjavíkur sem kynt var með hitaveitu. Skólinn var vel lengi notaður sem kjörstaður fyrir ýmsar kosningar. Í skólanum eru um 600 nemendur (yngsta-, mið- og unglingastig) og 100 starfsmenn. Hann hóf störf [[1930]]. Núverandi Skólastjóri er Kristín Jóhannesdóttir. [[Mynd:Austurbaejarskolinn loftmynd.jpg|thumb|Séð yfir Austurbæjarskóla úr Hallgrímskirkju]] == Saga == Austurbæjarskóli tók til starfa haustið 1930. Áður hafði skólinn við Tjörnina, síðar nefndur Miðbæjarskólinn, verið aðalskóli bæjarins. Áratugurinn 1920 til 1930 fór í undirbúning og byggingu skólans sem reis í austanverðu Skólavörðuholti og var í fyrstu kallaður Nýi barnaskólinn. [[Sigurður Guðmundsson]], húsameistari gerði teikningar og sá um bygginguna. Austurbæjarskóli er fyrsta húsið í Reykjavík sem hitað er upp með hitaveituvatni. [[Ásmundur Sveinsson]], myndhöggvari gerði lágmyndir yfir báðum aðaldyrum skólans og einnig yfir dyrum á austurgöflum. Árið sem skólinn tók til starfa var ákveðið að færa skólaskylduna niður um 2 ár þannig að börnin hæfu skólagönguna 8 ára gömul. Fyrsti skólastjórinn var [[Sigurður Thorlacius|Sigurður Ó. Thorlacius]] og 32 kennarar störfuðu við skólann. Í skólanum voru 30 almennar kennslustofur. Auk þeirra voru margar sérgreinastofur: teiknistofa, kennslueldhús, smíðastofa, sundlaug, fimleikasalur, handavinnustofa stúlkna, samkomusalur fyrir skemmtanir (jólaskemmtanir), kvikmyndasýningar og söngsalur. Einnig sérbúnar náttúrufræði- og landafræðistofur velbúnar kennslugögnum. Þetta kallaði á nýja og frjálslegri kennsluhætti. Frá upphafi voru þéringar felldar niður og ákveðið var að börnin gengu frjáls inn í skólann en skipuðu sér ekki í raðir úti í porti. Skólastjórinn sem var hámenntaður og áhugasamur brautryðjandi í fræðslumálum safnaði að sér vel menntuðum kennurum. Vinnubókagerð og samvinna nemenda var tekin upp. Mikill skortur var á námsbókum og öðru lesefni handa börnum. Margir af kennurum Austurbæjarskóla voru mikilvirkir rithöfundar sem skrifuðu fjölþætt efni handa börnum. Má þar nefna höfunda eins og [[Jóhannes úr Kötlum]], [[Gunnar M. Magnúss]], Ragnheiði Jónsdóttur, [[Vilborg Dagbjartsdóttir|Vilborgu Dagbjartsdóttur]] og [[Stefán Jónsson (1905 - 1966)|Stefán Jónsson]]. Einnig má nefna að fyrsti matreiðslukennari skólans var [[Helga Sigurðardóttir]], síðar fyrsta skólastýra hússtjórnarskólans og rithöfundur. Nokkru eftir 1950 varð nemendafjöldinn mestur, 1839. Nemendur skiptust í allt að 11 deildir í hverjum árgangi. Nú eru 479 nemendur á aldrinum 6-15 ára í Austurbæjarskóla í 21 bekkjardeild. Starfsmenn eru 79. Skólinn hefur verið einsetinn frá haustinu 1996. Skólahúsnæðið ásamt lóð hafa á síðustu árum verið í gagngerri endurnýjun. Vilhjálmur Hjálmarsson, arkitekt hefur stjórnað verkinu og endurhannað þessa friðuðu byggingu og aðlagað hana að breyttum kröfum með fullri virðingu fyrir sögulegu gildi hússins. Í janúar árið 2000 var tekin í notkun 320 m² viðbygging sunnan við skólann og er þá heildarflatarmál hans 6.717 m². == Stefánsdagur == Stefán Jónsson (1905-1966) var kennari í Austurbæjarskóla frá árinu 1933 til dánardags. Árið 1996, eða þegar 30 ár voru liðin frá láti hans, var ákveðið að efna til sérstakrar dagskrár til minningar um Stefán. Þar sem fæðingardagur Stefáns er 22. desember, þegar jólafrí er, var dánardagurinn valinn til að minnast hans. Stefánsdagurinn hefur síðan verið haldinn hátíðlegur ár hvert, í maí. == Hollvinafélag == Á vordögum 2009 hófst undirbúningur að stofnun Hollvinafélags Austurbæjarskóla og þann 6. febrúar 2010 var hollvinafélagið formlega stofnað af nokkrum eldri kennurum. Arnfinnur Jónsson var fyrsti formaður félagsins og síðar tók Guðmundur Sighvatsson, fyrrum skólastjóri Austurbæjarskóla, við. Tilgangur félagsins er að starfrækja skólamunastofu í Austurbæjarskóla sem heldur utan um sögu skólans og um leið íslenska skólasögu. Í skólastjóratíð Kristínar Jóhannesdóttur fékk Hollvinafélagið til umráða skólastofu í risi skólans. Þar hefur félagið sett upp skólamunastofu og komið þar fyrir gömlum húsgögnum, myndum, kennslutækjum o.fl. Hollvinafélag Austurbæjarskóla gefur út fréttabréf til félagsmanna og er öllum frjálst að ganga í félagið. == Skólastjórar == {| class="wikitable" |+ !Ár !Nafn |- |1930-45 |Sigurður Thorlacius |- |1945-46 |Gísli Jónasson |- |1946-64 |Arnfinnur Jónsson |- |1965-67 |Ársæll Sigurðsson |- |1967-68 |Einar M. Þorvaldsson |- |1968-73 |Friðbjörn Benónýsson |- |1973-79 |Hjalti Jónasson |- |1979-95 |Alfreð Eyjólfsson |- |1995-05 |Guðmundur Sighvatsson |- |2005-06 |Héðinn Pétursson |- |2006-15 |Guðmundur Sighvatsson |- |2015- |Kristín Jóhannesdóttir |} == Fjöldatölur == {| class="wikitable" |+ !Gata !1946 !2018 |- |Bergstaðastræti |1081 |398 |- |Freyjugata |472 |196 |- |Grettisgata |1169 |594 |- |Grundarstígur |243 |148 |- |Njálsgata |1350 |681 |- |Skólavörðustígur |517 |232 |- |Fjöldi nemenda |1531 |u.þ.b. 600 |} == Tenglar == [https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ Saga skólans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200326140954/https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ |date=2020-03-26 }} [http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms Hollvinafélag Austurbæjarskóla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210622170639/http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms |date=2021-06-22 }} {{Friðuð hús í Reykjavík}} {{Reykjavík}} {{coord|64|8|31.31|N|21|55|23.89|W|display=title}} [[Flokkur:Grunnskólar í Reykjavík]] [[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]] {{s|1930}} 9jramecj4c58kca0ydxczcdvb7weukm 1964829 1964828 2026-05-30T11:37:50Z Akigka 183 /* Saga */ 1964829 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Austurbaejarskoli.JPG|thumb| {{Grunnskóli | Nafn = Austurbæjarskóli | Stofnár = 1930 | Skólastjóri = Kristín Jóhannesdóttir | Aldur = 6 til 15 ára | Staður = Miðbær Reykjavíkur | Vefsíða = http://www.austurbaejarskoli.is/ }}]] '''Austurbæjarskóli''' er [[grunnskóli]] í [[miðborg Reykjavíkur]]. Skólinn var eitt fyrsta hús Reykjavíkur sem kynt var með hitaveitu. Skólinn var vel lengi notaður sem kjörstaður fyrir ýmsar kosningar. Í skólanum eru um 600 nemendur (yngsta-, mið- og unglingastig) og 100 starfsmenn. Hann hóf störf [[1930]]. Núverandi Skólastjóri er Kristín Jóhannesdóttir. [[Mynd:Austurbaejarskolinn loftmynd.jpg|thumb|Séð yfir Austurbæjarskóla úr Hallgrímskirkju]] == Saga == Austurbæjarskóli tók til starfa haustið 1930. Áður hafði skólinn við Tjörnina, síðar nefndur Miðbæjarskólinn, verið aðalskóli bæjarins. Áratugurinn 1920 til 1930 fór í undirbúning og byggingu skólans sem reis í austanverðu Skólavörðuholti og var í fyrstu kallaður Nýi barnaskólinn. [[Sigurður Guðmundsson (arkitekt)|Sigurður Guðmundsson]] húsameistari gerði teikningar og sá um bygginguna. Austurbæjarskóli er fyrsta húsið í Reykjavík sem hitað er upp með hitaveituvatni. [[Ásmundur Sveinsson]], myndhöggvari gerði lágmyndir yfir báðum aðaldyrum skólans og einnig yfir dyrum á austurgöflum. Árið sem skólinn tók til starfa var ákveðið að færa skólaskylduna niður um 2 ár þannig að börnin hæfu skólagönguna 8 ára gömul. Fyrsti skólastjórinn var [[Sigurður Thorlacius|Sigurður Ó. Thorlacius]] og 32 kennarar störfuðu við skólann. Í skólanum voru 30 almennar kennslustofur. Auk þeirra voru margar sérgreinastofur: teiknistofa, kennslueldhús, smíðastofa, sundlaug, fimleikasalur, handavinnustofa stúlkna, samkomusalur fyrir skemmtanir (jólaskemmtanir), kvikmyndasýningar og söngsalur. Einnig sérbúnar náttúrufræði- og landafræðistofur velbúnar kennslugögnum. Þetta kallaði á nýja og frjálslegri kennsluhætti. Frá upphafi voru þéringar felldar niður og ákveðið var að börnin gengu frjáls inn í skólann en skipuðu sér ekki í raðir úti í porti. Skólastjórinn sem var hámenntaður og áhugasamur brautryðjandi í fræðslumálum safnaði að sér vel menntuðum kennurum. Vinnubókagerð og samvinna nemenda var tekin upp. Mikill skortur var á námsbókum og öðru lesefni handa börnum. Margir af kennurum Austurbæjarskóla voru mikilvirkir rithöfundar sem skrifuðu fjölþætt efni handa börnum. Má þar nefna höfunda eins og [[Jóhannes úr Kötlum]], [[Gunnar M. Magnúss]], Ragnheiði Jónsdóttur, [[Vilborg Dagbjartsdóttir|Vilborgu Dagbjartsdóttur]] og [[Stefán Jónsson (1905 - 1966)|Stefán Jónsson]]. Einnig má nefna að fyrsti matreiðslukennari skólans var [[Helga Sigurðardóttir]], síðar fyrsta skólastýra hússtjórnarskólans og rithöfundur. Nokkru eftir 1950 varð nemendafjöldinn mestur, 1839. Nemendur skiptust í allt að 11 deildir í hverjum árgangi. Nú eru 479 nemendur á aldrinum 6-15 ára í Austurbæjarskóla í 21 bekkjardeild. Starfsmenn eru 79. Skólinn hefur verið einsetinn frá haustinu 1996. Skólahúsnæðið ásamt lóð hafa á síðustu árum verið í gagngerri endurnýjun. Vilhjálmur Hjálmarsson, arkitekt hefur stjórnað verkinu og endurhannað þessa friðuðu byggingu og aðlagað hana að breyttum kröfum með fullri virðingu fyrir sögulegu gildi hússins. Í janúar árið 2000 var tekin í notkun 320 m² viðbygging sunnan við skólann og er þá heildarflatarmál hans 6.717 m². == Stefánsdagur == Stefán Jónsson (1905-1966) var kennari í Austurbæjarskóla frá árinu 1933 til dánardags. Árið 1996, eða þegar 30 ár voru liðin frá láti hans, var ákveðið að efna til sérstakrar dagskrár til minningar um Stefán. Þar sem fæðingardagur Stefáns er 22. desember, þegar jólafrí er, var dánardagurinn valinn til að minnast hans. Stefánsdagurinn hefur síðan verið haldinn hátíðlegur ár hvert, í maí. == Hollvinafélag == Á vordögum 2009 hófst undirbúningur að stofnun Hollvinafélags Austurbæjarskóla og þann 6. febrúar 2010 var hollvinafélagið formlega stofnað af nokkrum eldri kennurum. Arnfinnur Jónsson var fyrsti formaður félagsins og síðar tók Guðmundur Sighvatsson, fyrrum skólastjóri Austurbæjarskóla, við. Tilgangur félagsins er að starfrækja skólamunastofu í Austurbæjarskóla sem heldur utan um sögu skólans og um leið íslenska skólasögu. Í skólastjóratíð Kristínar Jóhannesdóttur fékk Hollvinafélagið til umráða skólastofu í risi skólans. Þar hefur félagið sett upp skólamunastofu og komið þar fyrir gömlum húsgögnum, myndum, kennslutækjum o.fl. Hollvinafélag Austurbæjarskóla gefur út fréttabréf til félagsmanna og er öllum frjálst að ganga í félagið. == Skólastjórar == {| class="wikitable" |+ !Ár !Nafn |- |1930-45 |Sigurður Thorlacius |- |1945-46 |Gísli Jónasson |- |1946-64 |Arnfinnur Jónsson |- |1965-67 |Ársæll Sigurðsson |- |1967-68 |Einar M. Þorvaldsson |- |1968-73 |Friðbjörn Benónýsson |- |1973-79 |Hjalti Jónasson |- |1979-95 |Alfreð Eyjólfsson |- |1995-05 |Guðmundur Sighvatsson |- |2005-06 |Héðinn Pétursson |- |2006-15 |Guðmundur Sighvatsson |- |2015- |Kristín Jóhannesdóttir |} == Fjöldatölur == {| class="wikitable" |+ !Gata !1946 !2018 |- |Bergstaðastræti |1081 |398 |- |Freyjugata |472 |196 |- |Grettisgata |1169 |594 |- |Grundarstígur |243 |148 |- |Njálsgata |1350 |681 |- |Skólavörðustígur |517 |232 |- |Fjöldi nemenda |1531 |u.þ.b. 600 |} == Tenglar == [https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ Saga skólans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200326140954/https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ |date=2020-03-26 }} [http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms Hollvinafélag Austurbæjarskóla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210622170639/http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms |date=2021-06-22 }} {{Friðuð hús í Reykjavík}} {{Reykjavík}} {{coord|64|8|31.31|N|21|55|23.89|W|display=title}} [[Flokkur:Grunnskólar í Reykjavík]] [[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]] {{s|1930}} j0kaei77ourxk9xgrwgs2qk42bg7btb 1964830 1964829 2026-05-30T11:38:56Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1964830 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Austurbaejarskoli.JPG|thumb| {{Grunnskóli | Nafn = Austurbæjarskóli | Stofnár = 1930 | Skólastjóri = Kristín Jóhannesdóttir | Aldur = 6 til 15 ára | Staður = Miðbær Reykjavíkur | Vefsíða = http://www.austurbaejarskoli.is/ }}]] '''Austurbæjarskóli''' er [[grunnskóli]] í [[miðborg Reykjavíkur]]. Skólinn var eitt fyrsta hús Reykjavíkur sem kynt var með hitaveitu. Skólinn var vel lengi notaður sem kjörstaður fyrir ýmsar kosningar. Í skólanum eru um 600 nemendur (yngsta-, mið- og unglingastig) og 100 starfsmenn. Hann hóf störf [[1930]]. Núverandi Skólastjóri er Kristín Jóhannesdóttir. [[Mynd:Austurbaejarskolinn loftmynd.jpg|thumb|Séð yfir Austurbæjarskóla úr Hallgrímskirkju]] == Saga == Austurbæjarskóli tók til starfa haustið 1930. Áður hafði skólinn við Tjörnina, síðar nefndur Miðbæjarskólinn, verið aðalskóli bæjarins. Áratugurinn 1920 til 1930 fór í undirbúning og byggingu skólans sem reis í austanverðu Skólavörðuholti og var í fyrstu kallaður Nýi barnaskólinn. [[Sigurður Guðmundsson (arkitekt)|Sigurður Guðmundsson]] húsameistari gerði teikningar og sá um bygginguna. Austurbæjarskóli er fyrsta húsið í Reykjavík sem hitað er upp með hitaveituvatni. [[Ásmundur Sveinsson]], myndhöggvari gerði lágmyndir yfir báðum aðaldyrum skólans og einnig yfir dyrum á austurgöflum. Árið sem skólinn tók til starfa var ákveðið að færa skólaskylduna niður um 2 ár þannig að börnin hæfu skólagönguna 8 ára gömul. Fyrsti skólastjórinn var [[Sigurður Thorlacius|Sigurður Ó. Thorlacius]] og 32 kennarar störfuðu við skólann. Í skólanum voru 30 almennar kennslustofur. Auk þeirra voru margar sérgreinastofur: teiknistofa, kennslueldhús, smíðastofa, sundlaug, fimleikasalur, handavinnustofa stúlkna, samkomusalur fyrir skemmtanir (jólaskemmtanir), kvikmyndasýningar og söngsalur. Einnig sérbúnar náttúrufræði- og landafræðistofur velbúnar kennslugögnum. Þetta kallaði á nýja og frjálslegri kennsluhætti. Frá upphafi voru þéringar felldar niður og ákveðið var að börnin gengu frjáls inn í skólann en skipuðu sér ekki í raðir úti í porti. Skólastjórinn sem var hámenntaður og áhugasamur brautryðjandi í fræðslumálum safnaði að sér vel menntuðum kennurum. Vinnubókagerð og samvinna nemenda var tekin upp. Mikill skortur var á námsbókum og öðru lesefni handa börnum. Margir af kennurum Austurbæjarskóla voru mikilvirkir rithöfundar sem skrifuðu fjölþætt efni handa börnum. Má þar nefna höfunda eins og [[Jóhannes úr Kötlum]], [[Gunnar M. Magnúss]], Ragnheiði Jónsdóttur, [[Vilborg Dagbjartsdóttir|Vilborgu Dagbjartsdóttur]] og [[Stefán Jónsson (1905 - 1966)|Stefán Jónsson]]. Einnig má nefna að fyrsti matreiðslukennari skólans var [[Helga Sigurðardóttir]], síðar fyrsta skólastýra hússtjórnarskólans og rithöfundur. Nokkru eftir 1950 varð nemendafjöldinn mestur, 1839. Nemendur skiptust í allt að 11 deildir í hverjum árgangi. Nú eru 479 nemendur á aldrinum 6-15 ára í Austurbæjarskóla í 21 bekkjardeild. Starfsmenn eru 79. Skólinn hefur verið einsetinn frá haustinu 1996. Skólahúsnæðið ásamt lóð hafa á síðustu árum verið í gagngerri endurnýjun. Vilhjálmur Hjálmarsson, arkitekt hefur stjórnað verkinu og endurhannað þessa friðuðu byggingu og aðlagað hana að breyttum kröfum með fullri virðingu fyrir sögulegu gildi hússins. Í janúar árið 2000 var tekin í notkun 320 m² viðbygging sunnan við skólann og er þá heildarflatarmál hans 6.717 m². == Stefánsdagur == Stefán Jónsson (1905-1966) var kennari í Austurbæjarskóla frá árinu 1933 til dánardags. Árið 1996, eða þegar 30 ár voru liðin frá láti hans, var ákveðið að efna til sérstakrar dagskrár til minningar um Stefán. Þar sem fæðingardagur Stefáns er 22. desember, þegar jólafrí er, var dánardagurinn valinn til að minnast hans. Stefánsdagurinn hefur síðan verið haldinn hátíðlegur ár hvert, í maí. == Hollvinafélag == Á vordögum 2009 hófst undirbúningur að stofnun Hollvinafélags Austurbæjarskóla og þann 6. febrúar 2010 var hollvinafélagið formlega stofnað af nokkrum eldri kennurum. Arnfinnur Jónsson var fyrsti formaður félagsins og síðar tók Guðmundur Sighvatsson, fyrrum skólastjóri Austurbæjarskóla, við. Tilgangur félagsins er að starfrækja skólamunastofu í Austurbæjarskóla sem heldur utan um sögu skólans og um leið íslenska skólasögu. Í skólastjóratíð Kristínar Jóhannesdóttur fékk Hollvinafélagið til umráða skólastofu í risi skólans. Þar hefur félagið sett upp skólamunastofu og komið þar fyrir gömlum húsgögnum, myndum, kennslutækjum o.fl. Hollvinafélag Austurbæjarskóla gefur út fréttabréf til félagsmanna og er öllum frjálst að ganga í félagið. == Skólastjórar == {| class="wikitable" |+ !Ár !Nafn |- |1930-45 |Sigurður Thorlacius |- |1945-46 |Gísli Jónasson |- |1946-64 |Arnfinnur Jónsson |- |1965-67 |Ársæll Sigurðsson |- |1967-68 |Einar M. Þorvaldsson |- |1968-73 |Friðbjörn Benónýsson |- |1973-79 |Hjalti Jónasson |- |1979-95 |Alfreð Eyjólfsson |- |1995-05 |Guðmundur Sighvatsson |- |2005-06 |Héðinn Pétursson |- |2006-15 |Guðmundur Sighvatsson |- |2015- |Kristín Jóhannesdóttir |} == Fjöldatölur == {| class="wikitable" |+ !Gata !1946 !2018 |- |Bergstaðastræti |1081 |398 |- |Freyjugata |472 |196 |- |Grettisgata |1169 |594 |- |Grundarstígur |243 |148 |- |Njálsgata |1350 |681 |- |Skólavörðustígur |517 |232 |- |Fjöldi nemenda |1531 |u.þ.b. 600 |} == Tenglar == * [https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ Saga skólans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200326140954/https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ |date=2020-03-26 }} *[http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms Hollvinafélag Austurbæjarskóla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210622170639/http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms |date=2021-06-22 }} {{Friðuð hús í Reykjavík}} {{Reykjavík}} {{coord|64|8|31.31|N|21|55|23.89|W|display=title}} [[Flokkur:Grunnskólar í Reykjavík]] [[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]] {{s|1930}} c634683qei9c856i5hm0jcvkroajgcj 1964831 1964830 2026-05-30T11:40:07Z Akigka 183 1964831 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Austurbaejarskoli.JPG|thumb| {{Grunnskóli | Nafn = Austurbæjarskóli | Stofnár = 1930 | Skólastjóri = Kristín Jóhannesdóttir | Aldur = 6 til 15 ára | Staður = Miðbær Reykjavíkur | Vefsíða = http://www.austurbaejarskoli.is/ }}]] [[Mynd:Austurbaejarskolinn loftmynd.jpg|thumb|Séð yfir Austurbæjarskóla úr Hallgrímskirkju]] '''Austurbæjarskóli''' er [[grunnskóli]] í [[miðborg Reykjavíkur]]. Skólinn var eitt fyrsta hús Reykjavíkur sem kynt var með hitaveitu. Skólinn var vel lengi notaður sem kjörstaður fyrir ýmsar kosningar. Í skólanum eru um 600 nemendur (yngsta-, mið- og unglingastig) og 100 starfsmenn. Hann hóf störf [[1930]]. Núverandi skólastjóri er Kristín Jóhannesdóttir. == Saga == Austurbæjarskóli tók til starfa haustið 1930. Áður hafði skólinn við Tjörnina, síðar nefndur Miðbæjarskólinn, verið aðalskóli bæjarins. Áratugurinn 1920 til 1930 fór í undirbúning og byggingu skólans sem reis í austanverðu Skólavörðuholti og var í fyrstu kallaður Nýi barnaskólinn. [[Sigurður Guðmundsson (arkitekt)|Sigurður Guðmundsson]] húsameistari gerði teikningar og sá um bygginguna. Austurbæjarskóli er fyrsta húsið í Reykjavík sem hitað er upp með hitaveituvatni. [[Ásmundur Sveinsson]], myndhöggvari gerði lágmyndir yfir báðum aðaldyrum skólans og einnig yfir dyrum á austurgöflum. Árið sem skólinn tók til starfa var ákveðið að færa skólaskylduna niður um 2 ár þannig að börnin hæfu skólagönguna 8 ára gömul. Fyrsti skólastjórinn var [[Sigurður Thorlacius|Sigurður Ó. Thorlacius]] og 32 kennarar störfuðu við skólann. Í skólanum voru 30 almennar kennslustofur. Auk þeirra voru margar sérgreinastofur: teiknistofa, kennslueldhús, smíðastofa, sundlaug, fimleikasalur, handavinnustofa stúlkna, samkomusalur fyrir skemmtanir (jólaskemmtanir), kvikmyndasýningar og söngsalur. Einnig sérbúnar náttúrufræði- og landafræðistofur velbúnar kennslugögnum. Þetta kallaði á nýja og frjálslegri kennsluhætti. Frá upphafi voru þéringar felldar niður og ákveðið var að börnin gengu frjáls inn í skólann en skipuðu sér ekki í raðir úti í porti. Skólastjórinn sem var hámenntaður og áhugasamur brautryðjandi í fræðslumálum safnaði að sér vel menntuðum kennurum. Vinnubókagerð og samvinna nemenda var tekin upp. Mikill skortur var á námsbókum og öðru lesefni handa börnum. Margir af kennurum Austurbæjarskóla voru mikilvirkir rithöfundar sem skrifuðu fjölþætt efni handa börnum. Má þar nefna höfunda eins og [[Jóhannes úr Kötlum]], [[Gunnar M. Magnúss]], Ragnheiði Jónsdóttur, [[Vilborg Dagbjartsdóttir|Vilborgu Dagbjartsdóttur]] og [[Stefán Jónsson (1905 - 1966)|Stefán Jónsson]]. Einnig má nefna að fyrsti matreiðslukennari skólans var [[Helga Sigurðardóttir]], síðar fyrsta skólastýra hússtjórnarskólans og rithöfundur. Nokkru eftir 1950 varð nemendafjöldinn mestur, 1839. Nemendur skiptust í allt að 11 deildir í hverjum árgangi. Nú eru 479 nemendur á aldrinum 6-15 ára í Austurbæjarskóla í 21 bekkjardeild. Starfsmenn eru 79. Skólinn hefur verið einsetinn frá haustinu 1996. Skólahúsnæðið ásamt lóð hafa á síðustu árum verið í gagngerri endurnýjun. Vilhjálmur Hjálmarsson, arkitekt hefur stjórnað verkinu og endurhannað þessa friðuðu byggingu og aðlagað hana að breyttum kröfum með fullri virðingu fyrir sögulegu gildi hússins. Í janúar árið 2000 var tekin í notkun 320 m² viðbygging sunnan við skólann fyrir yngsta stigið. Eftir það er heildarflatarmál hans 6.717 m². == Stefánsdagur == Stefán Jónsson (1905-1966) var kennari í Austurbæjarskóla frá árinu 1933 til dánardags. Árið 1996, eða þegar 30 ár voru liðin frá láti hans, var ákveðið að efna til sérstakrar dagskrár til minningar um Stefán. Þar sem fæðingardagur Stefáns er 22. desember, þegar jólafrí er, var dánardagurinn valinn til að minnast hans. Stefánsdagurinn hefur síðan verið haldinn hátíðlegur ár hvert, í maí. == Hollvinafélag == Á vordögum 2009 hófst undirbúningur að stofnun Hollvinafélags Austurbæjarskóla og þann 6. febrúar 2010 var hollvinafélagið formlega stofnað af nokkrum eldri kennurum. Arnfinnur Jónsson var fyrsti formaður félagsins og síðar tók Guðmundur Sighvatsson, fyrrum skólastjóri Austurbæjarskóla, við. Tilgangur félagsins er að starfrækja skólamunastofu í Austurbæjarskóla sem heldur utan um sögu skólans og um leið íslenska skólasögu. Í skólastjóratíð Kristínar Jóhannesdóttur fékk Hollvinafélagið til umráða skólastofu í risi skólans. Þar hefur félagið sett upp skólamunastofu og komið þar fyrir gömlum húsgögnum, myndum, kennslutækjum o.fl. Hollvinafélag Austurbæjarskóla gefur út fréttabréf til félagsmanna og er öllum frjálst að ganga í félagið. == Skólastjórar == {| class="wikitable" |+ !Ár !Nafn |- |1930-45 |Sigurður Thorlacius |- |1945-46 |Gísli Jónasson |- |1946-64 |Arnfinnur Jónsson |- |1965-67 |Ársæll Sigurðsson |- |1967-68 |Einar M. Þorvaldsson |- |1968-73 |Friðbjörn Benónýsson |- |1973-79 |Hjalti Jónasson |- |1979-95 |Alfreð Eyjólfsson |- |1995-05 |Guðmundur Sighvatsson |- |2005-06 |Héðinn Pétursson |- |2006-15 |Guðmundur Sighvatsson |- |2015- |Kristín Jóhannesdóttir |} == Fjöldatölur == {| class="wikitable" |+ !Gata !1946 !2018 |- |Bergstaðastræti |1081 |398 |- |Freyjugata |472 |196 |- |Grettisgata |1169 |594 |- |Grundarstígur |243 |148 |- |Njálsgata |1350 |681 |- |Skólavörðustígur |517 |232 |- |Fjöldi nemenda |1531 |u.þ.b. 600 |} == Tenglar == * [https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ Saga skólans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200326140954/https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ |date=2020-03-26 }} *[http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms Hollvinafélag Austurbæjarskóla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210622170639/http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms |date=2021-06-22 }} {{Friðuð hús í Reykjavík}} {{Reykjavík}} {{coord|64|8|31.31|N|21|55|23.89|W|display=title}} [[Flokkur:Grunnskólar í Reykjavík]] [[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]] {{s|1930}} rf7lgg7n38b019yi6zw0cpfg1eoee20 1964832 1964831 2026-05-30T11:41:57Z Akigka 183 1964832 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Austurbaejarskoli.JPG|thumb| {{Grunnskóli | Nafn = Austurbæjarskóli | Stofnár = 1930 | Skólastjóri = Kristín Jóhannesdóttir | Aldur = 6 til 15 ára | Staður = Miðbær Reykjavíkur | Vefsíða = http://www.austurbaejarskoli.is/ }}]] [[Mynd:Austurbaejarskolinn loftmynd.jpg|thumb|Séð yfir Austurbæjarskóla úr Hallgrímskirkju]] '''Austurbæjarskóli''' er [[grunnskóli]] í [[miðborg Reykjavíkur]]. Skólinn var eitt fyrsta hús Reykjavíkur sem kynt var með hitaveitu. Skólinn var vel lengi notaður sem kjörstaður fyrir ýmsar kosningar. Í skólanum eru um 600 nemendur (yngsta-, mið- og unglingastig) og 100 starfsmenn. Hann hóf störf [[1930]]. Núverandi skólastjóri er Kristín Jóhannesdóttir. == Saga == Austurbæjarskóli tók til starfa haustið 1930. Áður hafði skólinn við [[Tjörnin]]a, síðar nefndur [[Miðbæjarskólinn]], verið aðalskóli bæjarins. Áratugurinn 1920 til 1930 fór í undirbúning og byggingu skólans sem reis í austanverðu Skólavörðuholti og var í fyrstu kallaður Nýi barnaskólinn. [[Sigurður Guðmundsson (arkitekt)|Sigurður Guðmundsson]] húsameistari gerði teikningar og sá um bygginguna. Austurbæjarskóli er fyrsta húsið í Reykjavík sem hitað var upp með hitaveituvatni. [[Ásmundur Sveinsson]] myndhöggvari gerði lágmyndir yfir báðum aðaldyrum skólans og einnig yfir dyrum á austurgöflum. Árið sem skólinn tók til starfa var ákveðið að færa skólaskylduna niður um 2 ár þannig að börnin hæfu skólagönguna 8 ára gömul. Fyrsti skólastjórinn var [[Sigurður Thorlacius|Sigurður Ó. Thorlacius]] og 32 kennarar störfuðu við skólann. Í skólanum voru 30 almennar kennslustofur. Auk þeirra voru margar sérgreinastofur: teiknistofa, kennslueldhús, smíðastofa, sundlaug, fimleikasalur, handavinnustofa stúlkna, samkomusalur fyrir skemmtanir (jólaskemmtanir), kvikmyndasýningar og söngsalur. Einnig sérbúnar náttúrufræði- og landafræðistofur velbúnar kennslugögnum. Þetta kallaði á nýja og frjálslegri kennsluhætti. Frá upphafi voru þéringar felldar niður og ákveðið var að börnin gengu frjáls inn í skólann en skipuðu sér ekki í raðir úti í porti. Skólastjórinn sem var hámenntaður og áhugasamur brautryðjandi í fræðslumálum safnaði að sér vel menntuðum kennurum. Vinnubókagerð og samvinna nemenda var tekin upp. Mikill skortur var á námsbókum og öðru lesefni handa börnum. Margir af kennurum Austurbæjarskóla voru mikilvirkir rithöfundar sem skrifuðu fjölþætt efni handa börnum. Má þar nefna höfunda eins og [[Jóhannes úr Kötlum]], [[Gunnar M. Magnúss]], Ragnheiði Jónsdóttur, [[Vilborg Dagbjartsdóttir|Vilborgu Dagbjartsdóttur]] og [[Stefán Jónsson (1905 - 1966)|Stefán Jónsson]]. Einnig má nefna að fyrsti matreiðslukennari skólans var [[Helga Sigurðardóttir]], síðar fyrsta skólastýra hússtjórnarskólans og rithöfundur. Nokkru eftir 1950 varð nemendafjöldinn mestur, 1839. Nemendur skiptust í allt að 11 deildir í hverjum árgangi. Nú eru 479 nemendur á aldrinum 6-15 ára í Austurbæjarskóla í 21 bekkjardeild. Starfsmenn eru 79. Skólinn hefur verið einsetinn frá haustinu 1996. Skólahúsnæðið ásamt lóð hafa á síðustu árum verið í gagngerri endurnýjun. Vilhjálmur Hjálmarsson, arkitekt hefur stjórnað verkinu og endurhannað þessa friðuðu byggingu og aðlagað hana að breyttum kröfum með fullri virðingu fyrir sögulegu gildi hússins. Í janúar árið 2000 var tekin í notkun 320 m² viðbygging sunnan við skólann fyrir yngsta stigið. Eftir það er heildarflatarmál hans 6.717 m². == Stefánsdagur == Stefán Jónsson (1905-1966) var kennari í Austurbæjarskóla frá árinu 1933 til dánardags. Árið 1996, eða þegar 30 ár voru liðin frá láti hans, var ákveðið að efna til sérstakrar dagskrár til minningar um Stefán. Þar sem fæðingardagur Stefáns er 22. desember, þegar jólafrí er, var dánardagurinn valinn til að minnast hans. Stefánsdagurinn hefur síðan verið haldinn hátíðlegur ár hvert, í maí. == Hollvinafélag == Á vordögum 2009 hófst undirbúningur að stofnun Hollvinafélags Austurbæjarskóla og þann 6. febrúar 2010 var hollvinafélagið formlega stofnað af nokkrum eldri kennurum. Arnfinnur Jónsson var fyrsti formaður félagsins og síðar tók Guðmundur Sighvatsson, fyrrum skólastjóri Austurbæjarskóla, við. Tilgangur félagsins er að starfrækja skólamunastofu í Austurbæjarskóla sem heldur utan um sögu skólans og um leið íslenska skólasögu. Í skólastjóratíð Kristínar Jóhannesdóttur fékk Hollvinafélagið til umráða skólastofu í risi skólans. Þar hefur félagið sett upp skólamunastofu og komið þar fyrir gömlum húsgögnum, myndum, kennslutækjum o.fl. Hollvinafélag Austurbæjarskóla gefur út fréttabréf til félagsmanna og er öllum frjálst að ganga í félagið. == Skólastjórar == {| class="wikitable" |+ !Ár !Nafn |- |1930-45 |Sigurður Thorlacius |- |1945-46 |Gísli Jónasson |- |1946-64 |Arnfinnur Jónsson |- |1965-67 |Ársæll Sigurðsson |- |1967-68 |Einar M. Þorvaldsson |- |1968-73 |Friðbjörn Benónýsson |- |1973-79 |Hjalti Jónasson |- |1979-95 |Alfreð Eyjólfsson |- |1995-05 |Guðmundur Sighvatsson |- |2005-06 |Héðinn Pétursson |- |2006-15 |Guðmundur Sighvatsson |- |2015- |Kristín Jóhannesdóttir |} == Fjöldatölur == {| class="wikitable" |+ !Gata !1946 !2018 |- |Bergstaðastræti |1081 |398 |- |Freyjugata |472 |196 |- |Grettisgata |1169 |594 |- |Grundarstígur |243 |148 |- |Njálsgata |1350 |681 |- |Skólavörðustígur |517 |232 |- |Fjöldi nemenda |1531 |u.þ.b. 600 |} == Tenglar == * [https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ Saga skólans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200326140954/https://austurbaejarskoli.is/skolinn/um-skolann/saga-skolans/ |date=2020-03-26 }} *[http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms Hollvinafélag Austurbæjarskóla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210622170639/http://hollvinirausto.is/index.php?fbclid=IwAR0aUnOWhb3qHRw9ZytAA-CZifq4CPEYvOk9ue3_q44jHd_zC7NL9zF_Rms |date=2021-06-22 }} {{Friðuð hús í Reykjavík}} {{Reykjavík}} {{coord|64|8|31.31|N|21|55|23.89|W|display=title}} [[Flokkur:Grunnskólar í Reykjavík]] [[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]] {{s|1930}} 2a6uly0f72s8fb2cystr7lty0cqk739 0 66500 1964731 1957500 2026-05-29T14:28:42Z Akigka 183 1964731 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Map of Arctic Council.svg|thumb|right|Aðildarríki eru ljósblá en ríki með áheyrnarfulltrúa eru dökkblá.]] '''Norðurskautsráðið''' er samstarfsvettvangur ríkisstjórna þeirra landa sem liggja á eða að [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]]. Drög að slíku samstarfi voru lögð [[1991]] með [[Rovaniemi-ferlið|Rovaniemi-ferlinu]] sem gengur út á samstarf um [[umhverfismál]] á Norðurslóðum. Norðurskautsráðið var síðan stofnað með [[Ottawa-yfirlýsingin|Ottawa-yfirlýsingunni]] [[1996]]. Ályktanir ráðsins hafa fyrst og fremst gengið út á umhverfismál, einkum [[loftslagsbreytingar]], en á síðustu árum hefur verið rætt um að ráðið fjalli líka um álitamál varðandi nýtingu auðlinda og landakröfur á Norðurslóðum. ==Aðildarríki== * {{USA}} [[Bandaríkin]] * {{DNK}} [[Danmörk]] fyrir ** {{FRO}} [[Færeyjar]] ** {{GRL}} [[Grænland]] * {{FIN}} [[Finnland]] * {{ISL}} [[Ísland]] * {{CAN}} [[Kanada]] * {{NOR}} [[Noregur]] * {{RUS}} [[Rússland]] * {{SWE}} [[Svíþjóð]] Einnig eiga samtök eftirfarandi sex frumbyggjahópa fastafulltrúa í ráðinu: [[Alþjóðasamtök Aleúta]], [[Alþjóðarráð Gwich'inþjóðarinnar]], [[Norðurskautsráð Atabaksa]], [[Norðurskautlæg svæðissamtök Inúíta]] (Svæðissamtök Inúíta á norðurslóðum), [[Samtök þjóða í Rússlandi sem eiga uppruna sinn á norðurslóðum]] og [[Samaráðið]]. Starfssemi Norðurskautsráðsins miðar að því að vernda umhverfi norðurskautssvæðisins og vinna að velfarnaði íbúa þess í efnahagslegu, félagslegu og menningarlegu tilliti. ==Tenglar== * [https://www.arctic-council.org www.arctic-council.org] {{s|1996}} [[Flokkur:Norðurskautsráðið| ]] s7yurcy01pkv5z4yo819iwup2yci1bd 0 69977 1964712 1724374 2026-05-29T13:17:14Z ~2026-31823-28 117094 potta 1964712 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Mjaldur | status = NT | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref>Jefferson, T.A., o.fl. 2008</ref> | image = Belugawhale_MMC.jpg | image_width = 250px | image2 = Beluga_size.svg | image2_width = 250px | image2_caption = Stærð mjaldurs miðað við meðalmann | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Hvalir]] (''Cetacea'') | subordo = [[Tannhvalir]] (''Odontoceti'') | familia = [[Hvíthvalaætt]] (''Monodontidae'') | genus = '''''Delphinapterus''''' | species = '''Mjaldur''' | binomial = ''Delphinapterus leucas'' | binomial_authority = ([[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1776) | range_map = Cetacea range map Beluga.png | range_map_width = 250px | range_map_caption = Búsvæði mjaldurs }} '''Mjaldur''' ([[fræðiheiti]]: ''Delphinapterus leucas''), einnig nefndur '''hvíthvalur''', '''hvítfiskur''' og '''hvítingur''' er [[Tannhvalir|tannhvalur]] og er önnur af tveimur tegundum í [[Hvíthvalaætt|hvíthvalaætt]] (''Monodontidae''). Hin tegundin er [[náhvalur]] (''Monodon monoceros''). Mjaldur þýðir sá hvíti; eldri mynd þess er ''mjallur'', sem er dregið af orðinu mjöll (snjór). == Lýsing == Mjaldurinn er fremur kubbslegur, með lítinn haus, hátt enni og stutt trýni. Mjaldur er með stuttan háls, en hálsliðirnir eru ekki samgrónir eins og hjá flestum hvölum og þess vegna er höfuðið hreyfanlegra en venjulegt er hjá hvölum. Bægslin eru fremur lítil og ávöl. Mjaldurinn hefur ekkert horn á baki. Sporðblaðka er lítil með grunnri skoru í miðju. Hann hefur mjög þykka húð og jafnframt þykkt spiklag, en það getur verið allt að 40% af heildarþyngd dýrsins.<ref>Sergent og Brodie ,1969</ref> Munur er á stærð kynjanna, kýrnar eru um 3,9 til 4,1 metrar á lengd en tarfarnir frá 4,9 til 5,5 metra. Þyngd fullvaxta dýra er allt frá 500 kg upp í 1500 kg. Kálfarnir fæðast dökkgráir eða brúngráir. Mjaldurinn lýsist svo með aldrinum og við fimm til tólf ára aldur er dýrið orðið alhvítt. Hann nær 25-30 ára aldri. Ólíkt öllum öðrum hvölum getur mjaldurinn andað þó hann lendi upp á landi.<ref>Brodie, 1989</ref> == Útbreiðsla og hegðun == [[Mynd:Delphinapterus_leucas_with_hand.jpg|thumb|250 px|left|Mjaldur í dýragarði]] Útbreiðsla mjaldurs er í [[Norður-Íshaf]]i nánast allt í kringum [[Norðurheimskautið]] en hann má einnig finna á köldtempruðum svæðum. Í [[Atlantshaf]]i heldur hann sig talsvert norður af [[Ísland]]i og er því fremur sjaldséður við landið. Mjaldurinn heldur sig aðallega við strandlengjuna og við árósa að sumarlagi. Hann á það til að elta lax upp eftir stórfljótum [[Kanada]] og [[Síbería|Síberíu]] og hefur sést allt að 1000 km frá sjó. Mjaldurinn hefur aðlagast því að lifa í köldum sjó og innan um rekís. Hegðun hans svipar því að sumu leyti meira til sela en hvala, meðal annars rekur hann stundum hausinn upp úr sjó til að svipast um. Mjaldurinn er hægsyndur, syndir yfirleitt á þriggja til níu kílómetra hraða. Hann notar hljóð til að skynja umhverfið, þessi hátíðnihljóð geta heyrst upp á yfirborðið enda nefndu hvalveiðimenn hann „kanarífugl hafsins“. Að öllum líkindum notar mjaldurinn hljóðendurkast til að finna fæðu á sjávarbotni og til að finna vakir í hafís. <ref>Brodie, 1985</ref> Mjaldur er hjarðdýr og eru oftast um 15 dýr í hverri hjörð. Hjarðirnar koma stundum saman við árósa og mynda hópa með allt að 1000 dýrum. Fæðuval er mjög fjölbreytt, á sumrin eru krabbadýr, lindýr og burstaormar uppistaða fæðunnar, á öðrum árstímum er það einkum ýmsar tegundir fiska. == Veiðar og fjöldi == Frumbyggjar við norðurskaut hafa veitt mjaldur í aldaraðir, með skutli eða við vakir í hafísnum. Veiðar Evrópumanna á mjaldri í atvinnuskyni við [[Grænland]] og Kanada hófust á seinni hluta 19. aldar og á sama tíma hófu [[Noregur|Norðmenn]] og [[Rússland|Rússar]] veiðar við [[Svalbarði|Svalbarða]]. Mjaldri fækkaði verulega á 20. öld og hafa líffræðingar áhyggjur af framtíð tegundarinar.<ref>Heide-Jørgensen, 1994</ref> Þó er talið að um 20 þúsund dýr sé í stofninum milli Kanada og Grænlands, 15 til 20 þúsund í stofninum í [[Hvítahaf]]i, [[Barentshaf]]i og [[Karahaf]]i norðan Síberíu og 5-7 þúsund í stofninum við [[Alaska]].<ref>Innes o.fl. 2002</ref> Algengt er að mjaldur sé hafður til sýnis í dýragörðum og geta þeir orðið allt að 25 ára í haldi.<ref>Brodie, 1985</ref> == Neðanmálsgreinar == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * Ásbjörn Björgvinsson og Helmut Lugmayr, ''Hvalaskoðun við Ísland'' (Reykjavík: JPV Útgáfan, 2002). * Bjarni Sæmundsson, ''Íslensk dýr II: Spendýrin'' (Reykjavík: Bókaverslun Sigfúsar Eymundssonar, 1932). * Brodie P.F., ''The acoustical Arctic aquabat''. ''BBC Wildlife'' (Bristol) 3 (1985): 559-562. * Brodie P.F., ''The white whale, Delphinapterus leucas''. í: Ridgway S.H. og R. Harrison (ritstjórar): ''Handbook in Marine Mammals'', 4. bindi, (Academic Press, 1989): 119-144. * Heide-Jørgensen M.P., „Distribution, expoitation and population status of white whales (Delphinapterus leucas) and narwals (Monodona monceros) in West Greenland“, ''Medd. Grønland, Bioscience'' 39 (1994): 135-149. * Innes S., M.P. Heide-Jørgensen, J.L. Laake, K.L. Laidre, H.J. Ceator, P. Richardog R.E.A. Stewart, „Surveys of belugas and narwals in the Canadian High Arctic in 1996“, ''NAMMCO Scientific Publications'' 4 (2002): 169-190. * Jefferson, T.A., Karczmarski, L., Laidre, K., O’Corry-Crowe, G., Reeves, R.R., Rojas-Bracho, L., Secchi, E.R., Slooten, E., Smith, B.D., Wang, J.Y. & Zhou, K., „Monodon monoceros“, ''2008 IUCN Red List of Threatened Species'' (IUCN 2008). * Páll Hersteinsson (ritsj.), ''Íslensk spendýr'' (Reykjavík: Vaka-Helgafell 2005). ISBN 9979-2-1721-9 * Sigurður Ægisson, Jón Ásgeir í Aðaldal, Jón Baldur Hlíðberg, ''Íslenskir hvalir fyrr og nú'' (Reykjavík: Forlagið, 1997). * Stefán Aðalsteinsson, ''Villtu spendýrin okkar'' (Reykjavík: Bjallan, 1987). == Tenglar == {{wikiorðabók|mjaldur}} {{Commons|Delphinapterus leucas|mjaldur}} {{Wikilífverur|Delphinapterus leucas|mjaldur}} * {{vísindavefurinn|4970|Er það satt að ísbirnir éti stundum dýr sem eru þrisvar sinnum stærri en þeir sjálfir?}} * {{vísindavefurinn|1262|Hvað geta hvalir orðið gamlir?}} * {{vísindavefurinn|6395|Hvað getið þið sagt mér um tannhvali?}} * {{vísindavefurinn|3685|Eru hvalir í útrýmingarhættu í dag?}} * [http://www.nat.is/Hvalir/mjaldur.htm ''Mjaldur''; af heimasíðu nat.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204025018/http://www.nat.is/Hvalir/mjaldur.htm |date=2008-12-04 }} * [http://www.wdcs.org: Whale and Dolphin Conservation Society] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20071210172441/www.glettingur.is/mjaldur.pdf „Sjaldan bregður mjaldur af miði“] af Glettingi * [http://www.arkive.org/beluga-whale/delphinapterus-leucas/ Myndir af mjaldi frá ARkive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130620064718/http://www.arkive.org/beluga-whale/delphinapterus-leucas/ |date=2013-06-20 }} (texti á ensku) {{Hvalir við Ísland}}{{DEFAULTSORT:Mjá mjá fiskibollur}} [[Flokkur:Hvíthvalaætt]] 2ln0q9qdw26otr797ti8nppby7sd15s 1964713 1964712 2026-05-29T13:43:52Z Akigka 183 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-31823-28|~2026-31823-28]] ([[User talk:~2026-31823-28|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Akigka|Akigka]] 1700200 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Mjaldur | status = NT | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref>Jefferson, T.A., o.fl. 2008</ref> | image = Belugawhale_MMC.jpg | image_width = 250px | image2 = Beluga_size.svg | image2_width = 250px | image2_caption = Stærð mjaldurs miðað við meðalmann | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Hvalir]] (''Cetacea'') | subordo = [[Tannhvalir]] (''Odontoceti'') | familia = [[Hvíthvalaætt]] (''Monodontidae'') | genus = '''''Delphinapterus''''' | species = '''Mjaldur''' | binomial = ''Delphinapterus leucas'' | binomial_authority = ([[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1776) | range_map = Cetacea range map Beluga.png | range_map_width = 250px | range_map_caption = Búsvæði mjaldurs }} '''Mjaldur''' ([[fræðiheiti]]: ''Delphinapterus leucas''), einnig nefndur '''hvíthvalur''', '''hvítfiskur''' og '''hvítingur''' er [[Tannhvalir|tannhvalur]] og er önnur af tveimur tegundum í [[Hvíthvalaætt|hvíthvalaætt]] (''Monodontidae''). Hin tegundin er [[náhvalur]] (''Monodon monoceros''). Mjaldur þýðir sá hvíti; eldri mynd þess er ''mjallur'', sem er dregið af orðinu mjöll (snjór). == Lýsing == Mjaldurinn er fremur kubbslegur, með lítinn haus, hátt enni og stutt trýni. Mjaldur er með stuttan háls, en hálsliðirnir eru ekki samgrónir eins og hjá flestum hvölum og þess vegna er höfuðið hreyfanlegra en venjulegt er hjá hvölum. Bægslin eru fremur lítil og ávöl. Mjaldurinn hefur ekkert horn á baki. Sporðblaðka er lítil með grunnri skoru í miðju. Hann hefur mjög þykka húð og jafnframt þykkt spiklag, en það getur verið allt að 40% af heildarþyngd dýrsins.<ref>Sergent og Brodie ,1969</ref> Munur er á stærð kynjanna, kýrnar eru um 3,9 til 4,1 metrar á lengd en tarfarnir frá 4,9 til 5,5 metra. Þyngd fullvaxta dýra er allt frá 500 kg upp í 1500 kg. Kálfarnir fæðast dökkgráir eða brúngráir. Mjaldurinn lýsist svo með aldrinum og við fimm til tólf ára aldur er dýrið orðið alhvítt. Hann nær 25-30 ára aldri. Ólíkt öllum öðrum hvölum getur mjaldurinn andað þó hann lendi upp á landi.<ref>Brodie, 1989</ref> == Útbreiðsla og hegðun == [[Mynd:Delphinapterus_leucas_with_hand.jpg|thumb|250 px|left|Mjaldur í dýragarði]] Útbreiðsla mjaldurs er í [[Norður-Íshaf]]i nánast allt í kringum [[Norðurheimskautið]] en hann má einnig finna á köldtempruðum svæðum. Í [[Atlantshaf]]i heldur hann sig talsvert norður af [[Ísland]]i og er því fremur sjaldséður við landið. Mjaldurinn heldur sig aðallega við strandlengjuna og við árósa að sumarlagi. Hann á það til að elta lax upp eftir stórfljótum [[Kanada]] og [[Síbería|Síberíu]] og hefur sést allt að 1000 km frá sjó. Mjaldurinn hefur aðlagast því að lifa í köldum sjó og innan um rekís. Hegðun hans svipar því að sumu leyti meira til sela en hvala, meðal annars rekur hann stundum hausinn upp úr sjó til að svipast um. Mjaldurinn er hægsyndur, syndir yfirleitt á þriggja til níu kílómetra hraða. Hann notar hljóð til að skynja umhverfið, þessi hátíðnihljóð geta heyrst upp á yfirborðið enda nefndu hvalveiðimenn hann „kanarífugl hafsins“. Að öllum líkindum notar mjaldurinn hljóðendurkast til að finna fæðu á sjávarbotni og til að finna vakir í hafís. <ref>Brodie, 1985</ref> Mjaldur er hjarðdýr og eru oftast um 15 dýr í hverri hjörð. Hjarðirnar koma stundum saman við árósa og mynda hópa með allt að 1000 dýrum. Fæðuval er mjög fjölbreytt, á sumrin eru krabbadýr, lindýr og burstaormar uppistaða fæðunnar, á öðrum árstímum er það einkum ýmsar tegundir fiska. == Veiðar og fjöldi == Frumbyggjar við norðurskaut hafa veitt mjaldur í aldaraðir, með skutli eða við vakir í hafísnum. Veiðar Evrópumanna á mjaldri í atvinnuskyni við [[Grænland]] og Kanada hófust á seinni hluta 19. aldar og á sama tíma hófu [[Noregur|Norðmenn]] og [[Rússland|Rússar]] veiðar við [[Svalbarði|Svalbarða]]. Mjaldri fækkaði verulega á 20. öld og hafa líffræðingar áhyggjur af framtíð tegundarinar.<ref>Heide-Jørgensen, 1994</ref> Þó er talið að um 20 þúsund dýr sé í stofninum milli Kanada og Grænlands, 15 til 20 þúsund í stofninum í [[Hvítahaf]]i, [[Barentshaf]]i og [[Karahaf]]i norðan Síberíu og 5-7 þúsund í stofninum við [[Alaska]].<ref>Innes o.fl. 2002</ref> Algengt er að mjaldur sé hafður til sýnis í dýragörðum og geta þeir orðið allt að 25 ára í haldi.<ref>Brodie, 1985</ref> == Neðanmálsgreinar == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * Ásbjörn Björgvinsson og Helmut Lugmayr, ''Hvalaskoðun við Ísland'' (Reykjavík: JPV Útgáfan, 2002). * Bjarni Sæmundsson, ''Íslensk dýr II: Spendýrin'' (Reykjavík: Bókaverslun Sigfúsar Eymundssonar, 1932). * Brodie P.F., ''The acoustical Arctic aquabat''. ''BBC Wildlife'' (Bristol) 3 (1985): 559-562. * Brodie P.F., ''The white whale, Delphinapterus leucas''. í: Ridgway S.H. og R. Harrison (ritstjórar): ''Handbook in Marine Mammals'', 4. bindi, (Academic Press, 1989): 119-144. * Heide-Jørgensen M.P., „Distribution, expoitation and population status of white whales (Delphinapterus leucas) and narwals (Monodona monceros) in West Greenland“, ''Medd. Grønland, Bioscience'' 39 (1994): 135-149. * Innes S., M.P. Heide-Jørgensen, J.L. Laake, K.L. Laidre, H.J. Ceator, P. Richardog R.E.A. Stewart, „Surveys of belugas and narwals in the Canadian High Arctic in 1996“, ''NAMMCO Scientific Publications'' 4 (2002): 169-190. * Jefferson, T.A., Karczmarski, L., Laidre, K., O’Corry-Crowe, G., Reeves, R.R., Rojas-Bracho, L., Secchi, E.R., Slooten, E., Smith, B.D., Wang, J.Y. & Zhou, K., „Monodon monoceros“, ''2008 IUCN Red List of Threatened Species'' (IUCN 2008). * Páll Hersteinsson (ritsj.), ''Íslensk spendýr'' (Reykjavík: Vaka-Helgafell 2005). ISBN 9979-2-1721-9 * Sigurður Ægisson, Jón Ásgeir í Aðaldal, Jón Baldur Hlíðberg, ''Íslenskir hvalir fyrr og nú'' (Reykjavík: Forlagið, 1997). * Stefán Aðalsteinsson, ''Villtu spendýrin okkar'' (Reykjavík: Bjallan, 1987). == Tenglar == {{wikiorðabók|mjaldur}} {{Commons|Delphinapterus leucas|mjaldur}} {{Wikilífverur|Delphinapterus leucas|mjaldur}} * {{vísindavefurinn|4970|Er það satt að ísbirnir éti stundum dýr sem eru þrisvar sinnum stærri en þeir sjálfir?}} * {{vísindavefurinn|1262|Hvað geta hvalir orðið gamlir?}} * {{vísindavefurinn|6395|Hvað getið þið sagt mér um tannhvali?}} * {{vísindavefurinn|3685|Eru hvalir í útrýmingarhættu í dag?}} * [http://www.nat.is/Hvalir/mjaldur.htm ''Mjaldur''; af heimasíðu nat.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204025018/http://www.nat.is/Hvalir/mjaldur.htm |date=2008-12-04 }} * [http://www.wdcs.org: Whale and Dolphin Conservation Society] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20071210172441/www.glettingur.is/mjaldur.pdf „Sjaldan bregður mjaldur af miði“] af Glettingi * [http://www.arkive.org/beluga-whale/delphinapterus-leucas/ Myndir af mjaldi frá ARkive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130620064718/http://www.arkive.org/beluga-whale/delphinapterus-leucas/ |date=2013-06-20 }} (texti á ensku) {{Hvalir við Ísland}} [[Flokkur:Hvíthvalaætt]] 1ft6ejpj11j7l7n6qd4ncgy8blx6zbv 0 71188 1964768 1935956 2026-05-29T18:27:33Z MyraMidnight 41218 Flokkur:lækningajurt > lækningajurtir 1964768 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Baldursbrá | image = Tripleurospermum maritimum Borth.jpg | image_width = 240px | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Körfublómabálkur]] (''Asterales'') | familia = [[Körfublómaætt]] (''Asteraceae'') | tribus = ''[[Anthemideae]]'' | genus = ''[[Tripleurospermum]]'' | species = '''Baldursbrá''' | binomial = ''Matricaria maritimum'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] | synonyms = ''Tripleurospermum maritimum'' ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[W.D.J.Koch]] }} '''Baldursbrá''' ([[fræðiheiti]]: ''Matricaria maritimum'' eða ''Tripleurospermum maritimum'') er jurt af [[körfublómaætt]]. Baldursbrá vex gjarnan í fjörusandi, á malarbornum hlöðum og í nágrenni við þéttbýli. Baldursbrá er algeng um alla [[Norður-Evrópa|Norður-Evrópu]]. == Lýsing == [[File:Tripleurospermum maritimum inodorum - Iceland 20070713.jpg|thumb|left|280px|Breiða af Baldursbrá í Íslenskri fjöru]] Fjölær jurt, 10-60 sentímetra há, með uppréttum stöngli og stofnstæðum uppréttum fjaðurskiptum blöðum, sem hafa mörg smáblöð. Blómin mynda stóra körfu með hvítum blöðum og gulu auga. Körfurnar eru 3 til 5 cm í þvermál. Blómgast í júní og júlí. Baldursbrá líkist [[Hlaðkolla|hlaðkollu]], sem þó er ekki með hvít krónublöð, og [[freyjubrá]] sem er með fjaðursepótt og tennt blöð en ekki fjaðurskipt. Króna freyjubrár er þó mjög lík krónu baldursbrár. Jurtin hefur gengið undir ýmsum nöfnum hér á landi, til dæmis ''fuðarurt, móðurjurt, múkakróna'' og ''strandamúkakróna''. Nöfnin fuðarurt og móðurjurt eru dregin af lækningarmætti jurtarinnar en múkakróna er af erlendum toga. Baldursbrá er þekkt lækningarjurt og sögð góð við margskonar kvensjúkdómum, einkum þó til að leiða tíðir kvenna. Einnig þótti gott að leggja hana við eyra þess sem þjáðist af tannpínu. Seyði blómanna er sagt hollt og gott í te og blöðin góð í súpur áður en jurtin blómstraði. [[Björn Halldórsson]] frá Sauðlauksdal segir baldursbrána vera afleita sem fóðurjurt þar sem hún þorni illa og ef hún þorni á annað borð gefi hún frá sér sterka lykt sem fæli búpeninginn frá. == Tilvísanir == {{reflist}} {{commonscat|Tripleurospermum maritimum}} {{wikilífverur|Tripleurospermum maritimum}} {{stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Lækningajurtir]] [[Flokkur:Körfublómaætt]] [[Flokkur:Plöntur á Íslandi]] 8yngibeeb0ggnlrwpohv8i6qcucd4iy 0 74020 1964738 1946694 2026-05-29T14:42:32Z MyraMidnight 41218 Tek út flokkinn 'titlar' fyrst sá flokkur tengist ekki bókatitlum. 1964738 wikitext text/x-wiki '''Undirtitill''' (einnig þekkt sem '''undirfyrirsögn''' eða '''aukafyrirsögn''') kallast það þegar annars [[titill]] eða önnur [[fyrirsögn]] er gefin bókum eða greinum til frekari útskýringar. Frægt dæmi um þetta er eitt frægasta verk [[Mary Shelley]]; ''[[Frankenstein|Frankenstein; or, the Modern Prometheus]]'' ([[enska]]: „Frankenstein eða hinn nýi Prómóþeus“) þar sem undirtitillinn „Modern Prometheus“ er lýsindi fyrir þema bókarinnar. Oft er undirtitlum sleppt í nútímaútgáfum og er áðurnefnt verk oft gefið út einfaldlega undir nafninu ''Frankenstein''. == Dæmi == * ''[[Dr. Strangelove|Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb]]'' * ''[[The Hobbit|The Hobbit, or There And Back Again]]'' * ''[[Hugleiðingar um frumspeki|Hugleiðingar um frumspeki, þar sem færðar eru sönnur á tilveru Guðs og greinarmun sálar og líkama]] (latína: [[Hugleiðingar um frumspeki|Meditationes de Prima Philosophia, in qua Dei existentia et animae immortalitas demonstratur]]) * ''[[Guli skugginn|Guli skugginn, Æsispennandi drengjasaga um afreksverk hetjunnar Bob Moran]]'' * ''[[Bla Bla- 600 ótrúlega gagnslausar staðreyndir til að segja frá þegar þú hefur ekkert að tala um]]'' [[Flokkur:Fyrirsagnir]] [[Flokkur:Bókasafns- og upplýsingarfræði]] 5l2ccbf9u8d616x92yahy1om56gmwhc 0 75957 1964771 1803933 2026-05-29T18:30:07Z MyraMidnight 41218 Flokkur:lækningajurt > lækningajurtir 1964771 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Regnfang | image = Tanacetum vulgare - harilik soolikarohi Keilas2.jpg | regnum = [[Jurtaríki]] (Plantae) | divisio = [[Dulfrævingar]] (Magnoliophyta) | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (Magnoliopsida) | ordo = [[Körfublómabálkur]] (Asterales) | familia = [[Körfublómaætt]] (Asteraceae) | genus = ''[[Tanacetum]]'' | species = '''''T. vulgare''''' | binomial = ''Tanacetum vulgare'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] |}} '''Regnfang''' ([[fræðiheiti]]: ''Tanacetum vulgare'') er [[ilmjurt]] af [[körfublómaætt]]. Regnfang er harðgerð jurt og lifir jafnvel áratugum saman í afræktum görðum [[Eyðibýli|eyðibýla]] og er jafnan hin gróskulegasta. Regnfang hefur einnig verið nefnt '''rænfang''', '''reinfáni''', '''daggarsmali''', '''leiðabuski''' og '''ormagras''' á [[Íslenska|íslensku]]. Oftast er það afbrigðið með hrokknum blöðum sem er í íslenskum görðum. Regnfang hefur veríð ræktað í Evrópu síðan á tímum [[Karlamagnús]]ar,<ref>{{Cite journal|last=Gassmann|first=A|date=2022-01-07|title=Tanacetum vulgare (tansy)|url=http://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.13366|journal=CABI Compendium|language=en|volume=CABI Compendium|pages=13366|doi=10.1079/cabicompendium.13366|issn=2958-3969}}</ref> og taldi hann regnfangið eina af 90 tegundum sem klaustrin ættu að rækta. [[Mynd:Capitulare de villis vel curtis imperii LXX.jpg|vinstri|thumb|Plöntulisti Karalmagnúsar]] == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1488626 ''Regnfang reynizt vel''; grein í Morgunblaðinu 1977] == Tilvísanir == {{reflist}} {{commonscat|Tanacetum vulgare}} {{wikilífverur|Tanacetum vulgare}} {{stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Lækningajurtir]] [[Flokkur:Körfublómaætt]] [[Flokkur:Plöntur á Íslandi]] 7f4n23j2mhd6m7ih9fxupq8bt8hmthy 0 83746 1964708 1858296 2026-05-29T12:45:14Z TKSnaevarr 53243 1964708 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Cleisthenes.jpg|thumb|hægri|Kleisþenes.]] '''Kleisþenes''' (á forngrísku: Κλεισθένης) var [[Aþena|aþenskur]] yfirstéttarmaður sem umbreytti stjórnskipan Aþenu árið [[508 f.Kr.|508]] eða [[507 f.Kr.]] og lagði grunn að aþenska [[lýðræði]]nu. Af þessum sökum er hann stundum nefndur „faðir aþenska lýðræðisins“. Kleisþenes var dóttursonur harðstjórans [[Kleisþenes frá Sikyon|Kleisþenesar frá Sikyon]]. {{Aþenskir stjórnmálamenn}} {{stubbur|fornfræði|saga}} [[Flokkur:Fornir Aþeningar]] [[Flokkur:Fólk fætt á 6. öld f.Kr.]] [[Flokkur:Fólk dáið á 6. öld f.Kr.]] bsoc16s1pc9oah93o7tbnbf2m9ypzrz 0 85944 1964723 1920379 2026-05-29T14:01:07Z Akigka 183 1964723 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Ilisimatusarfik-university-of-greenland.jpg|thumb|right|Grænlandsháskóli í Nuuk.]] '''Grænlandsháskóli''' ([[grænlenska]]: ''Ilisimatusarfik'': [[danska]]: ''Grønlands Universitet'') er eini [[háskóli]] [[Grænland]]s og býður upp á kennslu í fjórum deildum. Fjöldi nemenda er um 650. Skólinn var stofnaður árið 1987 og var upphaflega staðsettur í gömlu trúboðsstöðinni [[Neu Herrnhut]], en flutti árið 2009 í nýtt húsnæði í [[Nuuk]]. Háskólinn á aðild að [[Háskóli Norðurslóða|Háskóla Norðurslóða]] (UArctic).<ref>{{cite web|url=https://www.uarctic.org/members/member-profiles/8475/ilisimatusarfik-university-of-greenland|title=Ilisimatusarfik / University of Greenland|access-date=29.5.2026|website=UArctic}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar== * [https://uk.uni.gl/ Vefur Grænlandsháskóla] {{stubbur|skóli}} [[Flokkur:Skólar á Grænlandi]] [[Flokkur:Nuuk]] [[Flokkur:Háskólar]] {{s|1987}} p8lirkv14rxd0q1x4q9evgy36u2rjam 0 86972 1964767 1955649 2026-05-29T18:02:41Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1964767 wikitext text/x-wiki [[mynd:Flateyjarbok_Haraldr_Halfdan.jpg|thumb|right|[[Hálfdán svarti]] og [[Haraldur hárfagri]]: skreyttur upphafsstafur úr Flateyjarbók.]] '''Flateyjarbók''' (GKS 1005 fol.) er stórt og mikið [[Ísland|íslenskt]] [[handrit]] með fjölda [[konungasaga|konungasagna]], [[Íslendingasögur|Íslendingasagna]] og [[fornaldarsaga|fornaldarsagna]] á 225 vel skrifuðum síðum með skreyttum upphafsstöfum. Handritið var að stærstum hluta skrifað á árunum [[1387]] til [[1394]]. Í formála Flateyjarbókar segir að bókina eigi [[Jón Hákonarson]] og að hana hafi ritað [[Jón Þórðarson prestur|Jón prestur Þórðarson]] og [[Magnús Þórhallsson skrifari|Magnús prestur Þórhallsson]] og að sá síðarnefndi hafi lýst (myndskreytt) hana alla. Jón Hákonarson (f. 1350) var auðugur bóndi og bjó í [[Víðidalstunga|Víðidalstungu]] í [[Húnavatnssýsla|Húnavatnssýslu]] en fátt er kunnugt um skrifarana tvo. Á öðrum stað í bókinni segir Magnús Þórhallsson að hún sé rituð 1387 en að hann hafi aukið lítillega við hana næstu sjö árin.<ref>{{Vefheimild|url=https://arnastofnun.is/is/flettibok-flateyjarbok|titill=Flettibók: Flateyjarbók|útgefandi=Árnastofnun}}</ref> Bókin dregur nafn sitt af [[Flatey á Breiðafirði]], en þaðan fékk [[Brynjólfur Sveinsson]] biskup hana frá [[Jón Finnsson (í Flatey)|Jóni Finnssyni]] árið 1647. Biskupinn sendi [[Friðrik 3. Danakonungur|Friðriki 3.]] [[Danakonungar|Danakonungi]] bókina að gjöf 1656 og var hún síðan einn helsti kjörgripur Konungsbókhlöðunnar til 1971, þegar Íslendingar fengu hana afhenta við lok [[handritamálið|handritamálsins]]. Flateyjarbók er varðveitt á [[Stofnun Árna Magnússonar]] og hefur safnmarkið GKS 1005 fol. == Efnisyfirlit Flateyjarbókar == * [[Geisli]] * [[Ólafs ríma Haraldssonar]] * [[Hyndluljóð]] * [[Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum]] * [[Sigurðar þáttr slefu]] * [[Hversu Noregr byggðist]] * [[Ættartölur]] * [[Eiríks saga víðförla]] * [[Ólafs saga Tryggvasonar hin mesta|Ólafs saga Tryggvasonar (hin mesta)]] ** [[Grænlendingasögur]] *** [[Eiríks þáttr rauða]] *** [[Grœnlendinga þáttr]] ** [[Færeyinga saga]] ** [[Jómsvíkinga saga]] ** [[Otto þáttr keisara]] ** [[Fundinn Noregr]] ** [[Orkneyinga þáttr]] ** [[Albani þáttr ok Sunnifu]] ** [[Íslands bygging]] ** [[Þorsteins þáttr uxafóts]] ** [[Sörla þáttur|Sörla þáttr]] ** [[Stefnis þáttur Þorgilssonar|Stefnis þáttr Þorgilssonar]] ** [[Rögnvalds þáttr ok Rauðs]] ** [[Hallfreðar þáttr vandræðaskálds]] ** [[Kjartans þáttr Ólafssonar]] ** [[Ögmundar þáttr dytts]] ** [[Norna-Gests þáttr]] ** [[Helga þáttr Þórissonar]] ** [[Þorvalds þáttr tasalda]] ** [[Sveins þáttr ok Finns]] ** [[Rauðs þáttr hins ramma]] ** [[Hómundar þáttr halta]] ** [[Þorsteins þáttr skelks]] ** [[Þiðranda þáttr ok Þórhalls]] ** [[Kristni þáttr]] ** [[Svaða þáttr ok Arnórs kerlingarnefs]] ** [[Eindriða þáttr illbreiðs]] ** [[Orms þáttr Stórólfssonar]] ** [[Hálfdanar þáttr svarta]] ** [[Haralds þáttr hárfagra]] ** [[Hauks þáttr hábrókar]] * [[Ólafs saga helga eftir Styrmi fróða|Ólafs saga helga]] ** [[Fóstbræðra saga|Fóstbrœðra saga]] ** [[Orkneyinga saga]] ** [[Færeyinga saga]] ** [[Nóregs konungatal]] ** [[Haralds þáttr grenska]] ** [[Ólafs þáttr Geirstaðaálfs]] ** [[Styrbjarnar þáttr Svíakappa]] ** [[Hróa þáttr heimska]] ** [[Eymundar þáttr hrings]] ** Tóka þáttr Tókasonar ** Ísleifs þáttr biskups ** Eymundar þáttr af Skörum ** Eindriða þáttr ok Erlings ** Ásbjarnar þáttr Selsbana ** Knúts þáttr hins ríka ** Steins þáttr Skaptasonar ** Rauðúlfs þáttr ** Völsa þáttr ** Brenna Adams byskups *[[Sverris saga]] *[[Hákonar saga Hákonarsonar]] *Viðbætir við Ólafs sögu hins helga *Saga Magnúss konungs og Haralds konungs **Þorsteins þáttr Hallssonar **Þorvarðar þáttr krákunefs **Stúfs þáttr blinda **Odds þáttr Ófeigssonar **Hemings þáttr Áslákssonar **Auðunar þáttr vestfirzka **Sneglu-Halla þáttr **Halldórs þáttr Snorrasonar **Þorsteins þáttr forvitna **Þorsteins þáttr Ásgrímssonar (tjaldstæðings) **Blóð-Egils þáttr *Grœnlendinga þáttr *Helga þáttr ok Úlfs *Játvarðar saga *[[Flateyjarannáll|Flateyjarannálar]] ==Tenglar== * [https://heimskringla.no/wiki/Flateyjarb%C3%B3k Flateyjarbók] Útgáfa Guðbrands Vigfússonar og Carls Rikards Unger, 1860-1868, (Heimskringla.no). * [https://www.arnastofnun.is/page/thekkthandrit_flateyjarb Flateyjarbók — Stofnun Árna Magnússonar]. * [https://handrit.is/en/manuscript/view/is/GKS02-1005 Flateyjarbók á Handrit.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120025813/https://handrit.is/en/manuscript/view/is/GKS02-1005 |date=2022-01-20 }}. * [https://books.google.com/books?id=UmgJAAAAQAAJ Útgáfa Guðbrands Vigfússonar og Carls Rikards Unger frá 1860] á [[Google Books]]. * [http://www.google.is/search?q=flateyjarb%C3%B3k&hl=is&prmd=imvns&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=JJRxUKWbPMbA0QXi8oG4Cw&sqi=2&ved=0CCkQsAQ&biw=1389&bih=881 Myndaniðurstöður] ==Tilvísanir== {{Reflist}} {{stubbur|bókmenntir}} [[Flokkur:Íslensk handrit]] [[Flokkur:Fornrit]] 64hxvnxnly2phb7gmbqyssf8bo3mvbj 0 87201 1964748 1956761 2026-05-29T15:20:18Z Gunnar Ásgrímsson 72417 Smávægileg stafsetningarbreyting 1964748 wikitext text/x-wiki '''Sveitarstjórn Sveitarfélagsins Skagafjarðar''' er lýðræðislegur vettvangur kjörinna fulltrúa íbúa [[Sveitarfélagið Skagafjörður|Sveitarfélaginu Skagafirði]]. Sveitarstjórn ber ábyrgð því að framfylgja þeim málefnum sem ríkið hefur falið sveitarstjórnum. Núverandi sveitarstjórn == 2022 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|sveitarsjórnarkosningum 14. maí 2022]]<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/nordurland-vestra/sameinad-sveitarfelag-i-skagafirdi/sameinad-sveitarfelag-i-skagafirdi-2022/|title=Skagafjörður 2022|date=2022-02-20|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2022-09-20}}</ref> Í febrúar 2022 sameinuðust Sveitarfélagið Skagafjörður og Akrahreppur. í ráðgefandi atkvæðagreiðslu sem fór fram samhliða kosningum í maí 2022 var ákveðið að nafn nýs sveitarfélags yrði Skagafjörður. {| class="wikitable sortable" !Flokkur !Listi !% !+/-% !Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- |[[Framsóknarflokkurinn|''Framsóknarflokkur'']] |''B'' |32,33 | -1,72 |3 |0 |- |[[Sjálfstæðisflokkurinn|''Sjálfstæðisflokkur'']] |''D'' |22,75 | +1,77 |2 |0 |- |''Byggðalisti'' |''L'' |24,73 |4,15 |2 |0 |- |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|''Vinstrihreyfingin - grænt framboð'']] |''V'' |20,19 | -4,19 |2 |0 |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipa sveitarstjórn:'' {| class="wikitable" |+ !Listi !Sveitarstjórnarfulltrúi |- | rowspan="3" |''B'' |Einar E. Einarsson |- |Hrund Pétursdóttir |- |Hrefna Jóhannesdóttir |- | rowspan="2" |''D'' |Gísli Sigurðsson |- |Sólborg Sigurrós Borgarsdóttir |- | rowspan="2" |''L'' |Jóhanna Ey Harðardóttir |- |Sveinn Úlfarsson |- | rowspan="2" |''V'' |Álfhildur Leifsdóttir |- |Sigurlaug Vordís Eysteinsdóttir |} Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur endurnýjuðu meirihlutasamstarf sitt. == 2018 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2018|sveitarstjórnarkosningum 26. maí 2018]]<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/nordurland-vestra/sameinad-sveitarfelag-i-skagafirdi/sveitarfelagid-skagafjordur/sveitarfelagid-skagafjordur-2018/|title=Sveitarfélagið Skagafjörður 2018|date=2018-01-18|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2022-09-20}}</ref> Skagafjarðarlistinn bauð ekki fram í kosningunum 2018. Nýtt framboð var Byggðalisti. {| class="wikitable sortable" |+ !Flokkur !Listi !% !+/-% !Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- |[[Framsóknarflokkurinn|''Framsóknarflokkur'']] |''B'' |34,05 | -11,35 |3 | -2 |- |[[Sjálfstæðisflokkurinn|''Sjálfstæðisflokkur'']] |''D'' |20,98 | -5,72 |2 |0 |- |''Byggðalisti'' |''L'' |20,58 | +20,58 |2 |Nýtt framboð |- |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|''Vinstrihreyfingin - grænt framboð'']] |''V'' |24,38 | +9,28 |2 | +1 |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:'' {| class="wikitable" |+ !Listi !Sveitarstjórnarfulltrúi |- | rowspan="3" |''B'' |[[Stefán Vagn Stefánsson]] |- |Ingibjörg Huld Þórðardóttir |- |Laufey Kristín Skúladóttir |- | rowspan="2" |''D'' |Gísli Sigurðsson |- |Regína Valdimarsdóttir |- | rowspan="2" |''L'' |Ólafur Bjarni Haraldsson |- |Jóhanna Ey Harðardóttir |- | rowspan="2" |'''V''' |Bjarni Jónsson |- |Álfhildur Leifsdóttir |} Framsóknarflokkur og Sjákfstæðirflokkur endurnýjuðu meirihlutasamstarf sitt. == 2014 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2014|sveitarstjórnarkosningunum 31. maí 2014]]<ref>{{vefheimild|url=https://www.ruv.is/kosningar|titill=Sveitastjórnarkosningar - úrslit}}</ref>. Í kosningum 2014 buðu Frjálslyndir og óháðir, og Samfylkingin ekki fram sérframboð. Oddvitar listanna frá 2010 skipuðu efstu sæti nýs Skagafjarðarlista. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % !+/-% ! Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! ''B'' | bgcolor = 009900 | | 1007 | 45,4 | +7,4 | ''5'' | +1 |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! ''D'' | bgcolor = 0000FF | | 592 | 26,7 | +3,5 | ''2'' |0 |- ! align="right" | [[Skagafjarðarlistinn]] ! ''K'' | bgcolor = FF00FF | | 284 | 12,8 | -5,1 | ''1'' | -1* |- ! align="right" | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] ! ''V'' | bgcolor = FF0000 | | 334 | 15,1 | -0,2 | ''1'' |0 |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 87 | 3,8 | | | |- ! align="right" | - ! ''-'' | | ''-'' | ''-'' | | ''-'' | |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 3003 | | | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2304 | 76,7 | | | |} <nowiki>*</nowiki> Fyrrum fylgi og fulltrúar Skagafjarðarlista eru reiknuð sem samanlagt fylgi Frjálslynda og óháða, og Samfylkingar. ''Skipting sveitarstjórnarfulltrúa í Skagafirði 2014-2018'' {| cellpadding="10" cellspacing="2" |- | bgcolor=#FF00FF | | bgcolor=#FF8C00 | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#0000FF | |- | bgcolor=#009900 | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#0000FF | |- | bgcolor=#009900 | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#009900 | |- | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#009900 | | bgcolor=#009900 | | bgcolor=#FFFFFF | |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn'': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="5"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Stefán Vagn Stefánsson]] |- | [[Sigríður Magnúsdóttir]] |- | [[Bjarki Tryggvason]] |- | [[Viggó Jónsson]] |- | [[Þórdís Friðbjörnsdóttir]] |- ! rowspan="2"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Sigríður Svavarsdóttir]] |- | [[Gunnsteinn Björnsson]] |- ! [[Skagafjarðarlistinn|K]] | [[Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir]] |- ! [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V]] | [[Bjarni Jónsson]] |- |} Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur mynduðu meirihluta. == 2010 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2010|sveitarstjórnarkosningunum 29. maí 2010]]<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/kosningar|titill=Sveitastjórnarkosningar - úrslit}}</ref>. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % !+/-% ! Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! ''B'' | bgcolor = 009900 | | 886 | 38,0 | +4,6 | ''4'' |0 |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! ''D'' | bgcolor = 0000FF | | 541 | 23,2 | -5,1 | ''2'' | -1 |- ! align="right" | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] og óháðir ! ''F'' | bgcolor = 00BFFF | | 219 | 9,4 | +1,4 | ''1'' | +1 |- ! align="right" | [[Samfylkingin]] ! ''S'' | bgcolor = FF8C00 | | 197 | 8,5 | -7,5 | ''1'' |0 |- ! align="right" | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] ! ''V'' | bgcolor = FF0000 | | 356 | 15,3 | +4 | ''1'' |0 |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 131 | 5,6 | | | |- ! align="right" | - ! ''-'' | | '''-''' | ''-'' | | ''-'' | |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 3052 | | | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2330 | 76,3 | | | |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn'': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="4"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Stefán Vagn Stefánsson]] |- | [[Sigríður Magnúsdóttir]] |- | [[Bjarki Tryggvason]] |- | [[Viggó Jónsson]] |- ! rowspan="2"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Jón Magnússon]] |- | [[Sigríður Svavarsdóttir]] |- ! [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|F]] | [[Sigurjón Þórðarson]] |- ! [[Samfylkingin|S]] | [[Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir]] |- ! [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V]] | [[Bjarni Jónsson]] |- |} Vinstrihreyfingin - grænt framboð og Framsóknarflokkurinn mynduðu meirihluta þann [[4. júní]] [[2010]] og var [[Guðmundur Guðlaugsson]] ráðinn sveitarstjóri til að byrja með en [[Ásta Pálmadóttir]] tók við í september. [[Bjarni Jónsson]] var kjörin forseti sveitarstjórnar. == 2006 == Úrslit úr [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2006|sveitarstjórnarkosningunum 27. maí 2006]]<ref>{{vefheimild|url=http://kosningar.felagsmalaraduneyti.is/sveitarfelog/5200/urslit/nr/2779|titill=Félagsmálaráðuneytið, Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2006 - úrslit}}</ref>. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % !+/-% ! Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! ''B'' | bgcolor = 009900 | | 819 | 33,4 | +4,6 | ''4'' | +1 |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! ''D'' | bgcolor = 0000FF | | 693 | 28,3 | -5,9 | ''3'' |0 |- ! align="right" | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] og óháðir ! ''F'' | bgcolor = 00BFFF | | 197 | 8,0 | +2,5 | ''0'' |0 |- ! align="right" | [[Samfylkingin]] ! ''S'' | bgcolor = FF8C00 | | 392 | 16,0 | +7,1 | ''1'' |0* |- ! align="right" | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] ! ''V'' | bgcolor = FF0000 | | 276 | 11,3 | -8,6 | ''1'' | -1 |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 73 | 3,0 | | | |- ! align="right" | - ! ''-'' | | ''-'' | ''-'' | | ''-'' | |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 2952 | | | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2450 | 83,0 | | | |} <nowiki>*</nowiki> Fyrrum fylgi og fulltrúar Skagafjarðarlistans frá 2002 er talið sem fylgi Samfylkingar 2006 ''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn'': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="4"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Gunnar Bragi Sveinsson]] |- | [[Þórdís Friðbjörnsdóttir]] |- | [[Einar Eylert Einarsson]] |- | [[Sigurður Árnason]] |- ! rowspan="3"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Bjarni Egilsson]] |- | [[Páll Dagbjartsson]] |- | [[Katrín María Andrésdóttir]] |- ! [[Samfylkingin|S]] | [[Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir]] |- ! [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V]] | [[Bjarni Jónsson]] |- |} Samfylkingin og Framsóknarflokkurinn mynduðu meirihluta þann [[31. maí]] [[2006]] og var [[Guðmundur Guðlaugsson]] ráðinn sveitarstjóri en [[Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir]] var kjörin forseti sveitarstjórnar. == 2002 == Úrslit úr [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2002|sveitarstjórnarkosningunum 25. maí 2002]]<ref>{{vefheimild|url= https://hagstofa.is/lisalib/getfile.aspx?ItemID=2684|titill=Sveitastjórnarkosningar útgefið af Hagstofu Íslands í 14. apríl 2005, bls 20-21,31}}</ref>. Fjöldi sveitarstjórnarfulltrúa var fækkaður úr 11 í 9. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % !+/-% ! Menn !+/- Fulltrúar |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! ''B'' | bgcolor="009900" | | 729 | 28,8 | -4,6 | ''3'' | -1 |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! ''D'' | bgcolor="0000FF" | | 865 | 34,2 | -5 | ''3'' | -2 |- ! align="right" | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] og óháðir ! ''F'' | bgcolor="00BFFF" | | 138 | 5,5 | +5,5 | ''0'' |Nýtt framboð |- ! align="right" | [[Skagafjarðarlistinn]] ! ''S'' | bgcolor="FF8C00" | | 225 | 8,9 | -10 | '''1''' | -1 |- ! align="right" | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] ! '''U''' | bgcolor="FF0000" | | 503 | 19,9 | +19,9 | '''2''' |Nýtt framboð |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 69 | 2,7 | | | |- ! align="right" | - ! '''-''' | | '''-''' | '''-''' | | '''-''' | |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 2976 | | | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2529 | 85,0 | | | |} '''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn''': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="3"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Gunnar Bragi Sveinsson]] |- | [[Þórdís Friðbjörnsdóttir]] |- | [[Einar Eylert Einarsson]] |- ! rowspan="3"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Gísli Gunnarsson]] |- | [[Ásdís Guðmundsdóttir]] |- | [[Bjarni Maronsson]] |- ! [[Skagafjarðarlistinn|S]] | [[Snorri Styrkársson]] |- ! rowspan="2"| [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|U]] | [[Ársæll Guðmundsson]] |- | [[Bjarni Jónsson]] |- |} [[Sjálfstæðisflokkurinn]] og [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] mynduðu meirihluta. == 1998 == Úrslit úr [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1998|sveitarstjórnarkosningunum 1998]]<ref>{{vefheimild|url= https://hagstofa.is/lisalib/getfile.aspx?ItemID=1225|titill=Sveitastjórnarkosningar útgefið af Hagstofu Íslands í mars 1999, bls 76}}</ref>. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % ! Menn |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! '''B''' | bgcolor = 009900 | | 863 | 33,4 | '''4''' |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! '''D''' | bgcolor = 0000FF | | 1014 | 39,2 | '''5''' |- ! align="right" | [[Skagafjarðarlistinn]] ! '''S''' | bgcolor = FF8C00 | | 490 | 18,9 | '''2''' |- ! align="right" | [[Vinsældalistinn]] ! '''U''' | bgcolor = FFFFFF | | 155 | 6,0 | '''0''' |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 65 | 2,5 | |- ! align="right" | - ! '''-''' | | '''-''' | '''-''' | '''-''' |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 3051 | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2587 | 84,8 | |} '''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn''': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="4"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Elínborg Hilmarsdóttir]] |- | [[Herdís Á. Sæmundsdóttir]] |- | [[Sigurður Friðriksson]] |- | [[Stefán Sigurður Guðmundsson|Stefán Guðmundsson]] |- ! rowspan="5"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Árni Egilsson]] |- | [[Ásdís Guðmundsdóttir]] |- | [[Gísli Gunnarsson]] |- | [[Páll Hermann Kolbeinsson]] |- | [[Sigrún Alda Sighvatsdóttir]] |- ! rowspan="2"| [[Skagafjarðarlistinn|S]] | [[Ingibjörg Hafstað]] |- | [[Snorri Styrkársson]] |- |} [[Framsóknarflokkurinn]] og [[Sjálfstæðisflokkurinn]] mynduðu meirihluta<ref>{{vefheimild|url= http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=198093&pageId=2969700&lang=is&q=meirihlutasamstarf%20skagafir%F0i|titill=DV 26. maí 1998, bls 7}}</ref>. ==Heimildir== <references/> [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] pj4evc90gp621d9x1dax0o6lihxg7ax 1964756 1964748 2026-05-29T15:36:25Z Gunnar Ásgrímsson 72417 Bætt inn niðurstöðum frá 2026 1964756 wikitext text/x-wiki '''Sveitarstjórn Sveitarfélagsins Skagafjarðar''' er lýðræðislegur vettvangur kjörinna fulltrúa íbúa [[Sveitarfélagið Skagafjörður|Sveitarfélaginu Skagafirði]]. Sveitarstjórn ber ábyrgð því að framfylgja þeim málefnum sem ríkið hefur falið sveitarstjórnum. Núverandi sveitarstjórn == 2026 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|sveitarstjórnarkosningum 16. maí 2026]]<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/nordurland-vestra/sameinad-sveitarfelag-i-skagafirdi/skagafjordur-2026/|title=Skagafjörður 2026|date=2026-03-03|website=KOSNINGASAGA|language=is-IS|access-date=2026-05-29}}</ref> Vinstrihreyfingin - grænt framboð bauð ekki fram, en þau fengu tvo fulltrúa 2022. Nýtt framboð var Miðflokkurinn. {| class="wikitable sortable" !Flokkur !Listi !% !+/-% !Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- |[[Framsóknarflokkurinn|''Framsóknarflokkur'']] |''B'' |22,88 | -9,45 |2 | -1 |- |[[Sjálfstæðisflokkurinn|''Sjálfstæðisflokkur'']] |''D'' |30,73 | +7,98 |3 | +1 |- |''Byggðalisti'' |''L'' |33,61 | +8,86 |3 | +1 |- |''[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkur]]'' |''M'' |12,78 | +12,78 |1 |Nýtt framboð |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipa sveitarstjórn:'' {| class="wikitable" |+ !Listi !Sveitarstjórnarfulltrúi |- | rowspan="2" |''B'' |Einar E. Einarsson |- |Hrund Pétursdóttir |- | rowspan="3" |''D'' |Magnús Barðdal |- |Sólborg Sigurrós Borgarsdóttir |- |Guðlaugur Skúlason |- | rowspan="3" |''L'' |Eyþór Fannar Sveinsson |- |Jóhanna Ey Harðardóttir |- |Sveinn Úlfarsson |- |''M'' |Högni Elfar Gylfason |} Þó að meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hefði haldið velli þá var meirihlutasamstarfið ekki endurnýjað. Sjálfstæðisflokkur og Byggðalisti mynduðu nýjan meirihluta og undirrituðu 29.maí 2026<ref>{{Cite web|url=https://www.feykir.is/is/frettir/nyr-meirihluti-byggdalista-og-sjalfstaedisflokks-i-skagafirdi-2|title=Nýr meirihluti Byggðalista og Sjálfstæðisflokks í Skagafirði|last=Feykir|website=Feykir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref>. == 2022 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|sveitarsjórnarkosningum 14. maí 2022]]<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/nordurland-vestra/sameinad-sveitarfelag-i-skagafirdi/sameinad-sveitarfelag-i-skagafirdi-2022/|title=Skagafjörður 2022|date=2022-02-20|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2022-09-20}}</ref> Í febrúar 2022 sameinuðust Sveitarfélagið Skagafjörður og Akrahreppur. í ráðgefandi atkvæðagreiðslu sem fór fram samhliða kosningum í maí 2022 var ákveðið að nafn nýs sveitarfélags yrði Skagafjörður. {| class="wikitable sortable" !Flokkur !Listi !% !+/-% !Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- |[[Framsóknarflokkurinn|''Framsóknarflokkur'']] |''B'' |32,33 | -1,72 |3 |0 |- |[[Sjálfstæðisflokkurinn|''Sjálfstæðisflokkur'']] |''D'' |22,75 | +1,77 |2 |0 |- |''Byggðalisti'' |''L'' |24,73 |4,15 |2 |0 |- |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|''Vinstrihreyfingin - grænt framboð'']] |''V'' |20,19 | -4,19 |2 |0 |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipa sveitarstjórn:'' {| class="wikitable" |+ !Listi !Sveitarstjórnarfulltrúi |- | rowspan="3" |''B'' |Einar E. Einarsson |- |Hrund Pétursdóttir |- |Hrefna Jóhannesdóttir |- | rowspan="2" |''D'' |Gísli Sigurðsson |- |Sólborg Sigurrós Borgarsdóttir |- | rowspan="2" |''L'' |Jóhanna Ey Harðardóttir |- |Sveinn Úlfarsson |- | rowspan="2" |''V'' |Álfhildur Leifsdóttir |- |Sigurlaug Vordís Eysteinsdóttir |} Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur endurnýjuðu meirihlutasamstarf sitt. == 2018 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2018|sveitarstjórnarkosningum 26. maí 2018]]<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/nordurland-vestra/sameinad-sveitarfelag-i-skagafirdi/sveitarfelagid-skagafjordur/sveitarfelagid-skagafjordur-2018/|title=Sveitarfélagið Skagafjörður 2018|date=2018-01-18|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2022-09-20}}</ref> Skagafjarðarlistinn bauð ekki fram í kosningunum 2018. Nýtt framboð var Byggðalisti. {| class="wikitable sortable" |+ !Flokkur !Listi !% !+/-% !Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- |[[Framsóknarflokkurinn|''Framsóknarflokkur'']] |''B'' |34,05 | -11,35 |3 | -2 |- |[[Sjálfstæðisflokkurinn|''Sjálfstæðisflokkur'']] |''D'' |20,98 | -5,72 |2 |0 |- |''Byggðalisti'' |''L'' |20,58 | +20,58 |2 |Nýtt framboð |- |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|''Vinstrihreyfingin - grænt framboð'']] |''V'' |24,38 | +9,28 |2 | +1 |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:'' {| class="wikitable" |+ !Listi !Sveitarstjórnarfulltrúi |- | rowspan="3" |''B'' |[[Stefán Vagn Stefánsson]] |- |Ingibjörg Huld Þórðardóttir |- |Laufey Kristín Skúladóttir |- | rowspan="2" |''D'' |Gísli Sigurðsson |- |Regína Valdimarsdóttir |- | rowspan="2" |''L'' |Ólafur Bjarni Haraldsson |- |Jóhanna Ey Harðardóttir |- | rowspan="2" |'''V''' |Bjarni Jónsson |- |Álfhildur Leifsdóttir |} Framsóknarflokkur og Sjákfstæðirflokkur endurnýjuðu meirihlutasamstarf sitt. == 2014 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2014|sveitarstjórnarkosningunum 31. maí 2014]]<ref>{{vefheimild|url=https://www.ruv.is/kosningar|titill=Sveitastjórnarkosningar - úrslit}}</ref>. Í kosningum 2014 buðu Frjálslyndir og óháðir, og Samfylkingin ekki fram sérframboð. Oddvitar listanna frá 2010 skipuðu efstu sæti nýs Skagafjarðarlista. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % !+/-% ! Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! ''B'' | bgcolor = 009900 | | 1007 | 45,4 | +7,4 | ''5'' | +1 |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! ''D'' | bgcolor = 0000FF | | 592 | 26,7 | +3,5 | ''2'' |0 |- ! align="right" | [[Skagafjarðarlistinn]] ! ''K'' | bgcolor = FF00FF | | 284 | 12,8 | -5,1 | ''1'' | -1* |- ! align="right" | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] ! ''V'' | bgcolor = FF0000 | | 334 | 15,1 | -0,2 | ''1'' |0 |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 87 | 3,8 | | | |- ! align="right" | - ! ''-'' | | ''-'' | ''-'' | | ''-'' | |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 3003 | | | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2304 | 76,7 | | | |} <nowiki>*</nowiki> Fyrrum fylgi og fulltrúar Skagafjarðarlista eru reiknuð sem samanlagt fylgi Frjálslynda og óháða, og Samfylkingar. ''Skipting sveitarstjórnarfulltrúa í Skagafirði 2014-2018'' {| cellpadding="10" cellspacing="2" |- | bgcolor=#FF00FF | | bgcolor=#FF8C00 | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#0000FF | |- | bgcolor=#009900 | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#0000FF | |- | bgcolor=#009900 | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#009900 | |- | bgcolor=#FFFFFF | | bgcolor=#009900 | | bgcolor=#009900 | | bgcolor=#FFFFFF | |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn'': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="5"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Stefán Vagn Stefánsson]] |- | [[Sigríður Magnúsdóttir]] |- | [[Bjarki Tryggvason]] |- | [[Viggó Jónsson]] |- | [[Þórdís Friðbjörnsdóttir]] |- ! rowspan="2"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Sigríður Svavarsdóttir]] |- | [[Gunnsteinn Björnsson]] |- ! [[Skagafjarðarlistinn|K]] | [[Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir]] |- ! [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V]] | [[Bjarni Jónsson]] |- |} Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur mynduðu meirihluta. == 2010 == Úrslit í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2010|sveitarstjórnarkosningunum 29. maí 2010]]<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/kosningar|titill=Sveitastjórnarkosningar - úrslit}}</ref>. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % !+/-% ! Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! ''B'' | bgcolor = 009900 | | 886 | 38,0 | +4,6 | ''4'' |0 |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! ''D'' | bgcolor = 0000FF | | 541 | 23,2 | -5,1 | ''2'' | -1 |- ! align="right" | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] og óháðir ! ''F'' | bgcolor = 00BFFF | | 219 | 9,4 | +1,4 | ''1'' | +1 |- ! align="right" | [[Samfylkingin]] ! ''S'' | bgcolor = FF8C00 | | 197 | 8,5 | -7,5 | ''1'' |0 |- ! align="right" | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] ! ''V'' | bgcolor = FF0000 | | 356 | 15,3 | +4 | ''1'' |0 |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 131 | 5,6 | | | |- ! align="right" | - ! ''-'' | | '''-''' | ''-'' | | ''-'' | |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 3052 | | | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2330 | 76,3 | | | |} ''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn'': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="4"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Stefán Vagn Stefánsson]] |- | [[Sigríður Magnúsdóttir]] |- | [[Bjarki Tryggvason]] |- | [[Viggó Jónsson]] |- ! rowspan="2"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Jón Magnússon]] |- | [[Sigríður Svavarsdóttir]] |- ! [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|F]] | [[Sigurjón Þórðarson]] |- ! [[Samfylkingin|S]] | [[Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir]] |- ! [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V]] | [[Bjarni Jónsson]] |- |} Vinstrihreyfingin - grænt framboð og Framsóknarflokkurinn mynduðu meirihluta þann [[4. júní]] [[2010]] og var [[Guðmundur Guðlaugsson]] ráðinn sveitarstjóri til að byrja með en [[Ásta Pálmadóttir]] tók við í september. [[Bjarni Jónsson]] var kjörin forseti sveitarstjórnar. == 2006 == Úrslit úr [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2006|sveitarstjórnarkosningunum 27. maí 2006]]<ref>{{vefheimild|url=http://kosningar.felagsmalaraduneyti.is/sveitarfelog/5200/urslit/nr/2779|titill=Félagsmálaráðuneytið, Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2006 - úrslit}}</ref>. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % !+/-% ! Fulltrúar !+/- Fulltrúar |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! ''B'' | bgcolor = 009900 | | 819 | 33,4 | +4,6 | ''4'' | +1 |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! ''D'' | bgcolor = 0000FF | | 693 | 28,3 | -5,9 | ''3'' |0 |- ! align="right" | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] og óháðir ! ''F'' | bgcolor = 00BFFF | | 197 | 8,0 | +2,5 | ''0'' |0 |- ! align="right" | [[Samfylkingin]] ! ''S'' | bgcolor = FF8C00 | | 392 | 16,0 | +7,1 | ''1'' |0* |- ! align="right" | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] ! ''V'' | bgcolor = FF0000 | | 276 | 11,3 | -8,6 | ''1'' | -1 |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 73 | 3,0 | | | |- ! align="right" | - ! ''-'' | | ''-'' | ''-'' | | ''-'' | |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 2952 | | | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2450 | 83,0 | | | |} <nowiki>*</nowiki> Fyrrum fylgi og fulltrúar Skagafjarðarlistans frá 2002 er talið sem fylgi Samfylkingar 2006 ''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn'': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="4"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Gunnar Bragi Sveinsson]] |- | [[Þórdís Friðbjörnsdóttir]] |- | [[Einar Eylert Einarsson]] |- | [[Sigurður Árnason]] |- ! rowspan="3"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Bjarni Egilsson]] |- | [[Páll Dagbjartsson]] |- | [[Katrín María Andrésdóttir]] |- ! [[Samfylkingin|S]] | [[Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir]] |- ! [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V]] | [[Bjarni Jónsson]] |- |} Samfylkingin og Framsóknarflokkurinn mynduðu meirihluta þann [[31. maí]] [[2006]] og var [[Guðmundur Guðlaugsson]] ráðinn sveitarstjóri en [[Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir]] var kjörin forseti sveitarstjórnar. == 2002 == Úrslit úr [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2002|sveitarstjórnarkosningunum 25. maí 2002]]<ref>{{vefheimild|url= https://hagstofa.is/lisalib/getfile.aspx?ItemID=2684|titill=Sveitastjórnarkosningar útgefið af Hagstofu Íslands í 14. apríl 2005, bls 20-21,31}}</ref>. Fjöldi sveitarstjórnarfulltrúa var fækkaður úr 11 í 9. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % !+/-% ! Menn !+/- Fulltrúar |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! ''B'' | bgcolor="009900" | | 729 | 28,8 | -4,6 | ''3'' | -1 |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! ''D'' | bgcolor="0000FF" | | 865 | 34,2 | -5 | ''3'' | -2 |- ! align="right" | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] og óháðir ! ''F'' | bgcolor="00BFFF" | | 138 | 5,5 | +5,5 | ''0'' |Nýtt framboð |- ! align="right" | [[Skagafjarðarlistinn]] ! ''S'' | bgcolor="FF8C00" | | 225 | 8,9 | -10 | '''1''' | -1 |- ! align="right" | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] ! '''U''' | bgcolor="FF0000" | | 503 | 19,9 | +19,9 | '''2''' |Nýtt framboð |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 69 | 2,7 | | | |- ! align="right" | - ! '''-''' | | '''-''' | '''-''' | | '''-''' | |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 2976 | | | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2529 | 85,0 | | | |} '''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn''': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="3"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Gunnar Bragi Sveinsson]] |- | [[Þórdís Friðbjörnsdóttir]] |- | [[Einar Eylert Einarsson]] |- ! rowspan="3"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Gísli Gunnarsson]] |- | [[Ásdís Guðmundsdóttir]] |- | [[Bjarni Maronsson]] |- ! [[Skagafjarðarlistinn|S]] | [[Snorri Styrkársson]] |- ! rowspan="2"| [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|U]] | [[Ársæll Guðmundsson]] |- | [[Bjarni Jónsson]] |- |} [[Sjálfstæðisflokkurinn]] og [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] mynduðu meirihluta. == 1998 == Úrslit úr [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1998|sveitarstjórnarkosningunum 1998]]<ref>{{vefheimild|url= https://hagstofa.is/lisalib/getfile.aspx?ItemID=1225|titill=Sveitastjórnarkosningar útgefið af Hagstofu Íslands í mars 1999, bls 76}}</ref>. {| class="wikitable" |- ! Flokkur ! Listi | ! Atkvæði ! % ! Menn |- ! align="right" | [[Framsóknarflokkurinn]] ! '''B''' | bgcolor = 009900 | | 863 | 33,4 | '''4''' |- ! align="right" | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] ! '''D''' | bgcolor = 0000FF | | 1014 | 39,2 | '''5''' |- ! align="right" | [[Skagafjarðarlistinn]] ! '''S''' | bgcolor = FF8C00 | | 490 | 18,9 | '''2''' |- ! align="right" | [[Vinsældalistinn]] ! '''U''' | bgcolor = FFFFFF | | 155 | 6,0 | '''0''' |- ! align="right" | Auðir og ógildir ! | | 65 | 2,5 | |- ! align="right" | - ! '''-''' | | '''-''' | '''-''' | '''-''' |- ! align="right" | Á kjörskrá ! | | 3051 | | |- ! align="right" | Greidd atkvæði ! | | 2587 | 84,8 | |} '''Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn''': {| class="wikitable" |- ! Listi ! Sveitarstjórnarfulltrúi |- ! rowspan="4"| [[Framsóknarflokkurinn|B]] | [[Elínborg Hilmarsdóttir]] |- | [[Herdís Á. Sæmundsdóttir]] |- | [[Sigurður Friðriksson]] |- | [[Stefán Sigurður Guðmundsson|Stefán Guðmundsson]] |- ! rowspan="5"| [[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] | [[Árni Egilsson]] |- | [[Ásdís Guðmundsdóttir]] |- | [[Gísli Gunnarsson]] |- | [[Páll Hermann Kolbeinsson]] |- | [[Sigrún Alda Sighvatsdóttir]] |- ! rowspan="2"| [[Skagafjarðarlistinn|S]] | [[Ingibjörg Hafstað]] |- | [[Snorri Styrkársson]] |- |} [[Framsóknarflokkurinn]] og [[Sjálfstæðisflokkurinn]] mynduðu meirihluta<ref>{{vefheimild|url= http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=198093&pageId=2969700&lang=is&q=meirihlutasamstarf%20skagafir%F0i|titill=DV 26. maí 1998, bls 7}}</ref>. ==Heimildir== <references/> [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] 01jqsicijp2ay1tc6cj4n1ty4eh3cs9 0 88590 1964705 1962334 2026-05-29T12:38:12Z Sjallinn 117090 1964705 wikitext text/x-wiki Fyrstu formlegu '''bæjarstjórnarkosningarnar í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]''' fóru fram [[1. júní]] [[1908]]. Fram til ársins [[1930]] fóru bæjarstjórnarkosningar yfirleitt fram á tveggja ára fresti og var kosið um tvo til fjóra bæjarfulltrúa í hvert skipti. Tveir til fjórir bæjarfulltrúar þurftu þá að víkja sæti fyrir hverjar kosningar, en máttu bjóða sig fram aftur. Frá og með 1930 hafa bæjarstjórnarkosningar farið fram á fjögurra ára fresti og hefur þá verið kosið um alla bæjarfulltrúa til fjögurra ára í senn. Í upphafi voru bæjarfulltrúar kosnir úr hópi kaupmanna og atvinnurekenda í Hafnarfirði og stuðningsmanna þeirra. Árið 1914 bauð [[Verkamannafélagið Hlíf]] fram lista fyrir bæjarstjórnarkosningar og myndaðist þá fyrsti vísir af [[Stjórnmálaflokkur|flokkaskiptingu]] í bænum. == 1908 == {| class="wikitable" align=right |- ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | Böðvar Böðvarsson |- | Guðmundur Helgason |- | Jón Gunnarsson |- | Kristinn Vigfússon |- | Sigfús Bergmann |- | Sigurgeir Gíslason |- | Þórður Edílonsson |} Í lok febrúar 1908 fór fram prófkjör til að ákveða hverjir skyldu veljast til setu í bæjarstjórn. Prófkjörið fór þannig fram að fjölmennustu félög bæjarins kusu sér fulltrúa til að setja saman framboðslista. Þessir fulltrúar, sem samtals voru 11, létu prenta atkvæðaseðla með nöfnum nokkurra manna sem þóttu líklegir til að ná kjöri. Kjósendur í félögunum völdu síðan sjö manns af listunum, jafnmarga og fjölda bæjarfulltrúa, en einnig var heimilt að bæta nýjum nöfnum á atkvæðaseðilinn. Þegar úrslit prófkjörsins urðu ljós, komust fulltrúarnir ellefu að þeirri niðurstöðu að eftirtaldir skyldu veljast í bæjarstjórn: * [[Páll Einarsson]], sýslumaður * Guðmundur Helgason, skrifari * Böðvar Böðvarsson, bakari * Sigurgeir Gíslason, verkstjóri * Jón Gunnarsson, verslunarstjóri * Kristinn Vigfússon, trésmiður * Sigfús Bergmann, verslunarstjóri Sem varabæjarfulltrúar voru valdir * Þórður Edílonsson, héraðslæknir * Jón Mathiesen, verslunarmaður, * August Flygenring, kaupmaður * Jóhannes J. Reykdal, verksmiðjueigandi Í kosningunum 1. júní var aðeins þessi eini listi í boði, með þeirri breytingu að Þórður Edílonsson kom inn í stað Páls Einarssonar, sem skömmu áður hafði verið skipaður [[Borgarstjóri Reykjavíkur|borgarstjóri Reykjavíkur]]. Af rúmlega 400 manns sem voru á kjörskrá mættu aðeins 25 á kjörstað og greiddu allir þessum lista atkvæði. Félög í Hafnarfirði urðu öll ásátt um sameiginlegan framboðslista og því má segja að hinar raunverulegu bæjarstjórnarkosningar hafi verið prófkjörið sem fór fram í lok febrúar, kosningarnar 1. júní hafi aðeins verið formsatriði.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 56-60</ref><br /> Fyrsti bæjarstjóri Hafnarfjarðar telst vera [[Páll Einarsson]], þó að hann hafi aðeins gegnt embættinu í nokkra daga, en hann var skipaður bæjarfógeti í Hafnarfirði 28. mars 1908. Þá var venja að bæjarfógetar í kaupstöðum (annars staðar en í Reykjavík) væru jafnframt bæjarstjórar þar. Eftir að Páll Einarsson lét af störfum bæjarstjóra og fram til 1930 voru eftirtaldir bæjarstjórar starfandi:<br /> * Magnús Sigurðsson (10. júní - 31. október 1908) * Jón Hermannsson (1. nóvember 1908 - 31. mars 1909) * Magnús Jónsson (1. apríl 1909 - 31. janúar 1930)<br /> Árið 1930 var horfið frá því fyrirkomulagi að bæjarfógeti væri jafnframt bæjarstjóri.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 72</ref> == 1909 == {| class="wikitable" align=right |- ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | August Flygenring |- | Böðvar Böðvarsson |- | Guðmundur Helgason |- | Kristinn Vigfússon |- | Sigfús Bergmann |- | Sigurgeir Gíslason |- | Þórður Edílonsson |} [[23. nóvember]] [[1909]] sagði Jón Gunnarsson sig úr bæjarstjórn Hafnarfjarðar vegna flutnings úr bænum. Annar fulltrúi var kosinn í hans stað [[3. desember]] sama ár og urðu úrslit kosninganna þessi: {| class="wikitable" |- ! Listi !! Fulltrúi !! Atkvæði |- | A || August Flygenring || 129 |- | B || Jón Hinriksson || 45 |- | C || Jón Jónasson || 7 |} Ógild atkvæði voru 19. Á kjörskrá voru rúmlega 480 manns.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 61</ref> <br clear="all"> == 1910 == {| class="wikitable" align=right |- ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | August Flygenring |- | Böðvar Böðvarsson |- | Einar Þorgilsson |- | Guðmundur Helgason |- | Kristinn Vigfússon |- | Sigfús Bergmann |- | Þórður Edílonsson |} Á fundi bæjarstjórnar í desember 1909 var varpað hlutkesti um það hverjir skyldu ganga úr bæjarstjórn samkvæmt lögum um Bæjarstjórn Hafnarfjarðar. Það kom í hlut þeirra Sigfúsar Bergmanns og Sigurgeirs Gíslasonar að víkja. 3. janúar 1910 var kosið um tvo nýja bæjarfulltrúa og féllu atkvæði þannig: {| class="wikitable" |- ! Listi !! Fulltrúar !! Fjöldi atkvæða |- | A || Einar Þorgilsson og Sigfús Bergmann || 152 |- | B || Sigurður Bjarnason og Sigfús Bergmann || 20 |- | C || Sigfús Bergmann og Einar Þorgilsson || 28 |- | D || Sigurgeir Gíslason og Sigurður Bjarnason || 20 |} Ógild atkvæði voru 23, greidd atkvæði voru 239.<br /> Kristinn Vigfússon sagði sig úr bæjarstjórn [[10. september]] [[1910]] vegna heilsubrests. Í stað hans var kosið um nýjan fulltrúa [[11. október]] sama ár. Eini frambjóðandinn var Sigurgeir Gíslason og var hann kosinn með öllum atkvæðum.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 63</ref> == 1912 == {| class="wikitable" align=right |- ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | August Flygenring |- | Böðvar Böðvarsson |- | Einar Þorgilsson |- | Guðmundur Helgason |- | Sigfús Bergmann |- | Sigurgeir Gíslason |- | Þórður Edílonsson |- | |- | '''Frá 9. febrúar:''' |- | Elías Halldórsson |- | Sigurður Bjarnason |} Í árslok 1911 var ákveðið að Sigurgeir Gíslason og Einar Þorgilsson skyldu ganga úr bæjarstjórninni. Við bæjarstjórnarkosningar [[8. janúar]] [[1912]] voru 3 listar í framboði og féllu atkvæði þannig: {| class="wikitable" |- ! Listi !! Fulltrúar !! Atkvæði |- | A || Þórður Edílonsson og Sigurður Bjarnason || 47 |- | B || Sigurður Bjarnason og Sigurgeir Gíslason || 16 |- | C || Sigurgeir Gíslason og Sigurður Kristjánsson || 54 |} Ógild atkvæði voru 28. Kosningu hlutu Þórður Edílonsson og Sigurgeir Gíslason<br /> [[21. janúar]] [[1912]] var samþykkt að fjölga bæjarfulltrúum um tvo, þannig að þeir yrðu níu í stað sjö. Þann [[9. febrúar]] sama ár var kosið um tvo bæjarfulltrúa í viðbót við þá sem fyrir sátu og urðu úrslit kosninganna þessi: {| class="wikitable" |- ! Listi !! Fulltrúar !! Atkvæði |- | A || Elías Halldórsson og Ísak Bjarnason || 45 |- | B || Eyjólfur Illugason og Magnús Jóhannesson || 30 |- | C || Magnús Jónsson og Ísak Bjarnason || 15 |- | D || Sigurður Bjarnason og Steingrímur Torfason || 67 |} Kosningu hlutu Elías Halldórsson og Sigurður Bjarnason<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 63</ref> == 1914 == {| class="wikitable" align=right |- ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | bgcolor=#FF0000 | | Magnús Jóhannesson |- | | August Flygenring |- | | Einar Þorgilsson |- | | Elías Halldórsson |- | | Guðmundur Helgason |- | | Sigfús Bergmann |- | | Sigurður Bjarnason |- | | Sigurgeir Gíslason |- | | Þórður Edílonsson |} Í lok ársins [[1913]] gengu August Flygenring, Böðvar Böðvarsson og Guðmundur Helgason úr bæjarstjórninni. Kosningar fóru fram [[20. janúar]] [[1914]]. [[Verkamannafélagið Hlíf]] bauð fram lista við bæjarstjórnarkosningar í fyrsta skipti. Reglur um framboð á þessum árum voru mjög frjálslegar og því var hægt að setja menn á framboðslista án samþykkis þeirra. Þess vegna var Guðmundur Helgason á báðum listunum sem í framboði voru. Atkvæði í kosningunum féllu þannig: {| class="wikitable" |- ! Listi ! ! Fulltrúar ! Atkvæði |- | A - Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Guðmundur Helgason, Sigurður Kristjánsson og Magnús Jóhannesson | 49 |- | B | | August Flygenring, Guðmundur Helgason og Ólafur V. Davíðsson | 79 |} Kosningu hlutu August Flygenring, Guðmundur Helgason og Magnús Jóhannesson.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 63-64</ref> <br clear="all"> == 1916 == {| class="wikitable" align=right |- ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | bgcolor=#FF0000 | | Magnús Jóhannesson |- | bgcolor=#FF0000 | | Pétur V. Snæland |- | bgcolor=#FF0000 | | Sveinn Auðunsson |- | | August Flygenring |- | | Elías Halldórsson |- | | Guðmundur Helgason |- | | Sigurgeir Gíslason |- | | Þórarinn Böðvarsson |- | | Þórður Edílonsson |} Í janúar [[1916]] voru kosnir þrír bæjarfulltrúar. Einn í stað Sigurðar Bjarnasonar, sem lést 26. maí 1915 og tveir í stað Einars Þorgilssonar og Sigfúsar Bergman. [[4. janúar]] var kosið um bæjarfulltrúa til tveggja ára í stað Sigurðar Bjarnasonar og féllu atkvæðin þannig: {| class="wikitable" |- ! Listi ! ! Fulltrúi ! Atkvæði |- | A | | Sigurður Kristjánsson | 36 |- | B | | Þórarinn Böðvarsson | 81 |- | C - Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Guðmundur Jónasson | 57 |} Atkvæði greiddu 179, ógild atkvæði voru 5.<br /> [[7. janúar]] var kosið um tvo bæjarfulltrúa til sex ára í stað Einars Þorgilssonar og Sigfúsar Bergman. þrír listar voru í framboði. Atkvæði féllu svo: {| class="wikitable" |- ! Listi ! ! Fulltrúar ! Atkvæði |- | A - Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Sveinn Auðunsson og Pétur V. Snæland | 204 |- | B | Example | | Ólafur V. Davíðsson og Þórarinn Egilsson | 46 |- | C | Example | | Þórarinn Egilsson og Steingrímur Torfason | 41 |} Ógild atkvæði voru 16.<br /> Kosningu hlutu Sveinn Auðunsson og Pétur V. Snæland.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 64-65</ref> <br clear="all"> == 1918 == {| class="wikitable" align=right |- ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | bgcolor=#FF0000 | | Davíð Krisjánsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Gísli Kristjánsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Magnús Jóhannesson |- | bgcolor=#FF0000 | | Pétur V. Snæland |- | bgcolor=#FF0000 | | Sveinn Auðunsson |- | | August Flygenring |- | | Einar Þorgilsson |- | | Guðmundur Helgason |- | | Þórður Edílonsson |} Í byrjun ársins [[1918]] gengu Elías Halldórsson, Sigurgeir Gíslason, Þórarinn Böðvarsson og Þórður Edílonsson úr bæjarstjórn. [[12. janúar]] var kosið um eftirmenn þeirra og féllu atkvæði þannig: {| class="wikitable" |- ! Listi ! ! Fulltrúi ! Atkvæði |- | A | | Sigfús Bergmann | 36 |- | B | | Einar Þorgilsson | 135 |- | C - Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Davíð Kristjánsson og Gísli Kristjánsson | 142 |- | D | | Þórður Edílonsson | 93 |- | E | | Sigurgeir Gíslason | 21 |} Alls voru greidd 439 atkvæði. Ógild atkvæði voru 12<br /> Kosningu hlutu Einar Þorgilsson, Davíð Kristjánsson, Gísli Kristjánsson og Þórður Edílonsson.<br /> Þó að fulltrúar Hlífar hafi verið fimm að loknum þessum kosningum þýðir það ekki að Hlíf hafi haft meirihluta í bæjarstjórninni. Flokkaskipting var ekki orðin eins skýr og hún varð síðar. Auk þess hafði Pétur V. Snæland aldrei verið í félaginu.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 65</ref> <br clear="all"> == 1920 == {| class="wikitable" align=right |- ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | bgcolor=#FF0000 | | Davíð Kristjánsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Gísli Kristjánsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Pétur V. Snæland |- | bgcolor=#FF0000 | | Sveinn Auðunsson |- | | Einar Þorgilsson |- | | Guðmundur Helgason |- | | Sigurgeir Gíslason |- | | Steingrímur Torfason |- | | Þórður Edílonsson |} August Flygenring, Guðmundur Helgason og Magnús Jóhannesson gengu úr bæjarstjórn fyrir kosningar [[12. janúar]] [[1920]]. Tveir listar voru í framboði og urðu úrslitin sem hér segir: <ref>[http://www.timarit.is/files/11820524.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 13. janúar 1920. Bls. 2: Bæjarstjórnarkosning]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! ! Atkvæði ! Fjöldi fulltrúa |- | A | | | 202 | 3 |- | B - Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | 68 | 0 |} Atkvæði greiddu 289, þar af voru 19 ógild.<br /> Kosningu hlutu Guðmundur Helgason, Sigurgeir Gíslason og Steingrímur Torfason.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 65</ref> <br clear="all"> == 1922 == {| class="wikitable" align=right |- ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | bgcolor=#FF0000 | | Davíð Kristjánsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Gísli Kristjánsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Gunnlaugur Kristmundsson |- | | Einar Þorgilsson |- | | Guðmundur Helgason |- | | Ólafur Böðvarsson |- | | Sigurgeir Gíslason |- | | Steingrímur Torfason |- | | Þórður Edílonsson |} Í byrjun ársins [[1922]] gengu Pétur V. Snæland og Sveinn Auðunsson úr bæjarstjórninni. Kosningar um fulltrúa í þeirra stað fóru þannig: {| class="wikitable" |- ! Listi ! ! Fulltrúar ! Atkvæði |- | A | | | Ólafur Böðvarsson | 122 |- | B - Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Gunnlaugur Kristmundsson og Guðmundur Jónasson | 243 |- | C | | | Ólafur Þórðarson | 84 |- | D | | | Pétur V. Snæland | 56 |- | E | | | Sveinn Auðunsson | 31 |} Greidd voru 555 atkvæði, þar af voru 19 ógild.<br /> Kosningu hlutu Pétur V. Snæland og Sveinn Auðunsson. <br /> Þessar kosningar voru dæmdar ógildar, vegna þess að kjósanda sem var á kjörskrá var meinað að greiða atkvæði. Því var kosið á ný [[15. febrúar]]. Þá voru tveir listar í boði, A-listi og B-listi Hlífar og urðu úrslit kosninganna þessi: {| class="wikitable" |- ! Listi ! ! Atkvæði ! Fulltrúar |- | A | | 344 | 1 |- | B - Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | 357 | 1 |} Greidd voru 711 atkvæði, 11 voru ógild.<br /> Kosningu hlutu Ólafur Böðvarsson (A) og Gunnlaugur Kristmundsson (B)<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 66-67</ref> <br clear="all"> == 1923 == {| class="wikitable" align=right |- ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | bgcolor=#0000FF | | Bjarni Snæbjörnsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Davíð Kristjánsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Gísli Kristjánsson |- | bgcolor=#FF0000 | | Gunnlaugur Kristmundsson |- | | Einar Þorgilsson |- | | Guðmundur Helgason |- | | Ólafur Böðvarsson |- | | Sigurgeir Gíslason |- | | Þórður Edílonsson |} Steingrímur Torfason lét af störfum í bæjarstjórninni [[2. október]] [[1923]]. Kosningar um eftirmann hans voru haldnar [[15. október]]. Í þessum kosningum bauð [[Borgaraflokkurinn (eldri)|Borgaraflokkurinn]] fram mann, en flokkurinn tók þátt í [[Alþingiskosningar 1923|alþingiskosningum]] þetta sama haust. Í bæjarstjórnarkosningunum féllu atkvæðin þannig: {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Fulltrúi ! Atkvæði |- | A | Borgaraflokkurinn | bgcolor=#0000FF | | Bjarni Snæbjörnsson | 397 |- | B | Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Guðmundur Jónasson | 390 |} Atkvæði greiddu 792, ógild atkvæði voru 5.<br /> Á kjörskrá voru 1030 manns.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 67</ref> <br clear="all"> == 1924 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | Borgarafl. | bgcolor=#0000FF | | August Flygenring |- | Borgarafl. | bgcolor=#0000FF | | Jón Einarsson |- | VMF Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Davíð Kristjánsson |- | VMF Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Guðmundur Jónasson |- | VMF Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | Gunnlaugur Kristmundsson |- | Íhaldsfl. | bgcolor=#00BFFF | | Bjarni Snæbjörnsson |- | Íhaldsfl. | bgcolor=#00BFFF | | Guðmundur Helgason |- | Íhaldsfl. | bgcolor=#00BFFF | | Sigurgeir Gíslason |- | | | Ólafur Böðvarsson |} Í byrjun ársins [[1924]] gengu Davíð Kristjánsson, Gísli Kristjánsson, Einar Þorgilsson og Þórður Edílonsson úr bæjarstjórninni. Í þeirra stað voru kosnir fulltrúar þann [[12. janúar]]. Í framboði voru tveir listar: Verkamannafélagið Hlíf og Borgaraflokkurinn. Úrslit kosninganna urðu eftirfarandi: {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! Fulltrúar |- | A | Verkamannafélagið Hlíf | bgcolor=#FF0000 | | 324 | 2 |- | B | Borgaraflokkurinn | bgcolor=#0000FF | | 427 | 2 |} Bæjarfulltrúar urðu þeir Davíð Kristjánsson (A), Guðmundur Jónasson (A), August Flygenring (B) og Jón Einarsson (B).<br /> Þetta voru síðustu kosningarnar þar sem Verkamannafélagið Hlíf bauð fram lista. Við Verkamannafélaginu í þessum málefnum tók fulltrúaráð verkalýðsfélaganna og Alþýðuflokksins, sem þá hafði nýlega verið stofnað í Hafnarfirði. Þessar kosningar voru einnig sögulegar að því leyti að lengi vel upp frá þessu tókust tvö öfl á um völdin í bænum: [[Alþýðuflokkurinn]] og [[Borgaraflokkurinn (eldri)|Borgaraflokkurinn]] (sem síðar varð að [[Íhaldsflokkurinn|Íhaldsflokknum]], og enn síðar að [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokknum]]).<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 67</ref> <br clear="all"> == 1926 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Björn Jóhannesson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Davíð Kristjánsson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Jónasson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Gunnlaugur Kristmundsson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Kjartan Ólafsson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Þorvaldur Árnason |- | Borgarafl. | bgcolor=#0000FF | | Jón Einarsson |- | Íhaldsfl. | bgcolor=#00BFFF | | Ásgrímur M. Sigfússon |- | Íhaldsfl. | bgcolor=#00BFFF | | Ólafur Böðvarsson |} August Flygenring fékk lausn frá störfum í bæjarstjórn [[8. desember]] [[1925]], vegna heilsubrests. Ákveðið var að kosning bæjarfulltrúa í hans stað færi fram samhliða bæjarstjórnarkosningum í janúar [[1926]]. Þá gengu Bjarni Snæbjörnsson, Guðmundur Helgason og Sigurgeir Gíslason úr bæjarstjórninni, alllir úr Íhaldsflokknum. Kosningarnar fóru fram [[16. janúar]].<br /> Í stað Augusts Flygenrings var kosinn bæjarfulltrúi til fjögurra ára. Þar voru í framboði tveir listar og urðu úrslitin eftirfarandi: {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Fulltrúi ! Atkvæði |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | Kjartan Ólafsson | 527 |- | B | [[Íhaldsflokkurinn]] | bgcolor=#00BFFF | | Bjarni Snæbjörnsson | 388 |} Þrjá fulltrúa átti að kjósa til sex ára. Þar voru einnig A-listi Alþýðuflokksins og B-listi Íhaldsflokksins í framboði.<br /> A-listinn var afturkallaður á síðustu stundu, tveimur dögum fyrir kosningar, en var svo endurnýjaður skömmu síðar. Úrslit kosninganna urðu þessi: {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 547 | 2 |- | B | [[Íhaldsflokkurinn]] | bgcolor=#00BFFF | | 359 | 1 |} Bæjarfulltrúar urðu Björn Jóhannesson (A), Þorvaldur Árnason (A) og Ásgrímur M. Sigfússon (B).<br /> Þessar kosningar urðu upphafið að 28 ára samfelldum meirihluta Alþýðuflokksins í bæjarstjórn Hafnarfjarðar.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 67-69</ref> <br clear="all"> == 1928 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Björn Jóhannesson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Davíð Kristjánsson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Jónasson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Gunnlaugur Kristmundsson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Kjartan Ólafsson |- | Alþ. | bgcolor=#FF8C00 | | Þorvaldur Árnason |- | Borgarafl. | bgcolor=#0000FF | | Jón Einarsson |- | Íhaldsfl. | bgcolor=#00BFFF | | Ásgrímur M. Sigfússon |- | Íhaldsfl. | bgcolor=#00BFFF | | Helgi Guðmundsson |} Í ársbyrjun [[1928]] gengu Gunnlaugur Kristmundsson og Ólafur Böðvarsson úr bæjarstjórninni.<br /> Bæjarstjórnarkosningar áttu að fara fram [[21. janúar]]. [[Alþýðuflokkurinn]] og [[Íhaldsflokkurinn]] ákváðu hins vegar að bjóða fram sameiginlegan lista, sem á voru Gunnlaugur Kristmundsson (Alþýðuflokki) og Helgi Guðmundsson (Íhaldsflokki). Þar sem sýnt þótti að flokkarnir fengju hvor sinn fulltrúa var ákveðið að aflýsa kosningunum. Enginn annar listi bauð fram og voru Gunnlaugur og Helgi því sjálfkjörnir, án þess að kosningar færu fram.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 69</ref> <br clear="all"> == 1930 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Davíð Kristjánsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kjartan Ólafsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Björn Jóhannesson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Þorvaldur Árnason |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Gísli Kristjánsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Ásgrímur M. Sigfússon |- | B | bgcolor=#0000FF | | Helgi Guðmundsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Þorleifur Jónsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Björn Þorsteinsson |} Árið [[1930]] var kosið í fyrsta skipti samkvæmt nýjum lögum um kosningar í málefnum sveita og kaupstaða, sem höfðu verið samþykkt á alþingi 1929. Nú voru bæjarfulltrúar kosnir til fjögurra ára, allir í einu, en ekki tveir til fjórir í hvert skipti. Einnig komu til sögunnar varabæjarfulltrúar, sem tóku sæti í bæjarstjórn í forföllum aðalbæjarfulltrúa. Einnig var horfið frá því fyrirkomulagi að bæjarfógeti væri jafnframt bæjarstjóri. Enn eitt nýmælið var að nú skyldi bæjarstjórn kjósa sér forseta, sem stjórnaði umræðum á bæjarstjórnarfundum.<br /> Kosningarnar fóru fram [[18. janúar]] 1930 og urðu úrslitin eftirfarandi: <ref>[http://www.timarit.is/files/11884831.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 19. janúar 1930. Bls. 5: Bæjarstjórnarkosningarnar í Hafnarfirði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 772 | 54,8 | 5 |- | B | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 636 | 45,2 | 4 |} Greidd atkvæði voru 1432, þar af voru 24 atkvæði ógild.<br /> Á fyrsta fundi nýkjörinnar bæjarstjórnar, [[28. janúar]], var Björn Jóhannesson kosinn forseti bæjarstjórnar. [[Emil Jónsson]] var kosinn bæjarstjóri og Davíð Kristjánsson varabæjarstjóri.<br /> Þorvaldur Árnason óskaði eftir lausn frá bæjarfulltrúastarfinu [[22. febrúar]] 1930. Emil Jónsson tók sæti hans, en hann hafði verið fyrsti varabæjarfulltrúi Alþýðuflokksins.<br /> Helgi Guðmundsson sagði sig úr bæjarstjórn vegna flutnings úr bænum í upphafi ársins [[1931]]. Sæti hans tók Bjarni Snæbjörnsson.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 75</ref> <br clear="all"> == 1934 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Davíð Kristjánsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Björn Jóhannesson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Jónasson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Gissurarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | [[Emil Jónsson]] |- | B | bgcolor=#0000FF | | Bjarni Snæbjörnsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Þorleifur Jónsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Loftur Bjarnason |- | B | bgcolor=#0000FF | | Ólafur Þórðarson |} Kosningar fóru fram [[12. janúar]] [[1934]]. <ref>[http://www.timarit.is/files/11943519.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 13. janúar 1934. Bls. 4: Kosningin í Hafnarfirði í gær]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 990 | 53,5 | 5 |- | B | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 823 | 44,4 | 4 |- | C | [[Kommúnistaflokkur Íslands]] | bgcolor=#FF0000 | | 39 | 2,1 | 0 |} 2009 manns voru á kjörskrá. Atkvæði greiddu 1871, þar af voru 19 ógild.<br /> Bæjarstjóri varð [[Emil Jónsson]] og forseti bæjarstjórnar var Björn Jóhannesson. Guðmundur Jónasson varð varabæjarstjóri.<br /> Davíð Kristjánsson tók við sem forseti bæjarstjórnar í janúar 1936, en Björn Jóhannesson gat ekki sinnt störfum vegna veikinda. Við sæti hans í bæjarstjórn tók Magnús Kjartansson.<br /> Emil Jónsson lét af embætti bæjarstjóra 1. maí 1937, en sat þó áfram í bæjarstjórninni. Á sama tíma fékk Guðmundur Jónasson lausn frá starfi varabæjarstjóra. Sem varabæjarstjóri í hans stað var kosinn Guðmundur Gissurarson og sinnti hann störfum bæjarstjóra út kjörtímabilið.<br /> Ólafur Þórðarson sagði sig úr bæjarstjórninni 15. desember 1937 og tók Sigurgeir Gíslason sæti hans.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 75-77</ref> <br clear="all"> == 1938 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kjartan Ólafsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Björn Jóhannesson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Gissurarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ólafur Þ. Kristjánsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | [[Emil Jónsson]] |- | B | bgcolor=#0000FF | | Þorleifur Jónsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Loftur Bjarnason |- | B | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Einarsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |} Kosið var [[30. janúar]] [[1938]].<ref>[http://www.timarit.is/files/12069052.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 1. febrúar 1938. Bls. 5: Kosningarnar utan Reykjavíkur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] og [[Kommúnistaflokkur Íslands|Kommúnistaflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 983 | 50,4 | 5 |- | B | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 969 | 49,6 | 4 |} Greidd atkvæði voru 1998, auðir og ógildir seðlar voru 36.<br /> Björn Jóhannesson var kosinn forseti bæjarstjórnar. Bæjarstjóri var kosinn Friðjón Skarphéðinsson. Hann tók þó ekki við embættinu fyrr en í júní 1938 og var Guðmundur Gissurarson bæjarstjóri þangað til.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 77</ref> <br clear="all"> == 1942 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kjartan Ólafsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Björn Jóhannesson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Gissurarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir G. Stefánsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | [[Emil Jónsson]] |- | B | bgcolor=#0000FF | | Þorleifur Jónsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Loftur Bjarnason |- | B | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Hermann Guðmundsson |} Kosningarnar fóru fram [[25. janúar]] [[1942]]. <ref>[http://www.timarit.is/files/12732877.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 28. janúar 1943. Bls. 2: Úrslitin í kaupstöðunum]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 987 | 51,9 | 5 |- | B | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 785 | 41,3 | 4 |- | C | Óháðir verkamenn/[[Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn|Sósíalistaflokkurinn]] | bgcolor=#FF0000 | | 129 | 6,8 | 0 |} Greidd atkvæði voru 1941, af þeim voru 40 seðlar auðir og ógildir.<br /> Bæjarstjóri var Friðjón Skarphéðinsson. Hann lét af störfum í lok febrúar 1945 og var Eiríkur Pálsson ráðinn bæjarstjóri í stað hans, 1. mars 1945.<br /> Hermann Guðmundsson sagði sig úr bæjarstjórn 20. október 1942 og sæti hans tók Bjarni Snæbjörnsson.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 77-78</ref> <br clear="all"> == 1946 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kjartan Ólafsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Björn Jóhannesson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Gissurarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir G. Stefánsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | [[Emil Jónsson]] |- | B | bgcolor=#0000FF | | Bjarni Snæbjörnsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Loftur Bjarnason |- | B | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | C | bgcolor=#FF0000 | | Kristján Andrésson |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1946|Sveitarstjórnarkosningar 1946]] fóru fram [[27. janúar]].<ref>[http://www.timarit.is/files/13017909.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 29. janúar 1946. Bls. 2: Kosningaúrslit úti á landi]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 1187 | 53,0 | 5 |- | B | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 773 | 34,5 | 3 |- | C | [[Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn|Sósíalistaflokkurinn]] | bgcolor=#FF0000 | | 278 | 12,4 | 1 |} Atkvæði greiddu 2286. 48 atkvæði voru ógild.<br /> Björn Jóhannesson varð forseti bæjarstjórnar og Eiríkur Pálsson var bæjarstjóri. Eiríkur lét af starfi bæjarstjóra 1. nóvember 1948. Guðmundur Gissurarson varð bæjarstjóri til ársloka 1948, en 1. janúar 1949 tók Helgi Hannesson við embættinu.<br /> Bjarni Snæbjörnsson sagði sig úr bæjarstjórn 6. maí 1947 og tók Þorleifur Jónsson við sæti hans.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 78</ref> <br clear="all"> == 1950 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Gissurarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Óskar Jónsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ólafur Þ. Kristjánsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Stefán Gunnlaugsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | [[Emil Jónsson]] |- | B | bgcolor=#0000FF | | Þorleifur Jónsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | B | bgcolor=#0000FF | | Helgi S. Guðmundsson |- | C | bgcolor=#FF0000 | | Kristján Andrésson |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1950|Sveitarstjórnarkosningarnar 1950]] fóru fram [[29. janúar]].<ref>[http://www.timarit.is/files/15620451.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 31. janúar 1950. Bls. 2: Úrslit bæjar- og sveitarstjórnarkosninganna]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 1331 | 51,4 | 5 |- | B | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 973 | 37,5 | 3 |- | C | [[Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn|Sósíalistaflokkurinn]] | bgcolor=#FF0000 | | 285 | 11,0 | 1 |} Alls voru greidd 2642 atkvæði. 53 seðlar voru auðir og ógildir.<br /> Helgi Hannesson var endurkjörinn bæjarstjóri og Guðmundur Gissurarson varð forseti bæjarstjórnar.<br /> Þorleifur Jónsson sagði sig úr bæjarstjórn 6. janúar 1951 og tók Ingólfur Flygenring sæti hans.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 80</ref> <br clear="all"> == 1954 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Gissurarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Óskar Jónsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ólafur Þ. Kristjánsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Stefán Gunnlaugsson |- | C | bgcolor=#FF0000 | | Kristján Andrésson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Helgi S. Guðmundsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Eggert Ísaksson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Jón Gíslason |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1954|Sveitarstjórnarkosningarnar 1954]] voru haldnar [[31. janúar]].<ref>[http://www.timarit.is/files/15681947.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 2. febrúar 1954. Bls. 2: Úrslit bæjarstjórnarkosninganna]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 1306 | 44,1 | 4 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 143 | 4,8 | 0 |- | C | [[Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn|Sósíalistaflokkurinn]] | bgcolor=#FF0000 | | 266 | 9,0 | 1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 1247 | 42,1 | 4 |} Greidd atkvæði voru 3013, auðir og ógildir seðlar voru 51.<br /> Framsóknarflokkurinn bauð fram lista í fyrsta sinn í Hafnarfirði, en hingað til hafði flokkurinn stutt Alþýðuflokkinn í bæjarmálunum. Meirihluti Alþýðuflokksins féll í þessum kosningum, en hann hafði verið óslitinn frá árinu 1926. Alþýðuflokkurinn myndaði þess vegna meirihluta með Sósíalistaflokknum. Stefán Gunnlaugsson var kjörinn bæjarstjóri og Geir Gunnarsson varabæjarstjóri. Forseti bæjarstjórnar var endurkjörinn Guðmundur Gissurarson.<br /> Emil Jónsson tók bæjarfulltrúasæti Stefáns Gunnlaugssonar 2. mars 1954. Stefáni fannst ekki fara vel á því að vera bæði bæjarfulltrúi og bæjarstjóri.<br /> Um tíma slitnaði upp úr meirihlutasamstarfinu vegna deilna Alþýðuflokksins og Sósíalistaflokksins um rekstur Bæjarútgerðarinnar seint á árinu 1956. Þá hófust tilraunir um meirihlutamyndun - annars vegar milli Sjálfstæðisflokks og Alþýðuflokks og hins vegar milli Sjálfstæðisflokks og Sósíalistaflokks. Alþýðuflokkurinn og Sósíalistaflokkurinn náðu hins vegar samkomulagi um Bæjarútgerðina og hófst meirihlutasamstarf þeirra að nýju.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 80-81</ref> <br clear="all"> == 1958 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Gissurarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Þórunn Helgadóttir |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kristinn Gunnarsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Árni Gunnlaugsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Eggert Ísaksson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Páll V. Daníelsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Elín Jósefsdóttir |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Kristján Andrésson |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1958|Sveitarstjórnarkosningarnar 1958]] voru haldnar [[26. janúar]].<ref>[http://www.timarit.is/files/15844607.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 28. janúar 1958. Bls. 2]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 1320 | 40.7 | 4 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 203 | 6,3 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 1360 | 41,9 | 4 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 362 | 11,2 | 1 |} Alls greiddu 3317 atkvæði. Auð og ógild atkvæði voru 72.<br /><br /> Þessar kosningar urðu sögulegar að því leyti að konur settust í fyrsta sinn í bæjarstjórn Hafnarfjarðar.<br /> Alþýðuflokkurinn og Alþýðubandalagið mynduðu meirihluta. Stefán Gunnlaugsson var áfram bæjarstjóri, Geir Gunnarsson varabæjarstjóri og Guðmundur Gissurarson var forseti bæjarstjórnar.<br /> Guðmundur Gissurarson lést 6. júní 1958 og tók [[Emil Jónsson]] sæti hans í bæjarstjórn. Forseti bæjarstjórnar varð Kristinn Gunnarsson.<br /> Frá 1959-1962 sat Þórður Þórðarson í bæjarstjórn í stað Emils Jónssonar, sem tók sér frí frá bæjarstjórnarstörfum vegna anna í ríkisstjórn og á Alþingi.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 81-82</ref> <br clear="all"> == 1962 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kristinn Gunnarsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Þórður Þórðarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Vigfús Sigurðsson |- | B | bgcolor=#009900 | | Jón Pálmason |- | D | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Eggert Ísaksson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Páll V. Daníelsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Elín Jósefsdóttir |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Kristján Andrésson |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1962|Sveitarstjórnarkosningarnar 1962]] voru haldnar [[27. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/15967104.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 29. maí 1962. Bls. 15: Kosningaúrslit]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 1160 | 33,1 | 3 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 407 | 11,6 | 1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 1557 | 44,5 | 4 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 378 | 10,8 | 1 |} Alls voru greidd 3576 atkvæði. Auðir og ógildir seðlar voru 74.<br /> Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn mynduðu meirihluta að loknum kosningunum.<br /> Hafsteinn Baldvinsson var ráðinn bæjarstjóri og Stefán Jónsson var kosinn forseti bæjarstjórnar. Embætti varabæjarstjóra var lagt niður.<br /> Í janúar 1963 slitnaði upp úr meirihlutasamstarfi Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks. Næstu mánuði var enginn ákveðinn meirihluti í bæjarstjórninni, en í júní 1963 mynduðu Sjálfstæðisflokkur og Alþýðuflokkur meirihluta, sem stóð út kjörtímabilið.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 82</ref> <br clear="all"> == 1966 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kristinn Gunnarsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Hörður Zóphaníasson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Eggert Ísaksson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Árni Grétar Finnsson |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Hjörleifur Gunnarsson |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Brynjólfur Þorbjarnarson |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Árni Gunnlaugsson |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Vilhjálmur G. Skúlason |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1966|Sveitarstjórnarkosningarnar 1966]] fóru fram [[22. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/16188701.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 24. maí 1966. Bls. 12: Kosningaúrslitin]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 900 | 23,5 | 2 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 326 | 8,5 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 1286 | 33,5 | 3 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 336 | 8,8 | 1 |- | H | Félag óháðra borgara | bgcolor=#C0C0C0 | | 988 | 25,8 | 3 |} Alls voru greidd 3899 atkvæði. Auðir og ógildir seðlar voru 63.<br /> Í þessum kosningum kom fram nýtt stjórnmálaafl: Félag óháðra borgara, sem samanstóð af fólki úr öllum stjórnmálaflokkum og óflokksbundnu fólki. Helsti hvatinn að stofnun þess var óánægja með meirihlutasamstarf Alþýðuflokksins og Sjálfstæðisflokksins.<br /> Árni Gunnlaugsson var kosinn forseti bæjarstjórnar og Kristinn Ó. Guðmundsson var ráðinn bæjarstjóri fyrst um sinn. Meirihlutamyndun gekk erfiðlega, en í september 1966 náðu Sjálfstæðisflokkurinn og Félag óháðra borgara samkomulagi um meirihlutasamstarf. Kristinn Ó. Guðmundsson var ráðinn bæjarstjóri út kjörtímabilið.<br /> Kristinn Gunnarsson sagði sig úr bæjarstjórninni [[27. júlí]] [[1967]] og settist Vigfús Sigurðsson í sæti hans.<br /> Hörður Zóphaníasson var erlendis veturinn 1968-1969 og var Yngvi Rafn Baldvinsson í bæjarstjórninni þann vetur.<br /> Stefán Jónsson var kosinn forseti bæjarstjórnar árið [[1968]].<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 82-83</ref> <br clear="all"> == 1970 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Hörður Zóphaníasson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Stefán Gunnlaugsson |- | B | bgcolor=#009900 | | Ragnheiður Sveinbjörnsdóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Eggert Ísaksson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Árni Grétar Finnsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Guðmundsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Árni Gunnlaugsson |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Vilhjálmur G. Skúlason |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1970|Sveitarstjórnarkosningarnar 1970]] voru haldnar [[31. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/16437191.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 2. júní 1970. Bls. 10: Heildarúrslit bæjar- og sveitastjórnarkosninganna]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 1051 | 22,3 | 2 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 558 | 11,8 | 1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 1697 | 36,0 | 4 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 391 | 8,3 | 0 |- | H | Félag óháðra borgara | bgcolor=#C0C0C0 | | 1019 | 21,6 | 2 |} Á kjörskrá voru 5285<br /> Greidd atkvæði voru 4776, þar af voru 60 seðlar auðir og ógildir.<br /> Alþýðuflokkurinn, Félag óháðra borgara og Framsóknarflokkurinn mynduðu meirihluta að loknum kosningunum.<br /> Kristinn Ó. Guðmundsson var endurráðinn bæjarstjóri og Stefán Gunnlaugsson var kosinn forseti bæjarstjórnar.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 83</ref> <br clear="all"> == 1974 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kjartan Jóhannsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Haukur Helgason |- | B | bgcolor=#009900 | | Ragnheiður Sveinbjörnsdóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Árni Grétar Finnsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Guðmundsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Einar Þ. Mathiesen |- | D | bgcolor=#0000FF | | Oliver Steinn Jóhannesson |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Ægir Sigurgeirsson |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Vilhjálmur G. Skúlason |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Árni Gunnlaugsson |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1974|Sveitarstjórnarkosningarnar 1974]] voru haldnar [[26. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/3006685.djvu Morgunblaðið 28. maí 1974. Bls. 12: Sjálfstæðisflokkurinn hlaut 50,5% atkvæða á landinu]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 908 | 16,4 | 2 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 699 | 12,6 | 1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 2264 | 41,0 | 5 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 533 | 9,6 | 1 |- | H | Félag óháðra borgara | bgcolor=#C0C0C0 | | 1122 | 20,3 | 2 |} Á kjörskrá voru 6430.<br /> Greidd atkvæði voru 5584. Auðir og ógildir seðlar voru 58.<br /> Við þessar kosningar var bæjarfulltrúum fjölgað um tvo og urðu þeir nú ellefu í stað níu.<br /> Sjálfstæðisflokkurinn og Félag óháðra borgara mynduðu meirihluta eftir kosningarnar.<br /> Kristinn Ó. Guðmundsson var endurráðinn bæjarstjóri út kjörtímabilið. Stefán Jónsson varð forseti bæjarstjórnar.<br /> Haukur Helgason sagði sig úr bæjarstjórninni [[21. júní]] [[1977]] vegna flutnings úr bænum. Við sæti hans tók Guðríður Elíasdóttir.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 83-85</ref> <br clear="all"> == 1978 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Hörður Zóphaníasson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Jón Bergsson |- | B | bgcolor=#009900 | | Markús Á. Einarsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Árni Grétar Finnsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Guðmundsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Einar Þ. Mathiesen |- | D | bgcolor=#0000FF | | Stefán Jónsson |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Ægir Sigurgeirsson |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Rannveig Traustadóttir |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Árni Gunnlaugsson |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Andrea Þórðardóttir |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1978|Sveitarstjórnarkosningarnar 1978]] voru haldnar [[28. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/3187257.djvu Morgunblaðið 30. maí 1978. Bls. 16: Heildarúrslit í bæjar- og sveitarstjórnarkosningunum]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 1274 | 21,3 | 2 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 491 | 8,2 | 1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 2153 | 36,1 | 4 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 888 | 14,9 | 2 |- | H | Félag óháðra borgara | bgcolor=#C0C0C0 | | 1165 | 19,5 | 2 |} Á kjörskrá voru 7106.<br /> Samtals voru greidd 6107 atkvæði. Auðir seðlar og ógildir voru 136.<br /> Sjálfstæðisflokkur og Félag óháðra borgara héldu meirihlutasamstarfi sínu áfram.<br /> Kristinn Ó. Guðmundsson var endurráðinn bæjarstjóri og Stefán Jónsson var kosinn forseti bæjarstjórnar.<br /> Kristinn Ó. Guðmundsson lét af starfi bæjarstjóra í júlí 1979 og var Einar Ingi Halldórsson ráðinn í hans stað. Hann tók við starfinu [[15. júlí]] 1979.<br /> Rannveig Traustadóttir var erlendis 1979-1981 og sat Þorbjörg Samúelsdóttir í bæjarstjórn í forföllum hennar.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 85</ref> <br clear="all"> == 1982 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Hörður Zóphaníasson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | [[Guðmundur Árni Stefánsson]] |- | B | bgcolor=#009900 | | Markús Á. Einarsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Árni Grétar Finnsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Sólveig Ágústsdóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Einar Þ. Mathiesen |- | D | bgcolor=#0000FF | | [[Ellert Borgar Þorvaldsson]] |- | D | bgcolor=#0000FF | | Haraldur Sigurðsson |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Rannveig Traustadóttir |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Vilhjálmur G. Skúlason |- | H | bgcolor=#C0C0C0 | | Andrea Þórðardóttir |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1982|Sveitarstjórnarkosningarnar 1982]] voru haldnar [[22. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/3407661.djvu Morgunblaðið 25. maí 1982. Bls. 14: Heildarúrslit í kaupstöðum]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 1336 | 20,9 | 2 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 621 | 9,7 | 1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 2391 | 37,5 | 5 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 796 | 12,5 | 1 |- | H | Félag óháðra borgara | bgcolor=#C0C0C0 | | 1239 | 19,4 | 2 |} Á kjörskrá voru 7676.<br /> Atkvæði greiddu 6571, þar af voru 188 seðlar auðir og ógildir.<br /> Sjálfstæðisflokkurinn og Félag óháðra borgara héldu meirihlutasamstarfinu áfram.<br /> Árni Grétar Finnsson var kosinn forseti bæjarstjórnar og Einar Ingi Halldórsson var ráðinn bæjarstjóri út kjörtímabilið.<ref>Ásgeir Guðmundsson. Bls. 85</ref> <br clear="all"> == 1986 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | [[Guðmundur Árni Stefánsson]] |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Jóna Ósk Guðjónsdóttir |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ingvar Viktorsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Tryggvi Harðarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Valgerður Guðmundsdóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Árni Grétar Finnsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Sólveig Ágústsdóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Guðbjörnsdóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Jóhann Bergþórsson |- | F | bgcolor=#00BFFF | | Einar Th. Mathiesen |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Magnús Jón Árnason |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1986|Sveitarstjórnarkosningarnar 1986]] voru haldnar [[31. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/3703085.djvu Morgunblaðið 3. júní 1986. Bls. 24: Úrslit í kaupstöðum]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 2583 | 35,3 | 5 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 363 | 5,0 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 2355 | 32,1 | 4 |- | F | Frjálst framboð | bgcolor=#00BFFF | | 519 | 7,1 | 1 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 783 | 10,7 | 1 |- | H | Félag óháðra borgara | bgcolor=#C0C0C0 | | 281 | 3,8 | 0 |- | M | [[Flokkur mannsins]] | bgcolor=#408080 | | 112 | 1,5 | 0 |- | V | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | 331 | 4,5 | 0 |} Á kjörskrá voru 8792.<br /> Samtals voru greidd 7469 atkvæði. Auðir og ógildir seðlar voru 142.<br /> Að þessum kosningum loknum hófu Alþýðuflokkurinn og Alþýðubandalagið meirihlutasamstarf.<br /> Á fyrsta fundi nýkjörinnar bæjarstjórnar þann [[16. júní]] var Guðmundur Árni Stefánsson ráðinn bæjarstjóri. Jóna Ósk Guðjónsdóttir var kosin forseti bæjarstjórnar og varð hún þar með fyrsta konan til að gegna því embætti.<ref>[http://www.timarit.is/files/8473431.pdf#navpanes=1 Alþýðublaðið 11. júlí 1986. Bls. 3: Félagsleg sjónarmið einkenna meirihlutasamninginn]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <br clear="all"> == 1990 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | [[Guðmundur Árni Stefánsson]] |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Jóna Ósk Guðjónsdóttir |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ingvar Viktorsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Valgerður Guðmundsdóttir |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Tryggvi Harðarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Árni Hjörleifsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Jóhann Bergþórsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Ellert Borgar Þorvaldsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Þorgils Óttar Mathiesen |- | D | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Guðbjörnsdóttir |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Magnús Jón Árnason |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1990|Sveitarstjórnarkosningarnar 1990]] voru haldnar [[26. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/3968817.djvu Morgunblaðið 29. maí 1990. C - Bæjar- og sveitarstjórnakosningar - Úrslit, bls. 2.]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 4042 | 48,0 | 6 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 453 | 5,4 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 2950 | 35,0 | 4 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 978 | 11,6 | 1 |} Á kjörskrá voru 9963.<br /> Greidd atkvæði voru 8530. Auðir og ógildir seðlar voru 107.<br /> Alþýðuflokkurinn fékk hreinan meirihluta í þessum kosningum, í fyrsta sinn síðan árið 1950. Að kosningum loknum áttu Alþýðuflokkurinn og Alþýðubandalagið í óformlegum viðræðum um áframhaldandi meirihlutasamstarf, en enginn samstarfsflötur fannst í þessum viðræðum. Alþýðuflokkurinn sat því einn í meirihluta á þessu kjörtímabili.<br /> Guðmundur Árni Stefánsson var endurráðinn bæjarstjóri og Jóna Ósk Guðjónsdóttir var kosin forseti bæjarstjórnar.<ref>[http://www.timarit.is/files/8579554.pdf#navpanes=1 Alþýðublaðið 20. júní 1990. Bls. 2: „Að gera góðan bæ enn betri“]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><br /> Guðmundur Árni var skipaður heilbrigðis- og tryggingaráðherra [[14. júní]] [[1993]].<ref>[http://www.timarit.is/files/4104409.djvu Morgunblaðið 15. júní 1993. Bls. 27: Guðmundur Árni og Össur boða breytingar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Hann lét því af starfi bæjarstjóra en sat áfram sem bæjarfulltrúi til loka kjörtímabilsins.<ref>[http://www.althingi.is/cv.php4?nfaerslunr=7 Æviágrip á vef Alþingis. Skoðað 5. júlí 2010.]</ref><br /> Við embætti bæjarstjóra tók Ingvar Viktorsson<ref>[http://www.timarit.is/files/4106441.djvu Morgunblaðið 3. júlí 1993. Bls. 4: 14. bæjarstjórinn í Hafnarfirði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> og gegndi hann starfinu út kjörtímabilið.<ref>[http://www.timarit.is/files/4148089.djvu Morgunblaðið 28. maí 1994. C: Kosningahandbók, bls. 2]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <br clear="all"> == 1994 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ingvar Viktorsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Valgerður Guðmundsdóttir |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Tryggvi Harðarson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Árni Hjörleifsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ómar Smári Ármannsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Magnús Gunnarsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Jóhann G. Bergþórsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Ellert Borgar Þorvaldsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Valgerður Sigurðardóttir |- | G | bgcolor=#FF0000 | | Magnús Jón Árnason |- | G | bgcolor=#FF0000 | | [[Lúðvík Geirsson]] |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1994|Sveitarstjórnarkosningarnar 1994]] voru haldnar [[28. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/4148413.djvu Morgunblaðið 31. maí 1994. B: Úrslit kosninga, bls. 1]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 3724 | 37,9 | 5 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 653 | 6,6 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 3413 | 34,7 | 4 |- | G | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | 1489 | 15,2 | 2 |- | V | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | 547 | 5,6 | 0 |} Á kjörskrá voru 11.444.<br /> Atkvæði greiddu 9984, þar af voru auðir og ógildir seðlar 158.<br /> Þetta voru síðustu bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði þar sem Alþýðubandalagið bauð fram lista<br /> Alþýðuflokkurinn missti hreinan meirihluta sinn í þessum kosningum. Eftir meirihlutaviðræður, bæði við Alþýðuflokk og Sjálfstæðisflokk<ref>[http://www.timarit.is/files/4148721.djvu Morgunblaðið 2. júní 1994. Bls. 60: G-listi og D-listi ræða samstarf]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> myndaði Alþýðubandalagið meirihluta með Sjálfstæðisflokknum. Magnús Jón Árnason var ráðinn bæjarstjóri og Ellert Borgar Þorvaldsson var kosinn forseti bæjarstjórnar.<ref>[http://www.timarit.is/files/4149549.djvu Morgunblaðið 9. júní 1994. Bls. 6: Valdaskipti í næstu viku]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><br /> Í júní 1995 slitnaði upp úr meirihlutasamstarfi Alþýðubandalagsins og Sjálfstæðisflokksins<ref>[http://www.timarit.is/files/4201071.djvu Morgunblaðið 14. júní 1995. Bls. 4: Alþýðuflokkurinn réð ráðningu bæjarverkfræðings]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>[http://www.timarit.is/files/4201159.djvu Morgunblaðið 14. júní 1995. Bls. 48: Segja meirihlutann fallinn]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Alþýðuflokkurinn myndaði þá nýjan meirihluta ásamt tveimur af fjórum bæjarfulltrúum Sjálfstæðisflokksins: Jóhanni G. Bergþórssyni og Ellerti Borgari Þorvaldssyni.<br /> Ingvar Viktorsson var ráðinn bæjarstjóri og Ellert Borgar Þorvaldsson var kosinn forseti bæjarstjórnar.<ref>[http://www.timarit.is/files/4203783.djvu Morgunblaðið 4. júlí 1995. Bls. 2: Nýr meirihluti tekur við í Hafnarfirði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Þessi meirihluti hélst til loka kjörtímabilsins.<ref>[http://www.timarit.is/files/12704095.pdf#navpanes=1 DV 19. maí 1998. Bls. 32: Pólitísk háspenna]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <br clear="all"> == 1998 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ingvar Viktorsson |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Jóna Dóra Karlsdóttir |- | A | bgcolor=#FF8C00 | | Tryggvi Harðarson |- | B | bgcolor=#009900 | | Þorsteinn Njálsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Magnús Gunnarsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Valgerður Sigurðardóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Þorgils Óttar Mathiesen |- | D | bgcolor=#0000FF | | Gissur Guðmundsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Steinunn Guðnadóttir |- | F | bgcolor=#FF0000 | | [[Lúðvík Geirsson]] |- | F | bgcolor=#FF0000 | | Valgerður Halldórsdóttir |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1998|Sveitarstjórnarkosningarnar 1998]] voru haldnar [[23. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/4362299.djvu Morgunblaðið 26. maí 1998. B: Úrslit, bls. 5]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | A | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | 2088 | 21,8 | 3 |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 1101 | 11,5 | 1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 3580 | 37,4 | 5 |- | F | Fjarðarlistinn | bgcolor=#FF0000 | | 1721 | 18,0 | 2 |- | H | Hafnarfjarðarlistinn | bgcolor=#00BFFF | | 604 | 6,3 | 0 |- | I | Tónlistinn | bgcolor=#FFFF00 | | 473 | 4,9 | 0 |} Á kjörskrá voru 12.521.<br /> Atkvæði greiddu 9930, 363 seðlar voru auðir og ógildir.<br /><br /> Bæði Sjálfstæðisflokkurinn og Alþýðuflokkurinn gengu klofnir til þessara kosninga. Hluti Sjálfstæðismanna bauð fram Hafnarfjarðarlistann, sem samanstóð af stuðningsmönnum Jóhanns G. Bergþórssonar.<br /> Fjarðarlistinn var skipaður fólki úr Alþýðuflokknum, Alþýðubandalaginu, kvennalistanum og óflokksbundnum jafnaðar- og félagshyggjumönnum. Þetta voru síðustu bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði þar sem Alþýðuflokkurinn bauð fram. Hafnarfjörður var jafnframt eina sveitarfélagið á landinu þar sem Alþýðuflokkurinn bauð fram sérstakan lista.<ref>[http://www.timarit.is/files/12704095.pdf#navpanes=1 DV 19. maí 1998. Bls. 32: Pólitísk háspenna]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><br /> Eftir kosningarnar mynduðu Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn meirihluta. Magnús Gunnarsson var ráðinn bæjarstjóri og Valgerður Sigurðardóttir var kosin forseti bæjarstjórnar.<ref>[http://www.timarit.is/files/4362287.djvu Morgunblaðið 26. maí 1998. Bls. 72: Magnús Gunnarsson bæjarstjóri í Hafnarfirði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <br /><br /> Í lok október 1999 sameinuðust Alþýðuflokkurinn og Fjarðarlistinn, ásamt fleiri félögum, undir merkjum [[Samfylkingin|Samfylkingarinnar]]. Samfylkingin átti þar með fimm bæjarfulltrúa það sem eftir var af kjörtímabilinu.<ref>[http://www.timarit.is/files/4456971.djvu Morgunblaðið 4. nóvember 1999. Bls. 43: Níu félög stofna Samfylkinguna í Hafnarfirði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <br clear="all"> == 2002 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | D | bgcolor=#0000FF | | Magnús Gunnarsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Valgerður Sigurðardóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Haraldur Þór Ólafsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Steinunn Guðnadóttir |- | D | bgcolor=#0000FF | | Gissur Guðmundsson |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Lúðvík Geirsson]] |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Gunnar Svavarsson]] |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Ellý Erlingsdóttir |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Jóna Dóra Karlsdóttir |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Guðmundur Rúnar Árnason]] |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafrún Dóra Júlíusdóttir |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2002|Sveitarstjórnarkosningarnar 2002]] voru haldnar [[25. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/7827469.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 28. maí 2002. B: Úrslit 2002, bls. 7]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 695 | 6,3 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 4481 | 40,6 | 5 |- | S | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | 5550 | 50,2 | 6 |- | U | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | 320 | 2,9 | 0 |} Á kjörskrá voru 13.991.<br /> Greidd atkvæði voru 11. 393, þar af voru 347 seðlar auðir og ógildir.<br /> <br /> Samfylkingin vann hreinan meirihluta í þessum kosningum og var [[Lúðvík Geirsson]] ráðinn bæjarstjóri að þeim loknum. Jóna Dóra Karlsdóttir var kosin forseti bæjarstjórnar.<ref>[http://www.timarit.is/files/7829923.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 13. júní 2002. Bls. 14: Nýr bæjarstjóri tekinn við]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><br /> Í lok júní 2004 lét Jóna Dóra af embætti forseta bæjarstjórnar og við henni tók Gunnar Svavarsson.<ref>[http://www.timarit.is/files/8096712.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 2. júlí 2004. Bls. 22: Hafnarfjörður]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Gunnar gegndi starfi forseta út kjörtímabilið.<ref>[http://www.althingi.is/cv.php4?nfaerslunr=685 Æviágrip á vef Alþingis. Skoðað 8. júlí 2010.]</ref> <br clear="all"> == 2006 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | D | bgcolor=#0000FF | | Haraldur Þór Ólafsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | [[Rósa Guðbjartsdóttir]] |- | D | bgcolor=#0000FF | | Almar Grímsson |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Lúðvík Geirsson]] |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Ellý Erlingsdóttir |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Rúnar Árnason |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Margrét Gauja Magnúsdóttir |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Guðfinna Guðmundsdóttir |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Gunnar Svavarsson]] |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Gísli Ó. Valdimarsson |- | V | bgcolor=#FF0000 | | Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2006|Sveitarstjórnarkosningarnar 2006]] voru haldnar [[27. maí]].<ref>[http://www.timarit.is/files/10927532.pdf#navpanes=1 Morgunblaðið 29. maí 2006. B: Úrslit 2006, bls. 7]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 356 | 3,0 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 3196 | 27,3 | 3 |- | S | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | 6418 | 54,8 | 7 |- | V | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | 1415 | 12,1 | 1 |} Á kjörskrá voru 15.973.<br /> Greidd atkvæði voru 11.723, auðir og ógildir seðlar voru 338.<br /> <br /> Lúðvík Geirsson varð áfram bæjarstjóri að loknum kosningunum. Gunnar Svavarsson var kosinn forseti bæjarstjórnar.<ref>[https://www.fjardarposturinn.is/images/FP-pdf/FP-2006-24-skjar.pdf Fjarðarpósturinn 15. júní 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260103125159/https://www.fjardarposturinn.is/images/FP-pdf/FP-2006-24-skjar.pdf |date=2026-01-03 }}. Bls. 8: ''Ný bæjarstjórn tekin við''</ref><br /> Gunnar Svavarsson náði sæti á Alþingi í [[Alþingiskosningar 2007|alþingiskosningum í maí 2007]]. Í júní sama ár lét hann af starfi forseta bæjarstjórnar. Við honum tók Ellý Erlingsdóttir.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2007/06/27/elly_erlingsdottir_kjorin_forseti_baejarstjornar_ha/ Mbl.is 27. júní 2007: Ellý Erlingsdóttir kjörin forseti bæjarstjórnar Hafnarfjarðar]. (Skoðað 9. júlí 2010).</ref><br /> Í febrúar 2010 sagði Ellý Erlingsdóttir sig úr bæjarstjórninni vegna flutninga. Eyjólfur Sæmundsson tók sæti hennar í bæjarstjórn.<ref>[https://www.visir.is/article/2010731877663 Visir.is 15. febrúar 2010: Fórnar pólitískum frama fyrir fótboltastrákinn sinn]. (Skoðað 9. júlí 2010)</ref> Forseti bæjarstjórnar í stað Ellýjar var kosinn Guðmundur Rúnar Árnason.<ref>[http://www.fjardarposturinn.is/images/FP-pdf/FP-2010-09-skjar.pdf Fjarðarpósturinn 4. mars 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Bls. 8: Eyjólfur, nýr bæjarfulltrúi, formaður fræðsluráðs</ref> <br clear="all"> == 2010 == {| class="wikitable" align=right |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | D | bgcolor=#0000FF | | Valdimar Svavarsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | [[Rósa Guðbjartsdóttir]] |- | D | bgcolor=#0000FF | | Kristinn Andersen |- | D | bgcolor=#0000FF | | Geir Jónsson |- | D | bgcolor=#0000FF | | Helga Ingólfsdóttir |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Rúnar Árnason |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Margrét Gauja Magnúsdóttir |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Gunnar Axel Axelsson |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Eyjólfur Sæmundsson |- | S | bgcolor=#FF8C00 | | Sigríður Björk Jónsdóttir |- | V | bgcolor=#FF0000 | | Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2010|Sveitarstjórnarkosningarnar 2010]] voru haldnar [[29. maí]].<ref name=":0">[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20050303131514/www.hafnarfjordur.is/hafnarfjordur/stjornsysla/nefndir_og_rad/?cat_id=15&ew_0_a_id=4860 Upplýsingar af heimasíðu Hafnarfjarðarbæjar]. (Skoðað 9. júlí 2010)</ref> {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | 722 | 7,3 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | 3682 | 37,2 | 5 |- | S | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | 4053 | 40,9 | 5 |- | V | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | 1448 | 14,6 | 1 |} Á kjörskrá voru 17.826.<br /> Greidd atkvæði voru 11.589. Auðir seðlar voru 1578 og ógildir seðlar voru 106.<br /> <br /> Meirihluti Samfylkingarinnar féll í þessum kosningum. Samfylkingin myndaði þess vegna meirihluta með Vinstrihreyfingunni-Grænu framboði. Lúðvík Geirsson varð áfram bæjarstjóri og Guðmundur Rúnar Árnason var kosinn forseti bæjarstjórnar.<ref name=":1">[http://www.fjardarposturinn.is/images/FP-pdf/FP-2010-24-skjar.pdf Fjarðarpósturinn 16. júní 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Bls. 1: ''Leiðast varlega af stað''</ref> Samkvæmt samkomulagi sem flokkarnir tveir gerðu með sér var ákveðið að Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir tæki við embætti bæjarstjóra í júní 2012.<ref name=":2">[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/06/07/ludvik_afram_baejarstjori/ Mbl.is 7. júní 2010: Lúðvík verður áfram bæjarstjóri] (Skoðað 9. júlí 2010)</ref><br /> Ráðning Lúðvíks sem bæjarstjóra mætti nokkurri andstöðu meðal bæjarbúa. Meðal annars var litið svo á að hann hafi sett bæjarstjórastólinn að veði í kosningunum, en hann komst ekki að sem bæjarfulltrúi.<ref name=":3">[http://www.mbl.is/mm/frettir/kosningar/2010/06/14/motmaela_nyjum_meirihluta_i_hafnarfirdi/ Mbl.is 14. júní 2010: Mótmæla nýjum meirihluta í Hafnarfirði]. (Skoðað 9. júlí 2010)</ref> Þann [[8. júlí]] [[2010]] fór því svo að Lúðvík ákvað að láta af störfum sem bæjarstjóri. Við bæjarstjórastarfinu tók [[Guðmundur Rúnar Árnason]].<ref name=":4">[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/07/08/ludvik_haettir_i_hafnarfirdi/ Mbl.is 8. júlí 2010: Lúðvík hættir í Hafnarfirði]. (Skoðað 9. júlí 2010)</ref> Hann gegndi embættinu til [[27. júní]] [[2012]], en þann dag tók Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir við starfinu og varð þar með fyrsta konan til að gegna embætti bæjarstjóra í Hafnarfirði.<ref name=":5">[https://visir.is/gudrun-ordin-fyrsti-kvenkyns-baejarstjori-hafnafjardar/article/2012120628987 Vísir.is 27. júní 2012: Guðrún orðin fyrsti kvenkyns bæjarstjóri Hafnafjarðar]. (Skoðað 28. júní 2012).</ref><br /> Guðmundur Rúnar lét af embætti forseta bæjarstjórnar í september 2010 og í stað hans var Sigríður Björk Jónsdóttir kosin forseti.<ref name=":6">[https://ibuagatt.hafnarfjordur.is/meetingsearch/DisplayMeeting.aspx?id=1008024F Fundargerð bæjarstjórnar 1. september 2010]</ref> Í október 2011 lét Sigríður Björk af starfi forseta og tók Margrét Gauja Magnúsdóttir við af henni.<ref name=":7">[http://www.visir.is/margret-gauja-verdur-forseti-baejarstjornar/article/2011111009489?fb_ref=under&fb_source=profile_oneline Vísir.is 5. október 2011: Margrét Gauja verður forseti bæjarstjórnar]. (Skoðað 7. október 2011)</ref> Guðmundur Rúnar Árnason var svo kosinn forseti bæjarstjórnar 27. júní 2012, eftir að hann lét af embætti bæjarstjóra.<ref name=":8">[https://www.hafnarfjordur.is/stjornkerfi/fundargerdir/DisplayMeeting.aspx?id=1206010F Fundargerð bæjarstjórnar 27. júní 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Guðmundur Rúnar lét af störfum sem bæjarfulltrúi í september 2012. Við sæti hans í bæjarstjórn tók Lúðvík Geirsson. Forseti bæjarstjórnar í stað Guðmundar var kosin Margrét Gauja Magnúsdóttir.<ref name=":9">[https://www.hafnarfjordur.is/stjornkerfi/fundargerdir/DisplayMeeting.aspx?id=1209003F Fundargerð bæjarstjórnar 12. september 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><br /> Margrét Gauja Magnúsdóttir fór í fæðingarorlof frá ágúst 2010 til febrúar 2011 og tók Lúðvík Geirsson sæti hennar í bæjarstjórn á meðan.<ref name=":10">[https://ibuagatt.hafnarfjordur.is/meetingsearch/DisplayMeeting.aspx?id=1008024F Fundargerð bæjarstjórnar 1. september 2010]</ref> == 2014 == {| class="wikitable" align="right" |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | D | bgcolor="#0000FF" | | [[Rósa Guðbjartsdóttir]] |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Kristinn Andersen |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Unnur Lára Bride |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Ólafur Ingi Tómasson |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Helga Ingólfsdóttir |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Gunnar Axel Axelsson |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Margrét Gauja Magnúsdóttir |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Adda María Jóhannsdóttir |- | V | bgcolor="#FF0000" | | Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir |- | Æ | bgcolor="#7105ed" | | Guðlaug Kristjánsdóttir |- | Æ | bgcolor="#7105ed" | | Einar Birkir Einarsson |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2014]] voru haldnar 31. maí. {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor="#009900" | | 735 | 6,5 | 0 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor="#0000FF" | | 4029 | 35,8 | 5 |- |P | [[Píratar]] | bgcolor="#080708" | |754 |6,7 |0 |- | S | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor="#FF8C00" | | 2278 | 20,2 | 3 |- | V | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor="#FF0000" | | 1316 | 11,7 | 1 |- |Æ | [[Björt framtíð]] | bgcolor="#7105ed" | |2143 |19,0 |2 |} Á kjörskrá voru 19.694.<br /> Greidd atkvæði voru 11.926. Auðir 594 og ógildir seðlar voru 77.<br /> <br /> Meirihluti Samfylkingarinnar féll aftur í þessum kosningum. Sjálfstæðisflokkur myndaði meirihluta með Bjartri framtíð sem bauð fram í fyrsta skiptið. Björt framtíð var stjórnmálaflokkur sem varð til úr Besta flokknum sem settist í borgarstjórn Reykjavíkur árið 2010 og var [[Haraldur L. Haraldsson]] ráðinn bæjarstjóri. Rósa Guðbjartsdóttir var kosinn formaður bæjarráðs og Guðlaug Kristjánsdóttir kosinn forseti bæjarstjórnar. == 2018 == {| class="wikitable" align="right" |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | B | bgcolor="#009900" | | Ágúst Bjarni Garðarsson |- | C | bgcolor="#f76e05" | | Jón Ingi Hákonarson |- | D | bgcolor="#0000FF" | | [[Rósa Guðbjartsdóttir]] |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Kristinn Andersen |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Ólafur Ingi Tómasson |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Helga Ingólfsdóttir |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Kristín Thoroddsen |- | M | bgcolor="#06349e" | | Sigurður Þ. Ragnarsson |- | L | bgcolor="#0f94a3" | | Guðlaug Svala Steinunar Kristjánsdóttir |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Adda María Jóhannsdóttir |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Friðþjófur Helgi Karlsson |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2018]] voru haldnar 26. maí. {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor="#009900" | | 926 | 8,0 | 1 |- |C | [[Viðreisn]] | bgcolor="#f76e05" | |1098 |9,5 |1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor="#0000FF" | | 3900 | 33,7 | 5 |- |L | Bæjarlistinn | bgcolor="#0f94a3" | |906 |7,8 |1 |- |M | [[Miðflokkur]] | bgcolor="#06349e" | |878 |7,6 |1 |- |P | [[Píratar]] | bgcolor="#080708" | |754 |6,5 |0 |- | S | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor="#FF8C00" | | 2331 | 20,1 | 2 |- | V | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor="#FF0000" | | 776 | 6,7 | 0 |} Á kjörskrá voru 20.786.<br /> Greidd atkvæði voru 12.058. Auðir seðlar voru 444 og ógildir seðlar voru 45.<br /> <br /> Eftir kosningarnar myndaði Sjálfstæðisflokkurinn meirihluta með Framsóknarflokknum sem hafði ekki komið inn manni í bæjarstjórn í 20 ár. Var Rósa Guðbjartsdóttir kosinn Bæjarstjóri, Kristinn Andersen kosinn formaður bæjarráðs, og Ágúst Bjarni Garðarsson kosinn forseti bæjarstjórnar. Árið 2021 hlaut Ágúst Bjarni Garðarson, oddviti Framsóknarflokksins kosningu á Alþingi fyrir framsóknarflokkinn og sinnti hann því samtímis störfum forseta bæjarstjórnar. == 2022 == {| class="wikitable" align="right" |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | B | bgcolor="#009900" | | Valdimar Víðisson |- | B | bgcolor="#009900" | | Margrét Vala Marteinsdóttir |- | C | bgcolor="#f76e05" | | Jón Ingi Hákonarson |- | D | bgcolor="#0000FF" | | [[Rósa Guðbjartsdóttir]] |- | D | bgcolor="#0000FF" | | [[Orri Björnsson]] |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Kristinn Andersen |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Kristín Thoroddsen |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | [[Guðmundur Árni Stefánsson]] |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Sigrún Sverrisdóttir |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Árni Rúnar Þorvaldsson |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Hildur Rós Guðbjargardóttir |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022]] voru haldnar 14. maí. {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor="#009900" | | 1750 | 13,7 | 2 |- |C | [[Viðreisn]] | bgcolor="#f76e05" | |1170 |9,1 |1 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor="#0000FF" | | 3924 | 30,7 | 4 |- |L | Bæjarlistinn | bgcolor="#0f94a3" | |546 |4,3 |0 |- |M | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor="#06349e" | |363 |2,8 |0 |- |P | [[Píratar]] | bgcolor="#080708" | |748 |6,1 |0 |- | S | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor="#FF8C00" | | 3710 | 29,0 | 4 |- | V | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor="#FF0000" | | 552 | 4,3 | 0 |} Á kjörskrá voru 21.744.<br /> Greidd atkvæði voru 13.133. Auðir seðlar voru 295 og ógildir seðlar voru 39.<br /> <br />Eftir kosningar komust Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur að samkomulagi um myndun meirihluta. Framsóknarflokkur náði tveimur mönnum í bæjarstjórn í fyrsta sinn í sögu flokksins í bænum. Rósa Guðbjartsdóttir varð einnig fyrsta konan til þess að sitja heilt kjörtímabil sem bæjarstjóri Hafnarfjarðar. Rósa Guðbjartsdóttir, oddviti Sjálfstæðisflokksins var kosinn bæjarstjóri og Valdimar Víðisson, oddviti Framsóknar kosinn formaður bæjarráðs. Samið var um að Valdimar Víðisson skyldi taka við embætti bæjarstjóra að tveimur árum liðnum og Rósa yrði þá formaður bæjarráðs. Kristinn Andersen var kosinn forseti bæjarstjórnar. Guðmundur Árni Stefánsson varð aftur bæjarfulltrúi, í þetta sinn fyrir hönd Samfylkingarinnar, eftir að hafa horfið úr bæjarstjórn árið 1994. Þann 1. janúar 2025 tók [[Valdimar Víðisson]] við sem bæjarstjóri af Rósu Guðbjartsdóttur sem varð jafnframt að þingmanni í [[Alþingiskosningar 2024|Alþingiskosningunum 2024]]. == 2026 == {| class="wikitable" align="right" |- ! Flokkur ! !Kjörnir bæjarfulltrúar |- | B | bgcolor="#009900" | | Valdimar Víðisson |- | B | bgcolor="#009900" | | Kolbrún Magnúsdóttir |- | B | bgcolor="#009900" | | Árni Rúnar Árnason |- | M | bgcolor="#06349e" | | Einar Geir Þorsteinsson |- | D | bgcolor="#0000FF" | | [[Orri Björnsson]] |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Kristín Thoroddsen |- | D | bgcolor="#0000FF" | | Viktor Pétur Finnsson |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | [[Guðmundur Árni Stefánsson]] |- | S | bgcolor="#FF8C00" | | Hildur Rós Guðbjargardóttir |- | C | bgcolor="#f76e05" | | Árni Stefán Guðjónsson |- | C | bgcolor="#f76e05" | | Karólína Helga Símonardóttir |} [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022]] voru haldnar 14. maí. {| class="wikitable" |- ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Fulltrúar |- | B | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor="#009900" | | 3752 | 24,3 | 3 |- |C | [[Viðreisn]] | bgcolor="#f76e05" | |2204 |14,3 |2 |- | D | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor="#0000FF" | | 4286 | 27,7 | 3 |- |M | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor="#06349e" | |1768 |11,4 |1 |- | S | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor="#FF8C00" | | 2755 | 17,8 | 2 |- | V | Vinstrið | bgcolor="#FF0000" | | 684 | 4,4 | 0 |} Á kjörskrá voru 24.593.<br /> Greidd atkvæði voru 15.792. Auðir seðlar voru 280 og ógildir seðlar voru 63.<br /> <br /> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * Ásgeir Guðmundsson. ''Saga Hafnarfjarðar 1908-1983 - Fyrsta bindi''. Skuggsjá - Bókabúð Olivers Steins SF, 1983. [[Category:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi|Hafnarfjörður B]] [[Category:Hafnarfjörður]] at00o3kmg4ll5syeeg0hru85p1pqf9f 0 95004 1964795 993417 2026-05-29T20:51:56Z MyraMidnight 41218 áhugavert að uppgötva allavega 3 mismunandi íslensk rally borðspil 1964795 wikitext text/x-wiki Það eru í raun nokkur íslensk rally [[borðspil]] sem hafa verið gefin út af ýmsum aðilum. == Ljóma Rally spilið (Esso) == [[Esso]] gaf út spilið '''Ljóma Rally Spilið''' árið 1984.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3592102#page/n15/mode/2up|title=Ljóma rally spilið er rétta spilið|website=www.tímarit.is|publisher=NT|page=16|date=Laugardagur 15. desember 1984}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/36851/ljomarallyspilid|title=Ljómarallýspilið|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> == Rally (1987) == '''Rallýspilið''' er [[Ísland|íslenskt]] borðspil sem gefið var út af fyrirtækinu [[Spilaborg|Spilaborg.hf]] árið 1978.<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/40408/rallyspil|title=Rallyspil|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> Árið áður hafði sama fyrirtæki gefið út [[Útvegsspilið]] sem naut mikilla vinsælda. Spilið var hannað af [[Haukur Halldórsson|Hauki Halldórssyni]] myndlistarmanni ásamt fleirum. Spilaborðið er [[Íslandskort]] með rallýleiðum merktum inn á kortið sem leikmenn, mislitir bílar úr plasti, aka eftir. == Rally (2012) == [[Svavar Björgvinsson]] hannaði spilið '''Rally''' árið 2012, gefið út undir undir [[IC Game House]].<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/132233/rally|title=Rally|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> Spilaborðið er kort af Íslandi. == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgame/36851/ljomarallyspilid Ljóma Rally spilið á BoardGameGeek] * [https://boardgamegeek.com/boardgame/40408/rallyspil Rally (1978) á BoardGameGeek] * [https://boardgamegeek.com/boardgame/132233/rally Rally (2012) á BoardGameGeek] {{stubbur}} [[Flokkur:Íslensk borðspil]] pwl1cjvi8orlcff2kzfecdzpzdddhko 1964796 1964795 2026-05-29T20:55:51Z MyraMidnight 41218 Stendur bara 'Rally' á kassanum fyrir 1987 spilið. 1964796 wikitext text/x-wiki Það eru í raun nokkur íslensk rally [[borðspil]] sem hafa verið gefin út af ýmsum aðilum. == Ljóma Rally spilið (Esso) == [[Esso]] gaf út spilið '''Ljóma Rally Spilið''' árið 1984.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3592102#page/n15/mode/2up|title=Ljóma rally spilið er rétta spilið|website=www.tímarit.is|publisher=NT|page=16|date=Laugardagur 15. desember 1984}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/36851/ljomarallyspilid|title=Ljómarallýspilið|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> == Rally (1987) == '''Rally''' er [[Ísland|íslenskt]] borðspil sem gefið var út af fyrirtækinu [[Spilaborg|Spilaborg.hf]] árið 1978.<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/40408/rallyspil|title=Rallyspil|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> Árið áður hafði sama fyrirtæki gefið út [[Útvegsspilið]] sem naut mikilla vinsælda. Spilið var hannað af [[Haukur Halldórsson|Hauki Halldórssyni]] myndlistarmanni ásamt fleirum. Spilaborðið er [[Íslandskort]] með rallýleiðum merktum inn á kortið sem leikmenn, mislitir bílar úr plasti, aka eftir. == Rally (2012) == [[Svavar Björgvinsson]] hannaði spilið '''Rally''' árið 2012, gefið út undir undir [[IC Game House]].<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/132233/rally|title=Rally|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> Spilaborðið er kort af Íslandi. == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgame/36851/ljomarallyspilid Ljóma Rally spilið á BoardGameGeek] * [https://boardgamegeek.com/boardgame/40408/rallyspil Rally (1978) á BoardGameGeek] * [https://boardgamegeek.com/boardgame/132233/rally Rally (2012) á BoardGameGeek] {{stubbur}} [[Flokkur:Íslensk borðspil]] 29zbtgq4nqrpmrhuvrx69r87pfwwi0m 14 97189 1964734 1029777 2026-05-29T14:30:49Z MyraMidnight 41218 Tek út yfirflokkinn 'spil og leikir' fyrst það er til flokkur 'leikir' og þar undir eru 'spil'. 1964734 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Tölvuleikir]] samdha7b0rys6yy8o8fub3jy8yk4eyi 14 97202 1964766 1029835 2026-05-29T17:39:54Z MyraMidnight 41218 Fannst eins og flokkurinn 'leikir og spil' sé ekki að bæta neinu, það er til leikir flokkur og spil flokkur 1964766 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Tölvuleikir eftir löndum]] miemhip391l06ai6jswmop14b0y4nb3 0 98985 1964825 1064644 2026-05-30T11:28:22Z Akigka 183 /* Heimildir */ 1964825 wikitext text/x-wiki '''Hreinn Styrmisson''' (d. [[1171]]) var íslenskur prestur og síðar [[ábóti]] í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]], að öllum líkindum hinn þriðji í röðinni, og tók sennilega við þegar [[Ásgrímur Vestliðason]] dó [[1161]]. Hreinn var þó ekki vígður fyrr en [[1166]] en hefur að líkindum verið starfandi ábóti fram að því. Hreinn var af Gilsbakkaætt, sonur Styrmis Hreinssonar goðorðsmanns á [[Gilsbakki (Hvítársíðu)|Gilsbakka]], og hefur [[Gunnlaugur ormstunga]] því verið langafabróðir hans. Móðir hans var Guðrún Snorradóttir Halldórssonar [[Snori Þorgrímsson goði|Snorrasonar goða]]. Hreinn ólst upp á [[Hólar í Hjaltadal|Hólum]] hjá [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] biskupi og hlaut menntun í [[Hólaskóli (1106-1802)|skóla]] hans; [[Gunnlaugur Leifsson]] munkur getur hans sem eins af þeim lærisveina Jóns sem hann hafi séð með eigin augum. Hreinn fór þó ekki beint í klaustur, heldur tók prestvígslu og kvæntist, eins og prestum var þá heimilt, og var kona hans Hallbera, dóttir [[Hrafn Úlfhéðinsson|Hrafns Úlfhéðinssonar]] lögsögumanns og systir [[Hallur Hrafnsson|Halls Hrafnssonar]] ábóta á [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverá]]. Dætur þeirra voru Valdís, kona Magnúar Þorlákssonar á [[Melar (Melasveit)|Melum]] og langamma [[Snorri Markússon|Snorra Markússonar]] lögmanns, og Þorbjörg, frilla [[Gissur Hallsson|Gissurar Hallssonar]], en þau voru of skyld til að mega giftast. Hreinn gekk í Þingeyraklaustur eftir að kona hans lést og varð ábóti þar. [[Karl Jónsson]] varð ábóti [[1169]] og hefur Hreinn því sagt af sér nokkru áður en hann lést. == Heimildir == * {{cite journal|url=https://timarit.is/gegnir/991005009699706886|titill=|Um klaustrin á Íslandi|author=Janus Jónsson|journal=Tímarit hins íslenska bókmenntafélags|volume=8|year=1887|pp=182-200}} * {{tímarit.is|3310499|Um Hólaskóla hinn forna|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=19. febrúar 1994|höfundur=Gísli Jónsson|bls=1-2}} [[Flokkur:Íslenskir ábótar og príorar]] [[Flokkur:Íslenskir prestar í kaþólskum sið]] [[Flokkur:Þingeyraklaustur]] {{d|1171}} ncmdbvmi6nvuoq1ut0jmgr63iavfaqx 1964826 1964825 2026-05-30T11:28:35Z Akigka 183 /* Heimildir */ 1964826 wikitext text/x-wiki '''Hreinn Styrmisson''' (d. [[1171]]) var íslenskur prestur og síðar [[ábóti]] í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]], að öllum líkindum hinn þriðji í röðinni, og tók sennilega við þegar [[Ásgrímur Vestliðason]] dó [[1161]]. Hreinn var þó ekki vígður fyrr en [[1166]] en hefur að líkindum verið starfandi ábóti fram að því. Hreinn var af Gilsbakkaætt, sonur Styrmis Hreinssonar goðorðsmanns á [[Gilsbakki (Hvítársíðu)|Gilsbakka]], og hefur [[Gunnlaugur ormstunga]] því verið langafabróðir hans. Móðir hans var Guðrún Snorradóttir Halldórssonar [[Snori Þorgrímsson goði|Snorrasonar goða]]. Hreinn ólst upp á [[Hólar í Hjaltadal|Hólum]] hjá [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] biskupi og hlaut menntun í [[Hólaskóli (1106-1802)|skóla]] hans; [[Gunnlaugur Leifsson]] munkur getur hans sem eins af þeim lærisveina Jóns sem hann hafi séð með eigin augum. Hreinn fór þó ekki beint í klaustur, heldur tók prestvígslu og kvæntist, eins og prestum var þá heimilt, og var kona hans Hallbera, dóttir [[Hrafn Úlfhéðinsson|Hrafns Úlfhéðinssonar]] lögsögumanns og systir [[Hallur Hrafnsson|Halls Hrafnssonar]] ábóta á [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverá]]. Dætur þeirra voru Valdís, kona Magnúar Þorlákssonar á [[Melar (Melasveit)|Melum]] og langamma [[Snorri Markússon|Snorra Markússonar]] lögmanns, og Þorbjörg, frilla [[Gissur Hallsson|Gissurar Hallssonar]], en þau voru of skyld til að mega giftast. Hreinn gekk í Þingeyraklaustur eftir að kona hans lést og varð ábóti þar. [[Karl Jónsson]] varð ábóti [[1169]] og hefur Hreinn því sagt af sér nokkru áður en hann lést. == Heimildir == * {{cite journal|url=https://timarit.is/gegnir/991005009699706886|title=Um klaustrin á Íslandi|author=Janus Jónsson|journal=Tímarit hins íslenska bókmenntafélags|volume=8|year=1887|pp=182-200}} * {{tímarit.is|3310499|Um Hólaskóla hinn forna|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=19. febrúar 1994|höfundur=Gísli Jónsson|bls=1-2}} [[Flokkur:Íslenskir ábótar og príorar]] [[Flokkur:Íslenskir prestar í kaþólskum sið]] [[Flokkur:Þingeyraklaustur]] {{d|1171}} blxv40t3om4fbhde68a2qf9fj1gnzoo 1964827 1964826 2026-05-30T11:33:02Z Akigka 183 1964827 wikitext text/x-wiki '''Hreinn Styrmisson''' (d. [[1171]]) var íslenskur prestur og síðar [[ábóti]] í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]], að öllum líkindum hinn þriðji í röðinni, og tók sennilega við þegar [[Ásgrímur Vestliðason]] dó [[1161]]. Hreinn var þó ekki vígður fyrr en [[1166]] en hefur að líkindum verið starfandi ábóti fram að því. Hreinn var af Gilsbakkaætt, sonur Styrmis Hreinssonar goðorðsmanns á [[Gilsbakki (Hvítársíðu)|Gilsbakka]], og hefur [[Gunnlaugur ormstunga]] því verið langafabróðir hans. Móðir hans var Guðrún Snorradóttir Halldórssonar [[Snori Þorgrímsson goði|Snorrasonar goða]]. Hreinn ólst upp á [[Hólar í Hjaltadal|Hólum]] hjá [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] biskupi og hlaut menntun í [[Hólaskóli (1106-1802)|skóla]] hans; [[Gunnlaugur Leifsson]] munkur getur hans sem eins af þeim lærisveina Jóns sem hann hafi séð með eigin augum.<ref>{{tímarit.is|3310499|Um Hólaskóla hinn forna|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=19. febrúar 1994|höfundur=Gísli Jónsson|bls=1-2}}</ref><ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/gegnir/991005009699706886|title=Um klaustrin á Íslandi|author=Janus Jónsson|journal=Tímarit hins íslenska bókmenntafélags|volume=8|year=1887|pp=183-184}}</ref> Hreinn fór þó ekki beint í klaustur, heldur tók prestvígslu og kvæntist, eins og prestum var þá heimilt, og var kona hans Hallbera, dóttir [[Hrafn Úlfhéðinsson|Hrafns Úlfhéðinssonar]] lögsögumanns og systir [[Hallur Hrafnsson|Halls Hrafnssonar]] ábóta á [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverá]]. Dætur þeirra voru Valdís, kona Magnúar Þorlákssonar á [[Melar (Melasveit)|Melum]] og langamma [[Snorri Markússon|Snorra Markússonar]] lögmanns, og Þorbjörg, frilla [[Gissur Hallsson|Gissurar Hallssonar]], en þau voru of skyld til að mega giftast. Hreinn gekk í Þingeyraklaustur eftir að kona hans lést og varð ábóti þar. [[Karl Jónsson]] varð ábóti [[1169]] og hefur Hreinn því sagt af sér nokkru áður en hann lést. ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir ábótar og príorar]] [[Flokkur:Íslenskir prestar í kaþólskum sið]] [[Flokkur:Þingeyraklaustur]] {{d|1171}} 7ki3ukdo3kl47ibfpzso6padiqnvnz2 0 106367 1964753 1950733 2026-05-29T15:28:06Z TKSnaevarr 53243 1964753 wikitext text/x-wiki {{hreingerning}} {{skáletrað}}{{tilvísun|Game of Thrones|sjónvarpsþættina|Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)}} {{Bók | titill = Krúnuleikar | undirtitill = | uppr_titill = A Game of Thrones | þýðandi = Elín Guðmundsdóttir | mynd = | lýsing_myndar = | höfundur = [[George R.R. Martin]] | myndir = | kápa = | ritröð = [[Söngur um ís og eld]] | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Bantam Spectra]] (í Bandaríkjunum)<br>[[Ugla útgáfa]] (á Íslandi) | útgáfudagur = [[6. ágúst]] [[1996]] | prentun = | síður = 870 | isbn = 9789935210241 | framhald = [[Konungar kljást]] }} '''''Krúnuleikar''''' (enska: '''''A Game of Thrones''''') er [[skáldsaga]] eftir bandaríska rithöfundinn [[George R.R. Martin]]. Sagan gerist í tilbúnum heimi sem er þó líkt [[miðaldir|miðaldasamfélagi]] í [[Evrópa|Evrópu]] og [[Rósastríðin|Rósastríðunum]] á 15. öld. Vetur og sumur skiptast ekki reglubundið á heldur geta varað árum saman. Töfrar og yfirnáttúrulegar verur eru hluti af heiminum. Sagan gerist að mestu á meginlandinu Westeros. Í margar aldir var Westeros samsett úr sjö sjálfstæðum konungsríkjum sem núna eru undir einni krúnu og er stýrt frá höfðuborginni Konungsvellir. Game of Thrones er fyrsta bindi í bókaflokknum ''[[Söngur um ís og eld]]''. Bókin kom fyrst út [[6. ágúst]] [[1996]]. Bókin vann [[Locus-verðlaunin]] árið 1997 og var tilnefnd til [[Nebula-verðlaunin|Nebula-verðlaunanna]] 1998 og [[World fantasy-verðlaunin|World fantasy-verðlaunanna]] árið 1997. Í janúar 2011 komst bókin inn á [[New York Times bestsellers |New York Times]] listann yfir mest seldu bækurnar og náði fyrsta sæti listans í júlí 2011. Bókin er 73 kaflar og 804 blaðsíður (704 blaðsíður innbundin). Í bókinni eru þrír söguþræðir raktir samtímis, þar á meðal ættirnar í Westeros (houses of Westeros), Veggjarins og Targaryen-söguþráðurinn. Fyrsti söguþráðurinn gerist í hinum sjö ríkjum Westeros (Seven Kingdoms of Westeros) Gefin hafa verið út spil, borðleikir og hlutverkaleikir tengt efni bókarinnar og þann 17. apríl 2011 var frumsýndur fyrsti þátturinn í nýrri sjónvarpsþáttaröð á [[HBO]] sem heitir Game of Thrones. [[Mynd:Klis - Game of Thrones 1.jpg|thumb|Klis vígið í fyrstu þáttaröðinni]] Nafn bókarinnar kemur frá orðum einnar sögupersónunnar en í bókinni sakar Eddard Stark Cersei Lannister um svik, sifjaspell og framhjáhald og hún játar því og hún við hann: „Þegar þú leikur leikinn um krúnurnar, þá vinnur þú eða deyrð, það er ekkert þar á milli“. == Fyrsti söguþráður í hinum sjö ríkjum Westeros == Bókin hefst þegar Eddard Stark (Ned) lávarði er í Winterfell, sem er heimili forfeðra hans og kallast House Stark. House Stark ræður yfir norðrinu. Stark fjölskyldan er heiðvirð fjölskylda í hinum hefðbundnu „sjö ríkjum“. Sjö ríkin eru nú sameinuð undir einum konungi síðan tími drekanna leið undir lok og allir telja að þeir séu útdauðir. Robert Baratheon er konungur og hann situr í járnhásæti sem er mótað er af þúsund sverðum sem eru brædd og barin saman undir eldi úr andardrætti dreka. Snemma í sögunni verður Lávarður Eddard Stark (Ned), sem lávarður norðursins og fyrir hönd sjö ríkjanna að dæma og taka af lífi mann sem hafði stungið af frá næturvaktinni á veggnum, með syni sína sem vitni. Á leiðinni heim til Winterfell, uppgötva synir Eddards sex ylfinga og fær hvert af börnum Eddards einn ylfing. Úlfar eru einmitt merki Starkættarinnar. Eftir að Jon Arryn, sem er hönd kóngsins deyr, heimsækir Robert Baratheon konungur Eddard til Winterfell með drottninguna og fylgdarlið. Vegna þess að þeir eru gamlir vinir og börðust saman fyrir krúnuna áður fyrr biður Robert Baratheon Eddard Stark um að verða hönd konungsins. Eddard samþykkir það, þó að innsæi hans segi annað og á sama tíma lofar hann konu sinni Lafði Catelyn Stark að rannsaka dauða Jons Arryn, sem hafði verið hönd konungs, sem gæti hafa orðið eitri að bráð vegna pólitísks ráðabruggs sem Cersei Lannister drottning og valdamiklu fjölskyldu hennar Lannisterættin áttu þátt í. Áður en Stark fjölskyldan leggur af stað til King's Landing í suðri, slasast sonur Eddards alvarlega þegar Jaime Lannister reynir að drepa hann vegna þess að hann verður óvart vitni að sifjaspelli milli Jaime og tvíburasystur hans Cersei. Bran lifir af en er í dái og seinna kemur í ljós að hann er lamaður fyrir neðan mitti. Það verður til þess að hann verður eftir með yngri bróður sínum. Á meðan hann er að jafna sig reynir leigumorðingi að drepa hann en úlfurinn hans Summer bjargar honum ásamt móður hans. Catelyn gerir sér grein fyrir því að eiginmaður hennar er í hættu í King's Landing. Hún ákveður að fara huldu höfði og leggur af stað til að vara eiginmann sinn við. Hún skilur elsta son sinn Robb Stark eftir til að stjórna sem lávarður af Winterfell. Þegar Catelyn kemur til King's Landing er hún færð á fund með Petyr Baelish eða litla putta. Hann var hrifinn af henni þegar hann var yngri. Hann ber kennsl á rýtinginn sem var notaður til þess að reyna að myrða Bran og segir henni að Tyrion Lannister eigi rýtinginn. Petyr Baelish sér svo til þess að Catelyn geti hitt Eddard í leyni. Þegar Catelyn er á leiðinni til baka til Winterfell, hittir hún Tyrion sem er að koma til baka frá veggnum og hún handtekur hann. Hún fer með hann á afskekktan stað sem heitir Eyrie, þar sem systir hennar lafði Lysa Arryn, ekkja Jons Arryn ríkir núna. Lysa kennir Lannisterættinni um dauða Jons og er áköf í að taka Tyrion af lífi en hann krefst þess að fá réttarhöld í bardaga og fær frelsi sitt aftur þegar samferðamaður hans, leigusverð Bronn, vinnur einvígið. Eddard Stark tekur dætur sínar Sansa Stark og Arya Stark með sér til King's Landing. Þegar þau koma til King's Landing tekur Eddard að sér störf handarinnar og því að ríkja í Westeros þar sem Robert hefur engan áhuga á að stjórna. Eddard kemst að því sem Jon Arryn hafði áður komist að, að sonur Robert, Joffrey Baratheon sem er erfingi krúnunnar er í raun sonur Cercei og tvíburabróður hennar Jaimes. Eddard ber þetta upp á Cersei og gefur henni færi á að flýja áður en hann segir Robert frá þessu. En Robert slasast alvarlega á veiðum og Eddard getur ekki afborið að segja honum sannleikann á dánarbeði hans. Þegar Robert er að deyja leggur bróðir hans Renly Baratheon til að hann og Eddard sameini verði sína til að ná Cersei og börnum hennar og ná stjórn á krónunni áður en Lannisterættin getur tekið til sinna ráða. Eddard neitar vegna þess að það er ekki heiðvirt. Í staðinn fær hann Petyr litla putta til að fá verði borgarinnar til að handtaka og kæra Cersei en hann er svikinn af Petyr litla putta. Renly flýr King's landing með vörðum sem eru hliðhollir Baratheonættinni. Eddard er handtekin, Sansa er gerð að fanga en Arya nær að flýja. Elsti sonur Cersei og Jaime, Joffrey Baratheon, er krýndur kóngur sem erfingi Roberts. Hann lætur undir eins taka Eddard höndum og lætur svo aflífa hann. Faðir Cersei og Jaime, lávarður Tywin Lannister, fer í stríð við Stark og Tullyættina og stuðningsmenn þeirra vegna þess að Catelyn handtók Tyrion. Þegar fréttirnar af aflífun Eddards Stark dreifast út brýst út borgarastríð. Robb Stark leiðir her norðmanna til að bjarga föður sínum og systrum í King's Landing en þegar hann fréttir af dauða föðurs síns fer hann til Riverlands til þess að fá stuðning frá móðurafa sínum lávarði [[Hoster Tully]]. Jaime Lannister leiðir orrustuna á Riverrun sem er virki Tullyættarinnar, á meðan er Tywin við ánna Trident til þess að koma í veg fyrir að Robb komist áfram til King's Landing. Tyrion sem komst undan kemur til föðurs síns. Robb skiptir upp hernum sínum og kemur andstæðingum sínum á óvart og eyðileggur búðir Lannisters sem eru við Riverrun, þeir handtaka Jaime í leiðinni. Stannis Baratheon á réttmætt tilkall til járnhásætisins. Hann er næstur í röð bræðranna á eftir Robert Baratheon. Heldur því fram að Joffrey eigi ekki tilkall til hásætisins og lýsir því yfir að hann sé næsti konungur ríkjanna sjö. Yngri bróðir hans Renly fær Baratheonættina og Tyrellættina og lýsir sjálfan sig konung í Westeros og verður þar með þriðji af fimm konungum stríðsins. Robb Stark verður fjórði þegar stuðningsmenn Stark- og Tullyættanna lýsa hann konunginn í norðri. == Á veggnum == Formáli bókarinnar segir frá ríki í norðri sem er ekki hluti af hinum. Það er auðnin í norðri sem er handan veggjarins. Veggurinn er gamall 700 feta hár, 300 mílna löng hindrun úr ís og göldrum sem ver ríkin sjö, veggurinn er mannaður af næturvaktinni. Menn næturvaktarinnar sem eru kallaðir krákurnar taka órjúfanlegan eið um að þeir muni þjóna á veggnum allt sitt líf. Þeir lifa skírlífi og þeir ganga bara í svörtum fötum. Í landinu serm er norðan af veggnum eru engin lög, lítill hópur af mönnum sem tilheyra næturvaktinni hitta „hina“ (others), sem er aldagamalt og illur ættbálkur af verum sem voru taldar útdauðar og goðsögulegar. Allir mennirnir af næturvaktinni eru drepnir nema einn sem flýr suður og er seinna tekin af lífi af Eddard Stark. Jon Snow sem er bastarður Eddards og er fyrirlitin af Catelyn, fær innblástur frá frænda sínum, [[Benjen Stark]], sem er fyrsti vaktmaður næturvaktarinnar til að taka eiðinn og verða varðmaður á veggnum. Jon fer norður að veggnum með Tyrion Lannister og öðrum meðlimum næturvaktarinnar. Hann verður ringlaður þegar hann kemst að því að þetta er ekkert meira en að fanga nýlenda og þeir eiga að passa upp á „villinga“ (ættbálkar menn sem lifa án laga norðan af veggnum). Á veggnum sameinar Jon sjálfboðaliðana gegn leiðbeinanda þeirra sem er mjög grimmur við þá. Hann verndar líka Samwell Tarly sem er góður og gáfaður en ekki mjög hugrakkur. Jon vonar að þar sem að hann er mjög góður bardaga maður að honum verði úthlutað starf á veggnum með hernum sem gætir veggsins. En í staðinn er honum úthlutað að vera eins konar einkaþjónn hjá yfirmanni næturvaktarinnar, Jeor Mormont lávarði. Hann kemur því í kring að Samwell verður einkaþjónn hjá gamla Maester Aemort. Á meðan þetta er að ske leiðir Benjen Stark lítin hóp af hermönnum vaktarinnar í eftirlitsferð handan veggjarins en kemur ekki til baka. Næstum því sex mánuðum síðar finnast lík tveggja manna sem voru í herdeild Benjen handan veggjarins. Lík þeirra eru færð aftur til veggjarins og um nóttina lifna þeir við. Það býta engin sverð á þeim en Jon nær ásamt úlfinum sínu draugi að bjarga yfirmannin sínum með því að brenna uppvakningana. Fyrir að bjarga lífi hans fær Jon að gjöf sverð sem heitir „langa kló“ sem er ættargripur yfirmanns hans. Yfirmaður hans hefur látið breyta merkinu á sverðinu í úlf, sem stendur fyrir ætt Jons og úlfinn hans. Þegar Jon Snow fréttir af dauða föðurs sins reynir hann að flýja til að fara til Robb til að hjálpa honum í stíðinu við Lannister ættina. Vinir hans á veggnum sannfæra hann um að snúa við. Mormont yfirmaður Jons sannfærir hann um að staður hans sé hjá hinu nýju bræðrum hans og að stíðið um krónuna fölnar í samanburði við illskuna sem veturirnn á eftir að koma með sér frá norðri. == Í austri == Handan hafsins í hinni frjálsu borg Pentos, búa Viserys Targaryen og Daenerys þrettán ára systur hans í útlegð. Hann er sonur og eini eftirlifandi erfingji Aerys II af Targaryen ættinni. Aerys var „vitfirrti“ konungurinn sem Robert Baratheon steypti úr stóli. Targaryen ættin hafði ríkt yfir Westeros og réðu yfir drekum en drekarnir og völdin eru ekki lengur til staðar. Viserys ákveður að systir hans skuli giftast Khal Drogo, stíðshöfðingja Dothraki ættbálksins sem eru hesta stríðsmenn í staðinn fær hann að nota her Drogos til að endurheimta járnhásætið í Westeros fyrir Targaryen ættina. Magister Illyrio sem er ríkur kaupmaður og gestgjafi Targaryen systkinanna í Pentos gefur Daenerys þrjú steingervings dreka egg í brúðkaupsgjöf. Ser Jorah Mormont (sonur Jeor Mormongt sem er yfirmaður næturvaktarinnar) er riddari sem hefur verið gerður útlægur frá Westeros. Hann fylgir Viserys eftir sem ráðgjafi. Óvænt, finnur Daenerys traust og ást hjá eiginmanni sínu og hún verður ólétt. Því að spáð að barnið muni sameina og stjórna Dothraki ættbálknum. Drogo sýnir lítin áhuga á að sigrast á Westeros sem ögrar hinum skapbráða Viserys sem lætur gremju sína bitna á systur sinni. Hann reynir að kúga systur sína til þess að gera það sem hann vill en Daenerys hefur fengið aukin kjark sem eiginkona Khals (höfðingjans) byrjar að standa með sjálfri sér og neitar að láta bróður sinn kúga sig. Drogo refsar Viserys fyrir skapköstin með því að refsa honum með því að lítillækka hann fyrir framan alla. En þegar Viserys hótar Daenerys fyrir framan ættbálkinn tekur Drogo hann af lífi með því að hella úr potti með sjóðandi heitu gulli ofan á höfuðið á honum og gefur honum þar með gull kórónuna sem hann lofaði honum fyrir Daenerys. Sem síðasti Targaryen, heldur Daenarys áfram með áætlunina um að endurheimta járn hásætið í Westeros. Leigumorðingi á vegum kóngsings, Robert Baratehon reynir að eitra fyrir Daenerys og ófæddu barni henni. Það verður til þess að Drogo verður svo reiður að hann samþykkir að ráðast á Westeros til að leita hefnda. Þegar þeir eru að ráðast á og ræna þorpum til þess að eiga fyrir innrásinni særist Drogo. Það kemur ígerð í sárið og Daenerys skipar einum fanganna sem er eins konar norn að nota blóð galdur til þess að bjarga honum en svikula nornin fórnar barni Daenarys til þess að fá kraft í galdurinn. Drogo deyr ekki en hann er bjargarlaus og ekki með meðvitund. Dothraki hafa ekki lengur leiðtoga og byrja því að tvístrast. Daenarys fremur líknardráp á eiginmanni sínum og kæfir hann. Hún hefnir sín á norninni með því að binda hana við útförs bál Drogos. Þegar bálið stendur sem hæst gengur Daenarys inn í bálið með dreka eggin. Í staðinn fyrir að farast í logunum, kemur hún aftur út úr bálinu með þrá dreka unga sem komu úr eggjunum og þeir fá mjólk úr brjóstum hennar. Sem sannur Targaryen er hún ónæm fyrir eldi. Þeir fáu Dothraki og Ser Jorah sverja þess að standa með henni sem móðir drekanna. == Sjónarhorn í bókinni == Hver kafli einblýnir á takmarkað þriðju persónu sjónarhorn einnar persónu í bókinni, bókin segir frá sjónarhorni átta aðal sögupersóna. Að auki veitir persona sem skiptir ekki máli í sögunni formálann. Fyrirsögn kaflanna gefur til kynna hvaða sjónarhorn verður í kaflanum. * Formáli: [[Will]], maður sem tilheyrir næturvaktinni. * [[Eddard Stark]], lávarður, gæslumaður norðursins og lávarður af Winterfell, hönd konungsins. * [[Lafði Catelyn Stark]], af ætt Tully, eiginkona Eddards Stark. * [[Sansa Stark]], eldri dóttir Eddards og Catelyn Stark * [[Arya Stark]], yngri dóttir Eddards og Catelyn Stark * [[Bran Stark]], sjö ára sonur Eddards og Catelyn Stark * [[Jon Snow]], lausaleikssonur Eddards Stark * [[Tyrion Lannister]], dvergur, bróðir [[Cersei]] drottnignar og tvíburabróður hennar [[Jaimes]], sonur [[Tywins Lannister]] lávarðar. * Daenerys Targaryen prinsessa, prinsessan af drekasteini, erfingi [[Targaryen]] krúnunnar á eftir eldri bróður hennar [[Viserys Targaryen]] == Sjónvarp == {{aðalgrein|Game of Thrones (sjónvarpsþættir)}} [[HBO]] hefur framleitt þætti gerða eftir bókinni. Fyrst þáttur var sýndur 17. apríl 2011. Fyrsta sjónvarpsserían var tíu þættir og var tekin upp í [[Belfast]] á [[Norður-Írland]]i og [[Mdina]] á [[Malta|Möltu]]. Í aðalhlutverkum voru [[Sean Bean]], [[Michelle Fairley]] og [[Jason Momoa]] ásamt öðrum. Söguþræði bókarinnar hefur einnig verið breytt í myndasögu. == Heimildir== * {{Wpheimild | tungumál = En | titill = A Game of Thrones | mánuðurskoðað = 10. apríl | árskoðað = 2012}} [[Flokkur:Bókaárið 1996]] [[Flokkur:Bandarískar skáldsögur]] [[Flokkur:Söngur um ís og eld]] l0v8e10nirq5vso6a6kre0nh6oh498v 0 106792 1964754 1950732 2026-05-29T15:29:47Z TKSnaevarr 53243 1964754 wikitext text/x-wiki {{uppfæra}} [[Mynd:Game of Thrones 2011 logo.svg|thumb|Merki Game of Thrones 2011|271x271dp]] {{Aðgreiningartengill1|Game of Thrones|skáldsöguna [[Game of Thrones]]}} '''''Krúnuleikar''''' (enska: ''Game of Thrones'') er bandarísk þáttaröð framleidd af [[HBO]]. Hún er byggð á bókaröðinni ''[[Söngur um ís og eld]]'' eftir [[George R. R. Martin]] og þar heitir fyrsta bókin ''[[Krúnuleikar]]''. Fyrsta þáttaröðin er byggð á þessari bók, önnur á bókinni ''[[Konungar kljást]]''. Sú þriðja var byggð á fyrri hluta bókarinnar ''[[Sverðagnýr]]''. Þættirnir eru ekki alveg eftir bókunum, heldur eru bækurnar aðeins notaðar sem viðmið. Þáttaröðin er tekin upp að mestu leyti í [[kvikmyndatökuver]]i í [[Belfast]] en er einnig tekin upp í [[Norður-Írland]]i, [[Króatía|Króatíu]], [[Malta|Möltu]] og á [[Ísland]]i. Fyrsta serían var frumsýnd 17. apríl 2011 í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og er nú byrjað að sýna aðra seríuna. Hvor sería um sig er tíu þættir og var önnur serían frumsýnd 1. apríl 2012 í Bandaríkjunum og aðeins einum degi seinna á Íslandi á [[Stöð 2]]. Níu dögum eftir frumsýningu annarrar seríu var samið um þá þriðju. Fyrsta sería ''Game of Thrones'' fékk gríðarlega góðar móttökur og hefur verið tilnefnd til ýmissa verðlauna, meðal annars Framúrskarandi dramatíska þáttaröð á [[Emmy-verðlaunin|Emmy-verðlaunahátíðinni]] og Besta sjónvarpssería í dramaflokki á [[Golden Globe|Golden Globe-hátíðinni]]. Á báðum þessum hátíðum vann [[Peter Dinklage]] (Leikari, [[Tyrion Lannister]]) besta leikara í aukahlutverki. Þáttaröðin var einnig tilnefnd til Emmy-verðlauna fyrir frábært val á leikurum í dramaþáttaröð og vann verðlaun fyrir flokkinn flottasta inngang þáttaraða. Þættirnir gerast í Sjö ríkjum Westeros og fylgja nokkrum söguþráðum sem allir tengjast. Heimurinn líkist [[Evrópa|Evrópu]] [[Miðaldir|miðalda]] og fjalla um baráttunna um konungsdæmið. Aðalsfjölskyldur heimsins sjá um sína landshluta, Stark-fjölskyldan býr í [[Winterfell]] og sér um norðrið. Konungurinn [[Robert Baratheon]] býr í [[Kings Landing]]. Hinum megin við „The Narrow Sea“ búa systkinin [[Viserys Targaryen|Viserys]] og [[Daenerys Targaryen]], síðustu afkomendur fyrrverandi konungs. Daenerys giftist [[Khal Drogo]], foringja [[Dothraki]] ættbálksins. Að lokum er veggurinn, sem verndar þessi ríki frá því sem leynist handan. En þar eru svartstakkar sem verja vegginn. Allar þessar fjölskyldur og allir þessir staðir fléttast saman og mynda söguþráð þáttanna. == Persónur == [[Eddard Stark]] eða Ned Stark (Sean Bean) er lávarður yfir bænum Winterfell og verndari norðursins. Hann er þekktur fyrir stolt sitt og réttlætiskennd og er ráðinn sem hönd konungsins eftir dauða [[Jon Arryn|Jons Arryns]], fyrrverandi handar. [[Catelyn Stark]] (Michelle Fairley) er eiginkona Eddards Starks. Faðir hennar er lávarður Riverlands og yngri systir hennar er [[Lysa Arryn]] (Kate Dickie), eiginkona Jons Arryns. Catelyn og Eddard Stark eiga saman fimm börn, [[Robb Stark]] (Richard Madden), [[Sansa Stark]] (Sophie Turner), [[Arya Stark]] (Maisie Williams), [[Bran Stark]] (Isaac Hempstead Wright) og [[Rickon Stark]] (Art Parkinson). Auk þeirra á Ned einn son með annarri konu sem heitir [[Jon Snow]] (Kit Harington). Robert Baratheon (Mark Addy) varð konungur eftir að hafa leitt uppreisn gegn [[Aerys Talgaryen]], geðbilaða konunginum. Robert var trúlofaður systur Neds, [[Lyanna Stark|Lyönnu Stark]], sem lést í uppreisninni. Hann giftist þá [[Cersei Lannister]] (Lena Headey) og þau eiga saman þrjú börn, þar á meðal [[Joffrey Baratheon]] (Jack Gleeson). Ned Stark kemst hins vegar að því að öll þrjú börn Roberts Baratheon og drottningarinnar Cersei Lannisters voru getin af tvíburrabróður hennar [[Jamie Lannister]] (Nikolaj Coster-Waldau). Tyrion Lannister (Peter Dinklage) er yngri bróðir Cersei og Jamies. Hann er dvergur og þó hann sé ekki líkamlega sterkur, þá býr hann yfir mikilli kænsku og fróðleik. Systkinin Viserys Targaryen (Harry Lloyd) og Daenerys Targaryen (Emilia Clarke) eru börn fyrrum konungsins Aerys Targaryen. Þegar faðir þeirra var myrtur flúðu þau Kings Landing og settust að í bænum Essos, sem er staðsettur handan sjávarins. Viserys giftir systur sína stríðshöfðingjanum Khal Drogo (Jason Momoa) í skiptum fyrir her til þess að hjálpa honum að endurheimta krúnuna. Aðrar persónur sem koma fyrir eru [[Samwell Taryl]] (John Bradley) og [[Theon Greyjoy]] (Alfie Allen), sem Jon Snow kynnist þegar hann ákveður að ganga í lið við menn næturvaktarinnar. [[Sandor „The Hound“ Clegane]] (Rory McCann) er lífvörður prinsins, Joffreys. [[Petyr „Littlefinger“ Baelish]] (Aidan Gillen) og [[Varys]] (Conleth Hill) eru ráðgjafar konungsins og jafnframt handarinnar. Yngri bróðir Roberts Baratheon er [[Renly Baratheon]] en sá eldri er [[Stannis Baratheon]]. [[Jorah Mormont]] (Iain Glen) er riddari sem lagður var í útlegð og hann sver að hjálpa systkinunum Viserys og Daenerys að komast til valda. == Lýsingar á þáttunum. == === Þáttur 1 === Fyrsti þáttur heitir [[Winter Is Coming]] en í þessum þætti eru aðalpersónur / ættir þáttanna kynntar til sögunnar. [[Stark-ættin]] er búsett norðanlega í sameinuðu ríkjunum sjö sem mynda eitt stórt konungsríki og búa í borg sem heitir Winterfell en þau eru fyrst til að vera kynnt til sögunnar þegar liðhlaupi kemur frá „[[The nights watch]]“ inn á þeirra land. Þegar Hann er handsamaður er það herra Eddard (Ned) Stark sem framfylgir dómnum. Þegar hann ásamt fylgdarliði sínu kemur heim þá fréttir hann frá konunni sinni Catelyn að lærfaðir hans (Jon Arryn) hafði dáið í höfuðborginni King's Landing og að kongurinn Robert sé á leiðinni til Winterfell. Þegar konungurinn kemur til Winterfell sést að hann og Ned eru góðir vinir. Kona konungsins Carsei og aðrir meðlimir Lansister-fjölskyldunnar komu með Robert til Winterfell, þar á meðal tvíburabróðir hennar Jamie, dverg bróðir hennar Tyrion og tólf ára sonur hennar, erfingi krúnunnar Joffrey. Í öðrum heimshluta eru kynnt til sögunnar systkinin Viserys Targaryen og Daenery en Viserys hyggst vinna krúnuna frá Robert með því að gifta systur sína Dothraki ættbálkar höfðingjanum Khal Drogo en fá í staðinn her hans í lið við sig. Daenery fær þrú steingerð drekaegg í gjöf. === Þáttur 2 === Annar þáttur heitir [[The Kingsroad]]. Örlög Brans eru enn óráðin. Hann er á lífi en meðvitundarlaus og það virðist ólíklegt að hann muni nokkurn tíman ganga aftur þó hann vakni. Ned fer af stað til King's landing með dætur sínar tvær Aryu og verðandi brúði Joffrey Sönsu, á meðan Catelyn verður eftir til að hugsa um Bran. Jon Snow, bastarða sonur Neds Starks heldur norður til að ganga til liðs við Night‘s Watch, bræðralag sem verndar vegg sem skilur norðið af við suðurlöndin. Tyrion ákveður að fara með honum til veggsins. Catelyn byrjar að gruna að Bran hafði verið kastað úr turninum. Á meðan reynir Viserys að læra að þóknast eiginmanni sínum Khal Drogo og tekst það í lok þáttarins. === Þáttur 3 === Þriðji þáttur heitir [[Lord Snow]]. Þegar Ned Stark kemur til King's Landing fær hann að vita að konungsríkið er í mikklum skuldum vegna siðlausar eyðslu konungsins. Catelyn ákveður að fara á eftir Ned Stark til að segja honum frá grunsemdum sínum um að Lanister-fjölskyldan hafi tekið þátt í falli Brans. Cersei og Jamie eru hrædd um hvað Bran gæti munað en hann segist ekki muna neitt. Ned Stark leyfir dóttir sinni Aryu að læra á sverð en tekið er fram í þessum þætti að vetur getur komið á nokkra ára fresti og staðið yfir í mörg ár en með vetrinum fylgja miklir hryllingar og verur sem allir hræðast. Jon Snow æfir sig við vegginn sem skilur að norðið og ríkin sjö á meðan Daenerys rífst við bróður sinn og kemst að því að Dothraki ættbálkurinn virðir hana sem eina af sínum eigin og verndar hana gegn bróður sínum. Hún lærir einnig tungumál þeirra. Síðar í þættinum kemst hún svo að því að hún er ólétt. [[Mynd:Kit Harington 2011 cropped.jpg|thumb|Kit Harington, sá sem leikur Jon Snow]] === Þáttur 4 === Fjórði þáttur heitir [[Crpples, Bastards and Broken Things]]. Ned Stark leitar að bók sem lærfaðir hans Jon Arryn hafði verið að skoða og finnur út frá henni einn af bastörðum Roberts. Robert heldur [[burtreiðar]] til fögnuðar þess að Ned tók stöðunni sem hönd konungsins. Á meðan reynir Jon Snow að vernda Samwell frá frekari niðurlægingu hjá veggnum. Viserys tekst á við systur sína í [[Vaes Dothrak]]. Catelyn tekur til sinna ráða og Tyrion Lanister lendir á röngum stað á röngum tíma. === Þáttur 5 === Fimmti þáttur heitir [[The Wolf and the Lion]]. Fréttir af sambandi Daenerys og Khal Drogo verður til þess að Robert sendir árásarmann til þeirra áður en Ned tekst að tala hann út úr því sem verður til þess að þeir enda ósáttir. Tyrion Lannister er enn fangi Catelyn og þrátt fyrir að hafa hjálpað henni fær hann kaldar viðtökur frá systur hennar í [[Eyrie]] en hún er ekkja Jon Arryns. Arya heyrir menn tala um að losa sig við föður hennar. === Þáttur 6 === Sjötti þáttur heitir [[A Golden Crown]]. Ráðinn aftur sem hægri hönd konungsins situr Ned Stark í hans stað á Járnkrúnunni á meðan Robert fer að veiða og tekur afdrifamikla ákvörðun á meðan því stendur sem gætu haft alvarlegar afleiðingar fyrir konungsríkið. Joffrey biður Sönsu afsökunar. Tyrion Lannister játar „glæpi sína“ í Eyrie og biður um réttarhöld í gegnum slagsmál þar sem, ef hann vinnur mun hann vera frjáls en ef ekki þá munu örlög hans vera í höndum Lysu. Viserys fær það sem hann á skilið fyrir Daenerys frá Drogo. === Þáttur 7 === Sjöundi þáttur heitir [[You Win or You Die]]. Jon Snow tekur eiðinn til að verða einn af varðmönnum veggjarins, með hugann við Benjen sem týndist handan hans. Ned segir Carsei frá því að hann viti Af hverju Jon Arryn dó og Tywin hvetur Jamie til að verða að manninum sem honum var ætlað að vera á meðan þeir undirbúa sig fyrir [[orrusta|orrustu]]. Robert sem kenur til baka úr veiðum særður gerir ráðstafanir sem ættu eftir að breita gangi mála í King's Landing. Reynt er að myrða Daenerys og Drogo tekur þess eyð að vinna aftur ríkin sjö fyrir hana. === Þáttur 8 === Áttundi þáttur heitir [[The Pointy End]]. Nýr konungur tekur við af Robert og [[Lannister-ættin]] sýnir yfirburði sýna yfir Stark-ættinni. Arya flýr [[Höll|höllina]] en Sansa verður eftir með föður sínum. Robb kallar her föður síns saman og stefnir suður í stríð. Jon Snow og verðirnir við vegginn kynnast nýjum hættum á meðan Daenerys tekur afdrifaríka ákvörðun. === Þáttur 9 === Níundi þáttur heitir [[Baelor]] en í honum tekur Ned afdrifamikla ákvörðun á meðan Robb nælir sér í verðmætann stríðsfanga. Joffrey sýnir sitt sanna andlit og Arya heldur sig á götum King's Landing en Daenerys fer í gegnum þraut raun. === Þáttur 10 === Tíundi þáttur heitir [[Fire and Blood]]. Grimmd konungsins rýs í suðri og Arya leggur af stað norður með hjálp vaktmanns frá veggnum en Jon Snow tekur mikilvæga ákvörðun og Daenerys gengur í gegnum erfiðleika. Robb fær nýjan titil og Tyrion fær loks viðurkenningu föður síns. == Heimildir == * ''Game of Thrones'' (sjónvarpsþættir, 1. þáttasería) * {{imdb title|0944947|Game of Thrones}} * {{Wpheimild | tungumál = En | titill = Game of Thrones (TV series) | mánuðurskoðað = 23. apríl | árskoðað = 2012}} {{skáletrað}} {{stubbur|sjónvarp}} [[Flokkur:Game of Thrones]] [[Flokkur:Bandarískir sjónvarpsþættir]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 2011]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir sem hættu sýningu 2019]] [[Flokkur:Söngur um ís og eld]] sejt6x5hev0fczqzl22ave4m6y1ff8o 0 117621 1964809 1437988 2026-05-29T23:02:21Z MyraMidnight 41218 setti inn listann af hópfjáröflunarsíðum sem voru á [[Karolina Fund]] því þetta virðist eiga frekar heima hér 1964809 wikitext text/x-wiki '''Hópfjármögnun''' er [[fjármögnun]] í gegnum hóp einstaklinga sem hver og einn leggur fram breytilega, og oft tiltölulega lága fjárhæð. Hópfjármögnun byggir oft á stóri neti vina, fjölskyldu og kollega sem hægt er að ná til í gegnum [[félagslegur miðill|félagslega miðla]]. Ein íslensk hópfjármögnunarsíða er til, henni var hleypt af stokkunum árið 2012 og heitir ''Karolina Fund''. == Vefsíður == Listi af hópfjáröflunar vefsíðum *[[Karolina Fund]] á Íslandi, stofnað 2012<ref>{{Cite web|url=https://www.karolinafund.com/page/show/about_us|title=Karolina Fund|website=www.karolinafund.com|access-date=2026-05-29}}</ref> *[[Indiegogo]], stofnað 2008 *[[Kickstarter]] í Bandaríkjunum, stofnað 2009 *[[Boomerang]] í Danmörku, stofnað 2011 *[[Invesdor.com]], stofnað 2011 *[[Mesenaatti.me]] í Finnlandi, stofnað 2013 *[[Bidra]] í Noregi, stofnað 2012 == Heimildir == <references/> == Tengill == * [http://karolinafund.com Karolina Fund] {{stubbur|hagfræði}} [[Flokkur:Hagfræði]] be0loghycdio3hkzj36c4ma67moui9m 0 118212 1964780 1905852 2026-05-29T18:48:45Z MyraMidnight 41218 Flokkur:félög > félagasamtök 1964780 wikitext text/x-wiki {{Hreingerning|Mikill samtíningur, of mikil upptalning, nokkrir tenglar á aðgreiningarsíður, þyrfti að setja í tímaröð}} '''Taflfélag Vestmannaeyja''' var stofnað árið 1926. == Stofnun félagsins == Stofnfundur Taflfélags Vestmannaeyja var haldinn sunnudaginn 29. ágúst 1926, en um þetta segir í Skeggja 4. september 1926: "Taflfélag var stofnað hér s.l. sunnudag. Meðlimir eru þegar orðnir allmargir." [[Hermann Benediktsson|Hermann]] var formaður, en [[Kristinn Ólafsson]], [[Reynir|Reyni]], bæjarstjóri var ritari og [[Magnús Bergsson]], [[Tunga|Tungu]], gjaldkeri. Stofnendur félagsins voru níu einstaklingar: * [[Sigurður Sveinsson (Sveinsstöðum)|Sigurður Sveinsson]], [[Sveinsstaðir|Sveinsstöðum]] * [[Magnús Jónsson]], [[Bergsstaðir|Bergsstöðum]] * [[Kristinn Ólafsson]], [[Reynir|Reyni]] * [[Magnús Bergsson]], [[Tunga|Tungu]] * [[Sigurður Þórðarson]], [[Gerði]] * [[Sigurbjörn Sveinsson]], [[Sólberg|Sólbergi]] * [[Halldór Guðjónsson]], kennari, Sólbergi * [[Hermann Benediktsson]], [[Godthaab]] * [[Ólafur Magnússon (Sólvangi)|Ólafur Magnússon]], [[Sólvangur|Sólvangi]] Ólafur og Kristinn á Reyni, sem þá var hér bæjarstjóri, munu hafa verið frumkvöðlar að stofnun félagsins. Fyrsti formaður félagsins var kosinn [[Hermann Benediktsson]]. Fljótlega bættust fleiri í félagið og 2. september 1926 voru neðangreindir ellefu einstaklingar teknir inn í félagið: * [[Þórhallur Gunnlaugsson]], Símstöð * [[Stefán Guðlaugsson]], [[Gerði]] * [[Jóhann P. Jónsson]], [[Grímsstaðir|Grímsstöðum]] * [[Magnús Sveinsson]], [[Reykholt|Reykholti]] * [[Kjartan Guðmundsson]], (ljósmyndari) * [[Þorsteinn Steinsson]], [[Sólnes|Sólnesi]] * [[Karl Sigurhansson]], [[Brimnes|Brimnesi]] * [[Gunnar Jónatansson]], [[Stórhöfði|Stórhöfða]] * [[Hjalti Jónatansson]], Stórhöfða (16 ára) * [[Jón Bjarnason]], [[Valhöll]] * [[Geir Guðmundsson]], [[Geirland|Geirlandi]] Á fyrsta mótinu, þar sem átta félagsmenn tefldu, urðu Ólafur Magnússon og Halldór Guðjónsson efstir og jafnir með 6 vinninga af 7 mögulegum. Á fundi hinn 13. október 1926 voru samþykkt lög fyrir félagið og er hér til gamans úrdráttur úr þeim: 1. gr. Nafn félagsins er Taflfélag Vestmannaeyja 2. gr. Tilgangur félagsins er að auka og efla útbreiðslu tafllistarinnar í Vestmannaeyjum 13. gr. Ef veðjað er um skákir í félaginu, skal helmingur af veðfénu renna í verðlaunasjóð 15. gr. Um hver áramót skal félagið halda Skákþing Vestmannaeyja. Er taflfélagsmönnum og öllum öðrum búsettum mönnum í Vestmannaeyjum heimil þátttaka. Skulu verðlaun veitt og hlýtur sigurvegarinn nafnbótina Skákkonungur Vestmannaeyja. Fljótlega komst tala félaga í 44. Á aðalfundi í febrúar 1929 er valin sveit í símakappskák sem háð var við Taflfélag Reykjavíkur 24. febrúar. Þessir tefldu fyrir TV í þeirri keppni: * [[Hermann Benediktsson]], [[Godthaab]] * [[Magnús Bergsson]] * [[Halldór Guðjónsson]], kennari Sólbergi * [[Gunnar Jónatansson]], [[Stórhöfði|Stórhöfða]] * [[Hjalti Jónatansson]], [[Stórhöfði|Stórhöfða]] * [[Kristján Kristófersson]] * [[Kjartan Guðmundsson]] (ljósmyndari) * [[Kjartan Jónsson]] * [[Karl Sigurhansson]], [[Brimnes|Brimnesi]] * [[Jóhann Gunnar Ólafsson]], (síðar bæjarstjóri) Stóð skákin frá laugardagskvöldi til kl. 10 á sunnudagsmorgni og unnu Reykvíkingar með 4,5 v á móti 3,5 v.,, en tvær skákir voru óútkljáðar. 2. febrúar 1930 var haldinn aðalfundur í félaginu og var stjórnin endurkjörin í einu hljóði en einnig kom fram að stjórnin hefði farið fram á það við TR að 12 menn úr 2. flokki tefldu næstu laugardagsnótt en tekið var fram að ekki væri enn komið svar frá Reykvíkingunum. Þá var samþykkt hverjir myndu tefla í þessari keppni og voru það allir sömu menn og tefldu árinu áður nema Magnús Bergsson en þessir bættust við hópinn: * [[Pétur Ísleifsson]], [[Nýjahúsi]] * [[Guðmundur Eggertz]] * [[Karl Ólafsson]], [[Ólafshúsum]] Upp úr þessu virðist svo sem starf félagsins hafi dalað og margar ástæður sagðar fyrir því, m.a. húsnæðisvandamál, kreppan, útbreiðsla bridge íþróttarinnar, flutningur félagsmanna (Stórhöfðabræðra) upp á land og fleira. Varð nú fimm til sex ára hlé á starfsemi félagsins og það var ekki fyrr en 1936, hinn 3. september sem félagið virðist lifna við að nýju, þegar boðað er til fundar að Hótel Berg fyrir það fólk sem áhuga hefði fyrir skáklist. == Blómaskeiðið eftir 1936 == Hinn 11. október 1936 var síðan haldinn aðalfundur TV og [[Karl Sigurhansson]], [[Brimnes|Brimnesi]] kosinn formaður félagsins, en aðrir í stjórn [[Hjálmar Theódórsson]] ritari og [[Gísli Finnsson]] gjaldkeri. Segir í frétt í Víði 27. febrúar 1937 um endurreisn félagsins haustið 1936, '''"sem búið er að liggja niðri og ekkert hafði starfað síðan árið 1930"'''. Taflfélagið var lífgað við á aðalfundinum haustið 1936 og þá voru líka ýmis framfaramál á dagskrá t.d. var samþykkt að senda Skákfélagi Keflavíkur áskorun í keppni og koma á bréfaskákum við önnur skákfélög inn- og útlend. Þá var bókað um að fengist hafi innflutningsleyfi á skákritum fyrir allt að 100 krónur og gilti leyfið til áramóta. Loks var samþykkt að sækja um í Skáksamband Íslands. Heiðursfélagi var kosinn [[Sigurbjörn Sveinsson]], [[Sólberg|Sólbergi]]. Sunnudaginn 15. nóvember 1936 tefldi [[Hjálmar Theódórsson]] frá Húsavík samtímaskák við 13 menn úr Taflfélagi Vestmannaeyja og vann 9 en tapaði 4 skákum. Af minnistæðum mönnum sem tefldu með félaginu á árunum eftir 1936 voru nefndir [[Karl Sigurhansson]], sem tefldi skák á vetrum og var einn besti langhlaupari landsins. [[Hjálmar Theódórsson]] frá Húsavík var aðaldriffjöðurin í félaginu og hafði, þegar þarna var, gerst ársmaður hjá [[Helgi Benediktsson|Helga Ben]]., hann var mikill félagsmálamaður og kappsamur og varð síðar skákmeistari Norðurlands og komst í landsliðsflokk. Þá er [[Björn Kalman]] lögfræðingur minnisstæður en hann hafði teflt í Ameríku um aldamótin og var á fyrstu árum aldarinnar einn af sterkustu skákmönnum þjóðarinnar. [[Hjalti Jónatansson|Hjalti í Vitanum]] hafði góðan stíl og [[Rafn Árnason]] frá [[Gröf]] var mikið efni. Hann gerðist farmaður og féll frá fyrir aldur fram. Í þessa tíð tíðkuðust símskákir, sem stóðu frá kl. 21 að kvöldi til 8 að morgni eða þegar símstöðin var lokuð og var þá oft glatt á hjalla og [[Loftur Guðmundsson|Loftur kennari]], sem var símstjóri félagsins, lét marga vísuna fljúga eftir línunni. Á þessum árum hafði félagið um tíma aðsetur í herbergi á [[Vesturhús|Vesturhúsum]] til æfinga. Símskákin við Keflvíkingana fór fram nóttina 17. október og unnu Eyjamenn með 7,5 á móti hálfum vinningi Keflvíkinganna. Viku seinna var háð símskák við Taflfélag Hafnarfjarðar og unnu TV menn þá viðureign einnig 5,5 á móti 2,5 vinningi. Sveit TV á móti Keflvíkingum var skipuð eftirtöldum: * 1. borð [[Hjálmar Theódórsson]] * 2. borð [[Karl Sigurhansson]] * 3. borð [[Halldór Guðjónsson]] * 4. borð [[Hermann Benediktsson]] * 5. borð [[Sigurður Finnsson]] * 6. borð [[Karl Ólafsson]] * 7. borð [[Ársæll Sigurðsson]] * 8. borð [[Þorgrímur Einarsson]] En á móti Hafnfirðingum tefldu sömu menn með þessum breytingum: * 3. borð [[Vigfús Ólafsson]] * 6. borð [[Björn Kalman]] En þeir Sigurður og Þorgrímur tefldu ekki. Það sýnir best eldhug manna um þetta leyti að á árinu 1937 var lagt í það stórvirki að fá þýska skákmeistarann '''Ludvik Engels''', sem staddur var í Reykjavík, hingað til þess að kenna skák í tvær vikur. Hann varð frægur er hann vann skák af heimsmeistaranum Aljekín. Til þess að fá hann hingað var leitað til ýmissa velunnara í bænum og safnað fé til greiðslu kostnaðar af komu Engels og gekk sú söfnun framar öllum vonum. Engels tefldi hér nokkur fjöltefli og það fyrsta við 23 menn úr félaginu, þar sem hann vann 16 skákir, tapaði 5 og gerði 2 jafntefli. Þegar Engels fór, var hann leystur út með gjöfum og borð, [[Loftur Guðmundsson]], rithöfundur, flutti þakkarávarp bæði á íslensku og þýsku. Þannig var mikill uppgangur í félaginu allt þar til 1939, þegar svo virðist sem starfið hafi lagst niður á nýjan leik, því ekkert er skráð í fundargerðarbækur þar til 8. október 1944, þegar félagið er endurvakið enn á ný. == Í lok stríðsins == Á fundinum er kosinn stjórn félagsins og kemur þá formannsstarfið í hlut [[Halldór Ó. Ólafsson|Halldórs Ó. Ólafssonar]], en fyrrverandi formaður, Karl Sigurhansson, er gjaldkeri og Vigfús Ólafsson ritari. Á fundinum skýrði [[Ragnar Halldórsson]], tollvörður frá því að hann hafi góða von með að hægt verði að fá skákklukkur frá Akureyri. Þótt eyður komi í skráða starfsemi félagsins, bæði hluta ársins 1937 og allt árið 1938 og aftur 1940 allt fram í október 1944, þá var vitað að alltaf öðru hvoru var verið að tefla á þessum árum. Þó er unnt að ímynda sér að stríðsárin hafi breytt ansi miklu í sambandi við allt félagslíf, því nú verður atvinna það mikil að allir hafa meira en nóg að starfa. Skömmu eftir fundinn 1944 er byrjað að heyja kappskákir milli austur- og vesturbæjar og er þá teflt á 10 borðum, en ekki er getið um úrslit. Þá er byrjað að skipta mönnum í flokka, í fyrsta flokki eru 9 menn, þá er í öðrum flokki A og B sveit með 8 menn og í þriðja flokki eru 6 menn. Þarna er að myndast sterkur kjarni góðra skákmanna og úr þessum kjarna verður til eitt sterkasta lið, sem Eyjamenn hafa eignast um áraraðir. Hinn 2. júní 1945 fer héðan fríður flokkur skákmanna til að keppa við skákmenn á Suðvesturlandinu. Farið var með m/b Gísla Johnsen VE 100 og lagt af stað kl. 7 um morguninn til Stokkseyrar og var komið þangað kl. 12 á hádegi. Daginn eftir var keppt við sameinað lið Selfoss og Stokkseyrar og unnu Eyjamenn með 3,5 á móti 2,5 vinningum. Um kvöldið var haldið til Reykjavíkur og 4. júní keppt við Taflfélag Hafnarfjarðar og fóru leikar 4:4. Hinn 5. júní var teflt við vistmenn á Vífilsstöðum og þar vannst sigur með 5,5 vinningum gegn 2,5. Þann 6. júní var teflt við Taflfélag Keflavíkur og vann TV með 9 vinningum á móti 4 og loks var sest hinn 7. júní á móti liði Reykvíkinga og gert jafntefli 4-4. Árangurinn var því stórkostlegur, en liðið var skipað eftirtöldum : * 1 borð [[Vigfús Ólafsson]] * 2 borð [[Friðbjörn Benónýsson]] * 3 borð [[Árni Stefánsson]] * 4 borð [[Rafn Árnason]], [[Gröf]] * 5 borð [[Karl Sigurhansson]], [[Brimnes|Brimnesi]] * 6 borð [[Halldór Ó. Ólafsson]], [[Arnardrangur|Arnardrangi]] * 7 borð [[Gísli Stefánsson (Ási)|Gísli Stefánsson]] * 8 borð [[Ragnar Halldórsson]] * Varam. [[Þórður Þórðarson]], [[Fagrafell|Fagrafelli]] Hingað komu 10 menn úr Taflfélagi Reykjavíkur 1. september 1945 og meðal þeirra Eggert Gilfer sem var einn sterkasti skákmaður landsins þá og tefldi hann m.a. fjöltefli á 17 borðum, vann 12 skákir og tapaði 5. Sveitakeppni sem fór fram milli bæjanna fór þannig að Reykvíkingar sigruðu með 6,5 vinningi á móti 2,5. Eftir þetta fellur úr heill áratugur, þar sem ekkert er skráð í bækur en hinn 15. september 1957 er skráður stofnfundur Taflfélags Vestmannaeyja haldinn í [[Breiðablik|Breiðabliki]]. Þá var það á [[Þjóðhátíðin|þjóðhátíðinni]] 1950 sem fór fram keppni í skák milli íþróttafélaganna [[Íþróttafélagið Þór|Þórs]] og [[Knattspyrnufélagið Týr|Týs]] með lifandi mönnum við mikla hrifningu áhorfenda. Konungur og drottning fyrir Þór voru [[Bjarni Eyjólfsson]], [[Austurvegur|Austurvegi]] og [[Svanhildur Guðmundsdóttir]], Heimagötu 29, en fyrir Tý voru þau [[Sigurjón Ingvarsson]], Vallargötu 4 og [[Margrét Ólafsdóttir]], [[Oddeyri|Flötum 14]]. Þegar Svana var drepin sem drottning í þessari skák þá sagði einhver henni að koma, því nú væri hún úr leik. "''Nei, það má ég ekki, hann Bjarni þarf kannski að nota mig aftur''", ansaði Svana. Skákin stóð í 45 mínútur og endaði með jafntefli, fyrir Þór stýrði [[Árni Stefánsson]] hvítu mönnunum en [[Vigfús Ólafsson]] fyrir Tý. == Endurreisn félagsins 1957 == Taflfélag Vestmannaeyja var endurvakið um miðjan september 1957 eftir 12 ára svefn. Það var strax frá upphafi heilmikill kraftur í félaginu. Fyrsti formaður þess var [[Kristján Tryggvi Jónasson]], rennismiður [[Hásteinsvegi 56]]. Félagið fékk aðstöðu fyrir skákæfingar og skákmót voru haldin í [[Breiðablik|Breiðabliki]]. Það hús byggði [[Gísli J. Johnsen]], kaupmaður og konsúl árið 1908, en hann flutti frá Eyjum í heimskreppunni á fjórða áratug síðustu aldar. Þá var teflt í eldri og yngri flokkum og voru í félaginu nokkrir peyjar við fermingaraldur og yngri. Þar voru t.d. þeir [[Árni Óli Ólafsson]], í [[Suðurgarður|Suðurgarði]], [[Sigurgeir Jónsson]] í [[Þorlaugargerði]], þeir bræður [[Óli Árni Vilhjálmsson]] og [[Þór Í Vilhjálmsson]] á [[Burstafell|Burstafelli]], [[Andri Valur Hrólfsson]] á Landagötunni, [[Arnar Einarsson]] á Helgafellsbraut [[Björn Ívar Karlsson (eldri)]] sem þá var fluttur í [[Heiðarhvammur|Heiðarhvamm]] við Helgafellsbraut. Nokkru síðar bættust í hópinn þeir [[Páll Árnason]] síðar múrari, [[Guðmundur Pálsson]] í [[Héðinshöfði|Héðinshöfða]], [[Guðni Guðmundsson]] frá [[Landlyst]], þeir bræður Jóhann Pétur, Þorkell og Valur í [[Sandprýði]] og [[Einar B. Guðlaugsson]] [[Hásteinsvegur 20|Hásteinsvegi 20]]. == Öflugt starf fram að gosi == Mikill kraftur var í félaginu á þessum tíma og t.d. var á árinu 1958 boðið upp á fjöltefli við [[Vigfús Ólafsson]] á Hótel HB, sunnudaginn 26. október 1958 og var þátttökugjaldið 10. kr. samkvæmt auglýsingu í Fylki 24 s.m. Á '''Haustmóti''' félagsins 1958 sigraði [[Gísli Stefánsson]] í I flokki og færðist upp í meistaraflokk, 2 sæti varð [[Jón Hermundsson]] og í 3 sæti [[Björn Ívar Karlsson (eldri)]]. Í II flokki sigraði [[Richard Þorgeirsson]], í öðru sæti varð [[Gústaf Finnbogason]] og í 3 sæti [[Herbert Sveinbjörnsson]]. Í unglingaflokki urðu hlutskarpastir [[Arnar Sigurmundsson]] og [[Árni Ólafsson]] og í einvígi þeirra á milli sigraði Arnar og fluttist upp í II flokk. Símskák fór fram á milli Taflfélaganna í Vestmannaeyjum og Akranesi 11. janúar 1959 og unnu Eyjamenn með 7,5 vinningum gegn 3,5. Þeir sem tefldu fyrir TV voru þeir [[Árni Stefánsson]] (1) (þáv. skákmeistari), [[Vigfús Ólafsson]] (0,5) [[Karl Sigurhansson]] (0,5) [[Jón Hermundsson]] [[Gísli Stefánsson]] (1)[[Gústaf Finnbogason]] (0,5) (þáv. formaður) [[Ríkharð Þorgeirsson]] (1) [[Arnar Sigurmundsson]] [[Björn Ívar Karlsson (eldri)]] (1) [[Guðmundur Stefánsson]] (1) og [[Borgþór Árnason]]. Frá starfi Taflfélagsins segir í Fylki 1. desember 1961 að félagið hafi hafið starfsemi sína í [[Breiðablik|Breiðabliki]], 6. október með ''Haustmóti'' og hafi þátttakendur verið 20 og tefldar 8 umferðir. Efstu menn voru þeir [[Gísli Stefánsson]] 7 vinninga, [[Jón Hermundsson]] 6,5 vinninga [[Gústaf Finnbogason]] 5 vinninga og [[Bjarni Helgason]] með 5 vinninga. Skákþingið hófst 3. desember, en handhafi bikarsins var þá [[Karl Ólafsson]]. Unglingaverðlaun 1963 [[Einar Óttó Högnason]]. Í júní 1968 stóð félagið fyrir komu rússneska stórmeistarans ''Vasjukow'', sem þá sigraði á Reykjavíkurskákmótinu og var boðið upp á fjöltefli, í matstofunni í [[Drífandi|Drífanda]], og kostaði þátttakan 100 kr samkvæmt frétt í Fylki. Sagan um skák Einars Sigurfinnssonar og Vasjukow er skemmtileg þar sem meistarinn drap mann með framhjáhlaupi og Einar hafði aldrei séð þetta áður, en Helgi Ólafsson horfði á undrun hans vegna þessa. Í viðtali við [[Einar B. Guðlaugsson]] formann félagsins í Fylki í febrúar 1969 segir hann frá starfi félagsins. Á meistaramótinu það ár voru 17 þáttakendur í I og II flokki. Í 2 flokki sigraði Friðrik Guðlaugsson með 6 vinninga, í 2-3 sæti voru þeir [[Helgi Ólafsson]] og Guðmundur Guðmundsson með 5 vinninga. Í I flokki urðu þeir [[Arnar Sigurmundsson]] og [[Sigurjón Jónsson]] með 6 vinninga af 8 og í einvígi þeirra sigraði Arnar. Á hraðskákmóti það ár sigraði [[Einar B. Guðlaugsson]] í öðru sæti varð [[Andri Valur Hrólfsson]] og þriðji [[Sigurjón Jónsson]]. Á þessum tíma tefldu félagsmenn í matstofunni hjá honum Sigurjóni. Spurður um áhugann sagði Einar að áhuginn væri mun minni nú (1969) heldur en þegar félagið var endurreist 1957, en þá voru 25-30 virkir, en nú mun færri og alltof fáir bætist í hópinn. == Starfið eftir gos == Hinn 16. september 1976 stóð félagið fyrir fjöltefli stórmeistarans ''J. Timman'' á 37 borðum. Timman vann 35 skákir, en gerði jafntefli við þá [[Jón Sveinsson]] og [[Össur Kristinsson]] formann félagsins. Frá árinu 1975 hafa félagsmenn TV teflt við ''skákmenn Flugleiða'' vor og haust. 16 og 17. október 1976 fór keppni við Flugleiðamenn fram í Reykjavík og var teflt á 10 borðum og sigruðu Flugleiðamenn í "rólegri skák 12-8 og í hraðskák 106,5 - 93,5. ''Haustmót TV 1976'', keppendur 18, sigurvegari var [[Björn Ívar Karlsson (eldri)]] með 7,5 vinn., 2. [[Össur Kristinsson]] og í 3 sæti varð [[Ólafur Hermannsson]]. Fyrsta þátttaka í ''deildakeppni Skáksambandsins'' var 1976 og tefldi sveit félagsins í 2 deild og varð neðst í þeirri deild. ''Skákþing Vestmannaeyja 1977''; 1. [[Kári Sólmundarson]] 8,5 vinn. 2. [[Björn Ívar Karlsson (eldri)]] 8 vinn. 3. [[Össur Kristinsson]] 7,5 vinn. Unglingameistari Vestmannaeyja 1977 varð [[Ólafur Hermannsson]]. Jólahraðskákmót 30. des. 1977, 18 keppendur. Hraðskákmeistaramót Vestmannaeyja 1977, 18 keppendur. 1. [[Kári Sólmundarson]] 16,5 vinn. 2. [[Arnar Sigurmundsson]] 11,5 vinn. 3-4. [[Þórarinn Ingi Ólafsson]] og [[Ólafur Hermannsson]] 11 vinn. Í lok mars 1977 stóð félagið fyrir klukkufjöltefli við tékkneska skákmeistarann ''dr. Alster'' á 10 borðum. Alster tapaði einni skák fyrir [[Björn Ívar Karlsson (eldri)|Birni Ívari Karlssyni]]. Leiðrétting. Dr. Alster tapaði einnig fyrir Jóni Sveinsyni í Kóngsgambit í 24.leikjum == Húsnæðismál 1957-1982 == Í september 1957 hóf félagið starfsemi sína að [[Breiðablik|Breiðabliki]] og var yfirleitt teflt á efri hæð sunnanmegin, en þar var áður kennslustofa. Ef mikil þátttaka var á skákmótum, var brugðið á það ráð að fara með yngri flokka í önnur herbergi í húsinu. Í Breiðabliki var verið í mörg ár. Skákþing Vestmannaeyja 1959 var þó haldið í mötuneyti Vinnslustöðvarinnar að Strandvegi 50, jarðhæð. Árið 1965 fór starfsemin úr Breiðabliki niður á 2 hæð hússins [[Gefjun|Gefjun]] við [[Strandvegur|Strandveg]]. Sá hluti hússins var rifinn 1980. Í Gefjun var verið til 1966 en þá var flutt í matstofuna í hússins [[Drífandi|Drífanda]] að Bárustíg 2 og verið þar þar til farið var í félagsheimilið við Heiðarveg 1969 og fékk félagið aðstöðu á gangi hússins til að byrja með, þ.e. á ganginum beint á móti innganginum í bæjarleikhúsið á 2. hæð hússins. Árið eftir lá leiðin niður í sal undir leikssviðinu. Léleg loftræsting var í þessum sal og hann var gluggalaus. Kunnu menn því aldrei almennilega við sig í þessu húsnæði. En 1972 fékk Taflfélagið ágætis aðstöðu í sal á efstu hæð Félagsheimilisins, ýmist í minni salnum eða þeim stærri og fór það eftir þátttöku. Skákkennsla barna og unglinga fór fram í þessum sölum, en á þessum tíma þ.e. 1972 var starfsemi félagsins í miklum blóma. Þegar eldgosið kom upp í Heimaey 23. janúar 1973 var skákþing Vestmannaeyja 1973 rétt að ljúka. Eins og gefur að skilja hafði eldgosið mjög slæm áhrif á starfsemi félagsins. Áhöld félagsins, þ.e. töfl og klukkur voru tekin í notkun af björgunarmönnum og var víða teflt á svefnstöðum björgunarmanna. Týndist meirihluti áhalda félagsins í gosinu, þó ekki fundargerðarbækur o.þ.h. En félagið fékk tjónið bætt úr Viðlagasjóði eftir gosið. Þegar félagið hóf aftur starfsemi eftir gos um áramótin 1973-74 var farið rólega af stað. Mikið vantaði af gömlum félögum og skiluðu margir sér ekki til Eyja eftir gosið. Þeir sem komu til baka fóru af stað og var fengið húsnæði í Eyverjasalnum í Samkomuhúsinu 1974. Þessi salur var nýinnréttaður og aðstaða góð, en ekki hugsuð til frambúðar, þar sem salurinn var ætlaður undir aðra starfsemi. Þá var starfsemin flutt í Alþýðuhúsið í lítinn en góðan sal á 2. hæð hússins. Í þeim sal var félagið þar til flutt var að nýju í Félagsheimilið við Heiðarveg 1982. == Tíundi áratugurinn == Á landsmótinu í skólaskák vorið 2001 varð [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] í öðru sæti í eldri flokki. Þá lenti [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] í öðru sæti á unglingameistaramóti Íslands sem haldið var á Akureyri í byrjun nóvember 2001. ''Haustmót 2001:'' Sigurvegari varð [[Sverrir Unnarsson]], en í öðru sæti urðu þeir [[Sigurjón Þorkelsson]] og [[Ágúst Örn Gíslason]] jafnir. Á Skákþingi Akureyrar 2002 sigraði [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]]. Í október 2002 kom bandaríski skákmaðurinn og pókerspilarinn ''Ylon Schwartz'' til Eyja og sigraði á hraðmóti sem sett var upp í tilefni af komu hans. 31. ágúst 2003 varð [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] Norðurlandameistari með Menntaskólanum á Akureyri. Hinn 2. nóvember 2003 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] tók þátt á HM ungmenna. == Húsnæðiskaup 2004 == Hinn 17. september 2004 festi Taflfélagið kaup á neðri hæð hússins að Heiðarvegi 9A, af Hvassafelli ehf., en þar hafði áður verið til húsa verslun. Ekki þarf að taka fram að þetta var í fyrsta skipti sem félagið var í eigin húsnæði og þarna var því unnt að geyma gögn félagsins og tól. Þessi gjörningur átti sinn þátt í stöðugleika félagsins næstu ár á eftir. Hæðin er 113,5 fermetrar og tók félagið lán kr. 6.260.000 frá Sparisjóð Vestmannaeyja fyrir kaupunum, sem endurgreiðast eiga á 25 árum. Jafnframt þessu þá gerði félagið samning við Vestmannaeyjabæ þar sem bærinn mun styrkja félagið en það annast kennslu grunnskólabarna og í því sambandi var þinglýst kvöð á húsnæðið varandi bann við frekari veðsetningum og sölu eignarinnar. == Blómaskeið 2003-11 == Á árunum eftir 2003 reis upp mikill áhugi á skák hjá yngri aldurshópum í Vestmannaeyjum og á næstu árum urðu krakkar úr félaginu fremstir á landsvísu ár eftir ár. Reyndar var haldið svokallað sýsluskákmót hér 10. maí 2001 af frumkvæði sýslumannsins. Það má einnig segja að á Jólamóti 2002 hafi margir af þessum strákum mætt á eitt af sínum fyrstu mótum, en á því móti sigraði [[Alexander Gautason]] í öðru sæti var [[Nökkvi Sverrisson]] í þriðja sæti [[Sindri Freyr Guðjónsson]], í fjórða sæti varð [[Hallgrímur Júlíusson]] og í fimmta sæti varð [[Kristófer Gautason]] sem reyndar var skráður á leikskólanum Sóla. Þarna voru einnig mættir bræðurnir [[Bjartur Týr Ólafsson]] og [[Ólafur Freyr Ólafsson]]. Þarna sáust því nöfn þessara sem mest voru áberandi á næstu árum og héldu uppi árangri í barnaflokkum félagsins næstu 7-9 árin. En það sem mætti segja að hafi markað upphafið af þessum mikla uppgangi er líklega svokallaða skákævintýri, sem haldið var í Eyjum tvö ár í röð; 2004 og 2005 með þátttöku mikils fjölda krakka úr Eyjum og ofan af landi. Frumkvöðlar af þessu öllu saman sem með góðri samvinnu gerðu allt þetta mögulegt voru þeir þrír sem skipuðu stjórn TV á þessum tíma; [[Magnús Matthíasson]], [[Karl Gauti Hjaltason]] og [[Sverrir Unnarsson]], sem hver um sig sinnti afmörkuðu sviði uppbyggingarinnar. Árangurinn lét ekki á sér standa, krakkar í Eyjum hópuðust í skák og það var "inn" að rústa skákmótum og má segja að krakkar úr Eyjum hafi um tíma verið skelfingaralda í augum skákkrakka á höfuðborgarsvæðinu, þegar þau mættu á mótin og tóku með sér alla góðmálma sem voru í boði. Hér skal stiklað á nokkrum mótum og viðburðum á þessu tímabili og tekur e.t.v. nokkur tíma að safna þessum upplýsingum saman: * 2001 Sýsluskákmót Vestmannaeyja, 10. maí, 1-3 bekkur (14), [[Alexander Gautason]], 4-5 bekkur (11), Karl Rúnar Martinsson, 6-10 bekkur (11), Þórhallur Friðriksson. * 2002 Jólamót barna í Eyjum, 1. [[Alexander Gautason|Alexander]], 2. [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], 3. [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]] 4. [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]]. * 2003 Skólaskákmót Vestmannaeyja, 1 sæti eldri flokki [[Sæþór Örn Garðarson]], 1 sæti í yngri flokki [[Bjartur Týr Ólafsson|Bjartur Týr]]. * 2003 Kjördæmismót Suðurlands í Vík í Mýrdal, 3 sæti eldri flokki [[Sæþór Örn Garðarson]], 4 sæti í yngri flokki [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]] og [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]]. * 2004 25. apríl, Unglingameistari Vestmannaeyja: [[Alexander Gautason]]. * 2004 Sigurvegari mótaraðar barna: [[Ágúst Sölvi Hreggviðsson]]. * 2004 Bikarkeppni barna í Eyjum: [[Bjartur Týr Ólafsson|Bjartur Týr]]. * 2004 17. apríl, Kjördæmismót Suðurlands í Eyjum, 17. apríl. Yngri flokkur: 2 sæti: [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], 3 sæti: [[Alexander Gautason|Alexander]]. * 2005 Íslandsmót barna, 15-16. janúar, 1 sæti, [[Nökkvi Sverrisson]], 50 keppendur, 9 krakkar frá TV. * 2005 Íslandsmót barnaskólasveita, 12-13. febrúar, 3 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja með 25 vinn. af 36, [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Alexander Gautason|Alexander]], [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]] og [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]], C sveitin var í 11 sæti og B sveitin í 17 sæti. * 2005 Hraðskákmeistaramót Suðurlands, Selfossi 20. febrúar, 1 sæti eldri flokki [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], 2 sæti yngri flokki [[Hafsteinn Valdimarsson|Hafsteinn]], * 2005 Vinamót Sala og Eyja í Kópavogi, 19. mars, Sveitakeppni: 1 sæti, A sveit TV, [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Alexander Gautason|Alexander]], [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]] og [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]] 1-2. bekkur: 1 sæti [[Kristófer Gautason|Kristófer]], 3-4. bekkur: 1 sæti [[Sindri Jóhannsson|Sindri Jóhanns.]] * 2005 Tívolísyrpa Íslandsbanka, 20. mars, Yngsti flokkur: 1 sæti [[Sindri Jóhannsson|Sindri Jóhanns.]] * 2005 Skólaskákmót Suðurlands á Selfossi 24. apríl, 1-7. bekkur: 1 sæti [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr Guðjónsson]], 3. sæti [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur Júlíusson]] * 2005 Suðurlandsmót barnaskólasveita Hellu 13 mars, 1 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja A, [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Alexander Gautason|Alexander]], [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]] og [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]] 2 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja B, [[Bjartur Týr Ólafsson|Bjartur Týr]], [[Kristófer Gautason|Kristófer]], [[Hannes Jóhannsson|Hannes Jóh.]] og [[Sindri Jóhannsson|Sindri Jóh.]] * 2005 Íslandsmót Unglingasveita, Garðabæ 26. nóvember, 6 sæti með 16 vinn., Barnaskóli Vestmannaeyja A, [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Ágúst Sölvi Hreggviðsson|Ágúst Sölvi]], [[Alexander Gautason|Alexander]] og [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]]. B sveitin varð í 12 sæti af 17 sveitum með 14 vinn. * 2006 Íslandsmót barna, Reykjavík 21. mars, 6-12 sæti [[Ársæll Ingi Guðjónsson|Ársæll Ingi]] og [[Ólafur Freyr Ólafsson|Ólafur Freyr]]. Ársæll varð efstur í sínum aldursflokki; 1997. Á mótinu voru 112 keppendur, 11 frá TV. * 2006 Íslandsmót barnaskólasveita, 25-26. mars, 2 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja A með 28,5 vinn. af 36: [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Alexander Gautason|Alexander]], [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]] og [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]] 4 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja B með 21,5 vinn.: [[Bjartur Týr Ólafsson|Bjartur Týr]], [[Ólafur Freyr Ólafsson|Ólafur Freyr]], [[Daði Steinn Jónsson|Daði Steinn]] og [[Nökkvi Dan Elliðason|Nökkvi Dan]]. C sveit skólans varð í 15 sæti með 15 vinn. og Hamarsskóli varð í 12 sæti með 16,5 vinn. * 2006 Sunnudagsmótaröð TV, vorið 2006, 1 sæti með 250 stig [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], 2 sæti með 240 stig [[Ágúst Sölvi Hreggviðsson|Ágúst Sölvi]], 3 sæti með 228 stig [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]], keppendur voru 32 talsins yfir veturinn. * 2006 Deildakeppni barna, veturinnn 2005-06, 1 sæti með 23 stig [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], 2 sæti með 22,5 stig [[Alexander Gautason|Alexander]], 3 sæti með 22,5 stig [[Ágúst Sölvi Hreggviðsson|Ágúst Sölvi]], keppendur voru 30 talsins í 3 deildum og var keppt mánaðarlega heil umferð (nóv., des., jan og mars). * 2006 Íslandsmót grunnskólasveita, 1-2. apríl, 4 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja A með 21,5 vinn. af 36 mögulegum: [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Alexander Gautason|Alexander]], [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]] og [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]] varam: [[Bjartur Týr Ólafsson|Bjartur Týr]] * 2006 Evrópumót barnaskólasveita, Varna í Búlgaríu 21-28. júní, 5 sæti U12 Barnaskóli Vestmannaeyja með 13,5 vinn. af 28 mögulegum, [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]] (2 vinn), [[Alexander Gautason|Alexander]] (3,5 vinn), [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]] (3 vinn) og [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]] (5 vinn) varamaður [[Kristófer Gautason|Kristófer]]. Sveitin keppti fyrst við A Búlgaríu (1-3), Rússland (1,5-2,5), vann svo B Búlgaríu (3,5-0,5), Hvíta Rússland (1,5-2,5), gerði jafnt við Makedóníu (2-2), sigraði Þýskaland (3,5-0,5) og Kína (0,5-3,5) * 2006 Íslandsmót Unglingasveita, Garðabæ 25. nóvember, 4 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja A, [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Bjartur Týr Ólafsson|Bjartur Týr]], [[Alexander Gautason|Alexander]], [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]], og [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]]. B sveitin var í 8 sæti af 17 sveitum. * 2007 8. janúar, Taflfélag Vestmannaeyja hlýtur ''Fréttapýramída'' Eyjafrétta. * 2007 Íslandsmót barna, 27. janúar, 1 sæti með 7/8 vinn., [[Kristófer Gautason]], 3 sæti með 6,5 vinn. [[Daði Steinn Jónsson]], 68 keppendur, x krakkar frá TV. * 2007 Íslandsmót barnaskólasveita, 30. mars - 1. apríl, 1 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja A: [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Alexander Gautason|Alexander]], [[Sindri Freyr Guðjónsson|Sindri Freyr]] og [[Hallgrímur Júlíusson|Hallgrímur]] með 30,5 vinn af 36. Í 6 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja B. Á mótinu kepptu 22 sveitir. * 2008 Íslandsmót barna, 26. janúar, 1 sæti með x/x vinn., [[Kristófer Gautason]], Þetta er annað árið í röð sem Kristófer vinnur titilinn og er það í fyrsta skipti sem sami krakki vinnur mótið tvö ár í röð. xxx keppendur, x krakkar frá TV. * 2008 Íslandsmót U15 ára, Vestmannaeyjum 18. október, 2 sæti í mótinu í heild og Íslandsmeistari Pilta [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi Sverrisson]] með 7,5 vinn. af 9. (76 keppendur þar af 62 úr TV) TV sigraði í 7 árgöngum af 10. * 2008 Íslandsmót unglingasveita, 22. nóvember, 3 sæti, Sveit Taflfélags Vestmannaeyja: [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], [[Daði Steinn Jónsson|Daði Steinn]], [[Bjartur Týr Ólafsson|Bjartur Týr]] og [[Ólafur Freyr Ólafsson|Ólafur Freyr]]. * 2008 Íslandsmet í þátttöku á stúlknamóti, Vestmannaeyjum 2. desember, 65 stúlkur og konur tóku þátt í móti í Vestmannaeyjum (eldra met 49), Sigurvegari var [[Thelma Lind Halldórsdóttir|Thelma Halldórsdóttir]]. * 2009 Netskákmót, 5. mars, Eyjar á móti völdu liði ofan af landi 7-5. * 2009 Íslandsmót barnaskólasveita, Reykjavík xx. xxx, 2 sæti, Barnaskóli Vestmannaeyja, [[Daði Steinn Jónsson|Daði Steinn]], [[Kristófer Gautason|Kristófer]], [[Ólafur Freyr Ólafsson|Ólafur Freyr]] og [[Valur Marvin Pálsson|Valur Marvin]], voru efstir í undankeppni allra liða í Rimaskóla. * 2009 Maraþon, 14-15. mars, Vestmannaeyjum, 98 þátttakendur, 1429 skákir. * 2009 Fjöltefli, 4. apríl, Vestmannaeyjum, Stuart Conquest (2549) stórmeistari frá Skotlandi hélt fjöltefli. * 2009 Skólaskákmót Suðurlands á Hvolsvelli 24. apríl, 1-7. bekkur: 1 sæti [[Daði Steinn Jónsson]], 8-10 bekkur: 1 sæti [[Nökkvi Sverrisson]]. * 2010 Landsmót í Skólaskák á Akureyri 3. maí, 1-7. bekkur: 7 sæti [[Daði Steinn Jónsson]], 8-10 bekkur: 3 sæti [[Nökkvi Sverrisson]]. * 2009 Vestmannaeyjamót stúlkna, 5. maí (28 keppendur), Vestmannaeyjameistari stúlkna: [[Thelma Lind Halldórsdóttir|Thelma Halldórsdóttir]]. * 2009 Meistaramót Skákskóla Íslands, 24. maí, 14 ára og yngri: 1 sæti [[Nökkvi Sverrisson|Nökkvi]], 12 ára og yngri: 1 sæti [[Kristófer Gautason|Kristófer]]. * 2009 Norðurlandamót barnaskólasveita, Vestmannaeyjum 18-20 september, 2 sæti Barnaskóli Vestmannaeyja [[Daði Steinn Jónsson]], [[Kristófer Gautason]], [[Ólafur Freyr Ólafsson]] og [[Valur Marvin Pálsson]], varamaður: [[Nökkvi Dan Elliðason|Nökkvi Dan Elliðason]]. * 2010 Íslandsmót barnaskólasveita, Smáralind 21. mars, 2 sæti með 25 vinn. af 32, Barnaskóli Vestmannaeyja, [[Kristófer Gautason|Kristófer]], [[Sigurður Arnar Magnússon|Sigurður Arnar]], [[Róbert Aron Eysteinsson|Róbert Aron]] og [[Hafdís Magnúsdóttir|Hafdís]]. * 2010 Íslandsmót barna, Vestmannaeyjum, 27. mars, 31 keppandi, 2 sæti [[Sigurður Arnar Magnússon|Sigurður Arnar]] 3 sæti [[Jörgen Freyr Ólafsson|Jörgen Freyr]]. * 2010 Vestmannaeyjamót stúlkna, 13. apríl (16 keppendur), Vestmannaeyjameistari stúlkna: [[Indíana Guðný Kristinsdóttir|Indíana Kristinsdóttir]]. * 2010 Skólaskákmót Suðurlands á Flúðum 2. maí, 1-7. bekkur: 1 sæti [[Kristófer Gautason]], 8-10 bekkur: 1 sæti [[Nökkvi Sverrisson]]. * 2010 Íslandsmeistaramótið í Skólaskák - Reykjavík 7-9.maí, 1 sæti í yngri flokki [[Kristófer Gautason]] með 10 vinn. af 11 mögulegum. * 2010 Íslandsmót Pilta, Reykjavík 1. nóvember, 2-3 sæti [[Daði Steinn Jónsson]]. Félagið og skólarnir í Eyjum náðu um árabil flestum þeim titlum sem unnt var að vinna, m.a. Suðurlandsmeistaratitlum, Íslandsmeistaratitlum og tvisvar urðu sveitir héðan í 2 sæti á Norðurlandamótum og náðu að auki 2007 fimmta sætinu á EM í Varna í Búlgaríu. Íslandsmeistaratitlar í barnaflokkum: * 2005 ''[[Nökkvi Sverrisson]]'', Íslandsmeistari barna * 2007 ''Barnaskóli Vestmannaeyja'' Íslandsmeistari barnaskólasveita, [[Nökkvi Sverrisson]], [[Alexander Gautason]], [[Sindri Freyr Guðjónsson]] og [[Hallgrímur Júlíusson]]. * 2007 ''Barnaskóli Vestmannaeyja'', 2 sæti á Norðurlandamótinu í Örsundsbro í Svíþjóð (sama sveit) * 2007 ''[[Kristófer Gautason]]'', Íslandsmeistari barna * 2008 ''Barnaskóli Vestmannaeyja'', Íslandsmeistari barnaskólasveita, [[Kristófer Gautason]], [[Daði Steinn Jónsson]], [[Ólafur Freyr Ólafsson]] og [[Valur Marvin Pálsson]] og þátttaka á Norðurlandamótinu á Álandseyjum það haust. * 2008 ''[[Kristófer Gautason]]'', Íslandsmeistari barna * 2008 ''[[Nökkvi Sverrisson]]'',, Íslandsmeistari Pilta * 2009 ''Barnaskóli Vestmannaeyja'', 2 sæti á Norðurlandamótinu í Eyjum (sama sveit) * 2010 ''[[Kristófer Gautason]]'', Íslandsmeistari í Skólaskák, yngri flokki * 2013 ''[[Nökkvi Sverrisson]]'',, Meistari Skákskóla Íslands === Þátttaka ungmenna frá Vestmannaeyjum á NM, EM og HM === * 2002 NM - xxx, [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] í x flokki * 2007 NM - Reykjavík, [[Nökkvi Sverrisson]] í D flokki og [[Kristófer Gautason]] í E flokki. * 2009 NM - Færeyjum, [[Nökkvi Sverrisson]] í C flokki. * 2009 HM - Tyrklandi, 12-22 nóvember [[Kristófer Gautason]] 4,5 vinn. í 12 ára og yngri. * 2010 NM - Vesterás, Svíþjóð, [[Kristófer Gautason]] í D flokki og [[Róbert Aron Eysteinsson]] í E flokki. * 2011 NM - Ósló, Noregi, [[Nökkvi Sverrisson]] 3 sæti í B flokki. * 2012 NM - Espoo, Finnlandi, [[Nökkvi Sverrisson]] keppti í A flokki. Eins og áður sagði var upphafið af blómaskeiði í unglingastarfinu 2003-2010 án nokkurs vafa þegar forsvarsmenn TV ákváðu snemma árs 2004 að blása til stórmóts fyrir börn og unglinga á grunnskólaaldri. Undirbúningur fór strax á fullt skrið. Meðal annars var gerður sérhannaður verðlaunapeningur fyrir mótið og fengju allir þátttakendur pening til minningar, sem var algjör nýjung á skákmótum og átti vafalítið þátt í vinsældum mótsins. Þá var gefið út sérstakt skákblað sem einnig var einstakt á barnaskákmótum. Mótið hófst á fjöltefli við [[Helgi Ólafsson (skákmaður)|Helga Ólafsson]] stórmeistara. Fyrsta skákævintýrið fór fram vorið 2004 og var keppt í 5 flokkum einstaklinga auk þess sem sá keppandi sem fékk hæst vinningshlutfall var útnefndur ''Ævintýrakóngur''. Þá var keppni í teikningum sem tengdust mótinu og Eyjum, pílukasti og spurningakeppni á lokahófinu samanstóð af glæsilegri verðlaunaafhendingu með mikilli viðhöfn. Keppendur voru 88 sem var framar öllum vonum og mikill fjöldi krakka úr Eyjum tók þátt. Hingað komu allir sterkustu skákkrakkar á landinu og fengu krakkarnir í Eyjum verðugt verkefni, sem þurfti og átti auðvitað að leysa. TV hlaut þó aðeins tvenn verðlaun, silfur og brons í yngsta flokknum, en það snérist heldur betur við næsta ár, enda uppsveiflan rétt að hefjast. Árið eftir var mótið stækkað enn frekar, bætt við einum einstaklingsflokki, sveitakeppni í tveimur flokkum og bætt við leikjakeppnum s.s. boltakasti, skákþrautakeppni og skákorðakeppni og ýmislegt annað útfært nánar. Mótið hófst á fjöltefli við [[Henrik Danielsen|Henrik Danielsen]] stórmeistara í TV. Og það var eins og við manninn mælt; mótið 2005 var risamót með 110 keppendum og það sem meira var að Eyjamenn sigruðu eftirminnilega í yngstu aldursflokkunum og hlutu 3 gull, 2 silfur og 2 brons og unnu sveitakeppni yngri liða sem og brons í þeim flokki. Þetta var byrjunin á uppgangi þeirra krakka sem áttu eftir að láta mikið að sér kveða næstu árin í barnaskákmótum. === Skákævintýri 2004: === * 1-2 bekkur (14) 1. Hrund Hauksdóttir, Hróknum, 2. Ólafur Freyr Ólafsson TV, 3. Kristófer Gautason TV. * 3-4 bekkur (38) 1. Mikael Luis Gunnlaugsson, Hróknum. * 5-6 bekkur (20) 1. Hjörvar Steinn Grétarsson, Hellir. * 7-8 bekkur ( 7) 1. Ingvar Ásbjörnsson, Hróknum. * 9-10 bekkur ( 9) 1. Atli Freyr Kristjánsson * Spurningakeppni skákliða 1. Taflfélag Vestmannaeyja. * Ævintýrakóngur : Mikael Luis Gunnlaugsson, Hróknum (94% vinn.) === Skákævintýri 2005: === * 1-2 bekkur (15) 1. Kristófer Gautason TV, 9 vinn., 2. Ársæll Ingi Guðjónsson TV 7,5 vinn, 3. Nökkvi Dan Elliðason TV, 6,5 vinn. * 3 bekkur (26) 1. Daði Steinn Jónsson TV, 7 vinn., 3. Valur Marvin Pálsson TV, 6,5 vinn. * 4 bekkur (14) 1. Brynjar Ísak Arnarson TG, 8,5 vinn. * 5 bekkur (16) 1. Alexander Gautason TV, 7 vinn., 2. Hallgrímur Júlíusson TV, 6,5 vinn. * 6-7 bekkur (27) 1. Hjörvar Steinn Grétarsson Helli, 8 vinn. * 8-10 bekkur (12) 1. Sverrir Þorgeirsson, Haukum, 7,5 vinn. * Sveitakeppni 1-6 bekkjar (16): 1. Taflfélag Vestmannaeyja A 18 vinn/20. * Sveitakeppni 7-10 bekkjar ( 8): 1. Fjölnir A 22,5 vinn/28. * Spurningakeppni skákliða ( 8) 1. Hellir. * Ævintýrakóngur : Kristófer Gautason, TV (100% vinn.) == Íslandsmót skákfélaga == [[Skáksamband Íslands]] stendur fyrir [[Íslandsmót skákfélaga|Íslandsmóti skákfélaga]] í tveimur hlutum yfir veturinn þar sem skákfélög senda sveitir sínar til keppni. Um nokkurt skeið hefur verið teflt í 4 deildum og hefur Taflfélag Vestmannaeyja yfirleitt teflt fram 3-4 sveitum. A sveitin, sem skipuð er 8 mönnum, hefur um nokkurt skeið keppt í 1 deild og náð þar góðum árangri. Helsti burðarás sveitarinnar um langt skeið hefur verið stórmeistarinn [[Helgi Ólafsson (skákmaður)|Helgi Ólafsson]], en einnig [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]], [[Þorsteinn Þorsteinsson]] sem hefur verið liðsstjóri sveitarinnar frá því haustið 2008, [[Páll Agnar Þórarinsson]] og [[Henrik Daníelsen]] stórmeistari auk þess sem félagið hefur á stundum styrkt liðið með erlendum stórmeisturum. ===Árangur A sveitar á Íslandsmótinu=== * 1999 x sæti (2 deild) * 2000 x sæti (2 deild), * 2001 x sæti (2 deild) * 2002 6 sæti (2 deild) * 2003 2 sæti (2 deild) - upp um deild * 2004 4 sæti (1 deild) * 2005 3 sæti (1 deild) * 2006 x sæti (1 deild) * 2007 2 sæti (1 deild) * 2008 8 sæti (1 deild) - fall * 2009 1 sæti (2 deild); Luis Galego, Jan Johansson, Þorsteinn Þorsteinsson, Páll A Þórarinsson, Sævar Bjarnason, Björn Ívar Karlsson og Lárus Knútsson (sh). * 2010 2 sæti (1 deild); Alexey Dreev (sh), Helgi Ólafsson, Michael Hoffmann (fh), Igor A Nataf, Sebastian Maze, Nils Grandelius (sh), Páll A Þórarinsson, Þorsteinn Þorsteinsson, Björn Ívar Karlsson, Sævar Bjarnason (fh) og Björn Freyr Björnsson (fh). * 2011 2 sæti (1 deild); Mikhail Gurevich (fh), Jon L Hammer, Tomi Nyback (sh), Jan Gustafsson (sh), Kamil Miton (sh), Helgi Ólafsson, Sebastian Maze (fh), Igor A Nataf (fh), Ingvar Þór Jóhannesson, Páll A Þórarinsson, Kristján Guðmundsson, Þorsteinn Þorsteinsson og Björn Ívar Karlsson. * 2012 3 sæti (1 deild); Mikhail Gurevich (fh), Jon L Hammer (sh), Helgi Ólafsson, Henrik Danielsen, Sebastian Maze (sh), Ingvar Þór Jóhannesson, Masha Klinova (fh), Páll A Þórarinsson, Kristján Guðmundsson, Þorsteinn Þorsteinsson og Björn Ívar Karlsson. * 2013 4 sæti (1 deild); Jon L Hammer (fh), Tomi Nyback (sh), Kamil Miton (fh), Helgi Ólafsson, Nils Grandelius (sh), Sebastien Maze, Rafal Antoniewski (fh), Henrik Danielsen, Sigurbjörn Björnsson, Ingvar Þór Jóhannesson og Björn Ívar Karlsson. == Formannatal T.V. == Félagið hefur starfað óslitið frá árinu 1957, en fyrir þann tíma komu nokkur ár þar sem starfið lagðist alveg niður í nokkur ár í senn. Formannstíð [[Karl Gauti Hjaltason|Karls Gauta]] frá 2007 til 2013 eða í 6 heil ár er lengsta samfellda formannstíð í sögu félagsins, en [[Sigurjón Þorkelsson|Sigurjón Þorkelsson]] gegndi embættinu í rúm 5 ár (frá 1990) og bæði [[Össur Kristinsson]] (frá 1974) og [[Einar B. Guðlaugsson]] (frá 1967) gegndu því í tæp 5 ár. Sá sem hefur gegnt embættinu lengst allra er [[Sigurjón Þorkelsson]] eða í 12 ár samanlagt á fjórum aðskildum tímabilum. Bæði [[Stefán Gíslason]] (samtals 3 ár) og [[Sævar Halldórsson]] (samtals 2 1/2 ár) hafa einnig gegnt embættinu tvisvar hvor. {{col-begin}}{{col-2}} * 29. ágúst 1926 [[Hermann Benediktsson]], [[Godthaab]] * 11. október 1936 [[Karl Sigurhansson]], [[Brimnes|Brimnesi]] * 8. október 1944 [[Halldór Ó. Ólafsson]], [[Arnardrangur|Arnardrangi]] * 15. september 1957 [[Kristján Tryggvi Jónasson]] * 21. september 1958 [[Gústaf Finnbogason]] * 7. október 1962 [[Arnar Sigurmundsson]] * 12. september 1965 [[Óli Á. Vilhjálmsson]] * 1. október 1967 [[Einar B. Guðlaugsson]] * 13. september 1972 [[Andri Valur Hrólfsson]] * 5. október 1974 [[Össur Kristinsson]] * 20. september 1979 [[Ólafur Hermannsson]] * 22. september 1982 [[Guðmundur Búason]] * 15. september 1984 [[Sævar Halldórsson]] {{col-2}} * 9. mars 1986 [[Ágúst Ómar Einarsson]] * 28. september 1986 [[Sævar Halldórsson]] * 17. september 1987 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 16. september 1989 [[Stefán Gíslason]] * 27. september 1990 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 13. október 1995 [[Stefán Gíslason]] * 22. september 1997 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 18. september 1998 [[Ágúst Örn Gíslason]] * 19. september 1999 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 15. september 2003 [[Magnús Matthíasson]] * 5. júní 2007 [[Karl Gauti Hjaltason]] * 5. júní 2013 [[Ægir Páll Friðbertsson]] {{col-2}}{{col-end}} == Heiðursfélagar == * 11. október 1936 [[Sigurbjörn Sveinsson]], [[Sólberg|Sólbergi]]. * xx. xxxxx 200x [[Sigmundur Andrésson]] bakari. == Skákmeistari Vestmannaeyja == Í upphafi var sá sem sigraði í Skákmeistaramóti Vestmannaeyja, kallaður '''Taflkonungur Vestmannaeyja''' eins og greindi í fyrstu lögum félagsins frá 1926. Þannig segir í grein í Skeggja, 23. desember 1926 (bls. 103): "Kappskák var háð hér nýlega og fóru leikar svo, að stud. med. [[Ólafur Magnússon]] varð hlutskarpastur og hlaut, auk verðlauna, nafnið "Taflkóngur Vestmannaeyja", hafði hann 14 vinninga, næstur var [[Daníel Sigurðsson]] 10 vinninga og 3 [[Guðni Jónsson]], [[Vegamót|Vegamótum]] („Guðni í Ólafshúsum“) stud. theol. 9,5 vinn". Þá segir í minningargrein um [[Ólafur Magnússon (Sólvangi)|Ólaf Magnússon]], [[Sólvangur|Sólvangi]] að hann hafi oftast verið '''Taflkonungur Vestmannaeyja''' frá stofnun félagsins til andláts síns 1930. Vitað er að hann sigraði 1926, en ekki hafa fundist óyggjandi heimildir um árin 1927, 28, 29 og engar um sigurvegara 1930, sem hefur þá varla verið Ólafur. Sá sem oftast hefur orðið meistari er [[Sigurjón Þorkelsson|Sigurjón Þorkelsson]], eða 11 sinnum, en næstir koma þeir [[Kári Sólmundarson|Kári Sólmundarson]], 9 sinnum, [[Björn Ívar Karlsson (yngri)|Björn Ívar Karlsson]], 5 sinnum, en þeir [[Einar B. Guðlaugsson|Einar B. Guðlaugsson]], [[Sverrir Unnarsson|Sverrir Unnarsson]], og [[Arnar Sigurmundsson|Arnar Sigurmundsson]], hafa unnið titilinn 4 sinnum hver. Lengstur tími frá því sami maður vann titilinn fyrst og síðan aftur er hjá [[Sigurjón Þorkelsson|Sigurjóni Þorkelssyni]], eða fyrst 1986 og síðast 2006 eða '''20 ár''', næstur kemur [[Arnar Sigurmundsson|Arnar Sigurmundsson]], (fyrst 1964 og síðast 1979) eða 15 ár) síðan kom tveir sem hafa gert þetta á áratug, þeir [[Kári Sólmundarson|Kári Sólmundarson]] (1975 og 1985) og [[Björn Ívar Karlsson (yngri)|Björn Ívar Karlsson]] (2001 og 2011). Þá er gaman að segja frá því að meðal meistara má sjá nokkur skyldmenni, t.d. Björn Ívar yngri og eldri, en sá yngri er sonarsonur þess eldri, einnig má finna þarna feðgana Sverri Unnarsson og Nökkva Sverrisson. * 1926 [[Ólafur Magnússon (Sólvangi)|Ólafur Magnússon]], [[Sólvangur|Sólvangi]] * 1927-29 [[Ólafur Magnússon (Sólvangi)|Ólafur Magnússon]], [[Sólvangur|Sólvangi]] (óvíst um fjölda titla Ólafs) * 1936 [[Hjálmar Ólafsson]] * 1958 [[Árni Stefánsson]], [[Stórhöfða]] * 1958 [[Árni Stefánsson]], [[Stórhöfða]] * 1959 [[Árni Stefánsson]], [[Stórhöfða]] * 1960 [[Karl Ólafsson]] * 1961 [[Bjarni Helgason]] * 1962 [[Jón Hermundsson]] * 1963 [[Jón Hermundsson]] * 1964 [[Arnar Sigurmundsson]] * 1965 [[Einar B. Guðlaugsson]] * 1966 [[Einar B. Guðlaugsson]] * 1967 [[Einar B. Guðlaugsson]] * 1968 [[Einar B. Guðlaugsson]] * 1969 [[Arnar Sigurmundsson]] * 1970 [[Arnar Sigurmundsson]] * 1971 [[Björn Ívar Karlsson (eldri)]] * 1972 [[Helgi Ólafsson (skákmaður)|Helgi Ólafsson]] * 1973 [[Helgi Ólafsson (skákmaður)|Helgi Ólafsson]] * 1974 [[Össur Kristinsson]] * 1975 [[Kári Sólmundarson]] * 1976 [[Kári Sólmundarson]] * 1977 [[Kári Sólmundarson]] * 1978 [[Kári Sólmundarson]] * 1979 [[Arnar Sigurmundsson]] * 1980 [[Kári Sólmundarson]] * 1981 [[Kári Sólmundarson]] * 1982 [[Kári Sólmundarson]] * 1983 [[Guðmundur Búason]] * 1984 [[Kári Sólmundarson]] * 1985 [[Kári Sólmundarson]] * 1986 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 1987 [[Stefán Þór Sigurjónsson]] * 1988 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 1989 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 1990 [[Ágúst Ómar Einarsson]] * 1991 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 1992 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 1993 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 1994 [[Ægir Óskar Hallgrímsson]] * 1995 [[Ægir Óskar Hallgrímsson]] * 1996 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 1997 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 1998 [[Ágúst Ómar Einarsson]] * 1999 [[Sverrir Unnarsson]] * 2000 [[Sverrir Unnarsson]] * 2001 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] * 2002 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 2003 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 2004 [[Ægir Páll Friðbertsson]] * 2005 [[Sverrir Unnarsson]] * 2006 [[Sigurjón Þorkelsson]] * 2007 [[Sverrir Unnarsson]] * 2008 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] * 2009 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] * 2010 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] * 2011 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]] * 2012 [[Nökkvi Sverrisson]] == Jólamót TV á jóladag == * 2001 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]], * 2002 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]], * 2003 [[Sigurjón Þorkelsson]], * 2004 [[Sigurjón Þorkelsson]], * 2005 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]], * 2006 [[Björn Ívar Karlsson (yngri)]], * 2007 [[xx xxxxson]], * 2008 [[xxi xson]], * 2009 [[xxl xxxson]], * 2010 [[Björn Ívar karlsson (yngri)]], * 2011 [[Sverrir Unnarsson]], * 2012 [[Einar Sigurðsson]], * 2013 == Hafrenningur == Á sjómannadaginn hefur skapast sú hefð að Landmenn og Sjómenn tefli sveitakeppni í skák og hefur keppnin hlotið nafnið Hafrenningur. Yfirleitt hefur verið teflt á 10 borðum, en það hefur reyndar farið svolítið eftir þátttöku. Þessi siður var fyrst tekin upp 1986 og hefur haldist allt fram á þennan dag, nema hvað keppnin féll niður árið 1987 og 2011. Sigurvegarar í keppninni hafa verið þessir: * 1986 Landmenn, gef. Glófaxi VE 300 * 1987 Ekki teflt * 1988 Landmenn * 1989 Landmenn * 1990 Landmenn, gef. Hótel Þórshamar * 1991 Landmenn * 1992 Landmenn * 1993 Landmenn, gef. Ísf. Vestm.eyja * 1994 Landmenn * 1995 Sjómenn * 1996 Landmenn * 1997 Landmenn * 1998 Landmenn * 1999 Landmenn, gef. Glófaxi VE 300 * 2000 Sjómenn * 2001 Landmenn, 16-4. * 2002 Landmenn, 10-4. * 2003 Sjómenn, 9-7. * 2004 Landmenn, 13-3. * 2005 Landmenn * 2006 Landmenn * 2007 Landmenn * 2008 Landmenn * 2009 Landmenn * 2010 Landmenn * 2011-13 Ekki teflt == Heimildir == *''Samantekt skrifaði [[Karl Gauti Hjaltason]]'' *''Endurreisn 1957 og húsnæðismál 1957-82 er tekið úr greinum eftir [[Arnar Sigurmundsson]]'' *''Fyrstu kaflarnir eru teknir úr Afmælisriti TV 1982'' *''Fróðleikur um Árna Stefánsson frá Stórhöfða er úr grein e. Björn Ívar Karlsson eldri í Dagskrá 17. apríl 1998'' *''Víðir, 15. nóvember 1930, Minningargrein'' *''Skeggi, 4. september 1926, Fréttabálkur'' *''Skeggi, 23. desember 1926, Fréttabálkur'' [[Flokkur:Félagasamtök]] [[Flokkur:Íþróttir]] d0p1oivu48vzupo2n17g6musy2ojnjn 0 122870 1964728 1917906 2026-05-29T14:15:56Z TKSnaevarr 53243 1964728 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Georgíj Zhúkov | nafn_á_frummáli = {{nobold|Георгий Жуков}} | mynd = Zhukov-LIFE-1944-1945 cropped.jpg | myndatexti1 = Zhúkov árið 1944. | titill= Varnarmálaráðherra Sovétríkjanna | stjórnartíð_start = 9. febrúar 1955 | stjórnartíð_end = 26. október 1957 | forsætisráðherra = [[Níkolaj Búlganín]] | forveri = [[Níkolaj Búlganín]] | eftirmaður = [[Rodíon Malínovskíj]] | fæddur = {{fæðingardagur|1896|12|1}} | fæðingarstaður = [[Strelkovka]], [[Rússneska keisaradæmið|rússneska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1974|6|18|1896|12|1}} | dánarstaður = [[Moskva|Moskvu]], [[Sovétlýðveldið Rússland|rússneska sovétlýðveldinu]], [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] | starf = Hermaður | stjórnmálaflokkur = [[Kommúnistaflokkur Sovétríkjanna]] (1917–1957) | maki = Aleksandra Zúíkova ​(g. 1953; sk. 1965)​<br>Galína Semjonova (g. 1965; d.1973) | börn = 4 | undirskrift = Signature of Georgy Zhukov.svg }} '''Georgíj Konstantínovítsj Zhúkov''' ([[1. desember]] [[1896]] – [[18. júní]] [[1974]]) var [[Sovétríkin|sovéskur]] hershöfðingi. Zhúkov var einn mikilvægasti hershöfðingi Sovétmanna í [[seinni heimsstyrjöldin]]ni og tók hann þátt í mörgum af helstu orrustunum á austurvígstöðvunum; meðal annars [[Orrustan um Stalíngrad|orrustunni um Stalíngrad]], [[Orrustan um Leníngrad|orrustunni um Leníngrad]], [[Orrustan um Kúrsk|orrustunni um Kúrsk]] og aðalþátt í [[Orrustan um Berlín|orrustunni um Berlín]] sem Sovétmenn yfirtóku.<ref>{{Tímarit.is|1254781|Marskálkar Stalíns|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=23. mars 1945|blaðsíða=7|höfundur=Albert Henrik Mohn}}</ref> Í ágúst 1942 var Zhúkov sendur til [[Volgograd|Stalíngrad]] til að stjórna vörn Sovétmanna gegn Þjóðverjum. Í Stalíngrad skipulagði Zhúkov Úranus-aðgerðina sem hrint var í framkvæmd í nóvember 1942. Aðgerðin fól það í sér að sjötti her Þjóðverja, undir stjórn [[Friedrich Paulus|Friedrichs Paulus]] var umkringdur í Stalíngrad, sem leiddi til þess að sjötti herinn gafst upp í febrúar 1943 og Sovétmenn unnu borgina á sitt vald. Zhúkov átti einnig þátt í að brjóta á bak aftur umsátrið um Leníngrad og hann var yfirmaður herafla Sovétmanna í orrustunni við Kursk árið 1943, þar sem Sovétmenn stöðvuðu síðustu sókn Þjóðverja á austurvígstöðvunum. Zhúkov tók þátt í sókn Sovétmanna til vesturs allt til stríðsloka og var hann viðstaddur [[Stríðslok í Evrópu|uppgjöf Þjóðverja]] í [[Berlín]] í maí 1945. Eftir stríðið var Zhúkov ráðherra varnarmála um tíma, undir stjórn [[Níkíta Khrústsjov]], en féll svo í ónáð og var þvingaður til að setjast í helgan stein. ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Zhukov, Georgy}} [[Flokkur:Herforingjar í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Sovéskir hermenn]] [[Flokkur:Varnarmálaráðherrar Sovétríkjanna]] {{fde|1896|1974|Zhukov, Georgy}} gz7az49jm1pgs60pgpcwbbo67z3kb35 0 131138 1964710 1964620 2026-05-29T12:49:21Z Berserkur 10188 /* Maí */ 1964710 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** Yfir 41 lést í sprengingu sem varð í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. * Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - Hátt í 90 manns létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[25. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í tæpar 35 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]]. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hefst. Mótið er haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. ===Júlí=== ===Ágúst=== * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ===Desember=== ===Ódagsett=== *Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna. ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] ij6ielcqu4yel5wg3dif6x0mzrd01j3 0 135100 1964799 1931435 2026-05-29T21:45:15Z ~2026-32196-82 117105 Flokkur fólksins í ríkisstjórnarmeirihluta. afsagnir og úrsagnir þingmanna og varaþingmanna 1964799 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálaflokkur | litur = #ffca3e | flokksnafn_íslenska = Flokkur fólksins | mynd = [[Mynd:Flokkur fólksins 2024.svg|120px|frameless|Merki flokksins]] | fylgi = {{hækkun}} 13,8%¹ | stofnár = 2016 | formaður = [[Inga Sæland]] | hugmyndafræði = Réttindi fatlaðra, aldraðra og öryrkja, [[lýðhyggja]] | einkennislitur = Gulur {{Colorbox|#ffca3e}} | vettvangur1 = Sæti á Alþingi | sæti1 = 10 | sæti1alls = 63 | bókstafur = F | vefsíða = {{url|flokkurfolksins.is}} | fótnóta = ¹Fylgi í síðustu [[Alþingiskosningar 2024|Alþingiskosningum]] }} '''Flokkur fólksins''' er íslenskur stjórnmálaflokkur sem bauð fram í fyrsta sinn til [[Alþingiskosningar 2016|Alþingiskosninganna 2016]]. [[Inga Sæland]] er fyrsti formaður flokksins.<ref>{{cite web |url=http://flokkurfolksins.is/um-flokk-folksins/ |title=Um Flokks fólksins |access-date=2016-10-02 |archive-date=2016-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018235015/http://flokkurfolksins.is/um-flokk-folksins/ |url-status=dead }}</ref> Flokkurinn hlaut 3,5% atkvæða í kosningunum 2016, engan þingmann, en nóg til að fá ríkisstyrk. Síðla sumars árið 2017 mældist flokkurinn með 8,4% og tæplega 11% fylgi í könnunum.<ref>[http://www.ruv.is/frett/flokkur-folksins-fengi-fimm-thingsaeti Flokkur fólksins fengi fimm þingsæti.]</ref> Flokkurinn fundaði í fullum sal í Háskólabíói og fór í mál við ríkið fyrir hönd eldri borgara. Í [[Alþingiskosningar 2017|kosningunum 2017]] náði flokkurinn hins vegar fjórum mönnum á þing og hlaut 6,9% atkvæða. Inga Sæland ætlaði að leiða lista flokksins í Reykjavík í borgarstjórnarkosningnum 2018,<ref>[http://www.ruv.is/frett/segir-fylgid-akall-um-breytingar-og-rettlaeti Segir fylgið ákall um breytingar og réttlæti] Rúv, skoðað 3. sept, 2017</ref> en þegar boðað var til [[Alþingiskosningar 2017|Alþingiskosninga haustið 2017]] bauð hún sig fram í þeim. [[Kolbrún Baldursdóttir]] leiddi lista Flokks fólksins og var hún kjörin í borgarstjórn, þar sem flokkurinn hlaut alls 4,3% greiddra atkvæða. Kolbrún er því fyrsti fulltrúi flokksins í sveitarstjórn á Íslandi, en flokkurinn bauð ekki fram annars staðar en í Reykjavík vorið 2018.<ref>http://www.visir.is/g/2018180529010/rynt-i-urslit-borgarstjornarkosninga-vidreisn-i-lykilstodu</ref> Í sveitarstjórnarkosningunum 2022 hlaut flokkurinn svipað fylgi og var Kolbrún enn eini borgarfulltrúi flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/hofudborgarsvaedid/reykjavik/reykjavik-2022/|title=Reykjavík 2022|date=2022-01-24|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2024-01-26}}</ref> Sama ár bauð Flokkur fólksins einnig fram á Akureyri og hlaut einn fulltrúa, Brynjólf Ingvarsson.<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/nordurland-eystra/akureyri/akureyri-2022/|title=Akureyri 2022|date=2022-01-24|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2024-01-26}}</ref> Í sveitarstjórnarkosningunum 2026 fékk hann engan fulltrúa kjörinn.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/kosningar/|title=Kosningar - RÚV.is|date=2024-04-29|website=RÚV|access-date=2026-05-29}}</ref> Fulltrúar flokksins hafa reglulega verið hluti af hneykslismálum þar á meðal vegna áreitni í þingveislu, tengsla við dýraníðsmál og kvennfyrirlitningu í flokknum á Akureyri.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222311389d/enn-fjolgar-hneykslismalum-i-sex-ara-sogu-flokks-folksins|title=Enn fjölgar hneykslismálum í sex ára sögu Flokks fólksins - Vísir|last=Sigurðsson|first=Bjarki|date=2022-09-15|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref> Í kjölfar [[Klaustursupptökurnar|Klaustursupptakanna]] sem birtar voru í lok ársins 2018 voru tveir af þingmönnum flokksins, [[Karl Gauti Hjaltason]] og [[Ólafur Ísleifsson]], reknir úr flokknum vegna „alvarlegs trúnaðarbrests“.<ref>{{Vefheimild|titill=Karl Gauti og Ólafur Ísleifsson reknir úr Flokki fólksins|url=http://eyjan.dv.is/eyjan/2018/11/30/karl-gauti-og-olafur-isleifsson-reknir-ur-flokki-folksins/|útgefandi=''[[DV]]''|mánuður=30. nóvember|ár=2018|mánuðurskoðað=1. desember|árskoðað=2018}}</ref> Flokkurinn taldi eftir það aðeins tvo þingmenn til sín, [[Inga Sæland|Ingu Sæland]] og [[Guðmundur Ingi Kristinsson|Guðmund Inga Kristinsson]]. Flokkurinn hlaut svo 8,8% atkvæða í [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosningum 2021]] og fékk sex þingmenn kjörna, einn í hverju kjördæmi. [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir|Ásthildi Lóu Þórsdóttur]], [[Eyjólfur Ármannsson|Eyjólf Ármannsson]], [[Guðmundur Ingi Kristinsson|Guðmund Inga Kristinsson]], [[Inga Sæland|Ingu Sæland]], [[Jakob Frímann Magnússon]] og [[Tómas A. Tómasson]]. Flokkur fólksins fékk 13.8% atkvæða í [[Alþingiskosningar 2024|Alþingiskosningum 2024]]. Tók hann þátt í meirihlutasamstarfi með Samfylkingunni og Viðreisn í [[ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur]] í lok desember 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/431433|title=Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur er tekin við völdum - RÚV.is|last=Hrólfsson|first=Ragnar Jón|last2=Gunnarsdóttir|first2=Þorgerður Anna|date=2024-12-21|website=RÚV|access-date=2026-05-29}}</ref> Í janúar 2025 vakti [[Inga Sæland]], þá [[Félags- og húsnæðismálaráðherra Íslands|félags- og húsnæðismálaráðherra]] athygli fyrir að hafa hringt í skólastjóra barnabarns síns vegna týnds skópars. Átti hún að hafa hellt sér yfir þáverandi skólastjóra borgarholtsskóla og vitnað í ítök sín í lögreglunni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252680862d/rad-herra-hringdi-i-skola-stjora-vegna-tynds-skopars|title=Ráð­herra hringdi í skóla­stjóra vegna týnds skópars - Vísir|last=Daðason|first=Jakob Bjarnar,Kolbeinn Tumi|date=2025-01-27|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref> Símtalið þótti óviðeigandi og jafnvel brjóta siðareglur ráðherra. Inga baðst síðar afsökunar.<ref>{{Cite web|url=https://heimildin.is/grein/23861/|title=Týndu Nike-skórnir og afsökunarbeiðni ráðherra|last=Helgadóttir|first=Ragnhildur|date=2025-01-28|website=Heimildin|access-date=2026-05-29}}</ref> Skólastjóranum var sagt nokkrum mánuðum síðar að skipunartími hans yrði ekki framlengdur þvert á allar hefðir, hann hóf dómsmál í kjölfarið.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252812148d/faer-ekki-fram-lengingu-i-borgo-thvert-a-allar-hefdir-|title=Fær ekki fram­lengingu í Borgó „þvert á allar hefðir“ - Vísir|last=Gunnarsson|first=Oddur Ævar|date=2025-03-12|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/463869|title=Ríkið mótmælir kröfu um vitnaleiðslur yfir ráðherrum í máli skólameistara - RÚV.is|last=Andrésdóttir|first=Iðunn|date=2026-01-15|website=RÚV|access-date=2026-05-29}}</ref> Í mars 2025 sagði ráðherra flokksins [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] af sér embætti [[Mennta- og barnamálaráðherra Íslands|mennta- og barnamálaráðherra]] eftir að kom í ljós að hún átti í ástarsambandi við 15 ára dreng þegar hún var sjálf 22 ára. Hún eignaðist barn með honum og sakaði barnsfaðir hennar hana um tálmun.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/439331|title=Ásthildur Lóa segir af sér ráðherraembætti - RÚV.is|last=Kristjánsson|first=Alexander|last2=Magnúsdóttir|first2=Ásta Hlín|date=2025-03-20|website=RÚV|access-date=2026-05-29}}</ref> [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði sig úr þingflokki Flokks fólksins í apríl 2026 og sagði ástæðuna vera persónulegan trúnaðarbrest innan flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262868515d/gud-mundur-ingi-segir-sig-ur-flokki-folksins|title=Guð­mundur Ingi segir sig úr Flokki fólksins - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2026-04-13|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref> ==Kjörfylgi í alþingiskosningum== {|class="wikitable" style="text-align: right;" ! Kosningar ! Atkvæði ! % ! Þingsæti ! +/– ! {{Tooltip|Sæti|Sæti í röð flokka sem voru í framboði}} ! Stjórnarþátttaka |- ![[Alþingiskosningar 2016|2016]] |6.707 |3,5 |{{Composition bar|0|63|hex={{flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{stöðugt}} 0 |{{stöðugt}} 8. |{{Utan þings}} |- ![[Alþingiskosningar 2017|2017]] |13.502 |6,9 |{{Composition bar|4|63|hex={{flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{hækkun}} 4 |{{hækkun}} 7. |{{Nei|Stjórnarandstaða}} |- ![[Alþingiskosningar 2021|2021]] |17.672 |8,9 |{{Composition bar|6|63|hex={{flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{hækkun}} 2 |{{hækkun}} 5. |{{Nei|Stjórnarandstaða}} |- ![[Alþingiskosningar 2024|2024]] |29.288 |13,8 |{{Composition bar|10|63|hex={{flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{hækkun}} 4 |{{hækkun}} 4. |{{Já|Í stjórnarsamstarfi}} |} == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tengill == * [http://flokkurfolksins.is Heimasíða Flokks fólksins] [[Flokkur:Íslenskir stjórnmálaflokkar]] {{s|2016}} fhyw9rjdclvesbwn3gq9etqq6j1r92f 1964810 1964799 2026-05-29T23:50:40Z Berserkur 10188 Hreingera 1964810 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálaflokkur | litur = #ffca3e | flokksnafn_íslenska = Flokkur fólksins | mynd = [[Mynd:Flokkur fólksins 2024.svg|120px|frameless|Merki flokksins]] | fylgi = {{hækkun}} 13,8%¹ | stofnár = 2016 | formaður = [[Inga Sæland]] | hugmyndafræði = Réttindi fatlaðra, aldraðra og öryrkja, [[lýðhyggja]] | einkennislitur = Gulur {{Colorbox|#ffca3e}} | vettvangur1 = Sæti á Alþingi | sæti1 = 10 | sæti1alls = 63 | bókstafur = F | vefsíða = {{url|flokkurfolksins.is}} | fótnóta = ¹Fylgi í síðustu [[Alþingiskosningar 2024|Alþingiskosningum]] }} {{Hreingera| Má skipta í kafla}} '''Flokkur fólksins''' er íslenskur stjórnmálaflokkur sem bauð fram í fyrsta sinn til [[Alþingiskosningar 2016|Alþingiskosninganna 2016]]. [[Inga Sæland]] er fyrsti formaður flokksins.<ref>{{cite web |url=http://flokkurfolksins.is/um-flokk-folksins/ |title=Um Flokks fólksins |access-date=2016-10-02 |archive-date=2016-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018235015/http://flokkurfolksins.is/um-flokk-folksins/ |url-status=dead }}</ref> Flokkurinn hlaut 3,5% atkvæða í kosningunum 2016, engan þingmann, en nóg til að fá ríkisstyrk. Síðla sumars árið 2017 mældist flokkurinn með 8,4% og tæplega 11% fylgi í könnunum.<ref>[http://www.ruv.is/frett/flokkur-folksins-fengi-fimm-thingsaeti Flokkur fólksins fengi fimm þingsæti.]</ref> Flokkurinn fundaði í fullum sal í Háskólabíói og fór í mál við ríkið fyrir hönd eldri borgara. Í [[Alþingiskosningar 2017|kosningunum 2017]] náði flokkurinn hins vegar fjórum mönnum á þing og hlaut 6,9% atkvæða. Inga Sæland ætlaði að leiða lista flokksins í Reykjavík í borgarstjórnarkosningnum 2018,<ref>[http://www.ruv.is/frett/segir-fylgid-akall-um-breytingar-og-rettlaeti Segir fylgið ákall um breytingar og réttlæti] Rúv, skoðað 3. sept, 2017</ref> en þegar boðað var til [[Alþingiskosningar 2017|Alþingiskosninga haustið 2017]] bauð hún sig fram í þeim. [[Kolbrún Baldursdóttir]] leiddi lista Flokks fólksins og var hún kjörin í borgarstjórn, þar sem flokkurinn hlaut alls 4,3% greiddra atkvæða. Kolbrún er því fyrsti fulltrúi flokksins í sveitarstjórn á Íslandi, en flokkurinn bauð ekki fram annars staðar en í Reykjavík vorið 2018.<ref>http://www.visir.is/g/2018180529010/rynt-i-urslit-borgarstjornarkosninga-vidreisn-i-lykilstodu</ref> Í sveitarstjórnarkosningunum 2022 hlaut flokkurinn svipað fylgi og var Kolbrún enn eini borgarfulltrúi flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/hofudborgarsvaedid/reykjavik/reykjavik-2022/|title=Reykjavík 2022|date=2022-01-24|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2024-01-26}}</ref> Sama ár bauð Flokkur fólksins einnig fram á Akureyri og hlaut einn fulltrúa, Brynjólf Ingvarsson.<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/sveitarstjornarkosningar/nordurland-eystra/akureyri/akureyri-2022/|title=Akureyri 2022|date=2022-01-24|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2024-01-26}}</ref> Í sveitarstjórnarkosningunum 2026 fékk hann engan fulltrúa kjörinn.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/kosningar/|title=Kosningar - RÚV.is|date=2024-04-29|website=RÚV|access-date=2026-05-29}}</ref> Fulltrúar flokksins hafa reglulega verið hluti af hneykslismálum þar á meðal vegna áreitni í þingveislu, tengsla við dýraníðsmál og kvennfyrirlitningu í flokknum á Akureyri.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222311389d/enn-fjolgar-hneykslismalum-i-sex-ara-sogu-flokks-folksins|title=Enn fjölgar hneykslismálum í sex ára sögu Flokks fólksins - Vísir|last=Sigurðsson|first=Bjarki|date=2022-09-15|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref> Í kjölfar [[Klaustursupptökurnar|Klaustursupptakanna]] sem birtar voru í lok ársins 2018 voru tveir af þingmönnum flokksins, [[Karl Gauti Hjaltason]] og [[Ólafur Ísleifsson]], reknir úr flokknum vegna „alvarlegs trúnaðarbrests“.<ref>{{Vefheimild|titill=Karl Gauti og Ólafur Ísleifsson reknir úr Flokki fólksins|url=http://eyjan.dv.is/eyjan/2018/11/30/karl-gauti-og-olafur-isleifsson-reknir-ur-flokki-folksins/|útgefandi=''[[DV]]''|mánuður=30. nóvember|ár=2018|mánuðurskoðað=1. desember|árskoðað=2018}}</ref> Flokkurinn taldi eftir það aðeins tvo þingmenn til sín, [[Inga Sæland|Ingu Sæland]] og [[Guðmundur Ingi Kristinsson|Guðmund Inga Kristinsson]]. Flokkurinn hlaut svo 8,8% atkvæða í [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosningum 2021]] og fékk sex þingmenn kjörna, einn í hverju kjördæmi. [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir|Ásthildi Lóu Þórsdóttur]], [[Eyjólfur Ármannsson|Eyjólf Ármannsson]], [[Guðmundur Ingi Kristinsson|Guðmund Inga Kristinsson]], [[Inga Sæland|Ingu Sæland]], [[Jakob Frímann Magnússon]] og [[Tómas A. Tómasson]]. Flokkur fólksins fékk 13.8% atkvæða í [[Alþingiskosningar 2024|Alþingiskosningum 2024]]. Tók hann þátt í meirihlutasamstarfi með Samfylkingunni og Viðreisn í [[ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur]] í lok desember 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/431433|title=Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur er tekin við völdum - RÚV.is|last=Hrólfsson|first=Ragnar Jón|last2=Gunnarsdóttir|first2=Þorgerður Anna|date=2024-12-21|website=RÚV|access-date=2026-05-29}}</ref> Í janúar 2025 vakti [[Inga Sæland]], þá [[Félags- og húsnæðismálaráðherra Íslands|félags- og húsnæðismálaráðherra]] athygli fyrir að hafa hringt í skólastjóra barnabarns síns vegna týnds skópars. Átti hún að hafa hellt sér yfir þáverandi skólastjóra borgarholtsskóla og vitnað í ítök sín í lögreglunni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252680862d/rad-herra-hringdi-i-skola-stjora-vegna-tynds-skopars|title=Ráð­herra hringdi í skóla­stjóra vegna týnds skópars - Vísir|last=Daðason|first=Jakob Bjarnar,Kolbeinn Tumi|date=2025-01-27|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref> Símtalið þótti óviðeigandi og jafnvel brjóta siðareglur ráðherra. Inga baðst síðar afsökunar.<ref>{{Cite web|url=https://heimildin.is/grein/23861/|title=Týndu Nike-skórnir og afsökunarbeiðni ráðherra|last=Helgadóttir|first=Ragnhildur|date=2025-01-28|website=Heimildin|access-date=2026-05-29}}</ref> Skólastjóranum var sagt nokkrum mánuðum síðar að skipunartími hans yrði ekki framlengdur þvert á allar hefðir, hann hóf dómsmál í kjölfarið.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252812148d/faer-ekki-fram-lengingu-i-borgo-thvert-a-allar-hefdir-|title=Fær ekki fram­lengingu í Borgó „þvert á allar hefðir“ - Vísir|last=Gunnarsson|first=Oddur Ævar|date=2025-03-12|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/463869|title=Ríkið mótmælir kröfu um vitnaleiðslur yfir ráðherrum í máli skólameistara - RÚV.is|last=Andrésdóttir|first=Iðunn|date=2026-01-15|website=RÚV|access-date=2026-05-29}}</ref> Í mars 2025 sagði ráðherra flokksins [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] af sér embætti [[Mennta- og barnamálaráðherra Íslands|mennta- og barnamálaráðherra]] eftir að kom í ljós að hún átti í ástarsambandi við 15 ára dreng þegar hún var sjálf 22 ára. Hún eignaðist barn með honum og sakaði barnsfaðir hennar hana um tálmun.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/439331|title=Ásthildur Lóa segir af sér ráðherraembætti - RÚV.is|last=Kristjánsson|first=Alexander|last2=Magnúsdóttir|first2=Ásta Hlín|date=2025-03-20|website=RÚV|access-date=2026-05-29}}</ref> [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði sig úr þingflokki Flokks fólksins í apríl 2026 og sagði ástæðuna vera persónulegan trúnaðarbrest innan flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262868515d/gud-mundur-ingi-segir-sig-ur-flokki-folksins|title=Guð­mundur Ingi segir sig úr Flokki fólksins - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2026-04-13|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-29}}</ref> ==Kjörfylgi í alþingiskosningum== {|class="wikitable" style="text-align: right;" ! Kosningar ! Atkvæði ! % ! Þingsæti ! +/– ! {{Tooltip|Sæti|Sæti í röð flokka sem voru í framboði}} ! Stjórnarþátttaka |- ![[Alþingiskosningar 2016|2016]] |6.707 |3,5 |{{Composition bar|0|63|hex={{flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{stöðugt}} 0 |{{stöðugt}} 8. |{{Utan þings}} |- ![[Alþingiskosningar 2017|2017]] |13.502 |6,9 |{{Composition bar|4|63|hex={{flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{hækkun}} 4 |{{hækkun}} 7. |{{Nei|Stjórnarandstaða}} |- ![[Alþingiskosningar 2021|2021]] |17.672 |8,9 |{{Composition bar|6|63|hex={{flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{hækkun}} 2 |{{hækkun}} 5. |{{Nei|Stjórnarandstaða}} |- ![[Alþingiskosningar 2024|2024]] |29.288 |13,8 |{{Composition bar|10|63|hex={{flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{hækkun}} 4 |{{hækkun}} 4. |{{Já|Í stjórnarsamstarfi}} |} == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tengill == * [http://flokkurfolksins.is Heimasíða Flokks fólksins] [[Flokkur:Íslenskir stjórnmálaflokkar]] {{s|2016}} t03kbvl79fknrbiljwha9d88w0nudwc 0 139408 1964811 1921817 2026-05-29T23:54:27Z Berserkur 10188 1964811 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Drottning Englands | ætt = Boleyn-ætt | skjaldarmerki = Coat of Arms of Anne Boleyn.svg | nafn = Anne Boleyn | mynd = Anne boleyn.jpg | skírnarnafn = Anne Boleyn | fæðingardagur = [[1501]] | fæðingarstaður = [[Blickling Hall]], [[Norfolk]] eða Hever-kastala, [[Kent]] | dánardagur = [[19. maí]] [[1536]] | dánarstaður = [[Lundúnaturn]]i, [[London|Lundúnum]] | grafinn = Kirkju heilags Péturs í hlekkjum, Lundúnaturni, Lundúnum | ríkisár = [[28. maí]] [[1533]] – [[17. maí]] [[1536]] | undirskrift = Anne Boleyn Signature.svg | faðir = [[Thomas Boleyn, jarl af Wiltshire]] | móðir = [[Lafði Elizabeth Howard]] | maki = [[Hinrik 8.]] | titill_maka = Konungur | börn = [[Elísabet 1.]] }} '''Anne Boleyn''' ([[1501]] – [[19. maí]] [[1536]]) var [[Englandsdrottning|drottning Englands]] frá árinu 1533 til 1536 sem önnur eiginkona [[Hinrik 8.|Hinriks 8.]] [[Konungur Englands|Englandskonungs]] og markgreifynja af Pembroke að auki.<ref>Ives, Eric ''The Life and Death of Anne Boleyn'' (2004), bls.158–59, bls.388.</ref> Hjónaband hennar við Hinrik og aftaka hennar gerðu hana að lykilpersónu í pólitískum og trúarlegum átökum sem hrundu af stað ensku [[Siðaskiptin|siðaskiptunum]]. Dóttir hennar, Elísabet, átti eftir að setjast á valdastól eftir daga Hinriks sem [[Elísabet 1.]] Englandsdrottning. ==Æviágrip== Anne var dóttir [[Thomas Boleyn, jarl af Wiltshire|Thomas Boleyn jarls af Wiltshire]], og eiginkonu hans, [[Lafði Elizabeth Howard|Elizabeth Boleyn]] greifynju af Wiltshire. Hún var menntuð í Hollandi og Frakklandi, aðallega sem þerna fyrir [[Claude af Bretagne|Claude]] Frakkaprinsessu. Anne sneri aftur til Englands árið 1522 til að giftast írskum frænda sínum, [[James Butler, jarl af Ormond|James Butler jarli af Ormond]]. [[Thomas Wolsey|Wolsey kardínáli]] lét aflýsa brúðkaupi þeirra og Anne varð þess í stað heiðursþerna eiginkonu Hinriks 8., [[Katrín af Aragóníu|Katrínar af Aragóníu]]. Snemma árið 1523 var Anne leynilega trúlofuð [[Henry Percy]], syni jarlsins af [[Norðymbraland|Norðymbralandi]] en Wolsey kardináli lét einnig ógilda þá trúlofun í janúar 1524 og Anne var send heim til Heverkastala. Í febrúar/mars árið 1526 fór Hinrik 8. að gera hosur sínar grænar fyrir Anne. Hún stóðst daður hans og neitaði að verða frilla hans – líkt og systir hennar, María, hafði verið. Brátt varð Hinrik gagntekinn af því að ógilda hjónaband sitt við Katrínu drottningu til þess að geta gifst Anne. Þegar ljóst varð að [[Klemens 7.]] [[páfi]] væri ófáanlegur til að ógilda hjónabandið hófst upplausn [[Kaþólska kirkjan|kaþólsks valds]] í Englandi. Árið 1532 gerði Hinrik Anne að markgreifynju Pembroke. Hinrik og Anne giftust þann 25. janúar 1533 eftir leynilegt brúðkaup þann 14. nóvember 1532. Þann 23. maí 1533 lýsti hinn nýi [[Erkibiskup af Kantaraborg|erkibiskup Kantaraborgar]], [[Thomas Cranmer]], því yfir að hjónaband Hinriks og Katrínar væri ógilt; fimm dögum síðar löggilti hann hjónaband Hinriks og Anne. Stuttu síðar lét páfinn [[Bannfæring|bannfæra]] bæði Hinrik og Cranmer. Vegna hjónabandsins og bannfæringanna klofnaði [[enska biskupakirkjan]] frá rómversk-kaþólsku kirkjunni og enska biskupakirkjan var færð undir yfirvald konungsins. Anne var krýnd Englandsdrottning þann 1. júní 1533. Þann 7. september fæddi hún dótturina Elísabetu sem síðar átti eftir að verða [[Elísabet 1.]] Englandsdrottning. Hinrik varð fyrir vonbrigðum um að hann skyldi hafa eignast dóttur en ekki son en vonaðist til að sonur kæmi næst og lýsti því yfir að hann elskaði Elísabet. Anne átti eftir að verða fyrir þremur fósturlátum og í mars 1536 var Hinrik farinn að stíga í væng við [[Jane Seymour]]. Til þess að geta kvænst Jane Seymour varð Hinrik að finna sér tylliástæðu til að binda enda á hjónaband sitt við Anne. Hinrik hélt Anne grunaðri fyrir landráð í apríl árið 1536. Þann 2. maí var hún handtekin og látin dúsa í [[Lundúnaturn|Lundúnaturni]] þar sem ýmsir kunningjar hennar – þ.á.m. fyrrverandi unnusti hennar, Henry Percy, og frændi hennar, [[Thomas Howard]] – réttuðu yfir henni og lýstu yfir sekt hennar þann 15. maí. Hún var hálshöggvin fjórum dögum síðar. Nútímasagnfræðingar telja ásakanirnar gegn henni, m.a. um framhjáhald, sifjaspell og áætlanir um að koma konungnum fyrir kattarnef, illa rökstuddar og ósannfærandi. Stundum er því haldið fram að Anne hafi verið sökuð um að vera [[norn]] en á þetta er ekki minnst í ákærunum.<ref>Gairdner, James. [http://www.british-history.ac.uk/letters-papers-hen8/vol10/pp349-371 Letters and Papers, Foreign and Domestic, Henry VIII, Volume 10] Janúar–júní 1536. Her Majesty's Stationery Office. Bls. 349–371.</ref><ref>Wriothesley, Charles. [https://archive.org/details/chronicleengland00wriouoft A Chronicle of England During the Reigns of the Tudors], From A.D. 1485 to 1559, 1. bindi. (1875) Camden Society. Bls. 189–226</ref> Eftir að Elísabet dóttir hennar var krýnd drottning var Anne endurmetin sem [[píslarvottur]] og hetja ensku siðaskiptanna, sérstaklega í verkum [[John Foxe|Johns Foxe]].<ref>{{cite web|url=http://www.copperfieldreview.com/reviews/life_and_death_of_anne_boleyn.htm |title=Review: The Life and Death of Anne Boleyn |publisher=Copperfieldreview.com |date= |accessdate=26 April 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101101192001/http://copperfieldreview.com/reviews/life_and_death_of_anne_boleyn.htm |archivedate=1 November 2010}}</ref> Í gegn um aldirnar hefur hún birst eða verið getið í fjölmörgum listaverkum og skáldsögum. Hennar er minnst sem „áhrifamesta og mikilvægasta maka einvalds í sögu Englands“<ref>Ives, bls. xv.</ref> því það var hennar vegna sem Hinrik 8. lét ógilda hjónaband þeirra Katrínar af Aragóníu og lýsti yfir sjálfstæði frá Páfagarði. ==Tilvísanir== <references/> {{Commonscat|Anne Boleyn}} {{DEFAULTSORT:Boleyn, Anne}} {{fde|1501|1536|Boleyn, Anne}} [[Flokkur:Drottningar Englands]] [[Flokkur:Túdor-ætt]] hdmu3zp67k3hujyoeosip6fajo97a67 4 154362 1964704 1963662 2026-05-29T12:30:00Z Berserkur 10188 1964704 wikitext text/x-wiki [[Mynd: 20260510 Dara NZ92367 (cropped).jpg|170px|right|alt=Dara|link=Dara (söngkona)]] * [[16. maí]]: '''[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar fara fram á Íslandi]]'''. [[Sjálfstæðisflokkurinn]] hlýtur flest sæti í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * 16. maí: [[Búlgaría]] vinnur '''[[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026]]''' með laginu „Bangaranga“ eftir '''[[Dara (söngkona)|Dara]]''' (''sjá mynd''). * [[14. maí]]: '''[[Evika Siliņa]]''', forsætisráðherra [[Lettland]]s, segir af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínumanna. * [[1. maí]]: '''[[Sameinuðu arabísku furstadæmin]]''' yfirgefa [[Samtök olíuútflutningslanda]]. '''Yfirstandandi:''' [[Borgarastyrjöldin í Jemen (2014–)|Borgarastyrjöldin í Jemen]] &nbsp;• [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]] &nbsp;• [[Innrás Rússa í Úkraínu]] / [[Stríð Rússlands og Úkraínu]] &nbsp;• [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]] &nbsp;• [[Stríð Ísraels og Hamas 2023–|Stríð Ísraels og Hamas]] <br> '''Nýleg andlát''': [[Aðalsteinn Bergdal]] (28. maí) &nbsp;• [[Ted Turner]] (6. maí) 08r3jcud52i0yw99lravezl02p0q2c0 14 163427 1964750 1717711 2026-05-29T15:23:56Z TKSnaevarr 53243 1964750 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Skáldsagnapersónur]] [[Flokkur:Söngur um ís og eld]] hpo1cwrfmxnqktzkyac8yw8bfznox93 0 164139 1964779 1906138 2026-05-29T18:47:56Z MyraMidnight 41218 Flokkur:félög > félagasamtök 1964779 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Sagnfræðingafélag Íslands.jpg|thumb|Merki Sagnfræðingafélags Íslands]] '''Sagnfræðingafélag Íslands''' er fagfélag sagnfræðinga á [[Ísland]]i. Það var stofnað [[30. september]] [[1971]] til að efla íslenskar sagnfræðirannsóknir, sögukennslu og miðlun sögu til almennings sem og samstarf sagnfræðinga innanlands og utan<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1426211?iabr=on|title=Morgunblaðið - Sunnudagsblað Morgunblaðsins (07.11.1971) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-06-17}}</ref>. Félagsmenn geta þau orðið sem hafa lokið B.A.-prófi eða sambærilegu prófi með sagnfræði sem aðalgrein frá viðurkenndum háskóla og þau sem uppfylla þær fræðilegu kröfur sem gera verður til háskólamenntaðra sagnfræðinga.<ref>{{Cite web|url=https://sagnfraedingar.is/log/|title=Sagnfræðingafélag Íslands » Lög|language=en|access-date=2021-06-17}}</ref> Þetta er annað félagið með þessu nafni. Sagnfræðingafélag Íslands hið eldra starfaði frá 1953 til 1956. == Saga Sagnfræðingafélags Íslands == === Stofnun félagsins === Björn Þorsteinsson, Bergsteinn Jónsson og Loftur Guttormsson boðuðu til undirbúningsfundar að stofnun félags sagnfræðinga 1. september árið 1970 og nefndist félagið þá Félag íslenskra sagnfræðinga. Félagið var þó ekki formlega stofnað fyrr en 30. september 1971. Fyrstu stjórn skipuðu þeir Björn Þorsteinsson formaður, Jón Guðnason varaformaður, Ólafur R. Einarsson ritari, Guðlaugur R. Guðmundsson gjaldkeri og Helgi Þorláksson meðstjórnandi. Nafnið breyttist í Sagnfræðingafélag Íslands.<ref>{{Bókaheimild|titill=Íslenskir sagnfræðingar|ár=2002-2006}}</ref> Guðrún Ása Grímsdóttir varð fyrsta konan til að taka sæti í stjórn Sagnfræðingafélags Íslands árið 1978, sjö árum eftir stofnun félagsins. Félagið starfaði með margvíslegum hætti strax frá upphafi, bæði að málum sem féllu beint undir sagnfræði eins og með fundi um sögukennslu á hinum ýmsu námstigum og fyrirlestraröð um félagssögu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3714206?iabr=on|title=Tíminn - 245. Tölublað (28.10.1971) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-06-17}}</ref> Félagið kom einnig að deilumálum samtímans og stóð með fjölda annarra félaga að mótmælafundi gegn byggingu húss fyrir Seðlabankann á Arnarhóli og síðar fyrir tveggja daga ráðstefnu um húsafriðun ásamt umhverfisráði Reykjavíkur, Arkitektafélagi Íslands, Torfusamtökunum og Sögufélagi<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5987679?iabr=on|title=Sveitarstjórnarmál - 4. hefti (01.08.1976) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-06-17}}</ref>. Meðal þess sem félagið hefur gert er að setja siðareglur Sagnfræðingafélags Íslands. Þar er lögð áhersla á heiðarleika, fagleg vinnubrögð og varðveislu og aðgang heimilda auk þess sem fjallað er um trúnaðarmál og hagsmunaárekstra.<ref>{{Cite web|url=https://sagnfraedingar.is/sidareglur/|title=Sagnfræðingafélag Íslands » Siðareglur|language=en|access-date=2021-06-17}}</ref> === Þættir úr starfseminni === ==== Hádegisfyrirlestrar ==== Hádegisfyrirlestrar Sagnfræðingafélags Íslands voru fastur punktur í starfi félagsins frá 1998 til 2020. Þar fluttu sagnfræðingar og aðrir fræðimenn og fyrirlesarar erindi um hin ýmsu mál. Á hádegisfyrirlestrum var augum oft beint að ákveðnum greinum sagnfræðinnar eða atburðum, deilumál samtímans voru rædd í ljósi sögunnar og kynntar nýjar rannsóknir.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1951165?iabr=on|title=Morgunblaðið - 261. tölublað (16.11.1999) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-06-17}}</ref> Oft voru ákveðin þemu í fyrirlestrahaldi. Þau hafa meðal annars verið: Hvað er dómur sögunnar? Saga réttarfars og refsinga, Hörmungar og Hvað er útrás? svo örfá dæmi séu nefnd. Reglulegum hádegisfyrirlestrum var hætt í covid og annað fundaform tekið upp. ==== Söguþing ==== Sagnfræðingafélag Íslands er meðal þeirra sem staðið hafa að Söguþingi þar sem sagnfræðingum og öðru áhugafólki um sögu er stefnt saman. Fyrsta söguþingið var haldið árið 1997 og síðan hafa þau verið haldin á nokkurra ára fresti. Fimmta söguþingið var í maí 2022. ==== Bókakvöld ==== Í gegnum tíðina hafa bókakvöld verið vinsæll viðburður í starfsemi Sagnfræðingafélags Íslands, oft í samvinnu við önnur félög. Hin seinni ár hafa þau einkum falist í því að nokkrar bækur eru teknar fyrir, fyrst segir framsögumaður kost og löst á bókinni og síðan bregst höfundur við. ==== Umsagnir og ályktanir ==== Félagið hefur sent frá sér ályktanir um hin ýmsu mál sem tengjast sagnfræði. Þar á meðal má nefna gagnrýni félagsins á skýrslu nefndar á vegum forsætisráðherra um ímynd Íslands sem gefin var út vorið 2008. Sagnfræðingafélagið benti þar á hvernig söguskoðun sjálfstæðisbaráttunnar sem mótuð hefði verið í pólitískum tilgangi endurspeglaðist í skýrslunni, söguskoðun sem sagnfræðingar hefðu varið áratugum í að hrekja.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1221578/|title=Vond sagnfræði ímyndarskýrslu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-17|url-access=subscription}}</ref> Nýlegt dæmi er ákall um að efla sögukennslu í skólum til að sporna við ranghugmyndum og áróðri eins og birtist í sögufölsun rits um helförina sem kom út árið 2020. Jafnframt hefur félagið sent umsagnir til þingnefnda Alþingis vegna ýmissa mála sem hafa verið í meðförum þingsins. ==== Útgáfa ==== Sagnfræðingafélag Íslands gaf út fréttabréf fyrir félagsmenn frá 1983 til 2012.<ref>{{Cite web|url=https://sagnfraedingar.is/frettabref/|title=Sagnfræðingafélag Íslands » Fréttabréf|language=en|access-date=2021-06-17}}</ref> Félagið stóð fyrir útgáfu ritsins Íslenskir sagnfræðingar sem kom út í tveimur bindum árin 2002 og 2006. Uppistaðan í efni bókanna var sagnfræðingatal og saga Sagnfræðingafélags Íslands auk fjölda greina um sagnfræði. Bókin Borgarbrot kom út árið 2003 með fyrirlestrum úr hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er borg? og ráðstefnunni Framtíð borga sem Sagnfræðingafélagið hélt ásamt Borgarfræðasetri. Árið 2007 kom út bókin Hvað er sagnfræði? Rannsóknir og miðlun. Í henni var að finna átján fyrirlestra af hádegisfundum Sagnfræðingafélags Íslands 2006-2007 þar sem sjónum var beint að sagnfræði sem fræðafagi. == Heiðursfélagar == *[[Lúðvík Kristjánsson]] sagnfræðingur (1911-2000) – kjörinn heiðursfélagi árið 1987. *[[Anna Sigurðardóttir]], forstöðumaður [[Kvennasögusafn Íslands|Kvennasögusafns Íslands]] (1908-1996) – kjörin heiðursfélagi árið 1991. *[[Jakob Benediktsson]], forstöðumaður Orðabókar Háskóla Íslands (1907-1999) – kjörinn heiðursfélagi árið 1994. *Haraldur Sigurðsson, bókavörður við Landsbókasafn (1908-1995) – kjörinn heiðursfélagi árið 1995. *Bergsteinn Jónsson, prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands (1926-2006) – kjörinn heiðursfélagi árið 2001. *Jón Guðnason, prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands (1927-2002) – kjörinn heiðursfélagi árið 2001. *[[Ólafía Einarsdóttir]], lektor við Kaupmannahafnarháskóla (1924-2017) – kjörin heiðursfélagi árið 2001. *Björk Ingimundardóttir, skjalavörður á Þjóðskjalasafni Íslands (1943- ) – kjörin heiðursfélagi árið 2011. *Einar Laxness, skjalavörður á Þjóðskjalasafni Íslands (1931-2016) – kjörinn heiðursfélagi árið 2011. *[[Anna Agnarsdóttir]], prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands (1947- ) – kjörin heiðursfélagi árið 2022. * Helgi Þorláksson, prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands (1945- ) – kjörinn heiðursfélagi árið 2022. * [[Guðjón Friðriksson]], sagnfræðingur og rithöfundur (1945- ) – kjörinn heiðursfélagi árið 2025. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Sagnfræði]] [[Flokkur:Sagnfræðingar]] [[Flokkur:Félagasamtök]] 49649zwvginv4y8n6mx3zty9h717g0m 0 164372 1964749 1724764 2026-05-29T15:22:45Z TKSnaevarr 53243 1964749 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Hannah_VICTORS,_Jan.jpg|thumb|right|''[[Samúelsbók]]'' hefst á sögu [[Samúel]]s en hann breytist svo í aukapersónu í því sem er í raun saga [[Davíð konungur|Davíðs]].]] '''Tálsöguhetja''' eða '''fölsk söguhetja''' er [[frásagnartækni]] þar sem lesandinn er látinn halda að tiltekin persóna sé [[aðalpersóna]] verksins, en síðar kemur í ljós að það er allt önnur persóna. Stundum er tálsöguhetjan óvænt drepin í [[söguvending]]u eða breytist í [[aukapersóna|aukapersónu]] síðar í verkinu. Stundum reynist tálsöguhetjan vera [[skúrkur]] sögunnar. Dæmi um tálsöguhetjur eru Marion Crane í kvikmyndinni ''[[Psycho]]'' sem er óvænt myrt í eftirminnilegu atriði myndarinnar, Verbal í ''[[Góðkunningjar lögreglunnar]]'' sem virðist lítilmótlegt vitni en reynist í lokin vera aðalillmenni sögunnar, [[Eddard Stark|Ned Stark]] í bókaflokknum ''[[Söngur um ís og eld]]'' sem er aðalpersóna lengi framan af en er svo myrtur, og Elsa í teiknimyndinni ''[[Frosinn]]'' sem gerist óvænt andstæðingur hinnar eiginlegu söguhetju. {{stubbur}} [[Flokkur:Hetjur]] [[Flokkur:Frásagnartækni]] 3y25h2fpxwc2677k2010ge3peg3bs04 0 165049 1964747 1959618 2026-05-29T15:05:27Z TKSnaevarr 53243 1964747 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Sjónvarpsþáttur | show_name = Squid Game (Smokkfiskaleikar) | image = | caption = | show_name_2 = | genre = Drama | creator = Hwang Dong-hyuk | director = Hwang Dong-hyuk | developer = | presenter = | presented = | starring = Lee Jung-jae<br />Park Hae-soo<br />O Yeong-su<br />Wi Ha-joon<br />Jung Ho-yeon<br />Heo Sung-tae<br />Anupam Tripathi<br />Kim Joo-ryoung | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = | country = [[Suður-Kórea]] | language = [[Kóreska]] | num_seasons = 3 | num_episodes = 22 | list_episodes = | executive_producer = | producer = Siren Pictures Inc. | asst_producer = | editor = | location = | camera = | runtime = | network = [[Netflix]] | picture_format = 1080i ([[HDTV]]) | audio_format = | first_run = | first_aired = 17. september 2021 | last_aired = | preceded_by = | followed_by = | related = | website = https://www.netflix.com/title/81040344 | imdb_id = 10919420 | tv_com_id = }} [[File:Squid Game logo.png|thumb|Squid Game logo.]] '''''Squid Game''''' ([[Kóreska]]: 오징어 게임; ''Ojing-eo Geim'') er [[Suður-Kórea|suðurkóreskur]] sjónvarpsþáttur. {{Stubbur|Sjónvarp}} [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 2021]] [[Flokkur:Suður-kóreskir sjónvarpsþættir]] jfyl76cig0loeus6ldtwjewr9rhhjsv 0 165185 1964763 1963275 2026-05-29T17:10:24Z Berserkur 10188 1964763 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |mynd= |nafn= Elías Rafn Ólafsson |fullt nafn= Elías Rafn Ólafsson |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|2000|3|11}} |fæðingarbær=[[Reykjavík]] |fæðingarland=Ísland |hæð= 2,01 m |staða= Markvörður |núverandi lið= [[FC Midtjylland]] |númer= 16 |ár í yngri flokkum=2005–2019 |yngriflokkalið= Breiðablik, Völsungur og Midtjylland |ár1=2016-2018 |ár2=2017 |ár3=2018- |ár4=2019-2020 |ár5=2020-2021 |ár6=2023-2024 |lið1=[[Breiðablik]] |lið2=→[[FH]](lán) |lið3=[[FC Midtjylland]] |lið4=→Arhus Fremad (lán) |lið5=→FC Fredericia (lán) |lið6=→CD Mafra (lán) |leikir (mörk)1=0 (0) |leikir (mörk)2=0 (0) |leikir (mörk)3=69 (0) |leikir (mörk)4=48 (0) |leikir (mörk)5=26 (0) |leikir (mörk)6= 32 (0) |landsliðsár=2016<br>2018<br>2019-<br>2021- |landslið=Ísland U16<br> Ísland U19<br>Ísland U21<br> [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] |landsliðsleikir (mörk)=3 (0)<br>1 (0)<br>5 (0)<br>14 (0) |mfuppfært= maí 2026 |lluppfært= maí 2026 }} '''Elías Rafn Ólafsson''' er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem markmaður fyrir danska félagið [[FC Midtjylland]]. Hann vann danska bikarinn með félaginu árið 2026. Hann var valinn í lið ársins í dönsku Superliga sama ár. <ref>[https://m.fotbolti.net/news/29-05-2026/elias-rafn-i-lidi-arsins-i-danmorku Elías Rafn í liði ársins í Danmörku] Fótbolti.net </ref> Elías var kallaður í fyrsta skipti í A-landsliðið haustið 2021 fyrir forkeppni [[HM 2022]]. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 2000]] ka9091mbcxe28w7yov4cilh5swrpf3p 0 170945 1964711 1785547 2026-05-29T12:50:23Z TKSnaevarr 53243 1964711 wikitext text/x-wiki '''''Iðrun''''' ([[danska]]: ''Undskyldningen'') er skáldsaga eftir danska rithöfundinn [[Hanne-Vibeke Holst]]. Hún var gefin út árið 2011 í Danmörku af norska forlaginu [[Gyldendal]]. Bókin var gefin út árið 2012 á [[Ísland|Íslandi]] af [[Vaka-Helgafell]]. Hún var þýdd af [[Halldóra Jónsdóttir|Halldóru Jónsdóttur]].<ref>Hanne-Vibeke Holst. (2012). ''Iðrun'' (Halldóra Jónsdóttir þýddi). Vaka-Helgafell.</ref> == Heimildir == {{reflist}} [[Flokkur:Bókaárið 2011]] [[Flokkur:Danskar skáldsögur]] 4cav61sso4skjf414mbzmsfiqaa4tt4 0 172510 1964777 1953345 2026-05-29T18:46:11Z MyraMidnight 41218 Flokkur:félög > félagasamtök 1964777 wikitext text/x-wiki <div class="references-small"></div>'''Myntsafnarafélag Íslands''' (''Icelandic Numismatic Association'') er íslenskt félag myntsafnara sem var stofnað árið [[1969]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mynt.is|titill=Myntsafnarafélag Íslands|útgefandi=mynt.is|mánuðurskoðað=febrúar|árskoðað=2023}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} [[Flokkur:Félagasamtök]] ijgul0gcnwzucc6puptsqo0gglrc6t6 0 179579 1964772 1855250 2026-05-29T18:30:47Z MyraMidnight 41218 Flokkur:lækningajurt > lækningajurtir 1964772 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Valurt | image = Symphytum officinale 01.jpg | image_caption = | image_width = 250px | image2 = 86 Symphytum officinale.jpg | image2_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | familia = [[Munablómaætt]] (''Boraginaceae'') | genus = [[Valurtir]] (''Symphytum'') | species = '''Valurt''' (''S. officinale'') | binomial = Symphytum officinale | binomial_authority = [[Carl von Linné|L.]] | range_map = | range_map_caption = | synonyms = * ''Symphitum officinale'' <small>(orth.var.)</small> }} '''Valurt'''<ref>{{Cite web|url=https://www.lystigardur.akureyri.is/is/plontur/gardaflora/symphytum-officinale|title=Garðaflóra|last=Akureyrarbær|website=Lystigarður Akureyrar|language=is|access-date=2024-04-01}}</ref> ([[fræðiheiti]]: ''Symphytum officinale''<ref>{{Cite web|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/53QG6|title=Symphytum officinale L. {{!}} COL|website=www.catalogueoflife.org|access-date=2024-04-01}}</ref>) er [[fjölær jurt]] af [[munablómaætt]], ættuð frá Evrópu. Það ber gul eða bleik til fjólublá blóm í margblóma kvíslskúf. Öll jurtin er bursthærð. Blöðin stór, egg til lensulaga. Gömul lækningajurt, sérstaklega notuð við mari, tognun og beinbrotum, en mælt er gegn inntöku vegna eiturefna sem geta valdið lifrarskemmdum (Pyrrolizidine alkaloid).<ref name="ema">{{cite web |title=Assessment report on Symphytum officinale L., radix |url=https://www.ema.europa.eu/documents/herbal-report/final-assessment-report-symphytum-officinale-l-radix_en.pdf |publisher=European Medicines Agency |accessdate=16 January 2019 |date=5 May 2015}}</ref><ref name="fda2001">{{cite web | title=FDA Advises Dietary Supplement Manufacturers to Remove Comfrey Products From the Market | publisher=US Food and Drug Administration | date=6 July 2001 | url=https://www.fda.gov/Food/RecallsOutbreaksEmergencies/SafetyAlertsAdvisories/ucm111219.htm | archive-url=https://wayback.archive-it.org/7993/20171114115012/https://www.fda.gov/Food/RecallsOutbreaksEmergencies/SafetyAlertsAdvisories/ucm111219.htm | url-status=dead | archive-date=14 nóvember 2017 | accessdate=16 January 2019 }}</ref> Valurt er talin góð fóðurplanta fyrir býflugur.<ref name="Pollinators">{{cite web |title=Which flowers are the best source of nectar? |publisher=Conservation Grade |url=http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |accessdate=2017-10-18 |date=2014-10-15 |archive-date=2019-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214024659/http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |url-status=dead }}</ref> Hún er harðgerð og hefur reynst vel í görðum hérlendis. Blendingur hennar og [[Burstavalurt|burstavalurtar]] er nefndur [[Symphytum × uplandicum|S. × uplandicum]] == Tilvísanir == {{reflist}} {{commonscat|Symphytum officinale}} {{wikilífverur|Symphytum officinale}} {{Stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Munablómaætt]] [[Flokkur:Plöntur á Íslandi]] [[Flokkur:Lækningajurtir]] p8ogll06eb3f7g4xqk2b9dsshcleds4 0 179587 1964770 1874489 2026-05-29T18:28:40Z MyraMidnight 41218 Flokkur:lækningajurt > lækningajurtir 1964770 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Burstavalurt | image = | image_caption = | image_width = 250px | image2 = Symphytum asperum plant.jpg | image2_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | familia = [[Munablómaætt]] (''Boraginaceae'') | genus = [[Valurtir]] (''Symphytum'') | species = '''Burstavalurt''' (''S. asperum'') | binomial = Symphytum asperum | binomial_authority = [[Ivan Lepyokhin|Lepech.]]<ref name = "col53595927">Lepechin (1805) , In: Nova Acta Acad. Sci. Petrop. 14: 442</ref> | range_map = | range_map_caption = | synonyms = ''Symphytum peregrinum'' <small>[[Carl Friedrich von Ledebour|Ledeb.]]</small><br>''Symphytum majus'' <small>[[Johann Anton Güldenstädt|Gueldenst.]] ex [[Carl Friedrich von Ledebour|Ledeb.]]</small><br>''Symphytum echinatum'' <small>[[Carl Friedrich von Ledebour|Ledeb.]]</small><br>''Symphytum asperum armeniacum'' <small>(Bucknall) [[Arto Kurtto|Kurtto]]</small><br>''Symphytum asperrimum'' <small>[[John Sims|Sims]]</small> }} '''Burstavalurt'''<ref>{{Cite web|url=https://www.lystigardur.akureyri.is/is/plontur/gardaflora/symphytum-asperum|title=Garðaflóra|last=Akureyrarbær|website=Lystigarður Akureyrar|language=is|access-date=2024-04-01}}</ref> ([[fræðiheiti]]: ''Symphytum asperum''<ref>{{Cite web|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/7B6KN|title=Symphytum asperum Lepech. {{!}} COL|website=www.catalogueoflife.org|access-date=2024-04-01}}</ref>) er [[fjölær jurt]] af [[munablómaætt]], ættuð frá Asíu. Hún ber fjólublá til himinblá blóm í margblóma kvíslskúf. Öll jurtin er bursthærð. Blöðin stór, hjartalaga. Burstavalurt er talin góð fóðurplanta fyrir býflugur.<ref name="Pollinators">{{cite web |title=Which flowers are the best source of nectar? |publisher=Conservation Grade |url=http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |accessdate=2017-10-18 |date=2014-10-15 |archive-date=2019-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214024659/http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |url-status=dead }}</ref> Hún er harðgerð og hefur reynst vel í görðum hérlendis. Blendingur hennar og [[Valurt|valurtar]] er nefndur [[Symphytum × uplandicum|S. × uplandicum]] == Tilvísanir == {{reflist}} {{commonscat|Symphytum asperum}} {{wikilífverur|Symphytum asperum}} {{Stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Munablómaætt]] [[Flokkur:Plöntur á Íslandi]] [[Flokkur:Lækningajurtir]] mdmtlx11sc32tef2f2fuq31op2fpx7z 0 179589 1964769 1855282 2026-05-29T18:28:10Z MyraMidnight 41218 Flokkur:lækningajurt > lækningajurtir 1964769 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Benjavalurt | image = Symphytum ×uplandicum plant 2009-05-20, cropped.jpg | image_caption = | image_width = 250px | image2 = | image2_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | familia = [[Munablómaætt]] (''Boraginaceae'') | genus = [[Valurtir]] (''Symphytum'') | species = '''Benjavalurt''' (''S. × uplandicum'') | binomial = Symphytum × uplandicum | binomial_authority = [[Carl Fredrik Nyman|Nyman]]<ref name = "col53595956">Nym. (1855) , In: Syll. 80</ref> | range_map = | range_map_caption = | synonyms = ''Symphytum × coeruleum'' <small>Petitm. ex Thell. </small><br>''Symphytum × densiflorum'' <small>Buckn.</small><br>''Symphytum × discolor'' <small>Buckn.</small><br>''Symphytum × lilacinum'' <small>(Bucknall)</small><br>''Symphytum peregrinum'' <small>auct. non Ledeb.</small> }} '''Benjavalurt'''<ref>{{Cite web|url=https://www.lystigardur.akureyri.is/is/plontur/gardaflora/symphytum-x-upplandicum|title=Garðaflóra|last=Akureyrarbær|website=Lystigarður Akureyrar|language=is|access-date=2024-04-01}}</ref> ([[fræðiheiti]]: ''Symphytum × uplandicum''<ref>{{Cite web|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/53QH5|title=Symphytum × uplandicum Nyman {{!}} COL|website=www.catalogueoflife.org|access-date=2024-04-01}}</ref>) er [[fjölær jurt]] af [[munablómaætt]], ættuð frá Evrasíu. Hún ber fjólublá til himinblá blóm í margblóma kvíslskúf. Öll jurtin er bursthærð. Blöðin stór, hjartalaga. Hún er algengur blendingur [[Valurt|valurtar]] og [[Burstavalurt|burstavalurtar]] og myndast náttúrulega í Kákasus þar sem útbreiðsla móðurtegundanna mætist, en aðallega í görðum þar sem báðar eru ræktaðar. Benjavalurt er talin góð fóðurplanta fyrir býflugur.<ref name="Pollinators">{{cite web |title=Which flowers are the best source of nectar? |publisher=Conservation Grade |url=http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |accessdate=2017-10-18 |date=2014-10-15 |archive-date=2019-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214024659/http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |url-status=dead }}</ref> Einnig er hún ræktuð sem lækningaplanta<ref name="ratgHeilpfl">{{cite web|access-date=2012-02-22|language=de|title=Trauma-Beinwell (lat. Symphytum x uplandicum Nyman)|url=http://www.heilpflanzen-online.com/heilpflanzen-a-z/trauma-beinwell.html|website=ratgeber heilpflanzen medizin.de|archive-date=2013-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130103204012/http://www.heilpflanzen-online.com/heilpflanzen-a-z/trauma-beinwell.html|url-status=dead}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> eins og móðurtegundirnar, svo og sem fóðurplanta og til að bæta jarðvegsástand. Hún er harðgerð og hefur reynst vel í görðum hérlendis. [[File:Symphytum uplandicum x Bocking 14.jpg|thumb|Afbrigðið "Bocking #14"]] Þekktustu ræktunarafbrigðin "Bocking No. 4" og "Bocking No. 14" frá ''HDRA'' (Henry Doubleday Research Association), sem og "Harras"<ref name="Schmidt2008">Schmidt(?), 2008: High-performance cultivar ’Harras’ as a contribution to quality, efficacy and safety of comfrey (Symphytum × uplandicum Nyman), in: Zeitschrift für Arznei- & Gewürzpflanzen (journal of medicinal and spice plants), Erling Verlag</ref> sem er fyrsta afbrigðið án pyrrolizidine alkólíóða sem hafa verið bendlaðir við lifrarskemmdir.<ref name="FDA">{{cite web |url=https://www.fda.gov/Food/RecallsOutbreaksEmergencies/SafetyAlertsAdvisories/ucm111219.htm |title=FDA/CFSAN – FDA Advises Dietary Supplement Manufacturers to Remove Comfrey Products From the Market |website=[[Food and Drug Administration]] |access-date=2007-06-01|language=en}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{commonscat|Symphytum × uplandicum}} {{wikilífverur|Symphytum × uplandicum}} {{Stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Munablómaætt]] [[Flokkur:Lækningajurtir]] 3b4joyqiv5ftx009v4ze1qznc13nz1s 0 179591 1964773 1855251 2026-05-29T18:31:48Z MyraMidnight 41218 Flokkur:lækningajurt > lækningajurtir 1964773 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Valurtir | image = Symphytum officinale 01.jpg | image_caption = [[Valurt]] ''(Symphytum officinalis'') | image_width = 250px | image2 = | image2_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | familia = [[Munablómaætt]] (''Boraginaceae'') | genus = Valurtir (''Symphytum'') | genus_authority = [[Carl von Linné|L.]]<ref>L. (1753). In: Sp. Pl.: 136.</ref> | type_species = ''[[Symphytum officinale]]'' | type_species_authority = L. | subdivision_ranks = Tegundir | subdivision = Sjá texta | range_map = | range_map_caption = | synonyms = * ''Procopiania'' <small>Gusul.</small><br>''Procopiphytum'' <small>Pawl.</small> }} '''Valurtir''' ([[fræðiheiti]]: ''Symphytum''<ref name = "COL">{{Cite web|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/7QWP|title=Symphytum L. {{!}} COL|website=www.catalogueoflife.org|access-date=2024-04-01}}</ref>) eru [[fjölær jurt|fjölærar jurtir]] af [[munablómaætt]], ættaðar frá Evrasíu. Tegundirnar eru um 30<ref name = "COL"/> til 59.<ref name="WFO">WFO (2022): Symphytum L. Published on the Internet; http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-4000037231. Accessed on: 14 Dec 2022</ref> Valurtir eru taldar góðar fóðurplöntur fyrir býflugur.<ref name="Pollinators">{{cite web |title=Which flowers are the best source of nectar? |publisher=Conservation Grade |url=http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |accessdate=2017-10-18 |date=2014-10-15 |archive-date=2019-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214024659/http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |url-status=dead }}</ref> Þær eru einnig ræktaðar sem lækningaplöntur og fóðurjurtir. == Tegundir == Eftirfarandi tegundir eru viðurkenndar af COL<ref name = "COL"/>: * ''[[Symphytum aintabicum]]'' * ''[[Symphytum anatolicum]]'' * ''[[Symphytum armeniacum]]'' * ''[[Symphytum asperum]]'' - [[Burstavalurt]] * ''[[Symphytum bornmuelleri]]'' * ''[[Symphytum brachycalyx]]'' * ''[[Symphytum bulbosum]]'' * ''[[Symphytum carpaticum]]'' * ''[[Symphytum caucasicum]]'' - [[Fjallavalurt]] * ''[[Symphytum circinale]]'' * ''[[Symphytum cordatum]]'' - [[Hjartavalurt]] * ''[[Symphytum creticum]]'' * ''[[Symphytum davisii]]'' * ''[[Symphytum grandiflorum]]'' - [[Skriðvalurt]] * ''[[Symphytum gussonei]]'' * ''[[Symphytum hajastanum]]'' * ''[[Symphytum hyerense]]'' * ''[[Symphytum kurdicum]]'' * ''[[Symphytum longisetum]]'' * ''[[Symphytum microcalyx]]'' * ''[[Symphytum officinale]]'' - [[Valurt]] * ''[[Symphytum orientale]]'' - [[Soldánsvalurt]] * ''[[Symphytum ottomanum]]'' * ''[[Symphytum podcumicum]]'' * ''[[Symphytum popovii]]'' * ''[[Symphytum pseudobulbosum]]'' * ''[[Symphytum runemarkii]]'' * ''[[Symphytum savvalense]]'' * ''[[Symphytum sylvaticum]]'' * ''[[Symphytum tauricum]]'' * ''[[Symphytum tuberosum]]'' - [[Pípuvalurt]] === Blendingar === * ''[[Symphytum x bicknellii]]'' * ''[[Symphytum x ferrariense]]'' * ''[[Symphytum x hidcotense]]'' * ''[[Symphytum x mosquense]]'' * ''[[Symphytum x rakosiense]]'' * ''[[Symphytum x ullepitschii]]'' * ''[[Symphytum x uplandicum]]'' - [[Benjavalurt]] * ''[[Symphytum x wettsteinii]]'' === Óvíst með stöðu === * ''[[Symphytum x rubrum]]'' - [[Roðavalurt]] == Tilvísanir == {{reflist}} {{commonscat|Symphytum}} {{wikilífverur|Symphytum}} {{Stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Munablómaætt]] [[Flokkur:Lækningajurtir]] h61jjjyh5k796nuy97w521oy1qywx61 0 180882 1964744 1864444 2026-05-29T14:59:59Z Akigka 183 1964744 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Hemlock_Overlook_-_Red_light_Green_light_-_01.jpg|thumb|right|Börn leika „red light, green light“ í Bandaríkjunum.]] '''1, 2, 3, 4, 5 Dimmalimm''' er leikur sem hægt er að fara í bæði úti og inni. Fjöldi þátttakenda þarf að vera minnst sex. Einn úr hópnum er Dimmalimm og fer hann upp að vegg eða öðrum ákveðnum stað til að grúfa. Hinir þátttakendurnir gera línu í hæfilegri fjarlægð frá Dimmalimm og stilla sér þar upp. Dimmalimm telur „1, 2, 3, 4, 5, Dimmalimm“ og snýr sér svo við. Á meðan hlaupa hinir leikmennirnir í áttina að Dimmalimm. Um leið og Dimmalimm snýr sér við þurfa þeir að stoppa og frjósa. Ef þeir hreyfa sig og Dimmalimm sér það þurfa þeir að fara aftur á upphafsreit. Þegar allir eru komnir að Dimmalimm er hún klukkuð og þá hefst eltingaleikur þar sem Dimmalimm er hann. Sá sem er klukkaður fyrst verður næsta Dimmalimm.<ref>{{Cite thesis |title=Patreksskóli : nýting skólalóðar - afþreying nemenda |url=https://skemman.is/handle/1946/37638 |date=2020-05 |degree=Thesis |language=is |first=Arna Margrét |last=Arnardóttir 1986-}}</ref> Leikurinn er til víða um heim og gengur undir ýmsum nöfnum, eins og ''statues'', ''grandmother's footsteps'', ''uno, due, tre, stella!'', ''Pepsi, 7-Up'' o.s.frv. Leikurinn er sá fyrsti sem leikinn er í kóresku þáttunum ''[[Squid Game]]'' þar sem þátttakendur sem hreyfðu sig voru skotnir til bana. Velski handritshöfundurinn [[Steven Moffat]] fékk innblástur að skrímslunum sem nefnast „grátandi englar“ í þáttunum ''[[Doctor Who]]'' úr leiknum.<ref>{{cite web|url=http://www.shannonsullivan.com/drwho/serials/2007j.html|author=Shannon Sullivan|date=2. júní 2022|website=Shannonsullivan.com}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Sjá einnig == * [[Listi yfir leiki barna]] {{Stubbur}} [[Flokkur:Leikir]] ooze7amm534c5h1fn2aya0v93fqzima 1964745 1964744 2026-05-29T15:00:39Z Akigka 183 1964745 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Hemlock_Overlook_-_Red_light_Green_light_-_01.jpg|thumb|right|Börn leika „red light, green light“ í Bandaríkjunum.]] '''1, 2, 3, 4, 5 Dimmalimm''' er leikur sem hægt er að fara í bæði úti og inni. Fjöldi þátttakenda þarf að vera minnst sex. Einn úr hópnum er Dimmalimm og fer hann upp að vegg eða öðrum ákveðnum stað til að grúfa. Hinir þátttakendurnir gera línu í hæfilegri fjarlægð frá Dimmalimm og stilla sér þar upp. Dimmalimm telur „1, 2, 3, 4, 5, Dimmalimm“ og snýr sér svo við. Á meðan hlaupa hinir leikmennirnir í áttina að Dimmalimm. Um leið og Dimmalimm snýr sér við þurfa þeir að stoppa og frjósa. Ef þeir hreyfa sig og Dimmalimm sér það þurfa þeir að fara aftur á upphafsreit. Þegar allir eru komnir að Dimmalimm er hún klukkuð og þá hefst eltingaleikur þar sem Dimmalimm er hann. Sá sem er klukkaður fyrst verður næsta Dimmalimm.<ref>{{Cite thesis |title=Patreksskóli : nýting skólalóðar - afþreying nemenda |url=https://skemman.is/handle/1946/37638 |date=2020-05 |degree=Thesis |language=is |first=Arna Margrét |last=Arnardóttir 1986-}}</ref> Leikurinn er til víða um heim og gengur undir ýmsum nöfnum, eins og ''statues'', ''grandmother's footsteps'', ''uno, due, tre, stella!'', ''Pepsi, 7-Up'' o.s.frv. Leikurinn er sá fyrsti sem leikinn er í kóresku þáttunum ''[[Squid Game]]'' þar sem þátttakendur sem hreyfðu sig voru skotnir til bana. Velski handritshöfundurinn [[Steven Moffat]] fékk innblástur að skrímslunum sem nefnast „grátandi englar“ í þáttunum ''[[Doctor Who]]'' úr leiknum.<ref>{{cite web|url=http://www.shannonsullivan.com/drwho/serials/2007j.html|title=Modern Series Episode 39: Blink|author=Shannon Sullivan|date=2. júní 2022|website=Shannonsullivan.com}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Sjá einnig == * [[Listi yfir leiki barna]] {{Stubbur}} [[Flokkur:Leikir]] f9am7i5cczvr2oydabsj34d2fv31diw 1964746 1964745 2026-05-29T15:01:23Z Akigka 183 1964746 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Hemlock_Overlook_-_Red_light_Green_light_-_01.jpg|thumb|right|Börn leika „red light, green light“ í Bandaríkjunum.]] '''1, 2, 3, 4, 5 Dimmalimm''' er leikur sem hægt er að fara í bæði úti og inni. Fjöldi þátttakenda þarf að vera minnst sex. Einn úr hópnum er Dimmalimm og fer hann upp að vegg eða öðrum ákveðnum stað til að grúfa. Hinir þátttakendurnir gera línu í hæfilegri fjarlægð frá Dimmalimm og stilla sér þar upp. Dimmalimm telur „1, 2, 3, 4, 5, Dimmalimm“ og snýr sér svo við. Á meðan hlaupa hinir leikmennirnir í áttina að Dimmalimm. Um leið og Dimmalimm snýr sér við þurfa þeir að stoppa og frjósa. Ef þeir hreyfa sig og Dimmalimm sér það þurfa þeir að fara aftur á upphafsreit. Þegar allir eru komnir að Dimmalimm er hún klukkuð og þá hefst eltingaleikur þar sem Dimmalimm er hann. Sá sem er klukkaður fyrst verður næsta Dimmalimm.<ref>{{Cite thesis |title=Patreksskóli : nýting skólalóðar - afþreying nemenda |url=https://skemman.is/handle/1946/37638 |date=2020-05 |degree=Thesis |language=is |first=Arna Margrét |last=Arnardóttir 1986-}}</ref> Leikurinn er til víða um heim og gengur undir ýmsum nöfnum, eins og ''statues'', ''grandmother's footsteps'', ''uno, due, tre, stella!'', ''Pepsi, 7-Up'' o.s.frv. Leikurinn er sá fyrsti sem leikinn er í kóresku þáttunum ''[[Squid Game]]'' þar sem þátttakendur sem hreyfðu sig voru skotnir til bana. Skoski handritshöfundurinn [[Steven Moffat]] fékk innblástur að skrímslunum sem nefnast „grátandi englar“ í þáttunum ''[[Doctor Who]]'' úr leiknum.<ref>{{cite web|url=http://www.shannonsullivan.com/drwho/serials/2007j.html|title=Modern Series Episode 39: Blink|author=Shannon Sullivan|date=2. júní 2022|website=Shannonsullivan.com}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Sjá einnig == * [[Listi yfir leiki barna]] {{Stubbur}} [[Flokkur:Leikir]] ie256jk77dbuqxu2kwf5q7se4vdb3u1 0 185699 1964805 1961166 2026-05-29T22:26:25Z Olafurbjorns 105113 bætti við tilvísun í leikskrá fyrir Gauragang 1964805 wikitext text/x-wiki '''Gauragangur''' er hljómplata með tónlist úr samnefndum söngleik eftir Ólaf Hauk Símonarson sem kom út árið 1994.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/issue/446503?iabr=on|title=Leikskrár Þjóðleikhússins - Gauragangur |date=1994-02-11.|publisher=[[Þjóðleikhúsið]]|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-29}}</ref> Íslenska hljómsveitin Nýdönsk sá um tónlistina en textar voru eftir Ólaf Hauk Símonarson. Platan inniheldur 17 lög.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1810259?iabr=on|title=Nýdanskur Gauragangur |date=1994-07-15.|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=18|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-30}}</ref> == Lagalisti == # Þeir deyja ungir sem guðirnir elska (2:20) # Algjör ormur (2:08) # Komdu til Raf (3:00) # Eldur í nefi skólastjórans (0:37) # Ský í buxum (Með kveðju til Majakovskis) (2:55) # Margur verður af aurum api (2:29) # Rómeó og Júlía (2:37) # Hreystikallið (2:12) # Er hann sá rétti? (4:01) # Klofstuttir karlar (1:37) # Svik og tryggð (2:45) # Málum bæinn rauðann (3:27) # Skál fyrir Þorláki (2:19) # Kennararaunir (2:56) # Ógleði (3:13) # Óskalag sjómanna (0:42) # Barngóði hrægammurinn (3:33) == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/68 Gauragangur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1994]] [[Flokkur:Nýdönsk]] raycpb83j7x4rmz47oo4fy9b7zap5t5 1964807 1964805 2026-05-29T22:41:07Z Olafurbjorns 105113 Bætti við tveimur tilvísunum 1964807 wikitext text/x-wiki '''Gauragangur''' er hljómplata með tónlist úr samnefndum söngleik eftir Ólaf Hauk Símonarson sem kom út árið 1994.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/issue/446503?iabr=on|title=Leikskrár Þjóðleikhússins - Gauragangur |date=1994-02-11.|publisher=[[Þjóðleikhúsið]]|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3539967?iabr=on|title=Rokkaður gauragangur |date=1994-01-27.|publisher=[[Pressan]]|page=12B|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-29}}</ref> Íslenska hljómsveitin [[Nýdönsk]] sá um tónlistina en textar voru eftir Ólaf Hauk Símonarson. Platan inniheldur 17 lög.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2623511?iabr=on|title=Fyrirtaks gauragangur |date=1994-02-24.|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=30|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1810259?iabr=on|title=Nýdanskur Gauragangur |date=1994-07-15.|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=18|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-30}}</ref> == Lagalisti == # Þeir deyja ungir sem guðirnir elska (2:20) # Algjör ormur (2:08) # Komdu til Raf (3:00) # Eldur í nefi skólastjórans (0:37) # Ský í buxum (Með kveðju til Majakovskis) (2:55) # Margur verður af aurum api (2:29) # Rómeó og Júlía (2:37) # Hreystikallið (2:12) # Er hann sá rétti? (4:01) # Klofstuttir karlar (1:37) # Svik og tryggð (2:45) # Málum bæinn rauðann (3:27) # Skál fyrir Þorláki (2:19) # Kennararaunir (2:56) # Ógleði (3:13) # Óskalag sjómanna (0:42) # Barngóði hrægammurinn (3:33) == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/68 Gauragangur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1994]] [[Flokkur:Nýdönsk]] dx60nz678d2j1kmc5l9dlzbktxuh8kk 0 189705 1964813 1945779 2026-05-30T00:31:23Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1964813 wikitext text/x-wiki '''Grega saga''' er norræn [[Riddarasögur|riddarasaga]] sem aðeins er þekkt úr handriti sem varðveist hefur sem eitt skinnblað: [https://handrit.is/manuscript/view/is/AM04-0567-XXVI AM 567 XXVI 4to] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241207104121/https://handrit.is/manuscript/view/is/AM04-0567-XXVI |date=2024-12-07 }}.<ref>{{Bókaheimild|titill=Late Prose Fiction (lygisögur)". Úr A Companion to Old Norse-Icelandic Literature and Culture.|höfundur=Driscoll, Matthew|höfundur2=McTurk, Rory (ritstjóri).|útgefandi=Blackwell Publishing|ár=2005|bls=192}}</ref> Þar sem engin fyrirmynd er þekkt og sagan er ekki nefnd í öðrum handritum er talið að hún sé frumsamið norrænt verk.<ref>{{Bókaheimild|titill=The development of Flateyjarbók: Iceland and the Norwegian dynastic crisis of 1389,|höfundur=Elizabeth Ashman Rowe|útgefandi=The University Press of Southern Denmark,|bls=18|ár=2005|ISBN=8778389275}}</ref> Þemað í sögunni er þekkt frá riddarasögunum Ívens saga og Þiðreks saga: þakklátt ljón verður förunautur Gregs og drepur þrjá risa.<ref>{{Bókaheimild|titill=Arthurian Echoes in Indigenous Icelandic Sagas. Úr The Arthur of the North: The Arthurian Legend in the Norse and Rus' Realms.|höfundur=Kalinke, Marianne E.|útgefandi=University of Wales Press.|bls=162|ár=2011|ISBN=9781783167876}}</ref> Blaðið var skrifað af [[Magnús Þórhallsson skrifari|Magnúsi Þórhallssyni,]] sem vann að [[Flateyjarbók]] með Jóni Þórðarsyni.<ref>{{Bókaheimild|titill=The localisation and dating of medieval Icelandic manuscripts|höfundur=Stefán Karlsson|útgefandi=Saga-Book XXV. VIKING SOCIETY FOR NORTHERN RESEARCH UNIVERSITY COLLEGE|ár=1999|bls=138-158}}</ref> == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Riddarasögur]] q741oavvd7ahimzsz4c4i8i2lvfmi5j 3 190728 1964697 1964689 2026-05-29T11:59:43Z TKSnaevarr 53243 /* Hindrun */ Svar 1964697 wikitext text/x-wiki ==Eyðing== Sæll vertu... Nú er ég tvisvar búinn að setja inn texta og fljótlega eftir á eyðir þú því, væri til í að fá betri ástæðu :: Blessaður/Blessuð. Ég eyddi síðunni vegna þess að það var nýfarin fram umræða um það hvort hún ætti rétt á sér, hér [[Notandaspjall:Jonas42069]]. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 18:03 (UTC) :Sæll :Ég var að reyna að færa síðuna undir nýtt nafn. breyta titli í skólastjóri Brunamálaskólans. :Hef ég ekki heimild til þess. [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:35 (UTC) ::Ég sé að þú ert búin/n að færa þetta núna. En annars þá eru greinar um fólk með sama nafn og einhver annar með grein yfirleitt látnar vera með sviga á eftir nafni hérna, oftast með fæðingarári. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:48 (UTC) :::Takk fyrir skjót svör. :::Væri það þá? Guðmundur Haraldsson (1939) ? :::ef svo er þá get ég fært þetta með ártali. [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:51 (UTC) ::::Það væri Guðmundur Haraldsson (f. 1939), sbr. til dæmis grein eins og [[Jón Sigurðsson (f. 1946)]]. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:55 (UTC) :::::Takk [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 16:23 (UTC) Má ekki vera neitt á síðunni út af þeirri umræðu? :: Ekki ef þú hefur engin rök gegn því sem var fært þar fram. Í umræðunni var spurt hvort greinin stæðist reglur Wikipediu um markverðugleika og höfundur viðurkenndi að svo væri ekki. Ef þú ert ósammála því er þér velkomið að færa rök fyrir máli þínu, en ekki með því að stofna hana bara einhliða upp á nýtt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. Hvaða kjaftæði er þetta, ertu með einhverjar greiningar eða? Þetta er um vel þekktan tónlistarmann sem er að reyna að skrifa niður upplýsingar fyrir aðdáendur sína :: Deilt var um hvort hann væri vel þekktur í umræðunni og hann virtist sjálfur gangast við því að svo væri ekki. Ef tónlistarmaður er sjálfur að skrifa um sig fyrir aðdáendur sína ætti hann að gera það á heimasíðu eða samfélagsmiðli. Wikipedia er ekki auglýsingamiðill og það er ekki mælst til þess að skrifa um sjálfan sig. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 19:46 (UTC) Þetta var aldrei nein helvítis auglýsing. == Translation request: "United Nations General Assembly Resolution 68/262" == Hello dear TKSnaevarr! Saw your contribution in Icelandic Wikipedia. I would like to ask you about to translate/help to translate [[w:en:United Nations General Assembly Resolution 68/262|the small article]] into Icelandic and add it to the Wikipedia. I'm looking forward for your contribution and support. Thank you a lot in advance and kind regards! :Thank you very much for your support and contribution! == Skriffinska == Sæll TKSnaevarr. Flott að fá greinar frá þér. Hnaut um eitt, held að þú eða sjálfvirka þýðingin hafir þýtt "bureaucratic career" sem skriffinsku, réttara væri hér að tala um stjórnsýslu. Ég lagfærði þetta á [[Manmohan Singh]] --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 17. nóvember 2017 kl. 09:04 (UTC) * Ég hef þetta í huga ef orðið kemur upp aftur. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 17. nóvember 2017 kl. 16:02 (UTC) == Umsókn um stöðu möppudýrs == Þar sem þú ert búinn að fá að minnsta kosti fjögur atkvæði þér í hag telst umsókn þín um stöðu möppudýrs samþykkt. Ég er búinn að biðja yfirmöppudýrin hjá Wikimedia um að veita þér möppudýrsréttindi sem fyrst. Þú getur fylgst með gangi mála [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#TKSnaevarr@is.wikipedia hér]. [[Notandi:Maxí|Maxí]] ([[Notandaspjall:Maxí|spjall]]) 20. febrúar 2018 kl. 17:11 (UTC) :Svo kom í ljós að ég gæti gert þetta sjálfur. Velkominn í hópinn! [[Notandi:Maxí|Maxí]] ([[Notandaspjall:Maxí|spjall]]) 20. febrúar 2018 kl. 23:02 (UTC) :: Glæsilegt, takk fyrir þetta. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2018 kl. 20:54 (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 29. mars 2018 kl. 18:40 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17881421 --> == Af hverju eyddirðu síðunni? == kv Gísli Ásgeirsson * Af því að hún var ekki í formi alfræðigreinar heldur virtist þetta vera auglýsing og tengiliður á þig sem persónu og þýðanda. Þar að auki útskýrði síðan ekki af hverju hún var markverð og gat engra heimilda. Þess háttar efni á ekki heima á Wikipediu. Reglur Wikipediu mæla auk þess fastlega á móti því að maður skrifi um sjálfan sig; sbr. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Autobiography] . [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 8. apríl 2018 kl. 17:30 (UTC) == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 13. apríl 2018 kl. 01:39 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17898685 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 20. apríl 2018 kl. 00:48 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17952012 --> == Spurning um breytingarsögur == Sæll vertu. Mig langaði að spyrja þig um ''[[en:Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves|Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves]]'' og hvort lagfæringar á breytingarsögum væru nokkuð sem væri gert á íslensku Wikipedíunni. Ég hef víst feilað á því nokkrum sinnum að klippa og líma án þess að gæta að breytingarsögu, sem mælt er með að maður geri á en:wiki vegna höfundaréttar-eignana (attribution). Þessi ágæta [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Trj%C3%B3nupe%C3%B0lur&action=history trjónupeðlugrein] er greinilega skólaverkefni og ég vildi þess vegna reyna að passa upp á breytingasöguna. Þakka fyrir gott starf. --[[Notandi:Þjarkur|Þjarkur]] ([[Notandaspjall:Þjarkur|spjall]]) 1. desember 2018 kl. 23:38 (UTC) * Sæll, takk. Ég veit satt að segja ekki hvernig maður sameinar breytingarskrár, það getur verið að ég sé ekki með réttindi til þess heldur eða að það sé ekki hægt á íslensku Wikipediu. Kannski væri betra að spyrja einhvern sem hefur verið með möppudýrsréttindi lengur. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 2. desember 2018 kl. 00:01 (UTC) == I have some questions. == Halló! Hvernig hefurðu það? I'm sorry, I don't speak very good Icelandic. But I have some questions about Icelandic language. May I leave messages in English right here? --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 1. febrúar 2019 kl. 02:13 (UTC) : Sure, if I can help. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 1. febrúar 2019 kl. 02:41 (UTC) :: Takk. But my questions are gonna be very long. So... how about this? Let's have the dicussion in my talk page, cause I don't want to give you any troubles. What do you think? --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 1. febrúar 2019 kl. 03:10 (UTC) ::: Halló TKSnaevarr, I'm sorry for late reply because I was busy on my job. So, I left my questions in my talk page already. Please feel free to answer my questions in my talk page. Takk. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 4. febrúar 2019 kl. 04:49 (UTC) :::: Halló. I left my new question in my talk page. Please feel free to answer my question. Takk. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 5. febrúar 2019 kl. 23:05 (UTC) ::::: Ok. Now I understand. My question is almost done, just a last quick question, allow me to come back to your talk page and talk about it. So for example, "microphone" in Icelandic is "hljóðnemi", "chaos" is "óreiðu". But it could be "míkrófónn" and "kaós". Is that true? Do you use the words "míkrófónn" and "kaós" in Icelandic? Well, I just refer on this wbsite:[ https://glosbe.com/en/is/microphone , https://glosbe.com/en/is/chaos ]. So, I'm not sure is it correct or incorrect? -[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 5. febrúar 2019 kl. 23:57 (UTC) ::::: Yeah, you could use those words in Icelandic and people would understand you. However, some might not find it good or proper language. Míkrófónn is a commonly used alternative word to hljóðnemi, while kaós is somewhat less commonly used. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. febrúar 2019 kl. 00:33 (UTC) :::::: Ok, now I get. That's all for my questions so far. Well, I think learning Icelandic language is a big challenge for me. I have no idea how much can I learn, but I'll try my best. Maybe we will speak Icelandic some day in the future. LOL. Anyway, thank you so much, I'm appriciate for your help. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 6. febrúar 2019 kl. 00:57 (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 9. september 2019 kl. 16:20 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&oldid=19352920 --> ==[[Surtarbrandur]]== Sæll! Af hverju afturkallaðir þú breytingarnar mínar frá í gær?? Ég meina, ég setti slóðina [[Stálfjallsnáma]] í þessa grein um surtarbrand. Þessi náma í Stálfjalli heitir nú einfaldlega þannig og þessi grein er til í wikipedia hjá okkur og var búin til sl. janúar af [[Notandi:Salvor|Salvor]] sem er akkúrat sami wikipedia-notandinn sem var á undan mér með síðustu breytingu í surtarbrandsgreininni!! Svo, af hverju viltu ekki hafa slóð af [[Notandi:Salvor|Salvor]] sem ég setti í surtarbrandgreinina, en á sama tíma breytir þú til baka til Salvarar í þessari grein? Kannski, ef einhver setur einhvern tíma fleiri wikipedia-slóðir (þegar þær verða til í wikipedia) af öðrum surtarbrandsnámum í þessa grein þá viltu líka fjarlægja þær? Burtséð frá því var það ég sjálfur sem bætti við öllum þessum námuheitum þann 22. september 2016, og enginn hefur kvartað eða breytt því í þrjú ár. Núna bætti ég við einni námu í viðbót, og svo fjarlægir þú hana. Til að halda þínu striki þarftu nú eiginlega að fjarlægja öll hin námuheitin í þessari grein líka? Hvernig viltu rökstyðja það? Munurinn núna var bara að þessi náma er líka til sem wikipedia-slóð, og síðast, sem sagt 22. september 2016, voru engar slóðir og eru ennþá engar slóðir í þessari grein af hinum námunum af því að slíkar slóðir eru einfaldlega ekki til í wikipedia. Ég spyr bara aftur - af hverju breyttir þú þessu?([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 9. september 2019 kl. 17:15 (UTC)) : Sæl/l. Afsakaðu þetta. Ég dró breytinguna til baka vegna þess að þú skiptir líka íslensku „gæsalöppunum“ út fyrir "alþjóðlegu" gæsalappirnar. Ég viðurkenni að ég tók eiginlega ekki eftir að þú hefðir breytt tenglunum. Það er auðvelt að setja tenglana aftur inn og auðvitað sjálfsagt að hafa þá. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 9. september 2019 kl. 17:19 (UTC) :: Já, ég notaði íslenskar gæsalappir í september 2016 fyrir þessa grein og vildi núna skrifa þetta frekar skáletrað af því að þetta eru heiti (eins og t.d. í þessari sömu grein orðin „Vísindavefurinn“ í heimildum og „Surtarbrandsnám“ í tenglum). Hvernig er það nú? - Á ég að breyta því aftur eða vilt þú gera það. Mér finnst svolítið skrýtið að breyta þessu til baka sjálfur; ég meina, það lítur ekki vel út ef einhver gerði breytingar hjá mér og svo er ég að snúa þessu við. Er það ekki?([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 9. september 2019 kl. 18:09 (UTC)) ::: Þú breytir þessu auðvitað bara aftur eins og þér þykir best. Það var fljótfærni hjá mér að vera að kássast í þessu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 9. september 2019 kl. 18:32 (UTC) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20. september 2019 kl. 19:49 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&oldid=19397813 --> == Hættu == Getur þú hætt að taka allt niður sem ég set á wikipedia !!!!!???? [[Notandi:Bjorksig08|Bjorksig08]] ([[Notandaspjall:Bjorksig08|spjall]]) 31. mars 2020 kl. 15:08 (UTC) : Vissulega. Um leið og þú setur eitthvað inn sem er ekki bull skal ég hætta að taka það niður. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 31. mars 2020 kl. 15:10 (UTC) == Eyðing á grein == Sæll Sævar, Ég var að fara yfir greinar og sá eina áhugaverða sem var um dreng að nafni Ólafur Helgi. Ég las greinina og leist strax vel á drenginn og afritaði meira að segja slóðina fyrir framtíðarnotkun s.s. ritgerð eða grein á bloggsíðu minni. Nokkrum mínútum síðar smellti ég á slóðina en fékk þá skilaboðin að þú hafir eytt greininni því hún var ekki nógu markverð eða eitthvað álíka. Það skil ég ekki því það var greinilega mikil vinna sem fór í það að skrifa greinina og sjálfum fannst mér hún alveg nógu markverð til að vera uppi á síðu þar sem hver sem er getur skrifað um hvað sem er svo lengi sem greinin fylgir ákveðnum reglum. Ég bið þig því vinsamlega um að leyfa greininni að vera uppi. Kær kveðja, Dagbjartur [[Notandi:Dabbiolicool|Dabbiolicool]] ([[Notandaspjall:Dabbiolicool|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 19:56 (UTC) :Dagbjartur, hættu að eyða tíma annarra.. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:04 (UTC) ::: Blessaður. Það eru viðmiðunarreglur um [[Wikipedia:Markverðugleiki (fólk)|markverðugleika fólks]] sem yfirleitt er reynt að fara eftir þegar greinar eru stofnaðar. Greinin sem ég eyddi vísaði ekki í neinar ytri heimildir og gaf ekki sannreynanlegar upplýsingar um viðkomandi sem útskýrðu hvers vegna verið væri að fjalla um hann. Höfundur greinarinnar sagðist telja að viðkomandi yrði „mjög þekktur í komandi framtíð“, en sú skoðun að viðkomandi verði frægur einhvern tímann er ekki nægilegt tilefni til að hafa alfræðigrein um hann núna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:21 (UTC) Sæll TKSnaevarr, Það er nú leitt að heyra þar sem mér fannst greinin áhugaverð og var strax búinn að finna Ólaf á samfélagsmiðli sínum og hafa samband við hann. En fyrst reglurnar virka svona þá er ósköp lítið sem ég get gert í þessu. Mér fannst þó hegðun hjá Berserk frekar óviðeigandi þar sem ég var einungis að reyna koma máli mínu á framfæri. Þegar þú ert orðinn 40 ára ættirðu að kunna mannasiði sérstaklega þegar þú talar við ókunnuga á veraldarvefnum :(. Ef þú vilt að tíma þínum verði ekki eytt myndi ég hætta að hanga á wikipedia og fara út í göngutúr. Kveðja, Dagbjartur [[Notandi:Dabbiolicool|Dabbiolicool]] ([[Notandaspjall:Dabbiolicool|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:44 (UTC) == Request translation Isabelle de Charrière (Q123386) == Hello TKSnaevarr, Would you like to write / translate the article of Isabelle de Charrière (Q123386) for the Icelandic Wikipedia? That would be appreciated. [[Notandi:Boss-well63|Boss-well63]] ([[Notandaspjall:Boss-well63|spjall]]) 10. janúar 2021 kl. 12:33 (UTC) == Stefania Turkewich == Hello TKSnaevarr, I have been doing articles in various languages for Stefania Turkewich. Might you be interested in creating one in Icelandic for Ukraine's Cultural Diplomacy Month 10 February – 10 March, 2021? I am not fluent in Icelandic, though I have done articles for the Icelandic Wikipedia. When you have time could you take a look at the English article: [[en: Stefania Turkewich]]? I am reluctant to do a machine translation, and wondered if you might be able to help with the text. I can help with photos, references, and links if this interests you.[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 26. febrúar 2021 kl. 20:32 (UTC) :I have created the article in my sandbox: [[Notandi:Nicola Mitchell/sandkassi]]. If you can find the time to check the language or any other aspects, I don't doubt that it could use some help.[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 19:39 (UTC) :: I can look into it next week. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 19:40 (UTC) :::Thanks so much! I translated it from the Norwegian [[no: Stefania Turkewich]].[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 20:35 (UTC) ::::Thank you! [[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 5. mars 2021 kl. 10:57 (UTC) == Knattspyrna á Íslandi == Bonsoir, Je vous écris en français vu que je vois [https://is.wikipedia.org/wiki/Notandi:TKSnaevarr sur votre page utilisateur] que vous maîtrisez la langue, en revanche je ne parle pas l'islandais alors que le français est ma langue maternelle. En essayant de publier un article sur le [[Knattspyrna á Íslandi|Football en Islande]] à partir de mon brouillon, j'ai créé des mauvaises redirections par maladresse qui ont abouti à deux pages gênantes : [[Notandi:Knattspyrna á Íslandi|1]] et [[Snið:Knattspyrna á Íslandi|2]]. La deuxième a été supprimée, pourriez-vous faire de même pour la première s'il vous plaît ? Cordialement, PS : j'essaie de traduire des articles présents sur la version anglophone (ou francophone) vers le wikipédia islandais, en particulier ceux en lien avec l'Islande car j'aime beaucoup ce pays et son équipe de foot ; mes traductions peuvent être imparfaites vu que je ne parle pas l'islandais. --[[Notandi:Martopa|Martopa]] ([[Notandaspjall:Martopa|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 19:54 (UTC) : J'ai supprimé l'article pour vous. Je ne m'interesse trop au football, mais il ya des autres utilisateurs ici, come [[Notandi:Berserkur]] qu'en écrit beaucoup. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 22:43 (UTC) ::: Salut, mon francais est mal... so I'll write in english... Well yes I could correct some articles if you make them.. but if they are full of errors and very long, don't expect me to do it, hehe.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 23:04 (UTC) == Television and movie templates == Hello! Can you check the film and television templates?. Can you allow that Icelandic becomes the language for the television series template and can you correct the error concerning the images can you add image size and do that the images can be generated automatically. Yours sincerely, Sondre --[[Kerfissíða:Framlög/80.212.169.236|80.212.169.236]] 18. mars 2021 kl. 15:55 (UTC) == Congo == Hello! Can you move the article about Vestur-Kongó?. The name should be Lýðveldið Kongó contrary with the Icelandic name of the country. Yours sincerely, Sondre --[[Kerfissíða:Framlög/80.212.169.236|80.212.169.236]] 8. maí 2021 kl. 09:49 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. janúar 2022 kl. 18:17 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 --> == Help == I accidentally revoked an edit [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Laugavegur_(gönguleið)&action=history here]. But then I came back. Can you please restore the correct version by looking at the page? Regards--[[Notandi:Turkmen|Turkmen]] ([[Notandaspjall:Turkmen|spjall]]) 20. janúar 2022 kl. 15:03 (UTC) == Kettlingur fyrir þig! == [[Mynd:Kitten in a helmet.jpg|left|150px]] Kettir!!! [[Notandi:Namminos|Namminos]] ([[Notandaspjall:Namminos|spjall]]) 22. janúar 2022 kl. 22:19 (UTC) <br style="clear: both;"/> == kóngurinn sem er meistari sem ert þú == Sæll og blessaður kóngurinn sem er meistari wikipedia. þú eyddir út síðunni Geitin sjálf fyrir að vera ekki nóg markverð. Hvað segir að þú getir dæmt hvað er markvert og hvað er ekki? Er [[Eiríkur Guðmundsson (útvarpsmaður og rithöfundur)|Eiríkur Guðmundsson]] markverðari en þjóðþekktur tónlistarmaður í dag? Og hvaða rök þarf ég að færa fyrir þessari síðu? Þetta er þjóðþekktur einstaklingur og þú sem kóngurinn sem er meistari með þitt flotta löggjafarvald á alfræðiritinu wikipedia eyðir síðunni í staðin fyrir að reyna að byggja hana upp t.d. með því að biðja um fleiri heimildir eða álíka. ég hélt að þessi síða snérist um það, að byggja upp síður. ég vona að þú hugsir þig aðeins um og jafnvel þinn gang. Með von um FRÁBÆR svör kæri tksnævar. þinn eigin yungkleina. [[Notandi:Yungkleina|Yungkleina]] ([[Notandaspjall:Yungkleina|spjall]]) 21. ágúst 2022 kl. 13:21 (UTC) <br style="clear: both;"/> :Sæll. Ég endurvakti síðuna svo það sé hægt að ræða þetta á viðeigandi spjallsíðu. Kaldhæðnin er afþökkuð. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. ágúst 2022 kl. 16:32 (UTC) == Translation request == Hello. Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Icelandic Wikipedia? Yours sincerely, [[Notandi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Notandaspjall:Multituberculata|spjall]]) 12. júní 2023 kl. 10:13 (UTC) ==[[Nguyen Van Hung]]== There is nothing wrong with this content. Why do some users want to delete cross-links? --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78|2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78]] 16. mars 2024 kl. 04:25 (UTC) :Someone suggested the article for deletion. You can argue against deletion on the article's talk page if you wish, but you can not simply remove the deletion suggestion without argument. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2024 kl. 11:43 (UTC) Það er ekkert athugavert við þetta efni. Af hverju vilja sumir notendur eyða krosstenglum? --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78|2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78]] 16. mars 2024 kl. 04:28 (UTC) == Skemmdarverk í gangi == Halló allir. Mig langar að tilkynna skemmdarverk í gangi fyrir kl [[Notandi:Berserkur|<bdi>Berserkur</bdi>]] sem eyddi eftirfarandi greinum án umræðu og án ástæðu: * [[Denis Duverne]] * [[Paris-Saclay]] * [[Henri de Castries]] ‎ * [[Institut polytechnique de Paris]] Það hljóta að vera aðrir. Þakka þér fyrirfram fyrir hjálpina. Mjög góður dagur. [[Kerfissíða:Framlög/2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA|2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA]] 13. maí 2024 kl. 10:06 (UTC) == [[Nguyen Van Hung]] == See [[:en:Peter Nguyen Van Hung]]. Please expand the English entry into Icelandic, Thank you! --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:4ED:2616:7813:FA70:8D51:4563|2402:7500:4ED:2616:7813:FA70:8D51:4563]] 10. júní 2024 kl. 14:55 (UTC) == Plans to enable MinT for Wiki readers in Icelandic Wikipedia == Hello @[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]], I am [[:min:Pangguno:UOzurumba_(WMF)|Uzoma]], the Movement Communication Specialist supporting the Language team. The [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]] has been working on [[mw:MinT#MinT_for_wiki_readers|MinT for Wiki Readers]], and we plan to enable two entry points in Icelandic Wikipedia. [[Wikipedia:Potturinn#Plans to enable MinT for Wiki readers in Icelandic Wikipedia|This announcement]] contains the details. Since you are a prolific contributor in this Wikipedia, we thought this feature might interest you. Please feel free to read the announcement, [[Kerfissíða:AutomaticTranslation|test the feature]], and [[mw:Talk:MinT#Feedback_from_Wikipedians_about_MinT_for_Wiki_Readers|provide your feedback]]. Thanks, and we look forward to your feedback. [[Notandi:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Notandaspjall:UOzurumba (WMF)|spjall]]) 18. júní 2024 kl. 23:30 (UTC) == [[Hringadróttinssaga]] == Kæri TKSnævarr,<br/>ég er alveg sammála þér og mér finnst 100% sjálfsagt og mikilvægt að nota íslenska titla ef skrifað er um íslenskar bækur eða kvikmyndir. Það ætti alltaf að vera þannig. Og i þessari grein jafnvel bætti ég við íslenskum titlum af íslensku útgáfunum (plús heimildir) fyrr í dag eins og þú getur séð. Hinsvegar í kassanum hægra megin stendur núna (aftur): 29. júlí 1954 (''Föruneyti hringsins''), 11. nóvember 1954 (''Tveggja turna tal''), 20. október 1955 (''Hilmir snýr heim''). Málið er einfaldlega að 1954 og 1955 voru engir islenskir titlar til af þessum bókum. Þess vegna eru íslensku titlarnir vitlausir á þessum stað og í þessu samhengi. Sambærilegt er myndin þar sem hringur liggur á blaðsíðu ekki af ''Föruneyti hringsins'' heldur af ''The Fellowship of the Ring''; myndin þarf bara að stækka smá til að sjá það. Svo, af hverju breyttir þú þessu til baka? Allavega er það ekki rétt eins og stendur þar núna. Íslensku titlarnir koma á viðeigandi stað vel fram í þessari grein. Bestu kveðjur og takk fyrir þitt framlag á Wikipediu.([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 22. júní 2024 kl. 23:08 (UTC)) :Hæhæ. Sennilega væri betra að hafa umræðu um þetta á spjallsíðu greinarinnar, svo fleira fólk geti tekið afstöðu. Persónulega finnst mér að íslenskir titlar ættu að hafa ákveðinn forgang. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 23. júní 2024 kl. 01:53 (UTC) == Snið ekki að virka == | þjóðerni = {{flagicon|FIN}} Sæll TKSnævarr, ég ætlaði að athuga, sniðið fyrir finnska fánann virðist ekki virka á íslensku síðunni, virkar samt með Spán, Bretland og fleiri þjóðir. Veist þú hvernig er hægt að "búa" til eða gera snið eins og í ensku Wikipedia síðunni? [[Notandi:Elmar Skúli|Elmar Skúli]] ([[Notandaspjall:Elmar Skúli|spjall]]) 17. ágúst 2024 kl. 21:04 (UTC) == Möppudýr == Hvernig sækir maður um að vera Möppudýr? [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 00:22 (UTC) :Hæhæ. Þú skrifar inn umsókn á síðunni [[Wikipedia:Möppudýr]], í dálknum Umsóknir/Tilnefningar. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 2. september 2024 kl. 01:06 (UTC) ::Takk fyrir [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 17:09 (UTC) :::búinn að fylla inn umsókn [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 22:42 (UTC) == Brandari (skrýtla) == Ég var að breyta [[Brandari (skrýtla)]] akkúrat á sama tíma og þú færðir hana :) Ég skal færa breytingarnar yfir og gera áframvísun. [[Notandi:Alvaldi|Alvaldi]] ([[Notandaspjall:Alvaldi|spjall]]) 14. október 2024 kl. 15:49 (UTC) == Question regarding vandalism == Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a "administrator noticeboard" or "vandalism report page", but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Notandi:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Notandaspjall:TenWhile6|spjall]]) 14. október 2024 kl. 16:45 (UTC) == Translation request == Hello, TKSnaevarr. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Icelandic Wikipedia? Kindest regards, [[Notandi:Oirattas|Oirattas]] ([[Notandaspjall:Oirattas|spjall]]) 17. október 2024 kl. 12:22 (UTC) == Yoshihiko Noda eyðing == Síðan hvenær má ekki nota translate tólið sem wikipedia sjálft gefur manni? Þið eyðið síðum út af engu og þess vegna er svo fátt um íslenskar síður, fólk nennir ekkert að gera þetta ef því er alltaf eytt. [[Notandi:JetLowly|JetLowly]] ([[Notandaspjall:JetLowly|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 14:28 (UTC) :Afsakaðu. Það er umræða í gangi á neðst í [[Wikipedia:Potturinn|Pottinum]] um hvort við viljum breyta afstöðu til vélarþýðinga, kannski myndir þú vilja taka þátt? En hvort sem það verður gert eða ekki, þá var greinin sem þú gafst út varla ásættanleg eins og hún var. Talsvert af óþýddum enskum orðum hafði slæðst inn í textann og mikið af beinþýddu orðalagi sem fyrirfinnst ekki í íslensku. Jafnvel þótt sæst sé á notkun þýðingarvéla sem hjálpartækja, þá hljótum við að halda í einhver viðmið um gæði þýðingarinnar. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 15:04 (UTC) :Þýðingartólið er bara hjálpartæki. Það gefur sjálft villumeldingu á það ef maður ætlar að nota vélþýðingu óbreytta enda vita allir að það er óboðlegur texti sem kemur úr því. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 15:12 (UTC) == Spurning um wikidata == Sælir, ég sé að þú hefur tengt sennilega allar síður sem ég hef stofnað tengt formúlu 1 í wikidata. Ég vildi bara spurja hvort þetta sé eitthvað sem ég eigi að vera gera og ég sé að búa til hellings vinnu fyrir þig að vera alltaf gera þetta fyrir mig eða hvort þetta sé eitthvað fyrir lengra komna því ég kann ekki að gera þetta. Kær kveðja. [[Notandi:Örverpi|Örverpi]] ([[Notandaspjall:Örverpi|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:34 (UTC) :Já, þú mættir endilega gera þetta sjálf/ur. Það er ekkert mál, þú smellir á "Bæta við tungumálatenglum" í töflunni til hægri og skrifar inn heiti greinarinnar á ensku eða öðru tungumáli. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:39 (UTC) ::aaaa ég skil. Ég geri það héðan í frá. Takk fyrir. [[Notandi:Örverpi|Örverpi]] ([[Notandaspjall:Örverpi|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:51 (UTC) == Request == Could you please expand [[Encanto]]? It lacks references. [[Liv and Maddie]] is also lacking in references and content. I also think that there should be an article on [[Happy Feet]] instead of a redirect. The franchise only had two movies anyway (I like both of them). [[Kerfissíða:Framlög/2600:1700:C910:2960:1DA2:6B19:710D:2523|2600:1700:C910:2960:1DA2:6B19:710D:2523]] 26. júlí 2025 kl. 22:14 (UTC) :No, sorry. I have no interest in writing about these movies and I'm not going to spend my time on it. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. júlí 2025 kl. 22:37 (UTC) == Update request == Hello, TKSnaevarr. Can you rename [[Andrew Mountbatten Windsor]] to [[Andrew Mountbatten-Windsor]], by adding the hyphen in Andrew Mountbatten-Windsor's surname? Andrew Mountbatten-Windsor's surname has been hyphenated again, as decreed by late Queen Elizabeth II, after the hyphen was briefly omitted from his surname, after he was stripped of all his royal and military titles. https://www.theguardian.com/uk-news/2025/nov/12/andrew-mountbatten-windsor-hyphenated-decreed-queen-elizabeth Yours sincerely, [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 12:02 (UTC) :Why do you care so much about how his name is displayed on the Icelandic Wikipedia page? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 8. desember 2025 kl. 15:26 (UTC) ::I asked, because the official spelling of his surname has been clarified by Buckingham Palace, that it includes a hyphen. And Wikipedia is about accuracy, and about updating and correcting information, etc. [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 15:33 (UTC) :::Yea, I get that. But there are many errors on Wikipedia to fix. Why go out of your way and write a request on another user for this specific name change. Seems so specific. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 8. desember 2025 kl. 15:52 (UTC) ::::An update request like this, is not a big deal nor specific. This is frequently done for any topic by many Wikipedia users across Wikipedia. For example, the most common requests by foreign Wikipedia users, are translation requests. Since I don't know Icelandic, I can't nor won't edit or rename articles myself, asking an Icelandic Wikipedia user, for an update or for another request, is the only logical thing. By the way, another user, to whom I did not send a request, has renamed the article. [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 16:27 (UTC) == Augljós skekkja á kjötætumataræði greininni == Ástæðan er sú að ég hef ítrekað reynt að ræða efnisleg atriði á umræðusíðu greinarinnar, sérstaklega varðandi hlutleysi og heimildaval, en upplifði að umræðan færi fljótt frá efni yfir í ávirðingar um „bias“ af minni hálfu. Í kjölfarið var í reynd lokað fyrir raunverulegar breytingar. Vandamálið að mínu mati er ekki eitt orð eða smáatriði, heldur heildarrammi greinarinnar. Hún er sett fram út frá neikvæðri forsendu, skilgreinir mataræðið strax sem „fad diet“ og styðst að mestu við fjölmiðlaumfjöllun og skoðanir einstaklinga, frekar en frumheimildir eða yfirgripsmiklar fræðilegar heimildir. Það er lítið sem ekkert fjallað um andstæð sjónarmið eða lífeðlisfræðilegan ágreining, til dæmis varðandi C-vítamín í mjög kolvetnasnauðu samhengi. Ég er ekki að biðja um að fjarlægja gagnrýni á mataræðið, heldur að fá að endurskrifa greinina á hlutlausari hátt, með skýrum heimildum og sanngjörnu jafnvægi milli sjónarmiða, í samræmi við NPOV-reglur Wikipedia. Mig langar því að spyrja einfaldlega: Væri mögulegt að fá að vinna í breytingum á greininni með traustum heimildum, eða að fá leiðsögn um hvernig best sé að gera það þannig að það verði samþykkt innan reglna Wikipedia? Dæmi um þessa skekkju er þegar fullyrt er að mataræðið byggist eingöngu á prótíni, sem er staðreyndalega rangt þar sem það er fyrst og fremst fituríkt mataræði. Heimildin sem vísað er í fyrir þessa fullyrðingu er Vísir-grein skrifuð af vegan næringarfræðingi, sem undirstrikar hversu einhliða og ótraust heimildanotkunin er. Þetta sýnir skýrt hversu skökk framsetningin er. [[Notandi:Chaleou|Chaleou]] ([[Notandaspjall:Chaleou|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 13:13 (UTC) :Endilega hunsaðu bara.. [[Notandi:Chaleou|Chaleou]] ([[Notandaspjall:Chaleou|spjall]]) 6. janúar 2026 kl. 21:03 (UTC) ::Þú gætir notað sandkassann þinn til að skrifa drög að breytingum og við gætum síðan kosið um þær. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 7. janúar 2026 kl. 00:20 (UTC) == Ratchet & Clank (kvikmynd) == Should this page be deleted? It's really short. I also found ParaNorman, another short page. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:38 (UTC) :I also found The Empeor's New Groove, a misspelling of The Emperor's New Groove. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:39 (UTC) ::The following pages are broken redirects: Addams fjölskyldan (kvikmynd frá 2019), Addams fjölskyldan 2, Strumparnir bíómyndin, Rio (kvikmynd frá 2011), Rio 2, and Zootropolis 2. I saw the creator (NewPC2024) is banned. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:43 (UTC) :::NewPC2024 is globally banned for sockpuppetry, so there's something of a crackdown against their contributions, and generally on film articles that include no useful information. I'll clean up those broken redirects and I've deleted the misspelled Emperor's New Groove page. The Ratchet article might pass since it at least specifies the studio and director, and includes a link to kvikmyndir.is. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:47 (UTC) ::::One other article he created is Ósk (kvikmynd). Does it pass, or should it go? [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:49 (UTC) :::::It might barely pass since it at least has the infobox in it. For future reference, I do not recommend creating these kinds of short, low-effort articles or to try to make them longer using auto-translations. It seems like general consensus that these kinds of articles drag the Wiki's quality down rather than improve it. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 18:08 (UTC) :Another misspelled redirect: The Angry Brids Movie. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17842-09|&#126;2026-17842-09]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17842-09|spjall]]) 22. mars 2026 kl. 00:22 (UTC) ::More broken redirects: Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers, Hop, The Good Dinosaur, The Jungle Book (kvikmynd frá 1942), Looney Tunes: Back in Action, Space Jam, Happy Feet (kvikmyndasería), The Jungle Book (kvikmynd frá 2016), and The Reluctant Dragon. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17842-09|&#126;2026-17842-09]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17842-09|spjall]]) 22. mars 2026 kl. 00:28 (UTC) == Hindrun == Heill og sæll, ég sé að þú hefur hindrað mig ævilangt frá því að gera breytingar á Wikipedia. Ég skil ekki alveg hvers vegna og finnst mig vanta útskýringu á því hvers vegna. Hvort þetta sé einfaldlega hrekkur af þinni hálfu eða hvort þú hafir málefnanlegar forsendur fyrir þessu. Gæti ég fengið útskýringu á hvað það var sem ég gerði rangt sem fékk þig til þess að banna mig? [[Notandi:Sjallinn|Sjallinn]] ([[Notandaspjall:Sjallinn|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 11:35 (UTC) :Sæll. Ég kannast ekki við að hafa sett þig í bann og ég fæ ekki heldur séð að aðgangurinn þinn sé í banni. Ertu viss um að þú getir ekki gert breytingar? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 11:59 (UTC) hl1c3ei9g6ehz7jllxlpf76pbhzkfyp 1964703 1964697 2026-05-29T12:22:14Z Sjallinn 117090 /* Hindrun */ Svar 1964703 wikitext text/x-wiki ==Eyðing== Sæll vertu... Nú er ég tvisvar búinn að setja inn texta og fljótlega eftir á eyðir þú því, væri til í að fá betri ástæðu :: Blessaður/Blessuð. Ég eyddi síðunni vegna þess að það var nýfarin fram umræða um það hvort hún ætti rétt á sér, hér [[Notandaspjall:Jonas42069]]. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 18:03 (UTC) :Sæll :Ég var að reyna að færa síðuna undir nýtt nafn. breyta titli í skólastjóri Brunamálaskólans. :Hef ég ekki heimild til þess. [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:35 (UTC) ::Ég sé að þú ert búin/n að færa þetta núna. En annars þá eru greinar um fólk með sama nafn og einhver annar með grein yfirleitt látnar vera með sviga á eftir nafni hérna, oftast með fæðingarári. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:48 (UTC) :::Takk fyrir skjót svör. :::Væri það þá? Guðmundur Haraldsson (1939) ? :::ef svo er þá get ég fært þetta með ártali. [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:51 (UTC) ::::Það væri Guðmundur Haraldsson (f. 1939), sbr. til dæmis grein eins og [[Jón Sigurðsson (f. 1946)]]. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:55 (UTC) :::::Takk [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 16:23 (UTC) Má ekki vera neitt á síðunni út af þeirri umræðu? :: Ekki ef þú hefur engin rök gegn því sem var fært þar fram. Í umræðunni var spurt hvort greinin stæðist reglur Wikipediu um markverðugleika og höfundur viðurkenndi að svo væri ekki. Ef þú ert ósammála því er þér velkomið að færa rök fyrir máli þínu, en ekki með því að stofna hana bara einhliða upp á nýtt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. Hvaða kjaftæði er þetta, ertu með einhverjar greiningar eða? Þetta er um vel þekktan tónlistarmann sem er að reyna að skrifa niður upplýsingar fyrir aðdáendur sína :: Deilt var um hvort hann væri vel þekktur í umræðunni og hann virtist sjálfur gangast við því að svo væri ekki. Ef tónlistarmaður er sjálfur að skrifa um sig fyrir aðdáendur sína ætti hann að gera það á heimasíðu eða samfélagsmiðli. Wikipedia er ekki auglýsingamiðill og það er ekki mælst til þess að skrifa um sjálfan sig. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 19:46 (UTC) Þetta var aldrei nein helvítis auglýsing. == Translation request: "United Nations General Assembly Resolution 68/262" == Hello dear TKSnaevarr! Saw your contribution in Icelandic Wikipedia. I would like to ask you about to translate/help to translate [[w:en:United Nations General Assembly Resolution 68/262|the small article]] into Icelandic and add it to the Wikipedia. I'm looking forward for your contribution and support. Thank you a lot in advance and kind regards! :Thank you very much for your support and contribution! == Skriffinska == Sæll TKSnaevarr. Flott að fá greinar frá þér. Hnaut um eitt, held að þú eða sjálfvirka þýðingin hafir þýtt "bureaucratic career" sem skriffinsku, réttara væri hér að tala um stjórnsýslu. Ég lagfærði þetta á [[Manmohan Singh]] --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 17. nóvember 2017 kl. 09:04 (UTC) * Ég hef þetta í huga ef orðið kemur upp aftur. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 17. nóvember 2017 kl. 16:02 (UTC) == Umsókn um stöðu möppudýrs == Þar sem þú ert búinn að fá að minnsta kosti fjögur atkvæði þér í hag telst umsókn þín um stöðu möppudýrs samþykkt. Ég er búinn að biðja yfirmöppudýrin hjá Wikimedia um að veita þér möppudýrsréttindi sem fyrst. Þú getur fylgst með gangi mála [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#TKSnaevarr@is.wikipedia hér]. [[Notandi:Maxí|Maxí]] ([[Notandaspjall:Maxí|spjall]]) 20. febrúar 2018 kl. 17:11 (UTC) :Svo kom í ljós að ég gæti gert þetta sjálfur. Velkominn í hópinn! [[Notandi:Maxí|Maxí]] ([[Notandaspjall:Maxí|spjall]]) 20. febrúar 2018 kl. 23:02 (UTC) :: Glæsilegt, takk fyrir þetta. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2018 kl. 20:54 (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 29. mars 2018 kl. 18:40 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17881421 --> == Af hverju eyddirðu síðunni? == kv Gísli Ásgeirsson * Af því að hún var ekki í formi alfræðigreinar heldur virtist þetta vera auglýsing og tengiliður á þig sem persónu og þýðanda. Þar að auki útskýrði síðan ekki af hverju hún var markverð og gat engra heimilda. Þess háttar efni á ekki heima á Wikipediu. Reglur Wikipediu mæla auk þess fastlega á móti því að maður skrifi um sjálfan sig; sbr. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Autobiography] . [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 8. apríl 2018 kl. 17:30 (UTC) == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 13. apríl 2018 kl. 01:39 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17898685 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 20. apríl 2018 kl. 00:48 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17952012 --> == Spurning um breytingarsögur == Sæll vertu. Mig langaði að spyrja þig um ''[[en:Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves|Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves]]'' og hvort lagfæringar á breytingarsögum væru nokkuð sem væri gert á íslensku Wikipedíunni. Ég hef víst feilað á því nokkrum sinnum að klippa og líma án þess að gæta að breytingarsögu, sem mælt er með að maður geri á en:wiki vegna höfundaréttar-eignana (attribution). Þessi ágæta [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Trj%C3%B3nupe%C3%B0lur&action=history trjónupeðlugrein] er greinilega skólaverkefni og ég vildi þess vegna reyna að passa upp á breytingasöguna. Þakka fyrir gott starf. --[[Notandi:Þjarkur|Þjarkur]] ([[Notandaspjall:Þjarkur|spjall]]) 1. desember 2018 kl. 23:38 (UTC) * Sæll, takk. Ég veit satt að segja ekki hvernig maður sameinar breytingarskrár, það getur verið að ég sé ekki með réttindi til þess heldur eða að það sé ekki hægt á íslensku Wikipediu. Kannski væri betra að spyrja einhvern sem hefur verið með möppudýrsréttindi lengur. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 2. desember 2018 kl. 00:01 (UTC) == I have some questions. == Halló! Hvernig hefurðu það? I'm sorry, I don't speak very good Icelandic. But I have some questions about Icelandic language. May I leave messages in English right here? --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 1. febrúar 2019 kl. 02:13 (UTC) : Sure, if I can help. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 1. febrúar 2019 kl. 02:41 (UTC) :: Takk. But my questions are gonna be very long. So... how about this? Let's have the dicussion in my talk page, cause I don't want to give you any troubles. What do you think? --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 1. febrúar 2019 kl. 03:10 (UTC) ::: Halló TKSnaevarr, I'm sorry for late reply because I was busy on my job. So, I left my questions in my talk page already. Please feel free to answer my questions in my talk page. Takk. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 4. febrúar 2019 kl. 04:49 (UTC) :::: Halló. I left my new question in my talk page. Please feel free to answer my question. Takk. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 5. febrúar 2019 kl. 23:05 (UTC) ::::: Ok. Now I understand. My question is almost done, just a last quick question, allow me to come back to your talk page and talk about it. So for example, "microphone" in Icelandic is "hljóðnemi", "chaos" is "óreiðu". But it could be "míkrófónn" and "kaós". Is that true? Do you use the words "míkrófónn" and "kaós" in Icelandic? Well, I just refer on this wbsite:[ https://glosbe.com/en/is/microphone , https://glosbe.com/en/is/chaos ]. So, I'm not sure is it correct or incorrect? -[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 5. febrúar 2019 kl. 23:57 (UTC) ::::: Yeah, you could use those words in Icelandic and people would understand you. However, some might not find it good or proper language. Míkrófónn is a commonly used alternative word to hljóðnemi, while kaós is somewhat less commonly used. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. febrúar 2019 kl. 00:33 (UTC) :::::: Ok, now I get. That's all for my questions so far. Well, I think learning Icelandic language is a big challenge for me. I have no idea how much can I learn, but I'll try my best. Maybe we will speak Icelandic some day in the future. LOL. Anyway, thank you so much, I'm appriciate for your help. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 6. febrúar 2019 kl. 00:57 (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 9. september 2019 kl. 16:20 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&oldid=19352920 --> ==[[Surtarbrandur]]== Sæll! Af hverju afturkallaðir þú breytingarnar mínar frá í gær?? Ég meina, ég setti slóðina [[Stálfjallsnáma]] í þessa grein um surtarbrand. Þessi náma í Stálfjalli heitir nú einfaldlega þannig og þessi grein er til í wikipedia hjá okkur og var búin til sl. janúar af [[Notandi:Salvor|Salvor]] sem er akkúrat sami wikipedia-notandinn sem var á undan mér með síðustu breytingu í surtarbrandsgreininni!! Svo, af hverju viltu ekki hafa slóð af [[Notandi:Salvor|Salvor]] sem ég setti í surtarbrandgreinina, en á sama tíma breytir þú til baka til Salvarar í þessari grein? Kannski, ef einhver setur einhvern tíma fleiri wikipedia-slóðir (þegar þær verða til í wikipedia) af öðrum surtarbrandsnámum í þessa grein þá viltu líka fjarlægja þær? Burtséð frá því var það ég sjálfur sem bætti við öllum þessum námuheitum þann 22. september 2016, og enginn hefur kvartað eða breytt því í þrjú ár. Núna bætti ég við einni námu í viðbót, og svo fjarlægir þú hana. Til að halda þínu striki þarftu nú eiginlega að fjarlægja öll hin námuheitin í þessari grein líka? Hvernig viltu rökstyðja það? Munurinn núna var bara að þessi náma er líka til sem wikipedia-slóð, og síðast, sem sagt 22. september 2016, voru engar slóðir og eru ennþá engar slóðir í þessari grein af hinum námunum af því að slíkar slóðir eru einfaldlega ekki til í wikipedia. Ég spyr bara aftur - af hverju breyttir þú þessu?([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 9. september 2019 kl. 17:15 (UTC)) : Sæl/l. Afsakaðu þetta. Ég dró breytinguna til baka vegna þess að þú skiptir líka íslensku „gæsalöppunum“ út fyrir "alþjóðlegu" gæsalappirnar. Ég viðurkenni að ég tók eiginlega ekki eftir að þú hefðir breytt tenglunum. Það er auðvelt að setja tenglana aftur inn og auðvitað sjálfsagt að hafa þá. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 9. september 2019 kl. 17:19 (UTC) :: Já, ég notaði íslenskar gæsalappir í september 2016 fyrir þessa grein og vildi núna skrifa þetta frekar skáletrað af því að þetta eru heiti (eins og t.d. í þessari sömu grein orðin „Vísindavefurinn“ í heimildum og „Surtarbrandsnám“ í tenglum). Hvernig er það nú? - Á ég að breyta því aftur eða vilt þú gera það. Mér finnst svolítið skrýtið að breyta þessu til baka sjálfur; ég meina, það lítur ekki vel út ef einhver gerði breytingar hjá mér og svo er ég að snúa þessu við. Er það ekki?([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 9. september 2019 kl. 18:09 (UTC)) ::: Þú breytir þessu auðvitað bara aftur eins og þér þykir best. Það var fljótfærni hjá mér að vera að kássast í þessu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 9. september 2019 kl. 18:32 (UTC) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20. september 2019 kl. 19:49 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&oldid=19397813 --> == Hættu == Getur þú hætt að taka allt niður sem ég set á wikipedia !!!!!???? [[Notandi:Bjorksig08|Bjorksig08]] ([[Notandaspjall:Bjorksig08|spjall]]) 31. mars 2020 kl. 15:08 (UTC) : Vissulega. Um leið og þú setur eitthvað inn sem er ekki bull skal ég hætta að taka það niður. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 31. mars 2020 kl. 15:10 (UTC) == Eyðing á grein == Sæll Sævar, Ég var að fara yfir greinar og sá eina áhugaverða sem var um dreng að nafni Ólafur Helgi. Ég las greinina og leist strax vel á drenginn og afritaði meira að segja slóðina fyrir framtíðarnotkun s.s. ritgerð eða grein á bloggsíðu minni. Nokkrum mínútum síðar smellti ég á slóðina en fékk þá skilaboðin að þú hafir eytt greininni því hún var ekki nógu markverð eða eitthvað álíka. Það skil ég ekki því það var greinilega mikil vinna sem fór í það að skrifa greinina og sjálfum fannst mér hún alveg nógu markverð til að vera uppi á síðu þar sem hver sem er getur skrifað um hvað sem er svo lengi sem greinin fylgir ákveðnum reglum. Ég bið þig því vinsamlega um að leyfa greininni að vera uppi. Kær kveðja, Dagbjartur [[Notandi:Dabbiolicool|Dabbiolicool]] ([[Notandaspjall:Dabbiolicool|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 19:56 (UTC) :Dagbjartur, hættu að eyða tíma annarra.. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:04 (UTC) ::: Blessaður. Það eru viðmiðunarreglur um [[Wikipedia:Markverðugleiki (fólk)|markverðugleika fólks]] sem yfirleitt er reynt að fara eftir þegar greinar eru stofnaðar. Greinin sem ég eyddi vísaði ekki í neinar ytri heimildir og gaf ekki sannreynanlegar upplýsingar um viðkomandi sem útskýrðu hvers vegna verið væri að fjalla um hann. Höfundur greinarinnar sagðist telja að viðkomandi yrði „mjög þekktur í komandi framtíð“, en sú skoðun að viðkomandi verði frægur einhvern tímann er ekki nægilegt tilefni til að hafa alfræðigrein um hann núna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:21 (UTC) Sæll TKSnaevarr, Það er nú leitt að heyra þar sem mér fannst greinin áhugaverð og var strax búinn að finna Ólaf á samfélagsmiðli sínum og hafa samband við hann. En fyrst reglurnar virka svona þá er ósköp lítið sem ég get gert í þessu. Mér fannst þó hegðun hjá Berserk frekar óviðeigandi þar sem ég var einungis að reyna koma máli mínu á framfæri. Þegar þú ert orðinn 40 ára ættirðu að kunna mannasiði sérstaklega þegar þú talar við ókunnuga á veraldarvefnum :(. Ef þú vilt að tíma þínum verði ekki eytt myndi ég hætta að hanga á wikipedia og fara út í göngutúr. Kveðja, Dagbjartur [[Notandi:Dabbiolicool|Dabbiolicool]] ([[Notandaspjall:Dabbiolicool|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:44 (UTC) == Request translation Isabelle de Charrière (Q123386) == Hello TKSnaevarr, Would you like to write / translate the article of Isabelle de Charrière (Q123386) for the Icelandic Wikipedia? That would be appreciated. [[Notandi:Boss-well63|Boss-well63]] ([[Notandaspjall:Boss-well63|spjall]]) 10. janúar 2021 kl. 12:33 (UTC) == Stefania Turkewich == Hello TKSnaevarr, I have been doing articles in various languages for Stefania Turkewich. Might you be interested in creating one in Icelandic for Ukraine's Cultural Diplomacy Month 10 February – 10 March, 2021? I am not fluent in Icelandic, though I have done articles for the Icelandic Wikipedia. When you have time could you take a look at the English article: [[en: Stefania Turkewich]]? I am reluctant to do a machine translation, and wondered if you might be able to help with the text. I can help with photos, references, and links if this interests you.[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 26. febrúar 2021 kl. 20:32 (UTC) :I have created the article in my sandbox: [[Notandi:Nicola Mitchell/sandkassi]]. If you can find the time to check the language or any other aspects, I don't doubt that it could use some help.[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 19:39 (UTC) :: I can look into it next week. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 19:40 (UTC) :::Thanks so much! I translated it from the Norwegian [[no: Stefania Turkewich]].[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 20:35 (UTC) ::::Thank you! [[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 5. mars 2021 kl. 10:57 (UTC) == Knattspyrna á Íslandi == Bonsoir, Je vous écris en français vu que je vois [https://is.wikipedia.org/wiki/Notandi:TKSnaevarr sur votre page utilisateur] que vous maîtrisez la langue, en revanche je ne parle pas l'islandais alors que le français est ma langue maternelle. En essayant de publier un article sur le [[Knattspyrna á Íslandi|Football en Islande]] à partir de mon brouillon, j'ai créé des mauvaises redirections par maladresse qui ont abouti à deux pages gênantes : [[Notandi:Knattspyrna á Íslandi|1]] et [[Snið:Knattspyrna á Íslandi|2]]. La deuxième a été supprimée, pourriez-vous faire de même pour la première s'il vous plaît ? Cordialement, PS : j'essaie de traduire des articles présents sur la version anglophone (ou francophone) vers le wikipédia islandais, en particulier ceux en lien avec l'Islande car j'aime beaucoup ce pays et son équipe de foot ; mes traductions peuvent être imparfaites vu que je ne parle pas l'islandais. --[[Notandi:Martopa|Martopa]] ([[Notandaspjall:Martopa|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 19:54 (UTC) : J'ai supprimé l'article pour vous. Je ne m'interesse trop au football, mais il ya des autres utilisateurs ici, come [[Notandi:Berserkur]] qu'en écrit beaucoup. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 22:43 (UTC) ::: Salut, mon francais est mal... so I'll write in english... Well yes I could correct some articles if you make them.. but if they are full of errors and very long, don't expect me to do it, hehe.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 23:04 (UTC) == Television and movie templates == Hello! Can you check the film and television templates?. Can you allow that Icelandic becomes the language for the television series template and can you correct the error concerning the images can you add image size and do that the images can be generated automatically. Yours sincerely, Sondre --[[Kerfissíða:Framlög/80.212.169.236|80.212.169.236]] 18. mars 2021 kl. 15:55 (UTC) == Congo == Hello! Can you move the article about Vestur-Kongó?. The name should be Lýðveldið Kongó contrary with the Icelandic name of the country. Yours sincerely, Sondre --[[Kerfissíða:Framlög/80.212.169.236|80.212.169.236]] 8. maí 2021 kl. 09:49 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. janúar 2022 kl. 18:17 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 --> == Help == I accidentally revoked an edit [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Laugavegur_(gönguleið)&action=history here]. But then I came back. Can you please restore the correct version by looking at the page? Regards--[[Notandi:Turkmen|Turkmen]] ([[Notandaspjall:Turkmen|spjall]]) 20. janúar 2022 kl. 15:03 (UTC) == Kettlingur fyrir þig! == [[Mynd:Kitten in a helmet.jpg|left|150px]] Kettir!!! [[Notandi:Namminos|Namminos]] ([[Notandaspjall:Namminos|spjall]]) 22. janúar 2022 kl. 22:19 (UTC) <br style="clear: both;"/> == kóngurinn sem er meistari sem ert þú == Sæll og blessaður kóngurinn sem er meistari wikipedia. þú eyddir út síðunni Geitin sjálf fyrir að vera ekki nóg markverð. Hvað segir að þú getir dæmt hvað er markvert og hvað er ekki? Er [[Eiríkur Guðmundsson (útvarpsmaður og rithöfundur)|Eiríkur Guðmundsson]] markverðari en þjóðþekktur tónlistarmaður í dag? Og hvaða rök þarf ég að færa fyrir þessari síðu? Þetta er þjóðþekktur einstaklingur og þú sem kóngurinn sem er meistari með þitt flotta löggjafarvald á alfræðiritinu wikipedia eyðir síðunni í staðin fyrir að reyna að byggja hana upp t.d. með því að biðja um fleiri heimildir eða álíka. ég hélt að þessi síða snérist um það, að byggja upp síður. ég vona að þú hugsir þig aðeins um og jafnvel þinn gang. Með von um FRÁBÆR svör kæri tksnævar. þinn eigin yungkleina. [[Notandi:Yungkleina|Yungkleina]] ([[Notandaspjall:Yungkleina|spjall]]) 21. ágúst 2022 kl. 13:21 (UTC) <br style="clear: both;"/> :Sæll. Ég endurvakti síðuna svo það sé hægt að ræða þetta á viðeigandi spjallsíðu. Kaldhæðnin er afþökkuð. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. ágúst 2022 kl. 16:32 (UTC) == Translation request == Hello. Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Icelandic Wikipedia? Yours sincerely, [[Notandi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Notandaspjall:Multituberculata|spjall]]) 12. júní 2023 kl. 10:13 (UTC) ==[[Nguyen Van Hung]]== There is nothing wrong with this content. Why do some users want to delete cross-links? --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78|2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78]] 16. mars 2024 kl. 04:25 (UTC) :Someone suggested the article for deletion. You can argue against deletion on the article's talk page if you wish, but you can not simply remove the deletion suggestion without argument. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2024 kl. 11:43 (UTC) Það er ekkert athugavert við þetta efni. Af hverju vilja sumir notendur eyða krosstenglum? --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78|2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78]] 16. mars 2024 kl. 04:28 (UTC) == Skemmdarverk í gangi == Halló allir. Mig langar að tilkynna skemmdarverk í gangi fyrir kl [[Notandi:Berserkur|<bdi>Berserkur</bdi>]] sem eyddi eftirfarandi greinum án umræðu og án ástæðu: * [[Denis Duverne]] * [[Paris-Saclay]] * [[Henri de Castries]] ‎ * [[Institut polytechnique de Paris]] Það hljóta að vera aðrir. Þakka þér fyrirfram fyrir hjálpina. Mjög góður dagur. [[Kerfissíða:Framlög/2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA|2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA]] 13. maí 2024 kl. 10:06 (UTC) == [[Nguyen Van Hung]] == See [[:en:Peter Nguyen Van Hung]]. Please expand the English entry into Icelandic, Thank you! --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:4ED:2616:7813:FA70:8D51:4563|2402:7500:4ED:2616:7813:FA70:8D51:4563]] 10. júní 2024 kl. 14:55 (UTC) == Plans to enable MinT for Wiki readers in Icelandic Wikipedia == Hello @[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]], I am [[:min:Pangguno:UOzurumba_(WMF)|Uzoma]], the Movement Communication Specialist supporting the Language team. The [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]] has been working on [[mw:MinT#MinT_for_wiki_readers|MinT for Wiki Readers]], and we plan to enable two entry points in Icelandic Wikipedia. [[Wikipedia:Potturinn#Plans to enable MinT for Wiki readers in Icelandic Wikipedia|This announcement]] contains the details. Since you are a prolific contributor in this Wikipedia, we thought this feature might interest you. Please feel free to read the announcement, [[Kerfissíða:AutomaticTranslation|test the feature]], and [[mw:Talk:MinT#Feedback_from_Wikipedians_about_MinT_for_Wiki_Readers|provide your feedback]]. Thanks, and we look forward to your feedback. [[Notandi:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Notandaspjall:UOzurumba (WMF)|spjall]]) 18. júní 2024 kl. 23:30 (UTC) == [[Hringadróttinssaga]] == Kæri TKSnævarr,<br/>ég er alveg sammála þér og mér finnst 100% sjálfsagt og mikilvægt að nota íslenska titla ef skrifað er um íslenskar bækur eða kvikmyndir. Það ætti alltaf að vera þannig. Og i þessari grein jafnvel bætti ég við íslenskum titlum af íslensku útgáfunum (plús heimildir) fyrr í dag eins og þú getur séð. Hinsvegar í kassanum hægra megin stendur núna (aftur): 29. júlí 1954 (''Föruneyti hringsins''), 11. nóvember 1954 (''Tveggja turna tal''), 20. október 1955 (''Hilmir snýr heim''). Málið er einfaldlega að 1954 og 1955 voru engir islenskir titlar til af þessum bókum. Þess vegna eru íslensku titlarnir vitlausir á þessum stað og í þessu samhengi. Sambærilegt er myndin þar sem hringur liggur á blaðsíðu ekki af ''Föruneyti hringsins'' heldur af ''The Fellowship of the Ring''; myndin þarf bara að stækka smá til að sjá það. Svo, af hverju breyttir þú þessu til baka? Allavega er það ekki rétt eins og stendur þar núna. Íslensku titlarnir koma á viðeigandi stað vel fram í þessari grein. Bestu kveðjur og takk fyrir þitt framlag á Wikipediu.([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 22. júní 2024 kl. 23:08 (UTC)) :Hæhæ. Sennilega væri betra að hafa umræðu um þetta á spjallsíðu greinarinnar, svo fleira fólk geti tekið afstöðu. Persónulega finnst mér að íslenskir titlar ættu að hafa ákveðinn forgang. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 23. júní 2024 kl. 01:53 (UTC) == Snið ekki að virka == | þjóðerni = {{flagicon|FIN}} Sæll TKSnævarr, ég ætlaði að athuga, sniðið fyrir finnska fánann virðist ekki virka á íslensku síðunni, virkar samt með Spán, Bretland og fleiri þjóðir. Veist þú hvernig er hægt að "búa" til eða gera snið eins og í ensku Wikipedia síðunni? [[Notandi:Elmar Skúli|Elmar Skúli]] ([[Notandaspjall:Elmar Skúli|spjall]]) 17. ágúst 2024 kl. 21:04 (UTC) == Möppudýr == Hvernig sækir maður um að vera Möppudýr? [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 00:22 (UTC) :Hæhæ. Þú skrifar inn umsókn á síðunni [[Wikipedia:Möppudýr]], í dálknum Umsóknir/Tilnefningar. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 2. september 2024 kl. 01:06 (UTC) ::Takk fyrir [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 17:09 (UTC) :::búinn að fylla inn umsókn [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 22:42 (UTC) == Brandari (skrýtla) == Ég var að breyta [[Brandari (skrýtla)]] akkúrat á sama tíma og þú færðir hana :) Ég skal færa breytingarnar yfir og gera áframvísun. [[Notandi:Alvaldi|Alvaldi]] ([[Notandaspjall:Alvaldi|spjall]]) 14. október 2024 kl. 15:49 (UTC) == Question regarding vandalism == Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a "administrator noticeboard" or "vandalism report page", but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Notandi:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Notandaspjall:TenWhile6|spjall]]) 14. október 2024 kl. 16:45 (UTC) == Translation request == Hello, TKSnaevarr. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Icelandic Wikipedia? Kindest regards, [[Notandi:Oirattas|Oirattas]] ([[Notandaspjall:Oirattas|spjall]]) 17. október 2024 kl. 12:22 (UTC) == Yoshihiko Noda eyðing == Síðan hvenær má ekki nota translate tólið sem wikipedia sjálft gefur manni? Þið eyðið síðum út af engu og þess vegna er svo fátt um íslenskar síður, fólk nennir ekkert að gera þetta ef því er alltaf eytt. [[Notandi:JetLowly|JetLowly]] ([[Notandaspjall:JetLowly|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 14:28 (UTC) :Afsakaðu. Það er umræða í gangi á neðst í [[Wikipedia:Potturinn|Pottinum]] um hvort við viljum breyta afstöðu til vélarþýðinga, kannski myndir þú vilja taka þátt? En hvort sem það verður gert eða ekki, þá var greinin sem þú gafst út varla ásættanleg eins og hún var. Talsvert af óþýddum enskum orðum hafði slæðst inn í textann og mikið af beinþýddu orðalagi sem fyrirfinnst ekki í íslensku. Jafnvel þótt sæst sé á notkun þýðingarvéla sem hjálpartækja, þá hljótum við að halda í einhver viðmið um gæði þýðingarinnar. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 15:04 (UTC) :Þýðingartólið er bara hjálpartæki. Það gefur sjálft villumeldingu á það ef maður ætlar að nota vélþýðingu óbreytta enda vita allir að það er óboðlegur texti sem kemur úr því. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 15:12 (UTC) == Spurning um wikidata == Sælir, ég sé að þú hefur tengt sennilega allar síður sem ég hef stofnað tengt formúlu 1 í wikidata. Ég vildi bara spurja hvort þetta sé eitthvað sem ég eigi að vera gera og ég sé að búa til hellings vinnu fyrir þig að vera alltaf gera þetta fyrir mig eða hvort þetta sé eitthvað fyrir lengra komna því ég kann ekki að gera þetta. Kær kveðja. [[Notandi:Örverpi|Örverpi]] ([[Notandaspjall:Örverpi|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:34 (UTC) :Já, þú mættir endilega gera þetta sjálf/ur. Það er ekkert mál, þú smellir á "Bæta við tungumálatenglum" í töflunni til hægri og skrifar inn heiti greinarinnar á ensku eða öðru tungumáli. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:39 (UTC) ::aaaa ég skil. Ég geri það héðan í frá. Takk fyrir. [[Notandi:Örverpi|Örverpi]] ([[Notandaspjall:Örverpi|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:51 (UTC) == Request == Could you please expand [[Encanto]]? It lacks references. [[Liv and Maddie]] is also lacking in references and content. I also think that there should be an article on [[Happy Feet]] instead of a redirect. The franchise only had two movies anyway (I like both of them). [[Kerfissíða:Framlög/2600:1700:C910:2960:1DA2:6B19:710D:2523|2600:1700:C910:2960:1DA2:6B19:710D:2523]] 26. júlí 2025 kl. 22:14 (UTC) :No, sorry. I have no interest in writing about these movies and I'm not going to spend my time on it. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. júlí 2025 kl. 22:37 (UTC) == Update request == Hello, TKSnaevarr. Can you rename [[Andrew Mountbatten Windsor]] to [[Andrew Mountbatten-Windsor]], by adding the hyphen in Andrew Mountbatten-Windsor's surname? Andrew Mountbatten-Windsor's surname has been hyphenated again, as decreed by late Queen Elizabeth II, after the hyphen was briefly omitted from his surname, after he was stripped of all his royal and military titles. https://www.theguardian.com/uk-news/2025/nov/12/andrew-mountbatten-windsor-hyphenated-decreed-queen-elizabeth Yours sincerely, [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 12:02 (UTC) :Why do you care so much about how his name is displayed on the Icelandic Wikipedia page? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 8. desember 2025 kl. 15:26 (UTC) ::I asked, because the official spelling of his surname has been clarified by Buckingham Palace, that it includes a hyphen. And Wikipedia is about accuracy, and about updating and correcting information, etc. [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 15:33 (UTC) :::Yea, I get that. But there are many errors on Wikipedia to fix. Why go out of your way and write a request on another user for this specific name change. Seems so specific. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 8. desember 2025 kl. 15:52 (UTC) ::::An update request like this, is not a big deal nor specific. This is frequently done for any topic by many Wikipedia users across Wikipedia. For example, the most common requests by foreign Wikipedia users, are translation requests. Since I don't know Icelandic, I can't nor won't edit or rename articles myself, asking an Icelandic Wikipedia user, for an update or for another request, is the only logical thing. By the way, another user, to whom I did not send a request, has renamed the article. [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 16:27 (UTC) == Augljós skekkja á kjötætumataræði greininni == Ástæðan er sú að ég hef ítrekað reynt að ræða efnisleg atriði á umræðusíðu greinarinnar, sérstaklega varðandi hlutleysi og heimildaval, en upplifði að umræðan færi fljótt frá efni yfir í ávirðingar um „bias“ af minni hálfu. Í kjölfarið var í reynd lokað fyrir raunverulegar breytingar. Vandamálið að mínu mati er ekki eitt orð eða smáatriði, heldur heildarrammi greinarinnar. Hún er sett fram út frá neikvæðri forsendu, skilgreinir mataræðið strax sem „fad diet“ og styðst að mestu við fjölmiðlaumfjöllun og skoðanir einstaklinga, frekar en frumheimildir eða yfirgripsmiklar fræðilegar heimildir. Það er lítið sem ekkert fjallað um andstæð sjónarmið eða lífeðlisfræðilegan ágreining, til dæmis varðandi C-vítamín í mjög kolvetnasnauðu samhengi. Ég er ekki að biðja um að fjarlægja gagnrýni á mataræðið, heldur að fá að endurskrifa greinina á hlutlausari hátt, með skýrum heimildum og sanngjörnu jafnvægi milli sjónarmiða, í samræmi við NPOV-reglur Wikipedia. Mig langar því að spyrja einfaldlega: Væri mögulegt að fá að vinna í breytingum á greininni með traustum heimildum, eða að fá leiðsögn um hvernig best sé að gera það þannig að það verði samþykkt innan reglna Wikipedia? Dæmi um þessa skekkju er þegar fullyrt er að mataræðið byggist eingöngu á prótíni, sem er staðreyndalega rangt þar sem það er fyrst og fremst fituríkt mataræði. Heimildin sem vísað er í fyrir þessa fullyrðingu er Vísir-grein skrifuð af vegan næringarfræðingi, sem undirstrikar hversu einhliða og ótraust heimildanotkunin er. Þetta sýnir skýrt hversu skökk framsetningin er. [[Notandi:Chaleou|Chaleou]] ([[Notandaspjall:Chaleou|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 13:13 (UTC) :Endilega hunsaðu bara.. [[Notandi:Chaleou|Chaleou]] ([[Notandaspjall:Chaleou|spjall]]) 6. janúar 2026 kl. 21:03 (UTC) ::Þú gætir notað sandkassann þinn til að skrifa drög að breytingum og við gætum síðan kosið um þær. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 7. janúar 2026 kl. 00:20 (UTC) == Ratchet & Clank (kvikmynd) == Should this page be deleted? It's really short. I also found ParaNorman, another short page. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:38 (UTC) :I also found The Empeor's New Groove, a misspelling of The Emperor's New Groove. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:39 (UTC) ::The following pages are broken redirects: Addams fjölskyldan (kvikmynd frá 2019), Addams fjölskyldan 2, Strumparnir bíómyndin, Rio (kvikmynd frá 2011), Rio 2, and Zootropolis 2. I saw the creator (NewPC2024) is banned. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:43 (UTC) :::NewPC2024 is globally banned for sockpuppetry, so there's something of a crackdown against their contributions, and generally on film articles that include no useful information. I'll clean up those broken redirects and I've deleted the misspelled Emperor's New Groove page. The Ratchet article might pass since it at least specifies the studio and director, and includes a link to kvikmyndir.is. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:47 (UTC) ::::One other article he created is Ósk (kvikmynd). Does it pass, or should it go? [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:49 (UTC) :::::It might barely pass since it at least has the infobox in it. For future reference, I do not recommend creating these kinds of short, low-effort articles or to try to make them longer using auto-translations. It seems like general consensus that these kinds of articles drag the Wiki's quality down rather than improve it. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 18:08 (UTC) :Another misspelled redirect: The Angry Brids Movie. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17842-09|&#126;2026-17842-09]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17842-09|spjall]]) 22. mars 2026 kl. 00:22 (UTC) ::More broken redirects: Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers, Hop, The Good Dinosaur, The Jungle Book (kvikmynd frá 1942), Looney Tunes: Back in Action, Space Jam, Happy Feet (kvikmyndasería), The Jungle Book (kvikmynd frá 2016), and The Reluctant Dragon. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17842-09|&#126;2026-17842-09]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17842-09|spjall]]) 22. mars 2026 kl. 00:28 (UTC) == Hindrun == Heill og sæll, ég sé að þú hefur hindrað mig ævilangt frá því að gera breytingar á Wikipedia. Ég skil ekki alveg hvers vegna og finnst mig vanta útskýringu á því hvers vegna. Hvort þetta sé einfaldlega hrekkur af þinni hálfu eða hvort þú hafir málefnanlegar forsendur fyrir þessu. Gæti ég fengið útskýringu á hvað það var sem ég gerði rangt sem fékk þig til þess að banna mig? [[Notandi:Sjallinn|Sjallinn]] ([[Notandaspjall:Sjallinn|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 11:35 (UTC) :Sæll. Ég kannast ekki við að hafa sett þig í bann og ég fæ ekki heldur séð að aðgangurinn þinn sé í banni. Ertu viss um að þú getir ekki gert breytingar? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 11:59 (UTC) ::Ég var að búa mér til aðgang núna en fékk upp að IP talan hafi verið hindruð af þér. Nú veit ég ekki hvernig svona virkar en fékk þessi skilaboð. Vonandi er þetta í lagi núna. Þú lætur mig vita ef ég geri eitthvað rangt. [[Notandi:Sjallinn|Sjallinn]] ([[Notandaspjall:Sjallinn|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 12:22 (UTC) 4ofi77hixaxiygzsjw295mugl1r7q68 1964707 1964703 2026-05-29T12:42:06Z TKSnaevarr 53243 /* Hindrun */ Svar 1964707 wikitext text/x-wiki ==Eyðing== Sæll vertu... Nú er ég tvisvar búinn að setja inn texta og fljótlega eftir á eyðir þú því, væri til í að fá betri ástæðu :: Blessaður/Blessuð. Ég eyddi síðunni vegna þess að það var nýfarin fram umræða um það hvort hún ætti rétt á sér, hér [[Notandaspjall:Jonas42069]]. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 18:03 (UTC) :Sæll :Ég var að reyna að færa síðuna undir nýtt nafn. breyta titli í skólastjóri Brunamálaskólans. :Hef ég ekki heimild til þess. [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:35 (UTC) ::Ég sé að þú ert búin/n að færa þetta núna. En annars þá eru greinar um fólk með sama nafn og einhver annar með grein yfirleitt látnar vera með sviga á eftir nafni hérna, oftast með fæðingarári. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:48 (UTC) :::Takk fyrir skjót svör. :::Væri það þá? Guðmundur Haraldsson (1939) ? :::ef svo er þá get ég fært þetta með ártali. [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:51 (UTC) ::::Það væri Guðmundur Haraldsson (f. 1939), sbr. til dæmis grein eins og [[Jón Sigurðsson (f. 1946)]]. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 15:55 (UTC) :::::Takk [[Notandi:Kolberto|Kolberto]] ([[Notandaspjall:Kolberto|spjall]]) 13. apríl 2026 kl. 16:23 (UTC) Má ekki vera neitt á síðunni út af þeirri umræðu? :: Ekki ef þú hefur engin rök gegn því sem var fært þar fram. Í umræðunni var spurt hvort greinin stæðist reglur Wikipediu um markverðugleika og höfundur viðurkenndi að svo væri ekki. Ef þú ert ósammála því er þér velkomið að færa rök fyrir máli þínu, en ekki með því að stofna hana bara einhliða upp á nýtt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. Hvaða kjaftæði er þetta, ertu með einhverjar greiningar eða? Þetta er um vel þekktan tónlistarmann sem er að reyna að skrifa niður upplýsingar fyrir aðdáendur sína :: Deilt var um hvort hann væri vel þekktur í umræðunni og hann virtist sjálfur gangast við því að svo væri ekki. Ef tónlistarmaður er sjálfur að skrifa um sig fyrir aðdáendur sína ætti hann að gera það á heimasíðu eða samfélagsmiðli. Wikipedia er ekki auglýsingamiðill og það er ekki mælst til þess að skrifa um sjálfan sig. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. apríl 2019 kl. 19:46 (UTC) Þetta var aldrei nein helvítis auglýsing. == Translation request: "United Nations General Assembly Resolution 68/262" == Hello dear TKSnaevarr! Saw your contribution in Icelandic Wikipedia. I would like to ask you about to translate/help to translate [[w:en:United Nations General Assembly Resolution 68/262|the small article]] into Icelandic and add it to the Wikipedia. I'm looking forward for your contribution and support. Thank you a lot in advance and kind regards! :Thank you very much for your support and contribution! == Skriffinska == Sæll TKSnaevarr. Flott að fá greinar frá þér. Hnaut um eitt, held að þú eða sjálfvirka þýðingin hafir þýtt "bureaucratic career" sem skriffinsku, réttara væri hér að tala um stjórnsýslu. Ég lagfærði þetta á [[Manmohan Singh]] --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 17. nóvember 2017 kl. 09:04 (UTC) * Ég hef þetta í huga ef orðið kemur upp aftur. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 17. nóvember 2017 kl. 16:02 (UTC) == Umsókn um stöðu möppudýrs == Þar sem þú ert búinn að fá að minnsta kosti fjögur atkvæði þér í hag telst umsókn þín um stöðu möppudýrs samþykkt. Ég er búinn að biðja yfirmöppudýrin hjá Wikimedia um að veita þér möppudýrsréttindi sem fyrst. Þú getur fylgst með gangi mála [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#TKSnaevarr@is.wikipedia hér]. [[Notandi:Maxí|Maxí]] ([[Notandaspjall:Maxí|spjall]]) 20. febrúar 2018 kl. 17:11 (UTC) :Svo kom í ljós að ég gæti gert þetta sjálfur. Velkominn í hópinn! [[Notandi:Maxí|Maxí]] ([[Notandaspjall:Maxí|spjall]]) 20. febrúar 2018 kl. 23:02 (UTC) :: Glæsilegt, takk fyrir þetta. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2018 kl. 20:54 (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 29. mars 2018 kl. 18:40 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17881421 --> == Af hverju eyddirðu síðunni? == kv Gísli Ásgeirsson * Af því að hún var ekki í formi alfræðigreinar heldur virtist þetta vera auglýsing og tengiliður á þig sem persónu og þýðanda. Þar að auki útskýrði síðan ekki af hverju hún var markverð og gat engra heimilda. Þess háttar efni á ekki heima á Wikipediu. Reglur Wikipediu mæla auk þess fastlega á móti því að maður skrifi um sjálfan sig; sbr. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Autobiography] . [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 8. apríl 2018 kl. 17:30 (UTC) == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 13. apríl 2018 kl. 01:39 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17898685 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 20. apríl 2018 kl. 00:48 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17952012 --> == Spurning um breytingarsögur == Sæll vertu. Mig langaði að spyrja þig um ''[[en:Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves|Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves]]'' og hvort lagfæringar á breytingarsögum væru nokkuð sem væri gert á íslensku Wikipedíunni. Ég hef víst feilað á því nokkrum sinnum að klippa og líma án þess að gæta að breytingarsögu, sem mælt er með að maður geri á en:wiki vegna höfundaréttar-eignana (attribution). Þessi ágæta [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Trj%C3%B3nupe%C3%B0lur&action=history trjónupeðlugrein] er greinilega skólaverkefni og ég vildi þess vegna reyna að passa upp á breytingasöguna. Þakka fyrir gott starf. --[[Notandi:Þjarkur|Þjarkur]] ([[Notandaspjall:Þjarkur|spjall]]) 1. desember 2018 kl. 23:38 (UTC) * Sæll, takk. Ég veit satt að segja ekki hvernig maður sameinar breytingarskrár, það getur verið að ég sé ekki með réttindi til þess heldur eða að það sé ekki hægt á íslensku Wikipediu. Kannski væri betra að spyrja einhvern sem hefur verið með möppudýrsréttindi lengur. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 2. desember 2018 kl. 00:01 (UTC) == I have some questions. == Halló! Hvernig hefurðu það? I'm sorry, I don't speak very good Icelandic. But I have some questions about Icelandic language. May I leave messages in English right here? --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 1. febrúar 2019 kl. 02:13 (UTC) : Sure, if I can help. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 1. febrúar 2019 kl. 02:41 (UTC) :: Takk. But my questions are gonna be very long. So... how about this? Let's have the dicussion in my talk page, cause I don't want to give you any troubles. What do you think? --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 1. febrúar 2019 kl. 03:10 (UTC) ::: Halló TKSnaevarr, I'm sorry for late reply because I was busy on my job. So, I left my questions in my talk page already. Please feel free to answer my questions in my talk page. Takk. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 4. febrúar 2019 kl. 04:49 (UTC) :::: Halló. I left my new question in my talk page. Please feel free to answer my question. Takk. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 5. febrúar 2019 kl. 23:05 (UTC) ::::: Ok. Now I understand. My question is almost done, just a last quick question, allow me to come back to your talk page and talk about it. So for example, "microphone" in Icelandic is "hljóðnemi", "chaos" is "óreiðu". But it could be "míkrófónn" and "kaós". Is that true? Do you use the words "míkrófónn" and "kaós" in Icelandic? Well, I just refer on this wbsite:[ https://glosbe.com/en/is/microphone , https://glosbe.com/en/is/chaos ]. So, I'm not sure is it correct or incorrect? -[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 5. febrúar 2019 kl. 23:57 (UTC) ::::: Yeah, you could use those words in Icelandic and people would understand you. However, some might not find it good or proper language. Míkrófónn is a commonly used alternative word to hljóðnemi, while kaós is somewhat less commonly used. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. febrúar 2019 kl. 00:33 (UTC) :::::: Ok, now I get. That's all for my questions so far. Well, I think learning Icelandic language is a big challenge for me. I have no idea how much can I learn, but I'll try my best. Maybe we will speak Icelandic some day in the future. LOL. Anyway, thank you so much, I'm appriciate for your help. --[[User:Nächsten erbe|<span style="color: #00FF00;">Åå Ƀƀ Ćć Ďď Èè Ḟḟ Ĝĝ Ȟȟ Īī Ɉɉ Ķķ Łł Ḿḿ</span>]] [[User talk:Nächsten erbe|<span style="color: #8B00FF;">Ññ Øø Ƥƥ Qq Řř Şş Ŧŧ Üü Ṽṽ Ŵŵ Ẋẋ Ỷỷ Żż</span>]] 6. febrúar 2019 kl. 00:57 (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 9. september 2019 kl. 16:20 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&oldid=19352920 --> ==[[Surtarbrandur]]== Sæll! Af hverju afturkallaðir þú breytingarnar mínar frá í gær?? Ég meina, ég setti slóðina [[Stálfjallsnáma]] í þessa grein um surtarbrand. Þessi náma í Stálfjalli heitir nú einfaldlega þannig og þessi grein er til í wikipedia hjá okkur og var búin til sl. janúar af [[Notandi:Salvor|Salvor]] sem er akkúrat sami wikipedia-notandinn sem var á undan mér með síðustu breytingu í surtarbrandsgreininni!! Svo, af hverju viltu ekki hafa slóð af [[Notandi:Salvor|Salvor]] sem ég setti í surtarbrandgreinina, en á sama tíma breytir þú til baka til Salvarar í þessari grein? Kannski, ef einhver setur einhvern tíma fleiri wikipedia-slóðir (þegar þær verða til í wikipedia) af öðrum surtarbrandsnámum í þessa grein þá viltu líka fjarlægja þær? Burtséð frá því var það ég sjálfur sem bætti við öllum þessum námuheitum þann 22. september 2016, og enginn hefur kvartað eða breytt því í þrjú ár. Núna bætti ég við einni námu í viðbót, og svo fjarlægir þú hana. Til að halda þínu striki þarftu nú eiginlega að fjarlægja öll hin námuheitin í þessari grein líka? Hvernig viltu rökstyðja það? Munurinn núna var bara að þessi náma er líka til sem wikipedia-slóð, og síðast, sem sagt 22. september 2016, voru engar slóðir og eru ennþá engar slóðir í þessari grein af hinum námunum af því að slíkar slóðir eru einfaldlega ekki til í wikipedia. Ég spyr bara aftur - af hverju breyttir þú þessu?([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 9. september 2019 kl. 17:15 (UTC)) : Sæl/l. Afsakaðu þetta. Ég dró breytinguna til baka vegna þess að þú skiptir líka íslensku „gæsalöppunum“ út fyrir "alþjóðlegu" gæsalappirnar. Ég viðurkenni að ég tók eiginlega ekki eftir að þú hefðir breytt tenglunum. Það er auðvelt að setja tenglana aftur inn og auðvitað sjálfsagt að hafa þá. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 9. september 2019 kl. 17:19 (UTC) :: Já, ég notaði íslenskar gæsalappir í september 2016 fyrir þessa grein og vildi núna skrifa þetta frekar skáletrað af því að þetta eru heiti (eins og t.d. í þessari sömu grein orðin „Vísindavefurinn“ í heimildum og „Surtarbrandsnám“ í tenglum). Hvernig er það nú? - Á ég að breyta því aftur eða vilt þú gera það. Mér finnst svolítið skrýtið að breyta þessu til baka sjálfur; ég meina, það lítur ekki vel út ef einhver gerði breytingar hjá mér og svo er ég að snúa þessu við. Er það ekki?([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 9. september 2019 kl. 18:09 (UTC)) ::: Þú breytir þessu auðvitað bara aftur eins og þér þykir best. Það var fljótfærni hjá mér að vera að kássast í þessu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 9. september 2019 kl. 18:32 (UTC) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(weurwps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20. september 2019 kl. 19:49 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(weur_wps,act5)&oldid=19397813 --> == Hættu == Getur þú hætt að taka allt niður sem ég set á wikipedia !!!!!???? [[Notandi:Bjorksig08|Bjorksig08]] ([[Notandaspjall:Bjorksig08|spjall]]) 31. mars 2020 kl. 15:08 (UTC) : Vissulega. Um leið og þú setur eitthvað inn sem er ekki bull skal ég hætta að taka það niður. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 31. mars 2020 kl. 15:10 (UTC) == Eyðing á grein == Sæll Sævar, Ég var að fara yfir greinar og sá eina áhugaverða sem var um dreng að nafni Ólafur Helgi. Ég las greinina og leist strax vel á drenginn og afritaði meira að segja slóðina fyrir framtíðarnotkun s.s. ritgerð eða grein á bloggsíðu minni. Nokkrum mínútum síðar smellti ég á slóðina en fékk þá skilaboðin að þú hafir eytt greininni því hún var ekki nógu markverð eða eitthvað álíka. Það skil ég ekki því það var greinilega mikil vinna sem fór í það að skrifa greinina og sjálfum fannst mér hún alveg nógu markverð til að vera uppi á síðu þar sem hver sem er getur skrifað um hvað sem er svo lengi sem greinin fylgir ákveðnum reglum. Ég bið þig því vinsamlega um að leyfa greininni að vera uppi. Kær kveðja, Dagbjartur [[Notandi:Dabbiolicool|Dabbiolicool]] ([[Notandaspjall:Dabbiolicool|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 19:56 (UTC) :Dagbjartur, hættu að eyða tíma annarra.. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:04 (UTC) ::: Blessaður. Það eru viðmiðunarreglur um [[Wikipedia:Markverðugleiki (fólk)|markverðugleika fólks]] sem yfirleitt er reynt að fara eftir þegar greinar eru stofnaðar. Greinin sem ég eyddi vísaði ekki í neinar ytri heimildir og gaf ekki sannreynanlegar upplýsingar um viðkomandi sem útskýrðu hvers vegna verið væri að fjalla um hann. Höfundur greinarinnar sagðist telja að viðkomandi yrði „mjög þekktur í komandi framtíð“, en sú skoðun að viðkomandi verði frægur einhvern tímann er ekki nægilegt tilefni til að hafa alfræðigrein um hann núna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:21 (UTC) Sæll TKSnaevarr, Það er nú leitt að heyra þar sem mér fannst greinin áhugaverð og var strax búinn að finna Ólaf á samfélagsmiðli sínum og hafa samband við hann. En fyrst reglurnar virka svona þá er ósköp lítið sem ég get gert í þessu. Mér fannst þó hegðun hjá Berserk frekar óviðeigandi þar sem ég var einungis að reyna koma máli mínu á framfæri. Þegar þú ert orðinn 40 ára ættirðu að kunna mannasiði sérstaklega þegar þú talar við ókunnuga á veraldarvefnum :(. Ef þú vilt að tíma þínum verði ekki eytt myndi ég hætta að hanga á wikipedia og fara út í göngutúr. Kveðja, Dagbjartur [[Notandi:Dabbiolicool|Dabbiolicool]] ([[Notandaspjall:Dabbiolicool|spjall]]) 21. apríl 2020 kl. 20:44 (UTC) == Request translation Isabelle de Charrière (Q123386) == Hello TKSnaevarr, Would you like to write / translate the article of Isabelle de Charrière (Q123386) for the Icelandic Wikipedia? That would be appreciated. [[Notandi:Boss-well63|Boss-well63]] ([[Notandaspjall:Boss-well63|spjall]]) 10. janúar 2021 kl. 12:33 (UTC) == Stefania Turkewich == Hello TKSnaevarr, I have been doing articles in various languages for Stefania Turkewich. Might you be interested in creating one in Icelandic for Ukraine's Cultural Diplomacy Month 10 February – 10 March, 2021? I am not fluent in Icelandic, though I have done articles for the Icelandic Wikipedia. When you have time could you take a look at the English article: [[en: Stefania Turkewich]]? I am reluctant to do a machine translation, and wondered if you might be able to help with the text. I can help with photos, references, and links if this interests you.[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 26. febrúar 2021 kl. 20:32 (UTC) :I have created the article in my sandbox: [[Notandi:Nicola Mitchell/sandkassi]]. If you can find the time to check the language or any other aspects, I don't doubt that it could use some help.[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 19:39 (UTC) :: I can look into it next week. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 19:40 (UTC) :::Thanks so much! I translated it from the Norwegian [[no: Stefania Turkewich]].[[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 27. febrúar 2021 kl. 20:35 (UTC) ::::Thank you! [[Notandi:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Notandaspjall:Nicola Mitchell|spjall]]) 5. mars 2021 kl. 10:57 (UTC) == Knattspyrna á Íslandi == Bonsoir, Je vous écris en français vu que je vois [https://is.wikipedia.org/wiki/Notandi:TKSnaevarr sur votre page utilisateur] que vous maîtrisez la langue, en revanche je ne parle pas l'islandais alors que le français est ma langue maternelle. En essayant de publier un article sur le [[Knattspyrna á Íslandi|Football en Islande]] à partir de mon brouillon, j'ai créé des mauvaises redirections par maladresse qui ont abouti à deux pages gênantes : [[Notandi:Knattspyrna á Íslandi|1]] et [[Snið:Knattspyrna á Íslandi|2]]. La deuxième a été supprimée, pourriez-vous faire de même pour la première s'il vous plaît ? Cordialement, PS : j'essaie de traduire des articles présents sur la version anglophone (ou francophone) vers le wikipédia islandais, en particulier ceux en lien avec l'Islande car j'aime beaucoup ce pays et son équipe de foot ; mes traductions peuvent être imparfaites vu que je ne parle pas l'islandais. --[[Notandi:Martopa|Martopa]] ([[Notandaspjall:Martopa|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 19:54 (UTC) : J'ai supprimé l'article pour vous. Je ne m'interesse trop au football, mais il ya des autres utilisateurs ici, come [[Notandi:Berserkur]] qu'en écrit beaucoup. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 22:43 (UTC) ::: Salut, mon francais est mal... so I'll write in english... Well yes I could correct some articles if you make them.. but if they are full of errors and very long, don't expect me to do it, hehe.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 8. mars 2021 kl. 23:04 (UTC) == Television and movie templates == Hello! Can you check the film and television templates?. Can you allow that Icelandic becomes the language for the television series template and can you correct the error concerning the images can you add image size and do that the images can be generated automatically. Yours sincerely, Sondre --[[Kerfissíða:Framlög/80.212.169.236|80.212.169.236]] 18. mars 2021 kl. 15:55 (UTC) == Congo == Hello! Can you move the article about Vestur-Kongó?. The name should be Lýðveldið Kongó contrary with the Icelandic name of the country. Yours sincerely, Sondre --[[Kerfissíða:Framlög/80.212.169.236|80.212.169.236]] 8. maí 2021 kl. 09:49 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. janúar 2022 kl. 18:17 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 --> == Help == I accidentally revoked an edit [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Laugavegur_(gönguleið)&action=history here]. But then I came back. Can you please restore the correct version by looking at the page? Regards--[[Notandi:Turkmen|Turkmen]] ([[Notandaspjall:Turkmen|spjall]]) 20. janúar 2022 kl. 15:03 (UTC) == Kettlingur fyrir þig! == [[Mynd:Kitten in a helmet.jpg|left|150px]] Kettir!!! [[Notandi:Namminos|Namminos]] ([[Notandaspjall:Namminos|spjall]]) 22. janúar 2022 kl. 22:19 (UTC) <br style="clear: both;"/> == kóngurinn sem er meistari sem ert þú == Sæll og blessaður kóngurinn sem er meistari wikipedia. þú eyddir út síðunni Geitin sjálf fyrir að vera ekki nóg markverð. Hvað segir að þú getir dæmt hvað er markvert og hvað er ekki? Er [[Eiríkur Guðmundsson (útvarpsmaður og rithöfundur)|Eiríkur Guðmundsson]] markverðari en þjóðþekktur tónlistarmaður í dag? Og hvaða rök þarf ég að færa fyrir þessari síðu? Þetta er þjóðþekktur einstaklingur og þú sem kóngurinn sem er meistari með þitt flotta löggjafarvald á alfræðiritinu wikipedia eyðir síðunni í staðin fyrir að reyna að byggja hana upp t.d. með því að biðja um fleiri heimildir eða álíka. ég hélt að þessi síða snérist um það, að byggja upp síður. ég vona að þú hugsir þig aðeins um og jafnvel þinn gang. Með von um FRÁBÆR svör kæri tksnævar. þinn eigin yungkleina. [[Notandi:Yungkleina|Yungkleina]] ([[Notandaspjall:Yungkleina|spjall]]) 21. ágúst 2022 kl. 13:21 (UTC) <br style="clear: both;"/> :Sæll. Ég endurvakti síðuna svo það sé hægt að ræða þetta á viðeigandi spjallsíðu. Kaldhæðnin er afþökkuð. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. ágúst 2022 kl. 16:32 (UTC) == Translation request == Hello. Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Icelandic Wikipedia? Yours sincerely, [[Notandi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Notandaspjall:Multituberculata|spjall]]) 12. júní 2023 kl. 10:13 (UTC) ==[[Nguyen Van Hung]]== There is nothing wrong with this content. Why do some users want to delete cross-links? --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78|2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78]] 16. mars 2024 kl. 04:25 (UTC) :Someone suggested the article for deletion. You can argue against deletion on the article's talk page if you wish, but you can not simply remove the deletion suggestion without argument. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2024 kl. 11:43 (UTC) Það er ekkert athugavert við þetta efni. Af hverju vilja sumir notendur eyða krosstenglum? --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78|2402:7500:5E7:D9D1:9C9A:252D:6E86:8A78]] 16. mars 2024 kl. 04:28 (UTC) == Skemmdarverk í gangi == Halló allir. Mig langar að tilkynna skemmdarverk í gangi fyrir kl [[Notandi:Berserkur|<bdi>Berserkur</bdi>]] sem eyddi eftirfarandi greinum án umræðu og án ástæðu: * [[Denis Duverne]] * [[Paris-Saclay]] * [[Henri de Castries]] ‎ * [[Institut polytechnique de Paris]] Það hljóta að vera aðrir. Þakka þér fyrirfram fyrir hjálpina. Mjög góður dagur. [[Kerfissíða:Framlög/2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA|2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA]] 13. maí 2024 kl. 10:06 (UTC) == [[Nguyen Van Hung]] == See [[:en:Peter Nguyen Van Hung]]. Please expand the English entry into Icelandic, Thank you! --[[Kerfissíða:Framlög/2402:7500:4ED:2616:7813:FA70:8D51:4563|2402:7500:4ED:2616:7813:FA70:8D51:4563]] 10. júní 2024 kl. 14:55 (UTC) == Plans to enable MinT for Wiki readers in Icelandic Wikipedia == Hello @[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]], I am [[:min:Pangguno:UOzurumba_(WMF)|Uzoma]], the Movement Communication Specialist supporting the Language team. The [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]] has been working on [[mw:MinT#MinT_for_wiki_readers|MinT for Wiki Readers]], and we plan to enable two entry points in Icelandic Wikipedia. [[Wikipedia:Potturinn#Plans to enable MinT for Wiki readers in Icelandic Wikipedia|This announcement]] contains the details. Since you are a prolific contributor in this Wikipedia, we thought this feature might interest you. Please feel free to read the announcement, [[Kerfissíða:AutomaticTranslation|test the feature]], and [[mw:Talk:MinT#Feedback_from_Wikipedians_about_MinT_for_Wiki_Readers|provide your feedback]]. Thanks, and we look forward to your feedback. [[Notandi:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Notandaspjall:UOzurumba (WMF)|spjall]]) 18. júní 2024 kl. 23:30 (UTC) == [[Hringadróttinssaga]] == Kæri TKSnævarr,<br/>ég er alveg sammála þér og mér finnst 100% sjálfsagt og mikilvægt að nota íslenska titla ef skrifað er um íslenskar bækur eða kvikmyndir. Það ætti alltaf að vera þannig. Og i þessari grein jafnvel bætti ég við íslenskum titlum af íslensku útgáfunum (plús heimildir) fyrr í dag eins og þú getur séð. Hinsvegar í kassanum hægra megin stendur núna (aftur): 29. júlí 1954 (''Föruneyti hringsins''), 11. nóvember 1954 (''Tveggja turna tal''), 20. október 1955 (''Hilmir snýr heim''). Málið er einfaldlega að 1954 og 1955 voru engir islenskir titlar til af þessum bókum. Þess vegna eru íslensku titlarnir vitlausir á þessum stað og í þessu samhengi. Sambærilegt er myndin þar sem hringur liggur á blaðsíðu ekki af ''Föruneyti hringsins'' heldur af ''The Fellowship of the Ring''; myndin þarf bara að stækka smá til að sjá það. Svo, af hverju breyttir þú þessu til baka? Allavega er það ekki rétt eins og stendur þar núna. Íslensku titlarnir koma á viðeigandi stað vel fram í þessari grein. Bestu kveðjur og takk fyrir þitt framlag á Wikipediu.([[Notandi:Stillbusy|Stillbusy]] ([[Notandaspjall:Stillbusy|spjall]]) 22. júní 2024 kl. 23:08 (UTC)) :Hæhæ. Sennilega væri betra að hafa umræðu um þetta á spjallsíðu greinarinnar, svo fleira fólk geti tekið afstöðu. Persónulega finnst mér að íslenskir titlar ættu að hafa ákveðinn forgang. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 23. júní 2024 kl. 01:53 (UTC) == Snið ekki að virka == | þjóðerni = {{flagicon|FIN}} Sæll TKSnævarr, ég ætlaði að athuga, sniðið fyrir finnska fánann virðist ekki virka á íslensku síðunni, virkar samt með Spán, Bretland og fleiri þjóðir. Veist þú hvernig er hægt að "búa" til eða gera snið eins og í ensku Wikipedia síðunni? [[Notandi:Elmar Skúli|Elmar Skúli]] ([[Notandaspjall:Elmar Skúli|spjall]]) 17. ágúst 2024 kl. 21:04 (UTC) == Möppudýr == Hvernig sækir maður um að vera Möppudýr? [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 00:22 (UTC) :Hæhæ. Þú skrifar inn umsókn á síðunni [[Wikipedia:Möppudýr]], í dálknum Umsóknir/Tilnefningar. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 2. september 2024 kl. 01:06 (UTC) ::Takk fyrir [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 17:09 (UTC) :::búinn að fylla inn umsókn [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 2. september 2024 kl. 22:42 (UTC) == Brandari (skrýtla) == Ég var að breyta [[Brandari (skrýtla)]] akkúrat á sama tíma og þú færðir hana :) Ég skal færa breytingarnar yfir og gera áframvísun. [[Notandi:Alvaldi|Alvaldi]] ([[Notandaspjall:Alvaldi|spjall]]) 14. október 2024 kl. 15:49 (UTC) == Question regarding vandalism == Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a "administrator noticeboard" or "vandalism report page", but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Notandi:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Notandaspjall:TenWhile6|spjall]]) 14. október 2024 kl. 16:45 (UTC) == Translation request == Hello, TKSnaevarr. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Icelandic Wikipedia? Kindest regards, [[Notandi:Oirattas|Oirattas]] ([[Notandaspjall:Oirattas|spjall]]) 17. október 2024 kl. 12:22 (UTC) == Yoshihiko Noda eyðing == Síðan hvenær má ekki nota translate tólið sem wikipedia sjálft gefur manni? Þið eyðið síðum út af engu og þess vegna er svo fátt um íslenskar síður, fólk nennir ekkert að gera þetta ef því er alltaf eytt. [[Notandi:JetLowly|JetLowly]] ([[Notandaspjall:JetLowly|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 14:28 (UTC) :Afsakaðu. Það er umræða í gangi á neðst í [[Wikipedia:Potturinn|Pottinum]] um hvort við viljum breyta afstöðu til vélarþýðinga, kannski myndir þú vilja taka þátt? En hvort sem það verður gert eða ekki, þá var greinin sem þú gafst út varla ásættanleg eins og hún var. Talsvert af óþýddum enskum orðum hafði slæðst inn í textann og mikið af beinþýddu orðalagi sem fyrirfinnst ekki í íslensku. Jafnvel þótt sæst sé á notkun þýðingarvéla sem hjálpartækja, þá hljótum við að halda í einhver viðmið um gæði þýðingarinnar. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 15:04 (UTC) :Þýðingartólið er bara hjálpartæki. Það gefur sjálft villumeldingu á það ef maður ætlar að nota vélþýðingu óbreytta enda vita allir að það er óboðlegur texti sem kemur úr því. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 12. janúar 2025 kl. 15:12 (UTC) == Spurning um wikidata == Sælir, ég sé að þú hefur tengt sennilega allar síður sem ég hef stofnað tengt formúlu 1 í wikidata. Ég vildi bara spurja hvort þetta sé eitthvað sem ég eigi að vera gera og ég sé að búa til hellings vinnu fyrir þig að vera alltaf gera þetta fyrir mig eða hvort þetta sé eitthvað fyrir lengra komna því ég kann ekki að gera þetta. Kær kveðja. [[Notandi:Örverpi|Örverpi]] ([[Notandaspjall:Örverpi|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:34 (UTC) :Já, þú mættir endilega gera þetta sjálf/ur. Það er ekkert mál, þú smellir á "Bæta við tungumálatenglum" í töflunni til hægri og skrifar inn heiti greinarinnar á ensku eða öðru tungumáli. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:39 (UTC) ::aaaa ég skil. Ég geri það héðan í frá. Takk fyrir. [[Notandi:Örverpi|Örverpi]] ([[Notandaspjall:Örverpi|spjall]]) 7. maí 2025 kl. 20:51 (UTC) == Request == Could you please expand [[Encanto]]? It lacks references. [[Liv and Maddie]] is also lacking in references and content. I also think that there should be an article on [[Happy Feet]] instead of a redirect. The franchise only had two movies anyway (I like both of them). [[Kerfissíða:Framlög/2600:1700:C910:2960:1DA2:6B19:710D:2523|2600:1700:C910:2960:1DA2:6B19:710D:2523]] 26. júlí 2025 kl. 22:14 (UTC) :No, sorry. I have no interest in writing about these movies and I'm not going to spend my time on it. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. júlí 2025 kl. 22:37 (UTC) == Update request == Hello, TKSnaevarr. Can you rename [[Andrew Mountbatten Windsor]] to [[Andrew Mountbatten-Windsor]], by adding the hyphen in Andrew Mountbatten-Windsor's surname? Andrew Mountbatten-Windsor's surname has been hyphenated again, as decreed by late Queen Elizabeth II, after the hyphen was briefly omitted from his surname, after he was stripped of all his royal and military titles. https://www.theguardian.com/uk-news/2025/nov/12/andrew-mountbatten-windsor-hyphenated-decreed-queen-elizabeth Yours sincerely, [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 12:02 (UTC) :Why do you care so much about how his name is displayed on the Icelandic Wikipedia page? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 8. desember 2025 kl. 15:26 (UTC) ::I asked, because the official spelling of his surname has been clarified by Buckingham Palace, that it includes a hyphen. And Wikipedia is about accuracy, and about updating and correcting information, etc. [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 15:33 (UTC) :::Yea, I get that. But there are many errors on Wikipedia to fix. Why go out of your way and write a request on another user for this specific name change. Seems so specific. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 8. desember 2025 kl. 15:52 (UTC) ::::An update request like this, is not a big deal nor specific. This is frequently done for any topic by many Wikipedia users across Wikipedia. For example, the most common requests by foreign Wikipedia users, are translation requests. Since I don't know Icelandic, I can't nor won't edit or rename articles myself, asking an Icelandic Wikipedia user, for an update or for another request, is the only logical thing. By the way, another user, to whom I did not send a request, has renamed the article. [[Notandi:Kurcke|Kurcke]] ([[Notandaspjall:Kurcke|spjall]]) 8. desember 2025 kl. 16:27 (UTC) == Augljós skekkja á kjötætumataræði greininni == Ástæðan er sú að ég hef ítrekað reynt að ræða efnisleg atriði á umræðusíðu greinarinnar, sérstaklega varðandi hlutleysi og heimildaval, en upplifði að umræðan færi fljótt frá efni yfir í ávirðingar um „bias“ af minni hálfu. Í kjölfarið var í reynd lokað fyrir raunverulegar breytingar. Vandamálið að mínu mati er ekki eitt orð eða smáatriði, heldur heildarrammi greinarinnar. Hún er sett fram út frá neikvæðri forsendu, skilgreinir mataræðið strax sem „fad diet“ og styðst að mestu við fjölmiðlaumfjöllun og skoðanir einstaklinga, frekar en frumheimildir eða yfirgripsmiklar fræðilegar heimildir. Það er lítið sem ekkert fjallað um andstæð sjónarmið eða lífeðlisfræðilegan ágreining, til dæmis varðandi C-vítamín í mjög kolvetnasnauðu samhengi. Ég er ekki að biðja um að fjarlægja gagnrýni á mataræðið, heldur að fá að endurskrifa greinina á hlutlausari hátt, með skýrum heimildum og sanngjörnu jafnvægi milli sjónarmiða, í samræmi við NPOV-reglur Wikipedia. Mig langar því að spyrja einfaldlega: Væri mögulegt að fá að vinna í breytingum á greininni með traustum heimildum, eða að fá leiðsögn um hvernig best sé að gera það þannig að það verði samþykkt innan reglna Wikipedia? Dæmi um þessa skekkju er þegar fullyrt er að mataræðið byggist eingöngu á prótíni, sem er staðreyndalega rangt þar sem það er fyrst og fremst fituríkt mataræði. Heimildin sem vísað er í fyrir þessa fullyrðingu er Vísir-grein skrifuð af vegan næringarfræðingi, sem undirstrikar hversu einhliða og ótraust heimildanotkunin er. Þetta sýnir skýrt hversu skökk framsetningin er. [[Notandi:Chaleou|Chaleou]] ([[Notandaspjall:Chaleou|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 13:13 (UTC) :Endilega hunsaðu bara.. [[Notandi:Chaleou|Chaleou]] ([[Notandaspjall:Chaleou|spjall]]) 6. janúar 2026 kl. 21:03 (UTC) ::Þú gætir notað sandkassann þinn til að skrifa drög að breytingum og við gætum síðan kosið um þær. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 7. janúar 2026 kl. 00:20 (UTC) == Ratchet & Clank (kvikmynd) == Should this page be deleted? It's really short. I also found ParaNorman, another short page. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:38 (UTC) :I also found The Empeor's New Groove, a misspelling of The Emperor's New Groove. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:39 (UTC) ::The following pages are broken redirects: Addams fjölskyldan (kvikmynd frá 2019), Addams fjölskyldan 2, Strumparnir bíómyndin, Rio (kvikmynd frá 2011), Rio 2, and Zootropolis 2. I saw the creator (NewPC2024) is banned. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:43 (UTC) :::NewPC2024 is globally banned for sockpuppetry, so there's something of a crackdown against their contributions, and generally on film articles that include no useful information. I'll clean up those broken redirects and I've deleted the misspelled Emperor's New Groove page. The Ratchet article might pass since it at least specifies the studio and director, and includes a link to kvikmyndir.is. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:47 (UTC) ::::One other article he created is Ósk (kvikmynd). Does it pass, or should it go? [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17739-13|&#126;2026-17739-13]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17739-13|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 17:49 (UTC) :::::It might barely pass since it at least has the infobox in it. For future reference, I do not recommend creating these kinds of short, low-effort articles or to try to make them longer using auto-translations. It seems like general consensus that these kinds of articles drag the Wiki's quality down rather than improve it. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 21. mars 2026 kl. 18:08 (UTC) :Another misspelled redirect: The Angry Brids Movie. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17842-09|&#126;2026-17842-09]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17842-09|spjall]]) 22. mars 2026 kl. 00:22 (UTC) ::More broken redirects: Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers, Hop, The Good Dinosaur, The Jungle Book (kvikmynd frá 1942), Looney Tunes: Back in Action, Space Jam, Happy Feet (kvikmyndasería), The Jungle Book (kvikmynd frá 2016), and The Reluctant Dragon. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-17842-09|&#126;2026-17842-09]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-17842-09|spjall]]) 22. mars 2026 kl. 00:28 (UTC) == Hindrun == Heill og sæll, ég sé að þú hefur hindrað mig ævilangt frá því að gera breytingar á Wikipedia. Ég skil ekki alveg hvers vegna og finnst mig vanta útskýringu á því hvers vegna. Hvort þetta sé einfaldlega hrekkur af þinni hálfu eða hvort þú hafir málefnanlegar forsendur fyrir þessu. Gæti ég fengið útskýringu á hvað það var sem ég gerði rangt sem fékk þig til þess að banna mig? [[Notandi:Sjallinn|Sjallinn]] ([[Notandaspjall:Sjallinn|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 11:35 (UTC) :Sæll. Ég kannast ekki við að hafa sett þig í bann og ég fæ ekki heldur séð að aðgangurinn þinn sé í banni. Ertu viss um að þú getir ekki gert breytingar? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 11:59 (UTC) ::Ég var að búa mér til aðgang núna en fékk upp að IP talan hafi verið hindruð af þér. Nú veit ég ekki hvernig svona virkar en fékk þessi skilaboð. Vonandi er þetta í lagi núna. Þú lætur mig vita ef ég geri eitthvað rangt. [[Notandi:Sjallinn|Sjallinn]] ([[Notandaspjall:Sjallinn|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 12:22 (UTC) :::Óskráðir notendur frá IP-tölunni eru líklega í banni vegna skemmdarverka sem hafa komið þaðan. Hefur líklegast ekkert með þig að gera. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 12:42 (UTC) 5tqyfb8i8l8wk9qnffftnoumn4qzsfx 0 191019 1964709 1963671 2026-05-29T12:45:51Z TKSnaevarr 53243 /* Dráp Kýrosar */ 1964709 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Preti, Mattia - Queen Tomyris Receiving the Head of Cyrus, King of Persia - 1670-72.jpg|thumb|right|Tómýris tekur við höfði Kýrosar á málverki eftir Mattia Preti (1670–72).]] '''Tómýris''' ({{IPAc-en|ˈ|t|ɒ|m|ᵻ|r|ɪ|s}}; [[sakíska]]: ''*Taumuriyah''; [[grískt letur]]: Τόμυρις<ref name="Schmitt" /><ref name="Bukharin" />) var drottning [[Massagetar|Massageta]] sem ríkti á [[6. öldin f.Kr.|sjöttu öld fyrir Krist]]. Einu heimildirnar um Tómýris eru í ritum gríska sagnaritarans [[Heródótos]]ar, sem greinir frá því að hún hafi leitt heri sína gegn innrásarher [[Kýros mikli|Kýrosar mikla]], konungs [[Akkamenídaveldið|Akkamenídaveldisins]], árið 530 f. Kr., sigrað hann og drepið Kýros.{{sfn|Schmitt|2018}} Ekki er minnst á Tómýris í öðrum heimildum um tímabilið, eins og ritum [[Ktesías]]ar. Tómýris varð vinsælt viðfangsefni evrópskra listamanna og rithöfunda á [[Endurreisnin|endurreisnartímabilinu]]. Á málverkum var hún gjarnan sýnd taka við höfði Kýrosar eða að setja það í fat fyllt með blóði, sem er samkvæmt lýsingu úr einni útgáfu af frásögninni. Þessar myndir af Tómýris voru hluti af stefnu í endurreisnarlist (''Weibermacht'') þar sem konur voru hylltar fyrir að sigrast á karlmönnum á ýmsa vegu. ==Nafn== Nafnið Tómýris er [[Latína|latnesk]] mynd [[forngríska]] nafnsins ''Tomuris'' ({{lang|grc|{{script|Grek|Τόμυρις}}}}), sem er sjálft grísk mynd [[sakíska]] nafnsins ''*Taumuriyah'', sem þýðir „úr fjölskyldunni“. Nafnið er skylt [[avestíska]] orðinu ''taoxman'' ({{lang|ae|{{script|Avst|𐬙𐬀𐬊𐬑𐬨𐬀𐬥}}}}) og [[fornpersneska]] orðinu ''taumā'' ({{lang|peo|{{small|[[wikt:𐎫𐎢𐎶𐎠|𐎫𐎢𐎶𐎠]]}}}}), sem þýða „sáð“, „frjóangi“ og „skyldleiki“.<ref name="Schmitt">{{cite journal |last=Schmitt |first=Rüdiger |author-link=Rüdiger Schmitt |date=2003 |title=Die skythischen Personennamen bei Herodot |trans-title=Eiginnöfn Skýþa í skrifum Heródótosar |language=de |url=http://opar.unior.it/487/1/R._Schmitt_pp.1-31_pdf.pdf |journal=Annali dell'Università degli Studi di Napoli l'Orientale |volume=63 |issue= |pages=1–31 |doi= |access-date= |archive-date=2023-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607233330/http://opar.unior.it/487/1/R._Schmitt_pp.1-31_pdf.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="Bukharin">{{cite journal |last=Búkharín |first=Míkhaíl Dmítríjevítsj |author-link=:ru:Бухарин, Михаил Дмитриевич |date=2011 |title=Колаксай и его братья (античная традиция о происхождении царской власти у скифов |trans-title=Kolaxais og bræður hans (fornar hefðir um uppruna konunglegs valds Skýþanna) |language=ru |url=https://www.academia.edu/143362214 |journal=Аристей: вестник классической филологии и античной истории |volume=3 |issue= |pages=20–80 |doi= |access-date=2022-07-13 }}</ref> == Æviágrip == Tómýris var ekkja konungs Massageta og hafði tekið við völdum af honum eftir andlát hans.<ref name="Gera">{{cite book |last=Gera |first=Deborah Levine |author-link= |date=2018 |title=Warrior Women: The Anonymous Tractatus De Mulieribus |url= |location=Leiden, New York City |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |pages=187–199 |isbn=978-9-004-32988-1 }}</ref> ===Stríð við Persa=== Þegar [[Kýros mikli]], stofnandi persneska [[Akkamenídaveldið|Akkamenídaveldisins]], bað Tómýris um að giftast sér í von um að ná völdum í ríki hennar skildi Tómýris hvað honum gekk til og hafnaði bónorðinu. Eftir höfnunina ráðfærði Kýros sig við [[Lýdía|Lýdíumanninn]] [[Krösos]] og ákvað síðan að gera innrás í ríki Massageta.{{sfn|Schmitt|2018}}{{sfn|Rollinger|2003}}<ref name="Gera"/> Þegar Kýros byrjaði að byggja brú yfir ána Araxes til að gera árás á Massageta ráðlagði Tómýris honum að láta sér nægja að ríkja yfir sinni þjóð og leyfa henni að ríkja yfir sinni. Massagetar hrundu fyrsta áhlaupi Kýrosar en eftir það lét Kýros gera ríkulega veislu í tjaldbúðum sínum með miklu víni og hörfa svo með her sinn til þess að lokka hermenn Massageta inn í fyrirsát.{{sfn|Mayor|2017}}{{sfn|Mayor|2014}}<ref name="Gera"/> ===Dauði Spargapísesar=== Massagetar voru helst vanir því að fá vímu úr gerjaðri meramjólk og kannabis líkt og margir gresjuhirðingjar á járnöld og því ekki vanir því að drekka vín. Þegar þeir komu til tjaldbúða Persa undir forystu [[Spargapíses]]ar, sonar Tómýrisar, urðu þeir fljótt ölvaðir og Kýros átti því auðvelt með að sigra þá og stráfella þá. Persar útrýmdu þannig um þriðjung af heri Massageta. Kýros tók Spargapíses til fanga og þegar rann af honum skildi hann hvaða stöðu hann var kominn í. Spargapíses bað Kýros um að leysa sig úr fjötrum og þegar Kýros varð við þeirri beiðni fyrirfór Spargapíses sér.{{sfn|Mayor|2017}}{{sfn|Mayor|2014}}<ref name="Gera"/> Þegar Tómýris komst að því að Spargapíses væri látinn sendi hún Kýrosi reiðilegt bréf þar sem hún kallaði vínið, sem hafði orðið her hennar og syni að aldurtila, ólyfjan sem ylli því að menn „[tækju] þvílík ærsl að illyrðin [streymdu] út úr [þeim] þegar vínið kemur saman við holdið“.{{sfn|Mayor|2017}}<ref name="Gera"/> Hún setti Kýrosi síðan úrslitakosti: {{Tilvitnun2|Nú gefur þú mér upp son minn og snýrð af þessu landi óskaddaður. Þú hefur þá lagt þriðjung hers Massageta undir ofdramb þitt. En ef þú gerir þetta ekki þá sver ég það við sólina sem er hæstur höfuðsmiður Massageta að hversu óslökkvandi blóðþyrstur sem þú ert mun ég þó seðja þig á blóði.<ref>{{Cite book|title=Rannsóknir|author=[[Heródótos|Heródótus frá Halíkarnassus]]|translator1=[[Stefán Steinsson]]|publisher=Mál og menning|year=2013|p=83|chapter=Kýrus fer gegn Massagetum|place=Reykjavík|isbn=9789979334095}}</ref>}} ===Dráp Kýrosar=== Samkvæmt frásögn Heródótosar (sem stangast á við ýmsar aðrar heimildir) leiddi Tómýris sjálf her Massageta til stríðs. Í næstu orrustu gegn her Kýrosar sigraði Tómýris Persa og tortímdi meirihluta hers þeirra. Kýros var sjálfur drepinn í bardaganum en Tómýris fann lík hans, skar af höfuð hans, setti það í belg fylltan með blóði og sagði við Kýros: „Svo sem ég lofaði mun ég nú seðja þig á blóði“.{{sfn|Schmitt|2018}}{{sfn|Mayor|2017}}{{sfn|Rollinger|2003}}<ref>{{cite web |url=https://www.iranicaonline.org/articles/cyrus-iiia |title=CYRUS iiia. Cyrus II as Portrayed by Xenophon and Herodotus |last=Faulkner |first=Robert |author-link= |date=2000 |website=[[Encyclopædia Iranica]] |publisher= |access-date=8 August 2011 }}</ref> ===Eftirmálar=== Samkvæmt annarri heimild um dauða Kýrosar eftir sagnaritarann [[Ktesías]] féll Kýros í bardaga gegn Derbíkum, sem líklega voru sami þjóðflokkur og Massagetar eða ættbálkur innan þjóðar Massageta. Samkvæmt þessari frásögn hlaut Kýros banasar í orrustu gegn Derbíkum og indverskum bandamönnum þeirra. Eftir það skarst bandamaður Kýrosar, Amorges konungur Amyrgía, í leikinn með her sínum og hjálpaði persnesku hermönnunum að sigra Derbíka. Kýros lifði í þrjá daga eftir þetta og varði tímanum í að koma skipulagi á veldi sitt og skipaði [[Spítakes]], son [[Sísamas]]ar, landstjóra yfir Derbíkum, áður en hann lést.{{sfn|Francfort|1988|p=171}}{{sfn|Dandamayev|1994}}<ref name="Schmitt"/><ref name="SchmittAmorges">{{cite web |url=https://iranicaonline.org/articles/amorges |title=AMORGES |last=Schmitt |first=Rüdiger |author-link=Rüdiger Schmitt |date=1994 |website=[[Encyclopædia Iranica]] |publisher= |access-date=2022-07-12 |quote= }}</ref> Ekkert meira er vitað um Tómýris eftir stríðið gegn Kýrosi. Árið 520 f.Kr. réði konungur að nafni [[Skunkha]] yfir Massagetum. Hann gerði uppreisn gegn Persum þar til einn eftirmanna Kýrosar, [[Daríus 1.]] Persakonungur, gerði út herför gegn Sökum frá 520 til 518 f.Kr., sigraði Massageta, tók Skunkha til fanga og setti hans í stað konung á valdastól sem var hliðhollur Akkamenídaríkinu.<ref name="SchmittAmorges"/><ref>{{cite web |url=https://www.iranicaonline.org/articles/darius-iii |title=DARIUS iii. Darius I the Great |last=Shahbazi |first=A. Shapur |author-link=Alireza Shapour Shahbazi |date=1994 |website=[[Encyclopædia Iranica]] |publisher= |access-date=8 August 2022 }}</ref> == Arfleifð == [[File:Queen Tomyris and the head of Cyrus the Great.jpg|thumb|Tómýris drottning og höfuð Kýrosar mikla, eftir Mattia Preti.]] Sagan af Tómýris hefur verið mörgum vestrænum listamönnum að innblæstri. [[Rubens]],<ref name="staratel">{{cite web |url=http://www.staratel.com/pictures/rubens/pic127.htm |title=Питер Пауэль Рубенс (Peter Paul Rubens). Queen Tomyris before the Head of Cyrus. Масло на холсте. The Museum of Fine Arts, Boston, MA, USA |publisher=staratel.com (Russian) |year=2006 |access-date=2010-05-14 }}</ref> [[Francesco Allegrini|Allegrini]],<ref name="famsf">{{cite web |url=http://search3.famsf.org:8080/view.shtml?keywords=%41%6E%6E&artist=&country=&period=&sort=&start=61&position=67&record=58085 |title = Francesco Allegrini, attrib. to Italian, 1587&nbsp;– 1663, Tomyris and Cyrus, 17th century |publisher = Fine Arts Museums of San Francisco |year=2006 |access-date=2010-05-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915224534/http://search3.famsf.org:8080/view.shtml?keywords=%41%6E%6E&artist=&country=&period=&sort=&start=61&position=67&record=58085 |archive-date=2009-09-15}}</ref> [[Luca Ferrari]],<ref name="bridgemanart">{{cite web |url=http://www.bridgemanart.com/image/Ferrari-Luca-1605-54/Queen-Tomyris-with-the-head-of-Cyrus-the-Great/278a5c83363f42b787cebe6e53d72c18?key=Tomyris%20Luca%20Ferrari&filter=CBPOIHV&thumb=x150&num=15&page=1 |title=Queen Tomyris with the head of Cyrus the Great by Ferrari, Luca (1605–54) |publisher=Bridgeman Art Library |access-date=2010-05-14 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110719123012/http://www.bridgemanart.com/image/Ferrari-Luca-1605-54/Queen-Tomyris-with-the-head-of-Cyrus-the-Great/278a5c83363f42b787cebe6e53d72c18?key=Tomyris%20Luca%20Ferrari&filter=CBPOIHV&thumb=x150&num=15&page=1 |archive-date=2011-07-19 |url-status=dead }}</ref> [[Mattia Preti]], [[Gustave Moreau]] og myndhöggvarinn [[Severo Calzetta da Ravenna]]<ref name="Frick-Collection">{{cite web |url=http://collections.frick.org/Obj555$7985 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005020704/http://collections.frick.org/Obj555$7985 |url-status=dead |archive-date=2013-10-05 |title =The Frick Collection |publisher=collections.frick.org |date=1998–2005 |access-date= 2010-05-14}}</ref> eru meðal þeirra sem hafa lýst ævi Tómýrisar og sigri hennar gegn Kýrosi í verkum sínum. [[Eustache Deschamps]] nefndi Tómýris í kveðskap sínum meðal níu framúrskarandi kvenskörunga. Í elsta leikriti [[Shakespeare]]s, ''[[Hinrik sjötti: 1. hluti]]'', vísar greifynjan af Auvergne til Tómýrisar á meðan hún bíður komu Talbots lávarðar.<ref>{{Cite web |title=Henry VI, part 1: Entire Play |url=http://shakespeare.mit.edu/1henryvi/full.html |access-date=2023-09-07 |website=shakespeare.mit.edu}}</ref> Í leikritinu er hún kölluð Skýþadrottning fremur en drottning Massageta, sem bendir til þess að hann hafi notast við eina af tveimur heimildum, stytta útgáfu [[Marcus Junianus Justinus|Marcusar Junianusar Justianusar]] á verkum eftir [[Trogus Pompeius]]<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/stream/iustinihistoria00unkngoog#page/|title = Iustini Historiae Philippicae|year = 1831}}</ref> á latínu, eða þýðingu eftir [[Arthur Golding]] frá 1564.<ref>''The Reader's Companion to The Death of Shakespeare'', by Jon Benson https://books.google.com/books?id=ekygCwAAQBAJ{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Árið 1707 var óperan ''Tómýris, drottning Skýþíu'' frumsýnd í London.<ref>{{cite web |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/100217185 |website=hathi.trust.org |title=Thomyris, queen of Scythia. An opera, as it is perform'd at the Theatre Royal in Drury-Lane. Most humbly inscrib'd to the Right Honourable the Lord Ryalton. By P. Motteux. |publisher=HathiTrust Digital Library |access-date=8 December 2019}}</ref><ref name="Griffel2012">{{cite book|author=Margaret Ross Griffel|title=Operas in English: A Dictionary|url=https://books.google.com/books?id=Y8bQAwAAQBAJ&pg=PR13|date=21 December 2012|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-8325-3|page=13}}</ref> Nafninu Tómýris hefur brugðið fyrir í [[dýraflokkunarfræði]], á mölflugutegundinni ''Hypena'' í Mið-Afríku og fiðrildategundinni ''Tamyris''.<ref>{{cite web|url=http://www.nhm.ac.uk/our-science/data/butmoth/search/GenusDetails.dsml?NUMBER=29417.0|title=Butterflies and Moths of the World|date=2023 |publisher=[[Natural History Museum, London|Natural History Museum]] Website|doi=10.5519/s93616qw |access-date=September 22, 2016 |author1=Natural History Museum |last2=Pitkin |first2=Brian |last3=Jenkins |first3=Paul }}</ref> [[590 Tomyris]] er nafn á [[reikistirni]]. [[Kasakstan]] lítur á Tómýris sem þjóðhetju sína og hefur gefið út myntir henni til heiðurs.{{sfn|Mayor|2017}} ==Heimildir== {{refbegin}} * {{cite book |editor-last1=Dani |editor-first1=Ahmad Hasan |editor-link1=Ahmad Hasan Dani |editor-last2=Harmatta |editor-first2=János |editor-link2=János Harmatta | editor-last3=Puri |editor-first3=Baij Nath |editor-link3=Baij Nath Puri |editor-last4=Etemadi |editor-first4=G. F. |editor-last5=Bosworth |editor-first5=Clifford Edmund |editor-link5=Clifford Edmund Bosworth |last=Dandamayev |first=M. A. |author-link=Muhammad Dandamayev |date=1994 |series=History of Civilizations of Central Asia |volume=2 |title=The Development of Sedentary and Nomadic Civilizations: 700 B.C. to A.D. 250 |chapter=Media and Achaemenid Iran |url= |location=[[Paris]], [[France]] |publisher=[[UNESCO]] |pages=35–64 |isbn=978-9-231-02846-5 }} * {{cite book |editor-last1=Boardman |editor-first1=John |editor-link1=John Boardman (art historian) |editor-last2=Hammond |editor-first2=N. G. L. |editor-link2=N. G. L. Hammond |editor-last3=Lewis |editor-first3=D. M. |editor-link3=David Malcolm Lewis |editor-last4=Ostwald |editor-first4=M. |editor-link4=Martin Ostwald |last=Francfort |first=Henri-Paul |author-link=Henri-Paul Francfort |date=1988 |title=The Cambridge Ancient History |volume=4 |chapter=Central Asia and Eastern Iran |location=[[Cambridge]], [[United Kingdom]] |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-22804-6 }} * {{cite book |last=Mayor |first=Adrienne |author-link=Adrienne Mayor |date=2014 |title=The Amazons: Lives and Legends of Warrior Women across the Ancient World |url=https://archive.org/details/amazonsliveslege0000mayo|location=[[Princeton, New Jersey|Princeton]], [[United States]] |publisher=[[Princeton University Press]] |pages=[https://archive.org/details/amazonsliveslege0000mayo/page/142 143]–144 |isbn=978-0-691-14720-8 }} * {{cite web |url=https://www.iranicaonline.org/articles/amazons-ii |title=AMAZONS IN THE IRANIAN WORLD |last=Mayor |first=Adrienne |author-link=Adrienne Mayor |date=2017 |website=[[Encyclopædia Iranica]] |publisher= |access-date=20 July 2022 }} * {{cite web |url=https://www.iranicaonline.org/articles/herodotus-iv |title=HERODOTUS iv. CYRUS ACCORDING TO HERODOTUS |last=Rollinger |first=Robert |author-link=Robert Rollinger |date=2003 |website=[[Encyclopædia Iranica]] |publisher= |access-date=20 July 2022 }} * {{cite web |url=https://www.iranicaonline.org/articles/massagetae |title=MASSAGETAE |last=Schmitt |first=Rüdiger |author-link=Rüdiger Schmitt |date=2018 |website=[[Encyclopædia Iranica]] |publisher= |access-date=20 July 2011 }} {{refend}} ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Drottningar]] [[Flokkur:Fólk fætt á 6. öld f.Kr.]] [[Flokkur:Massagetar]] tjq3yps2w2f2px6fhgn0gr4f2fzemfo 0 191079 1964808 1963984 2026-05-29T22:44:50Z Olafurbjorns 105113 1964808 wikitext text/x-wiki '''Nýdönsk 25''' er viðhafnarútgáfa sem gefin var út árið 2012 í kjölfar 25 ára afmælistónleika íslensku hljómsveitarinnar [[Nýdönsk]], sem haldnir voru í Eldborgarsal Hörpu þann 22. september 2012.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5775590?iabr=on|title=Fiðrildi í maganum á 25 ára afmælinu|date=2012-09-15.|publisher=[[Fréttablaðið]]|page=26|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2012582564d/nydonsk-fagnar-25-ara-afmaeli-i-eldborg|title=Nýdönsk fagnar 25 ára afmæli í Eldborg - Vísir|date=2012-03-26.|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-22}}</ref> Útgáfan samanstendur af einum disk með hljóðupptöku af tónleikunum, DVD mynddiski með upptöku frá tónleikunum, auk eins disks með þremur nýjum lögum, ábreiðu Nýdanskrar af laginu Umboðsmenn drottins og ábreiðum og endurhljóðblöndunum fjölmargra listamanna af lögum Nýdanskrar. Sérstakir gestir á tónleikunum í Hörpu voru [[Hjaltalín]], Svanhildur Jakobsdóttir, Urður Hákonardóttir, [[Kristján Kristjánsson (f. 1956)|KK]] og Unnsteinn Manuel Stefánsson. == Lagalistar == '''Geisladiskur 1''' # Hjálpaðu mér upp # Skynjun # Þá kemur þú # Ég ætla að brosa # Stúlka # Grjót # Freistingar # Á sama tíma að ári (ás. Svanhildi Jakobsdóttur) # Alla tíð # Svefninn laðar (ás. Urði Hákonardóttur) # Flugvélar # Fram á nótt (ás. Unnsteini Manuel Stefánssyni) # Uppskeran # Frelsið (ás. [[Kristján Kristjánsson (f. 1956)|KK]]) # Alelda # Ilmur # Horfðu til himins # Nostradamus # Allt '''Geisladiskur 2''' # Uppskeran # Ég ætla að brosa # Í nánd # Umboðsmenn drottins # Frelsið # Fram á nótt ([[Retro Stefson]]) # Svefninn laðar ([[GusGus|GusGus]]) # Á sama tíma að ári ([[Tilbury (hljómsveit)|Tilbury]]) # Hunang ([[Hjaltalín]] (live)) # Alelda (Nuke Dukem remix) # Alelda (Summer and Breeze remix) # Í nánd (Bacon and Beer remix) '''DVD mynddiskur''' # Hjálpaðu mér upp # Þú ert svo # Skynjun # Þá kemur þú # Afneitum draumunum # Hunang (Hjaltalín) # Ég ætla að brosa # Stúlka # Grjót # Freistingar # Á sama tíma að ári (ás. Svanhildi Jakobsdóttur) # Alla tíð # Svefninn laðar (ás. Urði Hákonardóttur) # Flugvélar # Fram á nótt (ás. Unnsteini Manuel Stefánssyni) # Uppskeran # Frelsið (ás. KK) # Alelda # Ilmur # Foss # Horfðu til himins # Nostradamus # Allt == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 2012]] [[Flokkur:Nýdönsk]] mmq0o9dades0691alnq0f984p26j48a 2 191103 1964758 1964319 2026-05-29T15:58:24Z MyraMidnight 41218 leika mér með nafbar 1964758 wikitext text/x-wiki {{Notandi | nafn = Stefanía (Mýra Midnight) | búseta = Reykjavík | mynd = MyraMidnight ljósmynd.jpg | myndatexti = | fæðingardagur = 13. Júlí 1987 | fæðingarstaður = Reykjavík | þekktur_fyrir = Eitthvað | titill = Tölvunarfræðingur | notendakassar = {{Notandi rvk}} {{Notandi BSc}} {{Notandi anime}} {{Notandi manga}} {{babel-plain|is-N|en-4|es-1}} | litur1 = | litur2 = BEAEE8 }} {{snið:navbar|Notandi:MyraMidnight/Upplýsingar|plain=1|noedit=1|style=float:right}} Hæhæ, ég heiti Stefanía, en kallast yfirleitt '''Mýra Midnight''' á netinu, fædd 1987. Fædd og uppalin á Íslandi, ættuð frá Filippseyjum. Gift, tveggja barna móðir úr Reykjavík, listakona og útskrifaður tölvunarfræðingur með áherslu á vefþróun og bakgrunn í almennri hönnun. Ég hef sett upp nokkrar [[MediaWiki|upplýsingagáttir]] og bætt við upplýsingum á ýmsar gáttir yfir árin, þar sem ég hef alltaf haft mikið dálæti á upplýsinga arkitektúr og upplýsingaveitum. Ég hef lengi haft áhuga á [[w:Furry fandom|loðboltunum]], sem er einstaklega fjölbreytt áhugamál að mínu mati og mjög listrænt í kjarnann. Hef alltaf haft gaman að teikna slíkar verur og föndrað grímur tendar þeim þegar maður hefur tíma til þess. Einnig gefur það manni skemmtilega persónu til að setja í forgrunninn þegar maður er á netinu. ojl605hjjb65n9xsdh84j2tnitarxf9 1964759 1964758 2026-05-29T16:15:42Z MyraMidnight 41218 1964759 wikitext text/x-wiki {{Notandi | nafn = Stefanía (Mýra Midnight) | búseta = Reykjavík | mynd = MyraMidnight ljósmynd.jpg | myndatexti = | fæðingardagur = 13. Júlí 1987 | fæðingarstaður = Reykjavík | þekktur_fyrir = Eitthvað | titill = Tölvunarfræðingur | notendakassar = {{Notandi rvk}} {{Notandi BSc}} {{Notandi anime}} {{Notandi manga}} {{babel-plain|is-N|en-4|es-1}} | litur1 = | litur2 = BEAEE8 }} <span style="float:right">[<span class="plainlinks" title="Edit this template">[{{fullurl:Notandi:MyraMidnight/Upplýsingar|action=edit}} edit]</span>]</span> Hæhæ, ég heiti Stefanía, en kallast yfirleitt '''Mýra Midnight''' á netinu, fædd 1987. Fædd og uppalin á Íslandi, ættuð frá Filippseyjum. Gift, tveggja barna móðir úr Reykjavík, listakona og útskrifaður tölvunarfræðingur með áherslu á vefþróun og bakgrunn í almennri hönnun. Ég hef sett upp nokkrar [[MediaWiki|upplýsingagáttir]] og bætt við upplýsingum á ýmsar gáttir yfir árin, þar sem ég hef alltaf haft mikið dálæti á upplýsinga arkitektúr og upplýsingaveitum. Ég hef lengi haft áhuga á [[w:Furry fandom|loðboltunum]], sem er einstaklega fjölbreytt áhugamál að mínu mati og mjög listrænt í kjarnann. Hef alltaf haft gaman að teikna slíkar verur og föndrað grímur tendar þeim þegar maður hefur tíma til þess. Einnig gefur það manni skemmtilega persónu til að setja í forgrunninn þegar maður er á netinu. 2mf307m9p403waf3fyjp76cdqg7rsqg 0 191117 1964761 1964412 2026-05-29T16:34:39Z Masae 538 /* Ísland og Erkibiskupsdæmið í Bremen */ 1964761 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Wappen Erzbistum Bremen.png|thumb|alt=Skjaldarmerki erkibiskupsins í Bremen|Skjaldarmerki erkibiskupsins í Bremen]] [[Mynd:Erzbistum Bremen 1245–1517.png|thumb|alt=Bleiki og rauðleiti liturinn sýnir Erkibiskupsdæmið í (Hamborg-)Bremen frá árinu 1245 og fram að siðaskiptunum, eftir að hafa misst Norðurlönd og vígslubiskupdæmin í Eystrasaltsríkinum |Bleiki og rauðleiti liturinn sýnir Erkibiskupsdæmið í (Hamborg-)Bremen frá árinu 1245 og fram að siðaskiptunum, eftir að hafa misst Norðurlönd og vígslubiskupdæmin í Eystrasaltsríkinum ]] '''Erkibiskupsdæmið í Bremen''' (þýska: Erzbistum Bremen; latín: Archidioecesis Bremensis), einnig kallað '''Erkibiskupsdæmið Hamborg-Bremen''', var [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskt]] erkibiskupsdæmi innan [[Heilaga rómverska ríkið|Hins Heilaga rómverska ríki]]s frá um 787 til 1540. Eftir [[Siðaskiptin|siðaskiptin]] 1540 var það [[Lúterstrú|lúterskt]] erkibiskupsdæmi fram til 1648. Erkibiskupsdæmið var svo endanlega lagt niður með [[Vestfalski friðurinn|Vestfalska friðinum]] 1648. Þegar erkibiskupsdæmið var á hártindi náði það yfir alla þýsku Norðursjávarströndina, þar á meðal borgirnar [[Hamborg]] og [[Bremen]], auk [[Norðurlöndin|Norðurlanda]] og hluta af [[Eystrasaltslöndin|Eystrasaltslöndunum]]. Það var stærsta kirkjuumdæmi miðalda, þar til Norðurlöndin voru klofin frá og fengu eigið norrænt erkibiskupsdæmi. [[Adam frá Brimum]] skrifaði sögu erkibiskupdæmisins á seinni hluta 11. aldar. ==Ísland og Erkibiskupsdæmið í Bremen== Erkibiskupsdæmið hafði mikilvæg áhrif á [[Kristnitakan á Íslandi|kristni á Ísland]] í upphafi. Íslensk miðaldarit nefna nokkra erlendir menn sem komu til landsins til að boða kristni, þar á meðal er tveir nafngreindir, [[Friðrekur]] og [[Þangbrandur]] sem eru sagðir koma frá [[Saxland|Saxlandi]].<ref> Hjalti Hugason. „Hver var fyrsti íslenski trúboðinn?“ Vísindavefurinn, 19. desember 2017, sótt 23. maí 2026, .</ref> Þeir hafa þá vafalaust verið tengdir Erkibiskupsdæminu í Bremen sem náði meðal annars yfir Saxland og sá um kristniboð á Norðurlöndum. Um Friðrek (latína nafn: Fridericus)<ref> D'Angelo, Francesco (2016). "Althing of 1000 and the Conversion of Iceland to Christianity". In Curta, Florin; Holt, Andrew (eds.). Great Events in Religion: An Encyclopedia of Pivotal Events in Religious History. ABC-CLIO. pp. 481–483. ISBN 978-1-61069-566-4.</ref> er lítið vitað og ekkert í erlendum heimildum. Heldur meira er vitað um [[Þangbrandur|Þangbrand]] (latneskt nafn: Theobrandus)<ref> Bagge, Sverre (2011) Theodoricus Monachus: The Kingdom of Norway and the History of Salvation (Chapter 4, Historical Narratives and Christian Identity on a European PeripheryEditor: Ildar H. Garipzanov, Publisher: Turnhout Brepols) ISBN 978-2-503-53367-4</ref> sérstaklega um vist hans hjá [[Ólafur Tryggvason|Ólafi Tryggvasyni]], [[Noregskonungar|Noregskonungi]]. Þegar [[Ísleifur Gissurarson]] (eldri stafsettning: Ísleifur Gizurarson) var valinn af Aþíngi 1055<ref> Byock, Jesse (2001). Viking Age Iceland. Penguin Books.Bls. 306. ISBN 978-0-14-029115-5.</ref> sem [[biskup]] hafði hann verið við nám í Herford klaustrinu (Stift Herford)í Þýskalandi<ref> Helge Bei der Wieden: Bischof Isleif Gissurarson und seine Erziehung in Herford. In: Historisches Jahrbuch für den Kreis Herford. Band 15, 2008, Bls. 55–61.</ref>. Hann var vígður biskup af [[Adalbert erkibiskup|Adalbert erkibiskupi]] í Bremen 1056. Íslenska kirkjan heyrði undir Erkibiskupsdæmið í Bremen frá stofnun fram til 1104 þegar erkibiskupsdæmið í [[Lundur (Svíþjóð)|Lundi]] var stofnað fyrir kirkjur Norðurlanda. Árið 1152 var stofnað sérstakt erkibiskupsdæmi fyrir Noreg og skattlönd, þar meðal með erkibiskupsstól í [[Niðarós|Niðarósi]]. ==Sögubrot== Árið 831 gerði [[Gregoríus 4.]] [[páfi]] Hamborg að erkibiskupsstól og árið 834 var [[Benediktsregla|Benediktsmunkurinn]] [[Ansgar]] ([[latína]]: Ansgarius) vígður fyrsti [[Erkibiskup|erkibiskupinn]]. Danskir [[Víkingar|víkingar]] réðust á Hamborg árið 845, rændu og ruppluð og brenndu borgina. Þess vegna var erkibiskupsstóllinn í Hamborg sameinaður biskupssetrinu í Bremen og sæti erkibiskupsins flutt til Bremen sem þótti öruggari staður fyrir árásum. [[Karlamagnús]] hafði sett biskupsstóll í Bremen 787. Ansgar var erkibiskup í hinu sameinaða erkibiskupsdæmi Hamborg-Bremen frá 848 til 865. Ansgar hafði mikil áhrif á útbreiðslu kristni á Norðurlöndum. Árið 826 fór hann fyrir hóp trúboða til [[Danmörk|Danmerkur]] og árið 831 var hann skipaður trúboðsbiskup. Árið 832 varð hann einnig útnefndur af Gregoríusi 4. sem fulltrúi páfa fyrir löndin í norðri, Danmörku og fyrir [[Slavar|Slava]] (latína: ''Legatus Papalis pro terrae septentrionales, Dania et Slavis'') <ref> Johann Hesse (2018), [ https://www.gemeindenetzwerk.de/?p=15746 Ansgar – Der Apostel des Nordens] Das Gemeindenetzwerk </ref>. Ansgar dvaldi um tíma bæði hjá [[Sveinn Ástríðarson|Sveini Ástríðarsyni]] Dankonungi og [[Björn á Haugum|Birni á Haugum]], og hjá [[Ólafur konungur Svíþjóð|Ólafi konungi]] í [[Birka]] í [[Svíþjóð]].<ref>Rimbert: Vita Anskarii. In: Josef Schmale (Hrsg.): Quellen des 9. und 11. Jahrhunderts zur Geschichte der Hamburgischen Kirche und des Reiches. Darmstadt 2000, Bls. 16–133 (Neu übertragen von Werner Trillmich)., s. a. Hans-Walter Stork, Art. III.13 Rimbert, Vita Anskarii, in: Holger Kempkens/Christiane Ruhmann (Hrsg.): Corvey und das Erbe der Antike (Ausstellungskatalog), Petersberg 2024, bls. 328 ff.</ref> Ansgar hefur þess vegna oft verið nefndur ''Postuli Norðurlanda''. Opinbert nafn hins sameinaða biskupsdæmis varð ''Erkibiskupsdæmi Hamborgar og biskupsdæmi Breme''n (latína: ''Archidioecesis Hamburgensis et Dioecesis Bremensis''; [[þýska]]: ''Erzbistum Hamburg und Bistum Bremen'') eða stytt sem ''Erkibiskupsdæmið Hamborg-Bremen'' (latína: ''Archidioecesis Hamburgensis-Bremensis''; þýska: ''Erzbistum Hamburg-Bremen'') . Erkibiskupinn í [[Köln]] reyndi að koma í veg fyrir sameininguna, því hún þýddi að biskupsdæmið í Bremen og norður Þýskaland yrði skilin frá kirkjusvæði Kölnar, en páfi [[Nikulás 1. páfi|Nikulás 1.]] staðfesti sameininguna ár 870. <ref> Alf Henrikson (1070). Nordens historier i bilder och beläten. útgefandi Geber. ISBN 99-0100119-6</ref> Formlega hélst þetta samband milli erkibiskupsdæmis og biskupsdæmis þar til Bremen árið 1072 var gert að erkibiskupsdæmi en erkibiskupsdæmið í Hamborg var lagt niður árið 1224. Nafnið var þá ''Erkibiskupsdæmið Bremen'' (latína: ''Archidioecesis Bremensis''; þýska: ''Erzbistum Bremen'') ===Valdabarátta=== Valdahlutföll veraldlegra yfirvalda og kirkjunnar þróuðust mjög ólíkt í vestur og austurhluta þess sem hafði verið Rómaveldi. [[Býsansríkið]] með keisaranum í [[Konstantínópel]] hélt velli í austri og keisarinn var formlega stjórnandi kirkjunnar og skipaði [[Biskup|biskupa]] og [[Patríarki|patríarka]]. Eingin kirkjuleg miðstjórn fyrir utan keisaraveldið var til, hver patríarki sjórnaði sínu kirkjusvæði og [[Patríarkatið í Konstantínópel|erkibiskupinn í Konstantínópel]] var einungis “f''remstur meðal jafningja''” (''Primus inter pares'') og hafði ekkert vald yifir öðrum erkibiskupum eða patríörkum. [[Vestrómverska ríkið]] féll og úr leifum þess urðu síðar til ný ríki, meðal annars [[Frankaveldi|Frankaríkið]] og síðar [[Hið Heilaga rómverska ríki]]. Páfinn í [[Róm]] var hins vegar leiðtogi og stjórnandi kirkjunnar. Leiðtogar þessara nýju ríkja leituðust eftir að fá samkonar vald yfir kirkjunni eins og keisarinn í Konstantínópel. Hinu Heilaga rómverska ríki tókst að nokkru frá og með 962 að styrkja keisaravaldið yfir kirkjunni og ráða vali páfa og skipun biskupa.Viðbrögð kirkjunnar urðu það sem kallað var [[skrýðingardeilan]] (latína: ''Controversia de Investitura''.) Á 11.og 12. öld barðist páfaveldið gegn því að veraldleg yfirvöld skipuðu (skrýddu) háttsetta embættismenn kirkjunnar, svo sem biskupa og ábóta eða val páfa. Höfuðdeilan stóð milli páfa og keisara hins Heilaga rómverska ríkis og hófst árið 1075. <ref> Blumenthal, Uta-Renate (1988). The Investiture Controversy: Church and Monarchy from the Ninth to the Twelfth Century. University of Pennsylvania Press. doi:10.9783/9780812200164. ISBN 978-0-8122-8112-5.</ref> Erkibiskupstóllinn í Hamborg-Bremen kom til að gegna lykilhlutverki í þessari deilu þar sem hann studdi keisaravaldið, Adalbert frá Brimum (erkibiskup 1043-1072) reyndi meðal annars að skapa sér embætti sem partíarki „landana í norðri“, kirkjudæmi sem næði yfir í Norður-Þýskaland, Norðurlönd og Eystrasaltsríkin eins óháð og mögulegt var frá páfanum í Róm. Tilraunir hans mættu mikilli andstöðu á Norðurlöndum, ekki síst vegna þess norrænu kirkjurnar höfðu mikið samband við ensku kirkjuna og [[erkibiskupinn af Kantaraborg]] (enska: Archbishop of Canterbury). <ref> Lesley Abrams (1995). [https://www.jstor.org/stable/44510026 The Anglo-Saxons and the Christianization of Scandinavia ] Anglo-Saxon England, Vol. 24 (1995), bls. 213-249. Cambridge University Press</ref> Norrænu konungarnir þrír, [[Sveinn Ástríðarson]] í Danmörku, [[Haraldur harðráði]] í Noregi og [[Emundur gamli]] í Svíþjóð voru mjög andvígir auknum þýskum völdum yfir lönd þeirra og ásamt sterkri andstöðu páfa var komið í veg fyrir tilraun Adalberts. <ref>Sawyer, Birgit and Sawyer, Peter. (1993.) Medieval Scandinavia: From Conversion to Reformation circa 800–1500 (The Nordic Series 17). Minneapolis, MN: University of Minnesota Press. Bls. 96-108</ref> Til að losna undan þýskum yfirráðum sóttust norrænu kóngarnir eftir því að fá eigið erkibiskupsdæmi. Danakonungurinn [[Eiríkur góði]] fór til Rómar 1098 til að hitta páfan [[Úrbanus 2.]] með beiðni um að Lundur yrði sjálfstæð miðstöð norrænu kirkjunnar. Sjálfstætt erkibiskupsdæmi var stofnað í Lundi á [[Skánn|Skáni]] <ref>Skánn var hluti af danska konungsríkin frá 980 þangað til 1658 þegar það var hernumið af Svíþjóð. Frá 1658 til 1720 var Skánn ekki hluti af, heldur eins konar nýlenda, svokallað „innlent, erlent land“ ("inrikes, utländskt land".) Harrison, Dick (2020). ”Försvenskningen”. Stormaktens undergång. Historiska media. ISBN 978-91-7789-216-8. Läst 29 juli 2024.</ref> 1104 og þar með hættu Norðurlönd að formlega lúta erkibiskupsdæminu Hamborg-Bremen. Þetta vakti mikla gremju og mótspyrnu erkibiskupana í Bremen sem héldu áfram að halda fram rétti sínum til yfirráða með stuðningi þýska keisarans. Árið 1152 gerðu biskupar Hamborgar nýja tilraun með stuðningi [[Friðrik barbarossa|Friðriks Barbarossa]] en árið 1156 viðurkenndu þeir að lokum sjálfsákvörðunarrétt norrænu kirkjusvæðanna.<ref> Christensen, A. E. (1976). Archbishop Asser, the emperor and the Pope: The first Archbishop of Lund and his straggle for the independence of the Nordic church. Scandinavian Journal of History, 1(1–4), 25–42. https://doi.org/10.1080/03468757608578895</ref> Árið 1152 var stofnað sérstakt erkibiskupsdæmi fyrir Noreg og skattlönd (það er [[Orkneyjar]], [[Hjaltlandseyjar|Hjaltland]], [[Suðureyjar]] og [[Mön]], [[Færeyjar]], [[Ísland]] og [[Grænland]]<ref> Ages Steinar Imsen (2011). Taxes, Tributes and Tributary Lands in the Making of the Scandinavian Kingdoms in the Middle Ages. Fagbokforlaget. ISBN: ‎8251928257 </ref> með erkibiskupsstól í Niðarósi. Sérstakt erkibiskupsdæmi fyrir Svíþjóð var stofnað 1164. === Ríki Þýsku riddaranna=== Erkibiskupsstóllinn í Bremen var þýðingarmikill í trúboði og kristnitöku í Eystrsaltslöndunum þegar [[Ríki Þýsku riddaranna]] (þýska: ''Staat des Deutschen Ordens''; latína: ''Civitas Ordinis Theutonici''),var stofnað á 13. öld. Eskibiskupsstóllinn sendi presta og trúboðsbiskupa till að styðja krossferðina. Þar voru stofnuð átta biskupsdæmi sem voru í stuttan tíma voru undir erkibiskupsdæminu í Bremen, eða þar til [[Ríga|Ríga-biskupsdæmið]] um 1250 var gert að erkibiskupsdæmi. <ref>Christiansen, Eric (1997). The Northern Crusades. London: Penguin Books. pp. 287. ISBN 0-14-026653-4.</ref> ===Lénsmenn keisara=== Á [[Miðaldir|miðöldum]] urðu erkibiskuparnir [[Lénsherra|lénsmenn]] yfir um þriðjung erkibiskupsdæmisins. Erkibiskupinn var því ekki aðeins stjórnandi kirkjumála á svæðinu heldur einnig veraldlegur stjórnandi. Fyrir utan að vera erkibiskup var hann líka svo kallaður ''ríkisfursti'' (þýska: ''Reichsfürst''; latína: ''princeps regni'' einnig ''princeps imperii'') í Hinu Heilaga rómverska ríki þar semþeir fengu lénið beint frá [[keisari|keisara]]. Borgirnar Bremen og Hamborg voru hins vegar ekki undir þessum ríkisyfirráðum erkibiskups í heldur heyrðu beint undir keisara sem lénsherra (svo nefnd ''freie Reichsstadt'' á þýsku). Bremen hafði öðlast þessi réttindi árið 1186 og Hamborg 1510. ===Siðaskipti og endalok=== Þau trúskipti sem kölluð eru [[siðaskiptin]] frá kaþólskri trú til [[Mótmælendatrú|mótmælendatrúar]] áttu sér stað í Norður-Þýskalandi um 1540. [[Kalvínismi|Kalvínistar]] urðu í meirihluta í Bremenborg en erkibiskupsdæmið varð [[Evangelísk-lúthersk kirkja|lútherskt]]. Síðasti kaþólski erkibiskupinn lést árið 1566 og var erkibiskupsdæmi rómversk-kaþólsku kirkjunni þá lagt niður. Það veraldarlega ríki sem erkibiskuparnir höfðu stjórnað hélt þó áfram að starfa með mótmælendabiskupum sem ríkisfurstum. Með [[Vestfalski friðurinn|Vestfalska friðinum]] 1648 var trúarlegt umgjörð erkibiskupsdæmisins afnumið og umbreytt í veraldlegt [[Hertogadæmi|hertogadæmi]] og [[Furstadæmi|furstdæminu]] Verden í ''Hertogadæmið Bremen og Furstadæmið Verden'' (þýska: ''Herzogtum Bremen und Fürstentum Verden''). Samkvæmt Vestfalska friðarsamningnum fékk Svíþjóð yfirráð yfir Hertogadæminu og það stóð yfir fram til 1715 þegar það sameinaðist ''[[Kjörfursti|Kjörfurstadæminu]] Braunschweig-Hannover''. ===Sjá einnig=== * [[Adam frá Brimum]] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Saga Þýskalands]] [[Flokkur:Heilaga rómverska ríkið]] [[Flokkur:Hamborg]] [[Flokkur:Bremen]] ipj3141s0cvae1g2qkszfgc3rup56vl 0 191152 1964714 1964683 2026-05-29T13:46:44Z MyraMidnight 41218 var að kynna mér orðaflokkana í balderdash. Lagaði gang leiks til að endurvarpa notkun flokka í stað bara orða. 1964714 wikitext text/x-wiki [[Mynd:The Balderdash board game and pieces 01.jpg|thumb|alt=balderdash spilið uppsett|Klassíska Balderdash spilið og fylgihlutir]] '''Balderdash''' er orða- og blekkingarleikur í formi [[Borðspil|borðspils]] þar sem keppendur eiga að sannfæra aðra um að þeirra útskýring á merkingu óvenjulegra eða óþekktra orða sé sú rétta. == Uppruni spilsins == '''Balderdash''' er byggt á eldri leik sem kallast [[Fictionary]], eða Orðabókaleikurinn, sem virkar nánast eins fyrir utan að orðin komu beint úr orðabókum í stað kortaspila. Borðspilið var skapað af Laura Robinson og Paul Toyne í Toronto, Ontario, [[Kanada]].<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/163/balderdash|title=Balderdash|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> Fyrsta útgáfan kom út árið 1984 í [[Kanada]] af ''the Canada Games Company''. [[TSR, Inc.]] kom út með bandaríska útgáfu þetta sama ár þar sem þeir fengu réttindin fyrir spilinu.<ref>''Balderdash'' leiðbeiningar, TSR Inc. útgáfan, 1984</ref> == Gangur leiks == Allir byrja á því að velja sér peð og setja það á upphafsreitinn á spilaborðinu, og svo kasta allir teningi til að ákvarða hver á að stjórna fyrstu lotunni, stjórnandinn er kallaður ''dasher'' og hinir eru þá keppendur. Dasher dregur eitt spjald úr bunka sem fylgir leiknum, á þessu spjaldi er listi af 5 flokkum og teningi er kastað til að velja einn af þeim. Ef rúllað er 6 þá fær Dasher að velja sjálfur flokkinn. Eftir að Dasher hefur lokið að lesa upp af spjaldinu, þá eiga allir keppendur að skrifa útskýringarnar sínar á meðfylgjandi blað, Dasher skrifar rétta útskýringuna af spjaldinu á sitt blað á meðan hinir skrifa hvað þeir halda að orðið þýði á sem mest sannfærandi hátt svo að aðrir velji það. Þegar allir hafa lokið við að skrifa, þá tekur Dasher við þeim án þess að neinn viti hver kom með hvaða útskýringu og skoðar svörin. Ef einhver skrifaði rétt svar á sitt blað, þá fá þeir strax þrjú stig, og ef fleirri en einn hafa rétt svar þá endar lotan (en þeir sem höfðu rétt svör fá stigin sín). Dasher stokkar svörin saman og les upp útskýringarnar fyrir hópinn, en sleppir að lesa sitt svar ef einhver annar kom með rétta svarið til að forðast endurtekningar. Hver og einn keppandi tekur fram hvaða útskýring þeir giski sé sú rétta. Keppendur sem giska á rétt svar fá tvö stig hver. Ef einhver giskar á rangt svar, þá fær sá sem skrifaði svarið eitt stig. Dasher fær þrjú stig ef engum tekst að giska á rétt svar. Allir færa sitt peð áfram um þann fjölda stiga sem þeir fengu í þeirri lotu. Næsti leikspilari á vinstri hönd verður Dasher fyrir næstu lotu og leikurinn endurtekur sig. Sá sem er fyrstur á leiðarenda vinnur. === Orðaflokkar === Upprunalega baldurdash spilið hafði einungis einn flokk, og það voru furðuleg orð. Í flestum nútíma útgáfum eru eftirfarandi fimm flokkar: * '''Orð''': þið fáið furðulegt (en raunverulegt) orð sem þið þurfið að útskýra * '''Fólk''': þið fáið nafn á raunverulegri manneskju og eigið að nefna eitthvað tengt þeim * '''Skammstafanir''': þið fáið skammstöfun sem þið þurfið að giska á hvað það stendur fyrir * '''Kvimyndir''': þið fáið nafn á örugglega óþekktri mynd og eigið að skálda lýsingu um söguþráð þess * '''Lög''': þið fáið ókláraða settningu af raunverulegum hlægilegum [[lög]]um sem þið eigið að ljúka. Það eru oft smá mismunur á milli útgáfa og afbrigða af '''Balderdash''' sem skipta út flokkum fyrir einhverja aðra, eins og dagsetningar í staðinn fyrir lög eða viðburðir í stað kvikmynda sem dæmi séu nefnd. == Heimildir == <references/> == Sjá Einnig == * [[Fimbulfamb]] [[Flokkur:Borðspil]] tdru9hxy0flaquj5dk63r3awoxoujn6 14 191154 1964715 2026-05-29T13:56:14Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Peningar]]“ 1964715 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Peningar]] 6ujo9rsjejlj8l6aiuwpq7djqojv9fe 14 191155 1964716 2026-05-29T13:57:12Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Ljós]]“ 1964716 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Ljós]] 70otb9padbe84tesae04s3plxkhqy5y 14 191156 1964717 2026-05-29T13:58:17Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Bókmenntir]]“ 1964717 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Bókmenntir]] tnfglighojgapnkwbc85ozm24k176i8 1964729 1964717 2026-05-29T14:25:47Z MyraMidnight 41218 lestur er afþreying :D (það er enginn áhugamál flokkur) 1964729 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Bókmenntir]] [[Flokkur:Afþreying]] 6qk3vdgf6x4egr3jhfawpq3s718g54m 0 191157 1964718 2026-05-29T13:59:01Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Mynd:Ilisimatusarfik-university-of-greenland.jpg|thumb|right|Grænlandsháskóli í Nuuk.]] '''Grænlandsháskóli''' ([[grænlenska]]: ''Ilisimatusarfik'': [[danska]]: ''Grønlands Universitet'') er eini [[háskóli]] [[Grænland]]s og býður upp á kennslu í fjórum deildum. Fjöldi nemenda er um 650. Skólinn var stofnaður árið 1987 og var upphaflega staðsettur í gömlu trúboðsstöðinni [[Neu Herrnhut]], en flutti árið 2009 í nýtt húsnæði í...“ 1964718 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Ilisimatusarfik-university-of-greenland.jpg|thumb|right|Grænlandsháskóli í Nuuk.]] '''Grænlandsháskóli''' ([[grænlenska]]: ''Ilisimatusarfik'': [[danska]]: ''Grønlands Universitet'') er eini [[háskóli]] [[Grænland]]s og býður upp á kennslu í fjórum deildum. Fjöldi nemenda er um 650. Skólinn var stofnaður árið 1987 og var upphaflega staðsettur í gömlu trúboðsstöðinni [[Neu Herrnhut]], en flutti árið 2009 í nýtt húsnæði í [[Nuuk]]. Háskólinn á aðild að [[Háskóli Norðurslóða|Háskóla Norðurslóða]] (UArctic).<ref>{{cite web|url=https://www.uarctic.org/members/member-profiles/8475/ilisimatusarfik-university-of-greenland|title=Ilisimatusarfik / University of Greenland|access-date=29.5.2026|website=UArctic}}</ref> == Tenglar== * [https://uk.uni.gl/ Vefur Grænlandsháskóla] {{stubbur}} [[Flokkur:Skólar á Grænlandi]] [[Flokkur:Nuuk]] [[Flokkur:Háskólar]] {{s|1987}} gze0ni275w43dl0krni94rh0nov4ujq 1964720 1964718 2026-05-29T13:59:51Z Akigka 183 1964720 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Ilisimatusarfik-university-of-greenland.jpg|thumb|right|Grænlandsháskóli í Nuuk.]] '''Grænlandsháskóli''' ([[grænlenska]]: ''Ilisimatusarfik'': [[danska]]: ''Grønlands Universitet'') er eini [[háskóli]] [[Grænland]]s og býður upp á kennslu í fjórum deildum. Fjöldi nemenda er um 650. Skólinn var stofnaður árið 1987 og var upphaflega staðsettur í gömlu trúboðsstöðinni [[Neu Herrnhut]], en flutti árið 2009 í nýtt húsnæði í [[Nuuk]]. Háskólinn á aðild að [[Háskóli Norðurslóða|Háskóla Norðurslóða]] (UArctic).<ref>{{cite web|url=https://www.uarctic.org/members/member-profiles/8475/ilisimatusarfik-university-of-greenland|title=Ilisimatusarfik / University of Greenland|access-date=29.5.2026|website=UArctic}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar== * [https://uk.uni.gl/ Vefur Grænlandsháskóla] {{stubbur}} [[Flokkur:Skólar á Grænlandi]] [[Flokkur:Nuuk]] [[Flokkur:Háskólar]] {{s|1987}} n4xthh9hu7f74kfizdbzbiog68qac5k 1964722 1964720 2026-05-29T14:00:39Z Akigka 183 Tilvísun á [[Háskólinn á Grænlandi]] 1964722 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Háskólinn á Grænlandi]] 044frh8l83ajq8muqvi53bepfra95nk 14 191158 1964719 2026-05-29T13:59:24Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Skólar eftir löndum]] [[Flokkur:Grænlensk menning]]“ 1964719 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Skólar eftir löndum]] [[Flokkur:Grænlensk menning]] 73b159s3cr8b7rn3ahptfw0cm2oo18l 14 191159 1964721 2026-05-29T13:59:57Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „:Aðalgrein:[[Lög]] [[Flokkur:Samfélag]]“ 1964721 wikitext text/x-wiki :Aðalgrein:[[Lög]] [[Flokkur:Samfélag]] kpg4huhvvt5rk1kc4twuf7u0imxslxf 1964724 1964721 2026-05-29T14:04:18Z MyraMidnight 41218 sýnist þetta eiga heima undir hér, fyrst lögfræði flokkurinn er tengdur við enska flokkinn Law 1964724 wikitext text/x-wiki :Aðalgrein:[[Lög]] [[Flokkur:Lögfræði]] ft6fw0alv2s36areatfyztjzarvgus4 14 191160 1964725 2026-05-29T14:07:35Z MyraMidnight 41218 tók mér ensku wikipedia til fyrirmyndar, hefði líka geta verið undir lifnaðarhættir ef það væri til 1964725 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Lífsstíll]] fdo4e727nrnlaxfn52nk6pdii6rq3zj 0 191161 1964726 2026-05-29T14:12:28Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Níkíta Khrústsjov]] 1964726 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Níkíta Khrústsjov]] npb1am51kz3t0sjnggkwee966ttan3i 0 191162 1964727 2026-05-29T14:14:08Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Mynd:ULapland.jpg|thumb|right|Höfuðstöðvar Háskóla Norðurslóða eru í [[Háskólinn í Lapplandi|Háskólanum í Lapplandi]] í [[Rovaniemi]] í Finnlandi.]] '''Háskóli Norðurslóða''' er samstarfsnet [[háskóli|háskóla]] í löndum sem liggja að [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]]. Netið var stofnað á vettvangi [[Norðurskautsráðið|Norðurskautsráðsins]] árið 2001.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20212108559d/haskoli-nordurs...“ 1964727 wikitext text/x-wiki [[Mynd:ULapland.jpg|thumb|right|Höfuðstöðvar Háskóla Norðurslóða eru í [[Háskólinn í Lapplandi|Háskólanum í Lapplandi]] í [[Rovaniemi]] í Finnlandi.]] '''Háskóli Norðurslóða''' er samstarfsnet [[háskóli|háskóla]] í löndum sem liggja að [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]]. Netið var stofnað á vettvangi [[Norðurskautsráðið|Norðurskautsráðsins]] árið 2001.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20212108559d/haskoli-nordursloda-i-tuttugu-ar|title=Há­skóli norður­slóða í tuttugu ár|author=Eyjólfur Guðmundsson|date=14. maí 2021|website=Vísir}}</ref> Nú eiga 197 háskólar og rannsóknarstofnanir aðild að Háskóla Norðurslóða, þar á meðal 10 frá Íslandi. [[Háskólinn á Akureyri]] og [[Stofnun Vilhjálms Stefánssonar]] voru meðal stofnaðila að háskólanetinu.<ref>{{cite journal|author=Þorsteinn Gunnarsson|title=Fræðin sem komu inn úr kuldanum|url=https://nome.unak.is/wordpress/volume-17-no-4-2022/fraedin-sem-komu-inn-ur-kuldanum/?pdf=18130|year=2022|journal=Nordicum-Mediterraneum|volume=17|number=4|pp=1-18}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.uarctic.org/ Vefur Háskóla Norðurslóða] {{stubbur}} [[Flokkur:Norðurslóðir]] [[Flokkur:Alþjóðleg samtök]] [[Flokkur:Rovaniemi]] {{s|2001}} pcbicfy2ehsoa5rfrruwrh1l2dz2lfr 1964730 1964727 2026-05-29T14:28:20Z Akigka 183 1964730 wikitext text/x-wiki [[Mynd:ULapland.jpg|thumb|right|Höfuðstöðvar Háskóla Norðurslóða eru í [[Háskólinn í Lapplandi|Háskólanum í Lapplandi]] í [[Rovaniemi]] í Finnlandi.]] '''Háskóli Norðurslóða''' er samstarfsnet [[háskóli|háskóla]] í löndum sem liggja að [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]]. Netið var stofnað á vettvangi [[Norðurskautsráðið|Norðurskautsráðsins]] árið 2001.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20212108559d/haskoli-nordursloda-i-tuttugu-ar|title=Há­skóli norður­slóða í tuttugu ár|author=Eyjólfur Guðmundsson|date=14. maí 2021|website=Vísir}}</ref> Nú eiga 197 háskólar og rannsóknarstofnanir aðild að Háskóla Norðurslóða, þar á meðal 10 frá Íslandi. [[Háskólinn á Akureyri]] og [[Stofnun Vilhjálms Stefánssonar]] voru meðal stofnaðila að háskólanetinu.<ref>{{cite journal|author=Þorsteinn Gunnarsson|title=Fræðin sem komu inn úr kuldanum|url=https://nome.unak.is/wordpress/volume-17-no-4-2022/fraedin-sem-komu-inn-ur-kuldanum/?pdf=18130|year=2022|journal=Nordicum-Mediterraneum|volume=17|number=4|pp=1-18}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.uarctic.org/ Vefur Háskóla Norðurslóða] {{stubbur}} [[Flokkur:Norðurslóðir]] [[Flokkur:Alþjóðleg samtök]] [[Flokkur:Norðurskautsráðið]] [[Flokkur:Rovaniemi]] {{s|2001}} fhpq6o04v58sftghs96vedjc59rwmr1 14 191163 1964732 2026-05-29T14:28:59Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Norðurslóðir]] [[Flokkur:Alþjóðasamtök]]“ 1964732 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Norðurslóðir]] [[Flokkur:Alþjóðasamtök]] os1xlw0b2e0he7xbx9j7ktckt0yv5zp 1964733 1964732 2026-05-29T14:29:12Z Akigka 183 1964733 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Norðurslóðir]] [[Flokkur:Alþjóðastofnanir]] q91w8hqqn4uqugq0247in0yubwby8fk 15 191164 1964735 2026-05-29T14:34:44Z MyraMidnight 41218 Nýr hluti: /* Eyðing */ 1964735 wikitext text/x-wiki == Eyðing == Held það ætti að eyða þessum flokki og líka [[:Flokkur:Spil og leikir eftir löndum]] þar sem það var endurtekning á [[:Flokkur:Leikir]] og [[:Flokkur:Spil]] [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 14:34 (UTC) pooazxza6isqa9p5oxkx43ix22sm97a 14 191165 1964736 2026-05-29T14:37:44Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Landafræði]]“ 1964736 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Landafræði]] 56y66w31om3tvkq7uh1y5bmd28anlni 14 191166 1964737 2026-05-29T14:41:36Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „:Aðalgrein: [[Titill]] [[Flokkur:Nöfn]] [[Flokkur:Menning]]“ 1964737 wikitext text/x-wiki :Aðalgrein: [[Titill]] [[Flokkur:Nöfn]] [[Flokkur:Menning]] d20t56mecu1yfeifmq78r5ia55iyfp7 14 191167 1964741 2026-05-29T14:45:51Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Bókmenntir]]“ 1964741 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Bókmenntir]] tnfglighojgapnkwbc85ozm24k176i8 14 191168 1964742 2026-05-29T14:48:25Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „:Aðalgrein:[[Microsoft Windows]] [[Category:Stýrikerfi]]“ 1964742 wikitext text/x-wiki :Aðalgrein:[[Microsoft Windows]] [[Category:Stýrikerfi]] nymr0tktrd1c6b7ny3r4u1nq724if1j 14 191169 1964743 2026-05-29T14:51:01Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Hreinlæti]]“ 1964743 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Hreinlæti]] teilg7wsqofiwy586jl5wcev9reva2h 14 191171 1964752 2026-05-29T15:25:31Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Bókaflokkar]] [[Flokkur:Fantasíur]]“ 1964752 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Bókaflokkar]] [[Flokkur:Fantasíur]] h8kfcuhzmfhuav18gpyqxvrrc6jup0x 14 191172 1964755 2026-05-29T15:31:10Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:2019]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir lokasýningarári|2019]]“ 1964755 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:2019]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir lokasýningarári|2019]] qzuef7a7m9tqg9myv53wbyqw09z2lmu 15 191173 1964762 2026-05-29T17:05:47Z Berserkur 10188 Nýr hluti: /* Víðtækt */ 1964762 wikitext text/x-wiki == Víðtækt == Er þetta ekki of víðtækt sem flokkur? [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:05 (UTC) oe0wkleflpr6j3q5tqt3v1sdiufuru0 1964764 1964762 2026-05-29T17:17:47Z Bjarki S 9 /* Víðtækt */ Svar 1964764 wikitext text/x-wiki == Víðtækt == Er þetta ekki of víðtækt sem flokkur? [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:05 (UTC) :Svo er til [[:Flokkur:Aðalstitlar]] sem er meira notaður. Best að sameina undir þeim titli? [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:17 (UTC) hnls0h5ilim5zob7bx9j3ingtdqmd1l 1964787 1964764 2026-05-29T19:45:44Z Berserkur 10188 /* Víðtækt */ 1964787 wikitext text/x-wiki == Víðtækt == Er þetta ekki of víðtækt sem flokkur? [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:05 (UTC) :Svo er til [[:Flokkur:Aðalstitlar]] sem er meira notaður. Best að sameina undir þeim titli? [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:17 (UTC) :: Ætli það ekki. Meina að líka eru til bókatitlar og verðlaunatitlar t.d. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 19:45 (UTC) l6z8djuu4skwkg2g85ketyspwwvujso 1964789 1964787 2026-05-29T19:53:59Z MyraMidnight 41218 /* Víðtækt */ Svar 1964789 wikitext text/x-wiki == Víðtækt == Er þetta ekki of víðtækt sem flokkur? [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:05 (UTC) :Svo er til [[:Flokkur:Aðalstitlar]] sem er meira notaður. Best að sameina undir þeim titli? [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:17 (UTC) :: Ætli það ekki. Meina að líka eru til bókatitlar og verðlaunatitlar t.d. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 19:45 (UTC) :::giska það þarf bara einhvert snið eins og þetta sem ég sá nýlega: [[w:Category:Lamps|Category:Lamps]] [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 19:53 (UTC) sh2ttybqcy08eb93td9y10tbqq25hdj 1964790 1964789 2026-05-29T20:00:18Z Berserkur 10188 1964790 wikitext text/x-wiki == Víðtækt == Er þetta ekki of víðtækt sem flokkur? [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:05 (UTC) :Svo er til [[:Flokkur:Aðalstitlar]] sem er meira notaður. Best að sameina undir þeim titli? [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:17 (UTC) :: Ætli það ekki. Meina að líka eru til bókatitlar og verðlaunatitlar t.d. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 19:45 (UTC) :::giska það þarf bara einhvert snið eins og þetta sem ég sá nýlega: [[w:Category:Lamps|Category:Lamps]] [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 19:53 (UTC) : Hmmm... ? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 20:00 (UTC) asb8030qf5tz5r07ctpjhtyn9wygbdb 1964791 1964790 2026-05-29T20:14:26Z MyraMidnight 41218 /* Víðtækt */ Svar 1964791 wikitext text/x-wiki == Víðtækt == Er þetta ekki of víðtækt sem flokkur? [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:05 (UTC) :Svo er til [[:Flokkur:Aðalstitlar]] sem er meira notaður. Best að sameina undir þeim titli? [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 17:17 (UTC) :: Ætli það ekki. Meina að líka eru til bókatitlar og verðlaunatitlar t.d. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 19:45 (UTC) :::giska það þarf bara einhvert snið eins og þetta sem ég sá nýlega: [[w:Category:Lamps|Category:Lamps]] [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 19:53 (UTC) : Hmmm... ? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 20:00 (UTC) ::[[w:Template:Category disambiguation]] hérna er sniðið sjálft sem ég var að meina, ef það er hvað þú ert að spá [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 29. maí 2026 kl. 20:14 (UTC) i4q0bisv5eju6s9j9jjdhfam5tu6vuh 14 191174 1964765 2026-05-29T17:27:08Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Skrif]]“ 1964765 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Skrif]] 66e8q6a32a2r8roa6brd50th049apz1 14 191175 1964774 2026-05-29T18:36:11Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Efnafræði]]“ 1964774 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Efnafræði]] 2r888adebxb7s4kfc5mqcofho8fnv3b 14 191176 1964775 2026-05-29T18:40:52Z MyraMidnight 41218 Set þetta bara hérna þá, konungsdætur í konungsdæmi 1964775 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Konungdæmi]] ez9ixtijc1alfemhaet3w3dqe07x0tz 14 191177 1964776 2026-05-29T18:42:07Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Efnafræði]]“ 1964776 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Efnafræði]] 2r888adebxb7s4kfc5mqcofho8fnv3b 14 191178 1964781 2026-05-29T18:57:00Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Konungdæmi]]“ 1964781 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Konungdæmi]] ez9ixtijc1alfemhaet3w3dqe07x0tz 14 191179 1964782 2026-05-29T19:00:06Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Læknisfræði]]“ 1964782 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Læknisfræði]] tq5b576zruovrbxo40y159ya85bb1z6 0 191180 1964786 2026-05-29T19:37:25Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „'''70 mínútur''' [[borðspil]]ið er byggt á skemmtiþáttunum [[70 mínútur]]. Leikspilarar ferðast eftir 70 reita braut á leikborði og þurfa að svara spurningum, gera brögð (sem kallast áskoranir) eða drekka ''Ógeðslega Drykkinn'' (sem inniheldur ýmislegt sem er blandað út í það meðfram leiknum). == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgame/41245/70-minutur 70 mínútur á BoardGameGeek] [[Flokkur:Íslensk borðspil]] {{stubbur}}“ 1964786 wikitext text/x-wiki '''70 mínútur''' [[borðspil]]ið er byggt á skemmtiþáttunum [[70 mínútur]]. Leikspilarar ferðast eftir 70 reita braut á leikborði og þurfa að svara spurningum, gera brögð (sem kallast áskoranir) eða drekka ''Ógeðslega Drykkinn'' (sem inniheldur ýmislegt sem er blandað út í það meðfram leiknum). == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgame/41245/70-minutur 70 mínútur á BoardGameGeek] [[Flokkur:Íslensk borðspil]] {{stubbur}} 59ts2y52oxuc6eklxvfhmhlj2ir7qz3 1964788 1964786 2026-05-29T19:46:24Z MyraMidnight 41218 fann örlítið meiri upplýsingar 1964788 wikitext text/x-wiki '''70 mínútur''' [[borðspil]]ið er byggt á skemmtiþáttunum [[70 mínútur]] sem var gefið út af [[PoppTV]] árið 2004. Fyrsti ''70 mín'' [[DVD]] fylgdi með spilinu.<ref name="popptv">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5484648#page/n10/mode/2up|title=Spilum þetta og sjáum svo til|website=www.tímarit.is|publisher=Dagblaðið Vísir - DV|page=11|date=26. nóvember 2004}}</ref> Leikspilarar ferðast eftir 70 reita braut á leikborði og þurfa að svara spurningum, gera brögð (sem kallast áskoranir) eða drekka ''Ógeðslega Drykkinn'' (sem inniheldur ýmislegt sem er blandað út í það meðfram leiknum). == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgame/41245/70-minutur 70 mínútur á BoardGameGeek] [[Flokkur:Íslensk borðspil]] {{stubbur}} t0tvbncsdls884m0cewxxl6g04aai21 0 191181 1964797 2026-05-29T21:19:55Z MyraMidnight 41218 borðspila hönnuður 1964797 wikitext text/x-wiki Svavar Björgvinsson er leikjahönnuður sem stofnaði [[Gamia games]].<ref>{{Cite web|url=https://gamiagames.com/about-us/|title=About us {{!}} Gamia Games|website=gamiagames.com|access-date=2026-05-29}}</ref> Hann er einnig á bak við [[IC Game House]] sem gaf út [[Rallýspilið|Rally (2012)]].<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/132233/rally|title=Rally|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> == Borðspil == Hér er listi af borðspilum sem hann hafði þátt í að skapa * [[Rallýspilið|Rally (2012)]] * [[Vikings (borðspil)|Vikings (2009)]] * [[Jóla Jóla spilið]] == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgameartist/31728/svavar-bjorgvinsson Svavar Björgvinsson á BoardGameGeek] [[Flokkur:Borðspil]] {{stubbur}} ab7x7ogl8vidkiw38o3rns0hechpmtf 1964798 1964797 2026-05-29T21:25:55Z MyraMidnight 41218 bætti við heimildum (virðist hafa klikkað á að staðfesta þær til að bæta þeim) 1964798 wikitext text/x-wiki Svavar Björgvinsson er leikjahönnuður sem stofnaði [[Gamia games]].<ref>{{Cite web|url=https://gamiagames.com/about-us/|title=About us {{!}} Gamia Games|website=gamiagames.com|access-date=2026-05-29}}</ref> Hann er einnig á bak við [[IC Game House]] sem gaf út [[Rallýspilið|Rally (2012)]].<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/132233/rally|title=Rally|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> == Borðspil == Hér er listi af borðspilum sem hann hafði þátt í að skapa * [[Rallýspilið|Rally (2012)]] * [[Vikings (borðspil)|Vikings (2009)]]<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/61206/vikings|title=Vikings|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> * [[Jóla Jóla spilið]] <ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/88800/jola-jola-spilid|title=Jóla jóla spilið|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgameartist/31728/svavar-bjorgvinsson Svavar Björgvinsson á BoardGameGeek] [[Flokkur:Borðspil]] {{stubbur}} kajqqur2a90cqm9oxzy64tfbrmj8rak 1964802 1964798 2026-05-29T22:10:00Z MyraMidnight 41218 endurraða spilum eftir ári 1964802 wikitext text/x-wiki Svavar Björgvinsson er leikjahönnuður sem stofnaði [[Gamia games]].<ref>{{Cite web|url=https://gamiagames.com/about-us/|title=About us {{!}} Gamia Games|website=gamiagames.com|access-date=2026-05-29}}</ref> Hann er einnig á bak við [[IC Game House]] sem gaf út [[Rallýspilið|Rally (2012)]].<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/132233/rally|title=Rally|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> == Borðspil == Hér er listi af borðspilum sem hann hefur hannað * [[Vikings (borðspil)|Vikings]], 2009, gefið út af [[Sea-Sons|Sea-Sons ehf.]]<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/61206/vikings|title=Vikings|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> * [[Jóla Jóla spilið]], 2010, gefið út af [[IC Game House]]<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/88800/jola-jola-spilid|title=Jóla jóla spilið|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> * [[Rallýspilið|Rally]], 2012, gefið út af [[IC Game House]] == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgameartist/31728/svavar-bjorgvinsson Svavar Björgvinsson á BoardGameGeek] [[Flokkur:Borðspil]] {{stubbur}} mzdl1t7fji4dx6jjylyiob7kdvbwpsr 1964806 1964802 2026-05-29T22:36:55Z MyraMidnight 41218 Bæta fleirri leikjum við og flokka það undir útgefanda fyrirtæki. 1964806 wikitext text/x-wiki Svavar Björgvinsson er leikjahönnuður sem stofnaði [[Gamia games]] (2015)<ref>{{Cite web|url=https://gamiagames.com/about-us/|title=About us {{!}} Gamia Games|website=gamiagames.com|access-date=2026-05-29}}</ref> og [[IC Game House]] (2010). == Borðspil == Hér er listi af borðspilum sem hann hefur hannað, flokkað eftir hvaða fyrirtæki gaf út spilið.<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgamedesigner/31728/svavar-bjorgvinsson|title=Svavar Björgvinsson {{!}} Board Game Designer {{!}} BoardGameGeek|website=boardgamegeek.com|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> === Sea-Sons ehf. === Gefið út af [[Sea-Sons]] ehf. * [[Vikings (borðspil)|Vikings]], 2009<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/61206/vikings|title=Vikings|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> === IC Game House === Gefið út af [[IC Game House]] * [[Jóla Jóla spilið]], 2010<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/88800/jola-jola-spilid|title=Jóla jóla spilið|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> * [[The Xmas Game]], 2011, ensk útgáfa af Jóla Jóla spilinu * [[Rallýspilið|Rally]], 2012<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/132233/rally|title=Rally|website=BoardGameGeek|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> === Gamia games === Gefið út af [[Gamia games]]. * [[Bardagi: The claim for gold]], 2016 * [[Ancient Aliens: Creators of Civilizations]], 2017 * [[Mystical island]], 2019 * [[Runir (borðspil)]], 2020 * [[Vedur (borðspil)|Vedur]], 2023 * [[Sagnir (borðspil)]], 2023 * [[Eldur (borðspil)]], 2024 * [[Underhaven]], 2026 == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://boardgamegeek.com/boardgameartist/31728/svavar-bjorgvinsson Svavar Björgvinsson á BoardGameGeek] [[Flokkur:Borðspil]] {{stubbur}} fdua375qflgm4wcgdakhyclvfp2hcri 0 191182 1964800 2026-05-29T21:46:50Z MyraMidnight 41218 borðspila framleiðandi 1964800 wikitext text/x-wiki '''Gamia games''' er íslenskt fyrirtæki sem hannar og gefur út [[borðspil]]. Það var stofnað af [[Svavar Björgvinsson|Svavar Björgvinssyni]] árið 2015.<ref>{{Cite web|url=https://gamiagames.com/um-okkur/?lang=is|title=Um okkur {{!}} Gamia Games|website=gamiagames.com|access-date=2026-05-29}}</ref> Þau hafa notfært sér [[Kickstarter]] til að fjármagna verkefnin sín.<ref>{{Cite web|url=https://www.kickstarter.com/profile/gamiagames|title=Gamia games|date=2015-09-19|website=Kickstarter|language=en|access-date=2026-05-29}}</ref> == Borðspil== Borðspil sem hafa verið gefin út af '''Gamia games'''<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgamepublisher/30414/gamia-games|title=Gamia Games {{!}} Board Game Publisher {{!}} BoardGameGeek|website=boardgamegeek.com|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> * [[Vedur (borðspil)|Vedur]], 2023 * [[Runir (borðspil)]], 2020 * [[Sagnir (borðspil)]], 2023 * [[Eldur (borðspil)]], 2024 * [[Mystical island]], 2019 * [[Ancient Aliens: Creators of Civilizations]], 2017 * [[Bardagi: The claim for gold]], 2016 * [[Underhaven]], 2026 == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://gamiagames.com/ Heimasíða Gamia Games] * [https://boardgamegeek.com/boardgamepublisher/30414/gamia-games Gamia games á BoardGameGeek] * [https://www.kickstarter.com/profile/gamiagames/about Gamia Games á Kickstarter] 7z1lhaurntkbhkpof0f8cq7rcrnzku7 1964804 1964800 2026-05-29T22:11:02Z MyraMidnight 41218 endurraða lista af spilum eftir ári 1964804 wikitext text/x-wiki '''Gamia games''' er íslenskt fyrirtæki sem hannar og gefur út [[borðspil]]. Það var stofnað af [[Svavar Björgvinsson|Svavar Björgvinssyni]] árið 2015.<ref>{{Cite web|url=https://gamiagames.com/um-okkur/?lang=is|title=Um okkur {{!}} Gamia Games|website=gamiagames.com|access-date=2026-05-29}}</ref> Þar áður var '''IC Game House''', stofnað af Svavari árið 2010. Þau hafa einnig notfært sér [[Kickstarter]] til að fjármagna nokkur verkefnin sín.<ref>{{Cite web|url=https://www.kickstarter.com/profile/gamiagames|title=Gamia games|date=2015-09-19|website=Kickstarter|language=en|access-date=2026-05-29}}</ref> == Borðspil gefin út af Gamia Games == Borðspil sem hafa verið gefin út af '''Gamia games'''<ref>{{Cite web|url=https://boardgamegeek.com/boardgamepublisher/30414/gamia-games|title=Gamia Games {{!}} Board Game Publisher {{!}} BoardGameGeek|website=boardgamegeek.com|language=en-US|access-date=2026-05-29}}</ref> * [[Bardagi: The claim for gold]], 2016 * [[Ancient Aliens: Creators of Civilizations]], 2017 * [[Mystical island]], 2019 * [[Runir (borðspil)]], 2020 * [[Vedur (borðspil)|Vedur]], 2023 * [[Sagnir (borðspil)]], 2023 * [[Eldur (borðspil)]], 2024 * [[Underhaven]], 2026 == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://gamiagames.com/ Heimasíða Gamia Games] * [https://boardgamegeek.com/boardgamepublisher/30414/gamia-games Gamia games á BoardGameGeek] * [https://www.kickstarter.com/profile/gamiagames/about Gamia Games á Kickstarter] [[Flokkur:Borðspil]] 3jvoyn1encsxw0m648ppigffq5gangl 14 191184 1964819 2026-05-30T11:01:38Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Fyrirtæki]] [[Flokkur:Matur]]“ 1964819 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Fyrirtæki]] [[Flokkur:Matur]] 50p7chs541wezusptjudfjkud3hf28d