Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 685 1966250 1965250 2026-06-06T16:43:50Z Akigka 183 1966250 wikitext text/x-wiki [[File:Íbúaþróun íslenskra sveitarfélaga 2014-2024-isometric3d.svg|thumb|350px|Íbúafjöldi sveitarfélaga árið 2024 og hlutfallsleg breyting frá 2014. Rúmmál teninganna táknar íbúfjöldann 2024 en litur þeirra sýnir breytingu á 10 ára tímabili.]] '''Íslensk sveitarfélög eftir mannfjölda''' er listi yfir [[sveitarfélög á Íslandi]] í röð eftir mannfjölda 1. janúar ár hvert, ásamt upplýsingum um breytingu frá fyrra ári og yfir 10 ára tímabil, bæði hvað varðar fjölda einstaklinga og hlutfallslega. Upplýsingarnar eru fengnar af vef [[Hagstofa Íslands|Hagstofu Íslands]]. Þar sem sveitarfélög hafa sameinast miðast eldri tölur við samanlagðan íbúafjölda í þeim sveitarfélögum sem sameinuðust. == Listinn == {| class="wikitable sortable" |+ Íslensk sveitarfélög eftir mannfjölda<ref>{{vefheimild|url=https://hagstofa.is/talnaefni/ibuar/mannfjoldi/sveitarfelog-og-byggdakjarnar/|titill=Sveitarfélög og byggðakjarnar|vefsíða=Hagstofa.is|útgefandi=Hagstofa Íslands|skoðað-þann=2026-03-25}}</ref> |- ! class=unsortable rowspan="2" |Staða ! rowspan="2" | Nafn ! colspan="2" | Breyting frá 2016 ! colspan="2" | Breyting frá 2025 ! rowspan="2" | Íbúafjöldi<br>2026 |- ! Fjöldi ! % ! Fjöldi ! % |- | 1 | [[Reykjavíkurborg]] | style="text-align:right" | 20.538 | style="text-align:right" | 17,2% | style="text-align:right" | 1.032 | style="text-align:right" | 0,7% | style="text-align:right" | 139.804 |- | 2 | [[Kópavogsbær]] | style="text-align:right" | 6.749 | style="text-align:right" | 20,1% | style="text-align:right" | 246 | style="text-align:right" | 0,6% | style="text-align:right" | 40.286 |- | 3 | [[Hafnarfjarðarkaupstaður]] | style="text-align:right" | 4.702 | style="text-align:right" | 17,0% | style="text-align:right" | 873 | style="text-align:right" | 2,8% | style="text-align:right" | 32.398 |- | 4 | [[Reykjanesbær]] | style="text-align:right" | 7.755 | style="text-align:right" | 51,9% | style="text-align:right" | 198 | style="text-align:right" | 0,9% | style="text-align:right" | 22.697 |- | 5 | [[Garðabær]] | style="text-align:right" | 6.282 | style="text-align:right" | 43,5% | style="text-align:right" | 608 | style="text-align:right" | 3,0% | style="text-align:right" | 20.724 |- | 6 | [[Akureyrarbær]] | style="text-align:right" | 2.166 | style="text-align:right" | 12,0% | style="text-align:right" | 234 | style="text-align:right" | 1,2% | style="text-align:right" | 20.284 |- | 7 | [[Mosfellsbær]] | style="text-align:right" | 4.434 | style="text-align:right" | 47,5% | style="text-align:right" | 57 | style="text-align:right" | 0,4% | style="text-align:right" | 13.772 |- | 8 | [[Sveitarfélagið Árborg]] | style="text-align:right" | 4.563 | style="text-align:right" | 56,3% | style="text-align:right" | 607 | style="text-align:right" | 5,0% | style="text-align:right" | 12.671 |- | 9 | [[Akraneskaupstaður]] | style="text-align:right" | 1.599 | style="text-align:right" | 23,4% | style="text-align:right" | 155 | style="text-align:right" | 1,9% | style="text-align:right" | 8.440 |- | 10 | [[Múlaþing]] | style="text-align:right" | 599 | style="text-align:right" | 12,9% | style="text-align:right" | 3 | style="text-align:right" | 0,1% | style="text-align:right" | 5.235 |- | 11 | [[Fjarðabyggð]] | style="text-align:right" | 421 | style="text-align:right" | 8,8% | style="text-align:right" | -19 | style="text-align:right" | -0,4% | style="text-align:right" | 5.228 |- | 12 | [[Seltjarnarnesbær]] | style="text-align:right" | 290 | style="text-align:right" | 6,7% | style="text-align:right" | 24 | style="text-align:right" | 0,5% | style="text-align:right" | 4.609 |- | 13 | [[Vestmannaeyjabær]] | style="text-align:right" | 286 | style="text-align:right" | 6,8% | style="text-align:right" | 48 | style="text-align:right" | 1,1% | style="text-align:right" | 4.518 |- | 14 | [[Skagafjörður]] | style="text-align:right" | 304 | style="text-align:right" | 7,5% | style="text-align:right" | 45 | style="text-align:right" | 1,0% | style="text-align:right" | 4.361 |- | 15 | [[Suðurnesjabær]] | style="text-align:right" | 1.273 | style="text-align:right" | 43,0% | style="text-align:right" | 141 | style="text-align:right" | 3,4% | style="text-align:right" | 4.232 |- | 16 | [[Borgarbyggð]] | style="text-align:right" | 522 | style="text-align:right" | 14,4% | style="text-align:right" | -13 | style="text-align:right" | -0,3% | style="text-align:right" | 4.154 |- | 17 | [[Ísafjarðarbær]] | style="text-align:right" | 435 | style="text-align:right" | 12,2% | style="text-align:right" | 155 | style="text-align:right" | 4,0% | style="text-align:right" | 3.987 |- | 18 | [[Hveragerðisbær]] | style="text-align:right" | 922 | style="text-align:right" | 38,1% | style="text-align:right" | 44 | style="text-align:right" | 1,3% | style="text-align:right" | 3.344 |- | 19 | [[Norðurþing]] | style="text-align:right" | 233 | style="text-align:right" | 8,4% | style="text-align:right" | -97 | style="text-align:right" | -3,1% | style="text-align:right" | 3.017 |- | 20 | [[Sveitarfélagið Ölfus]] | style="text-align:right" | 998 | style="text-align:right" | 52,3% | style="text-align:right" | 150 | style="text-align:right" | 5,4% | style="text-align:right" | 2.907 |- | 21 | [[Sveitarfélagið Hornafjörður]] | style="text-align:right" | 489 | style="text-align:right" | 22,8% | style="text-align:right" | 42 | style="text-align:right" | 1,6% | style="text-align:right" | 2.631 |- | 22 | [[Rangárþing eystra]] | style="text-align:right" | 400 | style="text-align:right" | 23,0% | style="text-align:right" | 69 | style="text-align:right" | 3,3% | style="text-align:right" | 2.142 |- | 23 | [[Fjallabyggð]] | style="text-align:right" | -42 | style="text-align:right" | -2,1% | style="text-align:right" | 3 | style="text-align:right" | 0,2% | style="text-align:right" | 1.969 |- | 24 | [[Rangárþing ytra]] | style="text-align:right" | 469 | style="text-align:right" | 31,3% | style="text-align:right" | 26 | style="text-align:right" | 1,3% | style="text-align:right" | 1.966 |- | 25 | [[Dalvíkurbyggð]] | style="text-align:right" | 96 | style="text-align:right" | 5,2% | style="text-align:right" | 19 | style="text-align:right" | 1,0% | style="text-align:right" | 1.925 |- | 26 | [[Sveitarfélagið Vogar]] | style="text-align:right" | 763 | style="text-align:right" | 67,3% | style="text-align:right" | 155 | style="text-align:right" | 8,9% | style="text-align:right" | 1.896 |- | 27 | [[Snæfellsbær]] | style="text-align:right" | 43 | style="text-align:right" | 2,6% | style="text-align:right" | 0 | style="text-align:right" | 0,0% | style="text-align:right" | 1.669 |- | 28 | [[Þingeyjarsveit]] | style="text-align:right" | 163 | style="text-align:right" | 12,5% | style="text-align:right" | 18 | style="text-align:right" | 1,2% | style="text-align:right" | 1.471 |- | 29 | [[Bláskógabyggð]] | style="text-align:right" | 496 | style="text-align:right" | 51,8% | style="text-align:right" | 91 | style="text-align:right" | 6,7% | style="text-align:right" | 1.453 |- | 30 | [[Húnabyggð]] | style="text-align:right" | -8 | style="text-align:right" | -0,6% | style="text-align:right" | -22 | style="text-align:right" | -1,6% | style="text-align:right" | 1.352 |- | 31 | [[Sveitarfélagið Stykkishólmur]] | style="text-align:right" | 142 | style="text-align:right" | 12,3% | style="text-align:right" | 15 | style="text-align:right" | 1,2% | style="text-align:right" | 1.300 |- | 32 | [[Vesturbyggð]] | style="text-align:right" | 38 | style="text-align:right" | 3,0% | style="text-align:right" | -24 | style="text-align:right" | -1,8% | style="text-align:right" | 1.290 |- | 33 | [[Eyjafjarðarsveit]] | style="text-align:right" | 190 | style="text-align:right" | 18,7% | style="text-align:right" | 22 | style="text-align:right" | 1,9% | style="text-align:right" | 1.206 |- | 34 | [[Húnaþing vestra]] | style="text-align:right" | 51 | style="text-align:right" | 4,5% | style="text-align:right" | -13 | style="text-align:right" | -1,1% | style="text-align:right" | 1.190 |- | 35 | [[Mýrdalshreppur]] | style="text-align:right" | 491 | style="text-align:right" | 95,7% | style="text-align:right" | 39 | style="text-align:right" | 4,0% | style="text-align:right" | 1.004 |- | 36 | [[Bolungarvíkurkaupstaður]] | style="text-align:right" | 114 | style="text-align:right" | 12,8% | style="text-align:right" | 8 | style="text-align:right" | 0,8% | style="text-align:right" | 1.003 |- | 37 | [[Hörgársveit]] | style="text-align:right" | 390 | style="text-align:right" | 71,3% | style="text-align:right" | 90 | style="text-align:right" | 10,6% | style="text-align:right" | 937 |- | 38 | [[Hrunamannahreppur]] | style="text-align:right" | 128 | style="text-align:right" | 16,3% | style="text-align:right" | -2 | style="text-align:right" | -0,2% | style="text-align:right" | 912 |- | 39 | [[Grundarfjarðarbær]] | style="text-align:right" | -22 | style="text-align:right" | -2,5% | style="text-align:right" | 31 | style="text-align:right" | 3,8% | style="text-align:right" | 857 |- | 40 | [[Grindavíkurbær]]{{ref|a|a}} | style="text-align:right" | -2.263 | style="text-align:right" | -73,4% | style="text-align:right" | -427 | style="text-align:right" | -34,3% | style="text-align:right" | 819 |- | 41 | [[Hvalfjarðarsveit]] | style="text-align:right" | 186 | style="text-align:right" | 30,0% | style="text-align:right" | 45 | style="text-align:right" | 5,9% | style="text-align:right" | 805 |- | 42 | [[Flóahreppur]] | style="text-align:right" | 128 | style="text-align:right" | 20,9% | style="text-align:right" | 15 | style="text-align:right" | 2,1% | style="text-align:right" | 741 |- | 43 | [[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] | style="text-align:right" | 158 | style="text-align:right" | 31,0% | style="text-align:right" | 50 | style="text-align:right" | 8,1% | style="text-align:right" | 667 |- | 44 | [[Grímsnes- og Grafningshreppur]] | style="text-align:right" | 213 | style="text-align:right" | 47,9% | style="text-align:right" | 83 | style="text-align:right" | 14,4% | style="text-align:right" | 658 |- | 45 | [[Dalabyggð]] | style="text-align:right" | -23 | style="text-align:right" | -3,4% | style="text-align:right" | 8 | style="text-align:right" | 1,2% | style="text-align:right" | 653 |- | 46 | [[Skaftárhreppur]] | style="text-align:right" | 186 | style="text-align:right" | 40,0% | style="text-align:right" | 24 | style="text-align:right" | 3,8% | style="text-align:right" | 651 |- | 47 | [[Vopnafjarðarhreppur]] | style="text-align:right" | -14 | style="text-align:right" | -2,2% | style="text-align:right" | -15 | style="text-align:right" | -2,3% | style="text-align:right" | 633 |- | 48 | [[Langanesbyggð]] | style="text-align:right" | -54 | style="text-align:right" | -9,0% | style="text-align:right" | -17 | style="text-align:right" | -3,0% | style="text-align:right" | 543 |- | 49 | [[Svalbarðsstrandarhreppur]] | style="text-align:right" | 94 | style="text-align:right" | 22,2% | style="text-align:right" | 13 | style="text-align:right" | 2,6% | style="text-align:right" | 517 |- | 50 | [[Sveitarfélagið Skagaströnd]] | style="text-align:right" | -37 | style="text-align:right" | -7,6% | style="text-align:right" | -12 | style="text-align:right" | -2,6% | style="text-align:right" | 450 |- | 51 | [[Strandabyggð]] | style="text-align:right" | -37 | style="text-align:right" | -8,1% | style="text-align:right" | 17 | style="text-align:right" | 4,2% | style="text-align:right" | 422 |- | 52 | [[Grýtubakkahreppur]] | style="text-align:right" | 22 | style="text-align:right" | 6,3% | style="text-align:right" | -16 | style="text-align:right" | -4,1% | style="text-align:right" | 373 |- | 53 | [[Kjósarhreppur]] | style="text-align:right" | 108 | style="text-align:right" | 51,2% | style="text-align:right" | 18 | style="text-align:right" | 6,0% | style="text-align:right" | 319 |- | 54 | [[Ásahreppur]] | style="text-align:right" | 92 | style="text-align:right" | 43,2% | style="text-align:right" | 6 | style="text-align:right" | 2,0% | style="text-align:right" | 305 |- | 55 | [[Reykhólahreppur]] | style="text-align:right" | -15 | style="text-align:right" | -5,8% | style="text-align:right" | -3 | style="text-align:right" | -1,2% | style="text-align:right" | 243 |- | 56 | [[Súðavíkurhreppur]] | style="text-align:right" | 41 | style="text-align:right" | 23,0% | style="text-align:right" | 10 | style="text-align:right" | 4,8% | style="text-align:right" | 219 |- | 57 | [[Eyja- og Miklaholtshreppur]] | style="text-align:right" | -14 | style="text-align:right" | -10,5% | style="text-align:right" | -5 | style="text-align:right" | -4,0% | style="text-align:right" | 119 |- | 58 | [[Kaldrananeshreppur]] | style="text-align:right" | 14 | style="text-align:right" | 13,6% | style="text-align:right" | 2 | style="text-align:right" | 1,7% | style="text-align:right" | 117 |- | 59 | [[Fljótsdalshreppur]] | style="text-align:right" | 42 | style="text-align:right" | 57,5% | style="text-align:right" | 25 | style="text-align:right" | 27,8% | style="text-align:right" | 115 |- | 60 | [[Árneshreppur]] | style="text-align:right" | 5 | style="text-align:right" | 9,1% | style="text-align:right" | 0 | style="text-align:right" | 0,0% | style="text-align:right" | 60 |- | 61 | [[Tjörneshreppur]] | style="text-align:right" | -6 | style="text-align:right" | -10,0% | style="text-align:right" | 1 | style="text-align:right" | 1,9% | style="text-align:right" | 54 |- ! ∑ ! style="text-align:left | ''[[Ísland]]'' ! style="text-align:right | 68.288 ! style="text-align:right" | 20,9% ! style="text-align:right | 4.880 ! style="text-align:right" | 1,3% ! style="text-align:right | 394.324 |} {{note|a|a}} Tölur miðast við lögheimilisskráningar 1. janúar 2025 og 2026. Mun færri dvelja í bænum að staðaldri eftir [[Sundhnúkseldar|rýmingu bæjarins vegna náttúrvár]] í nóvember 2023. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tengt efni == * [[Íslensk sveitarfélög eftir flatarmáli]] {{Gæðagrein}} {{Sveitarfélög Íslands}} [[Flokkur:Sveitarfélög Íslands| ]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] n6q3sg1j99wlxyvczu8rebvlldwam7u 4 1746 1966322 1966130 2026-06-07T11:44:48Z Snævar 16586 Nýr hluti: /* Þýðing á Module og TimedText nafnrými */ 1966322 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) j26cx4yz215mc4t6m7gf4mbnxgk6y08 1966323 1966322 2026-06-07T11:49:35Z MyraMidnight 41218 /* Þýðing á Module og TimedText nafnrými */ Svar 1966323 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) n49g3qocd1e10l3np5jr77w3si362ls 3 1985 1966309 1966137 2026-06-07T09:40:18Z MáneyMánadóttir 103358 /* Vélmenni? */ Svar 1966309 wikitext text/x-wiki {{Notendaspjall}} {{Skjalasafn| * [[Notandaspjall:Bjarki S/Safn 1|Safn 1 (júlí 2004 – júlí 2007)]] * [[Notandaspjall:Bjarki S/Safn 2|Safn 2 (júlí 2007 – mars 2020)]] }} == SVG-kort af sveitarfélögum Íslands == Þetta er frábært framtak hjá þér að útbúa SVG-kort af Íslandi og sveitarfélögum þess. Ég hef lengi íhugað að koma þessu í verk en aldrei farið af stað með það. [[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] ([[Notandaspjall:Stefán Örvar Sigmundsson|spjall]]) 3. júní 2021 kl. 14:14 (UTC) :Takk. Hefur staðið til lengi. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 3. júní 2021 kl. 14:32 (UTC) == Snið:Infobox == Sæll. Mér sýnist að breytingarnar þínar á Snið:Infobox hafi ruglað eitthvað síðum sem nota upplýsingatöfluna Snið:Stjórnmálamaður. Myndirnar og hluti af textanum eru búin að færast til vinstri. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 5. október 2021 kl. 16:29 (UTC) :Já ég tek þetta beint af enskunni en það er greinilega ekki að tala nógu vel við einhverjar stillingar hér. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 5. október 2021 kl. 16:33 (UTC) :Það sem ég er að reyna er að innleiða [[:en:Template:Infobox legislative election]] hingað sem [[Snið:Þingkosningar]] en það er strembið að ná sama útliti á sniðið hérna meginn. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 5. október 2021 kl. 16:43 (UTC) ::Eitt annað er að það virðist vera komin auð lína efst á öllum síðum sem nota stjórnmálatöfluna. '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 5. október 2021 kl. 20:30 (UTC) ::Meginvandamálið er að stílsniðið á [[Melding:Common.css]] er úrelt. Ef það væri uppfært í samræmi við ensku wiki þá myndi textinn í sniðinu verða 12% minni og hvort tveggja myndirnar og textinn á réttum stað. Er það í lagi, eða ætti það að vera nákvæmlega eins og það var?--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. október 2021 kl. 20:50 (UTC) :::Fínt að hafa textann aðeins minni. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 5. október 2021 kl. 20:55 (UTC) :::Allt í lagi mín vegna. Myndi það þá ekki bara vera sama textastærð og á ensku? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 5. október 2021 kl. 20:56 (UTC) == Leiðrétting á stjórnmálamannasniði == Sæll. Gætir þú nokkuð litið á upplýsingasniðið Snið:Stjórnmálamaður? Þegar maður slær inn gildið „landstjóri“ (sést á síðunum Justin Trudeau og Mia Mottley) birtist titillinn á ensku, sem „Governor General“. Ég er búinn að reyna að laga þetta, en ég kann það ekki. Það hefur líka verið kvartað yfir því að titillinn monarch sé þýddur sem einvaldur. Væri nokkuð hægt að bæta við hlutlausari titilgildi, s.s. „Þjóðhöfðingi“, eða sértækari titlum eins og „Konungur“, „Drottning“ o.s.frv.? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. október 2021 kl. 20:43 (UTC) :Lagfærði landstjórann og breytti einvaldi í þjóðhöfðingja. Það ætti alveg að vera möglegt líka að búa til meiri sveigjanleika með titil þjóðhöfðingja. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 27. október 2021 kl. 09:44 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. janúar 2022 kl. 18:17 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 --> == Skemmdarverk í gangi == Halló allir. Mig langar að tilkynna skemmdarverk í gangi fyrir kl [[Notandi:Berserkur|<bdi>Berserkur</bdi>]] sem eyddi eftirfarandi greinum án umræðu og án ástæðu: * [[Denis Duverne]] * [[Paris-Saclay]] * [[Henri de Castries]] ‎ * [[Institut polytechnique de Paris]] Það hljóta að vera aðrir. Þakka þér fyrirfram fyrir hjálpina. Mjög góður dagur. [[Kerfissíða:Framlög/2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA|2A01:CB00:420:B700:1944:5BE5:1FF0:26DA]] 13. maí 2024 kl. 10:06 (UTC) == Fjarlægja merki flokkana? == Mér fannst nú óþarfi að fjarlægja merki flokkana, og það hefði kannski verið heppilegra að taka umræðu varðandi það. Mér finnst merki flokkana vera alveg ómissandi í ráðuneytislistanum. [[Notandi:Yonghwoarang|Yonghwoarang]] ([[Notandaspjall:Yonghwoarang|spjall]]) 16. október 2024 kl. 00:35 (UTC) :Þetta hefur truflað mig lengi af ýmsum ástæðum, bæði af útlitslegum ástæðum og vegna reglna um notkun á myndefni sem við verðum að fara eftir. Þessi merki flokkanna henta misvel til þess að vera sköluð niður í svona lítil íkon. Sum koma ekki vel út úr því. Svo hefur því verið illa sinnt að halda þessu uppfærðu og gæta jafnræðis á milli flokka þannig að það vantar mikið inn í þetta. Svo skiptir höfundarréttarstaða þessa myndefnis líka máli, flest svona merki eru ekki með frjálst afnotaleyfi og stefna stofnunarinnar sem rekur Wikipediu er að það skuli takmarka mjög notkun á slíku myndefni og nota það í sem fæstum greinum. Í raun er reglan sú að það þarf að rökstyðja sérstaklega hverja birtingu. En jafnvel þó að við lítum fram hjá þeim sjónarmiðum þá er það líka bara vond hönnun að búa til sjónrænt kraðak með því að nota þessi merki íkon í greinum og listum og það er sérstaklega [[:en:Wikipedia:Manual_of_Style/Icons#Logos|mælt gegn]] slíku á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 16. október 2024 kl. 07:23 (UTC) :Ég er sammála Bjarka S. Það mætti breyta þessu yfir í litarönd, eins og í [[Special:Diff/1884653]]. Það er líka mikið af þessum litlum myndum í knattspyrnudeildar greinum (t.d. [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021]]) sem nota [[:Flokkur:Liðasnið|liðasnið]]. Mér dettur í hug að nota treyjulitinn í staðinn (t.d. svartur fyrir [[KR]]), á sama hátt og í breytingunni fyrir flokkana. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. október 2024 kl. 09:08 (UTC) == Sveitarfélagsnúmer == Sæll. Vil vekja athygli á því að nýtt sveitarfélagsnúmer Vesturbyggðar eftir sameiningu við Tálknafjarðarhrepp þann 19.5.2024 er 4604 (ekki lengur 4607). Sameinaða sveitarfélagið heldur semsagt nafninu Vesturbyggð en fær gamla sveitarfélagsnúmer Tálknafjarðarhrepps (4604). [[Kerfissíða:Framlög/82.221.53.156|82.221.53.156]] 17. október 2024 kl. 11:17 (UTC) :Móttekið. Ég breytti því. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 17. október 2024 kl. 11:26 (UTC) ::Sæll Bjarki. ::Það þarf líka að breyta sveitarfélagsnúmeri Vesturbyggðar í 4604 í listanum yfir öll sveitarfélagsnúmer á Íslandi. [[Kerfissíða:Framlög/89.160.208.127|89.160.208.127]] 18. október 2024 kl. 23:06 (UTC) == Alþjóðavæða == Hæ Bjarki, ég var að pæla hvar finn ég sniðið alþjóðavæða? [[Notandi:Bjornkarateboy|Bjornkarateboy ]] ([[Notandaspjall:Bjornkarateboy|spjall]]) 30. mars 2025 kl. 22:37 (UTC) :[[Snið:Alþjóðavæða]]. Þú setur <nowiki>{{Alþjóðavæða}}</nowiki> efst í greinina til að merkja hana með þessu sniði. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 31. mars 2025 kl. 06:44 (UTC) == Afbönnun == Þegar ég hef fengið nóg af einhverjum einstaklingi, ekki taka bann aftur. A09 fékk í fyrrra skiptið fólk til liðs við sig til að halda áfram hegðun sem hann var gagnrýndur fyrir og það sama gildir nú. Langtímavargar eru bannaðir fyirir að fá fólk til að gera hluti fyrir sig og það sama gildir um hjálparrsveina A09. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 18. apríl 2025 kl. 10:34 (UTC) :Eins og ég sagði á notandaspjallinu þínu þá er hegðun þessarra aðila afskaplega pirrandi. Sérstaklega það að kalla út aukalið til þess að bakka sig upp í umræðu. Ég er samt ekki sammála því að þetta sé tilefni til að banna neinn að svo stöddu. Ég held að það væri best að falla frá þessum bönnum og reyna að kæla þetta mál. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 18. apríl 2025 kl. 11:47 (UTC) ::Ég myndi halda banninu því þeir virðast hafa lent í akkúrat sama máli áður þar sem þeir tóku því illa að hljóta bann (sem var raunar heilt ár; miklu lengra en hér). Þetta er einmitt nákvæmlega sama fólkið á bak við þetta og einn diplómati hjá þessu 'Universal Code of Conduct' nefnir það: https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Cases/Sn%C3%A6var#c-Ajraddatz-20250418152600-0xDeadbeef-20250418112000 ::Eins og sést á spjallskilaboðunum gerðist nákvæmlega hið sama á eistneska Wikiquote og hérna: https://et.wikiquote.org/wiki/Kasutaja_arutelu:A09 ::Þetta er alls ekki mjög 'pró' af þessu liði þannig að ég væri á móti því að hafa það hér. [[Notandi:Óskadddddd|Óskadddddd]] ([[Notandaspjall:Óskadddddd|spjall]]) 18. apríl 2025 kl. 16:49 (UTC) :::Þetta er áhugavert hegðunarmynstur hjá þessum aðilum. Það er allt í lagi að slá aðeins á puttana á þeim. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 18. apríl 2025 kl. 20:22 (UTC) == [[:en:Pandeism]] == Hello! What is the proper way to include in Icelandic the topic of Pandeism, which is well developed in other languages but has not been discussed in this language? [[Notandi:Hyperbolick|Hyperbolick]] ([[Notandaspjall:Hyperbolick|spjall]]) 12. maí 2025 kl. 18:33 (UTC) :There is no real alternative to just wait until a native Icelandic speaker volunteer is interested in the subject. We can not accept machine translations on this project as that would rapidly degrade the quality of the content. Your article used a translation of the term ''pandeism'' that has never been used in Icelandic as far as I could tell. The concept of ''deism'' was also incorrectly defined and there were some grammatical errors. Our policy on the Icelandic Wikipedia has been to delete obvious machine translation on sight. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 12. maí 2025 kl. 19:25 (UTC) :: Yes, I would suppose that Pandeism has yet to be discussed in Icelandic. There is simply not a word for it at all in the language. [[Notandi:Hyperbolick|Hyperbolick]] ([[Notandaspjall:Hyperbolick|spjall]]) 12. maí 2025 kl. 19:34 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28. apríl 2026 kl. 18:33 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471754 --> == Vélmenni? == Sæll Bjarki, ég vildi aðeins segja að [https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Kerfiss%C3%AD%C3%B0a:A%C3%B0ger%C3%B0askr%C3%A1r&type=rights&page=Notandi%3AM%C3%A1neyM%C3%A1nad%C3%B3ttir&user=Bjarki+S ég sé ekki vélmenni] og noti ekki heldur sjálfvirk né hálfsjálfvirk tæki eins og AWB. En ef þér finnst að ég ætti ekki að breyta eins mikið/hratt og ég var að gera þá alveg láttu mig vita og ég skal stoppa. [[Notandi:MáneyMánadóttir|MáneyMánadóttir]] ([[Notandaspjall:MáneyMánadóttir|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 07:05 (UTC) :Hæ. Það er ekkert að þessum breytingum og þú mátt alveg halda þeim áfram á fullri ferð. Vélmennaflaggið er bara til að kaffæra ekki [[Kerfissíða:Nýlegar breytingar|nýlegar breytingar]]. Það væri samt kannski betra fyrir þig að finna sjálfvirka leið til þess að gera þetta og stofna vélmennaaðgang. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:09 (UTC) ::Hæ Bjarki, takk fyrir útskýringuna. Ókei, ég skil. Og það er rétt hjá þér að það sé almennt best að finna slíka leið þegar maður breytir mikið/hratt þó að það væri erfitt hér í þessu tilfelli því númerið hvers einasta nafns í [https://mannanofn.arnastofnun.is/ Nöfnum Íslendinga] er auðvitað misjafnlegt. Ég skal samt hafa það í huganum. [[Notandi:MáneyMánadóttir|MáneyMánadóttir]] ([[Notandaspjall:MáneyMánadóttir|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 09:40 (UTC) apgdivuxglyl8dx6sb81fd3b9fh6e3x 11 3885 1966162 1966146 2026-06-06T12:35:14Z Bjarki S 9 /* Tillaga að úrfellingum */ Svar 1966162 wikitext text/x-wiki Það vantar Alþýðufylkinguna og mynd af merki hennar í listann yfir íslenska stjórnmálaflokka (lína 6), ég kann ekki að bæta henni inn. Getur einhver gert það eða sagt mér hvernig á að gera það? --[[Notandi:Vesteinn|Vésteinn]] ([[Notandaspjall:Vesteinn|spjall]]) 10. júní 2015 kl. 07:55 (UTC) Þó þetta sé nú ágætistafla er full erfitt að koma fyrir myndum og skýringarmyndum í greinum sem hún er í, eins og t.d. á [[alþingi]], spurning að minnka þetta eða láta flokkana jafnvel sjá um þetta. --{{Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason/Sig}} 11:04, 19 okt 2004 (UTC) :Eina vandamálið varðandi þetta er það að þú færðir myndina ofar á [[Alþingi]]ssíðunni, sem mér finnst fráleitt. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki Sigursveinsson]] 15:17, 19 okt 2004 (UTC) ::Hví? --{{Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason/Sig}} 15:36, 19 okt 2004 (UTC) Vegna þess að hennar staður er neðst á síðunni, mér finnst eðlilegt að efst séu upplýsingar um Alþingi almennt og neðar sé að finna hverfular upplýsingar um stöðu dagsins í dag. Þetta tíðkast til dæmis á ensku greinunum um ýmis þjóðþing sbr. [[:en:Canadian House of Commons|Kanada]], [[:en:United States Congress|Bandaríkin]] og [[:en:Bundestag|Þýskaland]] en metnaður minn gagnvart íslensku Alþingisgreinni stefnir að einhverju álíka, helst betra. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki Sigursveinsson]] 19:01, 19 okt 2004 (UTC) :Mér finnst enn að þetta snið sé að fullu óþarft, og betur þjónað með flokkakerfinu. Það er það stórt og leiðinlegt að það kemur algerlega í veg fyrir að hægt sé að setja inn myndir og gröf eins og tíðkast á öðrum greinum án þess að þetta fari út í alveg fáránleg umbrot á síðunni. :Þar að auki finnst mér miður að þú sért að breyta wikisniðst töflunni í HTML töflu þar sem fyrra sniðið er ákjósanlegra. --{{Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason/Sig}} 12:17, 20 okt 2004 (UTC) ::Ég sé ekki hvernig þú ætlar að koma því í kring að flokkakerfið veiti með sama hætti yfirsýn yfir mikilvægustu valdastofnanir ríkisins þar sem atriðin í þessum lista falla illa í sama flokkinn. Ef það eru einhver snið af þessu tagi sem flokkakerfið getur auðveldlega leyst af hólmi þá eru það kassarnir sem við setjum á síður landa og tilgreina aðild þeirra að hinum og þessum stofnunum. Þetta snið er bara innflutt beint af ensku wikipedia þar sem það er notað á sama hátt og ég geri hér og þar sem það hefur gagnast m.a. mér við mína fróðleiksleit. Þetta veitir skýra og aðgengilega yfirsýn yfir stjórnarfar á Íslandi og einhvern veginn hélt ég að það væri hjálp í því í svona verkefni eins og Wikipedia er. Mér skjátlast kannski en ég hélt satt best að segja að Wikipedia snerist um innihald og upplýsingagildi en ekki útlitið. Meint vandræði (ég hef ekki orðið var við þau) við það að setja myndir á síður út af þessu sniði eru afskaplega léttvæg og þar er einungis verið að gera úlfalda úr mýflugu. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki Sigursveinsson]] 17:15, 20 okt 2004 (UTC) :::Vissulega eiga greinar að veita upplýsingar um umfjöllunarefni sitt, og fyrst og fremst að gera það áður en þær koma með lista yfir tengd efni, tengla og snið. Það sem ég hef á móti þessu sniði er að það er það stórt og lóðrétt frekar en lárétt að það er afar erfitt að koma því fyrir inn í grein þar sem mikið er um myndir og gröf. Vil ég þá frekar gera þetta eins og gert er á greininni um [[Vigur]] með [[Snið:Línuleg algebra|línulega algebrusniðinu]]. --{{Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason/Sig}} 06:18, 21 okt 2004 (UTC) == Formaður stjórnarandstöðunna == hvernig væri að hafa lista yfir formann stjórnarandstöðunna? :Það er nú ekkert slíkt formlegt embætti til. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] 15:42, 20 maí 2007 (UTC) :: Það er víst til Ingibjörg Sólrún tilheyrir því núna == Tillaga == Ég legg til að núverandi snið haldi sér en það verði aðeins notað á greininni [[Íslensk stjórnmál]] sem á að vera nokkurskonar "portal" að tengdum greinum. En einnig að á hinum greinunum verði komið fyrir fyrirferðaminna sniði en þó áberandi og ofarlega á síðunum, skellti fram tillögu á [[Snið:Íslensk stjórnmál 2]] sem er nákvæmlega eins og þetta snið hér án listans. Ef einhver er með betri hugmyndir um útlit þess þá eru þær vel þegnar. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki Sigursveinsson]] 02:00, 5 nóv 2004 (UTC) : Er þá ekki eins gott að gera það að töflu? snið eru til þess að nota í mörgum greinum - hálftilgangslaust ef það er bara í einni grein. Annar möguleiki til að gera það fyrirferðarminna væri að "brjóta það saman". --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 15:36, 20 maí 2007 (UTC) :: Þetta er náttúrulega 2 og hálfs árs gömul tillaga sem ég setti fram í einhverri málamiðlun gagnvart [[Notandi:Ævar Arnfjörð Bjarmason|Ævari]] sem fannst sniðið of stórt. Mér finnst það ekki sjálfum, þetta er bara fínt eins og það er. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] 15:41, 20 maí 2007 (UTC) ::: Úff, ég tók þessu sem nýjasta framlagi þar sem ég sá að þessari síðu hafði verið breytt. Svona fer þegar menn stinga nýjum framlögum inn á milli gamalla :( --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 17:43, 20 maí 2007 (UTC) == Íslandshreyfingin == Mér finnst hæpið að hafa hana hér með þar sem hún er ekki með neina þingmenn. Hvað með ykkur? --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 23:54, 22 maí 2007 (UTC) :Það stendur Stjórnmálaflokkar, ekki ''Flokkar á Alþingi''. --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] 01:29, 23 maí 2007 (UTC) ::Er það ekki rétt munað hjá mér að Ólafur F. Magnússon sem kjörinn var fyrir frjálslynda í borgarstjórn Reykjavíkur kenni sig nú við Íslandshreyfinguna? Það er þó eitthvað. Það er mér að meinalausu að þetta sé með, allavega um sinn. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] 15:38, 23 maí 2007 (UTC) ::: Hefðum við þá átt að taka með baráttusamtökin, nýtt afl, flokk mannsins, anarkistahreyfinguna og öll þau önnur smáframboð sem bjóða venjulega fram í kosningum? Mér finnst að mörkin ættu að standa við stjórnmálaflokka með þingmenn - það eru mörg fleiri samtök til sem gætu kallast stjórnmálaflokkar. Yfirleitt eru alltaf einhver sem bjóða fram í hverjum alþingiskosningum. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 15:44, 23 maí 2007 (UTC) :::: Engin þeirra buðu fram í síðustu alþingiskosningum. Myndirðu telja að stjórnmálaflokkur þurfi að "sanna sig" áður en við á Wikipediu viðurkennum hann sem flokk? Þurfa þeir að komast í ríkisstjórn til þess? Þurfa þeir að hafa fleiri en einn þingmann? Etc etc. Varla okkar að dæma. --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] 00:53, 24 maí 2007 (UTC) ::::: Nei en Nýtt afl bauð sig t.d. fram í þarsíðustu kosningum. Mér finnst bara að til að flokkur sé með í þessari upptalningu þá væri skynsamlegt að setja mörkin við að hann sé á þingi - Fyrir hverjar einustu alþingis- og sveitarstjórnakosningar koma fram listar sem bjóða fram í einum-tveimur kjördæmum, mun sjaldnar í öllum líkt og Íslandshreyfingin gerði. Þessir listar hafa síðan engin áhrif eftir kosningarnar jafnvel þótt sumir þeirra reyni að vinna málefnum sínum áfram gengi (sbr. nýtt afl áður en þeir gengu til liðs við FF). Svo er þetta öllum gleymt eftir nokkra mánuði og verður varla neðanmálsgrein í íslenskri stjórnmálasögu. Mér finnst það eitt að hafa boðið fram lista í einhverjum kosningum ekki nóg til að teljast "stjórnmálaflokkur" og mér finnst það að komast á þing ágætis mörk til að miða við. Auk þess sem það eru líka hefðbundin mörk. Þessu sniði er ætlað að gefa yfirlit yfir íslensk stjórnmál í víðum skilningi (stjórnkerfið, stjórnsýslu, þrískiptingu ríkisvaldsins o.s.frv.) og ég fæ ekki séð að flokkur sem ekki er með þingmenn sé beinn þátttakandi í því, enda hefur hann þá engin áhrif á stjórnun landsins umfram þau áhrif sem allir borgarar hafa eða öll önnur málefnasamtök geta haft). Auðvitað má þetta vera síbreytilegt, en sniðið verður fljótt að stækka og kosningahlutinn að þenjast út ef þetta á að vera raunin t.d. í næstu sveitarstjórnakosningum. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 09:58, 24 maí 2007 (UTC) :::::: Við getum líka haft regluna "allir þeir flokkar sem buðu fram í síðustu alþingiskosningum" - en mér finnst það samt of líberal :) --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 10:15, 24 maí 2007 (UTC) ::::::: Mér finnst lágmark að halda inni flokkum sem buðu fram í ÖLLUM kjördæmum líkt og Íslandshreyfingin gerði. Eins kjördæmis framboð er kannski of lítið og stuttlíft til að smella inn (nema það sanni langlífi sitt). --[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] 15:10, 24 maí 2007 (UTC) ::::::::Stjórnmálin eru auðvitað alltaf að breytast og þess vegna verður þetta snið að einhverju leyti breytilegt líka. Íslandshreyfingin bauð fram í öllum kjördæmum og hafði áhrif á gang mála, bæði orðræðuna fyrir kosningar og á sjálfa útkomuna (enda þótt hún hefði ekki komið inn neinum þingmanni). Í ljósi þess var eðlilegt að hafa hana með fyrir kosningar og e.t.v. er ekkert að því að hafa hana hérna örlítið lengur. Talsmenn hennar hafa sagt að hún væri komin til að vera og ég skildi það þannig að Íslandshreyfingin ætlaði sér að bjóða fram aftur í næstu kosningum. Aftur á móti, ef ekkert heyrist frá henni meir, þá er bara spurning hvenær við tökum hana út úr sniðinu. Ætlum við að bíða í fjögur ár og sjá hvort hún bjóði fram aftur? Eða ætlum við að taka hana út og setja hana inn aftur ef/þegar hún býður næst fram? Það væri kannski skynsamlegast. En mér finnst ekki rétt að hafa með hvern einasta lista eða óháða frambjóðanda, sem býður fram í einu kjördæmi; og ekki heldur í sveitastjórnarkosningum. Þetta snið ætti að vera fyrir landspólitík, ekki local pólitík. --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 16:01, 24 maí 2007 (UTC) ::::::::: Það eru ágætis rök fyrir því svo sem að hafa Íslandshreyfinguna með, enda óvenjulegt að ný stjórnmálahreyfing bjóði fram á landsvísu eins og þau gerðu. Ég er samt sem áður hræddur við að erfitt verði að réttlæta þessi mörk seinna meir. Að flokkur sé með einhverja þingmenn þykir mér forsenda þess að hann komi að stjórn landsins með beinum hætti. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] 21:18, 24 maí 2007 (UTC) == Bil == Hvað er það sem veldur alltaf þessum bilum þegar maður notar snið. Ég lenti líka í þessu í [http://imdb.wikia.com/wiki/Template:Infobox_keyword þessu sniði] og hef ekki hugmynd um hvernig á að laga það. Kanski ef eitthver "Íslensk stjórnmál" sniðið þá get ég gert það sama í sniðinu mínu. --[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] ^{[[Notandaspjall:Steinninn|spjall]]} 16:15, 25 maí 2007 (UTC) == Flokkur == Ég er nokkuð ósáttur við að það standi „([[:Flokkur:Alþingi|flokkur]])“ á eftir tenglinum á Alþingi, þar sem það mætti skilja það sem stjórnmálaflokk. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 17. september 2008 kl. 23:06 (UTC) == Staðsetning == Spurning um að breyta þessu í lárétt snið í botni? Það komast ekki myndir fyrir á greinarsíðum eins og þetta er núna. Svo er ágætur séns á að þetta bólgni frekar út. Mér finnst þetta draga athygli of mikið frá greininni sjálfri... --[[Notandi:Jabbi|Jabbi]] 19. nóvember 2008 kl. 09:25 (UTC) :Ég ítreka. Nú var ég t.d. að bæta við upplýsingum um [[Kjördæmi Íslands]], rétt áðan, mér finnst þetta snið til óþurftar þar sem það er, troðið þarna í hliðinni. Er ekki hægt að hafa þetta neðst á síðunni? --[[Notandi:Jabbi|Jabbi]] 12. janúar 2009 kl. 16:09 (UTC) ::Breyttu þessu endilega. :) &mdash; ''[[Notandi:Jóna Þórunn|Jóna Þórunn]]'' 12. janúar 2009 kl. 16:11 (UTC) ::: Ég er að læra f. próf ;) --[[Notandi:Jabbi|Jabbi]] 12. janúar 2009 kl. 16:19 (UTC) == Nýtt snið == Það gamla fært [[Notandi:Jabbi/Snið:Íslensk stjórnmál|hingað]] --[[Notandi:Jabbi|Jabbi]] 15. janúar 2009 kl. 18:15 (UTC) ==Fjórflokkurinn== Er það virkilega í samræmi við hlutverk Wikipediu sem uppsláttarverk að hafa hugtak eins og Fjórflokkurinn í sniði um íslensk stjórnmál og setja til jafns við raunverulega stjórnmálaflokka? [[Notandi:Masae|Masae]] 11. maí 2009 kl. 19:53 (UTC) :Mér finnst mega bæta því aftur. Þetta er hugtak sem lýsir íslenska flokkakerfinu (sjá ýtarefni: [[:en:Voting system]]). Eins og ég benti á í [[Spjall:Fjórflokkurinn]] er þetta hugtak notað af fræðimönnum til þess að lýsa því stjórnkerfi sem ávallt skilar af sér fjórum flokkum með yfirgnæfandi meirihluta atkvæða. Ég skal gefa mér tíma einhverntíman á næstunni til þess að skrifa í kringum þetta. Á þetta þá ekki rétt á sér í sniðinu? --[[Notandi:Jabbi|Jabbi]] 13. maí 2009 kl. 15:04 (UTC) == Tillaga að úrfellingum == Ég legg til að [[Sýslur Íslands]], [[Amt]] og [[Hreppur]] verði felld út. Þetta eru vissulega sögulega mikilvægar einingar, en ekki merkilegri en t.d. Heimastjórnarflokkurinn eða aðrar færslur sem tengjast íslenskri stjórnmálasögu. Eins legg ég til að [[Stjórnlagaþing á Íslandi 2011]] verði fellt út, þótt það sé mikilvægt, þá tilheyrir það líka stjórnmálasögunni, en ekki stjórnskipaninni eins og hún er í dag. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:34 (UTC) :Sammála því. Það þarf líka að taka í gegn lista yfir ráðuneyti sem endurspeglar ekki núverandi verkaskiptingu. Í raun finnst mér þetta snið frekar fjalla um stjórnskipan landsins (þ.e. stofnanir og stjórnsýslu) en stjórnmál. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 12:35 (UTC) rbe4vf5cuvadg35cvkxiu0frbwp2vw2 0 5633 1966277 1955036 2026-06-06T20:08:50Z TKSnaevarr 53243 /* Góublót */ 1966277 wikitext text/x-wiki :''Góa er líka [[Góa (mannsnafn)|íslenskt kvenmannsnafn]]'' '''Góa''' er fimmti mánuður vetrar í gamla [[Norræna_tímatalið|norræna tímatalinu]] og hefst á [[Sunnudagur|sunnudegi]] í átjándu viku vetrar, eða [[18. febrúar|18.]] til [[24. febrúar]]. Fyrsti dagur góu er nefndur ''[[konudagur]]'' og var dagur húsfreyjunnar eins og fyrsti dagur [[Þorri|þorra]] var dagur húsbóndans. Heitið er kunnugt frá miðri 19. öld og er nú útbreitt. Sá siður að eiginmenn gefi konum sínum blóm á konudaginn hófst á sjötta áratug 20. aldar. Síðasti dagur góu nefnist ''góuþræll''. ==Orðsifjar== Orðsifjar eru ekki þekktar með vissu eða nákvæmni. Enginn fugl ber viðlíka heiti, helst er giskað á tengsl við gríska ''khion'' -snjór og latína ''hiems'' -vetur ==Góublót== Orðið góublót bendir til mannfagnaðar seint að vetri að fornu en um hann er ekkert vitað með vissu. Ljóst er hinsvegar af heimildum frá öndverðri 18. öld að fagna átti góu á svipaðan hátt og þorra. Skyldi það fremur vera húsbóndinn en húsfreyjan, en víst er að dagurinn var eignaður húsfreyjunni. Heimildir geta um tilhald í mat á síðari öldum en hvergi nærri á við þorrakomu. Kann þar að ráða nokkru að góukoma lendir oftast á langaföstu. Nokkuð var ort um Góu á 17. - 19. öld sem dóttur Þorra eða eiginkonu. Var þá stundum reynt í gamni að skjalla hana til að bæta veður. Svipaður kann að vera tilgangur þess góukomusiðar á norðaustanverðu landinu að góu var færður rauður ullarlagður. Á síðari tímum hefur komist á sú hefð sums staðar á landinu að halda [[góugleði]] í tengslum við góu, á sama hátt og [[þorrablót]] í tengslum við [[Þorri|Þorra]]. Uppruna góu og þorrans er að finna í [[Orkneyingasaga|Orkneyingasögu]]. Einnig er fjallað um persónurnar Þorra konung og Gói dóttur hans í ''Frá Fornjóti ok hans ættmönnum'' í [[Fornaldarsögur Norðurlanda|Fornaldarsögum Norðurlanda]]. == Góa og veðurspár == Í almennri þjóðtrú skipti góuveðrið máli. Átti sumarið að verða gott ef góa væri stormasöm og veður vont fyrstu góudaga. Ýmsar veðráttuspár geymast í gömlum íslenskum vísum og hefur þjóðin tekið mark á þeim allt fram að þessu. Þar á meðal er þessi vísa: :Ef hún Góa öll er góð, :öldin má það muna, :þá mun Harpa hennar jóð :herða veðráttuna. [[Sighvatur Árnason]] fyrrverandi alþingismaður, gerði athuganir á því hvernig ýmsir veðráttuspádómar hefðu reynst á árunum 1840-1900 og skrifaði um það í [[Skírnir (tímarit)|Skírni]] [[1907]]. Þar segir hann um þennan veðráttuspádóm: :''Þau árin, 6 að tölu, á þessu árabili, sem Góan var einmuna góð, stundum greri jörð, þá rættist þetta þannig, að tíðarfarið breyttist alltaf til hins verra á næstu mánuðum (Einmánuði og Hörpu) en þó einkum 3 árin í alvarleg harðindi''. == Tengt efni == * [[Konudagur]] ==Heimildir== * {{bókaheimild|höfundur=Árni Björnsson|titill=Saga daganna|ár=2000}} == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2057020 ''Góa''; grein í Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1990] * [http://www.lexis.hi.is/ordvikunnar/goa.html ''Orð vikunnar: Góa''; af Orðabók Háskólans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310224041/http://www.lexis.hi.is/ordvikunnar/goa.html |date=2007-03-10 }} * [https://www.heimskringla.no/wiki/Hversu_Noregr_byggðist Hversu Noregr byggðist úr Fornaldarsögum Norðurlanda – Af vefsíðunni heimskringla.no] * [https://www.heimskringla.no/wiki/Torre_och_Gói_i_de_isländska_källorna Torre och Gói i de isländska källorna – Af vefsíðunni heimskringla.no] {{Norrænir_mánuðir}} [[Flokkur:Tímatöl]] [[Flokkur:Dagatal]] 9bmnmvnb2cjdgoo8gwdn4tgp16d9vgb 0 13825 1966187 1642172 2026-06-06T13:21:39Z TKSnaevarr 53243 1966187 wikitext text/x-wiki [[Mynd:StandingBuddha.jpg|thumb|right|Búddastytta frá Pakistan 1. öld.]] [[File:Hong Kong Budha.jpg|thumb|311x311px|right|]] '''Gautama Búdda''' (um [[563 f.Kr.]] – 483 f.Kr. á [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]) ([[fæðing|fæddur]] '''Siddhārtha Gautama''') var andlegur kenningasmiður. Hann er viðurkenndur af [[búddismi|búddistum]] sem hinn æðsti [[búdda]] (''hinn upplýsti''). == Fæðing Gautama Búdda == Búdda var sonur konungs að nafni [[Suddhodana]] og drottningu að nafni Maya. Þau bjuggi í litlu ríki sem hét Saykas í [[Norður Indland|norður Indlandi]], þar sem nú er [[Nepal]]. Þau bjuggu í höfuðborginni [[Kapilavatta|Kapilavattu]], í stórri höll. Sagan segir að móður hanns hafi dreymt hvítan [[Fíll|fíl]] sem hélt á hvítu [[Lotusblóm|lotusblómi]]. Þegar hún vaknaði kallaði hún og maður hennar á fjóra [[Vitringar|vitringa]] til þess að ráða drauminn. Þeir sögðu þeim hjónum að hún ætti von á dreng og myndi hann verða merkur og góður maður. Samkvæmt hefð á á [[Indland|Indlandi]] á þeim tíma lagði Maya af stað til foreldra sinna til þess að fæða son sinn þar, og var leiðin nokkuð löng. Á leiðinni fóru þau í gegnum garð við rætur [[Himalajafjöll|Himalayafjalla]] sem hét [[Lumbini]] og Maya ákvað að hvíla sig þar undir [[tré]] og fæddi hún son sinn þar. Stráknum var gefið nafnið Siddhara, sem þýðir sá sem fær óskir sínar uppfylltar. Ein goðsögnin segir að vitur gamall maður hafi heimsótti Búdda og hafi farið að gráta þegar hann sá hann. Sagði maðurinn við foreldranna að sonur þeirra myndi verða mikill maður og öflugur leiðtogi, hann gréti vegna þess að hann var orðinn gamall og geti ekki lært neitt af honum. == Heimildir == Námsgagnastofnun. (e.d.). ''Fæðing Búdda''. Sótt 23. Nóvember 2017 af <nowiki>http://vefir.nams.is/truarbrogd/budda/forsaga/buddaSagaFaeding.htm</nowiki> {{Stubbur|æviágrip}} [[Flokkur:Búddismi]] [[Flokkur:Búddískir trúarleiðtogar]] [[Flokkur:Indverskir trúarleiðtogar]] 0ebgkbpn8oxuzcuol5ekwtobd2o3w25 0 19903 1966208 1965887 2026-06-06T14:20:11Z Olafurbjorns 105113 /* Saga hljómsveitarinnar */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966208 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Nýdönsk | mynd = Nydonsk2018-09-23 00.04.48.jpg | mynd_langsnið = yes | mynd_texti = Hljómsveitin Nýdönsk í lok tónleika í Hörpu í september 2018 | önnur_nöfn = Ný dönsk, Ný dønsk | uppruni = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | stefna = [[Popp]], [[Rokk]] | ár = 1987– | útgefandi = Steinar, [[Skífan]], Skýmir | meðlimir = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] * [[Ólafur Hólm Einarsson]] * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] * [[Stefán Hjörleifsson]] | fyrri_meðlimir = {{Plainlist| * [[Bergur Már Bernburg]] * [[Valdimar Bragi Bragason]] * [[Einar Sigurðsson]] * [[Þorgils Björgvinsson]] }}}}'''Nýdönsk''' (einnig skrifað Ný dønsk og Ný dönsk) er [[Ísland|íslensk]] [[hljómsveit]] sem stofnuð var árið [[1987]] og hefur gefið út 11 breiðskífur. Nafn hljómsveitarinnar var valið með hliðsjón af þeim sið bókabúða á þessum tíma að auglýsa "Ný dönsk blöð".<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5306366?iabr=on|title=Ný dönsk blöð?|date=1987-12-12|publisher=[[Ísfirðingur]]|page=12|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3979699?iabr=on|title=Gömul og ný dönsk|date=2007-11-18|publisher=[[Fréttablaðið]]|page=21|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> == Saga hljómsveitarinnar == Hljómsveitin Nýdönsk var stofnuð árið 1987. Eftir að hafa gefið út nokkur lög á safnplötum gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Ekki er á allt kosið]]'' árið 1989. Af þeirri plötu voru lögin 'Fram á nótt' og 'Hjálpaðu mér upp' vinsælust. Á þeim tíma var hljómsveitin skipuð þeim Daníel, Birni Jörundi, Ólafi Hólm, Einari og Valdimar. Þegar platan ''[[Regnbogaland]]'' kom út árið 1990 voru einungis þrír fullgildir hljómsveitarmeðlimir eftir, þeir Daníel, Björn og Ólafur. Tveir sérlegir aðstoðarmenn voru tilteknir, þeir [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] og [[Stefán Hjörleifsson]], en von bráðar voru þeir endanlega teknir inn í hljómsveitina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2579770?iabr=on|title=Fjölgar í Nýdanskri|date=1991-01-05|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> Lögin 'Frelsið', 'Allt' og 'Nostradamus' (sem kom út sem aukalag á síðari útgáfu) náðu miklum vinsældum. Tónleikaplatan ''[[Kirsuber (stuttskífa)|Kirsuber]]'' kom út árið 1991. Hefur hún ekki verið fáanleg í nokkurn tíma. Sama ár gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Deluxe]]'' sem innihélt meðal annars smellina 'Landslag skýjanna', 'Alelda', 'Deluxe' og 'Svefninn laðar'. Á næstu plötu sveitarinnar ''[[Himnasending]]'' voru lögin 'Ilmur' og 'Horfðu til himins'. ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' kom síðan út 1993 en titillagið, 'Neptúnus' og 'Hamingja' fengu töluverða spilun. Árið 1994 skiptu Nýdanskir um gír. [[Megas]] fékk þá til liðs við sig á plötunni ''[[Drög að upprisu]]'' og einnig sömdu þeir tónlistina og spiluðu í leikritinu ''[[Gauragangur|Gauragangi]]''. Lagið 'Er hann sá rétti' eftir Björn Jörund sem [[Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir]] söng varð gríðarlega vinsælt. Hljómsveitin tók sér hlé eftir að sýningum á Gauragangi lauk og fóru meðlimir hver í sína áttina. Daníel Ágúst stofnaði hljómsveitina [[GusGus]]. Björn Jörundur gaf út sólóplötuna BJF árið 1994, auk þess að leika Riff Raff í uppsetningu Loftkastalans á Rocky Horror. Einnig stofnaði hann hljómsveitirnar Poppland, sem gaf út lagið 'Ógeðslega sæt' og fönk- og diskóhljómsveitina Spooky Boogie, m.a. ásamt Richard Scobie og [[Stefán Hilmarsson|Stefáni Hilmarssyni]]. Jón og Stefán héldu áfram í leikhúsinu, Jón sá m.a. um tónlistina í uppsetningu [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] á [[Súperstar|Jesus Christ Superstar]] og Stefán lék á gítar í þeirri uppsetningu. Jón og Stefán stofnuðu einnig hina goðsagnakenndu hljómsveit Fjallkonan. Ólafur lék á trommur í áðurnefndri uppsetningu á Rocky Horror. Hann lék einnig með hljómsveitinni Tweety sem varð til þegar hljómsveitin [[Todmobile]] hætti tímabundið. Ólafur var einn stofnmeðlima hljómsveitarinnar Dúndurfréttir árið 1995. Eftir þriggja ára þögn kom út safnplatan ''[[1987-1997|1987–1997]]''. Á þeirri plötu var að finna þekktustu lög hljómsveitarinnar, sjaldgæf lög en einnig þrjú ný. Daníel Ágúst tók þátt í gerð nýju laganna þrátt fyrir að vera á fullu með hljómsveitinni [[GusGus]]. Árið 1998 kom út platan ''[[Húsmæðragarðurinn]]''. Vinsælustu lögin á henni voru ásamt titillaginu, 'Hei þú', 'Blómarósahafið' og 'Þú ert svo'. Platan ''[[Pólfarir]]'' fylgdi árið 2001, þar sem 'Lærðu að ljúga', 'Flugvélar' og 'Þá kemur þú' hlutu mikla spilun. Daníel Ágúst tók ekki þátt í gerð þessara tveggja platna. Árið 2002 kom út platan ''[[Freistingar]]''. Þar var að finna gömul lög hljómsveitarinnar í einfölduðum búningi. Daníel Ágúst söng í þremur lögum, meðal annars í nýja laginu 'Fagurt fés'. Árið 2004 spilaði Nýdönsk með [[Sinfóníuhljómsveit Íslands]], tónleikarnir voru gefnir út á geisladiski og DVD-diski undir nafninu [[Skynjun (Nýdönsk og Sinfó)|Skynjun]]. Árið 2008, þann 3. maí, hlutu þeir svo Heiðursverðlaun [[FM957]]. Platan ''[[Turninn]]'' kom út árið 2008. Lögin 'Alla tíð' og 'Náttúran' urðu vinsæl. Á árunum 2010–2020 komu út þrjár plötur. Þrefalda platan ''[[Nýdönsk 25]]'' kom út árið 2012, sem innihélt 25 ára afmælistónleika sveitarinnar í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] á geisladiski og DVD og ábreiður, remix og ný lög á þriðja disknum. Breiðskífan ''[[Diskó Berlín]]'' kom út árið 2014, innihélt meðal annars 'Nýr maður', 'Uppvakningar', auk titillagsins. ''[[Á plánetunni jörð]]'' kom út árið 2017. Af henni urðu lögin 'Stundum', 'Hversdagsprins' og titillagið vinsæl. Árið 2025 gaf hljómsveitin út plötuna ''[[Í raunheimum]]'' en á henni má finna lög á borð við 'Hálka lífsins' og 'Fullkomið farartæki'.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670347d/frum-syning-a-visi-halka-lifsins-med-ny-donsk|title=Frum­sýning á Vísi: Hálka lífsins með Ný­dönsk - Vísir|date=2025-02-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-26}}</ref> 'Fullkomið farartæki' var mest spilaða lag [[Bylgjan|Bylgjunnar]] árið 2024<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252665631d/ny-donsk-a-toppnum-2024|title=Ný­dönsk á toppnum 2024 - Vísir|date=2025-01-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref>, valið lag ársins 2024 á [[Ríkisútvarpið|Rás 2]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-12-30-nydonsk-eiga-lag-arsins-2024-a-ras-2-431315|title=Nýdönsk eiga lag ársins 2024 á Rás 2 - RÚV.is|date=2024-12-30|website=RÚV|access-date=2025-03-27}}</ref> og lag ársins 2024 á [[Íslensku tónlistarverðlaunin|Íslensku tónlistarverðlaununum]] 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.iston.is/frettir/verdlaunahafar-2025|title=Verðlaunahafar 2025|website=Ístón - Íslensku tónlistarverðlaunin|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref> Þann 20. maí 2026 var nýtt lag, 'Ekkert mál' frumflutt á Bylgjunni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/k/9193c8bb-ff00-488d-aaaf-445759e77fae-1779277493710?fbclid=IwY2xjawR9gBtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETBnVUZlRkdrVmVRMklJUEVqc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHixgrjTAuK5uppMbJ-XibJIFjePcTz9l68bqwQtG3EvipAmkc2x8yKnq_K_2_aem_SrvQ04mRGTs7dwN6LQr1iw |title=Lagið passaði ekki inn á Raunheima - Vísir|date=2026-05-20|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-22}}</ref> Lagið var svo gefið út á Spotify 22. maí 2026. Nýdönsk skrifaði eftirfarandi um lagið á [https://www.facebook.com/nydonsk/posts/pfbid02FgdJmB8y1jYK8Zcv4tCsvYouTx7NpA4swGVLjSZMp3W9DVgg8HRRzPf8hFpZHhkyl Facebook síðu] hljómsveitarinnar: ''Í dag kom út nýtt lag frá okkur félögunum. Lagið er eftir Jón en textann gerðu Björn og Daníel. Við þurfum að passa upp á tungumálið okkar og þessi texti er innlegg í þá veruna. Lagið var hljóðritað í Real World og átti að vera á síðustu breiðskífu hljómsveitarinnar en okkur gekk illa að finna því pláss - fannst það aldrei passa inn í heildarmyndina. Textinn var líka ekki alveg tilbúinn og því var þetta sett í salt. Á dögunum réðust skáldin svo til atlögu við verkefnið með líka þessum fína árangri. Guðmundur Pétursson leikur með okkur á gítar og Katie May hljóðblandaði.'' ==Meðlimir== * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] – söngur og bassi (1987–) * [[Ólafur Hólm Einarsson]] – trommur (1987–) * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] – hljómborð (1990–) * [[Stefán Hjörleifsson]] – gítar (1990–) * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] – söngur (1987–1997) (2007–) ===Fyrrum meðlimir=== * [[Þorgils Björgvinsson]] – gítar (1989–1990) * [[Valdimar Bragi Bragason]] – gítar (1987–1989) * [[Einar Sigurðsson]] – hljómborð (1987–1989) * [[Bergur M. Bernburg]] – hljómborð (1987–1989) ===Aðstoðarmenn=== * [[Ingi Skúlason]] - bassaleikari á tónleikum (1999-) ==Tímalína== {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:140 bottom:75 top:10 right:20 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:01/01/1987 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2 ScaleMajor = increment:3 start:1987 ScaleMinor = increment:1 start:1987 Colors = id:vocals value:red legend:Söngur id:bass value:blue legend:Bassi id:guitar value:green legend:Gítar id:keys value:purple legend:Hljómborð id:drums value:orange legend:Trommur BarData = bar:Bjorn text:"Björn Jörundur Friðbjörnsson" bar:Olafur text:"Ólafur Hólm Einarsson" bar:Jon text:"Jón Ólafsson" bar:Stefan text:"Stefán Hjörleifsson" bar:Daniel text:"Daníel Ágúst Haraldsson" bar:Thorgils text:"Þorgils Björgvinsson" bar:Valdimar text:"Valdimar Bragi Bragason" bar:Einar text:"Einar Sigurðsson" bar:Bergur text:"Bergur M. Bernburg" PlotData= width:11 bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:vocals bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:bass width:3 bar:Olafur from:01/01/1987 till:end color:drums bar:Jon from:01/01/1990 till:end color:keys bar:Stefan from:01/01/1990 till:end color:guitar bar:Daniel from:01/01/1987 till:01/01/1997 color:vocals bar:Daniel from:01/01/2007 till:end color:vocals bar:Thorgils from:01/01/1989 till:01/01/1990 color:guitar bar:Valdimar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:guitar bar:Einar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys bar:Bergur from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys }} ==Plötulisti== ===Breiðskífur=== * ''[[Ekki er á allt kosið]]'' (1989) * ''[[Regnbogaland]]'' (1990) * ''[[Deluxe]]'' (1991) * ''[[Himnasending]]'' (1992) * ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' (1993) * ''[[Húsmæðragarðurinn]]'' (1998) * ''[[Pólfarir]]'' (2001) * ''[[Turninn]]'' (2008) * ''[[Diskó Berlín]]'' (2014) * ''[[Á plánetunni jörð]]'' (2017) * ''[[Í raunheimum]]'' (2025) ===Stuttskífur=== * ''[[Kirsuber (stuttskífa)|Kirsuber]]'' (1991) ===Safn- og tónleikaplötur=== * ''[[Drög að upprisu]]'' (1994) * ''[[1987-1997|1987–1997]]'' (1997) * ''[[Freistingar]]'' (2002) * ''[[Skynjun (Nýdönsk og Sinfó)]]'' (2004) * ''[[1987-2007]]'' (2007) * ''[[Nýdönsk 25]]'' (2012) ===Safnkassar (box-set)=== * ''[[Allt]]'' (2007) ===Leikhúsplötur=== * ''[[Gauragangur]]'' (1994) ===Smáskífur / stök lög=== Hér eru lög sem hafa komið út á safnplötum, sem smáskífur eða komu fram á öðrum plötum Nýdanskrar sem ekki eru breiðskífur. * 1987: "Síglaður" * 1988: "Hólmfríður Júlíusdóttir" * 1988: "Eða hvað?" * 1989: "Vígmundur" * 1989: "Ég vil vera ég" * 1990: "Nostradamus" * 1991: "Kirsuber" * 1991: "Blásið í" * 1992: "Steypireið" * 1997: "Klæddu þig" * 1997: "Flauelsföt" * 1997: "Grænmeti og ávextir" * 1997: "Cherry Blossom" * 2002: "Fagurt fés" * 2002: "Á sama tíma að ári" * 2002: "Faldar hendur" * 2004: "Hvað kostar hamingjan?" * 2004: "Sökudólgur óskast" * 2007: "Verðbólgin augu" * 2007: "Afneitum draumunum" * 2008: "Náttúran" * 2009: "Ég ætla að brosa" * 2010: "Umboðsmenn drottins" * 2010: "Vertu með" * 2010: "Þriggja daga vakt" (ás. Hjaltalín og GusGus) * 2011: "Í nánd" * 2012: "Uppskeran" * 2013: "Where Dreams Go to Die" * 2013: "Iður" * 2014: "Uppvakningar" * 2014: "Diskó Berlín" * 2014: "Nýr maður" * 2014: "Stafrófsröð" * 2015: "Heimsins stærsta tár" * 2017: "Stundum" * 2020: "Örlagagarn" * 2021: "Ég kýs" * 2024: "Fullkomið farartæki" * 2025: "Hálka lífsins" * 2026: "Ekkert mál" ==Heimildir== [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] srrfwwqkfngxg1exkh1y4ri5x1ab0w7 1966209 1966208 2026-06-06T14:21:31Z Olafurbjorns 105113 /* */ 1966209 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Nýdönsk | mynd = Nydonsk2018-09-23 00.04.48.jpg | mynd_langsnið = yes | mynd_texti = Hljómsveitin Nýdönsk í lok tónleika í Hörpu í september 2018 | önnur_nöfn = Ný dönsk, Ný dønsk | uppruni = [[Reykjavík]], [[Ísland]] | stefna = [[Popp]], [[Rokk]] | ár = 1987– | útgefandi = Steinar, [[Skífan]], Skýmir | meðlimir = * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] * [[Ólafur Hólm Einarsson]] * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] * [[Stefán Hjörleifsson]] | fyrri_meðlimir = {{Plainlist| * [[Bergur Már Bernburg]] * [[Valdimar Bragi Bragason]] * [[Einar Sigurðsson]] * [[Þorgils Björgvinsson]] }}}}'''Nýdönsk''' (einnig skrifað Ný dønsk og Ný dönsk) er [[Ísland|íslensk]] [[hljómsveit]] sem stofnuð var árið 1987 og hefur gefið út 11 breiðskífur. Nafn hljómsveitarinnar var valið með hliðsjón af þeim sið bókabúða á þessum tíma að auglýsa "Ný dönsk blöð".<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5306366?iabr=on|title=Ný dönsk blöð?|date=1987-12-12|publisher=[[Ísfirðingur]]|page=12|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3979699?iabr=on|title=Gömul og ný dönsk|date=2007-11-18|publisher=[[Fréttablaðið]]|page=21|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> == Saga hljómsveitarinnar == Hljómsveitin Nýdönsk var stofnuð árið 1987. Eftir að hafa gefið út nokkur lög á safnplötum gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Ekki er á allt kosið]]'' árið 1989. Af þeirri plötu voru lögin 'Fram á nótt' og 'Hjálpaðu mér upp' vinsælust. Á þeim tíma var hljómsveitin skipuð þeim Daníel, Birni Jörundi, Ólafi Hólm, Einari og Valdimar. Þegar platan ''[[Regnbogaland]]'' kom út árið 1990 voru einungis þrír fullgildir hljómsveitarmeðlimir eftir, þeir Daníel, Björn og Ólafur. Tveir sérlegir aðstoðarmenn voru tilteknir, þeir [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] og [[Stefán Hjörleifsson]], en von bráðar voru þeir endanlega teknir inn í hljómsveitina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2579770?iabr=on|title=Fjölgar í Nýdanskri|date=1991-01-05|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-25}}</ref> Lögin 'Frelsið', 'Allt' og 'Nostradamus' (sem kom út sem aukalag á síðari útgáfu) náðu miklum vinsældum. Tónleikaplatan ''[[Kirsuber (stuttskífa)|Kirsuber]]'' kom út árið 1991. Hefur hún ekki verið fáanleg í nokkurn tíma. Sama ár gaf Nýdönsk út plötuna ''[[Deluxe]]'' sem innihélt meðal annars smellina 'Landslag skýjanna', 'Alelda', 'Deluxe' og 'Svefninn laðar'. Á næstu plötu sveitarinnar ''[[Himnasending]]'' voru lögin 'Ilmur' og 'Horfðu til himins'. ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' kom síðan út 1993 en titillagið, 'Neptúnus' og 'Hamingja' fengu töluverða spilun. Árið 1994 skiptu Nýdanskir um gír. [[Megas]] fékk þá til liðs við sig á plötunni ''[[Drög að upprisu]]'' og einnig sömdu þeir tónlistina og spiluðu í leikritinu ''[[Gauragangur|Gauragangi]]''. Lagið 'Er hann sá rétti' eftir Björn Jörund sem [[Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir]] söng varð gríðarlega vinsælt. Hljómsveitin tók sér hlé eftir að sýningum á Gauragangi lauk og fóru meðlimir hver í sína áttina. Daníel Ágúst stofnaði hljómsveitina [[GusGus]]. Björn Jörundur gaf út sólóplötuna BJF árið 1994, auk þess að leika Riff Raff í uppsetningu Loftkastalans á Rocky Horror. Einnig stofnaði hann hljómsveitirnar Poppland, sem gaf út lagið 'Ógeðslega sæt' og fönk- og diskóhljómsveitina Spooky Boogie, m.a. ásamt Richard Scobie og [[Stefán Hilmarsson|Stefáni Hilmarssyni]]. Jón og Stefán héldu áfram í leikhúsinu, Jón sá m.a. um tónlistina í uppsetningu [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] á [[Súperstar|Jesus Christ Superstar]] og Stefán lék á gítar í þeirri uppsetningu. Jón og Stefán stofnuðu einnig hina goðsagnakenndu hljómsveit Fjallkonan. Ólafur lék á trommur í áðurnefndri uppsetningu á Rocky Horror. Hann lék einnig með hljómsveitinni Tweety sem varð til þegar hljómsveitin [[Todmobile]] hætti tímabundið. Ólafur var einn stofnmeðlima hljómsveitarinnar Dúndurfréttir árið 1995. Eftir þriggja ára þögn kom út safnplatan ''[[1987-1997|1987–1997]]''. Á þeirri plötu var að finna þekktustu lög hljómsveitarinnar, sjaldgæf lög en einnig þrjú ný. Daníel Ágúst tók þátt í gerð nýju laganna þrátt fyrir að vera á fullu með hljómsveitinni [[GusGus]]. Árið 1998 kom út platan ''[[Húsmæðragarðurinn]]''. Vinsælustu lögin á henni voru ásamt titillaginu, 'Hei þú', 'Blómarósahafið' og 'Þú ert svo'. Platan ''[[Pólfarir]]'' fylgdi árið 2001, þar sem 'Lærðu að ljúga', 'Flugvélar' og 'Þá kemur þú' hlutu mikla spilun. Daníel Ágúst tók ekki þátt í gerð þessara tveggja platna. Árið 2002 kom út platan ''[[Freistingar]]''. Þar var að finna gömul lög hljómsveitarinnar í einfölduðum búningi. Daníel Ágúst söng í þremur lögum, meðal annars í nýja laginu 'Fagurt fés'. Árið 2004 spilaði Nýdönsk með [[Sinfóníuhljómsveit Íslands]], tónleikarnir voru gefnir út á geisladiski og DVD-diski undir nafninu [[Skynjun (Nýdönsk og Sinfó)|Skynjun]]. Árið 2008, þann 3. maí, hlutu þeir svo Heiðursverðlaun [[FM957]]. Platan ''[[Turninn]]'' kom út árið 2008. Lögin 'Alla tíð' og 'Náttúran' urðu vinsæl. Á árunum 2010–2020 komu út þrjár plötur. Þrefalda platan ''[[Nýdönsk 25]]'' kom út árið 2012, sem innihélt 25 ára afmælistónleika sveitarinnar í [[Harpa (tónlistar- og ráðstefnuhús)|Hörpu]] á geisladiski og DVD og ábreiður, remix og ný lög á þriðja disknum. Breiðskífan ''[[Diskó Berlín]]'' kom út árið 2014, innihélt meðal annars 'Nýr maður', 'Uppvakningar', auk titillagsins. ''[[Á plánetunni jörð]]'' kom út árið 2017. Af henni urðu lögin 'Stundum', 'Hversdagsprins' og titillagið vinsæl. Árið 2025 gaf hljómsveitin út plötuna ''[[Í raunheimum]]'' en á henni má finna lög á borð við 'Hálka lífsins' og 'Fullkomið farartæki'.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670347d/frum-syning-a-visi-halka-lifsins-med-ny-donsk|title=Frum­sýning á Vísi: Hálka lífsins með Ný­dönsk - Vísir|date=2025-02-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-26}}</ref> 'Fullkomið farartæki' var mest spilaða lag [[Bylgjan|Bylgjunnar]] árið 2024<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252665631d/ny-donsk-a-toppnum-2024|title=Ný­dönsk á toppnum 2024 - Vísir|date=2025-01-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref>, valið lag ársins 2024 á [[Ríkisútvarpið|Rás 2]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-12-30-nydonsk-eiga-lag-arsins-2024-a-ras-2-431315|title=Nýdönsk eiga lag ársins 2024 á Rás 2 - RÚV.is|date=2024-12-30|website=RÚV|access-date=2025-03-27}}</ref> og lag ársins 2024 á [[Íslensku tónlistarverðlaunin|Íslensku tónlistarverðlaununum]] 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.iston.is/frettir/verdlaunahafar-2025|title=Verðlaunahafar 2025|website=Ístón - Íslensku tónlistarverðlaunin|language=is|access-date=2025-03-27}}</ref> Þann 20. maí 2026 var nýtt lag, 'Ekkert mál' frumflutt á Bylgjunni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/k/9193c8bb-ff00-488d-aaaf-445759e77fae-1779277493710?fbclid=IwY2xjawR9gBtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETBnVUZlRkdrVmVRMklJUEVqc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHixgrjTAuK5uppMbJ-XibJIFjePcTz9l68bqwQtG3EvipAmkc2x8yKnq_K_2_aem_SrvQ04mRGTs7dwN6LQr1iw |title=Lagið passaði ekki inn á Raunheima - Vísir|date=2026-05-20|website=visir.is|language=is|access-date=2026-05-22}}</ref> Lagið var svo gefið út á Spotify 22. maí 2026. Nýdönsk skrifaði eftirfarandi um lagið á [https://www.facebook.com/nydonsk/posts/pfbid02FgdJmB8y1jYK8Zcv4tCsvYouTx7NpA4swGVLjSZMp3W9DVgg8HRRzPf8hFpZHhkyl Facebook síðu] hljómsveitarinnar: ''Í dag kom út nýtt lag frá okkur félögunum. Lagið er eftir Jón en textann gerðu Björn og Daníel. Við þurfum að passa upp á tungumálið okkar og þessi texti er innlegg í þá veruna. Lagið var hljóðritað í Real World og átti að vera á síðustu breiðskífu hljómsveitarinnar en okkur gekk illa að finna því pláss - fannst það aldrei passa inn í heildarmyndina. Textinn var líka ekki alveg tilbúinn og því var þetta sett í salt. Á dögunum réðust skáldin svo til atlögu við verkefnið með líka þessum fína árangri. Guðmundur Pétursson leikur með okkur á gítar og Katie May hljóðblandaði.'' ==Meðlimir== * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] – söngur og bassi (1987–) * [[Ólafur Hólm Einarsson]] – trommur (1987–) * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] – hljómborð (1990–) * [[Stefán Hjörleifsson]] – gítar (1990–) * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] – söngur (1987–1997) (2007–) ===Fyrrum meðlimir=== * [[Þorgils Björgvinsson]] – gítar (1989–1990) * [[Valdimar Bragi Bragason]] – gítar (1987–1989) * [[Einar Sigurðsson]] – hljómborð (1987–1989) * [[Bergur M. Bernburg]] – hljómborð (1987–1989) ===Aðstoðarmenn=== * [[Ingi Skúlason]] - bassaleikari á tónleikum (1999-) ==Tímalína== {{#tag:timeline| ImageSize = width:900 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:140 bottom:75 top:10 right:20 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:01/01/1987 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2 ScaleMajor = increment:3 start:1987 ScaleMinor = increment:1 start:1987 Colors = id:vocals value:red legend:Söngur id:bass value:blue legend:Bassi id:guitar value:green legend:Gítar id:keys value:purple legend:Hljómborð id:drums value:orange legend:Trommur BarData = bar:Bjorn text:"Björn Jörundur Friðbjörnsson" bar:Olafur text:"Ólafur Hólm Einarsson" bar:Jon text:"Jón Ólafsson" bar:Stefan text:"Stefán Hjörleifsson" bar:Daniel text:"Daníel Ágúst Haraldsson" bar:Thorgils text:"Þorgils Björgvinsson" bar:Valdimar text:"Valdimar Bragi Bragason" bar:Einar text:"Einar Sigurðsson" bar:Bergur text:"Bergur M. Bernburg" PlotData= width:11 bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:vocals bar:Bjorn from:01/01/1987 till:end color:bass width:3 bar:Olafur from:01/01/1987 till:end color:drums bar:Jon from:01/01/1990 till:end color:keys bar:Stefan from:01/01/1990 till:end color:guitar bar:Daniel from:01/01/1987 till:01/01/1997 color:vocals bar:Daniel from:01/01/2007 till:end color:vocals bar:Thorgils from:01/01/1989 till:01/01/1990 color:guitar bar:Valdimar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:guitar bar:Einar from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys bar:Bergur from:01/01/1987 till:01/01/1989 color:keys }} ==Plötulisti== ===Breiðskífur=== * ''[[Ekki er á allt kosið]]'' (1989) * ''[[Regnbogaland]]'' (1990) * ''[[Deluxe]]'' (1991) * ''[[Himnasending]]'' (1992) * ''[[Hunang (breiðskífa)|Hunang]]'' (1993) * ''[[Húsmæðragarðurinn]]'' (1998) * ''[[Pólfarir]]'' (2001) * ''[[Turninn]]'' (2008) * ''[[Diskó Berlín]]'' (2014) * ''[[Á plánetunni jörð]]'' (2017) * ''[[Í raunheimum]]'' (2025) ===Stuttskífur=== * ''[[Kirsuber (stuttskífa)|Kirsuber]]'' (1991) ===Safn- og tónleikaplötur=== * ''[[Drög að upprisu]]'' (1994) * ''[[1987-1997|1987–1997]]'' (1997) * ''[[Freistingar]]'' (2002) * ''[[Skynjun (Nýdönsk og Sinfó)]]'' (2004) * ''[[1987-2007]]'' (2007) * ''[[Nýdönsk 25]]'' (2012) ===Safnkassar (box-set)=== * ''[[Allt]]'' (2007) ===Leikhúsplötur=== * ''[[Gauragangur]]'' (1994) ===Smáskífur / stök lög=== Hér eru lög sem hafa komið út á safnplötum, sem smáskífur eða komu fram á öðrum plötum Nýdanskrar sem ekki eru breiðskífur. * 1987: "Síglaður" * 1988: "Hólmfríður Júlíusdóttir" * 1988: "Eða hvað?" * 1989: "Vígmundur" * 1989: "Ég vil vera ég" * 1990: "Nostradamus" * 1991: "Kirsuber" * 1991: "Blásið í" * 1992: "Steypireið" * 1997: "Klæddu þig" * 1997: "Flauelsföt" * 1997: "Grænmeti og ávextir" * 1997: "Cherry Blossom" * 2002: "Fagurt fés" * 2002: "Á sama tíma að ári" * 2002: "Faldar hendur" * 2004: "Hvað kostar hamingjan?" * 2004: "Sökudólgur óskast" * 2007: "Verðbólgin augu" * 2007: "Afneitum draumunum" * 2008: "Náttúran" * 2009: "Ég ætla að brosa" * 2010: "Umboðsmenn drottins" * 2010: "Vertu með" * 2010: "Þriggja daga vakt" (ás. Hjaltalín og GusGus) * 2011: "Í nánd" * 2012: "Uppskeran" * 2013: "Where Dreams Go to Die" * 2013: "Iður" * 2014: "Uppvakningar" * 2014: "Diskó Berlín" * 2014: "Nýr maður" * 2014: "Stafrófsröð" * 2015: "Heimsins stærsta tár" * 2017: "Stundum" * 2020: "Örlagagarn" * 2021: "Ég kýs" * 2024: "Fullkomið farartæki" * 2025: "Hálka lífsins" * 2026: "Ekkert mál" ==Heimildir== [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] q17ruv4oizgju5vsb6q2q9lt7ozjnag 0 20980 1966257 738919 2026-06-06T17:30:32Z Akigka 183 1966257 wikitext text/x-wiki '''Hólaskóli''' getur átt við þrjá skóla í [[Skagafjörður|Skagafirði]] á [[Ísland]]i: *[[Háskólinn á Hólum|Háskólann á Hólum]], frá 2007, *[[Bændaskólinn á Hólum|Bændaskólann á Hólum]] sem þar starfaði frá 1882, eða *[[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóla]], sem rekinn var á biskupsstólnum á Hólum á árunum 1106–1802. {{aðgreining}} ngmkqnxxnl7lx4ufkz8x2jh0kahkv01 0 21072 1966171 1950394 2026-06-06T13:06:56Z TKSnaevarr 53243 /* Snorra Edda */ 1966171 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill}} [[Mynd:Freyr art.jpg|thumb|right|Freyr ásamt geltinum Gullinbursta á mynd eftir Jacques Reich.]] '''Freyr''' er lávarður og drottin stríðs, frjósemi, friðar, farsældar og kynlífs í [[Norræn goðafræði|norrænni goðafræði]]. Freyr er [[goð]] af [[Vanir|vanaætt]] og er sonur sjávargoðsins [[Njörður|Njarðar]] og tvíburabróðir [[Freyja|Freyju]] frjósemisgyðju. Bústaður Freys eru [[Álfheimur|Álfheimar]] sem honum hlotnaðist í tannfé, en býr hann þó í [[Ásgarður|Ásgarði]]. Freyr ræður fyrir regni og skini sólar og þar með gróðri jarðar. Á hann er gott að heita til árs, friðar og fésælu. == Nafngift == [[Mynd:Frej Rällinge.jpg|alt=Rällinge styttan|thumb|Rällinge styttan]] Nafnið Freyr („herra, lávarður eða drottinn“) er almennt talið koma frá endurbyggingu á [[fornnorræna]] orðinu ''*frawjaR'', sem sjálft er komið af [[frumgermanska]] ''[[*frawjaz]]''. Samsvarandi orð í öðrum eldri germönskum málum eru meðal annars; ''frēa'' úr [[Fornenska|fornensku]] og ''frō'' úr [[forn há-þýsku]]. Öll hafa þessi orð óbeinu þýðinguna „lávarður“.<ref>{{Bókaheimild|titill=de Vries, Jan (1962). Altnordisches Etymologisches Worterbuch (1977 ed.). Brill. ISBN 978-90-04-05436-3}}</ref> Tungumálafræðingurinn Guus Kroonen telur hins vegar að nafnið kann að koma af fornnorrænu orðunum; ''frjar, frjór, frær'' (Ísl. frjór). Þetta kann að eiga við vegna tenglsum Freys við frjósemi, sem frjósemisgoð.<ref>{{Bókaheimild|titill=Kroonen 2013, pp. 152–153}}</ref> == Fjölskyldutengsl == Freyr er sonur sjávarguðsins Njarðar og bróðir frjósemis- og [[Ástargyðja|ástargyðjunnar]] Freyju. Hvert sem þau systkin fóru lyftu jurtir, blóm og tré krónum sínum og döfnuðu, jarðargróði þroskaðist, búfé þreifst vel og margfaldaðist og ungt fólk leiddi hugann að ástum. Kona Freys er [[Jötunn|jötunynjan]] [[Gerður]]. == Gripir == Meðal þekktustu eigna Freys eru skipið [[Skíðblaðnir]], sem hefur þann eiginleika að hafa alltaf byr þegar segl kemur á loft, en má vefja saman sem dúk og hafa í pungi, gölturinn [[Gullinbursti]] sem dregur vagn hans, ónefndur hestur hans og galdrasverð, sem berst af sjálfsdáðum. Sverð þetta var smíðað af [[Álfar|ljósálfum]] með máttugum töfraþulum með þann tilgang að það yrði að berjast fyrir [[Æsir|æsi]] ef þeir ættu að hafa nokkra von um að sigra í [[Ragnarök|Ragnarökum]]. En sverðið gaf hann af sér til að fá [[Gerður|Gerði]]. == Snorra Edda == Í [[Snorra-Edda|Snorra Eddu]] er Freyr kynntur sem einn af megin goðum í heiðnum sið. {{Tilvitnun2| : Njörðr í Nóatúnum gat : síðan tvau börn, hét : sonr Freyr en dóttir : Freyja. Þau váru fögr : álitum ok máttug. Freyr : er hinn ágætasti af : ásum. Hann ræðr fyrir : regni ok skini sólar, ok : þar með ávexti jarðar, : ok á hann er gott at : heita til árs ok friðar. : Hann ræðr ok fésælu : manna.|Gylfaginning 24}} Lýsing [[Snorri Sturluson|Snorra]] deilir mörgum eiginleikum lýsinga [[Adam frá Brimum|Adams frá Brimum]]. Meginmunurinn þeirra á milli er að Adam tengir stjórn veðurs til þrumuguðsins [[Þór (norræn goðafræði)|Þórs]] en Snorri segir Frey hafa þann hæfileika. Einnig forðast Snorri kynferðislegar lýsingar. Mismunurinn kann að stafa af muni á goðunum milli íslenskra og sænskra heiðna manna. Eina varðveitta frásögnin um Frey er sú um þegar hann uppgötvar brúður sína Gerði. == Hvernig Freyr fékk Gerði == Eitt sinn er Freyr var ungur og ólofaður stalst hann til að setjast í hásæti [[Óðinn|Óðins]], [[Hliðskjálf]], en þaðan gat hann séð um heima alla. Á norðurhjara sá hann konu eina, sem var svo fögur að það lýsti frá henni birtu um alla heimana. Kona þessi var jötunmeyjan [[Gerður]], dóttir [[Aurboða|Aurboðu]] tröllkonu og [[Gymir|Gymis]] bergrisa. Freyr varð svo ástfanginn af Gerði að hann lokaði sig inni, talaði ekki við nokkurn og hvorki át, drakk né svaf. Þar sem hann var [[frjósemisgoð]] þá tók öll náttúran þátt í sorg hans og hætti að bera ávöxt. Eftir langa mæðu fékst Freyr loks til að segja þjóni sínum [[Skírnir (norræn goðafræði)|Skírni]] ástæðuna fyrir þunglyndi sínu. Hann segir honum að hann sé ástfanginn af Gerði og viti að þar sem að hún sé af ættum [[Jötunn|jötna]] sem voru svarnir óvinir ása og vana þá séu allir andvígir því að hann fái hana, en að hann vilji nú samt reyna að fá hennar og biður Skírni um að ríða í [[Jötunheimar|Jötunheim]] og biðja hennar sér til handa. Freyr útskýrir að [[Jötunn|jötnarnir]] hafi þegar samþykkt ráðahaginn með þeim skilmálum að þeir fái í staðinn töfrasverðið hans sem hafði þá náttúru að það barðist sjálft. Freyr var svo djúpt sokkinn í þunglyndi að honum var ekki hugað líf mikið lengur og ef guð ástar og frjósemdar dæi þá myndi náttúran deyja líka. Skírnir sá því að hann hafði ekki um neina kosti að velja og fór að ósk Freys. Freyr fékk þannig Gerðar og áttu þau farsæla sambúð, en þess í stað tapaði hann sverðinu sínu góða. == Sæmundar Edda == Í [[Völuspá]] eru nefnd örlög Freys og dauði hans í orrustu við [[Surtur|Surt]] í [[Ragnarök|Ragnarökum]]. {{Tilvitnun2| : Surtr fer sunnan : með sviga lævi, : skínn af sverði : sól valtíva. : Grjótbjörg gnata, : en gífr rata, : troða halir helveg, : en himinn klofnar. : Þá kømr Hlínar : harmr annarr fram, : er Óðinn ferr : við úlf vega, : en bani Belja : bjartr at Surti, : þá mun Friggjar : falla angan.|Völuspá 51–52}} Freyr er einnig eilítið nefndur í [[Grímnismál|Grímnismálum]]. {{Tilvitnun2| : Alfheim Frey : gáfu í árdaga : tívar at tannféi.|Grímnismál 5}} Þar sem nefnt er tannfé Freys, [[Álfheimur]], sem hann ræður sem konungur eða lávarður. Eignarhald Freys á Álfheimum er meðal tenginga Vanagoða við [[Álfar|ljósálfa]]. Í Lokasennu ásakar [[Loki]] vanagoðin um [[sifjaspell]], og segir Frey og systur hans, Freyju, stunda mök. En stríðsguðinn [[Týr]] kemur til varnar þeirra og mælir. {{Tilvitnun2| : Freyr er beztr : allra ballriða : ása görðum í; : mey hann né grætir : né manns konu : ok leysir ór höftum hvern.|Lokasenna 37}} Í Lokasennu eru þjónar Freys; [[Byggvir og Beyla]], nefnd. == Yngvi-Freyr == Á tímum [[Rómaveldi|rómverska]] sagnfræðingsins [[Tacítus|Tacítusar]] skrifaði hann um þjóðflokk [[:en:Ingaevones|Yngverskra]] þjóðverja sem kenndir voru við Yngva, og tilbáðu hann. Er Yngvi samkvæmt goðsögninni einn af forfeðrum [[Danmörk|dana]]. Rúnin ''*Ingwaz'', ᛜ, í [[Rúnir|eldra Fuþark]] er kennd við Yngva. [[Sænska konungsfjölskyldan]] er sögð koma af goðinu Yngva-Frey. En Freyr er oft nefndur Yngvi-Freyr. == Fornminjar Tengdar Frey == === Rällinge-styttan === Frægasti munur sem varðveist hefur af Frey er [[Rällinge-styttan]], sem uppgötvuð var á bænum Rällinge í [[Suðurmannaland|Suðurmannalandi]] í [[Svíþjóð]] árið 1904, og sýnir mann sitjandi með lappirnar krosslagðar og með standpínu. Gert hefur verið ráð fyrir að styttan sé af Frey vegna lýsingar frá 11 öldinni af styttu af Frey sem á að hafa verið í [[Uppsalahofið|Uppsalahofi]]. En greiningin er enn óljós.<ref>{{Bókaheimild|titill=Swedish Museum of National Antiquities inventory number 14232. Viewable online}}</ref> === Skog-teppið: === Skog-teppið er verk sem talið er hafa verið saumað einhvern tímann á milli 1240 og 1410 og fannst í Skog-kirkju 1912 í [[Svíþjóð]]. Teppið er talið sýna mynd af [[Óðinn|Óðni]], [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] og Frey sem [[Skandinavía|skandinavísku]] konungana [[Knútur helgi|Knút helga]], [[Eiríkur helgi|Eirík helga]] og [[Ólafur digri|Ólaf digra]]. Teppið var upprunalega frá [[Helsingjaland|Helsingjalandi]] í [[Svíþjóð]].<ref>{{Bókaheimild|titill=Leiren}}</ref> === Gullgripir: === Ýmsir [[Gull|gullgripir]] frá [[Þjóðflutningatímabilið|þjóðflutningatímabilinu]] á [[Víkingaöld|víkingaöldinni]] eru taldir sýna Frey og jafnvel [[Gerður|Gerði]]. Hilda Ellis Davidson lagði fram að fólkið á þessum gullminjum sé að [[Dans|dansa]] og að þeir hafi haft bein tengsl og mikilvægt hlutverk þegar kemur að [[Gifting|giftingum]], ásamt því að hafa sérstök tengsl við [[Vanir|Vanagoðin]].<ref>{{Bókaheimild|titill=Davidsson, 1988}}</ref> == Tilvitnanir == # de Vries, 1962, p. 142 # Kroonen 2013, pp. 152–153 # Swedish Museum of National Antiquities inventory number 14232. Viewable online # Leiren, 1999. # Davidsson, 1988. == Heimildir == *Cottrell, Arthur. 1997. ''Norse Mythology''. Ultimate Editions, London. *Brian Branston. Goð og garpar úr norrænum sögnum. 1979. Bókaforlagið Saga, Reykjavík *de Vries, Jan (1962). Altnordisches Etymologisches Worterbuch (1977 ed.). Brill. <nowiki>ISBN 978-90-04-05436-3</nowiki> *H. R. Ellis Davidson (1988). Myths and Symbols in Pagan Europe: Early Scandinavian and Celtic Religions *Kroonen 2013, pp. 152–153 *Leiren, Terje I. (1999). From Pagan to Christian: The Story in the 12th-Century Tapestry of the Skog Church. Published online: [2] Archived 31 December 2007 at the Wayback Machine *Swedish Museum of National Antiquities inventory number 14232. Viewable online == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3309170 ''Freysdýrkun í fornsögum''; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1991] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3309176 ''Gaf Frey vini sínum hestinn hálfan''; 2. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1991] ==Tilvísanir== <references/> {{Norræn goðafræði}} [[Flokkur:Vanir]] h711mrgu5tll8k7ew6uyd1uimrht1ab 10 35240 1966264 1790164 2026-06-06T17:47:09Z Akigka 183 1966264 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Háskólar | title = [[Listi yfir háskóla á Íslandi|Íslenskir háskólar]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | list1 = * [[Háskólinn á Akureyri]] * [[Háskólinn á Bifröst]] * [[Háskóli Íslands]] * [[Háskólinn í Reykjavík]] * [[Háskólinn á Hólum]] * [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] * [[Listaháskóli Íslands]] }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] </noinclude> 0duom2avufp6wwan5civpml04gr56mp 0 44436 1966294 1964149 2026-06-07T01:11:40Z TKSnaevarr 53243 1966294 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Hermann Göring | mynd = Hermann Göring - Röhr.jpg | myndatexti1 = Göring árið 1943. | titill= Forseti þýska ríkisþingsins | stjórnartíð_start = [[30. ágúst]] [[1932]] | stjórnartíð_end = [[23. apríl]] [[1945]] | forveri = [[Paul Löbe]] | eftirmaður = ''Embætti lagt niður'' | titill2= Flugmálaráðherra Þýskalands | stjórnartíð_start2 = [[27. apríl]] [[1933]] | stjórnartíð_end2 = [[23. apríl]] [[1945]] | kanslari2 = [[Adolf Hitler]] | forveri2 = ''Embætti stofnað'' | eftirmaður2 = [[Robert Ritter von Greim]] | fæðingarnafn = Hermann Wilhelm Göring | fæddur = [[12. janúar]] [[1893]] | fæðingarstaður = [[Rosenheim]], [[Þýska keisaradæmið|þýska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1946|10|15|1893|1|12}} | dánarstaður = [[Nürnberg]], [[Þýskaland]]i | orsök_dauða = [[Sjálfsmorð]] með [[Blásýra|blásýrupillu]] | stjórnmálaflokkur = [[Nasistaflokkurinn]] | starf = Herflugmaður, stjórnmálamaður | trúarbrögð = [[Rómversk-kaþólska kirkjan|Kaþólskur]] | maki = {{gifting|Carin von Kantzow|1923|1931|orsök=dó}}<br>{{gifting|Emmy Sonnemann|1935}} | börn = Edda | háskóli = [[Ludwig-Maximilian-háskóli]] |undirskrift = Hermann Göring Signature.svg }} '''Hermann Wilhelm Göring''' (12. janúar 1893 – 15. október 1945) var [[Þýskaland|þýskur]] hermaður, stjórnmálamaður og [[Stríðsglæpir|stríðsglæpamaður]]. Hann var einn af æðstu mönnum [[Nasistaflokkurinn|Nasistaflokksins]] og ríkisstjórnar [[Þriðja ríkið|Þýskalands nasismans]]. Göring var herflugmaður í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni og var hylltur sem stríðshetja eftir stríðið. Hann gekk í Nasistaflokkinn árið 1922 og særðist í [[bjórkjallarauppreisnin]]ni árið 1923. Upp frá því varð hann háður [[morfín]]i þar til undir lok ævi sinnar. Göring var skipaður ráðherra án ráðuneytis í fyrstu ríkisstjórn [[Adolf Hitler|Adolfs Hitler]] árið 1933. Hann stofnaði leynilögregluna [[Gestapo]] en fól [[Heinrich Himmler]] stjórn hennar árið 1934. Hann var síðar skipaður yfirmaður þýska flughersins og flugmálaráðherra árið 1935. Göring sankaði að sér ýmsum fleiri embættum og hlaut meðal annars umsjón yfir fjögurra ára áætlunum ríkisins, innanríkisráðuneyti Prússlands og veiða- og skólamálum, auk þess sem hann hlaut hertignina ríkismarskálkur (''Reichsmarschall''), æðstu tignina innan þýska hersins. Í valdatíð nasista aflaði Göring sér mikilla auðæfa með kúgun, mútuþægni og upptöku á eignum auðugra gyðinga. Hann varð þekktur fyrir að lifa hátt og skipa byggingar glæsihalla í miðri [[seinni heimsstyrjöldin]]ni. Göring var dæmdur til dauða í [[Nürnberg-réttarhöldin|Nürnberg-réttarhöldunum]] eftir stríðið vegna aðildar sinna að ýmsum stríðsglæpum og mannréttindabrotum nasista. Hann fyrirfór sér með [[Blásýra|blásýrupillu]] áður en hægt var að taka hann af lífi. ==Æviágrip== ===Yngri ár og fyrri heimsstyrjöldin=== [[File:Bundesarchiv Bild 183-R25668, Hermann Göring.jpg|thumb|left|upright|Göring árið 1907, þá 14 ára.]] Hermann Göring var fæddur í Rosenheim í [[Bæjaraland|Bæjaralandi]] 12. janúar 1893.<ref name=elding>{{Vefheimild |titill=Um Þýzkaland |mánuður=1. júní|ár=1934|mánuðurskoðað=3. júní|árskoðað=2018|útgefandi=''Elding''|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5253119}}</ref> Ellefu ára að aldri var hann sendur í heimavistarskóla en skólavistin varð endaslepp. Hann fékk snemma áhuga á hermennsku og leikir hans voru mestan part stríðsleikir. Sextán ára hóf hann nám í herskóla og lauk námi með láði. Hann hóf síðan þjónustu í fótgönguliði prússneska hersins árið 1912. Í byrjun [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjaldarinnar]] var Göring í fótgönguliði hersins en síðari hluta stríðsins var hann í flughernum.<ref name=erfingi>{{Vefheimild|titill=Erfingi Hitlers |mánuður=13. nóvember|ár=1941|mánuðurskoðað=3. júní|árskoðað=2018|útgefandi=''[[Vikan]]''|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4525254}}</ref> Hann gat sér gott orð, varð reyndar annálaður flugkappi og stríðshetja, sem skaut niður allt að 22 óvinaflugvélar. Hann var sæmdur virðulegum heiðursmerkjum og undir lok stríðsins var hann yfirmaður flugsveitarinnar sem rauði baróninn, [[Manfred von Richthofen]], hafði áður stýrt.<ref name=elding/> Eftir uppgjöf Þjóðverja 1918 héldu margir því fram að þýski herinn væri ósigraður en borgaraleg yfirvöld hefðu setið á svikráðum og talað var um [[Rýtingurinn í bakið|rýtingsstungu í bakið]]. Göring aðhylltist eindregið þessa skoðun. ===Upphaf stjórnmálaferils=== Eftir lok heimsstyrjaldarinnar fyrri starfaði Göring áfram sem flugmaður. Hann gekk í flokk nasista í október 1922 eftir að hafa hlustað á [[Adolf Hitler]] flytja ræðu. Það var sannkallaður hvalreki fyrir óburðugan flokk þegar víðfræg stríðshetja bættist í hópinn. Hitler skipaði Göring yfirmann [[SA-sveitirnar|SA-sveitanna]], brúnstakkanna, í desember 1922. Göring tók þátt í [[Bjórkjallarauppreisnin|bjórkjallarauppreisninni]] í [[München]] árið 1923, fékk skot í nárann og særðist alvarlega en hann hafði áður fengið skot í mjöðm í loftbardaga. Eftir ósigur uppreisnarmanna flúði hann land<ref name=glæpir>{{Vefheimild |titill=„Faðir minn Hermann Göring“|mánuður=13. nóvember |ár=1986|mánuðurskoðað=3. júní|árskoðað=2018|útgefandi=''[[Tíminn]]''|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4036646}}</ref> og varð háður [[Morfín|morfíni]] þegar sár hans var meðhöndlað. Hann sneri heim til Þýskalands á ný eftir almenna sakaruppgjöf 1927 og tók sæti á Ríkisþinginu ári síðar. Næstu árin vann Göring ötullega að því að ryðja Hitler brautina til valda. Í því skyni notfærði hann sér kunningsskap við ýmsa hægrimenn og áhrifamenn í her og viðskiptalífi. Eftir kosningar 1932 varð Göring forseti Ríkisþingsins og þegar Hitler varð kanslari 1933 varð Göring yfirmaður [[Gestapo]] og fjölmörg önnur embætti féllu honum í skaut. ===Þinghúsbruninn=== Þann 27. febrúar 1933, skömmu fyrir kosningar til ríkisþingsins, kom upp eldur í þinghúsinu í [[Berlín]]. Eldurinn breiddist út með ótrúlegum hraða og þinghúsið skemmdist mjög mikið. Ummerki í rústunum sýndu svo ekki varð um villst að kveikt hafði verið í húsinu. Nasistar brugðust hart við og námu úr gildi ýmis ákvæði stjórnarskrárinnar varðandi frelsi og öryggi borgaranna. Þeir kenndu kommúnistum um brunann, handtóku vinstri menn hópum saman og notuðu brunann óspart í áróðursskyni. Í framhaldinu voru fimm menn ákærðir fyrir brunann þar á meðal [[Búlgaría|búlgarski]] [[Kommúnismi|kommúnistinn]], [[Georgi Dimitrov]]. Göring bjó skammt frá þinghúsinu og var meðal fyrstu manna á vettvang brunans. Þegar Göring bar vitni við réttarhöld í kjölfar eldsvoðans tókst Dimitrov að sauma svo að honum að Göring missti stjórn á skapi sínu og varð sér til minnkunar. Raunar töldu ýmsir að nasistar hefðu sjálfir kveikt í húsinu til þess að fá ástæðu til að herða tök stjórnarinnar og verða sér úti um vopn í áróðursstríðinu sem fram fór vegna komandi kosninga. Við stríðsglæparéttarhöldin í Nürnberg 1946 bar hershöfðinginn [[Franz Halder]] vitni og sagði m.a. að í hádegisverði á afmæli foringjans 1943 hefði þinghúsbruninn borist í tal. Göring hefði blandað sér í samræðurnar og sagt: „Sá eini, sem veit um þetta, er ég því ég kveikti eldinn.“<ref>{{cite book |last= Shirer |first= William |title= The Rise and Fall of the Third Reich |location= New York |publisher= Touchstone |year= 1959 |page= 193}}</ref> Og Göring sló sér á lær. Við réttarhöldin neitaði Göring þessu afdráttarlaust. ===Tökin hert=== [[File:Bundesarchiv Bild 101III-Reprich-012-08, Wolfschanze, Hitler, Ley, Porsche und Göring.jpg|thumb|right|Göring (lengst til hægri) hittir Hitler og vélvirkjann [[Ferdinand Porsche]] árið 1942.]] Sem stofnandi [[Gestapo]]<ref>{{Vísindavefurinn|5166|Hvað var Gestapo og hvað gerðu menn þar?|höfundur=Skúli Sæland|dags=29. júlí 2005|skoðað=24. maí 2026}}</ref> (hann lét af starfi yfirmanns Gestapo árið 1934) kom Göring við sögu stofnunar fyrstu fangabúðanna þar sem pólitískir andstæðingar nasista voru vistaðir. Undir því yfirskini að valdarán kommúnista væri yfirvofandi var fjölda lögreglustjóra og lögregluþjóna sagt upp störfum og félagar í SA og [[Waffen SS|SS]] ráðnir í þeirra stað. Síðustu leifar almennra borgararéttinda voru afnumdar, andstæðingar nasista voru hundeltir og handteknir og bönnuð var útgáfa þeirra blaða, sem nasistar litu hornauga. Göring átti drjúgan þátt í aðgerðum um „[[Nótt hinna löngu hnífa]]“ 30. júní 1934 þar sem fjölmargir SA menn voru sallaðir niður auk nokkurra andstæðinga nasista. Göring varð yfirmaður flughersins 1. mars 1935. Smíði herflugvéla var þá hafin í stórum stíl með tilheyrandi þjálfun flugmanna. Ári síðar var Göring falin yfirumsjón fjögurra ára áætlunar um uppbyggingu efnahagslífsins og var nánast einráður á því sviði. Á árinu 1938 hönnuðu Göring og [[Heinrich Himmler]] atburðarás sem var til þess ætluð að bola tveimur æðstu mönnum hersins frá störfum. Sú áætlun gekk upp en brotthvarf þessara hershöfðingja treysti mjög tök nasista á hernum. ===Lífsstíll=== Göring nýtti aðstöðu sína til að lifa í munaði.<ref name=speer>{{Vefheimild|titill=Albert Speer: 15 heiðarleg svör við 15 beinskeyttum spurningum |mánuður=7. júlí|ár=1971|mánuðurskoðað=3. júní|árskoðað=2018|útgefandi=''Alþýðublaðið''|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3199002}}</ref> Hann bjó í stórhýsi í Berlin og reisti veglegt sveitasetur, sem hann kallaði Karinhall eftir fyrri eiginkonu sinni sem lést árið 1931. Frá Karinhall gerði Göring út veiðileiðangra og þar hélt hann íburðarmiklar veislur. Hann var stórtækur safnari listaverka en mörg þeirra höfðu verið tekin af ofsóttum [[Gyðingar|gyðingum]] án endurgjalds.<ref name=listaverk>{{Vefheimild|titill=Nazistar rændu listaverkum í stríðinu |mánuður=13. júlí|ár=1980|mánuðurskoðað=3. júní|árskoðað=2018|útgefandi=''Heimilistíminn''|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3585977}}</ref> Göring átti fjölda einkennisbúninga sem hæfðu hinum margvíslegu vegtyllum hans og orður og skartgripir voru hans ær og kýr.<ref>{{Vefheimild|titill=Hver tekur við? |mánuður=18. júní|ár=1938|mánuðurskoðað=3. júní|árskoðað=2018|útgefandi=''Fálkinn''|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4357169}}</ref> Hann naut töluverðrar hylli á 4. áratugnum en hann þótti viðfelldnari en flestir aðrir nasistaforingjar. [[Albert Speer]] þótti Göring spilltasti foringi nasistanna vegna þess hvernig hann misnotaði aðstöðu sína til að skara eld að eigin köku.<ref name=speer/> ===Heimsstyrjöldin síðari=== Göring var útnefndur staðgengill Hitlers 1. september 1939, sama dag og Þjóðverjar gerðu [[Innrásin í Pólland|innrás í Pólland]]. Hitler veitti Göring titil [[Marskálkur|ríkismarskálks]] árið 1940 og setti hann þar með skör hærra en aðra hermarskálka. Flugher Görings átti drjúgan þátt í sigrum í Póllandi og [[Frakkland|Frakklandi]] en hann tapaði [[Orrustan um Bretland|orrustunni um Bretland]]. Gengi flughersins var líka dapurt á austurvígstöðvunum og honum mistókst hrapalega að hindra loftárásir bandamanna á Þýskaland. Hitler kenndi Göring um ófarir Þjóðverja og vegur hins síðarnefnda fór hratt minnkandi eftir því sem leið á stríðið. [[Joseph Goebbels]] og Himmler uxu honum yfir höfuð hvað varðaði áhrif við hirð Hitlers og þar með stjórn landsins. Þegar Hitler ákvað að yfirgefa ekki Berlin í stríðslok, óskaði Göring eftir því að taka strax við völdum því Berlin væri að falla í óvinahendur. Hitler brást ókvæða við og svipti Göring öllum vegtyllum, rak hann úr nasistaflokknum og fyrirskipaði handtöku hans. ===Réttarhöld og dómur=== [[File:Nuremberg Trials retouched.jpg|thumb|left|Göring (í fremri röð lengst til vinstri) í Nürnberg-réttarhöldunum.]] [[Bandaríkin|Bandarískur]] herflokkur handtók Göring 9. maí 1945 og hann var í hópi sakborninga við stríðsglæparéttarhöld sem hófust í Nürnberg í nóvember 1945 og lauk með dómsuppkvaðningu 1. október 1946. Göring virtist kominn í betra form, hafði grennst og ávanabindandi lyf höfðu verið tekin af honum. Hann varði sig kröftuglega af fimi og bar sig mannalega enda var hann sá sakborninga sem mesta athygli vakti. Dómararnir fundu hann sekan um öll ákæruatriðin og dæmdu hann í gálgann.<ref name=glæpir/> Þann 15. október 1946, um það bil tveimur klukkustundum áður en taka átti hann af lífi, tók Göring eitur í klefa sínum og lést samstundis að kalla. ==Fjölskylda== Fyrri eiginkona Görings var Carin von Kantzov (1888 - 1931 ). Hún var sænsk og þau giftu sig árið 1923. Síðari eiginkona Görings var þýsk leikkona Emmy Sonnemann ( 1893 - 1973 ). Þau giftu sig árið 1935 og áttu dótturina Eddu sem fæddist árið 1938. Edda Göring lést 21. desember 2018. ==Umfjöllun== Göring kemur mjög víða við sögu í ótal bókum, greinum og annarri umfjöllun um nasistatímann og stríðsárin 1939 - 1945. Nokkrir fræðimenn hafa ritað um ævi hans. ==Tilvísanir== <references/> ==Heimildir== * Manvell, Roger og Fraenkel, Heinrich: Göring. London: Nel Mentor, 1968 * Shirer, William L.:The Rise and Fall of the Third Reich. London: Pan Books, 1964 * Wistrich, Robert S. : Who´s Who in Nazi Germany. New York: Routledge, 2002 {{DEFAULTSORT:Goring, Hermann}} [[Flokkur:Dauðsföll af völdum sjálfsmorða]] [[Flokkur:Dæmdir stríðsglæpamenn]] {{fd|1893|1946}} [[Flokkur:Liðsmenn í SA-sveitunum]] [[Flokkur:Nasistaleiðtogar]] [[Flokkur:Þýskir herflugmenn]] [[Flokkur:Þýskir stjórnmálamenn]] 6cx8bcioarrtsn4yonizasoeykijqf0 0 49656 1966279 1963612 2026-06-06T20:41:24Z Stalfur 455 /* 2026 */ 1966279 wikitext text/x-wiki Fyrstu bæjarstjórnarkosningar í [[Kópavogur|Kópavogi]] fóru fram [[2. október]] [[1955]], 5 mánuðum eftir að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og rúmu ári eftir sögulegar [[Hreppsnefndarkosningar í Kópavogi#1954|hreppsnefndarkosningar]] sem þurfti að endurtaka. == 1955 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Hannes Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Jósafat Líndal |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sveinn Einarsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FFFF00 | | Eyjólfur Kristjánsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 115 | align="right" | 7,69 | align="right" | 0 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 273 | align="right" | 18,26 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 349 | align="right" | 23,34 | align="right" | 2 |- | ''G'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 740 | align="right" | 49,50 | align="right" | 4 |- | | Auðir | | align="right" | 15 | align="right" | 1,00 | align="right" | |- | | Ógildir | | align="right" | 3 | align="right" | 0,20 | align="right" | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''1.495'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''7'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 1.860 | align="right" | 80,38 | align="right" | |- |} Kosið var 2. október 1955. G-listi Óháðra kjósenda myndaði meirihluta, [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] var kjörinn fyrsti bæjarstjóri Kópavogs. Þegar Finnbogi var skipaður bankastjóri [[Útvegsbankinn|Útvegsbankans]] 1957 tók [[Hulda Dóra Jakobsdóttir|Hulda Jakobsdóttir]] eiginkona hans við stöðunni, fyrst kvenna til að gegna embætti bæjarstjóra á Íslandi. <br clear="all"> == 1958 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Jón Skaftason |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Jón Þórarinsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sveinn Einarsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Eyjólfur Kristjánsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 136 | align="right" | 6,66 | align="right" | 0 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 348 | align="right" | 17,04 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 523 | align="right" | 25,61 | align="right" | 2 |- | ''H'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.006 | align="right" | 49,27 | align="right" | 4 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 29 | align="right" | 1,42 | align="right" | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''2.042'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''7'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 2.543 | align="right" | 80,30 | align="right" | |- |} Kosið var 25. janúar 1958. Óháðir kjósendur þurftu að skipta um listabókstaf þar sem G hafði verið úthlutað í [[Alþingiskosningar 1956|Alþingiskosningunum 1956]]. H-listi Óháðra kjósenda hélt sínum meirihluta. Hulda Jakobsdóttir gegndi áfram embætti bæjarstjóra. <br clear="all"> == 1962 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Axel Benediktsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ólafur Jensson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Kristinn G. Wium |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 271 | align="right" | 9,63 | align="right" | 1 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 747 | align="right" | 26,56 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 801 | align="right" | 28,47 | align="right" | 3 |- | '''H''' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 928 | align="right" | 32,99 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 66 | align="right" | 2,35 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''2.813''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''9''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 3.145 | align="right" | 89,44 | align="right" | |- |} Kosið var 27. maí 1962. Sökum fólksfjölgunar í bænum var bæjarfulltrúum fjölgað um tvo. H-listi Óháðra kjósenda stofnaði til meirihlutasamstarfs með B-lista Framsóknarflokks. [[Hjálmar Ólafsson]] var kjörinn í embætti bæjarstjóra. Svandís Skúladóttir varð fyrsta konan sem tók sæti í bæjarstjórn sem aðalfulltrúi. <br clear="all"> == 1966 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir Jóhannesson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Ólafur Jensson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Gottfreð Árnason |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Sigurður Grétar Guðmundsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 493 | align="right" | 12,51 | align="right" | 1 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 966 | align="right" | 24,52 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.203 | align="right" | 30,53 | align="right" | 3 |- | '''H''' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.196 | align="right" | 30,36 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 82 | align="right" | 2,08 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''3.940''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''9''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 4.247 | align="right" | 92,77 | align="right" | |- |} Kosið var 22. maí 1966. H-listi og B-listi héldu áfram samstarfi. Hjálmar Ólafsson var endurkjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1970 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir Jóhannesson |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Guttormur Sigurbjörnsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | '''''D''''' | bgcolor=#0000FF | | Eggert Steinsen |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''''F''''' | bgcolor=#00BFFF | | [[Hulda Dóra Jakobsdóttir]] |- | align="center" | '''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Sigurður Grétar Guðmundsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 493 | align="right" | 10,21 | align="right" | 1 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 881 | align="right" | 18,25 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.521 | align="right" | 31,50 | align="right" | 3 |- | ''F'' | Samtök frjáls. og v. | bgcolor=#00BFFF | | align="right" | 615 | align="right" | 12,74 | align="right" | 1 |- | ''H'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.252 | align="right" | 25,93 | align="right" | 2 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 66 | align="right" | 1,37 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''4.828'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''9'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 5.489 | align="right" | 87,96 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 1970. D-listi og H-listi stofnuðu til samstarfs. Auglýst var eftir bæjarstjóra og var [[Björgvin Sæmundsson]] ráðinn. Um áramótin 1972-73 lýsti Eggert Steinsen því yfir að hann styddi ekki lengur meirihlutann. Fulltrúi F-listans, Hulda Jakobsdóttir fyrrum bæjarstjóri, gekk þá inn í meirihlutasamstarfið. <br clear="all"> == 1974 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ólafur Haraldsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Stefnir Helgason |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Helga Sigurjónsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''I'' | bgcolor=#009966 | | Jóhann H. Jónsson |- | align="center" | ''I'' | bgcolor=#009966 | | [[Magnús Bjarnfreðsson]] |- | align="center" | I | bgcolor=#009966 | | Sigurjón Hilaríusson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 446 | align="right" | 8,24 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.965 | align="right" | 36,32 | align="right" | 4 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.476 | align="right" | 27,28 | align="right" | 3 |- | ''I'' | Framsókn, Frjálsl og v. | bgcolor=#009966 | | align="right" | 1.403 | align="right" | 25,93 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 120 | align="right" | 2,22 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''5.410'' | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 6.343 | align="right" | 85,29 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 1974. Bæjarfulltrúum var aftur fjölgað um tvo vegna fólksfjölgunar. Framsóknarflokkurinn ásamt Frjálslyndum og vinstri mönnum buðu fram sameiginlegan I-lista. H-listinn bauð ekki fram en Alþýðubandalagið bauð fram í fyrsta sinn. Meirihluti var myndaður af D-lista og tveimur fulltrúum I-lista, framsóknarmönnunum. Sigurjón Hilaríusson af I-lista studdi ekki meirihlutann. Björgvin Sæmundsson var endurkjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1978 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | '''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Jóhann H. Jónsson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Helga Sigurjónsdóttir |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Snorri Konráðsson |- | align="center" | K | bgcolor=#33FF66 | | Alexander Arnarsson |- | align="center" | S | bgcolor=#0099FF | | Guðni Stefánsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 990 | align="right" | 15,23 | align="right" | 2 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.150 | align="right" | 17,69 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 975 | align="right" | 15,00 | align="right" | 2 |- | '''G''' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.738 | align="right" | 26,73 | align="right" | 3 |- | '''K''' | Borgaralistinn | bgcolor=#33FF66 | | align="right" | 811 | align="right" | 12,48 | align="right" | 1 |- | '''S''' | Almennt borgaraframboð | bgcolor=#0099FF | | align="right" | 709 | align="right" | 10,91 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 128 | align="right" | 1,97 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''6.501''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 7.877 | align="right" | 82,53 | align="right" | |- |} Kosið var 28. maí 1978. Klofningur varð í röðum sjálfstæðismanna, boðinn var fram listinn ''Almennt borgaraframboð'' með listabókstafinn S og óháðir borgarar buðu fram ''Borgaralistann'' með listabókstafinn K. A-listi, B-listi og G-listi mynduðu meirihluta. Björgvin Sæmundsson var endurráðinn bæjarstjóri, við lát hans 1980 var bæjarritarinn [[Bjarni Þór Jónsson]] ráðinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1982 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | '''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ragnar Snorri Magnússon |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Arnór Pálsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Pétursdóttir |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heiðrún Sverrisdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.145 | align="right" | 15,62 | align="right" | 2 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.250 | align="right" | 17,05 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 2.925 | align="right" | 39,90 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.620 | align="right" | 22,10 | align="right" | 2 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 391 | align="right" | 5,33 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''7.331'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 8.918 | align="right" | 82,20 | align="right" | |- |} Kosið var 22. maí 1982. A-listi, B-listi og G-listi héldu áfram samstarfi um meirihluta. [[Kristján Helgi Guðmundsson|Kristján H. Guðmundsson]] var ráðinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1986 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | Hulda Finnbogadóttir |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Pétursdóttir |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heiðrún Sverrisdóttir |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heimir Pálsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.900 | align="right" | 23,80 | align="right" | 3 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.053 | align="right" | 13,19 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 2.483 | align="right" | 31,10 | align="right" | 4 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 2.161 | align="right" | 27,07 | align="right" | 3 |- | ''M'' | Flokkur mannsins | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 149 | align="right" | 1,87 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 238 | align="right" | 2,98 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | '''7.984''' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 10.213 | align="right" | 78,17 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 1986. A-listi og G-listi héldu áfram samstarfi en nú án B-lista. Kristján H. Guðmundsson var endurkjörinn bæjarstjóri. Hulda Finnbogadóttir, dóttir Huldu Jakobsdóttur og Finnboga Rúts Valdimarssonar, náði kjöri sem bæjarfulltrúi Alþýðuflokksins. <br clear="all"> == 1990 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Helga E. Jónsdóttir |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Sigríður Einarsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Arnór L. Pálsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Birna G. Friðriksdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Elsa S. Þorkelsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.901 | align="right" | 21,18 | align="right" | 3 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.140 | align="right" | 12,70 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 3.452 | align="right" | 38,47 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.740 | align="right" | 19,39 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | align="right" | 480 | align="right" | 5,35 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 261 | align="right" | 2,91 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''8.974'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 11.190 | align="right" | 80,20 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 1990. B-listi og D-listi mynduðu meirihluta. [[Sigurður Geirdal]] bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins var kjörinn bæjarstjóri, í fyrsta sinn síðan 1955 að bæjarfulltrúi varð jafnframt bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1994 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kristján H. Guðmundsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Arnór L. Pálsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Birna Bjarnadóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF00FF | | Helga Sigurjónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.580 | align="right" | 15,58 | align="right" | 2 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.428 | align="right" | 14,08 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 3.787 | align="right" | 37,34 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.993 | align="right" | 19,65 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | align="right" | 1.116 | align="right" | 11,00 | align="right" | 1 |- | | Auðir | | align="right" | 201 | align="right" | 1,98 | |- | | Ógildir | | align="right" | 38 | align="right" | 0,37 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''10.143'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 12.059 | align="right" | 84,11 | align="right" | |- |} Kosið var 28. maí 1994. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi, Sigurður Geirdal bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins gegndi áfram embætti bæjarstjóra. <br clear="all"> == 1998 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Hansína Á. Björgvinsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Birna Bjarnadóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Kristín Jónsdóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Sigrún Jónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.442 | align="right" | 21,83 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 4.326 | align="right" | 38,67 | align="right" | 5 |- | ''K'' | Kópavogslistinn | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 4.052 | align="right" | 36,22 | align="right" | 4 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 366 | align="right" | 3,27 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''11.186'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 14.349 | align="right" | 79,62 | align="right" | |- |} Kosið var 23. maí 1998. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi, Sigurður Geirdal oddviti Framsóknarflokksins gegndi áfram embætti bæjarstjóra. Alþýðuflokkur, Alþýðubandalag og Kvennalistinn sameinuðust í framboði Kópavogslistans. <br clear="all"> == 2002 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Hansína Á. Björgvinsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Gunnsteinn Sigurðsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Sigrún Jónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 3.776 | align="right" | 21,41 | align="right" | 3 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.097 | align="right" | 37,00 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 3.821 | align="right" | 27,73 | align="right" | 3 |- | ''U'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 831 | align="right" | 6,03 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 252 | align="right" | 1,83 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''13.777'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 17.580 | align="right" | 79,72 | align="right" | |- |} Kosið var 25. maí 2002. Fyrrum Kópavogslisti bauð nú fram undir merkjum Samfylkingar og Vinstri-grænna. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi. Að samkomulagi varð að Sigurður Geirdal oddviti B-lista gegndi áfram embætti bæjarstjóra til 1. júní 2005 þegar oddviti D-lista, [[Gunnar Ingi Birgisson|Gunnar I. Birgisson]] tæki við. Sigurður lést 2004 og tók þá næsti maður á B-lista, [[Hansína Á. Björgvinsdóttir]] við embætti bæjarstjóra þar til umsömdum tímamörkum var náð og Gunnar varð bæjarstjóri. Gunnar sagði af sér [[Alþingi|þingmennsku]] þegar hann tók við embætti bæjarstjóra, [[Sigurrós Þorgrímsdóttir]] bæjarfulltrúi tók við þingsæti hans sem fyrsti varamaður kjördæmisins. <br clear="all"> == 2006 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Helgadóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Gunnsteinn Sigurðsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Guðríður Arnardóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Jón Júlíusson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.789 | align="right" | 11,98 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 6.610 | align="right" | 44,27 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 4.647 | align="right" | 31,13 | align="right" | 4 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.546 | align="right" | 10,35 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 338 | align="right" | 2,26 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''14.930'' | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 19.351 | align="right" | 77,15 | align="right" | |- |} Kosið var 27. maí 2006. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi. Vinstri-grænir skiptu um listabókstaf. Gunnar I. Birgisson var áfram bæjarstjóri en sagði af sér embætti 2009 og við tók [[Gunnsteinn Sigurðsson]]. <br clear="all"> == 2010 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hildur Dungal<br> Aðalsteinn Jónsson<br> |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Björnsdóttir |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðríður Arnardóttir |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Ólafsson |- | align="center" | ''V'' | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- | align="center" | ''X'' | bgcolor=#4E387E | | [[Hjálmar Hjálmarsson]] |- | align="center" | '''''Y''''' | bgcolor=#FFFF00 | | Rannveig H. Ásgeirsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 991 | align="right" | 6,74 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 4.142 | align="right" | 28,17 | align="right" | 4 |- | ''F'' | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] | bgcolor=#00BFFF | | align="right" | 99 | align="right" | 0,67 | align="right" | 0 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 3.853 | align="right" | 26,21 | align="right" | 3 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.341 | align="right" | 9,12 | align="right" | 1 |- | ''X'' | Næst besti flokkurinn | bgcolor=#4E387E | | align="right" | 1.901 | align="right" | 12,93 | align="right" | 1 |- | ''Y'' | Listi Kópavogsbúa | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.407 | align="right" | 9,57 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 970 | align="right" | 6,59 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | 14.704 | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 21.396 | align="right" | 68,72 | align="right" | |- |} Kosið var 29. maí 2010. Meirihluti B-lista og D-lista féll. Tvö óháð framboð komu fram og fengu hvort um sig mann kjörinn. Meirihluti var myndaður af Samfylkingu, Vinstri-grænum, Næstbesta flokknum og Kópavogslista. [[Guðrún Pálsdóttir (f. 1956)|Guðrún Pálsdóttir]] var kjörinn bæjarstjóri. Hildur Dungal hætti sem bæjarfulltrúi eftir að hafa flutt í Garðabæ og tók næsti maður á lista, Aðalsteinn Jónsson, við sem bæjarfulltrúi. Meirihlutinn sprakk í upphafi árs 2012 og þann 14. febrúar tók nýr meirihluti við, skipaður Sjálfstæðisflokknum, Framsóknarflokknum og Kópavogslista. [[Ármann Kr. Ólafsson]] var kjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2014 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | [[Birkir Jón Jónsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Gísli Geirdal |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Karen E. Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Friðriksdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Ása Richardsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Hrafn Sigurðsson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- | align="center" | ''Æ'' | bgcolor=#92278f | | Theodóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''Æ'' | bgcolor=#92278f | | Sverrir Óskarsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.610 | align="right" | 11,2 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.388 | align="right" | 37,5 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 2.203 | align="right" | 15,3 | align="right" | 2 |- | ''T'' | [[Dögun (stjórnmálasamtök)|Dögun]] og umbótasinnar | bgcolor=#00FFFF | | align="right" | 113 | align="right" | 0,8 | align="right" | 0 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.310 | align="right" | 9,1 | align="right" | 1 |- | ''X'' | Næst besti flokkurinn | bgcolor=#4E387E | | align="right" | 435 | align="right" | 3,0 | align="right" | 0 |- | ''Þ'' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 554 | align="right" | 3,9 | align="right" | 0 |- | ''Æ'' | [[Björt framtíð]] | bgcolor=#92278f | | align="right" | 2.083 | align="right" | 14,5 | align="right" | 2 |- | | Auðir | | align="right" | 601 | align="right" | 4,2 | |- | | Ógildir | | align="right" | 62 | align="right" | 0,4 | |- | | ''Alls''' | | align="right" | 14.359 | align="right" | '''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 23.616 | align="right" | 60,8 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 2014. Sjálfstæðisflokkurinn ákvað að halda ekki áfram samstarfi við Framsóknarflokkinn og myndaði nýjan meirihluta 7. júní með Bjartri framtíð. Ármann Kr. Ólafsson hélt áfram sem bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2018 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Birkir Jón Jónsson]] |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Einar Örn Þorvarðarson |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Theodóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Gísli Geirdal |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Karen E. Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Friðriksdóttir |- | align="center" | P | bgcolor=#54306c | | Sigurbjörg Erla Egilsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Bergljót Kristinsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Hrafn Sigurðsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.295 | align="right" | 7,9 | align="right" | 1 |- | ''C'' | [[Björt framtíð]] / Viðreisn | bgcolor=#00AEF4 | | align="right" | 2.144 | align="right" | 13,1 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.722 | align="right" | 35,0 | align="right" | 5 |- | ''J'' | Sósíalistaflokkur Íslands | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 507 | align="right" | 3,1 | align="right" | 0 |- | ''K'' | Fyrir Kópavog | bgcolor=#F4EC00 | | align="right" | 676 | align="right" | 4,1 | align="right" | 0 |- | ''M'' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 933 | align="right" | 5,7 | align="right" | 0 |- | ''P'' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 1.080 | align="right" | 6,6 | align="right" | 1 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 2.575 | align="right" | 15,7 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 910 | align="right" | 5,6 | align="right" | 0 |- | | Auðir | | align="right" | 443 | align="right" | 2,7 | |- | | Ógildir | | align="right" | 72 | align="right" | 0,4 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | 16.357 | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 25.790 | align="right" | 63,4 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 2018. Upp úr slitnaði úr samstarfi Sjálfstæðisflokks og Bjartrar framtíðar sem nú bauð fram sem BF-Viðreisn, þar sem þrír bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokks settu sig upp á móti því. Framsóknarflokkurinn myndaði meirihluta með Sjálfstæðisflokki og Ármann var áfram bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2022 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Orri Vignir Hlöðversson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Sigrún Hulda Jónsdóttir |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Theódóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Andri Steinn Hilmarsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Ásdís Kristjánsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hannes Steindórsson |- | align="center" | ''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | P | bgcolor=#54306c | | Sigurbjörg Erla Egilsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Bergljót Kristinsdóttir |- | align="center" | Y | bgcolor=#F4EC00 | | Helga Jónsdóttir |- | align="center" | Y | bgcolor=#F4EC00 | | Kolbeinn Reginsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.489 | align="right" | 14,8 | align="right" | 2 |- | '''C''' | [[Viðreisn]] | bgcolor=#00AEF4 | | align="right" | 1.752 | align="right" | 10,4 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.442 | align="right" | 32,4 | align="right" | 4 |- | '''M''' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 430 | align="right" | 2,6 | align="right" | |- | '''P''' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 1.562 | align="right" | 9,3 | align="right" | 1 |- | '''S''' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.343 | align="right" | 8,0 | align="right" | 1 |- | '''V''' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 866 | align="right" | 5,1 | align="right" | |- | '''Y''' | Vinir Kópavogs | bgcolor=#F4EC00 | | align="right" | 2.509 | align="right" | 14,9 | align="right" | 2 |- | | Auðir | | align="right" | 366 | align="right" | 2,2 | |- | | Ógildir | | align="right" | 57 | align="right" | 0,3 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | 16.816 | align="right" | '''100''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 28.923 | align="right" | 58,1 | align="right" | |- |} Kosið var 14. maí 2022. Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur héldu meirihluta sínum, þar sem Framsókn bætti við sig fulltrúa sem Sjálfstæðisflokkur missti. Ásdís Kristjánsdóttir tók við sem bæjarstjóri.<br clear="all"> == 2026 == <onlyinclude> {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Orri Vignir Hlöðversson |- | align="center" | C | bgcolor=#f6a71d | | María Ellen Steingrímsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Andri Steinn Hilmarsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Ásdís Kristjánsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Elísabet Berglind Sveinsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Jóhann Jónsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hildur Einarsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | M | bgcolor=#199094 | | Einar Jóhannes Guðnason |- | align="center" | S | bgcolor=#ea0037| | Eydís Inga Valsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#ea0037| | Jónas Már Torfason |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.116 | align="right" | 10,1 | align="right" | 1 |- | '''C''' | [[Viðreisn]] | bgcolor=#f6a71d | | align="right" | 2.068 | align="right" | 9,87 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 9.359 | align="right" | 44,67 | align="right" | 6 |- | '''J''' | [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] | bgcolor=#ef4839 | | align="right" | 344 | align="right" | 1,64 | align="right" | |- | '''M''' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 2.148 | align="right" | 10,25 | align="right" | 1 |- | '''S''' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#ea0037| | align="right" | 3.869 | align="right" | 18,47 | align="right" | 2 |- | '''V''' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] | bgcolor=#488e41 | | align="right" | 563 | align="right" | 2,69 | align="right" | |- | | Auðir | | align="right" | 355 | align="right" | 2,69 | |- | | Ógildir | | align="right" | 129 | align="right" | 0,62 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | 20.951 | align="right" | '''100''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 30.924 | align="right" | 67,75 | align="right" | |- |} Kosið var 16. maí 2026. Sjálfstæðisflokkur fékk hreinan meirihluta, en hélt áfram meirihlutasamstarfi með Framsóknarflokki.<br clear="all"> </onlyinclude> == Heimildir == * {{bókaheimild|höfundur=Andrés Kristjánsson og Björn Þorsteinsson (ritstj.)|titill=Saga Kópavogs - Þættir úr kaupstaðarsögunni 1955-1985|útgefandi=Lionsklúbbur Kópavogs|ár=1990}} bls. 33-40. * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1301350&lang=is|titill=Morgunblaðið 4. október 1955, bls. 16}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1314380&lang=is|titill=Morgunblaðið 28. janúar 1958, bls. 2}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1343440&lang=is|titill=Morgunblaðið 29. maí 1962, bls. 15}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1375515&lang=is|titill=Morgunblaðið 24. maí 1966, bls. 1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1411960&lang=is|titill=Morgunblaðið 2. júní 1970, bls. 10}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1452782&lang=is|titill=Morgunblaðið 28. maí 1974, bls. 12}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1499755&lang=is|titill=Morgunblaðið 30. maí 1978, bls. 17}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1556977&lang=is|titill=Morgunblaðið 25. maí 1982, bls. 14}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1634251&lang=is|titill=Morgunblaðið 3. júní 1986, bls. 25}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1635109&lang=is|titill=Morgunblaðið 17. júní 1986, bls. 3}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1723495&lang=is|titill=Morgunblaðið 29. maí 1990, bls. C1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1807564&lang=is|titill=Morgunblaðið 31. maí 1994, bls. B1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1906131&lang=is|titill=Morgunblaðið 26. maí 1998, bls. B5}} * {{vefheimild|url=http://servefir.ruv.is/kosningar06/tolur_2002.asp?bf=1000|titill=ruv.is - Sveitarstjórnarkosningar 2002}} * {{vefheimild|url=http://www.kopavogur.is/index.php?option=com_content&task=view&id=50&Itemid=63|titill=Kópavogur.is Bæjarstjórn}} * {{vefheimild|url=http://kosningar.ruv.is/2010/1000/tolur/|titill=ruv.is - Sveitastjórnarkosningar 2010}} * {{vefheimild|url=http://www.kopavogur.is/stjornsyslan/frettir-og-utgefid-efni/tilkynningar/nr/4046|titill=Kópavogur.is Niðurstöður kosninganna 2014}} * {{vefheimild|url=https://www.frettabladid.is/frettir/armann-afram-baejarstjori-kopavogs|titill=Fréttablaðið 10. júní 2018}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/05/15/lokatolur_ur_kopavogi_meirihlutinn_heldur/|titill=mbl.is: Lokatölur úr Kópavogi 15. maí 2022}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/05/26/nyr_baejarstjori_og_nyjar_aherslur/|titill=mbl.is:Nýr bæjarstjóri og nýjar áherslur 26. maí 2022}} * {{vefheimild|url=https://www.kopavogur.is/lif-i-baenum/frettir-og-tilkynningar/kosningaurslit-i-kopavogi|titill=Kópavogur.is: Kosningaúrslit í Kópavogi 18. maí 2026}} [[Flokkur:Kópavogur]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi|Kópavogur B]] __FORCETOC__ j40h62pw8zzolcnkkbnypxtxvs268xd 1966280 1966279 2026-06-06T20:43:03Z Stalfur 455 /* Heimildir */ 1966280 wikitext text/x-wiki Fyrstu bæjarstjórnarkosningar í [[Kópavogur|Kópavogi]] fóru fram [[2. október]] [[1955]], 5 mánuðum eftir að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og rúmu ári eftir sögulegar [[Hreppsnefndarkosningar í Kópavogi#1954|hreppsnefndarkosningar]] sem þurfti að endurtaka. == 1955 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Hannes Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Jósafat Líndal |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sveinn Einarsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FFFF00 | | Eyjólfur Kristjánsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 115 | align="right" | 7,69 | align="right" | 0 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 273 | align="right" | 18,26 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 349 | align="right" | 23,34 | align="right" | 2 |- | ''G'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 740 | align="right" | 49,50 | align="right" | 4 |- | | Auðir | | align="right" | 15 | align="right" | 1,00 | align="right" | |- | | Ógildir | | align="right" | 3 | align="right" | 0,20 | align="right" | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''1.495'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''7'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 1.860 | align="right" | 80,38 | align="right" | |- |} Kosið var 2. október 1955. G-listi Óháðra kjósenda myndaði meirihluta, [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] var kjörinn fyrsti bæjarstjóri Kópavogs. Þegar Finnbogi var skipaður bankastjóri [[Útvegsbankinn|Útvegsbankans]] 1957 tók [[Hulda Dóra Jakobsdóttir|Hulda Jakobsdóttir]] eiginkona hans við stöðunni, fyrst kvenna til að gegna embætti bæjarstjóra á Íslandi. <br clear="all"> == 1958 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Jón Skaftason |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Jón Þórarinsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sveinn Einarsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Eyjólfur Kristjánsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 136 | align="right" | 6,66 | align="right" | 0 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 348 | align="right" | 17,04 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 523 | align="right" | 25,61 | align="right" | 2 |- | ''H'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.006 | align="right" | 49,27 | align="right" | 4 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 29 | align="right" | 1,42 | align="right" | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''2.042'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''7'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 2.543 | align="right" | 80,30 | align="right" | |- |} Kosið var 25. janúar 1958. Óháðir kjósendur þurftu að skipta um listabókstaf þar sem G hafði verið úthlutað í [[Alþingiskosningar 1956|Alþingiskosningunum 1956]]. H-listi Óháðra kjósenda hélt sínum meirihluta. Hulda Jakobsdóttir gegndi áfram embætti bæjarstjóra. <br clear="all"> == 1962 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Axel Benediktsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ólafur Jensson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Kristinn G. Wium |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 271 | align="right" | 9,63 | align="right" | 1 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 747 | align="right" | 26,56 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 801 | align="right" | 28,47 | align="right" | 3 |- | '''H''' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 928 | align="right" | 32,99 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 66 | align="right" | 2,35 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''2.813''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''9''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 3.145 | align="right" | 89,44 | align="right" | |- |} Kosið var 27. maí 1962. Sökum fólksfjölgunar í bænum var bæjarfulltrúum fjölgað um tvo. H-listi Óháðra kjósenda stofnaði til meirihlutasamstarfs með B-lista Framsóknarflokks. [[Hjálmar Ólafsson]] var kjörinn í embætti bæjarstjóra. Svandís Skúladóttir varð fyrsta konan sem tók sæti í bæjarstjórn sem aðalfulltrúi. <br clear="all"> == 1966 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir Jóhannesson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Ólafur Jensson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Gottfreð Árnason |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Sigurður Grétar Guðmundsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 493 | align="right" | 12,51 | align="right" | 1 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 966 | align="right" | 24,52 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.203 | align="right" | 30,53 | align="right" | 3 |- | '''H''' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.196 | align="right" | 30,36 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 82 | align="right" | 2,08 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''3.940''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''9''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 4.247 | align="right" | 92,77 | align="right" | |- |} Kosið var 22. maí 1966. H-listi og B-listi héldu áfram samstarfi. Hjálmar Ólafsson var endurkjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1970 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir Jóhannesson |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Guttormur Sigurbjörnsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | '''''D''''' | bgcolor=#0000FF | | Eggert Steinsen |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''''F''''' | bgcolor=#00BFFF | | [[Hulda Dóra Jakobsdóttir]] |- | align="center" | '''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Sigurður Grétar Guðmundsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 493 | align="right" | 10,21 | align="right" | 1 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 881 | align="right" | 18,25 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.521 | align="right" | 31,50 | align="right" | 3 |- | ''F'' | Samtök frjáls. og v. | bgcolor=#00BFFF | | align="right" | 615 | align="right" | 12,74 | align="right" | 1 |- | ''H'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.252 | align="right" | 25,93 | align="right" | 2 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 66 | align="right" | 1,37 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''4.828'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''9'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 5.489 | align="right" | 87,96 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 1970. D-listi og H-listi stofnuðu til samstarfs. Auglýst var eftir bæjarstjóra og var [[Björgvin Sæmundsson]] ráðinn. Um áramótin 1972-73 lýsti Eggert Steinsen því yfir að hann styddi ekki lengur meirihlutann. Fulltrúi F-listans, Hulda Jakobsdóttir fyrrum bæjarstjóri, gekk þá inn í meirihlutasamstarfið. <br clear="all"> == 1974 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ólafur Haraldsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Stefnir Helgason |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Helga Sigurjónsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''I'' | bgcolor=#009966 | | Jóhann H. Jónsson |- | align="center" | ''I'' | bgcolor=#009966 | | [[Magnús Bjarnfreðsson]] |- | align="center" | I | bgcolor=#009966 | | Sigurjón Hilaríusson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 446 | align="right" | 8,24 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.965 | align="right" | 36,32 | align="right" | 4 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.476 | align="right" | 27,28 | align="right" | 3 |- | ''I'' | Framsókn, Frjálsl og v. | bgcolor=#009966 | | align="right" | 1.403 | align="right" | 25,93 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 120 | align="right" | 2,22 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''5.410'' | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 6.343 | align="right" | 85,29 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 1974. Bæjarfulltrúum var aftur fjölgað um tvo vegna fólksfjölgunar. Framsóknarflokkurinn ásamt Frjálslyndum og vinstri mönnum buðu fram sameiginlegan I-lista. H-listinn bauð ekki fram en Alþýðubandalagið bauð fram í fyrsta sinn. Meirihluti var myndaður af D-lista og tveimur fulltrúum I-lista, framsóknarmönnunum. Sigurjón Hilaríusson af I-lista studdi ekki meirihlutann. Björgvin Sæmundsson var endurkjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1978 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | '''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Jóhann H. Jónsson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Helga Sigurjónsdóttir |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Snorri Konráðsson |- | align="center" | K | bgcolor=#33FF66 | | Alexander Arnarsson |- | align="center" | S | bgcolor=#0099FF | | Guðni Stefánsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 990 | align="right" | 15,23 | align="right" | 2 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.150 | align="right" | 17,69 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 975 | align="right" | 15,00 | align="right" | 2 |- | '''G''' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.738 | align="right" | 26,73 | align="right" | 3 |- | '''K''' | Borgaralistinn | bgcolor=#33FF66 | | align="right" | 811 | align="right" | 12,48 | align="right" | 1 |- | '''S''' | Almennt borgaraframboð | bgcolor=#0099FF | | align="right" | 709 | align="right" | 10,91 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 128 | align="right" | 1,97 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''6.501''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 7.877 | align="right" | 82,53 | align="right" | |- |} Kosið var 28. maí 1978. Klofningur varð í röðum sjálfstæðismanna, boðinn var fram listinn ''Almennt borgaraframboð'' með listabókstafinn S og óháðir borgarar buðu fram ''Borgaralistann'' með listabókstafinn K. A-listi, B-listi og G-listi mynduðu meirihluta. Björgvin Sæmundsson var endurráðinn bæjarstjóri, við lát hans 1980 var bæjarritarinn [[Bjarni Þór Jónsson]] ráðinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1982 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | '''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ragnar Snorri Magnússon |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Arnór Pálsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Pétursdóttir |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heiðrún Sverrisdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.145 | align="right" | 15,62 | align="right" | 2 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.250 | align="right" | 17,05 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 2.925 | align="right" | 39,90 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.620 | align="right" | 22,10 | align="right" | 2 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 391 | align="right" | 5,33 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''7.331'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 8.918 | align="right" | 82,20 | align="right" | |- |} Kosið var 22. maí 1982. A-listi, B-listi og G-listi héldu áfram samstarfi um meirihluta. [[Kristján Helgi Guðmundsson|Kristján H. Guðmundsson]] var ráðinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1986 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | Hulda Finnbogadóttir |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Pétursdóttir |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heiðrún Sverrisdóttir |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heimir Pálsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.900 | align="right" | 23,80 | align="right" | 3 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.053 | align="right" | 13,19 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 2.483 | align="right" | 31,10 | align="right" | 4 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 2.161 | align="right" | 27,07 | align="right" | 3 |- | ''M'' | Flokkur mannsins | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 149 | align="right" | 1,87 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 238 | align="right" | 2,98 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | '''7.984''' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 10.213 | align="right" | 78,17 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 1986. A-listi og G-listi héldu áfram samstarfi en nú án B-lista. Kristján H. Guðmundsson var endurkjörinn bæjarstjóri. Hulda Finnbogadóttir, dóttir Huldu Jakobsdóttur og Finnboga Rúts Valdimarssonar, náði kjöri sem bæjarfulltrúi Alþýðuflokksins. <br clear="all"> == 1990 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Helga E. Jónsdóttir |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Sigríður Einarsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Arnór L. Pálsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Birna G. Friðriksdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Elsa S. Þorkelsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.901 | align="right" | 21,18 | align="right" | 3 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.140 | align="right" | 12,70 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 3.452 | align="right" | 38,47 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.740 | align="right" | 19,39 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | align="right" | 480 | align="right" | 5,35 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 261 | align="right" | 2,91 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''8.974'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 11.190 | align="right" | 80,20 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 1990. B-listi og D-listi mynduðu meirihluta. [[Sigurður Geirdal]] bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins var kjörinn bæjarstjóri, í fyrsta sinn síðan 1955 að bæjarfulltrúi varð jafnframt bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1994 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kristján H. Guðmundsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Arnór L. Pálsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Birna Bjarnadóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF00FF | | Helga Sigurjónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.580 | align="right" | 15,58 | align="right" | 2 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.428 | align="right" | 14,08 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 3.787 | align="right" | 37,34 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.993 | align="right" | 19,65 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | align="right" | 1.116 | align="right" | 11,00 | align="right" | 1 |- | | Auðir | | align="right" | 201 | align="right" | 1,98 | |- | | Ógildir | | align="right" | 38 | align="right" | 0,37 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''10.143'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 12.059 | align="right" | 84,11 | align="right" | |- |} Kosið var 28. maí 1994. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi, Sigurður Geirdal bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins gegndi áfram embætti bæjarstjóra. <br clear="all"> == 1998 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Hansína Á. Björgvinsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Birna Bjarnadóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Kristín Jónsdóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Sigrún Jónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.442 | align="right" | 21,83 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 4.326 | align="right" | 38,67 | align="right" | 5 |- | ''K'' | Kópavogslistinn | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 4.052 | align="right" | 36,22 | align="right" | 4 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 366 | align="right" | 3,27 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''11.186'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 14.349 | align="right" | 79,62 | align="right" | |- |} Kosið var 23. maí 1998. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi, Sigurður Geirdal oddviti Framsóknarflokksins gegndi áfram embætti bæjarstjóra. Alþýðuflokkur, Alþýðubandalag og Kvennalistinn sameinuðust í framboði Kópavogslistans. <br clear="all"> == 2002 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Hansína Á. Björgvinsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Gunnsteinn Sigurðsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Sigrún Jónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 3.776 | align="right" | 21,41 | align="right" | 3 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.097 | align="right" | 37,00 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 3.821 | align="right" | 27,73 | align="right" | 3 |- | ''U'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 831 | align="right" | 6,03 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 252 | align="right" | 1,83 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''13.777'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 17.580 | align="right" | 79,72 | align="right" | |- |} Kosið var 25. maí 2002. Fyrrum Kópavogslisti bauð nú fram undir merkjum Samfylkingar og Vinstri-grænna. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi. Að samkomulagi varð að Sigurður Geirdal oddviti B-lista gegndi áfram embætti bæjarstjóra til 1. júní 2005 þegar oddviti D-lista, [[Gunnar Ingi Birgisson|Gunnar I. Birgisson]] tæki við. Sigurður lést 2004 og tók þá næsti maður á B-lista, [[Hansína Á. Björgvinsdóttir]] við embætti bæjarstjóra þar til umsömdum tímamörkum var náð og Gunnar varð bæjarstjóri. Gunnar sagði af sér [[Alþingi|þingmennsku]] þegar hann tók við embætti bæjarstjóra, [[Sigurrós Þorgrímsdóttir]] bæjarfulltrúi tók við þingsæti hans sem fyrsti varamaður kjördæmisins. <br clear="all"> == 2006 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Helgadóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Gunnsteinn Sigurðsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Guðríður Arnardóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Jón Júlíusson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.789 | align="right" | 11,98 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 6.610 | align="right" | 44,27 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 4.647 | align="right" | 31,13 | align="right" | 4 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.546 | align="right" | 10,35 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 338 | align="right" | 2,26 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''14.930'' | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 19.351 | align="right" | 77,15 | align="right" | |- |} Kosið var 27. maí 2006. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi. Vinstri-grænir skiptu um listabókstaf. Gunnar I. Birgisson var áfram bæjarstjóri en sagði af sér embætti 2009 og við tók [[Gunnsteinn Sigurðsson]]. <br clear="all"> == 2010 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hildur Dungal<br> Aðalsteinn Jónsson<br> |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Björnsdóttir |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðríður Arnardóttir |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Ólafsson |- | align="center" | ''V'' | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- | align="center" | ''X'' | bgcolor=#4E387E | | [[Hjálmar Hjálmarsson]] |- | align="center" | '''''Y''''' | bgcolor=#FFFF00 | | Rannveig H. Ásgeirsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 991 | align="right" | 6,74 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 4.142 | align="right" | 28,17 | align="right" | 4 |- | ''F'' | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] | bgcolor=#00BFFF | | align="right" | 99 | align="right" | 0,67 | align="right" | 0 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 3.853 | align="right" | 26,21 | align="right" | 3 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.341 | align="right" | 9,12 | align="right" | 1 |- | ''X'' | Næst besti flokkurinn | bgcolor=#4E387E | | align="right" | 1.901 | align="right" | 12,93 | align="right" | 1 |- | ''Y'' | Listi Kópavogsbúa | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.407 | align="right" | 9,57 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 970 | align="right" | 6,59 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | 14.704 | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 21.396 | align="right" | 68,72 | align="right" | |- |} Kosið var 29. maí 2010. Meirihluti B-lista og D-lista féll. Tvö óháð framboð komu fram og fengu hvort um sig mann kjörinn. Meirihluti var myndaður af Samfylkingu, Vinstri-grænum, Næstbesta flokknum og Kópavogslista. [[Guðrún Pálsdóttir (f. 1956)|Guðrún Pálsdóttir]] var kjörinn bæjarstjóri. Hildur Dungal hætti sem bæjarfulltrúi eftir að hafa flutt í Garðabæ og tók næsti maður á lista, Aðalsteinn Jónsson, við sem bæjarfulltrúi. Meirihlutinn sprakk í upphafi árs 2012 og þann 14. febrúar tók nýr meirihluti við, skipaður Sjálfstæðisflokknum, Framsóknarflokknum og Kópavogslista. [[Ármann Kr. Ólafsson]] var kjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2014 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | [[Birkir Jón Jónsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Gísli Geirdal |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Karen E. Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Friðriksdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Ása Richardsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Hrafn Sigurðsson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- | align="center" | ''Æ'' | bgcolor=#92278f | | Theodóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''Æ'' | bgcolor=#92278f | | Sverrir Óskarsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.610 | align="right" | 11,2 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.388 | align="right" | 37,5 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 2.203 | align="right" | 15,3 | align="right" | 2 |- | ''T'' | [[Dögun (stjórnmálasamtök)|Dögun]] og umbótasinnar | bgcolor=#00FFFF | | align="right" | 113 | align="right" | 0,8 | align="right" | 0 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.310 | align="right" | 9,1 | align="right" | 1 |- | ''X'' | Næst besti flokkurinn | bgcolor=#4E387E | | align="right" | 435 | align="right" | 3,0 | align="right" | 0 |- | ''Þ'' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 554 | align="right" | 3,9 | align="right" | 0 |- | ''Æ'' | [[Björt framtíð]] | bgcolor=#92278f | | align="right" | 2.083 | align="right" | 14,5 | align="right" | 2 |- | | Auðir | | align="right" | 601 | align="right" | 4,2 | |- | | Ógildir | | align="right" | 62 | align="right" | 0,4 | |- | | ''Alls''' | | align="right" | 14.359 | align="right" | '''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 23.616 | align="right" | 60,8 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 2014. Sjálfstæðisflokkurinn ákvað að halda ekki áfram samstarfi við Framsóknarflokkinn og myndaði nýjan meirihluta 7. júní með Bjartri framtíð. Ármann Kr. Ólafsson hélt áfram sem bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2018 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Birkir Jón Jónsson]] |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Einar Örn Þorvarðarson |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Theodóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Gísli Geirdal |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Karen E. Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Friðriksdóttir |- | align="center" | P | bgcolor=#54306c | | Sigurbjörg Erla Egilsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Bergljót Kristinsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Hrafn Sigurðsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.295 | align="right" | 7,9 | align="right" | 1 |- | ''C'' | [[Björt framtíð]] / Viðreisn | bgcolor=#00AEF4 | | align="right" | 2.144 | align="right" | 13,1 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.722 | align="right" | 35,0 | align="right" | 5 |- | ''J'' | Sósíalistaflokkur Íslands | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 507 | align="right" | 3,1 | align="right" | 0 |- | ''K'' | Fyrir Kópavog | bgcolor=#F4EC00 | | align="right" | 676 | align="right" | 4,1 | align="right" | 0 |- | ''M'' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 933 | align="right" | 5,7 | align="right" | 0 |- | ''P'' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 1.080 | align="right" | 6,6 | align="right" | 1 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 2.575 | align="right" | 15,7 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 910 | align="right" | 5,6 | align="right" | 0 |- | | Auðir | | align="right" | 443 | align="right" | 2,7 | |- | | Ógildir | | align="right" | 72 | align="right" | 0,4 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | 16.357 | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 25.790 | align="right" | 63,4 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 2018. Upp úr slitnaði úr samstarfi Sjálfstæðisflokks og Bjartrar framtíðar sem nú bauð fram sem BF-Viðreisn, þar sem þrír bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokks settu sig upp á móti því. Framsóknarflokkurinn myndaði meirihluta með Sjálfstæðisflokki og Ármann var áfram bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2022 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Orri Vignir Hlöðversson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Sigrún Hulda Jónsdóttir |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Theódóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Andri Steinn Hilmarsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Ásdís Kristjánsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hannes Steindórsson |- | align="center" | ''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | P | bgcolor=#54306c | | Sigurbjörg Erla Egilsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Bergljót Kristinsdóttir |- | align="center" | Y | bgcolor=#F4EC00 | | Helga Jónsdóttir |- | align="center" | Y | bgcolor=#F4EC00 | | Kolbeinn Reginsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.489 | align="right" | 14,8 | align="right" | 2 |- | '''C''' | [[Viðreisn]] | bgcolor=#00AEF4 | | align="right" | 1.752 | align="right" | 10,4 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.442 | align="right" | 32,4 | align="right" | 4 |- | '''M''' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 430 | align="right" | 2,6 | align="right" | |- | '''P''' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 1.562 | align="right" | 9,3 | align="right" | 1 |- | '''S''' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.343 | align="right" | 8,0 | align="right" | 1 |- | '''V''' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 866 | align="right" | 5,1 | align="right" | |- | '''Y''' | Vinir Kópavogs | bgcolor=#F4EC00 | | align="right" | 2.509 | align="right" | 14,9 | align="right" | 2 |- | | Auðir | | align="right" | 366 | align="right" | 2,2 | |- | | Ógildir | | align="right" | 57 | align="right" | 0,3 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | 16.816 | align="right" | '''100''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 28.923 | align="right" | 58,1 | align="right" | |- |} Kosið var 14. maí 2022. Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur héldu meirihluta sínum, þar sem Framsókn bætti við sig fulltrúa sem Sjálfstæðisflokkur missti. Ásdís Kristjánsdóttir tók við sem bæjarstjóri.<br clear="all"> == 2026 == <onlyinclude> {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Orri Vignir Hlöðversson |- | align="center" | C | bgcolor=#f6a71d | | María Ellen Steingrímsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Andri Steinn Hilmarsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Ásdís Kristjánsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Elísabet Berglind Sveinsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Jóhann Jónsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hildur Einarsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | M | bgcolor=#199094 | | Einar Jóhannes Guðnason |- | align="center" | S | bgcolor=#ea0037| | Eydís Inga Valsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#ea0037| | Jónas Már Torfason |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.116 | align="right" | 10,1 | align="right" | 1 |- | '''C''' | [[Viðreisn]] | bgcolor=#f6a71d | | align="right" | 2.068 | align="right" | 9,87 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 9.359 | align="right" | 44,67 | align="right" | 6 |- | '''J''' | [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] | bgcolor=#ef4839 | | align="right" | 344 | align="right" | 1,64 | align="right" | |- | '''M''' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 2.148 | align="right" | 10,25 | align="right" | 1 |- | '''S''' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#ea0037| | align="right" | 3.869 | align="right" | 18,47 | align="right" | 2 |- | '''V''' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] | bgcolor=#488e41 | | align="right" | 563 | align="right" | 2,69 | align="right" | |- | | Auðir | | align="right" | 355 | align="right" | 2,69 | |- | | Ógildir | | align="right" | 129 | align="right" | 0,62 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | 20.951 | align="right" | '''100''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 30.924 | align="right" | 67,75 | align="right" | |- |} Kosið var 16. maí 2026. Sjálfstæðisflokkur fékk hreinan meirihluta, en hélt áfram meirihlutasamstarfi með Framsóknarflokki.<br clear="all"> </onlyinclude> == Heimildir == * {{bókaheimild|höfundur=Andrés Kristjánsson og Björn Þorsteinsson (ritstj.)|titill=Saga Kópavogs - Þættir úr kaupstaðarsögunni 1955-1985|útgefandi=Lionsklúbbur Kópavogs|ár=1990}} bls. 33-40. * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1301350&lang=is|titill=Morgunblaðið 4. október 1955, bls. 16}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1314380&lang=is|titill=Morgunblaðið 28. janúar 1958, bls. 2}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1343440&lang=is|titill=Morgunblaðið 29. maí 1962, bls. 15}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1375515&lang=is|titill=Morgunblaðið 24. maí 1966, bls. 1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1411960&lang=is|titill=Morgunblaðið 2. júní 1970, bls. 10}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1452782&lang=is|titill=Morgunblaðið 28. maí 1974, bls. 12}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1499755&lang=is|titill=Morgunblaðið 30. maí 1978, bls. 17}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1556977&lang=is|titill=Morgunblaðið 25. maí 1982, bls. 14}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1634251&lang=is|titill=Morgunblaðið 3. júní 1986, bls. 25}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1635109&lang=is|titill=Morgunblaðið 17. júní 1986, bls. 3}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1723495&lang=is|titill=Morgunblaðið 29. maí 1990, bls. C1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1807564&lang=is|titill=Morgunblaðið 31. maí 1994, bls. B1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1906131&lang=is|titill=Morgunblaðið 26. maí 1998, bls. B5}} * {{vefheimild|url=http://servefir.ruv.is/kosningar06/tolur_2002.asp?bf=1000|titill=ruv.is - Sveitarstjórnarkosningar 2002}} * {{vefheimild|url=http://www.kopavogur.is/index.php?option=com_content&task=view&id=50&Itemid=63|titill=Kópavogur.is Bæjarstjórn}} * {{vefheimild|url=http://kosningar.ruv.is/2010/1000/tolur/|titill=ruv.is - Sveitastjórnarkosningar 2010}} * {{vefheimild|url=http://www.kopavogur.is/stjornsyslan/frettir-og-utgefid-efni/tilkynningar/nr/4046|titill=Kópavogur.is Niðurstöður kosninganna 2014}} * {{vefheimild|url=https://www.frettabladid.is/frettir/armann-afram-baejarstjori-kopavogs|titill=Fréttablaðið 10. júní 2018}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/05/15/lokatolur_ur_kopavogi_meirihlutinn_heldur/|titill=mbl.is: Lokatölur úr Kópavogi 15. maí 2022}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/05/26/nyr_baejarstjori_og_nyjar_aherslur/|titill=mbl.is:Nýr bæjarstjóri og nýjar áherslur 26. maí 2022}} * {{vefheimild|url=https://www.kopavogur.is/lif-i-baenum/frettir-og-tilkynningar/kosningaurslit-i-kopavogi|titill=Kópavogur.is: Kosningaúrslit í Kópavogi 18. maí 2026}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/06/06/asdis_afram_baejarstjori_i_nyjum_meirihluta/|titill=Mbl.is:Ásdís áfram bæjarstjóri í nýjum meirihluta 6. júní 2026}} [[Flokkur:Kópavogur]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi|Kópavogur B]] __FORCETOC__ hwii39fv0y71srl8n6vziysxc333gxf 1966281 1966280 2026-06-06T20:43:32Z Stalfur 455 /* 2026 */ 1966281 wikitext text/x-wiki Fyrstu bæjarstjórnarkosningar í [[Kópavogur|Kópavogi]] fóru fram [[2. október]] [[1955]], 5 mánuðum eftir að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og rúmu ári eftir sögulegar [[Hreppsnefndarkosningar í Kópavogi#1954|hreppsnefndarkosningar]] sem þurfti að endurtaka. == 1955 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Hannes Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Jósafat Líndal |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sveinn Einarsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FFFF00 | | Eyjólfur Kristjánsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 115 | align="right" | 7,69 | align="right" | 0 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 273 | align="right" | 18,26 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 349 | align="right" | 23,34 | align="right" | 2 |- | ''G'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 740 | align="right" | 49,50 | align="right" | 4 |- | | Auðir | | align="right" | 15 | align="right" | 1,00 | align="right" | |- | | Ógildir | | align="right" | 3 | align="right" | 0,20 | align="right" | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''1.495'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''7'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 1.860 | align="right" | 80,38 | align="right" | |- |} Kosið var 2. október 1955. G-listi Óháðra kjósenda myndaði meirihluta, [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] var kjörinn fyrsti bæjarstjóri Kópavogs. Þegar Finnbogi var skipaður bankastjóri [[Útvegsbankinn|Útvegsbankans]] 1957 tók [[Hulda Dóra Jakobsdóttir|Hulda Jakobsdóttir]] eiginkona hans við stöðunni, fyrst kvenna til að gegna embætti bæjarstjóra á Íslandi. <br clear="all"> == 1958 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Jón Skaftason |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Jón Þórarinsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sveinn Einarsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Eyjólfur Kristjánsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 136 | align="right" | 6,66 | align="right" | 0 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 348 | align="right" | 17,04 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 523 | align="right" | 25,61 | align="right" | 2 |- | ''H'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.006 | align="right" | 49,27 | align="right" | 4 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 29 | align="right" | 1,42 | align="right" | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''2.042'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''7'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 2.543 | align="right" | 80,30 | align="right" | |- |} Kosið var 25. janúar 1958. Óháðir kjósendur þurftu að skipta um listabókstaf þar sem G hafði verið úthlutað í [[Alþingiskosningar 1956|Alþingiskosningunum 1956]]. H-listi Óháðra kjósenda hélt sínum meirihluta. Hulda Jakobsdóttir gegndi áfram embætti bæjarstjóra. <br clear="all"> == 1962 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Axel Benediktsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ólafur Jensson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Kristinn G. Wium |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 271 | align="right" | 9,63 | align="right" | 1 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 747 | align="right" | 26,56 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 801 | align="right" | 28,47 | align="right" | 3 |- | '''H''' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 928 | align="right" | 32,99 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 66 | align="right" | 2,35 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''2.813''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''9''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 3.145 | align="right" | 89,44 | align="right" | |- |} Kosið var 27. maí 1962. Sökum fólksfjölgunar í bænum var bæjarfulltrúum fjölgað um tvo. H-listi Óháðra kjósenda stofnaði til meirihlutasamstarfs með B-lista Framsóknarflokks. [[Hjálmar Ólafsson]] var kjörinn í embætti bæjarstjóra. Svandís Skúladóttir varð fyrsta konan sem tók sæti í bæjarstjórn sem aðalfulltrúi. <br clear="all"> == 1966 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir Jóhannesson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Ólafur Jensson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Gottfreð Árnason |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Sigurður Grétar Guðmundsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 493 | align="right" | 12,51 | align="right" | 1 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 966 | align="right" | 24,52 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.203 | align="right" | 30,53 | align="right" | 3 |- | '''H''' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.196 | align="right" | 30,36 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 82 | align="right" | 2,08 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''3.940''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''9''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 4.247 | align="right" | 92,77 | align="right" | |- |} Kosið var 22. maí 1966. H-listi og B-listi héldu áfram samstarfi. Hjálmar Ólafsson var endurkjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1970 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir Jóhannesson |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Guttormur Sigurbjörnsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | '''''D''''' | bgcolor=#0000FF | | Eggert Steinsen |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''''F''''' | bgcolor=#00BFFF | | [[Hulda Dóra Jakobsdóttir]] |- | align="center" | '''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Sigurður Grétar Guðmundsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 493 | align="right" | 10,21 | align="right" | 1 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 881 | align="right" | 18,25 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.521 | align="right" | 31,50 | align="right" | 3 |- | ''F'' | Samtök frjáls. og v. | bgcolor=#00BFFF | | align="right" | 615 | align="right" | 12,74 | align="right" | 1 |- | ''H'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.252 | align="right" | 25,93 | align="right" | 2 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 66 | align="right" | 1,37 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''4.828'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''9'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 5.489 | align="right" | 87,96 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 1970. D-listi og H-listi stofnuðu til samstarfs. Auglýst var eftir bæjarstjóra og var [[Björgvin Sæmundsson]] ráðinn. Um áramótin 1972-73 lýsti Eggert Steinsen því yfir að hann styddi ekki lengur meirihlutann. Fulltrúi F-listans, Hulda Jakobsdóttir fyrrum bæjarstjóri, gekk þá inn í meirihlutasamstarfið. <br clear="all"> == 1974 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ólafur Haraldsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Stefnir Helgason |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Helga Sigurjónsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''I'' | bgcolor=#009966 | | Jóhann H. Jónsson |- | align="center" | ''I'' | bgcolor=#009966 | | [[Magnús Bjarnfreðsson]] |- | align="center" | I | bgcolor=#009966 | | Sigurjón Hilaríusson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 446 | align="right" | 8,24 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.965 | align="right" | 36,32 | align="right" | 4 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.476 | align="right" | 27,28 | align="right" | 3 |- | ''I'' | Framsókn, Frjálsl og v. | bgcolor=#009966 | | align="right" | 1.403 | align="right" | 25,93 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 120 | align="right" | 2,22 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''5.410'' | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 6.343 | align="right" | 85,29 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 1974. Bæjarfulltrúum var aftur fjölgað um tvo vegna fólksfjölgunar. Framsóknarflokkurinn ásamt Frjálslyndum og vinstri mönnum buðu fram sameiginlegan I-lista. H-listinn bauð ekki fram en Alþýðubandalagið bauð fram í fyrsta sinn. Meirihluti var myndaður af D-lista og tveimur fulltrúum I-lista, framsóknarmönnunum. Sigurjón Hilaríusson af I-lista studdi ekki meirihlutann. Björgvin Sæmundsson var endurkjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1978 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | '''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Jóhann H. Jónsson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Helga Sigurjónsdóttir |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Snorri Konráðsson |- | align="center" | K | bgcolor=#33FF66 | | Alexander Arnarsson |- | align="center" | S | bgcolor=#0099FF | | Guðni Stefánsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 990 | align="right" | 15,23 | align="right" | 2 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.150 | align="right" | 17,69 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 975 | align="right" | 15,00 | align="right" | 2 |- | '''G''' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.738 | align="right" | 26,73 | align="right" | 3 |- | '''K''' | Borgaralistinn | bgcolor=#33FF66 | | align="right" | 811 | align="right" | 12,48 | align="right" | 1 |- | '''S''' | Almennt borgaraframboð | bgcolor=#0099FF | | align="right" | 709 | align="right" | 10,91 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 128 | align="right" | 1,97 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''6.501''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 7.877 | align="right" | 82,53 | align="right" | |- |} Kosið var 28. maí 1978. Klofningur varð í röðum sjálfstæðismanna, boðinn var fram listinn ''Almennt borgaraframboð'' með listabókstafinn S og óháðir borgarar buðu fram ''Borgaralistann'' með listabókstafinn K. A-listi, B-listi og G-listi mynduðu meirihluta. Björgvin Sæmundsson var endurráðinn bæjarstjóri, við lát hans 1980 var bæjarritarinn [[Bjarni Þór Jónsson]] ráðinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1982 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | '''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ragnar Snorri Magnússon |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Arnór Pálsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Pétursdóttir |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heiðrún Sverrisdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.145 | align="right" | 15,62 | align="right" | 2 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.250 | align="right" | 17,05 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 2.925 | align="right" | 39,90 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.620 | align="right" | 22,10 | align="right" | 2 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 391 | align="right" | 5,33 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''7.331'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 8.918 | align="right" | 82,20 | align="right" | |- |} Kosið var 22. maí 1982. A-listi, B-listi og G-listi héldu áfram samstarfi um meirihluta. [[Kristján Helgi Guðmundsson|Kristján H. Guðmundsson]] var ráðinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1986 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | Hulda Finnbogadóttir |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Pétursdóttir |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heiðrún Sverrisdóttir |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heimir Pálsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.900 | align="right" | 23,80 | align="right" | 3 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.053 | align="right" | 13,19 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 2.483 | align="right" | 31,10 | align="right" | 4 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 2.161 | align="right" | 27,07 | align="right" | 3 |- | ''M'' | Flokkur mannsins | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 149 | align="right" | 1,87 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 238 | align="right" | 2,98 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | '''7.984''' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 10.213 | align="right" | 78,17 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 1986. A-listi og G-listi héldu áfram samstarfi en nú án B-lista. Kristján H. Guðmundsson var endurkjörinn bæjarstjóri. Hulda Finnbogadóttir, dóttir Huldu Jakobsdóttur og Finnboga Rúts Valdimarssonar, náði kjöri sem bæjarfulltrúi Alþýðuflokksins. <br clear="all"> == 1990 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Helga E. Jónsdóttir |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Sigríður Einarsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Arnór L. Pálsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Birna G. Friðriksdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Elsa S. Þorkelsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.901 | align="right" | 21,18 | align="right" | 3 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.140 | align="right" | 12,70 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 3.452 | align="right" | 38,47 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.740 | align="right" | 19,39 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | align="right" | 480 | align="right" | 5,35 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 261 | align="right" | 2,91 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''8.974'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 11.190 | align="right" | 80,20 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 1990. B-listi og D-listi mynduðu meirihluta. [[Sigurður Geirdal]] bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins var kjörinn bæjarstjóri, í fyrsta sinn síðan 1955 að bæjarfulltrúi varð jafnframt bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1994 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kristján H. Guðmundsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Arnór L. Pálsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Birna Bjarnadóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF00FF | | Helga Sigurjónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.580 | align="right" | 15,58 | align="right" | 2 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.428 | align="right" | 14,08 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 3.787 | align="right" | 37,34 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.993 | align="right" | 19,65 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | align="right" | 1.116 | align="right" | 11,00 | align="right" | 1 |- | | Auðir | | align="right" | 201 | align="right" | 1,98 | |- | | Ógildir | | align="right" | 38 | align="right" | 0,37 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''10.143'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 12.059 | align="right" | 84,11 | align="right" | |- |} Kosið var 28. maí 1994. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi, Sigurður Geirdal bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins gegndi áfram embætti bæjarstjóra. <br clear="all"> == 1998 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Hansína Á. Björgvinsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Birna Bjarnadóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Kristín Jónsdóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Sigrún Jónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.442 | align="right" | 21,83 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 4.326 | align="right" | 38,67 | align="right" | 5 |- | ''K'' | Kópavogslistinn | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 4.052 | align="right" | 36,22 | align="right" | 4 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 366 | align="right" | 3,27 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''11.186'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 14.349 | align="right" | 79,62 | align="right" | |- |} Kosið var 23. maí 1998. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi, Sigurður Geirdal oddviti Framsóknarflokksins gegndi áfram embætti bæjarstjóra. Alþýðuflokkur, Alþýðubandalag og Kvennalistinn sameinuðust í framboði Kópavogslistans. <br clear="all"> == 2002 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Hansína Á. Björgvinsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Gunnsteinn Sigurðsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Sigrún Jónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 3.776 | align="right" | 21,41 | align="right" | 3 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.097 | align="right" | 37,00 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 3.821 | align="right" | 27,73 | align="right" | 3 |- | ''U'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 831 | align="right" | 6,03 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 252 | align="right" | 1,83 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''13.777'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 17.580 | align="right" | 79,72 | align="right" | |- |} Kosið var 25. maí 2002. Fyrrum Kópavogslisti bauð nú fram undir merkjum Samfylkingar og Vinstri-grænna. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi. Að samkomulagi varð að Sigurður Geirdal oddviti B-lista gegndi áfram embætti bæjarstjóra til 1. júní 2005 þegar oddviti D-lista, [[Gunnar Ingi Birgisson|Gunnar I. Birgisson]] tæki við. Sigurður lést 2004 og tók þá næsti maður á B-lista, [[Hansína Á. Björgvinsdóttir]] við embætti bæjarstjóra þar til umsömdum tímamörkum var náð og Gunnar varð bæjarstjóri. Gunnar sagði af sér [[Alþingi|þingmennsku]] þegar hann tók við embætti bæjarstjóra, [[Sigurrós Þorgrímsdóttir]] bæjarfulltrúi tók við þingsæti hans sem fyrsti varamaður kjördæmisins. <br clear="all"> == 2006 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Helgadóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Gunnsteinn Sigurðsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Guðríður Arnardóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Jón Júlíusson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.789 | align="right" | 11,98 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 6.610 | align="right" | 44,27 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 4.647 | align="right" | 31,13 | align="right" | 4 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.546 | align="right" | 10,35 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 338 | align="right" | 2,26 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''14.930'' | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 19.351 | align="right" | 77,15 | align="right" | |- |} Kosið var 27. maí 2006. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi. Vinstri-grænir skiptu um listabókstaf. Gunnar I. Birgisson var áfram bæjarstjóri en sagði af sér embætti 2009 og við tók [[Gunnsteinn Sigurðsson]]. <br clear="all"> == 2010 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hildur Dungal<br> Aðalsteinn Jónsson<br> |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Björnsdóttir |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðríður Arnardóttir |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Ólafsson |- | align="center" | ''V'' | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- | align="center" | ''X'' | bgcolor=#4E387E | | [[Hjálmar Hjálmarsson]] |- | align="center" | '''''Y''''' | bgcolor=#FFFF00 | | Rannveig H. Ásgeirsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 991 | align="right" | 6,74 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 4.142 | align="right" | 28,17 | align="right" | 4 |- | ''F'' | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] | bgcolor=#00BFFF | | align="right" | 99 | align="right" | 0,67 | align="right" | 0 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 3.853 | align="right" | 26,21 | align="right" | 3 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.341 | align="right" | 9,12 | align="right" | 1 |- | ''X'' | Næst besti flokkurinn | bgcolor=#4E387E | | align="right" | 1.901 | align="right" | 12,93 | align="right" | 1 |- | ''Y'' | Listi Kópavogsbúa | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.407 | align="right" | 9,57 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 970 | align="right" | 6,59 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | 14.704 | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 21.396 | align="right" | 68,72 | align="right" | |- |} Kosið var 29. maí 2010. Meirihluti B-lista og D-lista féll. Tvö óháð framboð komu fram og fengu hvort um sig mann kjörinn. Meirihluti var myndaður af Samfylkingu, Vinstri-grænum, Næstbesta flokknum og Kópavogslista. [[Guðrún Pálsdóttir (f. 1956)|Guðrún Pálsdóttir]] var kjörinn bæjarstjóri. Hildur Dungal hætti sem bæjarfulltrúi eftir að hafa flutt í Garðabæ og tók næsti maður á lista, Aðalsteinn Jónsson, við sem bæjarfulltrúi. Meirihlutinn sprakk í upphafi árs 2012 og þann 14. febrúar tók nýr meirihluti við, skipaður Sjálfstæðisflokknum, Framsóknarflokknum og Kópavogslista. [[Ármann Kr. Ólafsson]] var kjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2014 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | [[Birkir Jón Jónsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Gísli Geirdal |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Karen E. Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Friðriksdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Ása Richardsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Hrafn Sigurðsson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- | align="center" | ''Æ'' | bgcolor=#92278f | | Theodóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''Æ'' | bgcolor=#92278f | | Sverrir Óskarsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.610 | align="right" | 11,2 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.388 | align="right" | 37,5 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 2.203 | align="right" | 15,3 | align="right" | 2 |- | ''T'' | [[Dögun (stjórnmálasamtök)|Dögun]] og umbótasinnar | bgcolor=#00FFFF | | align="right" | 113 | align="right" | 0,8 | align="right" | 0 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.310 | align="right" | 9,1 | align="right" | 1 |- | ''X'' | Næst besti flokkurinn | bgcolor=#4E387E | | align="right" | 435 | align="right" | 3,0 | align="right" | 0 |- | ''Þ'' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 554 | align="right" | 3,9 | align="right" | 0 |- | ''Æ'' | [[Björt framtíð]] | bgcolor=#92278f | | align="right" | 2.083 | align="right" | 14,5 | align="right" | 2 |- | | Auðir | | align="right" | 601 | align="right" | 4,2 | |- | | Ógildir | | align="right" | 62 | align="right" | 0,4 | |- | | ''Alls''' | | align="right" | 14.359 | align="right" | '''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 23.616 | align="right" | 60,8 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 2014. Sjálfstæðisflokkurinn ákvað að halda ekki áfram samstarfi við Framsóknarflokkinn og myndaði nýjan meirihluta 7. júní með Bjartri framtíð. Ármann Kr. Ólafsson hélt áfram sem bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2018 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Birkir Jón Jónsson]] |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Einar Örn Þorvarðarson |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Theodóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Gísli Geirdal |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Karen E. Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Friðriksdóttir |- | align="center" | P | bgcolor=#54306c | | Sigurbjörg Erla Egilsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Bergljót Kristinsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Hrafn Sigurðsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.295 | align="right" | 7,9 | align="right" | 1 |- | ''C'' | [[Björt framtíð]] / Viðreisn | bgcolor=#00AEF4 | | align="right" | 2.144 | align="right" | 13,1 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.722 | align="right" | 35,0 | align="right" | 5 |- | ''J'' | Sósíalistaflokkur Íslands | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 507 | align="right" | 3,1 | align="right" | 0 |- | ''K'' | Fyrir Kópavog | bgcolor=#F4EC00 | | align="right" | 676 | align="right" | 4,1 | align="right" | 0 |- | ''M'' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 933 | align="right" | 5,7 | align="right" | 0 |- | ''P'' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 1.080 | align="right" | 6,6 | align="right" | 1 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 2.575 | align="right" | 15,7 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 910 | align="right" | 5,6 | align="right" | 0 |- | | Auðir | | align="right" | 443 | align="right" | 2,7 | |- | | Ógildir | | align="right" | 72 | align="right" | 0,4 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | 16.357 | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 25.790 | align="right" | 63,4 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 2018. Upp úr slitnaði úr samstarfi Sjálfstæðisflokks og Bjartrar framtíðar sem nú bauð fram sem BF-Viðreisn, þar sem þrír bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokks settu sig upp á móti því. Framsóknarflokkurinn myndaði meirihluta með Sjálfstæðisflokki og Ármann var áfram bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2022 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Orri Vignir Hlöðversson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Sigrún Hulda Jónsdóttir |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Theódóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Andri Steinn Hilmarsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Ásdís Kristjánsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hannes Steindórsson |- | align="center" | ''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | P | bgcolor=#54306c | | Sigurbjörg Erla Egilsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Bergljót Kristinsdóttir |- | align="center" | Y | bgcolor=#F4EC00 | | Helga Jónsdóttir |- | align="center" | Y | bgcolor=#F4EC00 | | Kolbeinn Reginsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.489 | align="right" | 14,8 | align="right" | 2 |- | '''C''' | [[Viðreisn]] | bgcolor=#00AEF4 | | align="right" | 1.752 | align="right" | 10,4 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.442 | align="right" | 32,4 | align="right" | 4 |- | '''M''' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 430 | align="right" | 2,6 | align="right" | |- | '''P''' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 1.562 | align="right" | 9,3 | align="right" | 1 |- | '''S''' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.343 | align="right" | 8,0 | align="right" | 1 |- | '''V''' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 866 | align="right" | 5,1 | align="right" | |- | '''Y''' | Vinir Kópavogs | bgcolor=#F4EC00 | | align="right" | 2.509 | align="right" | 14,9 | align="right" | 2 |- | | Auðir | | align="right" | 366 | align="right" | 2,2 | |- | | Ógildir | | align="right" | 57 | align="right" | 0,3 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | 16.816 | align="right" | '''100''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 28.923 | align="right" | 58,1 | align="right" | |- |} Kosið var 14. maí 2022. Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur héldu meirihluta sínum, þar sem Framsókn bætti við sig fulltrúa sem Sjálfstæðisflokkur missti. Ásdís Kristjánsdóttir tók við sem bæjarstjóri.<br clear="all"> == 2026 == <onlyinclude> {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Orri Vignir Hlöðversson |- | align="center" | C | bgcolor=#f6a71d | | María Ellen Steingrímsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Andri Steinn Hilmarsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Ásdís Kristjánsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Elísabet Berglind Sveinsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Jóhann Jónsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hildur Einarsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | M | bgcolor=#199094 | | Einar Jóhannes Guðnason |- | align="center" | S | bgcolor=#ea0037| | Eydís Inga Valsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#ea0037| | Jónas Már Torfason |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.116 | align="right" | 10,1 | align="right" | 1 |- | '''C''' | [[Viðreisn]] | bgcolor=#f6a71d | | align="right" | 2.068 | align="right" | 9,87 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 9.359 | align="right" | 44,67 | align="right" | 6 |- | '''J''' | [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] | bgcolor=#ef4839 | | align="right" | 344 | align="right" | 1,64 | align="right" | |- | '''M''' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 2.148 | align="right" | 10,25 | align="right" | 1 |- | '''S''' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#ea0037| | align="right" | 3.869 | align="right" | 18,47 | align="right" | 2 |- | '''V''' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] | bgcolor=#488e41 | | align="right" | 563 | align="right" | 2,69 | align="right" | |- | | Auðir | | align="right" | 355 | align="right" | 2,69 | |- | | Ógildir | | align="right" | 129 | align="right" | 0,62 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | 20.951 | align="right" | '''100''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 30.924 | align="right" | 67,75 | align="right" | |- |} Kosið var 16. maí 2026. Sjálfstæðisflokkur fékk hreinan meirihluta, en hélt áfram meirihlutasamstarfi með Framsóknarflokki.<br clear="all"> </onlyinclude> == Heimildir == * {{bókaheimild|höfundur=Andrés Kristjánsson og Björn Þorsteinsson (ritstj.)|titill=Saga Kópavogs - Þættir úr kaupstaðarsögunni 1955-1985|útgefandi=Lionsklúbbur Kópavogs|ár=1990}} bls. 33-40. * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1301350&lang=is|titill=Morgunblaðið 4. október 1955, bls. 16}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1314380&lang=is|titill=Morgunblaðið 28. janúar 1958, bls. 2}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1343440&lang=is|titill=Morgunblaðið 29. maí 1962, bls. 15}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1375515&lang=is|titill=Morgunblaðið 24. maí 1966, bls. 1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1411960&lang=is|titill=Morgunblaðið 2. júní 1970, bls. 10}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1452782&lang=is|titill=Morgunblaðið 28. maí 1974, bls. 12}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1499755&lang=is|titill=Morgunblaðið 30. maí 1978, bls. 17}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1556977&lang=is|titill=Morgunblaðið 25. maí 1982, bls. 14}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1634251&lang=is|titill=Morgunblaðið 3. júní 1986, bls. 25}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1635109&lang=is|titill=Morgunblaðið 17. júní 1986, bls. 3}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1723495&lang=is|titill=Morgunblaðið 29. maí 1990, bls. C1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1807564&lang=is|titill=Morgunblaðið 31. maí 1994, bls. B1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1906131&lang=is|titill=Morgunblaðið 26. maí 1998, bls. B5}} * {{vefheimild|url=http://servefir.ruv.is/kosningar06/tolur_2002.asp?bf=1000|titill=ruv.is - Sveitarstjórnarkosningar 2002}} * {{vefheimild|url=http://www.kopavogur.is/index.php?option=com_content&task=view&id=50&Itemid=63|titill=Kópavogur.is Bæjarstjórn}} * {{vefheimild|url=http://kosningar.ruv.is/2010/1000/tolur/|titill=ruv.is - Sveitastjórnarkosningar 2010}} * {{vefheimild|url=http://www.kopavogur.is/stjornsyslan/frettir-og-utgefid-efni/tilkynningar/nr/4046|titill=Kópavogur.is Niðurstöður kosninganna 2014}} * {{vefheimild|url=https://www.frettabladid.is/frettir/armann-afram-baejarstjori-kopavogs|titill=Fréttablaðið 10. júní 2018}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/05/15/lokatolur_ur_kopavogi_meirihlutinn_heldur/|titill=mbl.is: Lokatölur úr Kópavogi 15. maí 2022}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/05/26/nyr_baejarstjori_og_nyjar_aherslur/|titill=mbl.is:Nýr bæjarstjóri og nýjar áherslur 26. maí 2022}} * {{vefheimild|url=https://www.kopavogur.is/lif-i-baenum/frettir-og-tilkynningar/kosningaurslit-i-kopavogi|titill=Kópavogur.is: Kosningaúrslit í Kópavogi 18. maí 2026}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/06/06/asdis_afram_baejarstjori_i_nyjum_meirihluta/|titill=Mbl.is:Ásdís áfram bæjarstjóri í nýjum meirihluta 6. júní 2026}} [[Flokkur:Kópavogur]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi|Kópavogur B]] __FORCETOC__ kwmg14xnvlydm5v5jc8ndhbyca0hfo6 1966282 1966281 2026-06-06T20:45:41Z Stalfur 455 /* 2022 */ 1966282 wikitext text/x-wiki Fyrstu bæjarstjórnarkosningar í [[Kópavogur|Kópavogi]] fóru fram [[2. október]] [[1955]], 5 mánuðum eftir að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og rúmu ári eftir sögulegar [[Hreppsnefndarkosningar í Kópavogi#1954|hreppsnefndarkosningar]] sem þurfti að endurtaka. == 1955 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Hannes Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Jósafat Líndal |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sveinn Einarsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FFFF00 | | Eyjólfur Kristjánsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 115 | align="right" | 7,69 | align="right" | 0 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 273 | align="right" | 18,26 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 349 | align="right" | 23,34 | align="right" | 2 |- | ''G'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 740 | align="right" | 49,50 | align="right" | 4 |- | | Auðir | | align="right" | 15 | align="right" | 1,00 | align="right" | |- | | Ógildir | | align="right" | 3 | align="right" | 0,20 | align="right" | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''1.495'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''7'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 1.860 | align="right" | 80,38 | align="right" | |- |} Kosið var 2. október 1955. G-listi Óháðra kjósenda myndaði meirihluta, [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] var kjörinn fyrsti bæjarstjóri Kópavogs. Þegar Finnbogi var skipaður bankastjóri [[Útvegsbankinn|Útvegsbankans]] 1957 tók [[Hulda Dóra Jakobsdóttir|Hulda Jakobsdóttir]] eiginkona hans við stöðunni, fyrst kvenna til að gegna embætti bæjarstjóra á Íslandi. <br clear="all"> == 1958 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Jón Skaftason |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Jón Þórarinsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sveinn Einarsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Eyjólfur Kristjánsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | [[Finnbogi Rútur Valdimarsson]] |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 136 | align="right" | 6,66 | align="right" | 0 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 348 | align="right" | 17,04 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 523 | align="right" | 25,61 | align="right" | 2 |- | ''H'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.006 | align="right" | 49,27 | align="right" | 4 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 29 | align="right" | 1,42 | align="right" | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''2.042'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''7'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 2.543 | align="right" | 80,30 | align="right" | |- |} Kosið var 25. janúar 1958. Óháðir kjósendur þurftu að skipta um listabókstaf þar sem G hafði verið úthlutað í [[Alþingiskosningar 1956|Alþingiskosningunum 1956]]. H-listi Óháðra kjósenda hélt sínum meirihluta. Hulda Jakobsdóttir gegndi áfram embætti bæjarstjóra. <br clear="all"> == 1962 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Axel Benediktsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ólafur Jensson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Kristinn G. Wium |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Þormóður Pálsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 271 | align="right" | 9,63 | align="right" | 1 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 747 | align="right" | 26,56 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 801 | align="right" | 28,47 | align="right" | 3 |- | '''H''' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 928 | align="right" | 32,99 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 66 | align="right" | 2,35 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''2.813''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''9''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 3.145 | align="right" | 89,44 | align="right" | |- |} Kosið var 27. maí 1962. Sökum fólksfjölgunar í bænum var bæjarfulltrúum fjölgað um tvo. H-listi Óháðra kjósenda stofnaði til meirihlutasamstarfs með B-lista Framsóknarflokks. [[Hjálmar Ólafsson]] var kjörinn í embætti bæjarstjóra. Svandís Skúladóttir varð fyrsta konan sem tók sæti í bæjarstjórn sem aðalfulltrúi. <br clear="all"> == 1966 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir Jóhannesson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Ólafur Jensson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Gottfreð Árnason |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Sigurður Grétar Guðmundsson |- | align="center" | '''H''' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 493 | align="right" | 12,51 | align="right" | 1 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 966 | align="right" | 24,52 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.203 | align="right" | 30,53 | align="right" | 3 |- | '''H''' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.196 | align="right" | 30,36 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 82 | align="right" | 2,08 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''3.940''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''9''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 4.247 | align="right" | 92,77 | align="right" | |- |} Kosið var 22. maí 1966. H-listi og B-listi héldu áfram samstarfi. Hjálmar Ólafsson var endurkjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1970 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ásgeir Jóhannesson |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Björn Einarsson |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Guttormur Sigurbjörnsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | '''''D''''' | bgcolor=#0000FF | | Eggert Steinsen |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | '''''F''''' | bgcolor=#00BFFF | | [[Hulda Dóra Jakobsdóttir]] |- | align="center" | '''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Sigurður Grétar Guðmundsson |- | align="center" | ''H'' | bgcolor=#FFFF00 | | Svandís Skúladóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 493 | align="right" | 10,21 | align="right" | 1 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 881 | align="right" | 18,25 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.521 | align="right" | 31,50 | align="right" | 3 |- | ''F'' | Samtök frjáls. og v. | bgcolor=#00BFFF | | align="right" | 615 | align="right" | 12,74 | align="right" | 1 |- | ''H'' | Óháðir kjósendur | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.252 | align="right" | 25,93 | align="right" | 2 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 66 | align="right" | 1,37 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''4.828'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''9'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 5.489 | align="right" | 87,96 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 1970. D-listi og H-listi stofnuðu til samstarfs. Auglýst var eftir bæjarstjóra og var [[Björgvin Sæmundsson]] ráðinn. Um áramótin 1972-73 lýsti Eggert Steinsen því yfir að hann styddi ekki lengur meirihlutann. Fulltrúi F-listans, Hulda Jakobsdóttir fyrrum bæjarstjóri, gekk þá inn í meirihlutasamstarfið. <br clear="all"> == 1974 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Ólafur Haraldsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurður Helgason |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Stefnir Helgason |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Helga Sigurjónsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Ólafur Jónsson |- | align="center" | ''I'' | bgcolor=#009966 | | Jóhann H. Jónsson |- | align="center" | ''I'' | bgcolor=#009966 | | [[Magnús Bjarnfreðsson]] |- | align="center" | I | bgcolor=#009966 | | Sigurjón Hilaríusson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 446 | align="right" | 8,24 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 1.965 | align="right" | 36,32 | align="right" | 4 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.476 | align="right" | 27,28 | align="right" | 3 |- | ''I'' | Framsókn, Frjálsl og v. | bgcolor=#009966 | | align="right" | 1.403 | align="right" | 25,93 | align="right" | 3 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 120 | align="right" | 2,22 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''5.410'' | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 6.343 | align="right" | 85,29 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 1974. Bæjarfulltrúum var aftur fjölgað um tvo vegna fólksfjölgunar. Framsóknarflokkurinn ásamt Frjálslyndum og vinstri mönnum buðu fram sameiginlegan I-lista. H-listinn bauð ekki fram en Alþýðubandalagið bauð fram í fyrsta sinn. Meirihluti var myndaður af D-lista og tveimur fulltrúum I-lista, framsóknarmönnunum. Sigurjón Hilaríusson af I-lista studdi ekki meirihlutann. Björgvin Sæmundsson var endurkjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1978 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | '''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Jóhann H. Jónsson |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Axel Jónsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Helga Sigurjónsdóttir |- | align="center" | '''G''' | bgcolor=#FF0000 | | Snorri Konráðsson |- | align="center" | K | bgcolor=#33FF66 | | Alexander Arnarsson |- | align="center" | S | bgcolor=#0099FF | | Guðni Stefánsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''A''' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 990 | align="right" | 15,23 | align="right" | 2 |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.150 | align="right" | 17,69 | align="right" | 2 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 975 | align="right" | 15,00 | align="right" | 2 |- | '''G''' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.738 | align="right" | 26,73 | align="right" | 3 |- | '''K''' | Borgaralistinn | bgcolor=#33FF66 | | align="right" | 811 | align="right" | 12,48 | align="right" | 1 |- | '''S''' | Almennt borgaraframboð | bgcolor=#0099FF | | align="right" | 709 | align="right" | 10,91 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 128 | align="right" | 1,97 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | '''6.501''' | align="right" | '''100,00''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 7.877 | align="right" | 82,53 | align="right" | |- |} Kosið var 28. maí 1978. Klofningur varð í röðum sjálfstæðismanna, boðinn var fram listinn ''Almennt borgaraframboð'' með listabókstafinn S og óháðir borgarar buðu fram ''Borgaralistann'' með listabókstafinn K. A-listi, B-listi og G-listi mynduðu meirihluta. Björgvin Sæmundsson var endurráðinn bæjarstjóri, við lát hans 1980 var bæjarritarinn [[Bjarni Þór Jónsson]] ráðinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1982 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | '''A''' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ragnar Snorri Magnússon |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Arnór Pálsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Pétursdóttir |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Björn Ólafsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heiðrún Sverrisdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.145 | align="right" | 15,62 | align="right" | 2 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.250 | align="right" | 17,05 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 2.925 | align="right" | 39,90 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.620 | align="right" | 22,10 | align="right" | 2 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 391 | align="right" | 5,33 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''7.331'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 8.918 | align="right" | 82,20 | align="right" | |- |} Kosið var 22. maí 1982. A-listi, B-listi og G-listi héldu áfram samstarfi um meirihluta. [[Kristján Helgi Guðmundsson|Kristján H. Guðmundsson]] var ráðinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1986 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | Hulda Finnbogadóttir |- | align="center" | ''A'' | bgcolor=#FF8C00 | | [[Rannveig Guðmundsdóttir]] |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | Skúli Sigurgrímsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Pétursdóttir |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | D | bgcolor=#0000FF | | Richard Björgvinsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heiðrún Sverrisdóttir |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Heimir Pálsson |- | align="center" | ''G'' | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.900 | align="right" | 23,80 | align="right" | 3 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.053 | align="right" | 13,19 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 2.483 | align="right" | 31,10 | align="right" | 4 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 2.161 | align="right" | 27,07 | align="right" | 3 |- | ''M'' | Flokkur mannsins | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 149 | align="right" | 1,87 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 238 | align="right" | 2,98 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | '''7.984''' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 10.213 | align="right" | 78,17 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 1986. A-listi og G-listi héldu áfram samstarfi en nú án B-lista. Kristján H. Guðmundsson var endurkjörinn bæjarstjóri. Hulda Finnbogadóttir, dóttir Huldu Jakobsdóttur og Finnboga Rúts Valdimarssonar, náði kjöri sem bæjarfulltrúi Alþýðuflokksins. <br clear="all"> == 1990 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Helga E. Jónsdóttir |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Sigríður Einarsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Arnór L. Pálsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Birna G. Friðriksdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Elsa S. Þorkelsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.901 | align="right" | 21,18 | align="right" | 3 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.140 | align="right" | 12,70 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 3.452 | align="right" | 38,47 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.740 | align="right" | 19,39 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | align="right" | 480 | align="right" | 5,35 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 261 | align="right" | 2,91 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''8.974'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 11.190 | align="right" | 80,20 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 1990. B-listi og D-listi mynduðu meirihluta. [[Sigurður Geirdal]] bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins var kjörinn bæjarstjóri, í fyrsta sinn síðan 1955 að bæjarfulltrúi varð jafnframt bæjarstjóri. <br clear="all"> == 1994 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Guðmundur Oddsson |- | align="center" | A | bgcolor=#FF8C00 | | Kristján H. Guðmundsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Arnór L. Pálsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðni Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Birna Bjarnadóttir |- | align="center" | G | bgcolor=#FF0000 | | Valþór Hlöðversson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF00FF | | Helga Sigurjónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''A'' | [[Alþýðuflokkurinn]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.580 | align="right" | 15,58 | align="right" | 2 |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.428 | align="right" | 14,08 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 3.787 | align="right" | 37,34 | align="right" | 5 |- | ''G'' | [[Alþýðubandalagið]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.993 | align="right" | 19,65 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Kvennalistinn]] | bgcolor=#FF00FF | | align="right" | 1.116 | align="right" | 11,00 | align="right" | 1 |- | | Auðir | | align="right" | 201 | align="right" | 1,98 | |- | | Ógildir | | align="right" | 38 | align="right" | 0,37 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''10.143'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 12.059 | align="right" | 84,11 | align="right" | |- |} Kosið var 28. maí 1994. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi, Sigurður Geirdal bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins gegndi áfram embætti bæjarstjóra. <br clear="all"> == 1998 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Hansína Á. Björgvinsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Bragi Michaelsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Birna Bjarnadóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Kristín Jónsdóttir |- | align="center" | K | bgcolor=#FF8C00 | | Sigrún Jónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.442 | align="right" | 21,83 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 4.326 | align="right" | 38,67 | align="right" | 5 |- | ''K'' | Kópavogslistinn | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 4.052 | align="right" | 36,22 | align="right" | 4 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 366 | align="right" | 3,27 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''11.186'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 14.349 | align="right" | 79,62 | align="right" | |- |} Kosið var 23. maí 1998. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi, Sigurður Geirdal oddviti Framsóknarflokksins gegndi áfram embætti bæjarstjóra. Alþýðuflokkur, Alþýðubandalag og Kvennalistinn sameinuðust í framboði Kópavogslistans. <br clear="all"> == 2002 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Hansína Á. Björgvinsdóttir |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Sigurður Geirdal]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Gunnsteinn Sigurðsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Halla Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Sigrún Jónsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 3.776 | align="right" | 21,41 | align="right" | 3 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.097 | align="right" | 37,00 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 3.821 | align="right" | 27,73 | align="right" | 3 |- | ''U'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 831 | align="right" | 6,03 | align="right" | 0 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 252 | align="right" | 1,83 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''13.777'' | align="right" | ''100,00'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 17.580 | align="right" | 79,72 | align="right" | |- |} Kosið var 25. maí 2002. Fyrrum Kópavogslisti bauð nú fram undir merkjum Samfylkingar og Vinstri-grænna. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi. Að samkomulagi varð að Sigurður Geirdal oddviti B-lista gegndi áfram embætti bæjarstjóra til 1. júní 2005 þegar oddviti D-lista, [[Gunnar Ingi Birgisson|Gunnar I. Birgisson]] tæki við. Sigurður lést 2004 og tók þá næsti maður á B-lista, [[Hansína Á. Björgvinsdóttir]] við embætti bæjarstjóra þar til umsömdum tímamörkum var náð og Gunnar varð bæjarstjóri. Gunnar sagði af sér [[Alþingi|þingmennsku]] þegar hann tók við embætti bæjarstjóra, [[Sigurrós Þorgrímsdóttir]] bæjarfulltrúi tók við þingsæti hans sem fyrsti varamaður kjördæmisins. <br clear="all"> == 2006 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Ásthildur Helgadóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Gunnsteinn Sigurðsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Sigurrós Þorgrímsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | [[Flosi Eiríksson]] |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Guðríður Arnardóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Jón Júlíusson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.789 | align="right" | 11,98 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 6.610 | align="right" | 44,27 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 4.647 | align="right" | 31,13 | align="right" | 4 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.546 | align="right" | 10,35 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 338 | align="right" | 2,26 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | ''14.930'' | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 19.351 | align="right" | 77,15 | align="right" | |- |} Kosið var 27. maí 2006. B-listi og D-listi héldu áfram samstarfi. Vinstri-grænir skiptu um listabókstaf. Gunnar I. Birgisson var áfram bæjarstjóri en sagði af sér embætti 2009 og við tók [[Gunnsteinn Sigurðsson]]. <br clear="all"> == 2010 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Ómar Stefánsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hildur Dungal<br> Aðalsteinn Jónsson<br> |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | [[Gunnar Ingi Birgisson]] |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Björnsdóttir |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Guðríður Arnardóttir |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Hafsteinn Karlsson |- | align="center" | ''S'' | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Ólafsson |- | align="center" | ''V'' | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- | align="center" | ''X'' | bgcolor=#4E387E | | [[Hjálmar Hjálmarsson]] |- | align="center" | '''''Y''''' | bgcolor=#FFFF00 | | Rannveig H. Ásgeirsdóttir |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 991 | align="right" | 6,74 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 4.142 | align="right" | 28,17 | align="right" | 4 |- | ''F'' | [[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndir]] | bgcolor=#00BFFF | | align="right" | 99 | align="right" | 0,67 | align="right" | 0 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 3.853 | align="right" | 26,21 | align="right" | 3 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.341 | align="right" | 9,12 | align="right" | 1 |- | ''X'' | Næst besti flokkurinn | bgcolor=#4E387E | | align="right" | 1.901 | align="right" | 12,93 | align="right" | 1 |- | ''Y'' | Listi Kópavogsbúa | bgcolor=#FFFF00 | | align="right" | 1.407 | align="right" | 9,57 | align="right" | 1 |- | | Auðir og ógildir | | align="right" | 970 | align="right" | 6,59 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | 14.704 | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 21.396 | align="right" | 68,72 | align="right" | |- |} Kosið var 29. maí 2010. Meirihluti B-lista og D-lista féll. Tvö óháð framboð komu fram og fengu hvort um sig mann kjörinn. Meirihluti var myndaður af Samfylkingu, Vinstri-grænum, Næstbesta flokknum og Kópavogslista. [[Guðrún Pálsdóttir (f. 1956)|Guðrún Pálsdóttir]] var kjörinn bæjarstjóri. Hildur Dungal hætti sem bæjarfulltrúi eftir að hafa flutt í Garðabæ og tók næsti maður á lista, Aðalsteinn Jónsson, við sem bæjarfulltrúi. Meirihlutinn sprakk í upphafi árs 2012 og þann 14. febrúar tók nýr meirihluti við, skipaður Sjálfstæðisflokknum, Framsóknarflokknum og Kópavogslista. [[Ármann Kr. Ólafsson]] var kjörinn bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2014 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | B | bgcolor=#009900 | | [[Birkir Jón Jónsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Gísli Geirdal |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Karen E. Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Friðriksdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Ása Richardsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Hrafn Sigurðsson |- | align="center" | V | bgcolor=#FF0000 | | [[Ólafur Þór Gunnarsson]] |- | align="center" | ''Æ'' | bgcolor=#92278f | | Theodóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''Æ'' | bgcolor=#92278f | | Sverrir Óskarsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.610 | align="right" | 11,2 | align="right" | 1 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.388 | align="right" | 37,5 | align="right" | 5 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 2.203 | align="right" | 15,3 | align="right" | 2 |- | ''T'' | [[Dögun (stjórnmálasamtök)|Dögun]] og umbótasinnar | bgcolor=#00FFFF | | align="right" | 113 | align="right" | 0,8 | align="right" | 0 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 1.310 | align="right" | 9,1 | align="right" | 1 |- | ''X'' | Næst besti flokkurinn | bgcolor=#4E387E | | align="right" | 435 | align="right" | 3,0 | align="right" | 0 |- | ''Þ'' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 554 | align="right" | 3,9 | align="right" | 0 |- | ''Æ'' | [[Björt framtíð]] | bgcolor=#92278f | | align="right" | 2.083 | align="right" | 14,5 | align="right" | 2 |- | | Auðir | | align="right" | 601 | align="right" | 4,2 | |- | | Ógildir | | align="right" | 62 | align="right" | 0,4 | |- | | ''Alls''' | | align="right" | 14.359 | align="right" | '''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 23.616 | align="right" | 60,8 | align="right" | |- |} Kosið var 31. maí 2014. Sjálfstæðisflokkurinn ákvað að halda ekki áfram samstarfi við Framsóknarflokkinn og myndaði nýjan meirihluta 7. júní með Bjartri framtíð. Ármann Kr. Ólafsson hélt áfram sem bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2018 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | [[Birkir Jón Jónsson]] |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Einar Örn Þorvarðarson |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Theodóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | [[Ármann Kr. Ólafsson]] |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Gísli Geirdal |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Karen E. Halldórsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Margrét Friðriksdóttir |- | align="center" | P | bgcolor=#54306c | | Sigurbjörg Erla Egilsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Bergljót Kristinsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Pétur Hrafn Sigurðsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | ''B'' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 1.295 | align="right" | 7,9 | align="right" | 1 |- | ''C'' | [[Björt framtíð]] / Viðreisn | bgcolor=#00AEF4 | | align="right" | 2.144 | align="right" | 13,1 | align="right" | 2 |- | ''D'' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.722 | align="right" | 35,0 | align="right" | 5 |- | ''J'' | Sósíalistaflokkur Íslands | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 507 | align="right" | 3,1 | align="right" | 0 |- | ''K'' | Fyrir Kópavog | bgcolor=#F4EC00 | | align="right" | 676 | align="right" | 4,1 | align="right" | 0 |- | ''M'' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 933 | align="right" | 5,7 | align="right" | 0 |- | ''P'' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 1.080 | align="right" | 6,6 | align="right" | 1 |- | ''S'' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 2.575 | align="right" | 15,7 | align="right" | 2 |- | ''V'' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 910 | align="right" | 5,6 | align="right" | 0 |- | | Auðir | | align="right" | 443 | align="right" | 2,7 | |- | | Ógildir | | align="right" | 72 | align="right" | 0,4 | |- | | ''Alls'' | | align="right" | 16.357 | align="right" | ''100'' | align="right" | ''11'' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 25.790 | align="right" | 63,4 | align="right" | |- |} Kosið var 26. maí 2018. Upp úr slitnaði úr samstarfi Sjálfstæðisflokks og Bjartrar framtíðar sem nú bauð fram sem BF-Viðreisn, þar sem þrír bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokks settu sig upp á móti því. Framsóknarflokkurinn myndaði meirihluta með Sjálfstæðisflokki og Ármann var áfram bæjarstjóri. <br clear="all"> == 2022 == {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Orri Vignir Hlöðversson |- | align="center" | ''B'' | bgcolor=#009900 | | Sigrún Hulda Jónsdóttir |- | align="center" | C | bgcolor=#00AEF4 | | Theódóra S. Þorsteinsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Andri Steinn Hilmarsson |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Ásdís Kristjánsdóttir |- | align="center" | ''D'' | bgcolor=#0000FF | | Hannes Steindórsson |- | align="center" | ''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | P | bgcolor=#54306c | | Sigurbjörg Erla Egilsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#FF8C00 | | Bergljót Kristinsdóttir |- | align="center" | Y | bgcolor=#F4EC00 | | Helga Jónsdóttir |- | align="center" | Y | bgcolor=#F4EC00 | | Kolbeinn Reginsson |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.489 | align="right" | 14,8 | align="right" | 2 |- | '''C''' | [[Viðreisn]] | bgcolor=#00AEF4 | | align="right" | 1.752 | align="right" | 10,4 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 5.442 | align="right" | 32,4 | align="right" | 4 |- | '''M''' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 430 | align="right" | 2,6 | align="right" | |- | '''P''' | [[Píratar]] | bgcolor=#54306c | | align="right" | 1.562 | align="right" | 9,3 | align="right" | 1 |- | '''S''' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#FF8C00 | | align="right" | 1.343 | align="right" | 8,0 | align="right" | 1 |- | '''V''' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrigrænir]] | bgcolor=#FF0000 | | align="right" | 866 | align="right" | 5,1 | align="right" | |- | '''Y''' | Vinir Kópavogs | bgcolor=#F4EC00 | | align="right" | 2.509 | align="right" | 14,9 | align="right" | 2 |- | | Auðir | | align="right" | 366 | align="right" | 2,2 | |- | | Ógildir | | align="right" | 57 | align="right" | 0,3 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | 16.816 | align="right" | '''100''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 28.923 | align="right" | 58,1 | align="right" | |- |} Kosið var 14. maí 2022. Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur héldu meirihluta sínum, þar sem Framsókn bætti við sig fulltrúa sem Sjálfstæðisflokkur missti. [[Ásdís Kristjánsdóttir]] tók við sem bæjarstjóri.<br clear="all"> == 2026 == <onlyinclude> {| class="wikitable" align=right ! Listi ! ! Kjörnir bæjarfulltrúar |- | align="center" | '''B''' | bgcolor=#009900 | | Orri Vignir Hlöðversson |- | align="center" | C | bgcolor=#f6a71d | | María Ellen Steingrímsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Andri Steinn Hilmarsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Ásdís Kristjánsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Elísabet Berglind Sveinsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Guðmundur Jóhann Jónsson |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hildur Einarsdóttir |- | align="center" | '''D''' | bgcolor=#0000FF | | Hjördís Ýr Johnson |- | align="center" | M | bgcolor=#199094 | | Einar Jóhannes Guðnason |- | align="center" | S | bgcolor=#ea0037| | Eydís Inga Valsdóttir |- | align="center" | S | bgcolor=#ea0037| | Jónas Már Torfason |- |} {| class="wikitable" ! Listi ! Flokkur ! ! Atkvæði ! % ! Bæjarf. |- | '''B''' | [[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] | bgcolor=#009900 | | align="right" | 2.116 | align="right" | 10,1 | align="right" | 1 |- | '''C''' | [[Viðreisn]] | bgcolor=#f6a71d | | align="right" | 2.068 | align="right" | 9,87 | align="right" | 1 |- | '''D''' | [[Sjálfstæðisflokkurinn]] | bgcolor=#0000FF | | align="right" | 9.359 | align="right" | 44,67 | align="right" | 6 |- | '''J''' | [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] | bgcolor=#ef4839 | | align="right" | 344 | align="right" | 1,64 | align="right" | |- | '''M''' | [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] | bgcolor=#199094 | | align="right" | 2.148 | align="right" | 10,25 | align="right" | 1 |- | '''S''' | [[Samfylkingin|Samfylking]] | bgcolor=#ea0037| | align="right" | 3.869 | align="right" | 18,47 | align="right" | 2 |- | '''V''' | [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] | bgcolor=#488e41 | | align="right" | 563 | align="right" | 2,69 | align="right" | |- | | Auðir | | align="right" | 355 | align="right" | 2,69 | |- | | Ógildir | | align="right" | 129 | align="right" | 0,62 | |- | | '''Alls''' | | align="right" | 20.951 | align="right" | '''100''' | align="right" | '''11''' |- | colspan="3" | Kjörskrá og kjörsókn | align="right" | 30.924 | align="right" | 67,75 | align="right" | |- |} Kosið var 16. maí 2026. Sjálfstæðisflokkur fékk hreinan meirihluta, en hélt áfram meirihlutasamstarfi með Framsóknarflokki.<br clear="all"> </onlyinclude> == Heimildir == * {{bókaheimild|höfundur=Andrés Kristjánsson og Björn Þorsteinsson (ritstj.)|titill=Saga Kópavogs - Þættir úr kaupstaðarsögunni 1955-1985|útgefandi=Lionsklúbbur Kópavogs|ár=1990}} bls. 33-40. * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1301350&lang=is|titill=Morgunblaðið 4. október 1955, bls. 16}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1314380&lang=is|titill=Morgunblaðið 28. janúar 1958, bls. 2}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1343440&lang=is|titill=Morgunblaðið 29. maí 1962, bls. 15}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1375515&lang=is|titill=Morgunblaðið 24. maí 1966, bls. 1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1411960&lang=is|titill=Morgunblaðið 2. júní 1970, bls. 10}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1452782&lang=is|titill=Morgunblaðið 28. maí 1974, bls. 12}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1499755&lang=is|titill=Morgunblaðið 30. maí 1978, bls. 17}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1556977&lang=is|titill=Morgunblaðið 25. maí 1982, bls. 14}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1634251&lang=is|titill=Morgunblaðið 3. júní 1986, bls. 25}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1635109&lang=is|titill=Morgunblaðið 17. júní 1986, bls. 3}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1723495&lang=is|titill=Morgunblaðið 29. maí 1990, bls. C1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1807564&lang=is|titill=Morgunblaðið 31. maí 1994, bls. B1}} * {{vefheimild|url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1906131&lang=is|titill=Morgunblaðið 26. maí 1998, bls. B5}} * {{vefheimild|url=http://servefir.ruv.is/kosningar06/tolur_2002.asp?bf=1000|titill=ruv.is - Sveitarstjórnarkosningar 2002}} * {{vefheimild|url=http://www.kopavogur.is/index.php?option=com_content&task=view&id=50&Itemid=63|titill=Kópavogur.is Bæjarstjórn}} * {{vefheimild|url=http://kosningar.ruv.is/2010/1000/tolur/|titill=ruv.is - Sveitastjórnarkosningar 2010}} * {{vefheimild|url=http://www.kopavogur.is/stjornsyslan/frettir-og-utgefid-efni/tilkynningar/nr/4046|titill=Kópavogur.is Niðurstöður kosninganna 2014}} * {{vefheimild|url=https://www.frettabladid.is/frettir/armann-afram-baejarstjori-kopavogs|titill=Fréttablaðið 10. júní 2018}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/05/15/lokatolur_ur_kopavogi_meirihlutinn_heldur/|titill=mbl.is: Lokatölur úr Kópavogi 15. maí 2022}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/kosning/2022/05/26/nyr_baejarstjori_og_nyjar_aherslur/|titill=mbl.is:Nýr bæjarstjóri og nýjar áherslur 26. maí 2022}} * {{vefheimild|url=https://www.kopavogur.is/lif-i-baenum/frettir-og-tilkynningar/kosningaurslit-i-kopavogi|titill=Kópavogur.is: Kosningaúrslit í Kópavogi 18. maí 2026}} * {{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/06/06/asdis_afram_baejarstjori_i_nyjum_meirihluta/|titill=Mbl.is:Ásdís áfram bæjarstjóri í nýjum meirihluta 6. júní 2026}} [[Flokkur:Kópavogur]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi|Kópavogur B]] __FORCETOC__ 225dm7q36jxt2tdan2kopqkedsdins3 0 60712 1966204 1949111 2026-06-06T14:10:16Z Masae 538 Flokkun 1966204 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Erzbischof Ansgar 01 KMJ.jpg|thumb|right|Ansgar]] '''Ansgar''' ([[8. september]] [[801]] – [[3. febrúar]] [[865]]) var [[munkur]], [[trúboði]] og [[erkibiskup]] í Hamborg-Brimum, sem þá var einnig [[biskupsstóll]] [[Norðurlönd|Norðurlanda]]. Ansgar, sem nefndur hefur verið ''postuli Norðurlanda'', var einn af þeim fyrstu, ásamt [[England|Englendingnum]] [[Willibrord]], sem hóf kristniboð í [[Danmörk]]u. Hann hafði einnig töluverða þýðingu fyrir útbreiðslu kristni í [[Svíþjóð]]. == Tenglar == * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3267928 ''Ansgar-hátíðin í Rípum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1926]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Stubbur|Æviágrip}} {{fd|801|865}} [[Flokkur:Biskupar]] [[Flokkur:Munkar]] [[Flokkur:Trúboð]] [[Flokkur:Erkibiskupar]] 43cm5t8i2p8wqy26k364vpatrdwr0zz 0 62090 1966188 1405007 2026-06-06T13:22:35Z TKSnaevarr 53243 1966188 wikitext text/x-wiki '''Guru Nanak Dev''' (fæddur í [[Nankana Sahib]], [[Punjab]], (sem gengur nú undir nafninu [[Pakistan]]) þann [[15. apríl]] [[1469]] – [[7. maí]] [[1539]], [[Kartarpur]], [[Punjab]], [[Indland]]i), var upphafsmaður [[Síkismi|síkisma]]. {{stubbur|æviágrip}} {{fd|1469|1539}} [[Flokkur:Indverskir trúarleiðtogar]] [[Flokkur:Síkismi]] tfvd9vblz382s9znv1ckbethps6ziii 0 62515 1966165 1965379 2026-06-06T12:57:23Z MyraMidnight 41218 Breytti Karateblaðið í tengil 1966165 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Motobu_Choki2.jpg|thumb|right|150px|Karate krefst mikillar einbeitingar.]] '''Karate''' (空手), einnig þekkt sem '''karate-do''' (空手道, ''Karate-dō''), er [[sjálfsvarnaríþrótt]] sem á rætur sínar að rekja til konungsríkis [[Ryukyu-eyjar|Ryukyu eyja]] í [[Japan]], og var þróað úr þeirra innlendu [[bardagaíþrótt|bardagalist]] í [[Okinawa]] undir áhrifum [[Kína|kínversks]] [[kenpo]].<ref>{{Cite web|url=http://www.wonder-okinawa.jp/023/eng/001/001/index.html|title=History of Okinawan Karate|website=www.wonder-okinawa.jp|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302085743/http://www.wonder-okinawa.jp/023/eng/001/001/index.html|archive-date=2009-03-02|access-date=2026-06-03}}</ref> Karate var kannski eitt sinn bardagaíþrótt, en nú til dags er það flokkað sem sjálfsvarnaríþrótt.<ref>{{Cite web|url=https://www.nkkf.org/blogs/q-a-why-is-it-inaccurate-to-call-karate-a-martial-art|title=Q&A {{!}} Why is it inaccurate to call Karate a martial art?|website=www.nkkf.org|language=en|access-date=2026-06-03}}</ref> Sá sem æfir karate kallast '''karate-ka''' (空手家). Í karate er beitt höggum og spörkum til að yfirbuga andstæðinginn þar sem kraftmiklar og snarpar hreyfingar einkenna karate. Karate er vinsæl keppnisíþrótt víða um heim í dag. Upphaflega voru engir búningar eða belti, gráður eða stöðluð kerfi af karate, það kom allt saman þegar Gichin Funakoshi innleiddi beltakerfið frá [[júdó]] árið 1924, eftir að hann hafði kynnt karate fyrir meginlandi Japans.<ref>{{Cite web|url=https://roninkaikarate.com/pages/the-origin-of-the-belt-system-in-karate|title=The Origin of the Belt System in Karate|website=RONIN KAI KARATE|language=en|access-date=2026-06-03}}</ref><ref name=":3" /> Það var í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] þegar [[Bandaríkjaher|Bandaríkjaherinn]] kom sér fyrir á Okinawa sem karate fór að dreifa úr sér, þar sem það varð vinsælt á meðal hermanna sem voru staðsettir þar.<ref>{{Cite web|url=https://www.wearethemighty.com/articles/heres-how-us-marines-made-karate-popular-after-world-war-ii/|title=Here's how US Marines brought karate back home after World War II|last=Crigger|first=Kelly|date=2018-04-02|website=We Are The Mighty|language=en-US|access-date=2026-06-03}}</ref> Það var í byrjun 14. aldar sem kínverjar komu með bardagalistir sínar til Okinawa. Brátt þróaðist það í Ryukyu konungsríkið, með sitt eigið tungumál, klæðnað og hefðir með sterk tengsl við meginland Kína. Þegar japanir gerðu Ryukyu að [[leppstjórn]] undir sér og bönnuðu þeim að bera sverð, þá fóru ungir menn að blanda innlendum bardagalistum (sem hét ''Te'', sem þýðir hönd) við þær kínversku til þess þróa aðferð til að verja sig án vopna. Þessi blendingur af bardagalistum fékk nafnið ''karate'' (唐手) sem þýðir Kínversk hönd.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/centuries-old-sport-karate-history-olympics-180977941/|title=The Centuries-Old Sport of Karate Finally Gets Its Due at the Olympics|last=Tsuboike|first=Tony Perrottet,Jun|website=Smithsonian Magazine|language=en|access-date=2026-06-03}}</ref> Nafninu var breytt árið 1936, af pólitískum ástæðum, úr 唐手 („Tang hönd“ eftir [[Tangveldið|Tangveldinu]], sem samsvarar „Kínversk hönd“) yfir í 空手 („tóm hönd“); en bæði nöfnin eru borin fram ''karate'' á [[Japanska|japönsku]].<ref>{{Cite web|url=https://www.kungfutoday.com/china-hand/|title=China Hand (唐手) - Forefather to Karate|last=Scrima|first=Nick|date=2025-01-05|website=Master Nick Scrima's Chinese Martial Arts Center|language=en-US|access-date=2026-06-03}}</ref> Kvikmyndir sem voru um bardagaíþróttir á 1960 og 1970 áratugunum gerðu slíkar íþróttir vinsælli um allan heim og fóru flestir að kalla allar sambærilegar íþróttir einu orði ''karate''. == Fjölbreyttir stílar af karate == Það eru til mörg afbrigði af karate, hér eru þekktustu stílarnir:<ref>{{Cite web|url=https://www.kungfutoday.com/china-hand/|title=China Hand (唐手) - Forefather to Karate|last=Scrima|first=Nick|date=2025-01-05|website=Master Nick Scrima's Chinese Martial Arts Center|language=en-US|access-date=2026-06-03}}</ref> * ''Goju ryu,'' þróað af Chojun Miyagi, leggur áherslu á jafnvægi á milli harðra (go) og mjúkra (ju) hreyfinga. Hringlaga hreyfingar, öndunar æfingar, og bardaga í návígi. * ''Shotokan'', þróað af Gichin Funakoshi (og nafnið kemur frá dulnefninu sem hann notaði við ljóðaskrif), er þekkt fyrir djúpar stöður, línulega tækni, og áherslu á karftmikil högg og sterkar grunnreglur. * ''Wado ryu'', þróað af Hironori Otsuka, blandar karate við jujutsu, með áherslu á undankomu, flæðandi hreyfingar, og endurbeiningu frekar en hráan styrk. * ''Shito ryu'', þróað af Kenwa Mabuni, sameinar eiginleika úr ýmsum Okinawa hefðum. Það býður upp á mikið úrval af kata og blöndu af harðri og mjúkri tækni. == Beltakerfi og gráður == Litir á beltunum getur verið mismunandi eftir skólum (t.d. ''shotokan'' eða ''goju ryu'') og deildum, og er þá aðal munurinn á þeim er hvar rauða beltið er í röðinni.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://afturelding.is/karate/beltakerfi-og-gradun/|title=Beltakerfi og gráðun|website=Ungmennafélagið Afturelding|language=is|access-date=2026-06-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kdh.is/beltakerfi/|title=Beltakerfi|website=Karatedeild Hauka|language=is|access-date=2026-06-03}}</ref> Sumir notast við millistig á beltunum sem kallast ''mon-kyu'' þegar verið er að kenna yngri börnum, og þá eru beltin annað hvort með hvítri línu eða grennri en beltið sem er næst í röðinni.<ref>{{Cite web|url=https://karatedo.is/test/|title=Beltakerfi – Karatefélag Reykjavíkur|language=en-US|access-date=2026-06-03}}</ref> {| class="wikitable" |+ Kyu |- ! Tign ! colspan="2" | Litur !Lýsing |- | 10. ''kyu'' | Hvítt belti | <span style="background-color: white; color: white;">XXXXXXXXXXXXX</span> |Ný byrjaður |- | 9. ''kyu'' | Rautt belti | <span style="background-color: red; color: red;">XXXXXXXXXXXXX</span> | rowspan="3" |Byrjandi |- | 8. ''kyu'' | Gult belti | <span style="background-color: yellow; color: yellow;">XXXXXXXXXXXXX</span> |- | 7. ''kyu'' | Appelsínugult belti | <span style="background-color: orange; color: orange;">XXXXXXXXXXXXX</span> |- | 6. ''kyu'' | Grænt belti | <span style="background-color: green; color: green;">XXXXXXXXXXXXX</span> | rowspan="3" |Miðstig |- | 5. ''kyu'' | Blátt belti | <span style="background-color: blue; color: blue;">XXXXXXXXXXXXX</span> |- | 4. ''kyu'' | Fjólublátt belti | <span style="background-color: purple; color: purple;">XXXXXXXXXXXXX</span> |- | 3. kyu | Brúnt belti, 1 rönd | <span style="background-color: saddlebrown; color: saddlebrown;">X<span style="background-color: black; color: black;">X</span>X</span><span style="background-color: saddlebrown; color: saddlebrown;">XXXXXXXXXX</span> | rowspan="3" |Framúrskarandi |- | 2. kyu | Brúnt belti, 2 rendur | <span style="background-color: saddlebrown; color: saddlebrown;">X<span style="background-color: black; color: black;">X</span>X</span><span style="background-color: black; color: black;">X</span><span style="background-color: saddlebrown; color: saddlebrown;">XXXXXXXXX</span> |- | 1. kyu | Brúnt belti, 3 rendur | <span style="background-color: saddlebrown; color: saddlebrown;">X<span style="background-color: black; color: black;">X</span>X</span><span style="background-color: black; color: black;">X</span><span style="background-color: saddlebrown; color: saddlebrown;">X<span style="background-color: black; color: black;">X</span>XXXXXXX</span> |- |1. dan |Svart belti (Shodan) | rowspan="5" | <span style="background-color: black; color: black;">XXXXXXXXXXXXX</span> | rowspan="5" |Meistari |- |2. dan |Svart belti (Nidan) |- |3. dan |Svart belti (Sandan) |- |4. dan |Svart belti (Yondan) |- |5. dan |Svart belti (Godan) |- | colspan="4" |''þessi tafla er byggð á litaröð karatedeildar [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingar]].<ref name=":2" />'' |} == Karate á Íslandi == [[Mynd:Karate-iceland-reynir-santos.jpg|alt=reynir santos að sýna karate|thumb|[[Reynir Santos]] að sýna karate]] Áhugi íslendinga á karate er hægt að rekja til 1960, þegar meðlimir úr glímufélaginu Ármann fóru að kynna japönsku íþróttina [[júdó]] fyrir almenningi og ýmis afbrigði hennar, þar á meðal karate.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1326366?iabr=on#page/n17/mode/1up|titill=Judo - hin fágaða íþrótt Japana kynnt almenningi hér|útgefandi=Morgunblaðið|mánuður=13. janúar|ár=1960|bls=18}}</ref> Árið 1965 var Jón Geir Árnason beðinn um að útskýra hvað karate væri, fyrst hann var á meðal þeirra fáu íslendinga sem voru að stunda karate og sýndi áhuga á því að stofna hóp fyrir íþróttina hér á landi.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1370156?iabr=on#page/n29/mode/1up|titill=Hvað er karate?|útgefandi=Morgunblaðið|mánuður=27. október|ár=1965|bls=30}}</ref> Fréttamenn fengu tækifærið til að kynnast og fjalla um karate árið 1966, þegar tveir karate meistarar frá [[Japan]] komu til Íslands í boði Judokan félagsins til að bjóða íslendingum námskeið í karate. Þeir hétu Toshiaki Tani og Akimasa Shimonishi og voru báðir tveir stúdentar frá Doshisha háskólanum í [[Kyoto]] og 3.dan í karate. Tani hafði nú þegar farið um Finnland, Svíþjóð, Danmörku og Frakkland til að kynna íþrótt sína og myndi svo halda áfram til Bandaríkjana eftir dvöl sína á Íslandi.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1380428?iabr=on#page/n29/mode/1up|titill=Sýna og kenna karate|útgefandi=Morgunblaðið|mánuður=1. desember|ár=1966|bls=30}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1380604?iabr=on#page/n25/mode/1up|titill=Japanskir meistarar hér kynna og kenna karate|útgefandi=Morgunblaðið|mánuður=7. desember|ár=1966|bls=26}}</ref> Námskeiðið var haldið í æfingasal Judokan í húsi Júpiters og Mars á [[Kirkjusandur|Kirkjusandi]].<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1381634#page/n19/mode/2up|titill=Karate|útgefandi=Morgunblaðið|mánuður=13. janúar|ár=1967|bls=20}}</ref> Karate spratt aftur upp þegar [[Reynir Santos]] sýndi karate á afmæli Júdófélagi Ármanns árið 1970. Hann var 3.dan í ''shotokan'' karate og hafði náð þeim titil árið 1962.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://karatedo.is/reynir-santos/|title=Reynir Santos – Karatefélag Reykjavíkur|access-date=2026-05-31}}</ref> Þetta sama ár flutti hann á Biskupstungur í Árnessýslu og kenndi þar karate. Upphaflega kom hann til Íslands með Bandaríska hernum þar sem hann var staðsettur á Keflavíkurvelli og hafði meira segja komið fram í sjónvarpinu einhvern tíman á árunum 1968-1969.<ref name=":1" /> [[Reynir Santos]] hefur verið kallaður faðir Karate á Íslandi<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/02/02.-%C3%81rssk%C3%BDrsla-KA%C3%8D-1985-texti.pdf|titill=Ársskýsla Karatesamband Íslands 1985|útgefandi=KAÍ|mánuður=22. nóvember|ár=1985|bls=15}}</ref>, þar sem hann byrjaði að kenna íþróttina í Reykjavík árið 1972 í húsnæði Júdófélags Reykjavíkur sem leiddi til stofnun [[Karatefélag Reykjavíkur|Karatefélags Reykjavíkur]] árið 1973. Reynir flutti til Vestmannaeyja árið 1973 og kenndi þar karate. Síðar stofnaði hann þar ''Karatefélag Íslands'' árið 1975 (sem var seinna endurstofnað sem [[Shotokan Karatefélagið]], sem sá um útgáfu [[Karateblaðið|Karateblaðsins]] á tímabili) og fluttist aftur til Reykjavíkur.<ref>{{Cite web|url=https://karatedo.is/reynir-santos/|title=Reynir Santos – Karatefélag Reykjavíkur|language=en-US|access-date=2026-05-30}}</ref><ref name=":0">{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karatebla%C3%B0i%C3%B0-3-1982.pdf|titill=Karate på Island|útgefandi=Karateblaðið, 2tbl, 2.árg.|mánuður=Október|ár=1982|bls=17}}</ref> Karatefélagið Þórshamar iðkar ''shotokan'' karate. Karatefélag Reykjavíkur iðkar ''goju ryu'' karate. == Karate félög og deildir == Þessar upplýsingar koma að mestu leiti frá '''Karatesambandi Íslands.'''<ref>{{Cite web|url=https://kai.is/karatefelog-og-deildir/|title=Karatefélög og -deildir {{!}} Karatesamband Íslands|access-date=2026-05-30}}</ref> === Karatefélög === * [[Karatefélag Reykjavíkur]], stofnað 13. september 1973.<ref>{{Cite web|url=https://karatedo.is/reykjaviks-karate-club/|title=English – Karatefélag Reykjavíkur|language=en-US|access-date=2026-05-30}}</ref> * [[Karatefélagið Þórshamar]], stofnað 27. maí 1979.<ref>{{Cite web|url=http://gamli.thorshamar.is/um_felagid.html|title=Karatefélagið Þórshamar|website=gamli.thorshamar.is|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521002125/http://gamli.thorshamar.is/um_felagid.html|archive-date=2024-05-21|access-date=2026-05-30}}</ref> * [[Karatefélag Akraness]], stofnað haustið 1990.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/7114253#page/n17/mode/2up|titill=ÍA hornið|höfundur=Skessuhorn|safnmánuður=26. nóvember|safnár=1998|bls=18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ia.is/karate-stjorn/|title=Karate – Stjórn – Íþróttabandalag Akraness|language=is|access-date=2026-05-30}}</ref> * [[Karatefélag Akureyrar]], upphaflega stofnað 1975<ref name=":0" />, endurstofnað október 2008.<ref>{{Cite web|url=https://karateakureyri.is/?page_id=2|title=Um félagið|website=Karatefélag Akureyrar|access-date=2026-05-30}}</ref> * [[Karatefélag Suðurlands]], stofnað 17. janúar 2010.<ref>{{Cite web|url=http://karatefelag.weebly.com/um-feacutelagieth.html|title=Um félagið|website=Karatefélag Suðurlands|access-date=2026-05-30}}</ref> * [[Karatefélag Vestmannaeyja]], endurstofnað 12. desember 2012.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.facebook.com/252538758148327/|titill=Karatefélag Vestmannaeyja á Facebook|mánuðurskoðað=30. maí|árskoðað=2026}}</ref> === Karatedeildir === * Karatedeild [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingar]] * Karatedeild [[Breiðablik|Breiðabliks]] * Karatedeild [[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnis]] * Karatedeild [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]] * Karatedeild [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkis]] * Karatedeild [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkings]] * Karatedeild [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [http://www.kai.is/ Karatesamband Íslands] * [http://www.karate.is/ Karate.is - Karatefélagið Þórshamar] * [http://www.itkf.org/ International Traditional Karate Federation] * [http://www.jka.or.jp/english/e_index.html Japan Karate Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130128192919/http://www.jka.or.jp/english/e_index.html |date=2013-01-28 }} * [http://www.wkf.net/ World Karate Federation] [[Flokkur:Karate| ]] n8zgup7wbgrpfl4oza9296wxagp5tt8 10 72976 1966189 1951137 2026-06-06T13:30:28Z Akigka 183 1966189 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Íslensk stjórnmál | title = [[Íslensk stjórnmál]] | image = [[Mynd:Coat_of_arms_of_Iceland.svg|100px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | abovestyle = font-weight: bold; | above = * [[Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] * [[Hæstiréttur Íslands]] | group1 = [[Alþingi]] | list1 = * [[Forseti Alþingis]] * [[Umboðsmaður Alþingis]] * [[Ríkisendurskoðun]] | list2 = {{Navbox|child | nowrapitems = yes | abovestyle = font-weight: bold; | above = * [[Ríkisstjórn Íslands]] ** {{nobold|[[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur]]}} * [[Forseti Íslands]] * [[Stjórnarráð Íslands]] | list1 = * [[Atvinnuvegaráðuneyti Íslands]] ([[Atvinnuvegaráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Dómsmálaráðuneyti Íslands]] ([[Dómsmálaráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Félags- og húsnæðismálaráðuneyti Íslands]] ([[Félags- og húsnæðismálaráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Forsætisráðuneyti Íslands]] ([[Forsætisráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Fjármála- og efnahagsráðuneyti Íslands]] ([[Fjármála- og efnahagsráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Heilbrigðisráðuneyti Íslands]] ([[Heilbrigðisráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Innviðaráðuneyti Íslands]] ([[Innviðaráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðuneyti Íslands]] ([[Menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Mennta- og barnamálaráðuneyti Íslands]] ([[Mennta- og barnamálaráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneyti Íslands]] ([[Umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra Íslands|ráðherra]]) * [[Utanríkisráðuneyti Íslands]] ([[Utanríkisráðherra Íslands|ráðherra]]) }} | group3 = [[Ríkissjóður Íslands]] | list3 = * [[Seðlabanki Íslands]] * [[Fjármálaeftirlitið]] * [[Samkeppniseftirlitið]] | group4 = [[Stjórnskipan Íslands]] | list4 = * [[Sveitarfélög Íslands]] * [[Kjördæmi Íslands]] | group5 = [[Kosningar á Íslandi|Kosningar]] | list5 = * [[Alþingiskosningar]] ** [[Alþingiskosningar 2024|2024]] * [[Forsetakjör á Íslandi]] ** [[Forsetakjör á Íslandi 2024|2024]] * [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] ** [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|2022]] ** [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|2026]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðslur á Íslandi]] | group6 = [[Íslenskir stjórnmálaflokkar]] | list6 = * [[Ábyrg framtíð]] * [[Flokkur fólksins]] * [[Framsóknarflokkurinn]] * [[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] * [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] * [[Píratar]] * [[Samfylkingin]] * [[Sjálfstæðisflokkurinn]] * [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] * [[Viðreisn]] * [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] | belowstyle = font-weight: bold; | below = * [[Alþjóðatengsl Íslands]] * [[Ísland og Evrópusambandið]] * [[Stjórnmálahneyksli á Íslandi]] * [[Stjórnmálastefnur á Íslandi]] }}<noinclude> [[Flokkur:Íslensk stjórnmálasnið]] </noinclude> suuuoe5wuv8v5q6q9tai8dywtcu8v35 0 73335 1966152 1955024 2026-06-06T12:13:11Z Akigka 183 /* Stjórnlagaþing á Íslandi */ 1966152 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaþing''' er þing manna, sem stofnað er til í þeim tilgangi að semja nýja eða breyta eldri [[stjórnarskrá]] ríkis. Á máli [[lögfræði]]nnar er sagt að ''stjórnarskrárgjafinn'' (þ.e. [[fólk]]ið) setji stjórnskipunarlög (þ.e. stjórnarskrána) en slíkt er ekki á færi [[löggjafarvald]]sins, [[framkvæmdavald]]sins eða [[dómsvald]]sins. == Dæmi um stjórnlagaþing == Sem dæmi um stjórnlagaþing má nefna að [[1848]] var kosið til stjórnlagaþings í [[Danmörk]]u og var útkoma þeirrar vinnu stjórnarskrá, sem afnam [[einræði]] í Danmörku og kom á [[þingbundin konungsstjórn|þingbundinni konungsstjórn]]. [[Stjórnlagaþing Ítalíu]] var boðað 1946 til að setja landinu nýja stjórnarskrá eftir afnám [[flokksræði]]s [[fasismi|fasista]] og þannig mætti áfram telja. Að öðrum stjórnlagaþingum ólöstuðum var frægasta stjórnlagaþing sögunnar haldið í [[Philadelphia|Fíladelfíu]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] á tímabilinu [[25. maí]] til [[17. september]] [[1787]]. Þetta stjórnlagaþing er talið einn merkasti atburður í [[saga Bandaríkjanna|sögu Bandaríkjanna]]. Þar hittust 55 fulltrúar fylkja Bandaríkjanna, en meðal þeirra voru [[James Madison]], [[George Washington]] og [[Benjamin Franklin]]. Formlega var tilgangur þingsins að breyta eldri stjórnarskrá. Í raun var þó ásetningur margra að skrifa nýja stjórnarskrá og varð sú raunin. Sú [[stjórnarskrá Bandaríkjanna|stjórnarskrá]] er í gildi enn í dag. [[Stjórnlagaþing Frakklands]] (Assemblée nationale constituante) var einnig frægt og stóð frá 9. júlí 1789 til 30. september 1791 en það tók við af [[Stéttaþing Frakklands|Stéttarþingi Frakklands]] (Les États-Généraux) sem markaði upphaf Frönsku byltingarinnar. Á tímabilinu 17. júní til 9. júlí 1789 starfaði svokallaður [[Þjóðfundur um stjórnarskrá í Frakklandi]] (Assemblée nationale) áður en stjórnlagaþingið hófst. [[Stjórnarskrá Frakklands]] (Constitution de 1791) tók gildi er stjórnlagaþingið leystist upp og [[Löggjafarsamkoma Frakklands]] (L’Assemblée nationale législative) tók til starfa. == Stjórnlagaþing á Íslandi == {{aðalgrein|Stjórnlagaráð á Íslandi 2011}} Eina stjórnlagaþingið sem boðað hefur verið til á Íslandi var það sem fór fram árið 2011. Árið áður fór fram kosning fulltrúa á stjórnlagaþing um breytingar á [[stjórnarskrá Íslands]], en hæstiréttur dæmdi kosninguna ólöglega vegna annmarka á framkvæmd hennar. Þá var stjórnlagaþinginu breytt í stjórnlagaráð sem ríkisstjórnin skipaði sömu fulltrúum og fengu kosningu. Stjórnlagaráð afhenti forseta Alþingis tillögur að breytingum á stjórnarskránni 29. júlí 2011. Miklar deilur urðu um tillögurnar og að endingu var ákveðið að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um þær helstu árið 2012 þar sem meirihluti reyndist vera fyrir nær öllum tillögunum. Eftir [[Alþingiskosningar 2013]] þar sem Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur mynduðu meirihluta, var allri vinnu við breytingar á stjórnarskránni frestað. Engin af tillögum stjórnlagaráðs hafði náð fram að ganga árið 2022.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20222327307d/tho-lidi-ar-og-old-bidin-eftir-nyrri-stjornarskra|title=Þó líði ár og öld: biðin eftir nýrri stjórnarskrá|author=Andrés Ingi Jónsson|date=20. október 2022|website=Vísir}}</ref> == Neðanmálsgreinar == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Stjórnlagadómstóll]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] == Tenglar == * [https://www.stjornlagarad.is/ Stjórnlagaráð 2011], opinber vefur * [http://www.thjodfundur2010.is/ Þjóðfundur 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }}, opinber vefur * [http://www.landskjor.is/stjornlagathing/ Um kosningar til stjórnlagaþings] á opinbera vefnum Landskjör * [http://www.samfelagssattmali.is/ Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }}, samfelagssattmali.is * [https://www.althingi.is/altext/138/s/0168.html Frumvarp til laga um stjórnlagaþing.] (Lagt fyrir Alþingi á 138. löggjafarþingi 2009–2010.) * [http://stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá og aðstoð handa frambjóðenda [[Flokkur:Stjórnlagaþing]] [[Flokkur:Stjórnarskrárréttur]] [[Flokkur:Lögfræði]] * {{ill|Stjórnlagaþing á heimsvísu|en|Constituent_assembly}} n0gd56fxkbzk5n7hvz1n8t5gcoy87g0 1966156 1966152 2026-06-06T12:16:29Z Akigka 183 /* Stjórnlagaþing á Íslandi */ 1966156 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaþing''' er þing manna, sem stofnað er til í þeim tilgangi að semja nýja eða breyta eldri [[stjórnarskrá]] ríkis. Á máli [[lögfræði]]nnar er sagt að ''stjórnarskrárgjafinn'' (þ.e. [[fólk]]ið) setji stjórnskipunarlög (þ.e. stjórnarskrána) en slíkt er ekki á færi [[löggjafarvald]]sins, [[framkvæmdavald]]sins eða [[dómsvald]]sins. == Dæmi um stjórnlagaþing == Sem dæmi um stjórnlagaþing má nefna að [[1848]] var kosið til stjórnlagaþings í [[Danmörk]]u og var útkoma þeirrar vinnu stjórnarskrá, sem afnam [[einræði]] í Danmörku og kom á [[þingbundin konungsstjórn|þingbundinni konungsstjórn]]. [[Stjórnlagaþing Ítalíu]] var boðað 1946 til að setja landinu nýja stjórnarskrá eftir afnám [[flokksræði]]s [[fasismi|fasista]] og þannig mætti áfram telja. Að öðrum stjórnlagaþingum ólöstuðum var frægasta stjórnlagaþing sögunnar haldið í [[Philadelphia|Fíladelfíu]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] á tímabilinu [[25. maí]] til [[17. september]] [[1787]]. Þetta stjórnlagaþing er talið einn merkasti atburður í [[saga Bandaríkjanna|sögu Bandaríkjanna]]. Þar hittust 55 fulltrúar fylkja Bandaríkjanna, en meðal þeirra voru [[James Madison]], [[George Washington]] og [[Benjamin Franklin]]. Formlega var tilgangur þingsins að breyta eldri stjórnarskrá. Í raun var þó ásetningur margra að skrifa nýja stjórnarskrá og varð sú raunin. Sú [[stjórnarskrá Bandaríkjanna|stjórnarskrá]] er í gildi enn í dag. [[Stjórnlagaþing Frakklands]] (Assemblée nationale constituante) var einnig frægt og stóð frá 9. júlí 1789 til 30. september 1791 en það tók við af [[Stéttaþing Frakklands|Stéttarþingi Frakklands]] (Les États-Généraux) sem markaði upphaf Frönsku byltingarinnar. Á tímabilinu 17. júní til 9. júlí 1789 starfaði svokallaður [[Þjóðfundur um stjórnarskrá í Frakklandi]] (Assemblée nationale) áður en stjórnlagaþingið hófst. [[Stjórnarskrá Frakklands]] (Constitution de 1791) tók gildi er stjórnlagaþingið leystist upp og [[Löggjafarsamkoma Frakklands]] (L’Assemblée nationale législative) tók til starfa. == Stjórnlagaþing á Íslandi == {{aðalgrein|Stjórnlagaráð á Íslandi 2011}} Eina stjórnlagaþingið sem boðað hefur verið til á Íslandi var það sem fór fram árið 2011. Árið áður fór fram kosning fulltrúa á stjórnlagaþing um breytingar á [[stjórnarskrá Íslands]], en hæstiréttur dæmdi kosninguna ólöglega vegna annmarka á framkvæmd hennar. Þá var stjórnlagaþinginu breytt í stjórnlagaráð sem ríkisstjórnin skipaði sömu fulltrúum og fengu kosningu. Stjórnlagaráð afhenti forseta Alþingis tillögur að breytingum á stjórnarskránni 29. júlí 2011. Miklar deilur urðu um tillögurnar á Alþingi. Að endingu var ákveðið að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um þær helstu árið 2012 þar sem meirihluti reyndist vera fyrir nær öllum tillögunum. Eftir [[Alþingiskosningar 2013]] þar sem Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur mynduðu meirihluta, var allri vinnu við breytingar á stjórnarskránni frestað. Engin af tillögum stjórnlagaráðs hafði náð fram að ganga árið 2022.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20222327307d/tho-lidi-ar-og-old-bidin-eftir-nyrri-stjornarskra|title=Þó líði ár og öld: biðin eftir nýrri stjórnarskrá|author=Andrés Ingi Jónsson|date=20. október 2022|website=Vísir}}</ref> == Neðanmálsgreinar == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Stjórnlagadómstóll]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] == Tenglar == * [https://www.stjornlagarad.is/ Stjórnlagaráð 2011], opinber vefur * [http://www.thjodfundur2010.is/ Þjóðfundur 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }}, opinber vefur * [http://www.landskjor.is/stjornlagathing/ Um kosningar til stjórnlagaþings] á opinbera vefnum Landskjör * [http://www.samfelagssattmali.is/ Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }}, samfelagssattmali.is * [https://www.althingi.is/altext/138/s/0168.html Frumvarp til laga um stjórnlagaþing.] (Lagt fyrir Alþingi á 138. löggjafarþingi 2009–2010.) * [http://stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá og aðstoð handa frambjóðenda [[Flokkur:Stjórnlagaþing]] [[Flokkur:Stjórnarskrárréttur]] [[Flokkur:Lögfræði]] * {{ill|Stjórnlagaþing á heimsvísu|en|Constituent_assembly}} 32w6ysk1vgnrb3wkltgei4b1bxgc4vm 0 85175 1966319 1947668 2026-06-07T11:04:48Z Akigka 183 /* Tengt efni */ 1966319 wikitext text/x-wiki '''Konudagur''' er fyrsti dagur mánaðarins [[Góa|góu]] í gamla [[Norræna tímatalið|norræna tímatalinu]], sem er sunnudagurinn í 18. viku vetrar á milli 18. og 25. febrúar. Rétt eins og fyrsti dagur mánaðarins [[Þorri|þorra]] er [[bóndadagur]]inn. Þann dag minntust bændur og eiginmenn húsfreyjunnar með því að fagna góu, sem færir með sér vaxandi birtu og vorinnganginn. ==Heimildir um konudaginn== Orðið konudagur varð fyrst algengt á 20. öld. [[Jón Árnason (1819)|Jón Árnason]] nefnir að vísu ekki daginn í þjóðsögunum sínum en álíka gömul heimild ætti að teljast nokkuð áreiðanleg: Ingibjörg Schulesen kvaðst hafa kynnst bæði konudegi og bóndadegi þegar hún var sýslumannsfrú á Húsavík 1841-1861, það er áður en [[þjóðsögur Jóns Árnasonar]] komu út á prenti. Þau ummæli hennar eru þó ekki bókfest fyrr en 1898. Árni Sigurðsson nefnir konudag og bóndadag einnig í minningum sínum úr Breiðdal frá miðri 19. öld en þær voru ekki skráðar fyrr en árið 1911. Að öðru leyti er tíðni og útbreiðsla orðanna svipuð. Konudagur kemur fyrir í sögum eftir [[Guðmundur Friðjónsson|Guðmund Friðjónsson]], [[Íslenskar þjóðsögur og sagnir|þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar]] og hjá nokkrum álíka gömlum eða yngri höfundum. Nær hundrað heimildamenn hvaðanæva af landinu fæddir á bilinu 1882-1912 kannast við þetta heiti dagsins. Því er ótrúlegt annað en það hafi verið býsna rótgróið í máli. Opinbera viðurkenningu hlýtur nafnið þó naumast fyrr en eftir að það er tekið upp í [[Almanak Þjóðvinafélagsins]] árið 1927 og íslenskir þjóðhœttir [[Jónas frá Hrafnagili|Jónasar frá Hrafnagili]] koma út árið 1934. [[Góðtemplarareglan]] sýnist lengi hafa verið meðvituð um þennan dag eins og fleira þjóðlegt. Þessi auglýsing er frá árinu 1941: :''Konudagurinn, einn af hinum þjóðlegu tyllidögum er í dag. Konurnar í St. Framtíðin halda hátíðlegan með kvöldskemmtun í Góðtemplarahúsinu.'' ==Konudagsblóm== Sú hefð að menn gefi konum blóm í tilefni konudagsinns virðist hafa hafist um miðjan sjötta áratug síðustu aldar en þá tóku blómasalar að auglýsa konudagsblóm. Þórður á Sæbóli í Kópavogi mun hafa verið upphafsmaður þess en fyrsta blaðaauglýsingin sem hefur fundist frá Félagi garðyrkjubænda og blómaverslana er frá 1957. == Konudagur á næstu árum == * 2027 - 21. febrúar == Tengt efni == * [[Alþjóðlegur baráttudagur kvenna]] * [[Mæðradagurinn]] * [[Bóndadagur]], fyrsti dagur [[Þorri|Þorra]] * [[Kváradagur]], ýmist fyrsti eða síðasti dagur [[Einmánuður|Einmánaðar]]. * [[Yngismeyjardagur]], fyrsti dagur ''[[Harpa (mánuður)|Hörpu]]'' og jafnframt [[Sumardagurinn fyrsti]]. * [[Yngissveinadagur]], fyrsti dagur ''[[Einmánuður|Einmánaðar]]''. == Tenglar == * {{Vísindavefurinn|7101|Hver er uppruni og saga konudagsins?}} * [https://www.dagarnir.is/ dagarnir.is, Íslenskir hátíðisdagar (til ársins 2037)] [[Flokkur:Dagatal]] nwj615rlpncy2oqpo5k8mcqsi90kyoq 0 87768 1966285 1812726 2026-06-06T20:58:42Z Berserkur 10188 1966285 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Duggönd | status = LC | status_system = iucn3.1 | image = Greater-scaup-male2.jpg | image_caption = Fullorðinn steggur | image_width = 250px | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Fuglar]] (''Aves'') | ordo = [[Gásfuglar]] (''Anseriformes'') | familia = [[Andaætt]] (''Anatidae'') | genus = ''[[Aythya]]'' | species = '''''A. marila''''' | binomial = ''Aythya marila'' | binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1761) | subdivision_ranks = [[Undirtegund]]ir | subdivision = ''A. m. marila''<br /> <small>(Eurasian Greater Scaup)</small><br /> ''A. m. nearctica''<br /> <small>(Nearctic Greater Scaup)</small> }} [[File:Aythya marila MHNT.ZOO.2010.11.20.1.jpg|thumb| ''Aythya marila'']] '''Duggönd''' ([[fræðiheiti]]: ''Aythya marila'') er lítil [[kafendur|kafönd]] sem lifir á [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]]. Hún verður fullvaxin um 50sm að lengd með 70-80sm vænghaf. Steggurinn er svartur með hvítt bak og vængi en kollan og ungir steggir eru brún á lit. Duggendur líkjast mjög [[skúfönd]]um en eru ekki með skúf og auk þess ljósari á bak. Duggendur lifa aðallega á [[skeldýr]]um og vatnaplöntum. Egg dugganda og skúfanda hafa verið nytjuð. == Veiðar == Á [[Ísland]]i eru veiðar leyfðar á duggönd frá 1. september til 15. mars, en sáralítið er veitt af þeim á hverju ári. <ref>[https://ust.is/veidi/fuglar/duggond/ Duggönd] Umhverfisstofnun</ref> == Tenglar == * [http://www.natkop.is/syningar/page.asp?ID=371 Endur (Náttúrufræðistofa Kópavogs)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307022242/http://www.natkop.is/syningar/page.asp?ID=371 |date=2016-03-07 }} == Tilvísanir == {{reflist}} {{commonscat|Aythya marila|duggönd}} {{Wikilífverur|Aythya marila|duggönd}} {{commons|Aythya marila|duggönd}} {{stubbur|fugl}} [[Flokkur:Andaætt]] gdsvl08txeq698kuqbx09rt3bdiwqsl 0 92616 1966194 1906990 2026-06-06T13:40:29Z Akigka 183 1966194 wikitext text/x-wiki '''Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010''' voru haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Ráðgefandi [[stjórnlagaþing]] sem verður skipað 25 fulltrúum mun síðan koma saman í síðasta lagi þann [[15. febrúar]] [[2011]] til þess að endurskoða [[stjórnarskrá Íslands]].<ref name="Lög um stjórnlagaþing"> {{vefheimild | url= http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html | titill = Lög um stjórnlagaþing. |mánuðurskoðað = 11. október | árskoðað= 2010 }} </ref> Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>[http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka 36,77% kosningaþátttaka]</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[Forgangsröðunaraðferðin|Forgangsröðunaraðferð]]<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> (e. ''Single transferable vote''). == Ákvörðun Hæstaréttar == [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] ógilti kosningu til stjórnlagaþings með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]]. <ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Hæstarétti bárust kærur frá Óðni Sigþórssyni, Skafta Harðarsyni og Þorgrími S. Þorgrímssyni. Lutu þær að ýmsum ágöllum sem kærendur töldu vera á framkvæmd kosningarinnar. Hæstiréttur fann fimm annmarka á framkvæmd kosningarinnar, þar af tvo verulega annmarka. # Strikamerking kjörseðla með númeri í samfelldri hlaupandi töluröð, var talin ''verulegur annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar og þótti brjóta í bága við ákvæði laga um leynilegar kosningar sbr. "''grundvallarákvæði stjórnarskrárinnar um opinberar kosningar''".<ref>VI.1 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Pappaskilrúm sem notuð voru við kosninguna, þóttu ekki fullnægja áskilnaði laga um að kjósendur skyldu kjósa í kjörklefum. Var notkun þeirra talin ''annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar, "''þar sem unnt var að sjá á kjörseðil kjósanda, sem nokkurn tíma hlaut að taka að fylla út ef allir valkostir voru notaðir, var það til þess fallið að takmarka rétt kjósanda til að nýta frjálsan kosningarétt sinn ef maður, sem hann var háður, fylgdist með honum eða kjósandi hafði raunhæfa ástæðu til ætla að svo gæti verið''".<ref>VI.2 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Ekki var fylgt ákvæði kosningalaga um að menn skyldu brjóta saman kjörseðil sinn áður en hann var lagður í kjörkassann, en sú regla hefur það að markmiði skv. Hæstarétti "''að tryggja rétt og skyldu kjósanda til leyndar um það hvernig hann ver atkvæði sínu''".<ref>VI.3 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Meiri hluti Hæstaréttar taldi þetta ''annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar. Hæstaréttardómararnir Garðar Gíslason og Viðar Már Matthíasson voru á annarri skoðun um þetta atriði og töldu það ekki brjóta gegn ákvæði laga. # Kjörkassarnir uppfylltu að mati Hæstaréttar ekki skilyrði laga um að hægt væri að læsa þeim. Þá taldi Hæstiréttur kjörkassana "''þeirrar gerðar að unnt var án mikillar fyrirhafnar að taka þá í sundur og komast í kjörseðla. Þessi umbúnaður kjörkassanna var því til þess fallinn að draga úr öryggi og leynd kosninganna''".<ref>VI.4 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Þótti þetta ''annmarki'' á kosningaframkvæmd. # Samkvæmt túlkun Hæstaréttar á kosningalögum átti landskjörstjórn að kveða til "valinkunna menn" til að fylgjast með framkvæmd kosninganna. Hæstiréttur taldi að í ljósi þess að upp kom vafi um hvernig skilja bæri skrift á 13-15% atkvæða við kosninguna, hafi verið sérstök þörf á nærveru slíkra fulltrúa við kosninguna til að gæta réttinda frambjóðenda. Taldi Hæstiréttur þetta ''verulegan annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar.<ref>VI.5 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Hæstiréttur vísaði til þess að það væri hlutverk löggjafans að setja skýrar og ótvíræðar reglur um framkvæmd opinberra kosninga þar sem tekið væri réttmætt tillit til aðstæðna sem leiða af sérstöku eðli þeirra. Það væri á hinn bóginn ekki á færi stjórnvalda að víkja frá skýrum fyrirmælum laga um framkvæmd kosninga vegna fjölda frambjóðenda eða nýs verklags sem hentugt þætti vegna rafrænnar talningar atkvæða. Þá vísaði Hæstiréttur til fordæmis fyrir niðurstöðu sinni. Vísaði hann til þess að í réttarframkvæmd hefðu kosningar verið ógiltar þegar framkvæmd þeirra hefur verið í andstöðu við lög og til þess fallin að rjúfa kosningaleynd. Þannig hefði til dæmis kosning í Helgafellssveit um sameiningu sveitarfélaga verið ógilt. Með þeim dómi var komist að þeirri niðurstöðu að kosningin skyldi ógilt þar sem kjörseðill var þannig úr garði gerður að skrift sást í gegnum hann þótt hann væri brotinn saman. Í niðurstöðu sinni í því máli sagði Hæstiréttur: : ''Kjörseðillinn tryggir því ekki, að kosningin hafi verið leynileg samkvæmt 14. gr. laga nr. 8/1986, sem er meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar, sbr. og 87. gr. og 91. gr. laga nr. 80/1987 og 31. gr. stjórnarskrárinnar. Brestur í þessu efni er í eðli sínu til þess fallinn að hafa áhrif á úrslit kosningar, og getur 36. gr. sveitarstjórnarlaga ekki leitt til annarrar niðurstöðu.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 8. desember 1994 í máli nr. 425/1994</ref> Annað fordæmi er til úr réttarframkvæmd þar sem kosningar hafa verið ógiltar vegna brests á kosningaleynd. Hreppsnefndarkosningar í Geithellnahreppi 25. júní 1978 voru ógiltar. Líkt og í fordæminu sem Hæstiréttur vísaði til í ákvörðun sinni um stjórnlagaþingskosninguna, voru kjörseðlar þeir sem notaðir voru við þessa kosningu úr svo þunnu efni að skrift sást í gegn um þá þegar þeir höfðu verið brotnir saman. Um þetta sagði Hæstiréttur: : ''Fallast ber á þá úrlausn héraðsdómara, að kjörseðill hafi eigi verið svo úr garði gerður sem lög áskilja samkvæmt 50. gr. laga nr. 52/1959, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1962, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1966 og meginreglu 7. gr., 2. málsgr., laga nr. 5/1962, og tryggi ekki, að kosning sé leynileg. Ákvæði 15. gr., 1. málsgr., laga nr. 58/1961, er býður, að kosningar þessar skuli vera leynilegar, er vissulega meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 9. febrúar 1982 í máli nr. 96/1980</ref> Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi s.k. ''stjórnlagaráði'', sem skyldi vera ráðgefandi um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. Hæstiréttur hafnaði síðar ógildingarkröfu Öryrkjabandalagsins varðandi forsetakosnningarnar 2012. Þorvaldur Gylfason hélt því fram í kjölfarið að í þessum tveimur ákvörðunum væri hrópandi ósamræmi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |title=Rjúkandi ráð; grein í Dv.is 2012 |access-date=2012-07-26 |archive-date=2012-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120727015848/http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |url-status=dead }}</ref> == Hlutverk == Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru:<ref name="Lög um stjórnlagaþing"/>: * Undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar. * Skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra. * Hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]]. * Sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds. * Ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]]. * Lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga. * Framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála. * Umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu n[[áttúruauðlind]]a. == Úrslit == Eftirtaldir aðilar náðu kjöri á stjórnlagaþingið: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon]], læknir, Kópavogi * [[Ari Teitsson]], bóndi, Þingeyjarsveit * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], trúfræðiprófessor, Kópavogi * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur, Garðabæ * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri í Íslandsbanka, Akureyri * [[Eiríkur Bergmann]], [[dósent]] í stjórnmálafræði, Reykjavík * [[Erlingur Sigurðarson]], fv. forstöðumaður Húss skáldsins og kennari við MA, Akureyri * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri og nemi, Garðabæ * [[Gísli Tryggvason]], [[talsmaður neytenda]], Kópavogi * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands, Reykjavík * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður, Reykjavík * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður og háskólanemi, Garðabæ * [[Katrín Fjeldsted]], læknir, Reykjavík * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur, Reykjavík * [[Lýður Árnason]], læknir og kvikmyndagerðarmaður, Hafnarfirði * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður, Reykjavík * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur, Reykjavík * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður og útvarpsmaður, Reykjavík * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar HÍ, Reykjavík * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur og [[aðjúnkt]] við HÍ, Reykjavík * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður [[CCP]], Reykjavík * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur, Svf. Álftanesi * [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, Reykjavík * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri, Reykjavík * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur, Reykjavík </div> ==Tengt efni== * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tenglar == * [http://www.kosning.is/stjornlagathing/ Vefur á vegum dómsmála- og mannréttindaráðuneytisins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006025533/http://www.kosning.is/stjornlagathing |date=2010-10-06 }} * [http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html Lög um stjórnlagaþing.] * [http://stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá og aðstoð handa frambjóðanda ;Um ógildinguna * [http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ ''Enginn véfengdi hæfi dómaranna''; grein af Dv.is 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128194420/http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ |date=2011-01-28 }} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] c48mxqzh17cueq7vg6c0j32aefz4r2l 1966205 1966194 2026-06-06T14:13:16Z Akigka 183 /* Hlutverk */ 1966205 wikitext text/x-wiki '''Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010''' voru haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Ráðgefandi [[stjórnlagaþing]] sem verður skipað 25 fulltrúum mun síðan koma saman í síðasta lagi þann [[15. febrúar]] [[2011]] til þess að endurskoða [[stjórnarskrá Íslands]].<ref name="Lög um stjórnlagaþing"> {{vefheimild | url= http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html | titill = Lög um stjórnlagaþing. |mánuðurskoðað = 11. október | árskoðað= 2010 }} </ref> Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>[http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka 36,77% kosningaþátttaka]</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[Forgangsröðunaraðferðin|Forgangsröðunaraðferð]]<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> (e. ''Single transferable vote''). == Ákvörðun Hæstaréttar == [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] ógilti kosningu til stjórnlagaþings með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]]. <ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Hæstarétti bárust kærur frá Óðni Sigþórssyni, Skafta Harðarsyni og Þorgrími S. Þorgrímssyni. Lutu þær að ýmsum ágöllum sem kærendur töldu vera á framkvæmd kosningarinnar. Hæstiréttur fann fimm annmarka á framkvæmd kosningarinnar, þar af tvo verulega annmarka. # Strikamerking kjörseðla með númeri í samfelldri hlaupandi töluröð, var talin ''verulegur annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar og þótti brjóta í bága við ákvæði laga um leynilegar kosningar sbr. "''grundvallarákvæði stjórnarskrárinnar um opinberar kosningar''".<ref>VI.1 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Pappaskilrúm sem notuð voru við kosninguna, þóttu ekki fullnægja áskilnaði laga um að kjósendur skyldu kjósa í kjörklefum. Var notkun þeirra talin ''annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar, "''þar sem unnt var að sjá á kjörseðil kjósanda, sem nokkurn tíma hlaut að taka að fylla út ef allir valkostir voru notaðir, var það til þess fallið að takmarka rétt kjósanda til að nýta frjálsan kosningarétt sinn ef maður, sem hann var háður, fylgdist með honum eða kjósandi hafði raunhæfa ástæðu til ætla að svo gæti verið''".<ref>VI.2 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Ekki var fylgt ákvæði kosningalaga um að menn skyldu brjóta saman kjörseðil sinn áður en hann var lagður í kjörkassann, en sú regla hefur það að markmiði skv. Hæstarétti "''að tryggja rétt og skyldu kjósanda til leyndar um það hvernig hann ver atkvæði sínu''".<ref>VI.3 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Meiri hluti Hæstaréttar taldi þetta ''annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar. Hæstaréttardómararnir Garðar Gíslason og Viðar Már Matthíasson voru á annarri skoðun um þetta atriði og töldu það ekki brjóta gegn ákvæði laga. # Kjörkassarnir uppfylltu að mati Hæstaréttar ekki skilyrði laga um að hægt væri að læsa þeim. Þá taldi Hæstiréttur kjörkassana "''þeirrar gerðar að unnt var án mikillar fyrirhafnar að taka þá í sundur og komast í kjörseðla. Þessi umbúnaður kjörkassanna var því til þess fallinn að draga úr öryggi og leynd kosninganna''".<ref>VI.4 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Þótti þetta ''annmarki'' á kosningaframkvæmd. # Samkvæmt túlkun Hæstaréttar á kosningalögum átti landskjörstjórn að kveða til "valinkunna menn" til að fylgjast með framkvæmd kosninganna. Hæstiréttur taldi að í ljósi þess að upp kom vafi um hvernig skilja bæri skrift á 13-15% atkvæða við kosninguna, hafi verið sérstök þörf á nærveru slíkra fulltrúa við kosninguna til að gæta réttinda frambjóðenda. Taldi Hæstiréttur þetta ''verulegan annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar.<ref>VI.5 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Hæstiréttur vísaði til þess að það væri hlutverk löggjafans að setja skýrar og ótvíræðar reglur um framkvæmd opinberra kosninga þar sem tekið væri réttmætt tillit til aðstæðna sem leiða af sérstöku eðli þeirra. Það væri á hinn bóginn ekki á færi stjórnvalda að víkja frá skýrum fyrirmælum laga um framkvæmd kosninga vegna fjölda frambjóðenda eða nýs verklags sem hentugt þætti vegna rafrænnar talningar atkvæða. Þá vísaði Hæstiréttur til fordæmis fyrir niðurstöðu sinni. Vísaði hann til þess að í réttarframkvæmd hefðu kosningar verið ógiltar þegar framkvæmd þeirra hefur verið í andstöðu við lög og til þess fallin að rjúfa kosningaleynd. Þannig hefði til dæmis kosning í Helgafellssveit um sameiningu sveitarfélaga verið ógilt. Með þeim dómi var komist að þeirri niðurstöðu að kosningin skyldi ógilt þar sem kjörseðill var þannig úr garði gerður að skrift sást í gegnum hann þótt hann væri brotinn saman. Í niðurstöðu sinni í því máli sagði Hæstiréttur: : ''Kjörseðillinn tryggir því ekki, að kosningin hafi verið leynileg samkvæmt 14. gr. laga nr. 8/1986, sem er meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar, sbr. og 87. gr. og 91. gr. laga nr. 80/1987 og 31. gr. stjórnarskrárinnar. Brestur í þessu efni er í eðli sínu til þess fallinn að hafa áhrif á úrslit kosningar, og getur 36. gr. sveitarstjórnarlaga ekki leitt til annarrar niðurstöðu.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 8. desember 1994 í máli nr. 425/1994</ref> Annað fordæmi er til úr réttarframkvæmd þar sem kosningar hafa verið ógiltar vegna brests á kosningaleynd. Hreppsnefndarkosningar í Geithellnahreppi 25. júní 1978 voru ógiltar. Líkt og í fordæminu sem Hæstiréttur vísaði til í ákvörðun sinni um stjórnlagaþingskosninguna, voru kjörseðlar þeir sem notaðir voru við þessa kosningu úr svo þunnu efni að skrift sást í gegn um þá þegar þeir höfðu verið brotnir saman. Um þetta sagði Hæstiréttur: : ''Fallast ber á þá úrlausn héraðsdómara, að kjörseðill hafi eigi verið svo úr garði gerður sem lög áskilja samkvæmt 50. gr. laga nr. 52/1959, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1962, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1966 og meginreglu 7. gr., 2. málsgr., laga nr. 5/1962, og tryggi ekki, að kosning sé leynileg. Ákvæði 15. gr., 1. málsgr., laga nr. 58/1961, er býður, að kosningar þessar skuli vera leynilegar, er vissulega meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 9. febrúar 1982 í máli nr. 96/1980</ref> Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi s.k. ''stjórnlagaráði'', sem skyldi vera ráðgefandi um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. Hæstiréttur hafnaði síðar ógildingarkröfu Öryrkjabandalagsins varðandi forsetakosnningarnar 2012. Þorvaldur Gylfason hélt því fram í kjölfarið að í þessum tveimur ákvörðunum væri hrópandi ósamræmi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |title=Rjúkandi ráð; grein í Dv.is 2012 |access-date=2012-07-26 |archive-date=2012-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120727015848/http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |url-status=dead }}</ref> == Úrslit == Eftirtaldir aðilar náðu kjöri á stjórnlagaþingið: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon]], læknir, Kópavogi * [[Ari Teitsson]], bóndi, Þingeyjarsveit * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], trúfræðiprófessor, Kópavogi * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur, Garðabæ * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri í Íslandsbanka, Akureyri * [[Eiríkur Bergmann]], [[dósent]] í stjórnmálafræði, Reykjavík * [[Erlingur Sigurðarson]], fv. forstöðumaður Húss skáldsins og kennari við MA, Akureyri * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri og nemi, Garðabæ * [[Gísli Tryggvason]], [[talsmaður neytenda]], Kópavogi * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands, Reykjavík * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður, Reykjavík * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður og háskólanemi, Garðabæ * [[Katrín Fjeldsted]], læknir, Reykjavík * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur, Reykjavík * [[Lýður Árnason]], læknir og kvikmyndagerðarmaður, Hafnarfirði * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður, Reykjavík * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur, Reykjavík * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður og útvarpsmaður, Reykjavík * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar HÍ, Reykjavík * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur og [[aðjúnkt]] við HÍ, Reykjavík * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður [[CCP]], Reykjavík * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur, Svf. Álftanesi * [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, Reykjavík * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri, Reykjavík * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur, Reykjavík </div> ==Tengt efni== * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tenglar == * [http://www.kosning.is/stjornlagathing/ Vefur á vegum dómsmála- og mannréttindaráðuneytisins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006025533/http://www.kosning.is/stjornlagathing |date=2010-10-06 }} * [http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html Lög um stjórnlagaþing.] * [http://stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá og aðstoð handa frambjóðanda ;Um ógildinguna * [http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ ''Enginn véfengdi hæfi dómaranna''; grein af Dv.is 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128194420/http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ |date=2011-01-28 }} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] 807qzmz6e070t277ji49v3ye4r7os0v 1966206 1966205 2026-06-06T14:14:30Z Akigka 183 1966206 wikitext text/x-wiki '''Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010''' voru haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Ráðgefandi [[stjórnlagaþing á Íslandi 2010|stjórnlagaþing]] sem yrði skipað 25 fulltrúum mundi síðan koma saman í síðasta lagi þann 15. febrúar 2011 til þess að endurskoða [[stjórnarskrá Íslands]].<ref name="Lög um stjórnlagaþing"> {{vefheimild | url= http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html | titill = Lög um stjórnlagaþing. |mánuðurskoðað = 11. október | árskoðað= 2010 }} </ref> Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>[http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka 36,77% kosningaþátttaka]</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[Forgangsröðunaraðferðin|Forgangsröðunaraðferð]]<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> (e. ''Single transferable vote''). == Ákvörðun Hæstaréttar == [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] ógilti kosningu til stjórnlagaþings með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]]. <ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Hæstarétti bárust kærur frá Óðni Sigþórssyni, Skafta Harðarsyni og Þorgrími S. Þorgrímssyni. Lutu þær að ýmsum ágöllum sem kærendur töldu vera á framkvæmd kosningarinnar. Hæstiréttur fann fimm annmarka á framkvæmd kosningarinnar, þar af tvo verulega annmarka: # Strikamerking kjörseðla með númeri í samfelldri hlaupandi töluröð, var talin ''verulegur annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar og þótti brjóta í bága við ákvæði laga um leynilegar kosningar sbr. "''grundvallarákvæði stjórnarskrárinnar um opinberar kosningar''".<ref>VI.1 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Pappaskilrúm sem notuð voru við kosninguna, þóttu ekki fullnægja áskilnaði laga um að kjósendur skyldu kjósa í kjörklefum. Var notkun þeirra talin ''annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar, "''þar sem unnt var að sjá á kjörseðil kjósanda, sem nokkurn tíma hlaut að taka að fylla út ef allir valkostir voru notaðir, var það til þess fallið að takmarka rétt kjósanda til að nýta frjálsan kosningarétt sinn ef maður, sem hann var háður, fylgdist með honum eða kjósandi hafði raunhæfa ástæðu til ætla að svo gæti verið''".<ref>VI.2 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Ekki var fylgt ákvæði kosningalaga um að menn skyldu brjóta saman kjörseðil sinn áður en hann var lagður í kjörkassann, en sú regla hefur það að markmiði skv. Hæstarétti "''að tryggja rétt og skyldu kjósanda til leyndar um það hvernig hann ver atkvæði sínu''".<ref>VI.3 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Meiri hluti Hæstaréttar taldi þetta ''annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar. Hæstaréttardómararnir Garðar Gíslason og Viðar Már Matthíasson voru á annarri skoðun um þetta atriði og töldu það ekki brjóta gegn ákvæði laga. # Kjörkassarnir uppfylltu að mati Hæstaréttar ekki skilyrði laga um að hægt væri að læsa þeim. Þá taldi Hæstiréttur kjörkassana "''þeirrar gerðar að unnt var án mikillar fyrirhafnar að taka þá í sundur og komast í kjörseðla. Þessi umbúnaður kjörkassanna var því til þess fallinn að draga úr öryggi og leynd kosninganna''".<ref>VI.4 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Þótti þetta ''annmarki'' á kosningaframkvæmd. # Samkvæmt túlkun Hæstaréttar á kosningalögum átti landskjörstjórn að kveða til "valinkunna menn" til að fylgjast með framkvæmd kosninganna. Hæstiréttur taldi að í ljósi þess að upp kom vafi um hvernig skilja bæri skrift á 13-15% atkvæða við kosninguna, hafi verið sérstök þörf á nærveru slíkra fulltrúa við kosninguna til að gæta réttinda frambjóðenda. Taldi Hæstiréttur þetta ''verulegan annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar.<ref>VI.5 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Hæstiréttur vísaði til þess að það væri hlutverk löggjafans að setja skýrar og ótvíræðar reglur um framkvæmd opinberra kosninga þar sem tekið væri réttmætt tillit til aðstæðna sem leiða af sérstöku eðli þeirra. Það væri á hinn bóginn ekki á færi stjórnvalda að víkja frá skýrum fyrirmælum laga um framkvæmd kosninga vegna fjölda frambjóðenda eða nýs verklags sem hentugt þætti vegna rafrænnar talningar atkvæða. Þá vísaði Hæstiréttur til fordæmis fyrir niðurstöðu sinni. Vísaði hann til þess að í réttarframkvæmd hefðu kosningar verið ógiltar þegar framkvæmd þeirra hefur verið í andstöðu við lög og til þess fallin að rjúfa kosningaleynd. Þannig hefði til dæmis kosning í Helgafellssveit um sameiningu sveitarfélaga verið ógilt. Með þeim dómi var komist að þeirri niðurstöðu að kosningin skyldi ógilt þar sem kjörseðill var þannig úr garði gerður að skrift sást í gegnum hann þótt hann væri brotinn saman. Í niðurstöðu sinni í því máli sagði Hæstiréttur: : ''Kjörseðillinn tryggir því ekki, að kosningin hafi verið leynileg samkvæmt 14. gr. laga nr. 8/1986, sem er meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar, sbr. og 87. gr. og 91. gr. laga nr. 80/1987 og 31. gr. stjórnarskrárinnar. Brestur í þessu efni er í eðli sínu til þess fallinn að hafa áhrif á úrslit kosningar, og getur 36. gr. sveitarstjórnarlaga ekki leitt til annarrar niðurstöðu.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 8. desember 1994 í máli nr. 425/1994</ref> Annað fordæmi er til úr réttarframkvæmd þar sem kosningar hafa verið ógiltar vegna brests á kosningaleynd. Hreppsnefndarkosningar í Geithellnahreppi 25. júní 1978 voru ógiltar. Líkt og í fordæminu sem Hæstiréttur vísaði til í ákvörðun sinni um stjórnlagaþingskosninguna, voru kjörseðlar þeir sem notaðir voru við þessa kosningu úr svo þunnu efni að skrift sást í gegn um þá þegar þeir höfðu verið brotnir saman. Um þetta sagði Hæstiréttur: : ''Fallast ber á þá úrlausn héraðsdómara, að kjörseðill hafi eigi verið svo úr garði gerður sem lög áskilja samkvæmt 50. gr. laga nr. 52/1959, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1962, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1966 og meginreglu 7. gr., 2. málsgr., laga nr. 5/1962, og tryggi ekki, að kosning sé leynileg. Ákvæði 15. gr., 1. málsgr., laga nr. 58/1961, er býður, að kosningar þessar skuli vera leynilegar, er vissulega meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 9. febrúar 1982 í máli nr. 96/1980</ref> Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi s.k. ''stjórnlagaráði'', sem skyldi vera ráðgefandi um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. Hæstiréttur hafnaði síðar ógildingarkröfu Öryrkjabandalagsins varðandi forsetakosnningarnar 2012. Þorvaldur Gylfason hélt því fram í kjölfarið að í þessum tveimur ákvörðunum væri hrópandi ósamræmi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |title=Rjúkandi ráð; grein í Dv.is 2012 |access-date=2012-07-26 |archive-date=2012-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120727015848/http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |url-status=dead }}</ref> == Úrslit == Eftirtaldir aðilar náðu kjöri á stjórnlagaþingið: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon]], læknir, Kópavogi * [[Ari Teitsson]], bóndi, Þingeyjarsveit * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], trúfræðiprófessor, Kópavogi * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur, Garðabæ * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri í Íslandsbanka, Akureyri * [[Eiríkur Bergmann]], [[dósent]] í stjórnmálafræði, Reykjavík * [[Erlingur Sigurðarson]], fv. forstöðumaður Húss skáldsins og kennari við MA, Akureyri * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri og nemi, Garðabæ * [[Gísli Tryggvason]], [[talsmaður neytenda]], Kópavogi * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands, Reykjavík * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður, Reykjavík * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður og háskólanemi, Garðabæ * [[Katrín Fjeldsted]], læknir, Reykjavík * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur, Reykjavík * [[Lýður Árnason]], læknir og kvikmyndagerðarmaður, Hafnarfirði * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður, Reykjavík * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur, Reykjavík * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður og útvarpsmaður, Reykjavík * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar HÍ, Reykjavík * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur og [[aðjúnkt]] við HÍ, Reykjavík * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður [[CCP]], Reykjavík * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur, Svf. Álftanesi * [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, Reykjavík * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri, Reykjavík * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur, Reykjavík </div> ==Tengt efni== * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tenglar == * [http://www.kosning.is/stjornlagathing/ Vefur á vegum dómsmála- og mannréttindaráðuneytisins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006025533/http://www.kosning.is/stjornlagathing |date=2010-10-06 }} * [http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html Lög um stjórnlagaþing.] * [http://stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá og aðstoð handa frambjóðanda ;Um ógildinguna * [http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ ''Enginn véfengdi hæfi dómaranna''; grein af Dv.is 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128194420/http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ |date=2011-01-28 }} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] qdzjcjpbx6yiamkoy0q6x6gsr8jhiu2 1966207 1966206 2026-06-06T14:14:45Z Akigka 183 1966207 wikitext text/x-wiki '''Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010''' voru haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Ráðgefandi [[stjórnlagaþing á Íslandi 2011|stjórnlagaþing]] sem yrði skipað 25 fulltrúum mundi síðan koma saman í síðasta lagi þann 15. febrúar 2011 til þess að endurskoða [[stjórnarskrá Íslands]].<ref name="Lög um stjórnlagaþing"> {{vefheimild | url= http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html | titill = Lög um stjórnlagaþing. |mánuðurskoðað = 11. október | árskoðað= 2010 }} </ref> Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>[http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka 36,77% kosningaþátttaka]</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[Forgangsröðunaraðferðin|Forgangsröðunaraðferð]]<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> (e. ''Single transferable vote''). == Ákvörðun Hæstaréttar == [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] ógilti kosningu til stjórnlagaþings með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]]. <ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Hæstarétti bárust kærur frá Óðni Sigþórssyni, Skafta Harðarsyni og Þorgrími S. Þorgrímssyni. Lutu þær að ýmsum ágöllum sem kærendur töldu vera á framkvæmd kosningarinnar. Hæstiréttur fann fimm annmarka á framkvæmd kosningarinnar, þar af tvo verulega annmarka: # Strikamerking kjörseðla með númeri í samfelldri hlaupandi töluröð, var talin ''verulegur annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar og þótti brjóta í bága við ákvæði laga um leynilegar kosningar sbr. "''grundvallarákvæði stjórnarskrárinnar um opinberar kosningar''".<ref>VI.1 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Pappaskilrúm sem notuð voru við kosninguna, þóttu ekki fullnægja áskilnaði laga um að kjósendur skyldu kjósa í kjörklefum. Var notkun þeirra talin ''annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar, "''þar sem unnt var að sjá á kjörseðil kjósanda, sem nokkurn tíma hlaut að taka að fylla út ef allir valkostir voru notaðir, var það til þess fallið að takmarka rétt kjósanda til að nýta frjálsan kosningarétt sinn ef maður, sem hann var háður, fylgdist með honum eða kjósandi hafði raunhæfa ástæðu til ætla að svo gæti verið''".<ref>VI.2 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Ekki var fylgt ákvæði kosningalaga um að menn skyldu brjóta saman kjörseðil sinn áður en hann var lagður í kjörkassann, en sú regla hefur það að markmiði skv. Hæstarétti "''að tryggja rétt og skyldu kjósanda til leyndar um það hvernig hann ver atkvæði sínu''".<ref>VI.3 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Meiri hluti Hæstaréttar taldi þetta ''annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar. Hæstaréttardómararnir Garðar Gíslason og Viðar Már Matthíasson voru á annarri skoðun um þetta atriði og töldu það ekki brjóta gegn ákvæði laga. # Kjörkassarnir uppfylltu að mati Hæstaréttar ekki skilyrði laga um að hægt væri að læsa þeim. Þá taldi Hæstiréttur kjörkassana "''þeirrar gerðar að unnt var án mikillar fyrirhafnar að taka þá í sundur og komast í kjörseðla. Þessi umbúnaður kjörkassanna var því til þess fallinn að draga úr öryggi og leynd kosninganna''".<ref>VI.4 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Þótti þetta ''annmarki'' á kosningaframkvæmd. # Samkvæmt túlkun Hæstaréttar á kosningalögum átti landskjörstjórn að kveða til "valinkunna menn" til að fylgjast með framkvæmd kosninganna. Hæstiréttur taldi að í ljósi þess að upp kom vafi um hvernig skilja bæri skrift á 13-15% atkvæða við kosninguna, hafi verið sérstök þörf á nærveru slíkra fulltrúa við kosninguna til að gæta réttinda frambjóðenda. Taldi Hæstiréttur þetta ''verulegan annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar.<ref>VI.5 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Hæstiréttur vísaði til þess að það væri hlutverk löggjafans að setja skýrar og ótvíræðar reglur um framkvæmd opinberra kosninga þar sem tekið væri réttmætt tillit til aðstæðna sem leiða af sérstöku eðli þeirra. Það væri á hinn bóginn ekki á færi stjórnvalda að víkja frá skýrum fyrirmælum laga um framkvæmd kosninga vegna fjölda frambjóðenda eða nýs verklags sem hentugt þætti vegna rafrænnar talningar atkvæða. Þá vísaði Hæstiréttur til fordæmis fyrir niðurstöðu sinni. Vísaði hann til þess að í réttarframkvæmd hefðu kosningar verið ógiltar þegar framkvæmd þeirra hefur verið í andstöðu við lög og til þess fallin að rjúfa kosningaleynd. Þannig hefði til dæmis kosning í Helgafellssveit um sameiningu sveitarfélaga verið ógilt. Með þeim dómi var komist að þeirri niðurstöðu að kosningin skyldi ógilt þar sem kjörseðill var þannig úr garði gerður að skrift sást í gegnum hann þótt hann væri brotinn saman. Í niðurstöðu sinni í því máli sagði Hæstiréttur: : ''Kjörseðillinn tryggir því ekki, að kosningin hafi verið leynileg samkvæmt 14. gr. laga nr. 8/1986, sem er meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar, sbr. og 87. gr. og 91. gr. laga nr. 80/1987 og 31. gr. stjórnarskrárinnar. Brestur í þessu efni er í eðli sínu til þess fallinn að hafa áhrif á úrslit kosningar, og getur 36. gr. sveitarstjórnarlaga ekki leitt til annarrar niðurstöðu.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 8. desember 1994 í máli nr. 425/1994</ref> Annað fordæmi er til úr réttarframkvæmd þar sem kosningar hafa verið ógiltar vegna brests á kosningaleynd. Hreppsnefndarkosningar í Geithellnahreppi 25. júní 1978 voru ógiltar. Líkt og í fordæminu sem Hæstiréttur vísaði til í ákvörðun sinni um stjórnlagaþingskosninguna, voru kjörseðlar þeir sem notaðir voru við þessa kosningu úr svo þunnu efni að skrift sást í gegn um þá þegar þeir höfðu verið brotnir saman. Um þetta sagði Hæstiréttur: : ''Fallast ber á þá úrlausn héraðsdómara, að kjörseðill hafi eigi verið svo úr garði gerður sem lög áskilja samkvæmt 50. gr. laga nr. 52/1959, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1962, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1966 og meginreglu 7. gr., 2. málsgr., laga nr. 5/1962, og tryggi ekki, að kosning sé leynileg. Ákvæði 15. gr., 1. málsgr., laga nr. 58/1961, er býður, að kosningar þessar skuli vera leynilegar, er vissulega meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 9. febrúar 1982 í máli nr. 96/1980</ref> Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi s.k. ''stjórnlagaráði'', sem skyldi vera ráðgefandi um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. Hæstiréttur hafnaði síðar ógildingarkröfu Öryrkjabandalagsins varðandi forsetakosnningarnar 2012. Þorvaldur Gylfason hélt því fram í kjölfarið að í þessum tveimur ákvörðunum væri hrópandi ósamræmi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |title=Rjúkandi ráð; grein í Dv.is 2012 |access-date=2012-07-26 |archive-date=2012-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120727015848/http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |url-status=dead }}</ref> == Úrslit == Eftirtaldir aðilar náðu kjöri á stjórnlagaþingið: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon]], læknir, Kópavogi * [[Ari Teitsson]], bóndi, Þingeyjarsveit * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], trúfræðiprófessor, Kópavogi * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur, Garðabæ * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri í Íslandsbanka, Akureyri * [[Eiríkur Bergmann]], [[dósent]] í stjórnmálafræði, Reykjavík * [[Erlingur Sigurðarson]], fv. forstöðumaður Húss skáldsins og kennari við MA, Akureyri * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri og nemi, Garðabæ * [[Gísli Tryggvason]], [[talsmaður neytenda]], Kópavogi * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands, Reykjavík * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður, Reykjavík * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður og háskólanemi, Garðabæ * [[Katrín Fjeldsted]], læknir, Reykjavík * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur, Reykjavík * [[Lýður Árnason]], læknir og kvikmyndagerðarmaður, Hafnarfirði * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður, Reykjavík * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur, Reykjavík * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður og útvarpsmaður, Reykjavík * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar HÍ, Reykjavík * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur og [[aðjúnkt]] við HÍ, Reykjavík * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður [[CCP]], Reykjavík * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur, Svf. Álftanesi * [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, Reykjavík * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri, Reykjavík * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur, Reykjavík </div> ==Tengt efni== * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tenglar == * [http://www.kosning.is/stjornlagathing/ Vefur á vegum dómsmála- og mannréttindaráðuneytisins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006025533/http://www.kosning.is/stjornlagathing |date=2010-10-06 }} * [http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html Lög um stjórnlagaþing.] * [http://stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá og aðstoð handa frambjóðanda ;Um ógildinguna * [http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ ''Enginn véfengdi hæfi dómaranna''; grein af Dv.is 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128194420/http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ |date=2011-01-28 }} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] aeaitawaxupbzdqvoqj6wzym7cpuk5x 1966243 1966207 2026-06-06T16:13:51Z Akigka 183 1966243 wikitext text/x-wiki '''Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010''' voru haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Ráðgefandi [[stjórnlagaþing á Íslandi 2011|stjórnlagaþing]] sem yrði skipað 25 fulltrúum mundi síðan koma saman í síðasta lagi þann 15. febrúar 2011 til þess að endurskoða [[stjórnarskrá Íslands]].<ref name="Lög um stjórnlagaþing"> {{vefheimild | url= http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html | titill = Lög um stjórnlagaþing. |mánuðurskoðað = 11. október | árskoðað= 2010 }} </ref> Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>[http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka 36,77% kosningaþátttaka]</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> == Ákvörðun Hæstaréttar == [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] ógilti kosningu til stjórnlagaþings með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]]. <ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Hæstarétti bárust kærur frá Óðni Sigþórssyni, Skafta Harðarsyni og Þorgrími S. Þorgrímssyni. Lutu þær að ýmsum ágöllum sem kærendur töldu vera á framkvæmd kosningarinnar. Hæstiréttur fann fimm annmarka á framkvæmd kosningarinnar, þar af tvo verulega annmarka: # Strikamerking kjörseðla með númeri í samfelldri hlaupandi töluröð, var talin ''verulegur annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar og þótti brjóta í bága við ákvæði laga um leynilegar kosningar sbr. "''grundvallarákvæði stjórnarskrárinnar um opinberar kosningar''".<ref>VI.1 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Pappaskilrúm sem notuð voru við kosninguna, þóttu ekki fullnægja áskilnaði laga um að kjósendur skyldu kjósa í kjörklefum. Var notkun þeirra talin ''annmarki'' á framkvæmd kosningarinnar, "''þar sem unnt var að sjá á kjörseðil kjósanda, sem nokkurn tíma hlaut að taka að fylla út ef allir valkostir voru notaðir, var það til þess fallið að takmarka rétt kjósanda til að nýta frjálsan kosningarétt sinn ef maður, sem hann var háður, fylgdist með honum eða kjósandi hafði raunhæfa ástæðu til ætla að svo gæti verið''".<ref>VI.2 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> # Ekki var fylgt ákvæði kosningalaga um að menn skyldu brjóta saman kjörseðil sinn áður en hann var lagður í kjörkassann, en sú regla hefur það að markmiði skv. Hæstarétti "''að tryggja rétt og skyldu kjósanda til leyndar um það hvernig hann ver atkvæði sínu''".<ref>VI.3 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Meiri hluti Hæstaréttar taldi þetta ''annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar. Hæstaréttardómararnir Garðar Gíslason og Viðar Már Matthíasson voru á annarri skoðun um þetta atriði og töldu það ekki brjóta gegn ákvæði laga. # Kjörkassarnir uppfylltu að mati Hæstaréttar ekki skilyrði laga um að hægt væri að læsa þeim. Þá taldi Hæstiréttur kjörkassana "''þeirrar gerðar að unnt var án mikillar fyrirhafnar að taka þá í sundur og komast í kjörseðla. Þessi umbúnaður kjörkassanna var því til þess fallinn að draga úr öryggi og leynd kosninganna''".<ref>VI.4 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Þótti þetta ''annmarki'' á kosningaframkvæmd. # Samkvæmt túlkun Hæstaréttar á kosningalögum átti landskjörstjórn að kveða til "valinkunna menn" til að fylgjast með framkvæmd kosninganna. Hæstiréttur taldi að í ljósi þess að upp kom vafi um hvernig skilja bæri skrift á 13-15% atkvæða við kosninguna, hafi verið sérstök þörf á nærveru slíkra fulltrúa við kosninguna til að gæta réttinda frambjóðenda. Taldi Hæstiréttur þetta ''verulegan annmarka'' á framkvæmd kosningarinnar.<ref>VI.5 kafli ákvörðunar Hæstaréttar 25. janúar 2011</ref> Hæstiréttur vísaði til þess að það væri hlutverk löggjafans að setja skýrar og ótvíræðar reglur um framkvæmd opinberra kosninga þar sem tekið væri réttmætt tillit til aðstæðna sem leiða af sérstöku eðli þeirra. Það væri á hinn bóginn ekki á færi stjórnvalda að víkja frá skýrum fyrirmælum laga um framkvæmd kosninga vegna fjölda frambjóðenda eða nýs verklags sem hentugt þætti vegna rafrænnar talningar atkvæða. Þá vísaði Hæstiréttur til fordæmis fyrir niðurstöðu sinni. Vísaði hann til þess að í réttarframkvæmd hefðu kosningar verið ógiltar þegar framkvæmd þeirra hefur verið í andstöðu við lög og til þess fallin að rjúfa kosningaleynd. Þannig hefði til dæmis kosning í Helgafellssveit um sameiningu sveitarfélaga verið ógilt. Með þeim dómi var komist að þeirri niðurstöðu að kosningin skyldi ógilt þar sem kjörseðill var þannig úr garði gerður að skrift sást í gegnum hann þótt hann væri brotinn saman. Í niðurstöðu sinni í því máli sagði Hæstiréttur: : ''Kjörseðillinn tryggir því ekki, að kosningin hafi verið leynileg samkvæmt 14. gr. laga nr. 8/1986, sem er meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar, sbr. og 87. gr. og 91. gr. laga nr. 80/1987 og 31. gr. stjórnarskrárinnar. Brestur í þessu efni er í eðli sínu til þess fallinn að hafa áhrif á úrslit kosningar, og getur 36. gr. sveitarstjórnarlaga ekki leitt til annarrar niðurstöðu.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 8. desember 1994 í máli nr. 425/1994</ref> Annað fordæmi er til úr réttarframkvæmd þar sem kosningar hafa verið ógiltar vegna brests á kosningaleynd. Hreppsnefndarkosningar í Geithellnahreppi 25. júní 1978 voru ógiltar. Líkt og í fordæminu sem Hæstiréttur vísaði til í ákvörðun sinni um stjórnlagaþingskosninguna, voru kjörseðlar þeir sem notaðir voru við þessa kosningu úr svo þunnu efni að skrift sást í gegn um þá þegar þeir höfðu verið brotnir saman. Um þetta sagði Hæstiréttur: : ''Fallast ber á þá úrlausn héraðsdómara, að kjörseðill hafi eigi verið svo úr garði gerður sem lög áskilja samkvæmt 50. gr. laga nr. 52/1959, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1962, sbr. 1. gr. laga nr. 5/1966 og meginreglu 7. gr., 2. málsgr., laga nr. 5/1962, og tryggi ekki, að kosning sé leynileg. Ákvæði 15. gr., 1. málsgr., laga nr. 58/1961, er býður, að kosningar þessar skuli vera leynilegar, er vissulega meðal grundvallarákvæða í íslenskum lögum um opinberar kosningar.''<ref>Dómur Hæstaréttar frá 9. febrúar 1982 í máli nr. 96/1980</ref> Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi s.k. ''stjórnlagaráði'', sem skyldi vera ráðgefandi um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. Hæstiréttur hafnaði síðar ógildingarkröfu Öryrkjabandalagsins varðandi forsetakosnningarnar 2012. Þorvaldur Gylfason hélt því fram í kjölfarið að í þessum tveimur ákvörðunum væri hrópandi ósamræmi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |title=Rjúkandi ráð; grein í Dv.is 2012 |access-date=2012-07-26 |archive-date=2012-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120727015848/http://www.dv.is/blogg/thorvaldur-gylfason/2012/7/25/rjukandi-rad/ |url-status=dead }}</ref> == Úrslit == Eftirtaldir aðilar náðu kjöri á stjórnlagaþingið: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon]], læknir, Kópavogi * [[Ari Teitsson]], bóndi, Þingeyjarsveit * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], trúfræðiprófessor, Kópavogi * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur, Garðabæ * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri í Íslandsbanka, Akureyri * [[Eiríkur Bergmann]], [[dósent]] í stjórnmálafræði, Reykjavík * [[Erlingur Sigurðarson]], fv. forstöðumaður Húss skáldsins og kennari við MA, Akureyri * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri og nemi, Garðabæ * [[Gísli Tryggvason]], [[talsmaður neytenda]], Kópavogi * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands, Reykjavík * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður, Reykjavík * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður og háskólanemi, Garðabæ * [[Katrín Fjeldsted]], læknir, Reykjavík * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur, Reykjavík * [[Lýður Árnason]], læknir og kvikmyndagerðarmaður, Hafnarfirði * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður, Reykjavík * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur, Reykjavík * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður og útvarpsmaður, Reykjavík * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar HÍ, Reykjavík * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur og [[aðjúnkt]] við HÍ, Reykjavík * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður [[CCP]], Reykjavík * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur, Svf. Álftanesi * [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, Reykjavík * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri, Reykjavík * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur, Reykjavík </div> ==Tengt efni== * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tenglar == * [http://www.kosning.is/stjornlagathing/ Vefur á vegum dómsmála- og mannréttindaráðuneytisins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006025533/http://www.kosning.is/stjornlagathing |date=2010-10-06 }} * [http://www.althingi.is/altext/stjt/2010.090.html Lög um stjórnlagaþing.] * [http://stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá og aðstoð handa frambjóðanda ;Um ógildinguna * [http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ ''Enginn véfengdi hæfi dómaranna''; grein af Dv.is 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128194420/http://www.dv.is/frettir/2011/1/26/enginn-vefengdi-haefi-domaranna/ |date=2011-01-28 }} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] kte5texuqhdtf6aqx83j7mxt5wxybur 0 92697 1966180 1929532 2026-06-06T13:13:16Z Akigka 183 Tilvísun á [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] 1966180 wikitext text/x-wiki #tilvísun[[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] e4c49t81fpj315r8k7t1f41agk198pb 0 92699 1966153 1966140 2026-06-06T12:13:51Z Akigka 183 1966153 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaþing á Íslandi 2011''', síðar endurskilgreint og nefnt '''Stjórnlagaráð''', er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá]] fyrir [[Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir lýðveldisstofnun á Íslandi [[1944]] hafa verið uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi stjórnskipunarlög. Þannig var á Alþingi sumarið [[1942]] rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1250820|titill=GRUNDVÖLLURINN ER ÞEGAR LAGDUR|útgefandi=Morgunblaðið|ár=1944|mánuður=30. janúar}}</ref> Árið [[1949]] sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á [[Alþingi]] og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1082966|titill=Vinsfri skrif og hægri stefna|útgefandi=Alþýðublaðið|ár=1949|mánuður=13. september}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið [[1996]]<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Hugmyndir í kjölfar falls bankanna === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. ==== Hugmyndir Framsóknarflokksins ==== Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] [[19. janúar]] [[2009]] var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu [[29. janúar]] [[2009]] þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). ===== Viðbrögð við hugmyndum Framsóknarmanna ===== Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík [[30. janúar]] að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Stjórnlagaþingsferlið á Íslandi 2010 - 2011 === Lög voru samþykkt á Alþingi um stjórnlagaþing. Helstu dagsetningar eru sem hér segir ==== Þjóðfundur um stjórnarskrá 2010 ==== Þjóðfundur með 1000 þátttakendum sem á að endurspegla þjóðina, verður haldinn 6. nóvember 2010, og er nánar nefndur Þjóðfundur til undirbúnings stjórnlagaþingi. ==== Stjórnlagaþing 2011 ==== {{Aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Dagsetningar : * 18. október 2010 Framboðsfrestur rennur út * 3. nóvember 2010 Nöfn frambjóðenda, starfsheiti og sveitarfélag birt. * 10. nóvember 2010 Utankjörfundaratkvæðagreiðsla hefst. * 27. nóvember 2010 Kjördagur. * Seinast í febrúar 2011 skal setja Stjórnlagaþing og mun það standa yfir í 2 mánuði hið minnsta. ===== Úrslit kosninga til stjórnlagaþingsins 2011 ===== * [[Andrés Magnússon, læknir]] * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ ''Heimasíða stjórnlagaráðs''] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] [[Flokkur:Kosningar til Stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] 8b7gdym9mamjqn5j03txw0nw1tkiqt4 1966154 1966153 2026-06-06T12:14:27Z Akigka 183 1966154 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaþing á Íslandi 2011''', síðar endurskilgreint og nefnt '''Stjórnlagaráð''', er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá]] fyrir [[Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir lýðveldisstofnun á Íslandi [[1944]] hafa verið uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi stjórnskipunarlög. Þannig var á Alþingi sumarið [[1942]] rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1250820|titill=GRUNDVÖLLURINN ER ÞEGAR LAGDUR|útgefandi=Morgunblaðið|ár=1944|mánuður=30. janúar}}</ref> Árið [[1949]] sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á [[Alþingi]] og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1082966|titill=Vinsfri skrif og hægri stefna|útgefandi=Alþýðublaðið|ár=1949|mánuður=13. september}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið [[1996]]<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Hugmyndir í kjölfar falls bankanna === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. ==== Hugmyndir Framsóknarflokksins ==== Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] [[19. janúar]] [[2009]] var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu [[29. janúar]] [[2009]] þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). ===== Viðbrögð við hugmyndum Framsóknarmanna ===== Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík [[30. janúar]] að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Stjórnlagaþingsferlið á Íslandi 2010 - 2011 === Lög voru samþykkt á Alþingi um stjórnlagaþing. Helstu dagsetningar eru sem hér segir ==== Þjóðfundur um stjórnarskrá 2010 ==== Þjóðfundur með 1000 þátttakendum sem á að endurspegla þjóðina, verður haldinn 6. nóvember 2010, og er nánar nefndur Þjóðfundur til undirbúnings stjórnlagaþingi. ==== Stjórnlagaþing 2011 ==== {{Aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Dagsetningar : * 18. október 2010 Framboðsfrestur rennur út * 3. nóvember 2010 Nöfn frambjóðenda, starfsheiti og sveitarfélag birt. * 10. nóvember 2010 Utankjörfundaratkvæðagreiðsla hefst. * 27. nóvember 2010 Kjördagur. * Seinast í febrúar 2011 skal setja Stjórnlagaþing og mun það standa yfir í 2 mánuði hið minnsta. ===== Úrslit kosninga til stjórnlagaþingsins 2011 ===== * [[Andrés Magnússon, læknir]] * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ ''Heimasíða stjórnlagaráðs''] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] hj9np9psorhfzemqxtu5070szxmvfaq 1966155 1966154 2026-06-06T12:15:44Z Akigka 183 1966155 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir lýðveldisstofnun á Íslandi [[1944]] hafa verið uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi stjórnskipunarlög. Þannig var á Alþingi sumarið [[1942]] rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1250820|titill=GRUNDVÖLLURINN ER ÞEGAR LAGDUR|útgefandi=Morgunblaðið|ár=1944|mánuður=30. janúar}}</ref> Árið [[1949]] sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á [[Alþingi]] og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1082966|titill=Vinsfri skrif og hægri stefna|útgefandi=Alþýðublaðið|ár=1949|mánuður=13. september}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið [[1996]]<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Hugmyndir í kjölfar falls bankanna === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. ==== Hugmyndir Framsóknarflokksins ==== Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] [[19. janúar]] [[2009]] var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu [[29. janúar]] [[2009]] þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). ===== Viðbrögð við hugmyndum Framsóknarmanna ===== Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík [[30. janúar]] að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Stjórnlagaþingsferlið á Íslandi 2010 - 2011 === Lög voru samþykkt á Alþingi um stjórnlagaþing. Helstu dagsetningar eru sem hér segir ==== Þjóðfundur um stjórnarskrá 2010 ==== Þjóðfundur með 1000 þátttakendum sem á að endurspegla þjóðina, verður haldinn 6. nóvember 2010, og er nánar nefndur Þjóðfundur til undirbúnings stjórnlagaþingi. ==== Stjórnlagaþing 2011 ==== {{Aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Dagsetningar : * 18. október 2010 Framboðsfrestur rennur út * 3. nóvember 2010 Nöfn frambjóðenda, starfsheiti og sveitarfélag birt. * 10. nóvember 2010 Utankjörfundaratkvæðagreiðsla hefst. * 27. nóvember 2010 Kjördagur. * Seinast í febrúar 2011 skal setja Stjórnlagaþing og mun það standa yfir í 2 mánuði hið minnsta. ===== Úrslit kosninga til stjórnlagaþingsins 2011 ===== * [[Andrés Magnússon, læknir]] * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ ''Heimasíða stjórnlagaráðs''] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] o9kyqahly5fr4d05wc17vhiu7h5jxcl 1966159 1966155 2026-06-06T12:33:09Z Akigka 183 /* Saga */ 1966159 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Stjórnlagaþingsferlið === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ ''Heimasíða stjórnlagaráðs''] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] hw0ghj7q6wt9tht8lrlni01h4ix0e36 1966161 1966159 2026-06-06T12:34:18Z Akigka 183 /* Stjórnlagaþingsferlið */ 1966161 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Stjórnlagaþingsferlið === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ ''Heimasíða stjórnlagaráðs''] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] n94ld75tcy30l4nmd7ga26szyh9phay 1966163 1966161 2026-06-06T12:43:29Z Akigka 183 /* Stjórnlagaþingsferlið */ 1966163 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Stjórnlagaþingsferlið === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ ''Heimasíða stjórnlagaráðs''] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] 0blz4xo9haxa7mvjsdvcupigdu7yaxs 1966164 1966163 2026-06-06T12:44:34Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1966164 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Stjórnlagaþingsferlið === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] bauiw3ob374svm8sbawbcfjew1h6606 1966166 1966164 2026-06-06T13:00:53Z Akigka 183 /* Stjórnlagaþingsferlið */ 1966166 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfar kosninganna, og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]].<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] duivo7j5t9qn53vz8jqf5zjzs333enm 1966168 1966166 2026-06-06T13:05:46Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966168 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfar kosninganna, og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]].<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] 7evegj4gjw1ihcg7qey70mbowlry2fy 1966170 1966168 2026-06-06T13:06:43Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966170 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfar kosninganna, og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] 4qlwqm3eant9msqfwa2nblgophphodo 1966173 1966170 2026-06-06T13:08:05Z Akigka 183 /* Bankahrunið */ 1966173 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfar kosninganna, og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] hbjc2n2539dcvmt086gbvasc0jsqk9a 1966174 1966173 2026-06-06T13:08:29Z Akigka 183 /* Þjóðfundur 2010 */ 1966174 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfar kosninganna, og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] 2a76jg1g8l9g7u9lslusga9kl0of9uz 1966176 1966174 2026-06-06T13:11:04Z Akigka 183 Akigka færði [[Stjórnlagaþing á Íslandi 2011]] á [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] yfir tilvísun: Algengari titill 1966174 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010|þjóðfundur]] sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir Stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í ''Stjórnlagaráð'' og sömu mönnum boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins, að sumra sögn til að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] [[27. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfar kosninganna, og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] 2a76jg1g8l9g7u9lslusga9kl0of9uz 1966183 1966176 2026-06-06T13:19:47Z Akigka 183 1966183 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfar kosninganna, og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010]] * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] axip14k5oe0djm6r57nfk72t4ph08od 1966184 1966183 2026-06-06T13:20:18Z Akigka 183 /* Tengt efni */ 1966184 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfar kosninganna, og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] jms1pafxlhof26evlqjmnuio0ulfjwn 1966186 1966184 2026-06-06T13:21:32Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966186 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] adn97drsikmmjtgivumblw07aktsln5 1966195 1966186 2026-06-06T13:42:15Z Akigka 183 1966195 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Grundvöllurinn er þegar lagður|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] kbj21caydg1q5tpuoi60flvfky3a123 1966196 1966195 2026-06-06T13:46:46Z Akigka 183 /* Saga */ 1966196 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{vefheimild|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|titill=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|mánuður=13. september|ár=1996}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] axo8eq4wtuxnj5ut6f70t6zmuf0kwn7 1966197 1966196 2026-06-06T13:49:02Z Akigka 183 /* Saga */ 1966197 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|titill=Meira um stjórnlagaþingið|mánuður=29. janúar|ár=2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] jh5c9128ndxbky2wxasc5lnoctfimcn 1966198 1966197 2026-06-06T13:51:36Z Akigka 183 /* Bankahrunið */ 1966198 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{vefheimild|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|titill=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|mánuður=19. janúar|ár=2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] kuqfit2v50bc8emxjrxrdsudaob4k3f 1966199 1966198 2026-06-06T13:53:44Z Akigka 183 /* Saga */ 1966199 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] gt9few95d28o98olm2e20nkih5mbi8l 1966201 1966199 2026-06-06T14:01:30Z Akigka 183 /* Saga */ 1966201 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref>, auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] f2nn2nulcpfhg38jqjc4711cmks234p 1966202 1966201 2026-06-06T14:02:01Z Akigka 183 /* Saga */ 1966202 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |title=Geymd eintak |access-date=2011-01-25 |archive-date=2016-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160122172804/http://www.haestirettur.is/control/index?pid=1109 |url-status=dead }}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] f1fn9o5mduf9qydqktlkqrsib1xg8jd 1966203 1966202 2026-06-06T14:07:51Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966203 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings, en eftirfarandi 25 fulltrúar náðu kjöri: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [[Andrés Magnússon (læknir)|Andrés Magnússon]], læknir * [[Ari Teitsson]], bóndi * [[Arnfríður Guðmundsdóttir]], prófessor * [[Ástrós Gunnlaugsdóttir]], nemi og stjórnmálafræðingur * [[Dögg Harðardóttir]], deildarstjóri * [[Eiríkur Bergmann Einarsson]], dósent * [[Erlingur Sigurðarson]], fyrrverandi forstöðumaður og kennari * [[Freyja Haraldsdóttir]], framkvæmdastjóri * [[Gísli Tryggvason]], umboðsmaður neytenda * [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands * [[Illugi Jökulsson]], blaðamaður * [[Inga Lind Karlsdóttir]], fjölmiðlamaður * [[Katrín Fjeldsted]], læknir * [[Katrín Oddsdóttir]], lögfræðingur * [[Lýður Árnason]], læknir * [[Ómar Ragnarsson]], fjölmiðlamaður * [[Pawel Bartoszek]], stærðfræðingur * [[Pétur Gunnlaugsson]], lögmaður * [[Salvör Nordal]], forstöðumaður Siðfræðistofnunar * [[Silja Bára Ómarsdóttir]], alþjóðastjórnmálafræðingur * [[Vilhjálmur Þorsteinsson]], stjórnarformaður CCP * [[Þorkell Helgason]], stærðfræðingur * [[Þorvaldur Gylfason]], prófessor * [[Þórhildur Þorleifsdóttir]], leikstjóri * [[Örn Bárður Jónsson]], sóknarprestur</div> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] pq4nsfeydeqxzbfxc56jake4zslp2gz 1966219 1966203 2026-06-06T14:26:33Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966219 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka var dræm, eða aðeins tæp 37%.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] 8swxcsd5p6f5e12ydmzndah2xdp78mq 1966223 1966219 2026-06-06T14:27:40Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966223 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] iuymwxx57td7fxrohyyg0nfd64duhwl 1966226 1966223 2026-06-06T14:30:58Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966226 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] rj0j9arj36ioxdbogvcn5a1kbi0w5fm 1966227 1966226 2026-06-06T14:32:20Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966227 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Sex hæstaréttardómarar fjölluðu um kærur vegna kosningarinnar. Þeir voru: [[Garðar Gíslason]], [[Árni Kolbeinsson]], [[Gunnlaugur Claessen]], [[Jón Steinar Gunnlaugsson]], [[Páll Hreinsson]] og [[Viðar Már Matthíasson]]. Ákvörðun Hæstaréttar um ógildingu stjórnlagaþingskosninganna var umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] on0fkup13qhd9riws1cj0wn3rbowcah 1966228 1966227 2026-06-06T14:35:40Z Akigka 183 /* Kosningar til stjórnlagaþings */ 1966228 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar tillögurnar]] haustið 2012. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] jjge8pd7qxh4clcld28s2jbd6zpdy7u 1966229 1966228 2026-06-06T14:45:15Z Akigka 183 /* Stjórnlagaráð */ 1966229 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögunum]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að hægt væri að knýja fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með tilteknu hlutfalli undirskrifta. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] 11yz05sodm04m4vk1uwp0ypfldxnjlf 1966230 1966229 2026-06-06T14:46:01Z Akigka 183 /* Stjórnlagaráð */ 1966230 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögunum]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að hægt væri að knýja fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með tilteknu hlutfalli undirskrifta. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] 04a7r650do45c9ct8r83o0rjmt2uelb 1966231 1966230 2026-06-06T14:47:16Z Akigka 183 /* Stjórnlagaráð */ 1966231 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögunum]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] 5gy19mw3jmvixylx08vlogygmzs9v4g 1966232 1966231 2026-06-06T14:56:54Z Akigka 183 /* Stjórnlagaráð */ 1966232 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögunum]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Engu að síður var breytingum á stjórnarskrá skotið á frest eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]]. Síðan þá hafa engar af tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands nær óbreytt frá því sem áður var. === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu tillögur stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað tillagnanna og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] 56rq9yo857304rk5ivucqmoy3rw6081 1966234 1966232 2026-06-06T15:13:09Z Akigka 183 /* Stjórnlagaráð */ 1966234 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) er hluti af því ferli að skrifa nýja [[stjórnarskrá Íslands|stjórnarskrá fyrir Ísland]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögunum]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu tillögur stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað tillagnanna og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] 5m2amvmfdwqrrlbi4gd1u357gla7qhp 1966237 1966234 2026-06-06T15:48:53Z Akigka 183 1966237 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) var ráðgefandi nefnd skipuð af [[Forsætisráðuneyti Íslands]] árið 2011 til að gera frumvarp að heildarendurskoðun [[stjórnarskrá Íslands|íslensku stjórnarskrárinnar]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. Tillögurnar miðuðu að því að styrkja [[beint lýðræði]], auka völd [[Alþingi]]s og sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdavaldinu, takmarka völd [[forseti Íslands|forseta]] og setja fram skýr ákvæði um þjóðareign á náttúruauðlindum.<ref>{{tímarit.is|6388527|Breytingarnar á stjórnarskránni|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=19. október 2011|bls=10|blað=DV}}</ref> Tillögurnar gerðu ráð fyrir að tiltekið hlutfall kjósenda gæti knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu um tiltekin mál, að þjóðaratkvæðagreiðsla væri forsenda framsals valds til yfirþjóðlegra stofnana, og að atkvæðavægi yrði jafnað á landsvísu. Talsverð gagnrýni kom á frumvarpið frá lögfræðingum, og eins var gagnrýnd sú heildarendurskoðun á stjórnarskránni sem boðuð var.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/7770783|title=Frumvarpi stjórnlagaráðs ber að hafna|author=Reimar Pétursson|journal=Tímarit lögfræðinga|volume=61|number=3|pp=327-340}}</ref> Helsti gallinn var að eina leiðin til að breyta stjórnarskránni var samkvæmt gildandi stjórnarskrá tvær kosningar, sem ekki reyndist víðtæk sátt um. Á endanum var boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar af tillögum stjórnlagaráðs, en þótt meirihluti reyndist fyrir þeim öllum varð ekkert úr því að frumvarpið yrði lagt fram. Talsvert munaði um andstöðu forseta Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson|Ólafs Ragnars Grímssonar]]. Niðurstaðan varð því að ekkert varð úr því að frumvarpið yrði lagt fram til atkvæðagreiðslu á Alþingi. Þess í stað var sett á fót stjórnarskrárnefnd, að mestu skipuð þingmönnum og nokkrum utanaðkomandi sérfræðingum, sem lagði til árið 2016 frumvarp byggt á þremur af tillögum stjórnlagaráðs. Það frumvarp hlaut ekki heldur brautargengi. Framganga Alþingis í málinu hefur verið gagnrýnd bæði af stuðningsfólki upphaflega frumvarpsins, og þeim sem hafa lýst sig andsnúin því. Reglulega er minnt á tillögur stjórnlagaráðs í almennri umræðu og kallað eftir endurskoðun stjórnarskrárinnar. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögunum]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu tillögur stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað tillagnanna og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] l4ud471i56t5rua31xz0gza34m4pnm8 1966239 1966237 2026-06-06T15:52:06Z Akigka 183 1966239 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) var ráðgefandi nefnd skipuð af [[Forsætisráðuneyti Íslands]] árið 2011 til að gera frumvarp að heildarendurskoðun [[stjórnarskrá Íslands|íslensku stjórnarskrárinnar]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. Tillögurnar miðuðu að því að styrkja [[beint lýðræði]], auka völd [[Alþingi]]s og sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdavaldinu, takmarka völd [[forseti Íslands|forseta]] og setja fram skýr ákvæði um þjóðareign á náttúruauðlindum.<ref>{{tímarit.is|6388527|Breytingarnar á stjórnarskránni|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=19. október 2011|bls=10|blað=DV}}</ref> Tillögurnar gerðu ráð fyrir að tiltekið hlutfall kjósenda gæti knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu um tiltekin mál, að þjóðaratkvæðagreiðsla væri forsenda framsals valds til yfirþjóðlegra stofnana, og að atkvæðavægi yrði jafnað á landsvísu. Talsverð gagnrýni kom á frumvarpið frá lögfræðingum, og eins var gagnrýnd sú heildarendurskoðun á stjórnarskránni sem boðuð var.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/7770783|title=Frumvarpi stjórnlagaráðs ber að hafna|author=Reimar Pétursson|journal=Tímarit lögfræðinga|volume=61|number=3|pp=327-340}}</ref> Helsti gallinn var að eina leiðin til að breyta stjórnarskránni var samkvæmt gildandi stjórnarskrá tvær kosningar, sem ekki reyndist víðtæk sátt um. Á endanum var boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar af tillögum stjórnlagaráðs, en þótt meirihluti reyndist fyrir þeim öllum varð ekkert úr því að frumvarpið yrði lagt fram. Talsvert munaði um andstöðu forseta Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson|Ólafs Ragnars Grímssonar]], en á móti börðust [[Þorvaldur Gylfason]], [[Katrín Oddsdóttir]], [[Hjörtur Hjartarson]], Stjórnarskrárfélagið og fleiri fyrir framtíð frumvarpsins. Niðurstaðan varð sú að ekkert varð úr því að frumvarpið yrði lagt fram til atkvæðagreiðslu á Alþingi. Þess í stað var sett á fót stjórnarskrárnefnd, að mestu skipuð þingmönnum og nokkrum utanaðkomandi sérfræðingum, sem lagði til árið 2016 frumvarp byggt á þremur af tillögum stjórnlagaráðs. Það frumvarp hlaut ekki heldur brautargengi. Framganga Alþingis í málinu hefur verið gagnrýnd bæði af stuðningsfólki upphaflega frumvarpsins, og þeim sem hafa lýst sig andsnúin því. Reglulega er minnt á tillögur stjórnlagaráðs í almennri umræðu og kallað eftir endurskoðun stjórnarskrárinnar. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði tillögum að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði tillagnanna og hvernig fara bæri með þær, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögunum]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu tillögur stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað tillagnanna og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] iswzux0w5qxtwu7yfsz6cpyqqiujery 1966240 1966239 2026-06-06T15:56:53Z Akigka 183 /* Stjórnlagaráð */ 1966240 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) var ráðgefandi nefnd skipuð af [[Forsætisráðuneyti Íslands]] árið 2011 til að gera frumvarp að heildarendurskoðun [[stjórnarskrá Íslands|íslensku stjórnarskrárinnar]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. Tillögurnar miðuðu að því að styrkja [[beint lýðræði]], auka völd [[Alþingi]]s og sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdavaldinu, takmarka völd [[forseti Íslands|forseta]] og setja fram skýr ákvæði um þjóðareign á náttúruauðlindum.<ref>{{tímarit.is|6388527|Breytingarnar á stjórnarskránni|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=19. október 2011|bls=10|blað=DV}}</ref> Tillögurnar gerðu ráð fyrir að tiltekið hlutfall kjósenda gæti knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu um tiltekin mál, að þjóðaratkvæðagreiðsla væri forsenda framsals valds til yfirþjóðlegra stofnana, og að atkvæðavægi yrði jafnað á landsvísu. Talsverð gagnrýni kom á frumvarpið frá lögfræðingum, og eins var gagnrýnd sú heildarendurskoðun á stjórnarskránni sem boðuð var.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/7770783|title=Frumvarpi stjórnlagaráðs ber að hafna|author=Reimar Pétursson|journal=Tímarit lögfræðinga|volume=61|number=3|pp=327-340}}</ref> Helsti gallinn var að eina leiðin til að breyta stjórnarskránni var samkvæmt gildandi stjórnarskrá tvær kosningar, sem ekki reyndist víðtæk sátt um. Á endanum var boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar af tillögum stjórnlagaráðs, en þótt meirihluti reyndist fyrir þeim öllum varð ekkert úr því að frumvarpið yrði lagt fram. Talsvert munaði um andstöðu forseta Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson|Ólafs Ragnars Grímssonar]], en á móti börðust [[Þorvaldur Gylfason]], [[Katrín Oddsdóttir]], [[Hjörtur Hjartarson]], Stjórnarskrárfélagið og fleiri fyrir framtíð frumvarpsins. Niðurstaðan varð sú að ekkert varð úr því að frumvarpið yrði lagt fram til atkvæðagreiðslu á Alþingi. Þess í stað var sett á fót stjórnarskrárnefnd, að mestu skipuð þingmönnum og nokkrum utanaðkomandi sérfræðingum, sem lagði til árið 2016 frumvarp byggt á þremur af tillögum stjórnlagaráðs. Það frumvarp hlaut ekki heldur brautargengi. Framganga Alþingis í málinu hefur verið gagnrýnd bæði af stuðningsfólki upphaflega frumvarpsins, og þeim sem hafa lýst sig andsnúin því. Reglulega er minnt á tillögur stjórnlagaráðs í almennri umræðu og kallað eftir endurskoðun stjórnarskrárinnar. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði frumvarpsins og hvernig fara bæri með það, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögum ráðsins]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu tillögur stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað tillagnanna og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] 8dt61q8tl276vmw0wqpa8uptu0hw1d6 1966241 1966240 2026-06-06T15:57:19Z Akigka 183 /* Eftirmálar */ 1966241 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) var ráðgefandi nefnd skipuð af [[Forsætisráðuneyti Íslands]] árið 2011 til að gera frumvarp að heildarendurskoðun [[stjórnarskrá Íslands|íslensku stjórnarskrárinnar]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. Tillögurnar miðuðu að því að styrkja [[beint lýðræði]], auka völd [[Alþingi]]s og sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdavaldinu, takmarka völd [[forseti Íslands|forseta]] og setja fram skýr ákvæði um þjóðareign á náttúruauðlindum.<ref>{{tímarit.is|6388527|Breytingarnar á stjórnarskránni|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=19. október 2011|bls=10|blað=DV}}</ref> Tillögurnar gerðu ráð fyrir að tiltekið hlutfall kjósenda gæti knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu um tiltekin mál, að þjóðaratkvæðagreiðsla væri forsenda framsals valds til yfirþjóðlegra stofnana, og að atkvæðavægi yrði jafnað á landsvísu. Talsverð gagnrýni kom á frumvarpið frá lögfræðingum, og eins var gagnrýnd sú heildarendurskoðun á stjórnarskránni sem boðuð var.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/7770783|title=Frumvarpi stjórnlagaráðs ber að hafna|author=Reimar Pétursson|journal=Tímarit lögfræðinga|volume=61|number=3|pp=327-340}}</ref> Helsti gallinn var að eina leiðin til að breyta stjórnarskránni var samkvæmt gildandi stjórnarskrá tvær kosningar, sem ekki reyndist víðtæk sátt um. Á endanum var boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar af tillögum stjórnlagaráðs, en þótt meirihluti reyndist fyrir þeim öllum varð ekkert úr því að frumvarpið yrði lagt fram. Talsvert munaði um andstöðu forseta Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson|Ólafs Ragnars Grímssonar]], en á móti börðust [[Þorvaldur Gylfason]], [[Katrín Oddsdóttir]], [[Hjörtur Hjartarson]], Stjórnarskrárfélagið og fleiri fyrir framtíð frumvarpsins. Niðurstaðan varð sú að ekkert varð úr því að frumvarpið yrði lagt fram til atkvæðagreiðslu á Alþingi. Þess í stað var sett á fót stjórnarskrárnefnd, að mestu skipuð þingmönnum og nokkrum utanaðkomandi sérfræðingum, sem lagði til árið 2016 frumvarp byggt á þremur af tillögum stjórnlagaráðs. Það frumvarp hlaut ekki heldur brautargengi. Framganga Alþingis í málinu hefur verið gagnrýnd bæði af stuðningsfólki upphaflega frumvarpsins, og þeim sem hafa lýst sig andsnúin því. Reglulega er minnt á tillögur stjórnlagaráðs í almennri umræðu og kallað eftir endurskoðun stjórnarskrárinnar. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði frumvarpsins og hvernig fara bæri með það, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögum ráðsins]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu frumvarp stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað frumvarpsins og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] hbcnfpuyvfqj31lcb0aynba10nft92w 1966244 1966241 2026-06-06T16:16:14Z Akigka 183 1966244 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) var ráðgefandi nefnd skipuð af [[Forsætisráðuneyti Íslands]] árið 2011 til að gera frumvarp að heildarendurskoðun [[stjórnarskrá Íslands|íslensku stjórnarskrárinnar]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. Tillögurnar miðuðu að því að styrkja [[beint lýðræði]], auka völd [[Alþingi]]s og sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdavaldinu, takmarka völd [[forseti Íslands|forseta]] og setja fram skýr ákvæði um þjóðareign á náttúruauðlindum.<ref>{{tímarit.is|6388527|Breytingarnar á stjórnarskránni|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=19. október 2011|bls=10|blað=DV}}</ref> Tillögurnar gerðu ráð fyrir að tiltekið hlutfall kjósenda gæti knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu um tiltekin mál, að þjóðaratkvæðagreiðsla væri forsenda framsals valds til yfirþjóðlegra stofnana, og að atkvæðavægi yrði jafnað á landsvísu. Talsverð gagnrýni kom á frumvarpið frá lögfræðingum, og eins var gagnrýnd sú heildarendurskoðun á stjórnarskránni sem boðuð var.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/7770783|title=Frumvarpi stjórnlagaráðs ber að hafna|author=Reimar Pétursson|journal=Tímarit lögfræðinga|volume=61|number=3|pp=327-340}}</ref> Helsti gallinn var að eina leiðin til að breyta stjórnarskránni var samkvæmt gildandi stjórnarskrá tvær kosningar, sem ekki reyndist víðtæk sátt um. Á endanum var boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar af tillögum stjórnlagaráðs, en þótt meirihluti reyndist fyrir þeim öllum varð ekkert úr því að frumvarpið yrði lagt fram. Talsvert munaði um andstöðu forseta Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson|Ólafs Ragnars Grímssonar]], en á móti börðust [[Þorvaldur Gylfason]], [[Katrín Oddsdóttir]], [[Hjörtur Hjartarson]], Stjórnarskrárfélagið og fleiri fyrir framtíð frumvarpsins. Niðurstaðan varð sú að ekkert varð úr því að frumvarpið yrði lagt fram til atkvæðagreiðslu á Alþingi. Þess í stað var sett á fót stjórnarskrárnefnd, að mestu skipuð þingmönnum og nokkrum utanaðkomandi sérfræðingum, sem lagði til árið 2016 frumvarp byggt á þremur af tillögum stjórnlagaráðs. Það frumvarp hlaut ekki heldur brautargengi. Framganga Alþingis í málinu hefur verið gagnrýnd bæði af stuðningsfólki upphaflega frumvarpsins, og þeim sem hafa lýst sig andsnúin því. Reglulega er minnt á tillögur stjórnlagaráðs í almennri umræðu og kallað eftir endurskoðun stjórnarskrárinnar. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði frumvarpsins og hvernig fara bæri með það, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögum ráðsins]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu frumvarp stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað frumvarpsins og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] [[Flokkur:Bankahrunið]] [[Flokkur:2011]] cb4r14zy0o1qztyzn3n3vy5h8pwwdmw 1966245 1966244 2026-06-06T16:16:52Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1966245 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) var ráðgefandi nefnd skipuð af [[Forsætisráðuneyti Íslands]] árið 2011 til að gera frumvarp að heildarendurskoðun [[stjórnarskrá Íslands|íslensku stjórnarskrárinnar]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. Tillögurnar miðuðu að því að styrkja [[beint lýðræði]], auka völd [[Alþingi]]s og sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdavaldinu, takmarka völd [[forseti Íslands|forseta]] og setja fram skýr ákvæði um þjóðareign á náttúruauðlindum.<ref>{{tímarit.is|6388527|Breytingarnar á stjórnarskránni|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=19. október 2011|bls=10|blað=DV}}</ref> Tillögurnar gerðu ráð fyrir að tiltekið hlutfall kjósenda gæti knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu um tiltekin mál, að þjóðaratkvæðagreiðsla væri forsenda framsals valds til yfirþjóðlegra stofnana, og að atkvæðavægi yrði jafnað á landsvísu. Talsverð gagnrýni kom á frumvarpið frá lögfræðingum, og eins var gagnrýnd sú heildarendurskoðun á stjórnarskránni sem boðuð var.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/7770783|title=Frumvarpi stjórnlagaráðs ber að hafna|author=Reimar Pétursson|journal=Tímarit lögfræðinga|volume=61|number=3|pp=327-340}}</ref> Helsti gallinn var að eina leiðin til að breyta stjórnarskránni var samkvæmt gildandi stjórnarskrá tvær kosningar, sem ekki reyndist víðtæk sátt um. Á endanum var boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar af tillögum stjórnlagaráðs, en þótt meirihluti reyndist fyrir þeim öllum varð ekkert úr því að frumvarpið yrði lagt fram. Talsvert munaði um andstöðu forseta Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson|Ólafs Ragnars Grímssonar]], en á móti börðust [[Þorvaldur Gylfason]], [[Katrín Oddsdóttir]], [[Hjörtur Hjartarson]], Stjórnarskrárfélagið og fleiri fyrir framtíð frumvarpsins. Niðurstaðan varð sú að ekkert varð úr því að frumvarpið yrði lagt fram til atkvæðagreiðslu á Alþingi. Þess í stað var sett á fót stjórnarskrárnefnd, að mestu skipuð þingmönnum og nokkrum utanaðkomandi sérfræðingum, sem lagði til árið 2016 frumvarp byggt á þremur af tillögum stjórnlagaráðs. Það frumvarp hlaut ekki heldur brautargengi. Framganga Alþingis í málinu hefur verið gagnrýnd bæði af stuðningsfólki upphaflega frumvarpsins, og þeim sem hafa lýst sig andsnúin því. Reglulega er minnt á tillögur stjórnlagaráðs í almennri umræðu og kallað eftir endurskoðun stjórnarskrárinnar. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði frumvarpsins og hvernig fara bæri með það, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögum ráðsins]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu frumvarp stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað frumvarpsins og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] [[Flokkur:2011]] emgoe5nebhfd0lq2jc4zojfmpunjafl 1966246 1966245 2026-06-06T16:17:49Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1966246 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) var ráðgefandi nefnd skipuð af [[Forsætisráðuneyti Íslands]] árið 2011 til að gera frumvarp að heildarendurskoðun [[stjórnarskrá Íslands|íslensku stjórnarskrárinnar]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. Tillögurnar miðuðu að því að styrkja [[beint lýðræði]], auka völd [[Alþingi]]s og sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdavaldinu, takmarka völd [[forseti Íslands|forseta]] og setja fram skýr ákvæði um þjóðareign á náttúruauðlindum.<ref>{{tímarit.is|6388527|Breytingarnar á stjórnarskránni|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=19. október 2011|bls=10|blað=DV}}</ref> Tillögurnar gerðu ráð fyrir að tiltekið hlutfall kjósenda gæti knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu um tiltekin mál, að þjóðaratkvæðagreiðsla væri forsenda framsals valds til yfirþjóðlegra stofnana, og að atkvæðavægi yrði jafnað á landsvísu. Talsverð gagnrýni kom á frumvarpið frá lögfræðingum, og eins var gagnrýnd sú heildarendurskoðun á stjórnarskránni sem boðuð var.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/7770783|title=Frumvarpi stjórnlagaráðs ber að hafna|author=Reimar Pétursson|journal=Tímarit lögfræðinga|volume=61|number=3|pp=327-340}}</ref> Helsti gallinn var að eina leiðin til að breyta stjórnarskránni var samkvæmt gildandi stjórnarskrá tvær kosningar, sem ekki reyndist víðtæk sátt um. Á endanum var boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar af tillögum stjórnlagaráðs, en þótt meirihluti reyndist fyrir þeim öllum varð ekkert úr því að frumvarpið yrði lagt fram. Talsvert munaði um andstöðu forseta Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson|Ólafs Ragnars Grímssonar]], en á móti börðust [[Þorvaldur Gylfason]], [[Katrín Oddsdóttir]], [[Hjörtur Hjartarson]], Stjórnarskrárfélagið og fleiri fyrir framtíð frumvarpsins. Niðurstaðan varð sú að ekkert varð úr því að frumvarpið yrði lagt fram til atkvæðagreiðslu á Alþingi. Þess í stað var sett á fót stjórnarskrárnefnd, að mestu skipuð þingmönnum og nokkrum utanaðkomandi sérfræðingum, sem lagði til árið 2016 frumvarp byggt á þremur af tillögum stjórnlagaráðs. Það frumvarp hlaut ekki heldur brautargengi. Framganga Alþingis í málinu hefur verið gagnrýnd bæði af stuðningsfólki upphaflega frumvarpsins, og þeim sem hafa lýst sig andsnúin því. Reglulega er minnt á tillögur stjórnlagaráðs í almennri umræðu og kallað eftir endurskoðun stjórnarskrárinnar. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði frumvarpsins og hvernig fara bæri með það, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögum ráðsins]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu frumvarp stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað frumvarpsins og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] [[Flokkur:2011]] 6lxad2cn3zf19kdcrojnmu6kkmech14 1966247 1966246 2026-06-06T16:19:17Z Akigka 183 1966247 wikitext text/x-wiki '''Stjórnlagaráð á Íslandi 2011''' (upphaflega nefnt [[stjórnlagaþing]]) var ráðgefandi nefnd skipuð af [[Forsætisráðuneyti Íslands]] árið 2011 til að gera frumvarp að heildarendurskoðun [[stjórnarskrá Íslands|íslensku stjórnarskrárinnar]]. Á undan stjórnlagaþinginu var haldinn þjóðfundur sem var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Eftir að [[Hæstiréttur]] úrskurðaði [[kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ólögmætar var heiti þingsins breytt í „stjórnlagaráð“ og sama fólki boðin seta í því og hlutu kosningu til stjórnlagaþingsins. Ýmsir töldu það vera að fara á svig við úrskurð Hæstaréttar. Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá lýðveldisins Íslands]] til Alþingis [[29. júlí]] [[2011]]. Tillögurnar miðuðu að því að styrkja [[beint lýðræði]], auka völd [[Alþingi]]s og sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdavaldinu, takmarka tímalengd setu [[forseti Íslands|forseta]] og setja fram skýr ákvæði um þjóðareign á náttúruauðlindum.<ref>{{tímarit.is|6388527|Breytingarnar á stjórnarskránni|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=19. október 2011|bls=10|blað=DV}}</ref> Tillögurnar gerðu ráð fyrir að tiltekið hlutfall kjósenda gæti knúið fram þjóðaratkvæðagreiðslu um tiltekin mál, að þjóðaratkvæðagreiðsla væri forsenda framsals valds til yfirþjóðlegra stofnana, og að atkvæðavægi yrði jafnað á landsvísu. Talsverð gagnrýni kom á frumvarpið frá lögfræðingum, og eins var gagnrýnd sú heildarendurskoðun á stjórnarskránni sem boðuð var.<ref>{{cite journal|url=https://timarit.is/page/7770783|title=Frumvarpi stjórnlagaráðs ber að hafna|author=Reimar Pétursson|journal=Tímarit lögfræðinga|volume=61|number=3|pp=327-340}}</ref> Helsti gallinn var að eina leiðin til að breyta stjórnarskránni var samkvæmt gildandi stjórnarskrá tvær kosningar, sem ekki reyndist víðtæk sátt um. Á endanum var boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu um nokkrar af tillögum stjórnlagaráðs, en þótt meirihluti reyndist fyrir þeim öllum varð ekkert úr því að frumvarpið yrði lagt fram. Talsvert munaði um andstöðu forseta Íslands, [[Ólafur Ragnar Grímsson|Ólafs Ragnars Grímssonar]], en á móti börðust [[Þorvaldur Gylfason]], [[Katrín Oddsdóttir]], [[Hjörtur Hjartarson]], Stjórnarskrárfélagið og fleiri fyrir framtíð frumvarpsins. Niðurstaðan varð sú að ekkert varð úr því að frumvarpið yrði lagt fram til atkvæðagreiðslu á Alþingi. Þess í stað var sett á fót stjórnarskrárnefnd, að mestu skipuð þingmönnum og nokkrum utanaðkomandi sérfræðingum, sem lagði til árið 2016 frumvarp byggt á þremur af tillögum stjórnlagaráðs. Það frumvarp hlaut ekki heldur brautargengi. Framganga Alþingis í málinu hefur verið gagnrýnd bæði af stuðningsfólki upphaflega frumvarpsins, og þeim sem hafa lýst sig andsnúin því. Reglulega er minnt á tillögur stjórnlagaráðs í almennri umræðu og kallað eftir endurskoðun stjórnarskrárinnar. == Saga== Frá því fyrir [[lýðveldisstofnunin|lýðveldisstofnun]] á Íslandi 1944 voru uppi hugmyndir um að efna til stjórnlagaþings, sem setti Íslandi [[stjórnskipunarlög]]. Þannig var á [[Alþingi]] sumarið 1942 rætt af miklum þunga um slíkt þing, en frá þeirri hugmynd var horfið síðar sama sumar.<ref>{{tímarit.is|1250820|Álitsgerð lýðveldisnefndar í skilnaðarmálinu: Grundvöllurinn er þegar lagður - Aðrar leiðir mundu valda töf og truflun|blað=Morgunblaðið|dags=30. janúar 1944|bls=2}}</ref> Árið 1949 sleit [[Framsóknarflokkurinn]] stjórnarsamstarfi á Alþingi og boðaði til kosninga. Meðal helstu kosningamála flokksins var að boðað skyldi til stjórnlagaþings en þær hugmyndir urðu ekki að veruleika.<ref>{{tímarit.is|1082966|Vinstri skrif og hægri stefna|höfundur=Stefán Pétursson|blað=Alþýðublaðið|dags=13. september 1949|síða=4}}</ref> Næstu áratugi skaut hugmyndin upp kollinum af og til. Þannig hvatti [[Jóhanna Sigurðardóttir]] til boðunar stjórnlagaþings í pistli árið 1996.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|title=Breytt kjördæmaskipan- forsenda framfara|author=Jóhanna Sigurðardóttir|date=13. september 1996|website=Alþingi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130142229/http://www.althingi.is/johanna/greinar/safn/000010.shtml|archive-date=30.1.2009}}</ref> === Bankahrunið === Í kjölfar [[bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins]] heyrðust raddir í þjóðfélaginu um að boða skyldi til stjórnlagaþings til að gera nauðsynlegar umbætur á samfélaginu með breytingum á stjórnarskrá. Þannig var komið á fót vefsíðunni nyttlydveldi.is,<ref>{{cite web|url=http://nyttlydveldi.is|link-status=dead|title=Undirskriftasöfnun|website=Nýtt lýðveldi|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090130141510/http://nyttlydveldi.is/|archive-date=30.1.2009}}</ref> auk þess sem ýmsir málsmetandi menn skrifuðu greinar um efnið og komu fram í fjölmiðlum. Á flokksþingi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] 19. janúar 2009 var samþykkt að efna skyldi til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url=http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|title=Ályktun um stjórnlagaþing frá flokksþingi|date=19. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090424195224/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3719,news_view.html|archive-date=27.4.2009}}</ref> Í framhaldi af því gaf flokkurinn út yfirlýsingu 29. janúar 2009 þar sem greint var frá því að skilyrði þess að flokkurinn styddi minnihlutastjórn [[Samfylkingin|Samfylkingar]] og [[Vinstri græn|Vinstri grænna]] væri að flokkarnir tveir féllust á hugmyndir Framsóknarflokksins um að efnt yrði til stjórnlagaþings.<ref>{{cite web|url= http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|title=Meira um stjórnlagaþingið|date=29. janúar 2009|website=Framsóknarflokkurinn|archive-url=https://vefsafn.is/is/20090420205349/http://www.framsokn.is/Flokkurinn/Fyrir_fjolmidla/Frettir/?b=1,3749,news_view.html|archive-date=20.4.2009}}</ref> Sama dag kynnti Framsóknarflokkurinn frumvarp til stjórnskipunarlaga, en í því var gert ráð fyrir að kosnir yrðu 63 fulltrúar í almennum kosningum samhliða [[Alþingiskosningar 2009|Alþingiskosningum vorið 2009]]. Þá gerði frumvarpið meðal annars ráð fyrir: * Að um einstaklingskosningu yrði að ræða, þ.e. hver sem er gæti boðið sig fram til setu að því gefnu að hann safnaði 300 meðmælendum. Alþingismenn, ráðherrar og dómarar hefðu ekki framboðsrétt. * Stjórnlagaþingið sæti í sex til átta mánuði og fengi þjóðin síðan að kjósa um tillögu þingsins að stjórnarskrá í almennum kosningum. * Ef meirihluti kjósenda samþykkti tillögu þingsins yrði tillagan að stjórnskipunarlögum (þ.e. stjórnarskrá Íslands). Jóhanna Sigurðardóttir og [[Steingrímur J. Sigfússon]] sögðust síðla dags 29. janúar 2009 hafa fallist á tillögur Framsóknarmanna í aðalatriðum. Lét Steingrímur J. Sigfússon þó í ljós efasemdir um fýsileika þess að kjósa til stjórnlagaþingsins þá um vorið, enda taldi hann frestinn of stuttan. Gæti slíkt tímahrak leitt af sér að þeir sem hefðu hug á að bjóða sig fram sæju sér það ekki fært. Sjálfstæðismenn tjáðu sig lítið um tillöguna en [[Björn Bjarnason (f. 1944)|Björn Bjarnason]], fráfarandi dómsmálaráðherra, lét þó hafa eftir sér á fundi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismanna]] á Grand Hótel í Reykjavík 30. janúar að hann teldi breytingar á stjórnarskrá ekki brýnt verkefni. === Upphaf stjórnlagaþingsferlis === Lög um stjórnlagaþing voru samþykkt á Alþingi 25. júní 2010. Þau atriði sem stjórnlagaþingið átti sérstaklega að taka til umfjöllunar voru undirstöður íslenskrar stjórnskipunar og helstu grunnhugtök hennar, skipan [[löggjafarvald]]s og [[framkvæmdavald]]s og valdmörk þeirra, hlutverk og stöðu [[Forseti Íslands|forseta lýðveldisins]], sjálfstæði [[Dómstóll|dómstóla]] og eftirlit þeirra með öðrum handhöfum ríkisvalds, ákvæði um [[kosningar]] og [[Kjördæmi|kjördæmaskipan]], lýðræðislega þátttöku almennings, m.a. um tímasetningu og fyrirkomulag [[Þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]], þar á meðal um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, framsal ríkisvalds til [[Alþjóðastofnun|alþjóðastofnana]] og meðferð utanríkismála, og umhverfismál, þar á meðal um eignarhald og nýtingu [[náttúruauðlind]]a. Lögin kváðu á um að „þjóðfundur“ yrði haldinn til undirbúnings 6. nóvember 2010. Þátttakendur yrðu 1000 valdir til að endurspegla þjóðina á sem bestan hátt. Í kjölfarið yrði kosið til stjórnlagaþings, þar sem framboðsfrestur rynni út 18. október 2010, nöfn frambjóðenda birt 3. nóvember, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hæfist 10. nóvember, og kosningarnar sjálfar haldnar 27. nóvember. Stjórnlagaþing skyldi svo setja í febrúar 2011 og ætti það að sitja í minnst 2 mánuði.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/lagas/landskjorstjorn/2010090.html|title=Lög um stjórnlagaþing|date=25. júní 2010|website=Alþingi}}</ref> === Þjóðfundur 2010 === Þjóðfundur um stjórnarskrá á Íslandi 2010 var haldinn í [[Reykjavík]] [[6. nóvember]] [[2010]]. Þjóðfundinum var ætlað að leggja línurnar um vilja þjóðarinnar varðandi ýmis gildi fyrir stjórnlagaþingið. Boðað var til fundarins með slembiúrtaki úr þjóðskrá þannig að 1000 voru valdir af handahófi og 4 „varamenn“ fyrir hvern. 478 af þeim sem upphaflega voru valdir þekktust boðið, svo þá var leitað til varamanna. Að endingu urðu þjóðfundarfulltrúar 950 talsins.<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/stjornarskra/skyrsla_stjornlaganefndar_fyrra_bindi_thjodfundur_2010.pdf|title=Skýrsla stjórnlaganefndar III: Þjóðfundur|page=24}}</ref> Hugmyndir fundarins voru settar upp í hugtakaflokka. Hugtökin voru „siðgæði“, „lýðræði“, „náttúra Íslands, vernd og nýting“, „réttlæti, velferð og jöfnuður“, „mannréttindi“, „valddreifing, ábyrgð og gagnsæi“, „friður og alþjóðasamvinna“, og „land og þjóð“.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |title=Stutt samantekt frá Þjóðfundi 2010 |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116165311/http://www.thjodfundur2010.is/other_files/2010/gogn/Samantekt-Thjodfundur-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> Við lok þjóðfundarins voru allir þáttakendur spurðir um gagnsemi fundar, fræmkvæmd hans, fundarform og notagildi. Mikill meirihluti þáttakenda (75-97%) voru jákvæðir í garð þessara spurninga.<ref>{{Cite web |url=http://www.thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |title=Niðurstöður þjóðfundar |access-date=2010-11-30 |archive-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112003347/http://thjodfundur2010.is/nidurstodur/ |url-status=dead }}</ref> === Kosningar til stjórnlagaþings === {{aðalgrein|Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010}} Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 voru svo haldnar þann [[27. nóvember]] [[2010]]. Hver og einn kjörgengur Íslendingur gat kosið 25 [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010|frambjóðendur]] og raðað þeim í forgangsröð. Kjörsókn var 36,77% og þurfti hver frambjóðandi 3.200 atkvæði til þess að ná kjöri.<ref>{{cite web|url=http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/11/28/36_77_prosent_kosningathatttaka|title=36,77% kosningaþátttaka|website=Mbl.is|date=28.11.2010}}</ref> Kosið var í fyrsta sinn með svokallaðri [[forgangsröðunaraðferð]].<ref>{{cite web|url=https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|title=Aðferðafræði við kosningu|accessdate=28. október 2017|archive-date=2020-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018223407/https://www.landskjor.is/stjornlagathing/adferdafraedi-vid-kosningu/|url-status=dead}}</ref> Yfir 500 manns buðu sig fram fyrir kosningarnar til stjórnlagaþings og 25 voru kjörnir. Þeirra á meðal voru [[Ómar Ragnarsson]] dagskrárgerðarmaður, [[Þorvaldur Gylfason]] hagfræðingur, [[Salvör Nordal]] heimspekingur og [[Þórhildur Þorleifsdóttir]] leikstjóri. Kosningin var gagnrýnd fyrir að vera flókin og kosningaþátttaka þótti dræm.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingur-kosningabaerra-manna-sat-heima-i-gaer/|title=Helmingur kosningabærra manna sat heima í gær|date=21. október 2012|website=Viðskiptablaðið}}</ref> Gagnrýnt var hve margir kjörnir fulltrúar voru af höfuðborgarsvæðinu, voru frægir, og hefðu gott aðgengi að fjármagni.<ref>{{tímarit.is|6375663|Stjórnlagaþing þeirra efnuðu|höfundur=Róbert Hlynur Baldursson|dags=18.8.2010|bls=10|blað=DV}}</ref><ref>{{tímarit.is|5121225|Stjórnlagaþing þeirra þjóðþekktu|höfundur=Svavar Hávarðsson|dags=1. desember 2010|bls=10|blað=Fréttablaðið}}</ref> Ýmsar kærur bárust í kjölfarið og að endingu ógilti [[Hæstiréttur Íslands|Hæstiréttur]] kosninguna með ákvörðun þann [[25. janúar]] [[2011]] og taldi alvarlega ágalla á framkvæmd hennar.<ref>{{cite web |url=https://electionjudgments.org/api/files/1595522066159dx28vrl622g.pdf|title=Endurrit úr gerðabók Hæstaréttar 25. janúar 2011|date=25. janúar 2011|website=Election Judgements}}</ref> Ákvörðun Hæstaréttar var mjög umdeild. Í mars þetta ár var Stjórnarskrárfélagið stofnað til að styðja við hugmyndina um breytingar á stjórnarskránni. Nokkru eftir ákvörðunina skipaði Alþingi svokallað „stjórnlagaráð“, sem skyldi vera ráðgefandi nefnd um nýja stjórnaskrá. Stjórnlagaráðið var skipað flestum þeim er kosnir voru til stjórnlagaþingsins og tók til starfa um vorið. === Stjórnlagaráð === Stjórnlagaráð skilaði frumvarpi að breytingum á [[stjórnarskrá Íslands]] til Alþingis 29. júlí 2011. Eftir miklar deilur um efnisatriði frumvarpsins og hvernig fara bæri með það, var ákveðið að boða til [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs|þjóðaratkvæðagreiðslu um fimm af tillögum ráðsins]] haustið 2012, auk þess sem spurt var almennt hvort þátttakendur vildu að tillögur stjórnlagaráðs yrðu lagðar til grundvallar við endurskoðun stjórnarskrárinnar. Tillögurnar fimm sneru að því að lýsa náttúruauðlindir [[þjóðareign]], að ákvæði um [[þjóðkirkjan|þjóðkirkju]] yrði í nýrri stjórnarskrá, að auka heimildir til [[persónukjör]]s í þingkosningum, að atkvæðavægi yrði jafnað yfir landið, og að ákveðið hlutfall kjósenda gæti knúið fram [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] með undirskriftalista. Nokkuð afgerandi meirihlutastuðningur reyndist vera við flestar tillögurnar, en kjörsókn var rétt innan við 50%. Eftir sigur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í [[Alþingiskosningar 2013|Alþingiskosningum 2013]] var skipuð stjórnarskrárnefnd sem átti að skila frumvarpi að breytingum á stjórnarskrá, meðal annars með hliðsjón af tillögum stjórnlagaráðs. Í nefndinni sátu meðal annars [[Birgir Ármannsson]], [[Katrín Jakobsdóttir]], [[Róbert Marshall]], [[Freyja Haraldsdóttir]] og [[Sigurður Líndal (f. 1931)|Sigurður Líndal]].<ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/verkefni/stjornskipan-og-thjodartakn/stjornarskrain/stjornarskrarnefnd-2013-2017/|title=Stjórnarskrárnefnd 2013-2017|website=Stjórnarráðið}}</ref> Nefndin skilaði frumvarpi þar sem þrjár breytingar voru lagðar til: að bætt yrði við ákvæði um náttúruvernd, um þjóðareign á auðlindum, og þjóðaratkvæðagreiðslur. [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] lagði frumvarpið fram sumarið 2016, en það var ekki samþykkt. Síðan þá hafa engar breytingar byggðar á tillögum stjórnlagaráðs verið samþykktar og stjórnarská Íslands var óbreytt frá því sem áður var árið 2020.<ref>{{vísindavefurinn|80452|Hefur einhver breyting verið gerð á stjórnarskránni frá hruni?|höfundur=Jón Ólafsson og Sævar Ari Finnbogason|dags=3.11.2020}}</ref> === Eftirmálar === Framganga Alþingis í málinu var gagnrýnd bæði af þeim sem voru á móti breytingum á stjórnarskrá, og þeim sem studdu frumvarp stjórnlagaráðs. Stjórnarskrárfélagið hélt lengi vel uppi málstað frumvarpsins og gaf út bókina ''Nýja íslenska stjórnarskráin'' árið 2018. Árið 2020 birtist stórt [[graff]]verk á vegg við Skúlagötu þar sem stóð „Hvar er nýja stjórnarskráin?“. Athygli vakti hve hratt verkið var afmáð.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/10/12/thrifid_strax/|title=Þrifið strax|website=Mbl.is|date=12.10.2020|author=Snorri Másson}}</ref> Félagið stóð fyrir ýmsum uppákomum í aðdraganda [[Alþingiskosningar 2021|Alþingiskosninga 2021]] til að vekja athygli á tillögunum og tregðu Alþingis við að ræða þær. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tengt efni== * [[Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] * [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (A-I)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)]] ** [[Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (S-Ö)]] * [[Þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs]] ==Tenglar== * [https://stjornlagarad.is/ Vefur stjórnlagaráðs] * [http://www.stjornlagathing.is/ Stjórnlagaþing.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111175955/http://stjornlagathing.is/ |date=2011-01-11 }} * [http://www.stjornarskrarfelagid.is/ Stjórnarskrárfélagið] býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá * [http://www.samfelagssattmali.is/ Samfélagssáttmáli.is - Stjórnlagaþing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121035641/http://www.samfelagssattmali.is/ |date=2010-11-21 }} *[https://stundin.is/frett/hver-drap-nyju-stjornarskrana/ „Hver drap nýju stjórnarskrána“; grein af stundinni.is 2015] * [http://www.thjodfundur2010.is Þjóðfundur.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921110322/http://www.thjodfundur2010.is/ |date=2010-09-21 }} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi| ]] [[Flokkur:2011]] dr3apqk2jfcywgqxr4f8t4kcx8ytbks 14 92761 1966193 1655205 2026-06-06T13:40:08Z Akigka 183 1966193 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Íslensk stjórnmál]] kmuejrcxmjzos6oq4yjv86lwminom08 0 98991 1966293 1060794 2026-06-07T00:28:04Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] 1966293 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] l3i53pooqua2n1m26vehixxee69dtc2 1 99286 1966157 1966147 2026-06-06T12:28:12Z Bjarki S 9 /* Að týna sér í aukaatriðum */ Svar 1966157 wikitext text/x-wiki : Setti inn klausu um Stjórnlagaráðið, en það má e.t.v. skýra það betur. [[Notandi:Thvj|Thvj]] 10. júní 2011 kl. 09:16 (UTC) ::Ekkert um kosningarnar, útkomuna eða viðbrögðin við þeim. Við verðum að herða okkur. Síðan þyrfti auðvitað að vera til grein um drögin að nýrri stjórnarskrá og í henni mætti undirstrika það sem aðskilur nýju og gömlu stjórnarskrána. --[[Kerfissíða:Framlög/89.160.147.231|89.160.147.231]] 19. janúar 2013 kl. 20:15 (UTC) == Að týna sér í aukaatriðum == Stundum er sagt að umræða á Íslandi eigi til að festast í aukaatriðum. Mér finnst þessi umfjöllun um mikilvægt efni (stjórnlagaráð og nýju stjórnarskrána) svolítið gott dæmi. Hér eru langar og óþarflega ítarlegar greinar um kosningarnar til stjórnlagaráðs; en svo lítil sem engin umfjöllun um sjálft stjórnlagaráðið eða nýju stjórnarskrána. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:47 (UTC) :Ég vil leggja til að við sameinum þessar greinar í 1-2 greinar um þetta efni, kannski með greinarheitinu sem er hér (Stjórnlagaþing á Íslandi 2011). Það má fella undir hana umfjöllun um þjóðfundinn og kosninguna í aðdragandanum, og þjóðaratkvæðagreiðsluna í kjölfarið. Svo mætti koma smá umfjöllun um efnisatriði nýju stjórnarskrárinnar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:51 (UTC) :Ég er sammála því að það þarf að setja þetta í betra samhengi með áherslu á að hverju var stefnt og hvað varð úr þessu öllu saman og til þess þarf góða yfirlitsgrein yfir allt ferlið, líklega þessa (en ætti að færa undir Stjórnalagaráð á Íslandi 2011 af því að það varð endanlegt heiti samkomunnar og öll vinna við drög að nýrri stjórnarskrá fór fram undir þeim formerkjum). Ég held að kosningar til stjórnlagaþings 2010 og þjóðaratkvæðagreiðslan 2012 verðskuldi þó einnig sér greinar fyrir ítarumfjöllun. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:31 (UTC) ::En hvað finnst þér um að vera með allan framboðslistann hér? Mér finnst listinn á mörkunum að teljast markverður. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:37 (UTC) :::Þetta er alveg á mörkunum að vera markvert. Á ensku Wikipediu yrði niðurstaðan eflaust sú að birta ekki allan listann heldur fjalla aðeins um þau framboð sem fengu einhverja athygli í sjálfstæðum heimildum. En vissulega uppfyllti allt þetta fólk formkröfur til þess að vera opinberlega í framboði. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 12:28 (UTC) 8kyrafxphd9vuusr1o2ymbk6hrua1k3 1966178 1966157 2026-06-06T13:11:05Z Akigka 183 Akigka færði [[Spjall:Stjórnlagaþing á Íslandi 2011]] á [[Spjall:Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]]: Algengari titill 1966157 wikitext text/x-wiki : Setti inn klausu um Stjórnlagaráðið, en það má e.t.v. skýra það betur. [[Notandi:Thvj|Thvj]] 10. júní 2011 kl. 09:16 (UTC) ::Ekkert um kosningarnar, útkomuna eða viðbrögðin við þeim. Við verðum að herða okkur. Síðan þyrfti auðvitað að vera til grein um drögin að nýrri stjórnarskrá og í henni mætti undirstrika það sem aðskilur nýju og gömlu stjórnarskrána. --[[Kerfissíða:Framlög/89.160.147.231|89.160.147.231]] 19. janúar 2013 kl. 20:15 (UTC) == Að týna sér í aukaatriðum == Stundum er sagt að umræða á Íslandi eigi til að festast í aukaatriðum. Mér finnst þessi umfjöllun um mikilvægt efni (stjórnlagaráð og nýju stjórnarskrána) svolítið gott dæmi. Hér eru langar og óþarflega ítarlegar greinar um kosningarnar til stjórnlagaráðs; en svo lítil sem engin umfjöllun um sjálft stjórnlagaráðið eða nýju stjórnarskrána. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:47 (UTC) :Ég vil leggja til að við sameinum þessar greinar í 1-2 greinar um þetta efni, kannski með greinarheitinu sem er hér (Stjórnlagaþing á Íslandi 2011). Það má fella undir hana umfjöllun um þjóðfundinn og kosninguna í aðdragandanum, og þjóðaratkvæðagreiðsluna í kjölfarið. Svo mætti koma smá umfjöllun um efnisatriði nýju stjórnarskrárinnar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:51 (UTC) :Ég er sammála því að það þarf að setja þetta í betra samhengi með áherslu á að hverju var stefnt og hvað varð úr þessu öllu saman og til þess þarf góða yfirlitsgrein yfir allt ferlið, líklega þessa (en ætti að færa undir Stjórnalagaráð á Íslandi 2011 af því að það varð endanlegt heiti samkomunnar og öll vinna við drög að nýrri stjórnarskrá fór fram undir þeim formerkjum). Ég held að kosningar til stjórnlagaþings 2010 og þjóðaratkvæðagreiðslan 2012 verðskuldi þó einnig sér greinar fyrir ítarumfjöllun. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:31 (UTC) ::En hvað finnst þér um að vera með allan framboðslistann hér? Mér finnst listinn á mörkunum að teljast markverður. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:37 (UTC) :::Þetta er alveg á mörkunum að vera markvert. Á ensku Wikipediu yrði niðurstaðan eflaust sú að birta ekki allan listann heldur fjalla aðeins um þau framboð sem fengu einhverja athygli í sjálfstæðum heimildum. En vissulega uppfyllti allt þetta fólk formkröfur til þess að vera opinberlega í framboði. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 12:28 (UTC) 8kyrafxphd9vuusr1o2ymbk6hrua1k3 1966233 1966178 2026-06-06T14:58:24Z Akigka 183 Nýr hluti: /* Mætti bæta */ 1966233 wikitext text/x-wiki : Setti inn klausu um Stjórnlagaráðið, en það má e.t.v. skýra það betur. [[Notandi:Thvj|Thvj]] 10. júní 2011 kl. 09:16 (UTC) ::Ekkert um kosningarnar, útkomuna eða viðbrögðin við þeim. Við verðum að herða okkur. Síðan þyrfti auðvitað að vera til grein um drögin að nýrri stjórnarskrá og í henni mætti undirstrika það sem aðskilur nýju og gömlu stjórnarskrána. --[[Kerfissíða:Framlög/89.160.147.231|89.160.147.231]] 19. janúar 2013 kl. 20:15 (UTC) == Að týna sér í aukaatriðum == Stundum er sagt að umræða á Íslandi eigi til að festast í aukaatriðum. Mér finnst þessi umfjöllun um mikilvægt efni (stjórnlagaráð og nýju stjórnarskrána) svolítið gott dæmi. Hér eru langar og óþarflega ítarlegar greinar um kosningarnar til stjórnlagaráðs; en svo lítil sem engin umfjöllun um sjálft stjórnlagaráðið eða nýju stjórnarskrána. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:47 (UTC) :Ég vil leggja til að við sameinum þessar greinar í 1-2 greinar um þetta efni, kannski með greinarheitinu sem er hér (Stjórnlagaþing á Íslandi 2011). Það má fella undir hana umfjöllun um þjóðfundinn og kosninguna í aðdragandanum, og þjóðaratkvæðagreiðsluna í kjölfarið. Svo mætti koma smá umfjöllun um efnisatriði nýju stjórnarskrárinnar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:51 (UTC) :Ég er sammála því að það þarf að setja þetta í betra samhengi með áherslu á að hverju var stefnt og hvað varð úr þessu öllu saman og til þess þarf góða yfirlitsgrein yfir allt ferlið, líklega þessa (en ætti að færa undir Stjórnalagaráð á Íslandi 2011 af því að það varð endanlegt heiti samkomunnar og öll vinna við drög að nýrri stjórnarskrá fór fram undir þeim formerkjum). Ég held að kosningar til stjórnlagaþings 2010 og þjóðaratkvæðagreiðslan 2012 verðskuldi þó einnig sér greinar fyrir ítarumfjöllun. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:31 (UTC) ::En hvað finnst þér um að vera með allan framboðslistann hér? Mér finnst listinn á mörkunum að teljast markverður. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:37 (UTC) :::Þetta er alveg á mörkunum að vera markvert. Á ensku Wikipediu yrði niðurstaðan eflaust sú að birta ekki allan listann heldur fjalla aðeins um þau framboð sem fengu einhverja athygli í sjálfstæðum heimildum. En vissulega uppfyllti allt þetta fólk formkröfur til þess að vera opinberlega í framboði. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 12:28 (UTC) == Mætti bæta == Það vantar lengri og ítarlegri inngang. Svo vantar sárlega betri umfjöllun um störf nefndarinnar og tillögurnar sjálfar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 14:58 (UTC) l5l9y42qimcafju26syibrun7gnwxi7 1966242 1966233 2026-06-06T16:11:43Z Akigka 183 /* Að týna sér í aukaatriðum */ Svar 1966242 wikitext text/x-wiki : Setti inn klausu um Stjórnlagaráðið, en það má e.t.v. skýra það betur. [[Notandi:Thvj|Thvj]] 10. júní 2011 kl. 09:16 (UTC) ::Ekkert um kosningarnar, útkomuna eða viðbrögðin við þeim. Við verðum að herða okkur. Síðan þyrfti auðvitað að vera til grein um drögin að nýrri stjórnarskrá og í henni mætti undirstrika það sem aðskilur nýju og gömlu stjórnarskrána. --[[Kerfissíða:Framlög/89.160.147.231|89.160.147.231]] 19. janúar 2013 kl. 20:15 (UTC) == Að týna sér í aukaatriðum == Stundum er sagt að umræða á Íslandi eigi til að festast í aukaatriðum. Mér finnst þessi umfjöllun um mikilvægt efni (stjórnlagaráð og nýju stjórnarskrána) svolítið gott dæmi. Hér eru langar og óþarflega ítarlegar greinar um kosningarnar til stjórnlagaráðs; en svo lítil sem engin umfjöllun um sjálft stjórnlagaráðið eða nýju stjórnarskrána. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:47 (UTC) :Ég vil leggja til að við sameinum þessar greinar í 1-2 greinar um þetta efni, kannski með greinarheitinu sem er hér (Stjórnlagaþing á Íslandi 2011). Það má fella undir hana umfjöllun um þjóðfundinn og kosninguna í aðdragandanum, og þjóðaratkvæðagreiðsluna í kjölfarið. Svo mætti koma smá umfjöllun um efnisatriði nýju stjórnarskrárinnar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:51 (UTC) :Ég er sammála því að það þarf að setja þetta í betra samhengi með áherslu á að hverju var stefnt og hvað varð úr þessu öllu saman og til þess þarf góða yfirlitsgrein yfir allt ferlið, líklega þessa (en ætti að færa undir Stjórnalagaráð á Íslandi 2011 af því að það varð endanlegt heiti samkomunnar og öll vinna við drög að nýrri stjórnarskrá fór fram undir þeim formerkjum). Ég held að kosningar til stjórnlagaþings 2010 og þjóðaratkvæðagreiðslan 2012 verðskuldi þó einnig sér greinar fyrir ítarumfjöllun. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:31 (UTC) ::En hvað finnst þér um að vera með allan framboðslistann hér? Mér finnst listinn á mörkunum að teljast markverður. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 11:37 (UTC) :::Þetta er alveg á mörkunum að vera markvert. Á ensku Wikipediu yrði niðurstaðan eflaust sú að birta ekki allan listann heldur fjalla aðeins um þau framboð sem fengu einhverja athygli í sjálfstæðum heimildum. En vissulega uppfyllti allt þetta fólk formkröfur til þess að vera opinberlega í framboði. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 12:28 (UTC) ::::Mætti kannski gera samantekt og minnast á einhver þeirra sem ekki náðu kjöri? (t.d. [[Eyjólfur Ármannsson]], [[Stefán Pálsson]], [[Illugi Jökulsson]], [[Sturla Jónsson]], [[Hjalti Hugason]], o.s.frv.) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 16:11 (UTC) == Mætti bæta == Það vantar lengri og ítarlegri inngang. Svo vantar sárlega betri umfjöllun um störf nefndarinnar og tillögurnar sjálfar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 14:58 (UTC) llnu0x3k4v4bzaeojj4kiijtmuwtuaf 0 108783 1966290 1864205 2026-06-07T00:05:38Z TKSnaevarr 53243 1966290 wikitext text/x-wiki [[File:Bundesarchiv_B_145_Bild-F051673-0059,_Adolf_Hitler_und_Eva_Braun_auf_dem_Berghof.jpg|thumb|right|Hitler og Blondi, og [[Eva Braun]] (1942)]] '''Blondi''' ([[1941]] – [[30. apríl]] [[1945]]) var [[hundur]] [[Adolf Hitler|Adolfs Hitler]]. Blondi var [[þýskur fjárhundur]], sem voru dálætis hundar Hitlers og var gefin honum sem gjöf af [[Martin Bormann]] árið 1941. Samkvæmt vitnum var Hitler afar hrifinn af Blondi og leyfði henni að sofa inn í svefnherberginu sínu eða hreinlega uppi í rúmi sínu. Blondi dó þegar læknir Hitlers gaf henni [[Blásýra|blásýru]] í matinn en Hitler grunaði [[Heinrich Himmler|Himmler]] (sem gaf honum blásýruna í gjöf) um græsku og vildi sjá hvort blásýran virkaði. Blásýran virkaði og Blondi dó og Hitler varð, samkvæmt vitnum, afar sorgmæddur og grét yfir Blondi því það var uppáhalds hundurinn hans. == Blondi í nasistaáróðri == Hitler notaði Blondi mikið í áróðri til að sýna að hann væri dýravinur og þætti vænt um dýr. Fræg voru spjöld og plaköt í Þýskalandi með Hitler og hundinum sínum þar sem undir stóð „Hitler und Blondi, der Nazihund“" sem útlegst á íslensku „Hitler og nasistahundurinn Blondi“ == Heimildir == * {{Wpheimild|tungumál = en|titill = Blondi|mánuðurskoðað = 2. ágúst|árskoðað = 2012}} [[Flokkur:Hundar]] bf7firl8ty9ror0fssyskhojh9pzo5w 0 111158 1966297 1955900 2026-06-07T02:14:43Z TKSnaevarr 53243 1966297 wikitext text/x-wiki '''Þjóðskjalavörður''' er [[embættismaður]] og er forstöðumaður [[Þjóðskjalasafn Íslands|Þjóðskjalasafns Íslands]]. Embættið var stofnað með lögum um Þjóðskjalasafn Íslands árið 1915 og leysti af hólmi embætti landsskjalavarðar, en það embætti var stofnað árið 1899. Þeir sem hafa gegnt embættinu: * 1915-1924 [[Jón Þorkelsson forni]], áður landsskjalavörður frá 1899 * 1924-1935 [[Hannes Þorsteinsson]] * 1935-1957 [[Barði Guðmundsson]] * 1957-1968 [[Stefán Pjetursson]] * 1968-1984 [[Bjarni Vilhjálmsson]] * 1984-2012 [[Ólafur Ásgeirsson]] * 2012-2019 [[Eiríkur G. Guðmundsson]] *2019- [[Hrefna Róbertsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://skjalasafn.is/frettir/hrefna_robertsdottur_skipud_thjodskjalavordur|title=Hrefna Róbertsdóttir skipuð þjóðskjalavörður|last=|first=|date=2019-03-11|website=Þjóðskjalasafn Íslands {{!}} The National Archives of Iceland|language=is|archive-url=https://web.archive.org/web/20190621234741/https://skjalasafn.is/frettir/hrefna_robertsdottur_skipud_thjodskjalavordur|archive-date=2019-06-21|access-date=2019-06-21|url-status=dead}}</ref> == Tengill == * [http://brunnur.stjr.is/mrn/logogregl.nsf/FF6C260B2319251D002567BA004D88CB/A7F78CCBD681CDF0002569BC004DF88B?OpenDocument Erindisbréf fyrir þjóðskjalavörð] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305031133/http://brunnur.stjr.is/mrn/logogregl.nsf/FF6C260B2319251D002567BA004D88CB/A7F78CCBD681CDF0002569BC004DF88B?OpenDocument |date=2016-03-05 }}. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir embættismenn]] [[Flokkur:Skjalasöfn]] 55ddmw16hkbiqgjjpepom14891hgbn7 1966300 1966297 2026-06-07T02:15:50Z TKSnaevarr 53243 1966300 wikitext text/x-wiki '''Þjóðskjalavörður''' er [[embættismaður]] og er forstöðumaður [[Þjóðskjalasafn Íslands|Þjóðskjalasafns Íslands]]. Embættið var stofnað með lögum um Þjóðskjalasafn Íslands árið 1915 og leysti af hólmi embætti landsskjalavarðar, en það embætti var stofnað árið 1899. Þeir sem hafa gegnt embættinu: * 1915-1924 [[Jón Þorkelsson forni]], áður landsskjalavörður frá 1899 * 1924-1935 [[Hannes Þorsteinsson]] * 1935-1957 [[Barði Guðmundsson (þjóðskjalavörður)|Barði Guðmundsson]] * 1957-1968 [[Stefán Pjetursson]] * 1968-1984 [[Bjarni Vilhjálmsson]] * 1984-2012 [[Ólafur Ásgeirsson]] * 2012-2019 [[Eiríkur G. Guðmundsson]] *2019- [[Hrefna Róbertsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://skjalasafn.is/frettir/hrefna_robertsdottur_skipud_thjodskjalavordur|title=Hrefna Róbertsdóttir skipuð þjóðskjalavörður|last=|first=|date=2019-03-11|website=Þjóðskjalasafn Íslands {{!}} The National Archives of Iceland|language=is|archive-url=https://web.archive.org/web/20190621234741/https://skjalasafn.is/frettir/hrefna_robertsdottur_skipud_thjodskjalavordur|archive-date=2019-06-21|access-date=2019-06-21|url-status=dead}}</ref> == Tengill == * [http://brunnur.stjr.is/mrn/logogregl.nsf/FF6C260B2319251D002567BA004D88CB/A7F78CCBD681CDF0002569BC004DF88B?OpenDocument Erindisbréf fyrir þjóðskjalavörð] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305031133/http://brunnur.stjr.is/mrn/logogregl.nsf/FF6C260B2319251D002567BA004D88CB/A7F78CCBD681CDF0002569BC004DF88B?OpenDocument |date=2016-03-05 }}. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir embættismenn]] [[Flokkur:Skjalasöfn]] i9abbuxwwryl5ueqihvsvq3u5ly5exm 1966301 1966300 2026-06-07T02:16:10Z TKSnaevarr 53243 1966301 wikitext text/x-wiki '''Þjóðskjalavörður''' er [[embættismaður]] og er forstöðumaður [[Þjóðskjalasafn Íslands|Þjóðskjalasafns Íslands]]. Embættið var stofnað með lögum um Þjóðskjalasafn Íslands árið 1915 og leysti af hólmi embætti landsskjalavarðar, en það embætti var stofnað árið 1899. Þeir sem hafa gegnt embættinu: * 1915-1924 [[Jón Þorkelsson forni]], áður landsskjalavörður frá 1899 * 1924-1935 [[Hannes Þorsteinsson]] * 1935-1957 [[Barði Guðmundsson (þjóðskjalavörður)|Barði Guðmundsson]] * 1957-1968 [[Stefán Pjetursson]] * 1968-1984 [[Bjarni Vilhjálmsson]] * 1984-2012 [[Ólafur Ásgeirsson]] * 2012-2019 [[Eiríkur G. Guðmundsson]] *2019- [[Hrefna Róbertsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://skjalasafn.is/frettir/hrefna_robertsdottur_skipud_thjodskjalavordur|title=Hrefna Róbertsdóttir skipuð þjóðskjalavörður|last=|first=|date=2019-03-11|website=Þjóðskjalasafn Íslands {{!}} The National Archives of Iceland|language=is|archive-url=https://web.archive.org/web/20190621234741/https://skjalasafn.is/frettir/hrefna_robertsdottur_skipud_thjodskjalavordur|archive-date=2019-06-21|access-date=2019-06-21|url-status=dead}}</ref> == Tengill == * [http://brunnur.stjr.is/mrn/logogregl.nsf/FF6C260B2319251D002567BA004D88CB/A7F78CCBD681CDF0002569BC004DF88B?OpenDocument Erindisbréf fyrir þjóðskjalavörð] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305031133/http://brunnur.stjr.is/mrn/logogregl.nsf/FF6C260B2319251D002567BA004D88CB/A7F78CCBD681CDF0002569BC004DF88B?OpenDocument |date=2016-03-05 }}. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Þjóðskjalaverðir| ]] [[Flokkur:Skjalasöfn]] m4xh7tp62ndszbzknndutof7nkul6bs 5 112835 1966321 1965487 2026-06-07T11:25:52Z Snævar 16586 /* Það vantar einhver nafnarými */ Svar 1966321 wikitext text/x-wiki ==Nafn(a)rými?== Ég hallaðist fyrst að nafnrými, en eftir tölvupóstsamskipti við Tölvuorðasafnið, ákvað ég að notast við nafnarými. Ég veit svosem ekki hvers vegna, e.t.v. eru bæði nöfnum jafngild. Hvað finnst ykkur? --[[Notandi:Jabbi|Jabbi]] ([[Notandaspjall:Jabbi|spjall]]) 10. desember 2012 kl. 16:05 (UTC) :Ég hef enga sérstaka skoðun á því. Orðið nafnrými kemur fyrir hér og þar í notendaviðmótinu þannig að ég notaði það bara en ef það eru einhver rök fyrir hinu þá er lítið mál að breyta því. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 10. desember 2012 kl. 16:21 (UTC) :: Ef ég skil þetta hugtak eins og það er notað í [[:en:Namespace_(computer_science)|tölvunarfræði]] rétt (sem er alls ekki víst að ég geri) þá er fleirtalan rétt. Nafnarými semsagt. --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 12. desember 2012 kl. 11:05 (UTC) ::: Já, ég held að ég skilji það með sama máta ;) --[[Notandi:Jabbi|Jabbi]] ([[Notandaspjall:Jabbi|spjall]]) 17. desember 2012 kl. 04:08 (UTC) == Það vantar einhver nafnarými == Sé að það vantar að minnsta kosti <code>module</code> nafnrýmið hérna á listann. Hissa að það var ekki þýtt eins og allt annað, þið kallið það skriftur allstaðar sýnist mér. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 4. júní 2026 kl. 21:06 (UTC) :Ætti frekar að vera sniðmát. Bætti orðinu skrifta við sjálfur og er ekki sammála því í dag. Skrifta er þýðing á [[mw:Extension:Scribunto]], segir ekkert um nafnrýmið og hefur sterka biblíu merkingu. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) afec71c1zciuzj1lahva7bmfq631zh2 0 120050 1966235 1688901 2026-06-06T15:32:34Z Berserkur 10188 1966235 wikitext text/x-wiki {{Háskóli| Nafn=Háskólinn á Hólum| Merki=| Stofnár=2007| Gerð=Ríkisháskóli| Rektor=Erla Björk Örnólfsdóttir| Nemendur=210| Staður=Hólar í Hjaltadal| Land=Ísland| Vefsíða=http://www.holar.is| }} {{Hreingera}} '''Hólaskóli – Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum. == Saga == Um miðja 11. öld bjó á Hólum Oxi Hjaltason af ætt Hofsverja. Hann lét gera kirkju mikla. Um 1100 átti Illugi Bjarnason jörðina. Þegar ákveðið var að stofna biskupsstól á Norðurlandi, gaf hann Hóla til biskupsseturs. Fyrsti biskupinn á Hólum var Jón Ögmundsson helgi. Hann tók vígslu árið 1106. Jón hélt skóla á staðnum fyrir prestsefni. Skólinn var kallaður [[Hólaskóli]] og má segja að þetta hafi verið háskóli þess tíma. Viðfangsefnin voru fjölbreytt. Fór mikið frægðarorð af skólahaldi hans og kirkjustjórn. Rætur Hólaskóla nútímans teygja sig langt aftur í tímann eða allt til ársins 1106. Frá tíð Jóns Ögmundssonar er orðtakið, sem síðan hefur lifað á vörum Íslendinga; heim að Hólum. === Höfuðstaður Norðurlands === Á sjö alda tímabili voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, enda starfræktur þar skóli lengst af. Mikill auður safnaðist að Hólum. Þegar veldi biskupsstólsins var sem mest á fyrri hluta 16. aldar, átti hann 352 jarðir og var það um 1/4 af öllum jörðum í Norðlendingafjórðungi. Þá átti Hólastóll víða rekaítök og önnur hlunnindi. === Biskuparnir === Alls sátu 36 biskupar á Hólum, 23 í kaþólskum sið og 13 í lútherskum. Má þar nefna Jón Ögmundarson helga (1106-1121), Guðmund Arason góða (1203-1237), Auðun rauða Þorbergsson (1313-1322), Jón Arason (1524-1550) og Guðbrand Þorláksson (1571-1627) og Gísla Magnússon (1755-1779). Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar. Vígslubiskupsembættið var stofnað 1910. Vígslubiskup hefur setið á Hólum frá 1986, er hr. Sigurður Guðmundsson þáverandi vígslubiskup flutti á staðinn. Hr. Bolli Þ. Gústavsson tók við af Sigurði og núverandi vígslubiskup Hólastiftis er hr. Jón Aðalsteinn Baldvinsson og tók hann við embættinu í júní 2003. Guðmundur Arason hinn góði var þekktastur fyrir að eiga í stöðugum deilum við voldugustu höfðingjaættir landsins. Mikið orð fór af honum fyrir ölmusugjafir, bænahald og lækningar. Gvendarskál er sylla í Hólabyrðu, fjallinu fyrir ofan Hóla. Sagt er að Guðmundur góði hafi farið þangað reglulega og beðist fyrir. Fornt altari er í Gvendarskál. Gvendarbrunnur er í túninu framan við kirkjuna. Jón Arason var síðasti kaþólski biskupinn á Íslandi og barðist hart gegn siðaskiptunum. Hann var hálshöggvinn í Skálholti ásamt tveimur sonum sínum 7. nóvember 1550 og markaði það endalok kaþólsku kirkjunnar á Íslandi. Jón var höfðingi í lund og eitt mesta skáld sinnar tíðar. Til minningar um Jón var reistur turn við Hóladómkirkju árið 1950. Guðbrandur Þorláksson er þekktastur fyrir bókaútgáfu sína. Guðbrandur gaf út fyrstu biblíuna á íslenska tungu 1584 og á útgáfa hennar stóran þátt í að íslenskan varðveittist. Guðbrandur var vísindamaður og reiknaði m.a. út hnattstöðu Hóla. Honum hefur stundum verið líkt við Leonardo Da Vinci. Á hans tímum má búast við að margt hafi verið íhugað og skeggrætt í hinum forna Hólaskóla. === Búnaðarskólinn 1882 === Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum sem hefur starfað nær óslitið síðan. Hlutverk skólans hefur breyst í tímans rás og skólinn hefur lagað sig að breyttum aðstæðum. Námið miðar að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútíma landbúnaðar. Árið 1999 fékk skólinn aftur hið upphaflega nafn, Hólaskóli. === Háskólastofnun 2003 === Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á undanförnum árum hefur vísindastarf skólans eflst verulega samhliða námsframboði. Samningar hafa verið gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur hafa unnið framhaldsverkefni til M.Sc. prófs undir leiðsögn kennara skólans. Heimild skólans til að starfa sem háskólastofnun er honum mjög mikilvæg og markar tímamót í sögu hans. === 900 ár === Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið, þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin eru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Lögin styrkja starf skólans mjög mikið og auka tækifæri hans til að þróast enn frekar. Með lögunum fær skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. === Nýtt ráðuneyti 2008 === Háskólinn á Hólum flyst frá landbúnaðarráðuneyti yfir í ráðuneyti menntamála. Viðurkenning fræðasviða 2007 Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Ný löggjöf 2013 === Hinn 1. júlí 2013 tóku gildi ný lög um opinbera háskóla og frá og með þeim degi heyra málaefni Hólaskóla - Háskólans á Hólum undir þau. Á sama tíma féllu lög um búnaðarfræðslu úr gildi. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Staðnám eða fjarnám með staðbundnum lotum - blandað nám Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. ==== Annir og stuttannir ==== Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á Sauðárkróki. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta heima á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [http://www.holar.is/ Vefur Hólaskóla] {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] 3c0czyx1reg8wvfe6zlakvdkdf3p2fw 1966254 1966235 2026-06-06T17:27:52Z Akigka 183 breyti og tók út upplýsingar sem eru betri í greinum um Hólaskóla og Hólabiskup 1966254 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn=Háskólinn á Hólum | Merki= | Stofnár=2007 | Gerð=Ríkisháskóli | Rektor=Hólmfríður Sveinsdóttir | Nemendur=210 | Staður=Hólar í Hjaltadal | Land=Ísland | Vefsíða=https://holar.is }} {{Hreingera}} '''Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar [[Bændaskólinn á Hólum]] (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að [[Hólabiskup|biskupsembættið á Hólum]] var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008. Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum skyldi sameinast [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/althingi_samthykkir_haskolasamstaedu_haskola_islands_og_haskolans_a_holum|title=Alþingi samþykkir háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum|date=4. júní 2026|website=Háskóli Íslands}}</ref> Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/hi_og_haskolinn_a_holum_semja_um_stjornskipan_haskolasamstaedu|title=HÍ og Háskólinn á Hólum semja um stjórnskipan háskólasamstæðu|date=24. maí 2024|website=Háskóli Íslands}}</ref> == Saga == [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] var stofnaður af [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] Hólabiskup sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur [[biskup Íslands|biskups Íslands]] sett niður í [[Reykjavík]]. === Búnaðarskólinn 1882 === {{aðalgrein|Bændaskólinn á Hólum}} Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám. Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans. Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Aðildarháskóli HÍ === Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á Sauðárkróki. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta heima á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [https://holar.is/ Vefur Hólaskóla] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Skagafjörður]] mydlo8oj27h6lkc0qworfgd7rpor46s 1966255 1966254 2026-06-06T17:28:31Z Akigka 183 Akigka færði [[Hólaskóli (háskóli)]] á [[Háskólinn á Hólum]] yfir tilvísun: Algengari titill 1966254 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn=Háskólinn á Hólum | Merki= | Stofnár=2007 | Gerð=Ríkisháskóli | Rektor=Hólmfríður Sveinsdóttir | Nemendur=210 | Staður=Hólar í Hjaltadal | Land=Ísland | Vefsíða=https://holar.is }} {{Hreingera}} '''Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar [[Bændaskólinn á Hólum]] (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að [[Hólabiskup|biskupsembættið á Hólum]] var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008. Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum skyldi sameinast [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/althingi_samthykkir_haskolasamstaedu_haskola_islands_og_haskolans_a_holum|title=Alþingi samþykkir háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum|date=4. júní 2026|website=Háskóli Íslands}}</ref> Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/hi_og_haskolinn_a_holum_semja_um_stjornskipan_haskolasamstaedu|title=HÍ og Háskólinn á Hólum semja um stjórnskipan háskólasamstæðu|date=24. maí 2024|website=Háskóli Íslands}}</ref> == Saga == [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] var stofnaður af [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] Hólabiskup sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur [[biskup Íslands|biskups Íslands]] sett niður í [[Reykjavík]]. === Búnaðarskólinn 1882 === {{aðalgrein|Bændaskólinn á Hólum}} Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám. Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans. Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Aðildarháskóli HÍ === Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á Sauðárkróki. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta heima á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [https://holar.is/ Vefur Hólaskóla] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Skagafjörður]] mydlo8oj27h6lkc0qworfgd7rpor46s 1966258 1966255 2026-06-06T17:33:53Z Akigka 183 1966258 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn=Háskólinn á Hólum | Merki= | Stofnár=2007 | Gerð=Ríkisháskóli | Rektor=Hólmfríður Sveinsdóttir | Nemendur=210 | Staður=Hólar í Hjaltadal | Land=Ísland | Vefsíða=https://holar.is }} {{Hreingera}} [[Mynd:Church_in_Hólar_with_Hólar_University_College_in_the_background.jpg|thumb|Dómkirkjan á Hólum með gamla skólahúsið í baksýn.]] '''Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar [[Bændaskólinn á Hólum]] (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að [[Hólabiskup|biskupsembættið á Hólum]] var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008. Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum skyldi sameinast [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/althingi_samthykkir_haskolasamstaedu_haskola_islands_og_haskolans_a_holum|title=Alþingi samþykkir háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum|date=4. júní 2026|website=Háskóli Íslands}}</ref> Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/hi_og_haskolinn_a_holum_semja_um_stjornskipan_haskolasamstaedu|title=HÍ og Háskólinn á Hólum semja um stjórnskipan háskólasamstæðu|date=24. maí 2024|website=Háskóli Íslands}}</ref> == Saga == [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] var stofnaður af [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] Hólabiskup sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur [[biskup Íslands|biskups Íslands]] sett niður í [[Reykjavík]]. === Búnaðarskólinn 1882 === {{aðalgrein|Bændaskólinn á Hólum}} Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám. Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans. Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Aðildarháskóli HÍ === Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á Sauðárkróki. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta heima á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [https://holar.is/ Vefur Hólaskóla] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Skagafjörður]] sg06kxm34086z9nxrhmu3o9fyfr50yf 1966259 1966258 2026-06-06T17:39:01Z Akigka 183 /* Saga */ 1966259 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn=Háskólinn á Hólum | Merki= | Stofnár=2007 | Gerð=Ríkisháskóli | Rektor=Hólmfríður Sveinsdóttir | Nemendur=210 | Staður=Hólar í Hjaltadal | Land=Ísland | Vefsíða=https://holar.is }} {{Hreingera}} [[Mynd:Church_in_Hólar_with_Hólar_University_College_in_the_background.jpg|thumb|Dómkirkjan á Hólum með gamla skólahúsið í baksýn.]] '''Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar [[Bændaskólinn á Hólum]] (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að [[Hólabiskup|biskupsembættið á Hólum]] var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008. Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum skyldi sameinast [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/althingi_samthykkir_haskolasamstaedu_haskola_islands_og_haskolans_a_holum|title=Alþingi samþykkir háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum|date=4. júní 2026|website=Háskóli Íslands}}</ref> Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/hi_og_haskolinn_a_holum_semja_um_stjornskipan_haskolasamstaedu|title=HÍ og Háskólinn á Hólum semja um stjórnskipan háskólasamstæðu|date=24. maí 2024|website=Háskóli Íslands}}</ref> == Saga == [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] var stofnaður af [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] Hólabiskup árið 1106 sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur [[biskup Íslands|biskups Íslands]] sett niður í [[Reykjavík]]. === Búnaðarskólinn 1882 === {{aðalgrein|Bændaskólinn á Hólum}} Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám. Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans. Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Aðildarháskóli HÍ === Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á Sauðárkróki. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta heima á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [https://holar.is/ Vefur Hólaskóla] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Skagafjörður]] f60i6cskq9xlsf7epubcg0tiukhn5uy 1966260 1966259 2026-06-06T17:41:08Z Akigka 183 /* Fiskeldis- og fiskalíffræðideild */ 1966260 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn=Háskólinn á Hólum | Merki= | Stofnár=2007 | Gerð=Ríkisháskóli | Rektor=Hólmfríður Sveinsdóttir | Nemendur=210 | Staður=Hólar í Hjaltadal | Land=Ísland | Vefsíða=https://holar.is }} {{Hreingera}} [[Mynd:Church_in_Hólar_with_Hólar_University_College_in_the_background.jpg|thumb|Dómkirkjan á Hólum með gamla skólahúsið í baksýn.]] '''Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar [[Bændaskólinn á Hólum]] (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að [[Hólabiskup|biskupsembættið á Hólum]] var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008. Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum skyldi sameinast [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/althingi_samthykkir_haskolasamstaedu_haskola_islands_og_haskolans_a_holum|title=Alþingi samþykkir háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum|date=4. júní 2026|website=Háskóli Íslands}}</ref> Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/hi_og_haskolinn_a_holum_semja_um_stjornskipan_haskolasamstaedu|title=HÍ og Háskólinn á Hólum semja um stjórnskipan háskólasamstæðu|date=24. maí 2024|website=Háskóli Íslands}}</ref> == Saga == [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] var stofnaður af [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] Hólabiskup árið 1106 sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur [[biskup Íslands|biskups Íslands]] sett niður í [[Reykjavík]]. === Búnaðarskólinn 1882 === {{aðalgrein|Bændaskólinn á Hólum}} Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám. Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans. Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Aðildarháskóli HÍ === Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta heima á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [https://holar.is/ Vefur Hólaskóla] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Skagafjörður]] 1g3tf9aquyp3a0dhmkfe2sa58xo2t1m 1966261 1966260 2026-06-06T17:41:25Z Akigka 183 /* Hestafræðideild */ 1966261 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn=Háskólinn á Hólum | Merki= | Stofnár=2007 | Gerð=Ríkisháskóli | Rektor=Hólmfríður Sveinsdóttir | Nemendur=210 | Staður=Hólar í Hjaltadal | Land=Ísland | Vefsíða=https://holar.is }} {{Hreingera}} [[Mynd:Church_in_Hólar_with_Hólar_University_College_in_the_background.jpg|thumb|Dómkirkjan á Hólum með gamla skólahúsið í baksýn.]] '''Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar [[Bændaskólinn á Hólum]] (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að [[Hólabiskup|biskupsembættið á Hólum]] var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008. Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum skyldi sameinast [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/althingi_samthykkir_haskolasamstaedu_haskola_islands_og_haskolans_a_holum|title=Alþingi samþykkir háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum|date=4. júní 2026|website=Háskóli Íslands}}</ref> Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/hi_og_haskolinn_a_holum_semja_um_stjornskipan_haskolasamstaedu|title=HÍ og Háskólinn á Hólum semja um stjórnskipan háskólasamstæðu|date=24. maí 2024|website=Háskóli Íslands}}</ref> == Saga == [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] var stofnaður af [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] Hólabiskup árið 1106 sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur [[biskup Íslands|biskups Íslands]] sett niður í [[Reykjavík]]. === Búnaðarskólinn 1882 === {{aðalgrein|Bændaskólinn á Hólum}} Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám. Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans. Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Aðildarháskóli HÍ === Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta heima á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [https://holar.is/ Vefur Hólaskóla] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Skagafjörður]] 4y88tm5os78w4ahco49tavdtivioj2v 1966262 1966261 2026-06-06T17:42:05Z Akigka 183 /* Hestafræðideild */ 1966262 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn=Háskólinn á Hólum | Merki= | Stofnár=2007 | Gerð=Ríkisháskóli | Rektor=Hólmfríður Sveinsdóttir | Nemendur=210 | Staður=Hólar í Hjaltadal | Land=Ísland | Vefsíða=https://holar.is }} {{Hreingera}} [[Mynd:Church_in_Hólar_with_Hólar_University_College_in_the_background.jpg|thumb|Dómkirkjan á Hólum með gamla skólahúsið í baksýn.]] '''Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar [[Bændaskólinn á Hólum]] (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að [[Hólabiskup|biskupsembættið á Hólum]] var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008. Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum skyldi sameinast [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/althingi_samthykkir_haskolasamstaedu_haskola_islands_og_haskolans_a_holum|title=Alþingi samþykkir háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum|date=4. júní 2026|website=Háskóli Íslands}}</ref> Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/hi_og_haskolinn_a_holum_semja_um_stjornskipan_haskolasamstaedu|title=HÍ og Háskólinn á Hólum semja um stjórnskipan háskólasamstæðu|date=24. maí 2024|website=Háskóli Íslands}}</ref> == Saga == [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] var stofnaður af [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] Hólabiskup árið 1106 sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur [[biskup Íslands|biskups Íslands]] sett niður í [[Reykjavík]]. === Búnaðarskólinn 1882 === {{aðalgrein|Bændaskólinn á Hólum}} Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám. Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans. Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Aðildarháskóli HÍ === Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [https://holar.is/ Vefur Hólaskóla] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Skagafjörður]] svdfmzrui98y7qv8cjv9d49khx3ftr5 1966263 1966262 2026-06-06T17:46:34Z Akigka 183 1966263 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn=Háskólinn á Hólum | Merki= | Stofnár=2007 | Gerð=Ríkisháskóli | Rektor=Hólmfríður Sveinsdóttir | Nemendur=210 | Staður=Hólar í Hjaltadal | Land=Ísland | Vefsíða=https://holar.is }} {{Hreingera}} [[Mynd:Church_in_Hólar_with_Hólar_University_College_in_the_background.jpg|thumb|Dómkirkjan á Hólum með gamla skólahúsið í baksýn.]] '''Háskólinn á Hólum''' er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar [[Bændaskólinn á Hólum]] (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að [[Hólabiskup|biskupsembættið á Hólum]] var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008. Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum yrði hluti af háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/althingi_samthykkir_haskolasamstaedu_haskola_islands_og_haskolans_a_holum|title=Alþingi samþykkir háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum|date=4. júní 2026|website=Háskóli Íslands}}</ref> Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.<ref>{{cite web|url=https://hi.is/frettir/hi_og_haskolinn_a_holum_semja_um_stjornskipan_haskolasamstaedu|title=HÍ og Háskólinn á Hólum semja um stjórnskipan háskólasamstæðu|date=24. maí 2024|website=Háskóli Íslands}}</ref> == Saga == [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólaskóli]] var stofnaður af [[Jón Ögmundsson|Jóni Ögmundssyni]] Hólabiskup árið 1106 sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur [[biskup Íslands|biskups Íslands]] sett niður í [[Reykjavík]]. === Búnaðarskólinn 1882 === {{aðalgrein|Bændaskólinn á Hólum}} Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám. Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans. Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum. === Háskóli 2007 === Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla. === Aðildarháskóli HÍ === Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum. == Deildir == === Ferðamáladeild === Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis. Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana. Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða. === Fiskeldis- og fiskalíffræðideild === Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði. Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands. Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]. === Hestafræðideild === Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi. Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta á Hólum. Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf). == Tenglar == * [https://holar.is/ Vefur Hólaskóla] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Háskólasnið}} {{S|2007}} [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Skagafjörður]] 5jnfbq99q8aziygrzlbcif07rzn8zaa 0 130500 1966298 1952331 2026-06-07T02:15:10Z TKSnaevarr 53243 1966298 wikitext text/x-wiki '''Jón Þorkelsson forni''' (16. apríl 1859 – 10. febrúar 1924) var forstöðumaður [[Landsskjalasafn]]s (Þjóðskjalasafns) til dauðadags 1924. Hann var stundum nefndur Jón Þorkelsson '''yngri''' til aðgreiningar frá [[Jón Þorkelsson (f. 1822)|Jóni Þorkelsssyni '''rektor''']] (1822-1904) <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3314814 Í minningu afreksmanns, Lesbók Morgunblaðsins, 18. september 1999]</ref>. Hann notaði skáldaheitið '''Fornólfur'''. Hann var fæddur árið 1859 í Ásum í [[Skaftártunga|Skaftártungu]], varð stúdent úr [[latínuskólinn|latínuskólanum]] í [[Reykjavík]] [[1882]] og lauk kandídatsprófi í norrænum fræðum frá [[Hafnarháskóli|Hafnarháskóla]] árið [[1886]] og doktorsprófi þaðan árið [[1888]]. Hann var ljóðskáld og gaf ljóð sín út undir nafninu Fornólfur. Árið 1923 kom út [[Vísnakver Fornólfs]]. Sonur Jóns forna var Guðbrandur Jónsson prófessor og bókavörður við Landsbókasafnið. ==Tilvísanir== {{reflist}} == Heimildir == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3314814 Í minningu afreksmanns, Lesbók Morgunblaðsins, 18. september 1999] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000519300 Guðbrandur Jónsson prófessor bókavörður við Landsbókasafnið] * [http://baekur.is/bok/000209818/Visnakver Vísnakver Fornólfs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203144402/http://baekur.is/bok/000209818/Visnakver |date=2018-12-03 }} {{fd|1859|1924}} [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Þjóðskjalaverðir]] m3qdu1v1byvwtfvvvc8ddc3jhrcj6vx 0 131138 1966236 1965462 2026-06-06T15:34:52Z Berserkur 10188 1966236 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** Yfir 41 lést í sprengingu sem varð í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. * [[7. júní]] - Þingkosningar verða í [[Armenía|Armeníu]]. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hefst. Mótið er haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. ===Júlí=== * [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinast. ===Ágúst=== * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ===Desember=== ===Ódagsett=== *Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna. ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] oyv3ieq9gzes0yyqicfpvgdmiw91q9i 1966266 1966236 2026-06-06T18:08:07Z Berserkur 10188 /* Júní */ 1966266 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** Yfir 41 lést í sprengingu sem varð í skíðabænum Crans Montana í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]] - Þingkosningar verða í [[Armenía|Armeníu]]. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hefst. Mótið er haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. ===Júlí=== * [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinast. ===Ágúst=== * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ===Desember=== ===Ódagsett=== *Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna. ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] bivdk5b1v4kp4y48xntdhc4ngeblmqh 0 139976 1966181 1960211 2026-06-06T13:17:22Z TKSnaevarr 53243 1966181 wikitext text/x-wiki {{Embættishafi | forskeyti = | nafn = Innósentíus 3. | mynd = Innozenz3.jpg | titill= [[File: C o a Inocentius III.png|Skjaldarmerki Innósentíusar 3.|45px]]<br/>[[Páfi]] | stjórnartíð_start = 8. janúar 1198 | stjórnartíð_end = 16. júlí 1216 | forveri = [[Selestínus 3.]] | eftirmaður = [[Honoríus 3.]] | myndatexti1 = Freska af Innósentíusi frá {{circa}} 1219. | fæddur = {{fæðingardagur|1161|2|22}} | fæðingarstaður = [[Gavignano]], [[Páfaríkið|Páfaríkinu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1216|7|16|1161|2|22}} | dánarstaður = [[Perugia]], Páfaríkinu | foreldrar = Trasimondo de' Conti di Segni og Clarissa Scotti | trúarbrögð = [[Rómversk-kaþólska kirkjan|Kaþólskur]] }} '''Innósentíus 3.''' (22. febrúar 1161 – 16. júlí 1216) var [[páfi]] frá 8. janúar 1198 til dauðadags. Hann fæddist undir nafninu '''Lotario dei Conti di Segni'''. Innósentíus var einn voldugasti og áhrifamesti páfi fyrr og síðar. Hann var mikill áhrifamaður í öllum kristnum ríkjum Evrópu og leit á sig sem yfirboðara evrópskra konunga. Innósentíus studdi miklar umbætur á uppbyggingu [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólsku kirkjunnar]] með úrskurðum sínum og með fjórða þinginu í Lateran-höll. Kirkjulög urðu fyrir vikið talsvert straumlínulagaðri. Innósentíus notfærði sér [[Bannfæring|bannfæringar]] og aðrar valdheimildir páfans til að neyða fursta og konunga til að hlýða skipunum sínum, en það tókst þó ekki alltaf. Innósentíus kallaði eftir því að kristnir menn færu í [[krossferðir]] gegn [[Márar|Márum]] á [[Spánn|Spáni]] og [[múslimar|múslimum]] í [[Landið helga|landinu helga]]. Auk þess skipaði hann krossferðir gegn [[Katarar|katörum]] í Suður-Frakklandi. Ein afdrifaríkasta ákvörðun Innósentíusar var að skipuleggja [[Fjórða krossferðin|fjórðu krossferðina]]. Upphaflega var ætlunin að ráðast á [[Jerúsalem]] í gegnum [[Egyptaland]] en óvæntar aðstæður leiddu til þess að krossfararnir settust þess í stað um [[Konstantínópel]] og hertóku borgina. Árásin gekk þvert gegn fyrirskipunum Innósentíusar og hann bannfærði krossfarana fyrir vikið, en þó sætti hann sig með semingi við útkomuna og leit á hana sem merki um vilja Guðs til að binda enda á [[Kirkjusundrungin|kirkjusundrungina]]. Til lengri tíma litið leiddu þessi atvik þó fremur til aukins rígs á milli [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólsku kirkjunnar]] og [[Rétttrúnaðarkirkjan|rétttrúnaðarkirkjunnar]].<ref>{{cite book|last=Moore|first=John|title=Pope Innocent III (1160/61-1216): To Root Up and to Plant|url=https://archive.org/details/popeinnocentiii10000moor|year=2003|publisher=Brill|location=Leiden, Boston|pages=[https://archive.org/details/popeinnocentiii10000moor/page/102 102]–134}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Commonscat|Innocentius III|Innósentíus 3.}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Páfi]] | frá = 1198 | til = 1216 | fyrir = [[Selestínus 3.]] | eftir = [[Honoríus 3.]] }} {{Töfluendir}} {{Páfar}} {{stubbur|æviágrip|trúarbrögð}} {{fd|1161|1216}} [[Flokkur:Páfar]] s2pczse097zwabnoku3e3i7hocte7zx 0 140670 1966291 1572504 2026-06-07T00:27:54Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Háskólinn á Hólum]] 1966291 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Háskólinn á Hólum]] p14mip3ua70jx0ma7o60ajjgv2su91e 0 142451 1966190 1924351 2026-06-06T13:38:29Z TKSnaevarr 53243 1966190 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Karl Dönitz | mynd = Bundesarchiv Bild 146-1976-127-06A, Karl Dönitz.jpg | myndatexti1 = Dönitz árið 1943. | titill= [[Ríkisforseti|Forseti Þýskalands]] | stjórnartíð_start = [[30. apríl]] [[1945]] | stjórnartíð_end = [[23. maí]] [[1945]] | kanslari = [[Joseph Goebbels]]<br>[[Lutz Schwerin von Krosigk]] | forveri = [[Adolf Hitler]] {{small|(sem ''[[Führer]]'')}} | eftirmaður = ''Hernám bandamanna'' | fæddur = [[16. september]] [[1891]] | fæðingarstaður = [[Grünau]], [[Berlín]], [[Prússland]]i, [[Þýska keisaradæmið|Þýska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1980|12|24|1891|9|16}} | dánarstaður = [[Aumühle]], [[Slésvík-Holtsetaland]]i, [[Vestur-Þýskaland]]i | orsök_dauða = | stjórnmálaflokkur = [[Nasistaflokkurinn]] | þekktur_fyrir = | starf = Flotaforingi | laun = | trúarbrögð = | maki = {{gifting|Ingeborg Weber|1916|1962|orsök=dó}} | börn = 3 | foreldrar = | heimasíða = | niðurmál = | hæð = | gælunafn = {{lang|de|Der Löwe}} (ljónið){{sfn|Haarr|2012|p=493}}<br />{{lang|de|Onkel Karl}} (Karl frændi){{sfn|Haarr|2012|p=493}} |undirskrift = Karl Doenitz signature.svg }} '''Karl Dönitz''' (16. september 1891 – 24. desember 1980) var þýskur flotaforingi sem stýrði þýska sjóhernum í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]]. Dönitz tók í stuttan tíma við af [[Adolf Hitler]] sem þjóðhöfðingi Þýskalands eftir dauða Hitlers. Dönitz hóf feril sinn í sjóher [[Þýska keisaraveldið|þýska keisaraveldisins]] fyrir [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldina]]. Árið 1918 var hann settur við stjórn kafbátsins SM UB-68 en breski herinn sökkti kafbátnum stuttu síðar og tók Dönitz til fanga. Á meðan Dönitz var stríðsfangi þróaði hann hertækni sem hann átti síðar eftir að kalla ''Rudeltaktik''.<ref>Dönitz, Karl. ''Memoirs''.</ref> Í byrjun seinni heimsstyrjaldarinnar var Dönitz yfirmaður kafbáta í þýska sjóhernum (''Kriegsmarine''). Hann tók þátt í því að gera þýska kafbátaflotann þann stærsta í heimi í andstöðu við [[Versalasamningurinn|Versalasamninginn]].<ref>{{Tímarit.is|1062677|Maðurinn sem stjórnar kafbátahernaði Þjóðverja|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=28. júlí 1942|blaðsíða=5-6}}</ref> Í janúar 1943 var Dönitz gerður að stórflotaforingja og tók við af [[Erich Raeder]] sem yfirmaður þýska flotans. Þann 30. apríl 1945, eftir dauða Adolfs Hitler, var Dönitz lýstur eftirmaður hans og [[Ríkisforseti|forseti Þýskalands]] í samræmi við erfðaskrá Hitlers. Hann varð jafnframt yfirmaður þýska hersins. Til að byrja með skipaði Dönitz þýska hernum að berjast áfram til þess að flotinn hefði meiri tíma til að framkvæma [[Hannibalsaðgerðin]]a svokölluðu til að bjarga þýskum hermönnum og borgurum sem [[rauði herinn]] var búinn að umkringja meðfram [[Eystrasalt]]i. Dönitz neyddist til að ganga til samninga til að gefast upp fyrir bandamönnum eftir að stjórnin frétti að her [[Bernard Montgomery|Bernards Montgomery]] hefði komist til [[Jótland]]s á undan sovéska hernum og þar með lokað undankomuleiðinni sem Dönitz hafði hugsað sér að nota.<ref>{{Vefheimild|titill=Arftakar Hitlers hyggjast bjarga Þýskalandi|url=https://visindi.is/lifandi-saga/arftakar-hitlers-hyggjast-bjarga-thyskalandi/|útgefandi=''[[Lifandi vísindi]]''|ár=2021|mánuður=24. nóvember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=11. desember}}</ref> Þann 7. maí 1945 skipaði Dönitz [[Alfred Jodl]] að undirrita uppgjöf Þjóðverja í [[Reims]] í Frakklandi. Dönitz varð áfram þjóðhöfðingi [[Flensborgarstjórnin|Flensborgarstjórnarinnar]], eins og hún varð síðar kölluð, þar til [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] leystu hana upp þann 23. maí. Í [[Nürnberg-réttarhöldin|Nürnberg-réttarhöldunum]] var Dönitz sakfelldur fyrir [[Stríðsglæpur|stríðsglæpi]] er snertu óhamdan kafbátahernað Þjóðverja. Hann var hins vegar náðaður af ákæru um [[Glæpir gegn mannúð|glæpi gegn mannúð]] og því dæmdur til tíu ára fangelsisvistar fremur en til dauða eins og margir samstarfsmenn hans. Eftir að honum var sleppt settist hann að í þorpi nálægt [[Hamborg]] og lifði þar rólegu lífi þar til hann lést árið 1980. ==Heimildir== * {{cite book| title = The Gathering Storm: The Naval War in Northern Europe September 1939 – April 1940 | last = Haarr | first = Geirr H. | year = 2012 | publisher = Seaforth Publishing | isbn = 978-1-84832-140-3 }} ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Adolf Hitler]]<br>{{small|(sem ''[[Führer]]'')}} | titill=[[Ríkisforseti|Forseti Þýskalands]] | frá=[[30. apríl]] [[1945]] | til=[[23. maí]] [[1945]] | eftir=[[Theodor Heuss]]<br>{{small|(1949, sem forseti [[Vestur-Þýskaland]]s)}}<br>[[Wilhelm Pieck]]<br>{{small|(1949, sem forseti [[Austur-Þýskaland]]s)}}}} {{töfluendir}} {{Forsetar Þýskalands}} {{stubbur|æviágrip|Þýskaland}} {{DEFAULTSORT:Dönitz, Karl}} {{fd|1891|1980}} [[Flokkur:Dæmdir stríðsglæpamenn]] [[Flokkur:Forsetar Þýskalands]] [[Flokkur:Herforingjar í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Nasistaleiðtogar]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Þýskir flotaforingjar]] 3tc2ijzessag6ejmi3gizm5pwv45nfz 0 145118 1966200 1956594 2026-06-06T13:53:45Z TKSnaevarr 53243 /* Stjórnmálaferill */ 1966200 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Walter Ulbricht | mynd = Bundesarchiv Bild 183-J1231-1002-002 Walter Ulbricht, Neujahrsansprache.jpg | myndatexti1 = Ulbricht árið 1970. | titill= Aðalritari Sósíalíska einingarflokksins | stjórnartíð_start = [[25. júní]] [[1950]] | stjórnartíð_end = [[3. maí]] [[1971]] | forveri = [[Otto Grotewohl]] og [[Wilhelm Pieck]] {{small|(formenn)}} | eftirmaður = [[Erich Honecker]] | titill2= Formaður ríkisráðs Austur-Þýskalands | stjórnartíð_start2 = [[12. september]] [[1960]] | stjórnartíð_end2 = [[1. ágúst]] [[1973]] | forsætisráðherra2 = [[Otto Grotewohl]]<br>[[Willi Stoph]] | forveri2 = [[Wilhelm Pieck]] {{small|(sem forseti)}} | eftirmaður2 = [[Willi Stoph]] | fæðingarnafn = Walter Ernst Paul Ulbricht | fæddur = [[30. júní]] [[1893]] | fæðingarstaður = [[Leipzig]], [[Þýska keisaraveldið|þýska keisaraveldinu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1973|8|1|1893|6|30}} | dánarstaður = [[Templin]], [[Austur-Þýskaland]]i | orsök_dauða = [[Heilablóðfall]] | stjórnmálaflokkur = [[Sósíalíski einingarflokkurinn]] (1946–1973)<br>[[Kommúnistaflokkur Þýskalands|Kommúnistaflokkurinn]] (1920–1946) | starf = [[Snikkari]] | maki = Martha Schmellinsky (1920 -?)<br>Lotte Kühn (1953–1973) }} '''Walter Ernst Paul Ulbricht''' (30. júní 1893 – 1. ágúst 1973) var [[Þýskaland|þýskur]] stjórnmálamaður og [[Kommúnismi|kommúnisti]]. Ulbricht var einn af stofnmeðlimum [[Kommúnistaflokkur Þýskalands|þýska kommúnistaflokksins]] á árum [[Weimar-lýðveldið|Weimar-lýðveldisins]]. Á valdaárum nasista dvaldi Ulbricht í útlegð í [[Frakkland]]i og síðan í [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] en eftir að Þjóðverjar báðu ósigur í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] sneri hann heim og tók þátt í stofnun þýska alþýðulýðveldisins, eða [[Austur-Þýskaland]]s. Ulbricht var fyrsti aðalritari [[Sósíalíski einingarflokkurinn|Sósíalíska einingarflokksins]] frá 1950 til 1971 og réði þar með lögum og lofum í austur-þýsku ríkisstjórninni. Eftir að [[Wilhelm Pieck]], forseti alþýðulýðveldisins, lést árið 1960 gerðist Ulbricht einnig þjóðhöfðingi Austur-Þýskalands og gegndi því hlutverki til dauðadags. Ulbricht var náinn samstarfsmaður [[Jósef Stalín|Jósefs Stalín]] og sá til þess að Austur-Þýskaland yrði eins náið Sovétríkjunum og hugsast gat, meðal annars með því að leiða það inn í [[Varsjárbandalagið|Varsjárbandalagið]]. ==Æviágrip== Walter Ulbricht fæddist í [[Leipzig]] árið 1893. Faðir hans var klæðskeri en móðir hans kom úr fjölskyldu strangtrúaðra sósíalista.<ref name=nyrstormur>{{Tímarit.is|5322453|Walter Ulbricht|útgáfudagsetning=10. janúar 1969|blað=[[Nýr Stormur]]|blaðsíða=4}}</ref> Báðir foreldrar hans voru meðlimir í þýska [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Þýskaland)|Jafnaðarmannaflokknum]]. Ulbricht fór snemma að tileinka sér marxískar skoðanir og var fimmtán ára genginn í ungliðahreyfingu sósíalista og verkalýðsfélag trésmiða.<ref name=nyrstormur/> ===Stjórnmálaferill=== Í [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]] vann Ulbricht að því að semja og dreifa áróðursritum gegn stríðsrekstrinum þar til hann var handtekinn og kvaddur í herinn.<ref name=mbl>{{Tímarit.is|1343618|Walter Ulbricht – maðurinn bak við múrvegginn|útgáfudagsetning=7. júní 1962|blað=[[Morgunblaðið]]|blaðsíða=1; 5}}</ref> Í Belgíu reyndi hann að hvetja herdeild sína til uppreisnar og var því handtekinn.<ref name=nyrstormur/> Ulbricht dvaldi í fangelsi til stríðsloka en var sleppt þegar [[þýska keisaraveldið]] hrundi árið 1918 og [[Weimar-lýðveldið]] var stofnað. Hann sneri heim til Leipzig og tók þátt í stofnun þýska kommúnistaflokksins ásamt fyrrum meðlimum Jafnaðarmannaflokksins sem höfðu klofið sig úr þeim flokki vegna andstöðu við styrjöldina. Ulbricht sótti heimsráðstefnu kommúnista í Moskvu, hitti átrúnaðargoð sitt, [[Vladímír Lenín]], og gekk í [[Lenínskólinn|Lenínskólann]] frá 1924 til 1925. Ulbricht og meðlimir kommúnistaflokksins stóðu fyrir miklum óeirðum á lokaárum Weimar-lýðveldisins og lentu oft í götubardögum og uppþotum gegn meðlimum [[Nasistaflokkurinn|Nasistaflokksins]] og öðrum þjóðernisflokkum. Í eitt skipti kom til slagsmála þar sem lögreglan þurfti að grípa inn í á samkomu þar sem bæði Ulbricht og nasistinn [[Joseph Goebbels]] héldu ræður.<ref>[https://www.zeit.de/1969/40/was-geschah-in-friedrichshain Was geschah in Friedrichshain], Die Zeit, 1969/40</ref> Þegar nasistar komust til valda í Þýskalandi hófust ofsóknir á þýskum kommúnistum og formaður kommúnistaflokksins, [[Ernst Thälmann]], var handtekinn. Ulbricht öðlaðist aukin völd innan flokksins og margir keppinautar hans hurfu eða voru myrtir til þess að tryggja hann í sessi.<ref name=nyrstormur/><ref>Frank, Mario, ''Walter Ulbricht. Eine Deutsche Biographie'' (Berlin 2001), bls. 117–121.</ref> Ulbricht bjó í útlegð í París og [[Prag]] frá 1933 til 1937 en bjó í Sovétríkjunum frá 1937 til 1945. Í seinni heimsstyrjöldinni vann hann ásamt öðrum þýskum kommúnistum með sovésku leyniþjónustunni [[NKVD]], meðal annars við að þýða sovéskan áróður á þýsku og yfirheyra þýska stríðsfanga. [[Lavrentíj Bería]], leiðtogi NKVD, sagði um Ulbricht að hann væri „mesta fífl sem [hann hefði] nokkurn tímann séð“.<ref>Frank, Mario, ''Walter Ulbricht. Eine Deutsche Biographie'' (Berlin 2001), bls. 241.</ref> ===Leiðtogi Austur-Þýskalands=== Ulbricht sneri heim til Þýskalands eftir að nasistar voru sigraðir og tók þátt í stofnun [[Austur-Þýskaland|Alþýðulýðveldisins Þýskalands]] þann 7. október árið 1949. Ulbricht var í upphafi varaforsætisráðherra en varð árið 1950 aðalritari miðstjórnar flokksins. Eftir [[Uppreisnin í Austur-Þýskalandi 1953|uppreisnina í Austur-Þýskalandi 1953]] (þar sem eitt slagorðið var „Niður með geitskegg!“<ref name=mbl/>) lýstu Sovétmenn yfir stuðningi við Ulbricht sem óskoraðan leiðtoga Austur-Þjóðverja, þar sem þeir óttuðust að minni harðlínumaður myndi ekki geta gætt kommúnismans á vesturmörkum áhrifasvæðis þeirra. Árið 1960, eftir dauða [[Wilhelm Pieck|Wilhelms Pieck]] forseta, gerðist Ulbricht formlega æðsti maður ríkisins og yfirstjórnandi þýska alþýðuhersins.<ref name=mbl/> Á valdatíð Ulbrichts hófst fólksflótti frá Austur-Þýskalandi sem leiddi til þess að byrjað var að byggja [[Berlínarmúrinn]] þann 13. ágúst 1961. Ulbricht beitti hermönnum og lögreglumönnum til þess að loka landamærunum við Vestur-Berlín og kveða niður allar óeirðir.<ref>Kempe, Frederick (2011). ''Berlin'' 1961. Penguin Group (USA). bls. 345.</ref> Ulbricht rak fjölda keppinauta sinna í útlegð og stjórnartíð hans einkenndist af vöktun leynilögreglu, hervæðingu, samyrkjuvæðingu og eignarnámi verksmiðja. Hann var ekki vinsæll leiðtogi og mörg samtök voru mynduð innan flokksins til þess að losna við hann.<ref name=mbl/> Bygging Berlínarmúrsins skaðaði mjög ímynd hans og svo fór að hann neyddist til þess að segja af sér flestum embættum sínum þann 3. maí 1971 „vegna heilsubrests“. [[Erich Honecker]] tók við flestum embættum hans, en Ulbricht var áfram táknrænn þjóðhöfðingi Austur-Þýskalands til dauðadags árið 1973. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Otto Grotewohl]] og [[Wilhelm Pieck]] | titill=Aðalritari þýska sósíalíska einingarflokksins | frá=[[25. júní]] [[1950]] | til=[[3. maí]] [[1971]] | eftir=[[Erich Honecker]] }} {{Erfðatafla | fyrir=[[Wilhelm Pieck]]<br>{{small|(sem forseti Austur-Þýskalands)}} | titill=Formaður ríkisráðs Austur-Þýskalands | frá=[[12. september]] [[1960]] | til=[[1. ágúst]] [[1973]] | eftir=[[Willi Stoph]] }} {{töfluendir}} {{fd|1893|1973}} {{DEFAULTSORT:Ulbricht, Walter}} [[Flokkur:Þjóðhöfðingjar Austur-Þýskalands]] 4bww8usbv75wpa7hdn67y7fxzd4bfbq 0 152306 1966299 1932527 2026-06-07T02:15:24Z TKSnaevarr 53243 1966299 wikitext text/x-wiki '''Hrefna Róbertsdóttir''' (f. [[6. september]] [[1961]]) er íslenskur [[sagnfræðingur]]. Hún var skipuð [[þjóðskjalavörður]] í mars 2019.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/03/09/hrefna_skipud_nyr_thjodskjalavordur/|title=Hrefna skipuð nýr þjóðskjalavörður|website=www.mbl.is|access-date=2019-06-25}}</ref> Hrefna lauk doktorsprófi í sagnfræði frá Háskólanum í Lundi árið 2008.<ref>{{Cite web|url=https://doktor.landsbokasafn.is/detail/1936|title=Doktorsritgerðaskrá - Skrá um doktorsritgerðir Íslendinga|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=doktor.landsbokasafn.is|language=is|access-date=2019-06-25}}</ref> Hún var formaður Sagnfræðistofnunar á árunum 1994-1996.<ref>{{Cite web|url=http://www.sagnfraedingafelag.net/stjorn/fyrri-formenn/|title=Sagnfræðingafélag Íslands » Fyrri formenn|language=en|access-date=2019-06-25|archive-date=2019-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20191030025115/http://www.sagnfraedingafelag.net/stjorn/fyrri-formenn/|url-status=dead}}</ref> Frá árinu 2015 hefur Hrefna verið forseti [[Sögufélag|Sögufélags]].<ref>{{Cite web|url=https://sogufelag.is/um-sogufelag/|title=Um Sögufélag {{!}} Sögufélagið|language=is-IS|access-date=2019-06-25|archive-date=2019-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190621143959/https://sogufelag.is/um-sogufelag/|url-status=dead}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|æviágrip}} {{fe|1961|Hrefna Róbertsdóttir}} [[Flokkur:Íslenskar konur]] [[Flokkur:Íslenskir sagnfræðingar]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum við Hamrahlíð]] [[Flokkur:Þjóðskjalaverðir]] a5oaia6c70d5ugh6vqy3i2758mieo7e 14 154850 1966192 1655624 2026-06-06T13:39:49Z Akigka 183 Skipti út innihaldi með „[[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]]“ 1966192 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] 78eba0suoaovx1orlumc35ofc1zcqxg 14 154852 1966191 1655219 2026-06-06T13:39:12Z Akigka 183 1966191 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Stjórnlagaþing á Íslandi]] 78eba0suoaovx1orlumc35ofc1zcqxg 0 155836 1966303 1964591 2026-06-07T03:42:48Z ~2026-33574-52 117402 1966303 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = Seleção (Landsliðið), Canarinha (Litli kanarýfuglinn), Verde-Amarela (Þeir grænu og gulu), Esquadrão de Ouro (Gullna liðið) | Merki = Flag of Brazil.svg | Íþróttasamband = Confederação Brasileira de Futebol (''Samband Brasilískrar knattspyrnu'') | Álfusamband = CONMEBOL | Þjálfari = {{ITA}} [[Carlo Ancelotti]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = | Varafyrirliði = | Flestir leikir = [[Cafu]] (142) | Flest mörk = [[Pelé]] (77) | Leikvangur = Breytilegir | FIFA sæti = 6 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 1 (8 sinnum) | FIFA hæst ár = | FIFA lægst = 22 | FIFA lægst ár = júní 2014 | Fyrsti leikur = 0-3 gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] [[20. desember]] [[1914]] | Stærsti sigur = 14–0 gegn Nígaragúa [[17. október]] [[1975]] | Mesta tap = 1-7 gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskalandi]] [[8. júlí]] [[2014]] | HM leikir = 21 | Fyrsti HM leikur = 1930 | Fyrsta HM keppni = 1930 | Mesti HM árangur = Heimsmeistarar (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) | Álfukeppni = Copa America | Álfukeppni leikir = 36 | Fyrsta álfukeppni = 1916 | Mesti álfu árangur = Meistarar (1919, 1922, 1949, 1989, 1997, 1999, 2004, 2007, 2019) | pattern_la1 = _bra20H | pattern_b1 = _bra20H | pattern_ra1 = _bra20H | pattern_sh1 = _bra20h | pattern_so1 = _bra20h | leftarm1 = FFCC00 | body1 = FFCC00 | rightarm1 = FFCC00 | shorts1 = 0000FF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _bra20A | pattern_b2 = _bra20A | pattern_ra2 = _bra20A | pattern_sh2 = _bra19aw | pattern_so2 = _nikeyellow | leftarm2 = 003CFF | body2 = 003CFF | rightarm2 = 003CFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 003CFF }} '''Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er landslið [[Brasilía|Brasilíu]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Því er stjórnað af Brasilíska knattspyrnusambandinu. Brasilíska knattspyrnusambandið var stofnað árið [[1919]] og landið gekk til liðs við [[FIFA]] árið [[1923]]. Brasilía hefur tekið þátt í öllum 20 úrslitum heimsmeistarakeppninnar. Brasilía hefur orðið heimsmeistari oftast allra þjóða eða alls 5 sinnum. ==Saga== [[Mynd:Brazil v argentina 1919.jpg|thumb|left|Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar 1919.]] Fyrsta óopinbera landslið brasilískrar knattspyrnusögu mun hafa verið úrvalslið leikmanna frá [[Rio de Janeiro]] og [[São Paulo]] sem mætti enska liðinu Exeter City í Suður-Ameríkuferð þeirra síðarnefndu árið 1914. Heimildum ber ekki saman um úrslit leiksins. Síðar sama ár lék brasilískt landslið sinn fyrsta formlega landsleik í 3:0 tapi gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]. Tveimur árum síðar tók Brasilía þátt í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|fyrstu Suður-Ameríkukeppninni]] en tókst ekki að vinna leik. Næstu þrjá áratugina stóðu Brasilíumenn rækilega í skugganum á grönnum sínum í Argentínu og [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]. Frá 1916 til 1947, í tuttugu keppnum, fóru Brasilíumenn einungis tvisvar með sigur af hólmi - í bæði skiptin á heimavelli - árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]], þar sem [[Arthur Friedenreich]] var í broddi fylkingar. ===Fyrstu heimsmeistaramótin=== [[Mynd:Brazil v Poland WC 1938 (3).jpg|thumb|left|Leônidas leikur á tvo Pólverja á HM 1938.]] Brasilía er eina landið sem keppt hefur í öllum úrslitakeppnum HM frá upphafi. Liðið þreytti frumraun sína á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|HM í Úrúgvæ 1930]] en tapaði fyrir [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavíu]] í riðlakeppninni og komst ekki í undanúrslit. Fjórum árum síðar, [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|á Ítalíu]], töpuðu Brasilíumenn fyrsta leik, gegn [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]] og þurftu að snúa heim á leið. Mark þeirra gegn spænska liðinu skoraði þeldökki framherjinn [[Leônidas]]. Sá varð stjarna [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|HM í Frakklandi 1938]], þar sem hann vakti sérstaka athygli fyrir hjólhestaspyrnur sínar. Leônidas skoraði þrennu í sigurleik gegn [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]] í fyrsta leik og bætti við tveimur mörkum í jafnmörgum viðureignum gegn [[Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]] í fjórðungsúrslitum. Hann meiddist í leikjunum gegn Tékkum og var því hvíldur í tapleik gegn [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í undanúrslitum, þar sem sá kvittur fór á kreik að Brasilíumenn hefðu verið svo sigurvissir að ákveðið hefði verið að hvíla Leônidas fyrir úrslitin. Í bronsleiknum skoraði Leônidas tvívegis og varð markakóngur með sjö mörk. Brasilía mátti sætta sig við þriðja sætið, en landslið þeirra var rækilega komið á kortið sem eitt það öflugasta í heimi, en seinni heimsstyrjöldin átti þó eftir að riðla allri alþjóðakeppni í knattspyrnu næstu árin. ===Væntingar og vonbrigði=== [[Mynd:Brasil en el Campeonato Sudamericano 1949, Estadio, 1949-04-09 (308).jpg|thumb|right|Brasilía varð Suður-Ameríkumeistari 1949 í alhvítum búningum.]]Brasilíumönnum var úthlutað [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1950|HM 1950]]. Evrópa var í sárum eftir síðari heimsstyrjöldina og áttu jafnvel erfitt með að fjármagna ferðalagið til Suður-Ameríku. Brasilíumenn mættu því til leiks fullir bjartsýni eftir að hafa orðið [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|Suður-Ameríkumeistarar 1949]], enn og aftur á heimavelli en með miklum yfirburðum. Fyrir heimsmeistarakeppnina var reistur stærsti knattspyrnuvöllur í heimi, [[Maracanã (leikvangur)|Maracanã]] í Ríó. Brasilíumenn fóru taplausir í gegnum riðlakeppnina og dró ekki úr bjartsýni þeirra að [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]], sem tóku þátt í sínu fyrsta heimsmeistaramóti, mistókst að komast í fjögurra liða úrslitariðilinn. Þar unnu Brasilíumenn tvo fyrstu leikina með miklum mun og dugði því jafntefli gegn Úrúgvæ í lokaleiknum. Til marks um sigurgleðina hafði liðið stillt sér upp til myndatöku fyrir úrslitaleikinn og birti brasilískt dagblað myndina undir yfirskriftinni: „Heimsmeistarar!“ Áfallið varð því mikið þegar grannarnir úr suðrinu breyttu stöðunni úr 0:1 í 2:1 sér í vil og hömpuðu heimsmeistaratitlinum. Áfallið á Maracanã markaði djúp spor í brasilíska þjóðarsál. Fjórum árum síðar, á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|HM í Sviss 1954]], mættu Brasilíumenn til leiks í nýjum búningum: gulum, grænum og bláum í stað hvítu búninganna sem þjóðin tengdi við ósigurinn á heimavelli. Brasilíumenn komust nokkuð þægilega upp úr riðlakeppninni en mættu í fjórðungsúrslitunum [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] sem almennt voru taldir sigurstranglegasta lið keppninnar. Eftirvænting knattspyrnuáhugamanna var mikil en hún snerist upp í vonbrigði þegar leikurinn, sem fram fór í [[Bern]], reyndist óhemjugrófur. Þrír leikmenn voru reknir af velli í viðureign sem lauk með 4:2 sigri Ungverja og eftir að flautað var til leiksloka flugust liðin á í búningsklefunum. Brasilíumenn máttu enn bíða eftir heimsmeistaratitlinum en orðspor þeirra fór þó jafnt og þétt vaxandi. ===Fyrsti heimsmeistaratitillinn=== [[Mynd:1958 VM-final Sverige-Brasilien.jpg|thumb|left|Pelé grætur á öxl Gylmar eftir úrslitaleikinn 1958. Didi horfir á.]]Vicente Feola tók við stjórn brasilíska landsliðsins í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM 1958]] sem fram fór í [[Svíþjóð]]. Hann tók undirbúninginn föstum tökum og setti leikmönnum fjöldan allan af reglum sem þeim var ætlað að fylgja utan vallar, þótt honum væri legið á hálsi fyrir að skipta sér minna af því sem gerðist í leikjunum sjálfum og láta jafnvel reynsluboltana í liðinu um stjórnina. Liðið hafði á að skipa íþróttasálfræðingi og njósnarar voru sendir til að fylgjast með mögulegum mótherjum í Evrópuforkeppni HM. Brasilíumenn lendu í erfiðasta riðlinum í úrslitakeppninni. [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríkismenn]] voru lagðir að velli í fyrsta leik, 3:0. Því næst gerðu Brasilía og England markalaust jafntefli. Í hvorugum leikjanna komu ungstirnið [[Pelé]] og [[Garrincha]] við sögu. Þeir fengu hins vegar tækifærið á móti [[Sovéska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sovétmönnum]] í lokaleiknum, eftir að lykilmenn liðsins gengu á fund þjálfarans og þrýstu á um það. Brasilíumenn unnu 2:0 og náðu loksins að sýna sínar bestu hliðar. Í fjórðungsúrslitum mættu Brasilíumenn [[Velska karlalandsliðið í knattspyrnu|Walesverjum]] sem höfðu þurft að keppa aukaleik aðeins tveimur dögum fyrr. Pelé skoraði eina mark leiksins og sitt fyrsta í keppninni. Í undanúrslitunum skoraði táningurinn hins vegar þrennu í 5:2 sigri á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]]. Í úrslitunum voru svo [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamenn]] lagðir að velli, einnig 5:2, með tveimur mörkum frá Pelé og Vavá og einu frá Mário Zagallo. ===Titillinn varinn=== [[Mynd:MFdSantos-Garrincha.jpg|thumb|right|Garrincha var hetja Brasilíu á HM 1962.]]Brasilíumenn mættu til leiks sem langsigurstranglegasta liðið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1962]] sem fram fór í Suður-Ameríkulandinu [[Síle]]. Brasilíumenn unnu sinn riðil án mikilla vandræða, en gerðu dýrkeypt markalaust jafntefli í öðrum leik gegn Tékkóslóvakíu þar sem Pelé meiddist og kom lítið við sögu það sem eftir var keppninnar. Í fjarveru Pelé tók Garrincha við keflinu og var óumdeild stjarna keppninnar. Hann skoraði tvö mörk í 3:1 sigri á Englendingum í fjórðungsúrslitum og endurtók leikinn í 4:2 sigri á [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í undanúrslitum. Brasilía og Tékkóslóvakía mættust öðru sinni í keppninni í úrslitaleiknum þar sem Tékkar náðu forystunni en Brasilía svaraði með þremur mörkum og varði þar með titilinn. Brasilíska þjóðin gerði sér vonir um að vinna þriðja skiptið í röð árið 1966 þegar keppnin var haldin [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|á Englandi]]. Mótið byrjaði vel þar sem Pelé og Garrincha skoruðu hvor sitt markið í 2:0 sigri á [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgörum]]. Gamanið tók að kárna í næstu tveimur leikjum. Stjórnarmenn í brasilíska knattspyrnusambandinu höfðu hlutast í valið á landsliðinu til að tryggja að helstu félagslið ættu þar öll sína fulltrúa. Undirbúningnum var ábótavant og harður leikstíll evrópsku liðanna virtist koma Brasilíumönnum í opna skjöldu. Pelé meiddist í upphafsleiknum og var því fjarri góðu gamni í 3:1 tapleik gegn Ungverjum og þurfti að fara meiddur af velli í lokaleiknum gegn spútnikliði [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgals]] með [[Eusébio]] í broddi fylkingar sem einnig lauk með 3:1 tapi. ===Besta lið allra tíma?=== [[Mynd:Brazil 1970.JPG|thumb|left|Liðið sem vann Perú í fjórðungsúrslitum.]]Herforingjastjórnin sem var við völd í Brasilíu tók fram fyrir hendurnar á knattspyrnusambandinu í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM í Mexíkó 1970]]. Vinstrimaðurinn João Saldanha, sem mótað hafði sókndjarft en líkamlega sterkt landslið var látinn víka fyrir gömlu kepmpunni Mário Zagallo sem þjálfari. Zagallo hélt þó sama striki og forveri sinn og fyllti liðið af framherjum og sókndjörfum miðjumönnum. Útkoman var lið sem heillaði heimsbyggðina. Brasilíumenn unnu alla sína leiki í keppninni, þar á meðal ríkjandi heimsmeistara Englendinga í riðlakeppninni. Suður-Ameríkuliðin [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] og Úrúgvæ voru lögð í fjórðungs- og undanúrslitum en í úrslitaleiknum unnu Brasilíumenn sterkt lið Ítala 4:1 á sérlega sannfærandi hátt. Brasilía tryggði sér þar með Jules Rimet-verðlaunastyttuna til eignar. Oft er talað um sigurliðið 1970 sem það besta í sögu keppninnar og naut liðið þar vafalaust góðs af því að gervihnattatæknin var komin til sögunnar og beinar útsendingar frá leikjum voru aðgengilegar mun víðar en áður hafði þekkst. ===Hallar undan fæti=== [[Mynd:Figurita argentinacampeon v brasil.jpg|thumb|right|Úr leik Brasilíu og Argentínu á HM 1978.]]Péle lagði skóna á hilluna með landsliðinu eftir HM 1970 og þrátt fyrir mikinn þrýsting frá æðstu stöðum um að snúa aftur fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]] lét hann sig ekki. Brasilíumenn mættu til leiks í [[Vestur-Þýskaland|Vestur-Þýskalandi]] með varnarsinnaðra lið en áður hafði sést. Þeir reyndust lítil fyrirstaða fyrir [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] sem heilluðu knattspyrnuheiminn með frjálsu spili sínu og töpuðu að lokum í bronsleiknum fyrir Pólverjum. Fjórum árum síðar, í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|Argentínu 1978]], höfnuðu Brasilíumenn í þriðja sætinu en ollu þó sér og stuðningsmönnum sínum vonbrigðum. Ýmsar samsæriskenningar fóru á flug í Brasilíu þess efnis að gestgjafarnir hefðu með ýmsum hætti reynt að leggja stein í götu brasilíska liðsins, svo sem með því að láta það spila á glænýjum og grjóthörðum leikvangi í riðlakeppninni, ýmsir dómar féllu Brasilíu í óhag og síðast en ekki síst þótti stórsigur Argentínu á Perú í lokaumferð milliriðla grunsamlegur, en með honum komst argentínska liðið í úrslitaleikinn. Hvað sem slíkum vangaveltum leið bar flestum saman um að HM-lið Brasilíu árin 1974 og 1978 hafi staðið meistaraliðum fyrri ára langt að baki. ===Óskaliðið sem ekki vann=== [[Mynd:Zico panini card mexico86.jpg|160px|left|Zico var lykilmaður í landsliðinu á HM 1978, 1982 og 1986.]]Brasilía var talin sigurstranglegust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM á Spáni 1982]] með Zico og [[Sócrates]] í broddi fylkingar. Liðið lék blússandi sóknarbolta, vann alla leiki sína í forriðlinum og skellti heimsmeisturum Argentínu í milliriðli. Jafntefli gegn Ítölum í næsta leik hefði komið þeim í undanúrslitin en þrenna frá [[Paolo Rossi]] gerði það að verkum að liðið tapaði 3:2. Brasilíska liðið frá 1982 er oft nefnt í hópi sterkustu liða sem ekki náðu að hampa heimsmeistaratitlinum. Í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|Mexíkó fjórum árum síðar]] mætti brasilíska liðið aftur nokkuð sigurvisst til keppni, en lykilmenn voru orðnir eldri og Sócrates átti við að glíma erfið meiðsli. Brasilíumenn unnu fjóra fyrstu leiki sína í keppninni án þess að fá á sig mark, en í fjórðungsúrslitum mættu þeir Evrópumeisturum Frakka. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar Frakkar höfðu betur. Árið 1989 urðu Brasilíumenn [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|Suður-Ameríkumeistarar í fjórða sinn]]. Líkt og í fyrri þrjú skiptin gerðist það á heimavelli eftir 1:0 sigur á Úrúgvæ í lokaleik með marki frá [[Romário]]. ===Fjórði heimsmeistaratitillinn=== [[Mynd:ROM 1994 MiNr4993 pm B002.jpg|thumb|right|Rúmenskt frímerki sýnir hvaða lið voru í riðli með Brasilíu 1994.]]Brasilíumenn stóðu ekki undir væntingum á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] sem fram fór á Ítalíu. Eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlakeppninni með eins marks mun féll liðið úr leik fyrir erkifjendunum í Argentínu, 1:0. Brasilíska liðið þótti varnarsinnað með [[Dunga]] í lykilhlutverki og skoraði ekki nema fjögur mörk í leikjunum fjórum. Knattspyrnuáhugamenn í Brasilíu voru margir ósáttir við þessa nálgun sem þeir töldu ganga gegn gildum landsliðsins. Fjórum árum síðar beitti þjálfarinn Carlos Alberto Parreira sömu leikaðferð, með enn betri árangri á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM í Bandaríkjunum]]. Auk Dunga voru þeir [[Romário]] og [[Bebeto]] í eldlínunni í liði sem lék fyrst og fremst agaða vörn og beitti skyndisóknum. Þrúgandi hiti einkenndi keppnina en Brasilíumenn unnu sinn riðil vandræðalítið. Þeir máttu hafa mikið fyrir að landa sigri á [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í 16-liða úrslitum og 3:2 sigur þeirra á Hollendingum í fjórðungsúrslitum var einhver æsilegasta viðureign keppninnar. Svíar voru lagðir að velli í undanúrslitum og í úrslitaleiknum urðu Brasilíumenn fyrsta liðið til að lyfta heimsmeistarastyttunni eftir að hafa sigrað í vítaspyrnukeppni, þar sem [[Roberto Baggio]] misnotaði spyrnu fyrir Ítali. Þremur árum síðar urðu Brasilíumenn fyrsta liðið í sögunni til að vera heimsmeistarar og Suður-Ameríkumeistarar á sama tíma, þegar liðið fór með sigur af hólmi í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|Copa America 1997]] í [[Bólivía|Bólivíu]]. Það var einnig í fyrsta sinn sem Brasilíu tókst að vinna keppnina utan heimalands síns. ===Samsæri í París?=== [[Mynd:Ronaldo 2002 cropped.jpg|thumb|left|Ronaldo var í aðalhlutverki í Frakklandi.]]Brasilíumenn voru að margra áliti líklegir til að verja titil sinn á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi 1998]]. Þrátt fyrir tap gegn [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norðmönnum]], sem aldrei hafa lotið í lægra haldi fyrir Brasilíu - einir liða, tókt heimsmeisturunum að vinna sinn riðil. Við tóku sigurleikir gegn Síle og [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörku]]. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni í undanúrslitunum þar sem Brasilía hafði betur gegn Hollandi. Fyrir úrslitaleikinn hafði [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]], sem almennt var álitinn besti og frægasti leikmaður heims, staðið sig með prýði og skorað fjögur mörk. Fyrir úrslitaleikinn gegn heimamönnum Frakka fékk hann flog, sem þó var haldið rækilega leyndu fyrir blaðamönnum og varð í kjölfarið mikil reikistefna um hvort hann myndi fá að spila leikinn. Að lokum varð úr að Ronaldo var í byrjunarliðinu, en var skugginn af sjálfum sér og Frakkar unnu sannfærandi 3:0 sigur. Eftir keppnina fór á flug þrálátur orðrómur um að þrýstingur frá sportvörufyrirtækinu Nike hafi orðið til þess að knattspyrnusambandið hafi skipað fyrir um að Ronaldo yrði að spila leikinn. Brasilíumenn gátu huggað sig við að árið eftir tókst þeim að verja Suður-Ameríkutitil sinn í fyrsta sinn en [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|keppt var í Paragvæ]]. ===Meistarar í Asíu=== Brasilíumenn mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] í [[Japan]] og [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] með R-in þrjú í broddi fylkingar: [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]], [[Rivaldo]] og [[Ronaldinho]]. Rivaldo bakaði sér óvinsældir í sigurleik gegn [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkjum]] í fyrstu umferð þegar hann henti sér í jörðina og hélt um andlit sér þegar sjónvarpsupptökur leiddu í ljós að bolta hafði verið spyrnt í fætur hans. Brasilía lauk riðlakeppninni á fullu húsi stiga. Í 16-liða úrslitum voru [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgar]] slegnir úr keppni og Englendingar í fjórðungsúrslitum. Brasilía og Tyrkland mættust á nýjan leik í undanúrslitum þar sem mark frá Ronaldo skildi á milli. Hann skoraði svo bæði mörkin í úrslitunum gegn Þjóðverjum og endaði sem markakóngur með átta mörk. Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]] og höfðu þar með sigrað á fjórum af síðustu fimm álfukeppnum, eftir að hafa unnið jafnoft í 37 tilraunum þar á undan. ===Martröð á heimavelli=== Ronaldo setti nýtt met yfir mörk skoruð í úrslitakeppni HM, fimmtán alls, í mótinu í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|Þýskalandi 2006]]. Eftir sigra í fjórum fyrstu leikjunum féll liðið úr keppni í fjórðungsúrslitum gegn Frökkum. Svipað gerðist í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|Suður-Afríku 2010]] þar sem Brasilía tapaði ekki leik fyrr en gegn Hollendingum í fjórðungsúrslitunum. Brasilíska knattspyrnusambandið lagði höfuðáherslu á að endurheimta heimsmeistaratitilinn á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|heimavelli 2014]]. Miklu var til kostað í uppbyggingu leikvanga og lögðu knattspyrnuáhugamenn mikið traust á að [[Neymar]] myndi leiða liðið til sigurs. Neymar skoraði tvívegis í 3:1 sigri í opnunarleiknum gegn [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]]. Brasilíumenn þóttu ósannfærandi gegn [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] í markalausu jafntefli en unnu svo [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] af öryggi í lokaleik riðilsins. Sílemenn þjörmuðu rækilega að brasilíska liðinu í 16-liða úrslitum en heimamenn komust þó áfram eftir vítaspyrnukeppni. Í fjórðungsúrslitum vann Brasilía 2:1 sigur á [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]], en þar reið ógæfan yfir þegar Neymar meiddist og gat ekki tekið meiri þátt í keppninni. Áfallið sló brasilíska liðið fullkomlega út af laginu og það hrundi eins og spilaborg gegn Þjóðverjum í undanúrslitum. Eftir hálftíma leik var staðan orðin 5:0 fyrir þýska liðinu sem bætti svo tveimur mörkum við áður en Brasilía náði að klóra í bakkann með marki á lokamínútunni. 7:1 ósigurinn var stærsta tap í sögu landsliðsins og skildi þjóðina eftir í hálfgerðu losti. Til að bíta höfuðið af skömminni tapaði liðið bronsleiknum gegn Portúgal með þremur mörkum gegn engu. ===Eftirbátar Evrópubúa=== Árið 2018 fór [[Heimsmeistaramót_landsliða_í_knattspyrnu_karla_2018|HM fram í Rússlandi]]. Líkt og endranær átti Brasilía ekki í vandræðum með að komast upp úr riðlakeppninni og í 16-liða úrslitum sló liðið Mexíkó úr keppni. Í fjórðungsúrslitum reyndust Belgar hins vegar ofjarlar þeirra. Eftir að hafa mistekist að komast í undanúrslit þriggja síðustu Suður-Ameríkukeppna tókst Brasilíumönnum að fara alla leið [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|á heimavelli 2019]]. Þetta var níundi álfumeistaratitill landsins frá upphafi. Brasilía var í efsta sæti heimslistans þegar dregið var í riðla fyrir [[Heimsmeistaramót_landsliða_í_knattspyrnu_karla_2022|HM í Katar]] árið 2022. Brasilíska liðið nældi sér í toppsæti síns riðils þrátt fyrir óvænt tap gegn Kamerún í lokaleiknum. Fjögur brasilísk mörk í fyrri hálfleik dugðu til að kafsigla [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]] í 16-liða úrslitum og Brasilíumenn virtust til alls líklegir með Neymar í góðu formi. Í fjórðungsúrslitum mættust stálin stinn, Brasilía og Króatía. Eftir markalausan venjulegan leiktíma skoraði hvort liðið sitt markið í framlengingu. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni og þar unnu Króatar 4:2. ==Keppnir== === [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|1916]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Brons |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1917|1917]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Brons |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1920|1920]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1921|1921]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923|1923]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||4. sæti |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1924|1924]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1925|1925]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1926|1926]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1927|1927]]||align=left|{{PER}}Perú||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1929|1929]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]]||align=left|{{PER}}Perú||Tók ekki þátt |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1937|1937]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1941|1941]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Tók ekki þátt |-bgcolor=Brons |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1942|1942]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|1945]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Silfur |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1946|1946]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1947|1947]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||Tók ekki þátt |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|1949]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||Gull |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1953|1953]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1955|1955]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1956|1956]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||4. sæti |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]]||align=left|{{PER}}Perú||Silfur |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Argentínu)|1959(a)]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Ekvador)|1959(b)]]||align=left|{{fáni|Ekvador}}||Brons |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1963|1963]]||align=left|{{fáni|Bólivía}}||4. sæti |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1975|1975]]||align=left|Suður Ameríkal||Brons |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|1979]]||align=left|Suður Ameríka||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1983|1983]]||align=left|Suður Ameríka||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1987|1987]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Riðlakeppni |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|1989]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|1991]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|1993]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||8. liða úrslit |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1995|1995]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Silfur |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|1997]]||align=left|{{fáni|Bólivía}} ||Gull |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|1999]]||align=left|{{fáni|Paragvæ}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2001|2001]]||align=left|{{PER}}Perú||8. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]]||align=left|{{fáni|Venesúela}}||Gull |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2011|2011]]||align=left|{{fáni|Síle}}||8. liða úrslit |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2015|2015]]||align=left|{{USA}}Bandaríkin ||8. liða úrslit |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Riðlakeppni |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|2019]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021|2021]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Silfur |} === [[HM í knattspyrnu]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- |[[HM 1930|1930]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1934|1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||16. liða úrslit |-bgcolor=Bronze |[[HM 1938|1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||Brons |-bgcolor=Silver |[[HM 1950|1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Silfur |- |[[HM 1954|1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||8. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[HM 1958|1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||Gull |-bgcolor=Gold |[[HM 1962|1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Gull |- |[[HM 1966|1966]]||align=left|{{fáni|England}}||Riðlakeppni |-bgcolor=Gold |[[HM 1970|1970]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||Gull |- |[[HM 1974|1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||4. sæti |-bgcolor=bronze |[[HM 1978|1978]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Brons |- |[[HM 1982|1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||2. umferð |- |[[HM 1986|1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||8. liða Úrslit |- |[[HM 1990|1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||16. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[HM 1994|1994]]||align=left|{{USA}}Bandaríkin||Gull |- bgcolor=Silver |[[HM 1998|1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||Silfur |-bgcolor=Gold |[[HM 2002|2002]]||align=left|<small>{{fáni|Suður-Kórea}} & {{fáni|Japan}}</small>||Gull |- |[[HM 2006|2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2010|2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2014|2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||4. sæti |- |[[HM 2018|2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2022|2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||8. liða úrslit |} ==Leikmenn== ==Leikmannahópur== {{Fs start}} {{Fs player|no=1|pos=K|nat=BRA|name=[[Alisson Becker]]|other=[[Liverpool FC|Liverpool]]}} {{Fs player|no=2|name=[[Thiago Silva]]|nat=BRA|pos=F|other=[[Liverpool FC]]}} {{Fs player|no=3|nat=BRA|pos=F|name=[[Miranda (fotballspiller)|João Miranda]]|other=[[Inter]]}} {{Fs player|no=4|nat=BRA|pos=F|name=[[Pedro Geromel]]|other=[[Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense|Grêmio]]}} {{Fs player|no=5|pos=MB|nat=BRA|name=[[Casemiro]]|other=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]}} {{Fs player|no=6|nat=BRA |pos=F|name=[[Filipe Luís]]|other=[[Atlético Madrid]]}} {{Fs player|no=7|nat=BRA|name=[[Richarlison]]|pos=MB|other=[[Everton]]}} {{Fs player|no=8|nat=BRA|pos=MB|name=[[Renato Augusto]]|other=[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]}} {{Fs player|no=9|nat=BRA|pos=A|name=[[Gabriel Jesus]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs player|no=10|pos=A|nat=BRA|name=[[Neymar]]|other=[[Paris Saint-Germain]]|}} {{Fs player|no=11|nat=BRA|name=[[Philippe Coutinho]]|pos=MB|other=[[FC Barcelona|Barcelona]]}} {{Fs player|no=12|pos=F|nat=BRA|name=[[Marcelo Vieira|Marcelo]]|other=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]}} (Fyrirliði) {{Fs mid}} {{Fs player|no=13|name=[[Marquinhos]]|nat=BRA|pos=F|other=[[Paris Saint-Germain]]}} {{Fs player|no=14|pos=F|nat=BRA|name=[[Danilo Luiz da Silva|Danilo]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs player|no=15|nat=BRA|name=[[José Paulo Bezerra Maciel Júnior|Paulinho]]|pos=MB|other=[[Guangzhou Evergrande]] <small>(á láni frá [[FC Barcelona|Barcelona]]</small>}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=K|name=[[Cássio Ramos|Cássio]]|other=[[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]]}} {{Fs player|no=17|nat=BRA|pos=MB|name=[[Fernando Luiz Roza|Fernandinho]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs player|no=18|pos=MB|nat=BRA|name=[[Frederico Rodrigues Santos|Fred]]|other=[[Manchester United FC|Manchester United]]}} {{Fs player|no=19|nat=BRA|pos=MB|name=[[Willian Borges da Silva|Willian]]|other=[[Chelsea FC|Chelsea]]}} {{Fs player|no=20|nat=BRA|name=[[Roberto Firmino]]|pos=A|other=[[Liverpool FC|Liverpool]]}} {{Fs player|no=21|pos=MB|nat=BRA|name=[[Taison]]|other=[[Shaktar Donetsk]]}} {{Fs player|no=22|nat=BRA|pos=F|name=[[Fagner Conserva Lemos|Fagner]]|other=[[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]]}} {{Fs player|no=23|nat=BRA|pos=K|name=[[Ederson Moraes|Ederson]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs end}} [[Mynd:Cafu brazil.jpg|thumb|170px|Cafu er Leikjahæsti landsliðsmaður í sögu Brasilíu með 142 leiki á bakinu]] ===Flestir leikir=== # [[Cafu]]: 142 # [[Neymar]]: 128 # [[Dani Alves]]: 126 # [[Roberto Carlos]]: 125 # [[Thiago Silva]]: 113 ===Flest mörk=== # '''[[Neymar]]: 79''' # [[Pelé]]: 77 # [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]]: 62 # [[Romário]]: 55 # [[Zico]]: 48 ===Þekktir leikmenn=== [[Mynd:Brazil 1970.JPG|thumb|Brasilíska landsliðið sem vann heimsmeistaramótið árið 1970 er af mörgum talið besta lið sögunnar]] ====1960-70==== * [[Pelé]] * [[Garrincha]] * [[Gérson]] ====1970-80==== * [[Carlos Alberto Torres|Carlos Alberto]] * [[Jairzinho]] * [[Roberto Rivelino|Rivelino]] ====1980-90==== * [[Careca]] * [[Eder]] * [[Falcão]] * [[Leovegildo Lins da Gama Júnior|Júnior]] * [[Sócrates]] * [[Zico]] |valign="top" width=33%| ====1990-2000==== * [[Cafu]] * [[Rivaldo]] * [[Romário]] * [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]] [[Mynd:Brazil fans Russia 2018.jpg|thumb|Brasilískir stuðningsmenn á HM 2018 í Rússlandi]] ====2000-2010==== * [[Roberto Carlos]] * [[Ronaldinho]] * [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]] * [[Kaká]] * [[Marcos Roberto Silveira Reis|Marcos]] * [[Adriano]] * [[Dida]] * [[Robinho]] * [[Lucio]] ====2010-2020==== * '''[[Neymar]]''' * '''[[Roberto Firmino]]''' * '''[[Dani Alves]]''' [[Flokkur:Íþróttir í Brasilíu]] [[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] 0wj06nv42egbt3c0ppwialwc9s1dg0m 1966304 1966303 2026-06-07T03:45:02Z ~2026-33574-52 117402 /* Leikmannahópur */ 1966304 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = Seleção (Landsliðið), Canarinha (Litli kanarýfuglinn), Verde-Amarela (Þeir grænu og gulu), Esquadrão de Ouro (Gullna liðið) | Merki = Flag of Brazil.svg | Íþróttasamband = Confederação Brasileira de Futebol (''Samband Brasilískrar knattspyrnu'') | Álfusamband = CONMEBOL | Þjálfari = {{ITA}} [[Carlo Ancelotti]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = | Varafyrirliði = | Flestir leikir = [[Cafu]] (142) | Flest mörk = [[Pelé]] (77) | Leikvangur = Breytilegir | FIFA sæti = 6 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 1 (8 sinnum) | FIFA hæst ár = | FIFA lægst = 22 | FIFA lægst ár = júní 2014 | Fyrsti leikur = 0-3 gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] [[20. desember]] [[1914]] | Stærsti sigur = 14–0 gegn Nígaragúa [[17. október]] [[1975]] | Mesta tap = 1-7 gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskalandi]] [[8. júlí]] [[2014]] | HM leikir = 21 | Fyrsti HM leikur = 1930 | Fyrsta HM keppni = 1930 | Mesti HM árangur = Heimsmeistarar (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) | Álfukeppni = Copa America | Álfukeppni leikir = 36 | Fyrsta álfukeppni = 1916 | Mesti álfu árangur = Meistarar (1919, 1922, 1949, 1989, 1997, 1999, 2004, 2007, 2019) | pattern_la1 = _bra20H | pattern_b1 = _bra20H | pattern_ra1 = _bra20H | pattern_sh1 = _bra20h | pattern_so1 = _bra20h | leftarm1 = FFCC00 | body1 = FFCC00 | rightarm1 = FFCC00 | shorts1 = 0000FF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _bra20A | pattern_b2 = _bra20A | pattern_ra2 = _bra20A | pattern_sh2 = _bra19aw | pattern_so2 = _nikeyellow | leftarm2 = 003CFF | body2 = 003CFF | rightarm2 = 003CFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 003CFF }} '''Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er landslið [[Brasilía|Brasilíu]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Því er stjórnað af Brasilíska knattspyrnusambandinu. Brasilíska knattspyrnusambandið var stofnað árið [[1919]] og landið gekk til liðs við [[FIFA]] árið [[1923]]. Brasilía hefur tekið þátt í öllum 20 úrslitum heimsmeistarakeppninnar. Brasilía hefur orðið heimsmeistari oftast allra þjóða eða alls 5 sinnum. ==Saga== [[Mynd:Brazil v argentina 1919.jpg|thumb|left|Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar 1919.]] Fyrsta óopinbera landslið brasilískrar knattspyrnusögu mun hafa verið úrvalslið leikmanna frá [[Rio de Janeiro]] og [[São Paulo]] sem mætti enska liðinu Exeter City í Suður-Ameríkuferð þeirra síðarnefndu árið 1914. Heimildum ber ekki saman um úrslit leiksins. Síðar sama ár lék brasilískt landslið sinn fyrsta formlega landsleik í 3:0 tapi gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]. Tveimur árum síðar tók Brasilía þátt í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|fyrstu Suður-Ameríkukeppninni]] en tókst ekki að vinna leik. Næstu þrjá áratugina stóðu Brasilíumenn rækilega í skugganum á grönnum sínum í Argentínu og [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]. Frá 1916 til 1947, í tuttugu keppnum, fóru Brasilíumenn einungis tvisvar með sigur af hólmi - í bæði skiptin á heimavelli - árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]], þar sem [[Arthur Friedenreich]] var í broddi fylkingar. ===Fyrstu heimsmeistaramótin=== [[Mynd:Brazil v Poland WC 1938 (3).jpg|thumb|left|Leônidas leikur á tvo Pólverja á HM 1938.]] Brasilía er eina landið sem keppt hefur í öllum úrslitakeppnum HM frá upphafi. Liðið þreytti frumraun sína á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|HM í Úrúgvæ 1930]] en tapaði fyrir [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavíu]] í riðlakeppninni og komst ekki í undanúrslit. Fjórum árum síðar, [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|á Ítalíu]], töpuðu Brasilíumenn fyrsta leik, gegn [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]] og þurftu að snúa heim á leið. Mark þeirra gegn spænska liðinu skoraði þeldökki framherjinn [[Leônidas]]. Sá varð stjarna [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|HM í Frakklandi 1938]], þar sem hann vakti sérstaka athygli fyrir hjólhestaspyrnur sínar. Leônidas skoraði þrennu í sigurleik gegn [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]] í fyrsta leik og bætti við tveimur mörkum í jafnmörgum viðureignum gegn [[Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]] í fjórðungsúrslitum. Hann meiddist í leikjunum gegn Tékkum og var því hvíldur í tapleik gegn [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í undanúrslitum, þar sem sá kvittur fór á kreik að Brasilíumenn hefðu verið svo sigurvissir að ákveðið hefði verið að hvíla Leônidas fyrir úrslitin. Í bronsleiknum skoraði Leônidas tvívegis og varð markakóngur með sjö mörk. Brasilía mátti sætta sig við þriðja sætið, en landslið þeirra var rækilega komið á kortið sem eitt það öflugasta í heimi, en seinni heimsstyrjöldin átti þó eftir að riðla allri alþjóðakeppni í knattspyrnu næstu árin. ===Væntingar og vonbrigði=== [[Mynd:Brasil en el Campeonato Sudamericano 1949, Estadio, 1949-04-09 (308).jpg|thumb|right|Brasilía varð Suður-Ameríkumeistari 1949 í alhvítum búningum.]]Brasilíumönnum var úthlutað [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1950|HM 1950]]. Evrópa var í sárum eftir síðari heimsstyrjöldina og áttu jafnvel erfitt með að fjármagna ferðalagið til Suður-Ameríku. Brasilíumenn mættu því til leiks fullir bjartsýni eftir að hafa orðið [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|Suður-Ameríkumeistarar 1949]], enn og aftur á heimavelli en með miklum yfirburðum. Fyrir heimsmeistarakeppnina var reistur stærsti knattspyrnuvöllur í heimi, [[Maracanã (leikvangur)|Maracanã]] í Ríó. Brasilíumenn fóru taplausir í gegnum riðlakeppnina og dró ekki úr bjartsýni þeirra að [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]], sem tóku þátt í sínu fyrsta heimsmeistaramóti, mistókst að komast í fjögurra liða úrslitariðilinn. Þar unnu Brasilíumenn tvo fyrstu leikina með miklum mun og dugði því jafntefli gegn Úrúgvæ í lokaleiknum. Til marks um sigurgleðina hafði liðið stillt sér upp til myndatöku fyrir úrslitaleikinn og birti brasilískt dagblað myndina undir yfirskriftinni: „Heimsmeistarar!“ Áfallið varð því mikið þegar grannarnir úr suðrinu breyttu stöðunni úr 0:1 í 2:1 sér í vil og hömpuðu heimsmeistaratitlinum. Áfallið á Maracanã markaði djúp spor í brasilíska þjóðarsál. Fjórum árum síðar, á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|HM í Sviss 1954]], mættu Brasilíumenn til leiks í nýjum búningum: gulum, grænum og bláum í stað hvítu búninganna sem þjóðin tengdi við ósigurinn á heimavelli. Brasilíumenn komust nokkuð þægilega upp úr riðlakeppninni en mættu í fjórðungsúrslitunum [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] sem almennt voru taldir sigurstranglegasta lið keppninnar. Eftirvænting knattspyrnuáhugamanna var mikil en hún snerist upp í vonbrigði þegar leikurinn, sem fram fór í [[Bern]], reyndist óhemjugrófur. Þrír leikmenn voru reknir af velli í viðureign sem lauk með 4:2 sigri Ungverja og eftir að flautað var til leiksloka flugust liðin á í búningsklefunum. Brasilíumenn máttu enn bíða eftir heimsmeistaratitlinum en orðspor þeirra fór þó jafnt og þétt vaxandi. ===Fyrsti heimsmeistaratitillinn=== [[Mynd:1958 VM-final Sverige-Brasilien.jpg|thumb|left|Pelé grætur á öxl Gylmar eftir úrslitaleikinn 1958. Didi horfir á.]]Vicente Feola tók við stjórn brasilíska landsliðsins í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM 1958]] sem fram fór í [[Svíþjóð]]. Hann tók undirbúninginn föstum tökum og setti leikmönnum fjöldan allan af reglum sem þeim var ætlað að fylgja utan vallar, þótt honum væri legið á hálsi fyrir að skipta sér minna af því sem gerðist í leikjunum sjálfum og láta jafnvel reynsluboltana í liðinu um stjórnina. Liðið hafði á að skipa íþróttasálfræðingi og njósnarar voru sendir til að fylgjast með mögulegum mótherjum í Evrópuforkeppni HM. Brasilíumenn lendu í erfiðasta riðlinum í úrslitakeppninni. [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríkismenn]] voru lagðir að velli í fyrsta leik, 3:0. Því næst gerðu Brasilía og England markalaust jafntefli. Í hvorugum leikjanna komu ungstirnið [[Pelé]] og [[Garrincha]] við sögu. Þeir fengu hins vegar tækifærið á móti [[Sovéska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sovétmönnum]] í lokaleiknum, eftir að lykilmenn liðsins gengu á fund þjálfarans og þrýstu á um það. Brasilíumenn unnu 2:0 og náðu loksins að sýna sínar bestu hliðar. Í fjórðungsúrslitum mættu Brasilíumenn [[Velska karlalandsliðið í knattspyrnu|Walesverjum]] sem höfðu þurft að keppa aukaleik aðeins tveimur dögum fyrr. Pelé skoraði eina mark leiksins og sitt fyrsta í keppninni. Í undanúrslitunum skoraði táningurinn hins vegar þrennu í 5:2 sigri á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]]. Í úrslitunum voru svo [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamenn]] lagðir að velli, einnig 5:2, með tveimur mörkum frá Pelé og Vavá og einu frá Mário Zagallo. ===Titillinn varinn=== [[Mynd:MFdSantos-Garrincha.jpg|thumb|right|Garrincha var hetja Brasilíu á HM 1962.]]Brasilíumenn mættu til leiks sem langsigurstranglegasta liðið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1962]] sem fram fór í Suður-Ameríkulandinu [[Síle]]. Brasilíumenn unnu sinn riðil án mikilla vandræða, en gerðu dýrkeypt markalaust jafntefli í öðrum leik gegn Tékkóslóvakíu þar sem Pelé meiddist og kom lítið við sögu það sem eftir var keppninnar. Í fjarveru Pelé tók Garrincha við keflinu og var óumdeild stjarna keppninnar. Hann skoraði tvö mörk í 3:1 sigri á Englendingum í fjórðungsúrslitum og endurtók leikinn í 4:2 sigri á [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í undanúrslitum. Brasilía og Tékkóslóvakía mættust öðru sinni í keppninni í úrslitaleiknum þar sem Tékkar náðu forystunni en Brasilía svaraði með þremur mörkum og varði þar með titilinn. Brasilíska þjóðin gerði sér vonir um að vinna þriðja skiptið í röð árið 1966 þegar keppnin var haldin [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|á Englandi]]. Mótið byrjaði vel þar sem Pelé og Garrincha skoruðu hvor sitt markið í 2:0 sigri á [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgörum]]. Gamanið tók að kárna í næstu tveimur leikjum. Stjórnarmenn í brasilíska knattspyrnusambandinu höfðu hlutast í valið á landsliðinu til að tryggja að helstu félagslið ættu þar öll sína fulltrúa. Undirbúningnum var ábótavant og harður leikstíll evrópsku liðanna virtist koma Brasilíumönnum í opna skjöldu. Pelé meiddist í upphafsleiknum og var því fjarri góðu gamni í 3:1 tapleik gegn Ungverjum og þurfti að fara meiddur af velli í lokaleiknum gegn spútnikliði [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgals]] með [[Eusébio]] í broddi fylkingar sem einnig lauk með 3:1 tapi. ===Besta lið allra tíma?=== [[Mynd:Brazil 1970.JPG|thumb|left|Liðið sem vann Perú í fjórðungsúrslitum.]]Herforingjastjórnin sem var við völd í Brasilíu tók fram fyrir hendurnar á knattspyrnusambandinu í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM í Mexíkó 1970]]. Vinstrimaðurinn João Saldanha, sem mótað hafði sókndjarft en líkamlega sterkt landslið var látinn víka fyrir gömlu kepmpunni Mário Zagallo sem þjálfari. Zagallo hélt þó sama striki og forveri sinn og fyllti liðið af framherjum og sókndjörfum miðjumönnum. Útkoman var lið sem heillaði heimsbyggðina. Brasilíumenn unnu alla sína leiki í keppninni, þar á meðal ríkjandi heimsmeistara Englendinga í riðlakeppninni. Suður-Ameríkuliðin [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] og Úrúgvæ voru lögð í fjórðungs- og undanúrslitum en í úrslitaleiknum unnu Brasilíumenn sterkt lið Ítala 4:1 á sérlega sannfærandi hátt. Brasilía tryggði sér þar með Jules Rimet-verðlaunastyttuna til eignar. Oft er talað um sigurliðið 1970 sem það besta í sögu keppninnar og naut liðið þar vafalaust góðs af því að gervihnattatæknin var komin til sögunnar og beinar útsendingar frá leikjum voru aðgengilegar mun víðar en áður hafði þekkst. ===Hallar undan fæti=== [[Mynd:Figurita argentinacampeon v brasil.jpg|thumb|right|Úr leik Brasilíu og Argentínu á HM 1978.]]Péle lagði skóna á hilluna með landsliðinu eftir HM 1970 og þrátt fyrir mikinn þrýsting frá æðstu stöðum um að snúa aftur fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]] lét hann sig ekki. Brasilíumenn mættu til leiks í [[Vestur-Þýskaland|Vestur-Þýskalandi]] með varnarsinnaðra lið en áður hafði sést. Þeir reyndust lítil fyrirstaða fyrir [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] sem heilluðu knattspyrnuheiminn með frjálsu spili sínu og töpuðu að lokum í bronsleiknum fyrir Pólverjum. Fjórum árum síðar, í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|Argentínu 1978]], höfnuðu Brasilíumenn í þriðja sætinu en ollu þó sér og stuðningsmönnum sínum vonbrigðum. Ýmsar samsæriskenningar fóru á flug í Brasilíu þess efnis að gestgjafarnir hefðu með ýmsum hætti reynt að leggja stein í götu brasilíska liðsins, svo sem með því að láta það spila á glænýjum og grjóthörðum leikvangi í riðlakeppninni, ýmsir dómar féllu Brasilíu í óhag og síðast en ekki síst þótti stórsigur Argentínu á Perú í lokaumferð milliriðla grunsamlegur, en með honum komst argentínska liðið í úrslitaleikinn. Hvað sem slíkum vangaveltum leið bar flestum saman um að HM-lið Brasilíu árin 1974 og 1978 hafi staðið meistaraliðum fyrri ára langt að baki. ===Óskaliðið sem ekki vann=== [[Mynd:Zico panini card mexico86.jpg|160px|left|Zico var lykilmaður í landsliðinu á HM 1978, 1982 og 1986.]]Brasilía var talin sigurstranglegust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM á Spáni 1982]] með Zico og [[Sócrates]] í broddi fylkingar. Liðið lék blússandi sóknarbolta, vann alla leiki sína í forriðlinum og skellti heimsmeisturum Argentínu í milliriðli. Jafntefli gegn Ítölum í næsta leik hefði komið þeim í undanúrslitin en þrenna frá [[Paolo Rossi]] gerði það að verkum að liðið tapaði 3:2. Brasilíska liðið frá 1982 er oft nefnt í hópi sterkustu liða sem ekki náðu að hampa heimsmeistaratitlinum. Í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|Mexíkó fjórum árum síðar]] mætti brasilíska liðið aftur nokkuð sigurvisst til keppni, en lykilmenn voru orðnir eldri og Sócrates átti við að glíma erfið meiðsli. Brasilíumenn unnu fjóra fyrstu leiki sína í keppninni án þess að fá á sig mark, en í fjórðungsúrslitum mættu þeir Evrópumeisturum Frakka. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar Frakkar höfðu betur. Árið 1989 urðu Brasilíumenn [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|Suður-Ameríkumeistarar í fjórða sinn]]. Líkt og í fyrri þrjú skiptin gerðist það á heimavelli eftir 1:0 sigur á Úrúgvæ í lokaleik með marki frá [[Romário]]. ===Fjórði heimsmeistaratitillinn=== [[Mynd:ROM 1994 MiNr4993 pm B002.jpg|thumb|right|Rúmenskt frímerki sýnir hvaða lið voru í riðli með Brasilíu 1994.]]Brasilíumenn stóðu ekki undir væntingum á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] sem fram fór á Ítalíu. Eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlakeppninni með eins marks mun féll liðið úr leik fyrir erkifjendunum í Argentínu, 1:0. Brasilíska liðið þótti varnarsinnað með [[Dunga]] í lykilhlutverki og skoraði ekki nema fjögur mörk í leikjunum fjórum. Knattspyrnuáhugamenn í Brasilíu voru margir ósáttir við þessa nálgun sem þeir töldu ganga gegn gildum landsliðsins. Fjórum árum síðar beitti þjálfarinn Carlos Alberto Parreira sömu leikaðferð, með enn betri árangri á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM í Bandaríkjunum]]. Auk Dunga voru þeir [[Romário]] og [[Bebeto]] í eldlínunni í liði sem lék fyrst og fremst agaða vörn og beitti skyndisóknum. Þrúgandi hiti einkenndi keppnina en Brasilíumenn unnu sinn riðil vandræðalítið. Þeir máttu hafa mikið fyrir að landa sigri á [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í 16-liða úrslitum og 3:2 sigur þeirra á Hollendingum í fjórðungsúrslitum var einhver æsilegasta viðureign keppninnar. Svíar voru lagðir að velli í undanúrslitum og í úrslitaleiknum urðu Brasilíumenn fyrsta liðið til að lyfta heimsmeistarastyttunni eftir að hafa sigrað í vítaspyrnukeppni, þar sem [[Roberto Baggio]] misnotaði spyrnu fyrir Ítali. Þremur árum síðar urðu Brasilíumenn fyrsta liðið í sögunni til að vera heimsmeistarar og Suður-Ameríkumeistarar á sama tíma, þegar liðið fór með sigur af hólmi í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|Copa America 1997]] í [[Bólivía|Bólivíu]]. Það var einnig í fyrsta sinn sem Brasilíu tókst að vinna keppnina utan heimalands síns. ===Samsæri í París?=== [[Mynd:Ronaldo 2002 cropped.jpg|thumb|left|Ronaldo var í aðalhlutverki í Frakklandi.]]Brasilíumenn voru að margra áliti líklegir til að verja titil sinn á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi 1998]]. Þrátt fyrir tap gegn [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norðmönnum]], sem aldrei hafa lotið í lægra haldi fyrir Brasilíu - einir liða, tókt heimsmeisturunum að vinna sinn riðil. Við tóku sigurleikir gegn Síle og [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörku]]. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni í undanúrslitunum þar sem Brasilía hafði betur gegn Hollandi. Fyrir úrslitaleikinn hafði [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]], sem almennt var álitinn besti og frægasti leikmaður heims, staðið sig með prýði og skorað fjögur mörk. Fyrir úrslitaleikinn gegn heimamönnum Frakka fékk hann flog, sem þó var haldið rækilega leyndu fyrir blaðamönnum og varð í kjölfarið mikil reikistefna um hvort hann myndi fá að spila leikinn. Að lokum varð úr að Ronaldo var í byrjunarliðinu, en var skugginn af sjálfum sér og Frakkar unnu sannfærandi 3:0 sigur. Eftir keppnina fór á flug þrálátur orðrómur um að þrýstingur frá sportvörufyrirtækinu Nike hafi orðið til þess að knattspyrnusambandið hafi skipað fyrir um að Ronaldo yrði að spila leikinn. Brasilíumenn gátu huggað sig við að árið eftir tókst þeim að verja Suður-Ameríkutitil sinn í fyrsta sinn en [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|keppt var í Paragvæ]]. ===Meistarar í Asíu=== Brasilíumenn mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] í [[Japan]] og [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] með R-in þrjú í broddi fylkingar: [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]], [[Rivaldo]] og [[Ronaldinho]]. Rivaldo bakaði sér óvinsældir í sigurleik gegn [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkjum]] í fyrstu umferð þegar hann henti sér í jörðina og hélt um andlit sér þegar sjónvarpsupptökur leiddu í ljós að bolta hafði verið spyrnt í fætur hans. Brasilía lauk riðlakeppninni á fullu húsi stiga. Í 16-liða úrslitum voru [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgar]] slegnir úr keppni og Englendingar í fjórðungsúrslitum. Brasilía og Tyrkland mættust á nýjan leik í undanúrslitum þar sem mark frá Ronaldo skildi á milli. Hann skoraði svo bæði mörkin í úrslitunum gegn Þjóðverjum og endaði sem markakóngur með átta mörk. Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]] og höfðu þar með sigrað á fjórum af síðustu fimm álfukeppnum, eftir að hafa unnið jafnoft í 37 tilraunum þar á undan. ===Martröð á heimavelli=== Ronaldo setti nýtt met yfir mörk skoruð í úrslitakeppni HM, fimmtán alls, í mótinu í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|Þýskalandi 2006]]. Eftir sigra í fjórum fyrstu leikjunum féll liðið úr keppni í fjórðungsúrslitum gegn Frökkum. Svipað gerðist í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|Suður-Afríku 2010]] þar sem Brasilía tapaði ekki leik fyrr en gegn Hollendingum í fjórðungsúrslitunum. Brasilíska knattspyrnusambandið lagði höfuðáherslu á að endurheimta heimsmeistaratitilinn á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|heimavelli 2014]]. Miklu var til kostað í uppbyggingu leikvanga og lögðu knattspyrnuáhugamenn mikið traust á að [[Neymar]] myndi leiða liðið til sigurs. Neymar skoraði tvívegis í 3:1 sigri í opnunarleiknum gegn [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]]. Brasilíumenn þóttu ósannfærandi gegn [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] í markalausu jafntefli en unnu svo [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] af öryggi í lokaleik riðilsins. Sílemenn þjörmuðu rækilega að brasilíska liðinu í 16-liða úrslitum en heimamenn komust þó áfram eftir vítaspyrnukeppni. Í fjórðungsúrslitum vann Brasilía 2:1 sigur á [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]], en þar reið ógæfan yfir þegar Neymar meiddist og gat ekki tekið meiri þátt í keppninni. Áfallið sló brasilíska liðið fullkomlega út af laginu og það hrundi eins og spilaborg gegn Þjóðverjum í undanúrslitum. Eftir hálftíma leik var staðan orðin 5:0 fyrir þýska liðinu sem bætti svo tveimur mörkum við áður en Brasilía náði að klóra í bakkann með marki á lokamínútunni. 7:1 ósigurinn var stærsta tap í sögu landsliðsins og skildi þjóðina eftir í hálfgerðu losti. Til að bíta höfuðið af skömminni tapaði liðið bronsleiknum gegn Portúgal með þremur mörkum gegn engu. ===Eftirbátar Evrópubúa=== Árið 2018 fór [[Heimsmeistaramót_landsliða_í_knattspyrnu_karla_2018|HM fram í Rússlandi]]. Líkt og endranær átti Brasilía ekki í vandræðum með að komast upp úr riðlakeppninni og í 16-liða úrslitum sló liðið Mexíkó úr keppni. Í fjórðungsúrslitum reyndust Belgar hins vegar ofjarlar þeirra. Eftir að hafa mistekist að komast í undanúrslit þriggja síðustu Suður-Ameríkukeppna tókst Brasilíumönnum að fara alla leið [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|á heimavelli 2019]]. Þetta var níundi álfumeistaratitill landsins frá upphafi. Brasilía var í efsta sæti heimslistans þegar dregið var í riðla fyrir [[Heimsmeistaramót_landsliða_í_knattspyrnu_karla_2022|HM í Katar]] árið 2022. Brasilíska liðið nældi sér í toppsæti síns riðils þrátt fyrir óvænt tap gegn Kamerún í lokaleiknum. Fjögur brasilísk mörk í fyrri hálfleik dugðu til að kafsigla [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]] í 16-liða úrslitum og Brasilíumenn virtust til alls líklegir með Neymar í góðu formi. Í fjórðungsúrslitum mættust stálin stinn, Brasilía og Króatía. Eftir markalausan venjulegan leiktíma skoraði hvort liðið sitt markið í framlengingu. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni og þar unnu Króatar 4:2. ==Keppnir== === [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|1916]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Brons |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1917|1917]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Brons |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1920|1920]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1921|1921]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923|1923]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||4. sæti |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1924|1924]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1925|1925]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1926|1926]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1927|1927]]||align=left|{{PER}}Perú||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1929|1929]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]]||align=left|{{PER}}Perú||Tók ekki þátt |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1937|1937]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1941|1941]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Tók ekki þátt |-bgcolor=Brons |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1942|1942]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|1945]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Silfur |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1946|1946]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1947|1947]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||Tók ekki þátt |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|1949]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||Gull |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1953|1953]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1955|1955]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1956|1956]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||4. sæti |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]]||align=left|{{PER}}Perú||Silfur |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Argentínu)|1959(a)]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Ekvador)|1959(b)]]||align=left|{{fáni|Ekvador}}||Brons |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1963|1963]]||align=left|{{fáni|Bólivía}}||4. sæti |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1975|1975]]||align=left|Suður Ameríkal||Brons |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|1979]]||align=left|Suður Ameríka||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1983|1983]]||align=left|Suður Ameríka||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1987|1987]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Riðlakeppni |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|1989]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|1991]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|1993]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||8. liða úrslit |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1995|1995]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Silfur |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|1997]]||align=left|{{fáni|Bólivía}} ||Gull |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|1999]]||align=left|{{fáni|Paragvæ}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2001|2001]]||align=left|{{PER}}Perú||8. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]]||align=left|{{fáni|Venesúela}}||Gull |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2011|2011]]||align=left|{{fáni|Síle}}||8. liða úrslit |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2015|2015]]||align=left|{{USA}}Bandaríkin ||8. liða úrslit |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Riðlakeppni |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|2019]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021|2021]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Silfur |} === [[HM í knattspyrnu]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- |[[HM 1930|1930]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1934|1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||16. liða úrslit |-bgcolor=Bronze |[[HM 1938|1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||Brons |-bgcolor=Silver |[[HM 1950|1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Silfur |- |[[HM 1954|1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||8. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[HM 1958|1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||Gull |-bgcolor=Gold |[[HM 1962|1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Gull |- |[[HM 1966|1966]]||align=left|{{fáni|England}}||Riðlakeppni |-bgcolor=Gold |[[HM 1970|1970]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||Gull |- |[[HM 1974|1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||4. sæti |-bgcolor=bronze |[[HM 1978|1978]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Brons |- |[[HM 1982|1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||2. umferð |- |[[HM 1986|1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||8. liða Úrslit |- |[[HM 1990|1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||16. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[HM 1994|1994]]||align=left|{{USA}}Bandaríkin||Gull |- bgcolor=Silver |[[HM 1998|1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||Silfur |-bgcolor=Gold |[[HM 2002|2002]]||align=left|<small>{{fáni|Suður-Kórea}} & {{fáni|Japan}}</small>||Gull |- |[[HM 2006|2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2010|2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2014|2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||4. sæti |- |[[HM 2018|2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2022|2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||8. liða úrslit |} ==Leikmenn== ==Leikmannahópur== {{Fs start}} {{Fs player|no=1|pos=K|nat=BRA|name=[[Alisson Becker]]|other=[[Liverpool FC|Liverpool]]}} {{Fs player|no=3|nat=BRA|pos=F|name=[[Miranda (fotballspiller)|João Miranda]]|other=[[Inter]]}} {{Fs player|no=4|nat=BRA|pos=F|name=[[Pedro Geromel]]|other=[[Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense|Grêmio]]}} {{Fs player|no=5|pos=MB|nat=BRA|name=[[Casemiro]]|other=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]}} {{Fs player|no=7|nat=BRA|name=[[Richarlison]]|pos=MB|other=[[Everton]]}} {{Fs player|no=8|nat=BRA|pos=MB|name=[[Renato Augusto]]|other=[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]}} {{Fs player|no=9|nat=BRA|pos=A|name=[[Gabriel Jesus]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs player|no=10|pos=A|nat=BRA|name=[[Neymar]]|other=[[Paris Saint-Germain]]|}} {{Fs player|no=11|nat=BRA|name=[[Philippe Coutinho]]|pos=MB|other=[[FC Barcelona|Barcelona]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=13|name=[[Marquinhos]]|nat=BRA|pos=F|other=[[Paris Saint-Germain]]}} {{Fs player|no=15|nat=BRA|name=[[José Paulo Bezerra Maciel Júnior|Paulinho]]|pos=MB|other=[[Guangzhou Evergrande]] <small>(á láni frá [[FC Barcelona|Barcelona]]</small>}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=K|name=[[Cássio Ramos|Cássio]]|other=[[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]]}} {{Fs player|no=17|nat=BRA|pos=MB|name=[[Fernando Luiz Roza|Fernandinho]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs player|no=18|pos=MB|nat=BRA|name=[[Frederico Rodrigues Santos|Fred]]|other=[[Manchester United FC|Manchester United]]}} {{Fs player|no=19|nat=BRA|pos=MB|name=[[Willian Borges da Silva|Willian]]|other=[[Chelsea FC|Chelsea]]}} {{Fs player|no=20|nat=BRA|name=[[Roberto Firmino]]|pos=A|other=[[Liverpool FC|Liverpool]]}} {{Fs player|no=21|pos=MB|nat=BRA|name=[[Taison]]|other=[[Shaktar Donetsk]]}} {{Fs player|no=22|nat=BRA|pos=F|name=[[Fagner Conserva Lemos|Fagner]]|other=[[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]]}} {{Fs player|no=23|nat=BRA|pos=K|name=[[Ederson Moraes|Ederson]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs end}} [[Mynd:Cafu brazil.jpg|thumb|170px|Cafu er Leikjahæsti landsliðsmaður í sögu Brasilíu með 142 leiki á bakinu]] ===Flestir leikir=== # [[Cafu]]: 142 # [[Neymar]]: 128 # [[Dani Alves]]: 126 # [[Roberto Carlos]]: 125 # [[Thiago Silva]]: 113 ===Flest mörk=== # '''[[Neymar]]: 79''' # [[Pelé]]: 77 # [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]]: 62 # [[Romário]]: 55 # [[Zico]]: 48 ===Þekktir leikmenn=== [[Mynd:Brazil 1970.JPG|thumb|Brasilíska landsliðið sem vann heimsmeistaramótið árið 1970 er af mörgum talið besta lið sögunnar]] ====1960-70==== * [[Pelé]] * [[Garrincha]] * [[Gérson]] ====1970-80==== * [[Carlos Alberto Torres|Carlos Alberto]] * [[Jairzinho]] * [[Roberto Rivelino|Rivelino]] ====1980-90==== * [[Careca]] * [[Eder]] * [[Falcão]] * [[Leovegildo Lins da Gama Júnior|Júnior]] * [[Sócrates]] * [[Zico]] |valign="top" width=33%| ====1990-2000==== * [[Cafu]] * [[Rivaldo]] * [[Romário]] * [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]] [[Mynd:Brazil fans Russia 2018.jpg|thumb|Brasilískir stuðningsmenn á HM 2018 í Rússlandi]] ====2000-2010==== * [[Roberto Carlos]] * [[Ronaldinho]] * [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]] * [[Kaká]] * [[Marcos Roberto Silveira Reis|Marcos]] * [[Adriano]] * [[Dida]] * [[Robinho]] * [[Lucio]] ====2010-2020==== * '''[[Neymar]]''' * '''[[Roberto Firmino]]''' * '''[[Dani Alves]]''' [[Flokkur:Íþróttir í Brasilíu]] [[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] p5qcm7smfjyfjwu1rjjic08ant5u32k 1966305 1966304 2026-06-07T03:45:46Z ~2026-33574-52 117402 /* Leikmannahópur */ 1966305 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = Seleção (Landsliðið), Canarinha (Litli kanarýfuglinn), Verde-Amarela (Þeir grænu og gulu), Esquadrão de Ouro (Gullna liðið) | Merki = Flag of Brazil.svg | Íþróttasamband = Confederação Brasileira de Futebol (''Samband Brasilískrar knattspyrnu'') | Álfusamband = CONMEBOL | Þjálfari = {{ITA}} [[Carlo Ancelotti]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = | Varafyrirliði = | Flestir leikir = [[Cafu]] (142) | Flest mörk = [[Pelé]] (77) | Leikvangur = Breytilegir | FIFA sæti = 6 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 1 (8 sinnum) | FIFA hæst ár = | FIFA lægst = 22 | FIFA lægst ár = júní 2014 | Fyrsti leikur = 0-3 gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] [[20. desember]] [[1914]] | Stærsti sigur = 14–0 gegn Nígaragúa [[17. október]] [[1975]] | Mesta tap = 1-7 gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskalandi]] [[8. júlí]] [[2014]] | HM leikir = 21 | Fyrsti HM leikur = 1930 | Fyrsta HM keppni = 1930 | Mesti HM árangur = Heimsmeistarar (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) | Álfukeppni = Copa America | Álfukeppni leikir = 36 | Fyrsta álfukeppni = 1916 | Mesti álfu árangur = Meistarar (1919, 1922, 1949, 1989, 1997, 1999, 2004, 2007, 2019) | pattern_la1 = _bra20H | pattern_b1 = _bra20H | pattern_ra1 = _bra20H | pattern_sh1 = _bra20h | pattern_so1 = _bra20h | leftarm1 = FFCC00 | body1 = FFCC00 | rightarm1 = FFCC00 | shorts1 = 0000FF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _bra20A | pattern_b2 = _bra20A | pattern_ra2 = _bra20A | pattern_sh2 = _bra19aw | pattern_so2 = _nikeyellow | leftarm2 = 003CFF | body2 = 003CFF | rightarm2 = 003CFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 003CFF }} '''Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er landslið [[Brasilía|Brasilíu]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Því er stjórnað af Brasilíska knattspyrnusambandinu. Brasilíska knattspyrnusambandið var stofnað árið [[1919]] og landið gekk til liðs við [[FIFA]] árið [[1923]]. Brasilía hefur tekið þátt í öllum 20 úrslitum heimsmeistarakeppninnar. Brasilía hefur orðið heimsmeistari oftast allra þjóða eða alls 5 sinnum. ==Saga== [[Mynd:Brazil v argentina 1919.jpg|thumb|left|Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar 1919.]] Fyrsta óopinbera landslið brasilískrar knattspyrnusögu mun hafa verið úrvalslið leikmanna frá [[Rio de Janeiro]] og [[São Paulo]] sem mætti enska liðinu Exeter City í Suður-Ameríkuferð þeirra síðarnefndu árið 1914. Heimildum ber ekki saman um úrslit leiksins. Síðar sama ár lék brasilískt landslið sinn fyrsta formlega landsleik í 3:0 tapi gegn [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]. Tveimur árum síðar tók Brasilía þátt í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|fyrstu Suður-Ameríkukeppninni]] en tókst ekki að vinna leik. Næstu þrjá áratugina stóðu Brasilíumenn rækilega í skugganum á grönnum sínum í Argentínu og [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]]. Frá 1916 til 1947, í tuttugu keppnum, fóru Brasilíumenn einungis tvisvar með sigur af hólmi - í bæði skiptin á heimavelli - árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]], þar sem [[Arthur Friedenreich]] var í broddi fylkingar. ===Fyrstu heimsmeistaramótin=== [[Mynd:Brazil v Poland WC 1938 (3).jpg|thumb|left|Leônidas leikur á tvo Pólverja á HM 1938.]] Brasilía er eina landið sem keppt hefur í öllum úrslitakeppnum HM frá upphafi. Liðið þreytti frumraun sína á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930|HM í Úrúgvæ 1930]] en tapaði fyrir [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavíu]] í riðlakeppninni og komst ekki í undanúrslit. Fjórum árum síðar, [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934|á Ítalíu]], töpuðu Brasilíumenn fyrsta leik, gegn [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]] og þurftu að snúa heim á leið. Mark þeirra gegn spænska liðinu skoraði þeldökki framherjinn [[Leônidas]]. Sá varð stjarna [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1938|HM í Frakklandi 1938]], þar sem hann vakti sérstaka athygli fyrir hjólhestaspyrnur sínar. Leônidas skoraði þrennu í sigurleik gegn [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Pólverjum]] í fyrsta leik og bætti við tveimur mörkum í jafnmörgum viðureignum gegn [[Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tékkóslóvakíu]] í fjórðungsúrslitum. Hann meiddist í leikjunum gegn Tékkum og var því hvíldur í tapleik gegn [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í undanúrslitum, þar sem sá kvittur fór á kreik að Brasilíumenn hefðu verið svo sigurvissir að ákveðið hefði verið að hvíla Leônidas fyrir úrslitin. Í bronsleiknum skoraði Leônidas tvívegis og varð markakóngur með sjö mörk. Brasilía mátti sætta sig við þriðja sætið, en landslið þeirra var rækilega komið á kortið sem eitt það öflugasta í heimi, en seinni heimsstyrjöldin átti þó eftir að riðla allri alþjóðakeppni í knattspyrnu næstu árin. ===Væntingar og vonbrigði=== [[Mynd:Brasil en el Campeonato Sudamericano 1949, Estadio, 1949-04-09 (308).jpg|thumb|right|Brasilía varð Suður-Ameríkumeistari 1949 í alhvítum búningum.]]Brasilíumönnum var úthlutað [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1950|HM 1950]]. Evrópa var í sárum eftir síðari heimsstyrjöldina og áttu jafnvel erfitt með að fjármagna ferðalagið til Suður-Ameríku. Brasilíumenn mættu því til leiks fullir bjartsýni eftir að hafa orðið [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|Suður-Ameríkumeistarar 1949]], enn og aftur á heimavelli en með miklum yfirburðum. Fyrir heimsmeistarakeppnina var reistur stærsti knattspyrnuvöllur í heimi, [[Maracanã (leikvangur)|Maracanã]] í Ríó. Brasilíumenn fóru taplausir í gegnum riðlakeppnina og dró ekki úr bjartsýni þeirra að [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englendingum]], sem tóku þátt í sínu fyrsta heimsmeistaramóti, mistókst að komast í fjögurra liða úrslitariðilinn. Þar unnu Brasilíumenn tvo fyrstu leikina með miklum mun og dugði því jafntefli gegn Úrúgvæ í lokaleiknum. Til marks um sigurgleðina hafði liðið stillt sér upp til myndatöku fyrir úrslitaleikinn og birti brasilískt dagblað myndina undir yfirskriftinni: „Heimsmeistarar!“ Áfallið varð því mikið þegar grannarnir úr suðrinu breyttu stöðunni úr 0:1 í 2:1 sér í vil og hömpuðu heimsmeistaratitlinum. Áfallið á Maracanã markaði djúp spor í brasilíska þjóðarsál. Fjórum árum síðar, á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954|HM í Sviss 1954]], mættu Brasilíumenn til leiks í nýjum búningum: gulum, grænum og bláum í stað hvítu búninganna sem þjóðin tengdi við ósigurinn á heimavelli. Brasilíumenn komust nokkuð þægilega upp úr riðlakeppninni en mættu í fjórðungsúrslitunum [[Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ungverjum]] sem almennt voru taldir sigurstranglegasta lið keppninnar. Eftirvænting knattspyrnuáhugamanna var mikil en hún snerist upp í vonbrigði þegar leikurinn, sem fram fór í [[Bern]], reyndist óhemjugrófur. Þrír leikmenn voru reknir af velli í viðureign sem lauk með 4:2 sigri Ungverja og eftir að flautað var til leiksloka flugust liðin á í búningsklefunum. Brasilíumenn máttu enn bíða eftir heimsmeistaratitlinum en orðspor þeirra fór þó jafnt og þétt vaxandi. ===Fyrsti heimsmeistaratitillinn=== [[Mynd:1958 VM-final Sverige-Brasilien.jpg|thumb|left|Pelé grætur á öxl Gylmar eftir úrslitaleikinn 1958. Didi horfir á.]]Vicente Feola tók við stjórn brasilíska landsliðsins í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958|HM 1958]] sem fram fór í [[Svíþjóð]]. Hann tók undirbúninginn föstum tökum og setti leikmönnum fjöldan allan af reglum sem þeim var ætlað að fylgja utan vallar, þótt honum væri legið á hálsi fyrir að skipta sér minna af því sem gerðist í leikjunum sjálfum og láta jafnvel reynsluboltana í liðinu um stjórnina. Liðið hafði á að skipa íþróttasálfræðingi og njósnarar voru sendir til að fylgjast með mögulegum mótherjum í Evrópuforkeppni HM. Brasilíumenn lendu í erfiðasta riðlinum í úrslitakeppninni. [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríkismenn]] voru lagðir að velli í fyrsta leik, 3:0. Því næst gerðu Brasilía og England markalaust jafntefli. Í hvorugum leikjanna komu ungstirnið [[Pelé]] og [[Garrincha]] við sögu. Þeir fengu hins vegar tækifærið á móti [[Sovéska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sovétmönnum]] í lokaleiknum, eftir að lykilmenn liðsins gengu á fund þjálfarans og þrýstu á um það. Brasilíumenn unnu 2:0 og náðu loksins að sýna sínar bestu hliðar. Í fjórðungsúrslitum mættu Brasilíumenn [[Velska karlalandsliðið í knattspyrnu|Walesverjum]] sem höfðu þurft að keppa aukaleik aðeins tveimur dögum fyrr. Pelé skoraði eina mark leiksins og sitt fyrsta í keppninni. Í undanúrslitunum skoraði táningurinn hins vegar þrennu í 5:2 sigri á [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]]. Í úrslitunum voru svo [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamenn]] lagðir að velli, einnig 5:2, með tveimur mörkum frá Pelé og Vavá og einu frá Mário Zagallo. ===Titillinn varinn=== [[Mynd:MFdSantos-Garrincha.jpg|thumb|right|Garrincha var hetja Brasilíu á HM 1962.]]Brasilíumenn mættu til leiks sem langsigurstranglegasta liðið á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962|HM 1962]] sem fram fór í Suður-Ameríkulandinu [[Síle]]. Brasilíumenn unnu sinn riðil án mikilla vandræða, en gerðu dýrkeypt markalaust jafntefli í öðrum leik gegn Tékkóslóvakíu þar sem Pelé meiddist og kom lítið við sögu það sem eftir var keppninnar. Í fjarveru Pelé tók Garrincha við keflinu og var óumdeild stjarna keppninnar. Hann skoraði tvö mörk í 3:1 sigri á Englendingum í fjórðungsúrslitum og endurtók leikinn í 4:2 sigri á [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í undanúrslitum. Brasilía og Tékkóslóvakía mættust öðru sinni í keppninni í úrslitaleiknum þar sem Tékkar náðu forystunni en Brasilía svaraði með þremur mörkum og varði þar með titilinn. Brasilíska þjóðin gerði sér vonir um að vinna þriðja skiptið í röð árið 1966 þegar keppnin var haldin [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|á Englandi]]. Mótið byrjaði vel þar sem Pelé og Garrincha skoruðu hvor sitt markið í 2:0 sigri á [[Búlgarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Búlgörum]]. Gamanið tók að kárna í næstu tveimur leikjum. Stjórnarmenn í brasilíska knattspyrnusambandinu höfðu hlutast í valið á landsliðinu til að tryggja að helstu félagslið ættu þar öll sína fulltrúa. Undirbúningnum var ábótavant og harður leikstíll evrópsku liðanna virtist koma Brasilíumönnum í opna skjöldu. Pelé meiddist í upphafsleiknum og var því fjarri góðu gamni í 3:1 tapleik gegn Ungverjum og þurfti að fara meiddur af velli í lokaleiknum gegn spútnikliði [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Portúgals]] með [[Eusébio]] í broddi fylkingar sem einnig lauk með 3:1 tapi. ===Besta lið allra tíma?=== [[Mynd:Brazil 1970.JPG|thumb|left|Liðið sem vann Perú í fjórðungsúrslitum.]]Herforingjastjórnin sem var við völd í Brasilíu tók fram fyrir hendurnar á knattspyrnusambandinu í aðdraganda [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970|HM í Mexíkó 1970]]. Vinstrimaðurinn João Saldanha, sem mótað hafði sókndjarft en líkamlega sterkt landslið var látinn víka fyrir gömlu kepmpunni Mário Zagallo sem þjálfari. Zagallo hélt þó sama striki og forveri sinn og fyllti liðið af framherjum og sókndjörfum miðjumönnum. Útkoman var lið sem heillaði heimsbyggðina. Brasilíumenn unnu alla sína leiki í keppninni, þar á meðal ríkjandi heimsmeistara Englendinga í riðlakeppninni. Suður-Ameríkuliðin [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] og Úrúgvæ voru lögð í fjórðungs- og undanúrslitum en í úrslitaleiknum unnu Brasilíumenn sterkt lið Ítala 4:1 á sérlega sannfærandi hátt. Brasilía tryggði sér þar með Jules Rimet-verðlaunastyttuna til eignar. Oft er talað um sigurliðið 1970 sem það besta í sögu keppninnar og naut liðið þar vafalaust góðs af því að gervihnattatæknin var komin til sögunnar og beinar útsendingar frá leikjum voru aðgengilegar mun víðar en áður hafði þekkst. ===Hallar undan fæti=== [[Mynd:Figurita argentinacampeon v brasil.jpg|thumb|right|Úr leik Brasilíu og Argentínu á HM 1978.]]Péle lagði skóna á hilluna með landsliðinu eftir HM 1970 og þrátt fyrir mikinn þrýsting frá æðstu stöðum um að snúa aftur fyrir [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]] lét hann sig ekki. Brasilíumenn mættu til leiks í [[Vestur-Þýskaland|Vestur-Þýskalandi]] með varnarsinnaðra lið en áður hafði sést. Þeir reyndust lítil fyrirstaða fyrir [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollendinga]] sem heilluðu knattspyrnuheiminn með frjálsu spili sínu og töpuðu að lokum í bronsleiknum fyrir Pólverjum. Fjórum árum síðar, í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978|Argentínu 1978]], höfnuðu Brasilíumenn í þriðja sætinu en ollu þó sér og stuðningsmönnum sínum vonbrigðum. Ýmsar samsæriskenningar fóru á flug í Brasilíu þess efnis að gestgjafarnir hefðu með ýmsum hætti reynt að leggja stein í götu brasilíska liðsins, svo sem með því að láta það spila á glænýjum og grjóthörðum leikvangi í riðlakeppninni, ýmsir dómar féllu Brasilíu í óhag og síðast en ekki síst þótti stórsigur Argentínu á Perú í lokaumferð milliriðla grunsamlegur, en með honum komst argentínska liðið í úrslitaleikinn. Hvað sem slíkum vangaveltum leið bar flestum saman um að HM-lið Brasilíu árin 1974 og 1978 hafi staðið meistaraliðum fyrri ára langt að baki. ===Óskaliðið sem ekki vann=== [[Mynd:Zico panini card mexico86.jpg|160px|left|Zico var lykilmaður í landsliðinu á HM 1978, 1982 og 1986.]]Brasilía var talin sigurstranglegust á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1982|HM á Spáni 1982]] með Zico og [[Sócrates]] í broddi fylkingar. Liðið lék blússandi sóknarbolta, vann alla leiki sína í forriðlinum og skellti heimsmeisturum Argentínu í milliriðli. Jafntefli gegn Ítölum í næsta leik hefði komið þeim í undanúrslitin en þrenna frá [[Paolo Rossi]] gerði það að verkum að liðið tapaði 3:2. Brasilíska liðið frá 1982 er oft nefnt í hópi sterkustu liða sem ekki náðu að hampa heimsmeistaratitlinum. Í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1986|Mexíkó fjórum árum síðar]] mætti brasilíska liðið aftur nokkuð sigurvisst til keppni, en lykilmenn voru orðnir eldri og Sócrates átti við að glíma erfið meiðsli. Brasilíumenn unnu fjóra fyrstu leiki sína í keppninni án þess að fá á sig mark, en í fjórðungsúrslitum mættu þeir Evrópumeisturum Frakka. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar Frakkar höfðu betur. Árið 1989 urðu Brasilíumenn [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|Suður-Ameríkumeistarar í fjórða sinn]]. Líkt og í fyrri þrjú skiptin gerðist það á heimavelli eftir 1:0 sigur á Úrúgvæ í lokaleik með marki frá [[Romário]]. ===Fjórði heimsmeistaratitillinn=== [[Mynd:ROM 1994 MiNr4993 pm B002.jpg|thumb|right|Rúmenskt frímerki sýnir hvaða lið voru í riðli með Brasilíu 1994.]]Brasilíumenn stóðu ekki undir væntingum á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1990|HM 1990]] sem fram fór á Ítalíu. Eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlakeppninni með eins marks mun féll liðið úr leik fyrir erkifjendunum í Argentínu, 1:0. Brasilíska liðið þótti varnarsinnað með [[Dunga]] í lykilhlutverki og skoraði ekki nema fjögur mörk í leikjunum fjórum. Knattspyrnuáhugamenn í Brasilíu voru margir ósáttir við þessa nálgun sem þeir töldu ganga gegn gildum landsliðsins. Fjórum árum síðar beitti þjálfarinn Carlos Alberto Parreira sömu leikaðferð, með enn betri árangri á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994|HM í Bandaríkjunum]]. Auk Dunga voru þeir [[Romário]] og [[Bebeto]] í eldlínunni í liði sem lék fyrst og fremst agaða vörn og beitti skyndisóknum. Þrúgandi hiti einkenndi keppnina en Brasilíumenn unnu sinn riðil vandræðalítið. Þeir máttu hafa mikið fyrir að landa sigri á [[Bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|heimamönnum]] í 16-liða úrslitum og 3:2 sigur þeirra á Hollendingum í fjórðungsúrslitum var einhver æsilegasta viðureign keppninnar. Svíar voru lagðir að velli í undanúrslitum og í úrslitaleiknum urðu Brasilíumenn fyrsta liðið til að lyfta heimsmeistarastyttunni eftir að hafa sigrað í vítaspyrnukeppni, þar sem [[Roberto Baggio]] misnotaði spyrnu fyrir Ítali. Þremur árum síðar urðu Brasilíumenn fyrsta liðið í sögunni til að vera heimsmeistarar og Suður-Ameríkumeistarar á sama tíma, þegar liðið fór með sigur af hólmi í [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|Copa America 1997]] í [[Bólivía|Bólivíu]]. Það var einnig í fyrsta sinn sem Brasilíu tókst að vinna keppnina utan heimalands síns. ===Samsæri í París?=== [[Mynd:Ronaldo 2002 cropped.jpg|thumb|left|Ronaldo var í aðalhlutverki í Frakklandi.]]Brasilíumenn voru að margra áliti líklegir til að verja titil sinn á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998|HM í Frakklandi 1998]]. Þrátt fyrir tap gegn [[Norska karlalandsliðið í knattspyrnu|Norðmönnum]], sem aldrei hafa lotið í lægra haldi fyrir Brasilíu - einir liða, tókt heimsmeisturunum að vinna sinn riðil. Við tóku sigurleikir gegn Síle og [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörku]]. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni í undanúrslitunum þar sem Brasilía hafði betur gegn Hollandi. Fyrir úrslitaleikinn hafði [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]], sem almennt var álitinn besti og frægasti leikmaður heims, staðið sig með prýði og skorað fjögur mörk. Fyrir úrslitaleikinn gegn heimamönnum Frakka fékk hann flog, sem þó var haldið rækilega leyndu fyrir blaðamönnum og varð í kjölfarið mikil reikistefna um hvort hann myndi fá að spila leikinn. Að lokum varð úr að Ronaldo var í byrjunarliðinu, en var skugginn af sjálfum sér og Frakkar unnu sannfærandi 3:0 sigur. Eftir keppnina fór á flug þrálátur orðrómur um að þrýstingur frá sportvörufyrirtækinu Nike hafi orðið til þess að knattspyrnusambandið hafi skipað fyrir um að Ronaldo yrði að spila leikinn. Brasilíumenn gátu huggað sig við að árið eftir tókst þeim að verja Suður-Ameríkutitil sinn í fyrsta sinn en [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|keppt var í Paragvæ]]. ===Meistarar í Asíu=== Brasilíumenn mættu til leiks á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002|HM 2002]] í [[Japan]] og [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] með R-in þrjú í broddi fylkingar: [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]], [[Rivaldo]] og [[Ronaldinho]]. Rivaldo bakaði sér óvinsældir í sigurleik gegn [[Tyrkneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Tyrkjum]] í fyrstu umferð þegar hann henti sér í jörðina og hélt um andlit sér þegar sjónvarpsupptökur leiddu í ljós að bolta hafði verið spyrnt í fætur hans. Brasilía lauk riðlakeppninni á fullu húsi stiga. Í 16-liða úrslitum voru [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgar]] slegnir úr keppni og Englendingar í fjórðungsúrslitum. Brasilía og Tyrkland mættust á nýjan leik í undanúrslitum þar sem mark frá Ronaldo skildi á milli. Hann skoraði svo bæði mörkin í úrslitunum gegn Þjóðverjum og endaði sem markakóngur með átta mörk. Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar árin [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]] og [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]] og höfðu þar með sigrað á fjórum af síðustu fimm álfukeppnum, eftir að hafa unnið jafnoft í 37 tilraunum þar á undan. ===Martröð á heimavelli=== Ronaldo setti nýtt met yfir mörk skoruð í úrslitakeppni HM, fimmtán alls, í mótinu í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2006|Þýskalandi 2006]]. Eftir sigra í fjórum fyrstu leikjunum féll liðið úr keppni í fjórðungsúrslitum gegn Frökkum. Svipað gerðist í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010|Suður-Afríku 2010]] þar sem Brasilía tapaði ekki leik fyrr en gegn Hollendingum í fjórðungsúrslitunum. Brasilíska knattspyrnusambandið lagði höfuðáherslu á að endurheimta heimsmeistaratitilinn á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2014|heimavelli 2014]]. Miklu var til kostað í uppbyggingu leikvanga og lögðu knattspyrnuáhugamenn mikið traust á að [[Neymar]] myndi leiða liðið til sigurs. Neymar skoraði tvívegis í 3:1 sigri í opnunarleiknum gegn [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]]. Brasilíumenn þóttu ósannfærandi gegn [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] í markalausu jafntefli en unnu svo [[Kamerúnska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kamerún]] af öryggi í lokaleik riðilsins. Sílemenn þjörmuðu rækilega að brasilíska liðinu í 16-liða úrslitum en heimamenn komust þó áfram eftir vítaspyrnukeppni. Í fjórðungsúrslitum vann Brasilía 2:1 sigur á [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]], en þar reið ógæfan yfir þegar Neymar meiddist og gat ekki tekið meiri þátt í keppninni. Áfallið sló brasilíska liðið fullkomlega út af laginu og það hrundi eins og spilaborg gegn Þjóðverjum í undanúrslitum. Eftir hálftíma leik var staðan orðin 5:0 fyrir þýska liðinu sem bætti svo tveimur mörkum við áður en Brasilía náði að klóra í bakkann með marki á lokamínútunni. 7:1 ósigurinn var stærsta tap í sögu landsliðsins og skildi þjóðina eftir í hálfgerðu losti. Til að bíta höfuðið af skömminni tapaði liðið bronsleiknum gegn Portúgal með þremur mörkum gegn engu. ===Eftirbátar Evrópubúa=== Árið 2018 fór [[Heimsmeistaramót_landsliða_í_knattspyrnu_karla_2018|HM fram í Rússlandi]]. Líkt og endranær átti Brasilía ekki í vandræðum með að komast upp úr riðlakeppninni og í 16-liða úrslitum sló liðið Mexíkó úr keppni. Í fjórðungsúrslitum reyndust Belgar hins vegar ofjarlar þeirra. Eftir að hafa mistekist að komast í undanúrslit þriggja síðustu Suður-Ameríkukeppna tókst Brasilíumönnum að fara alla leið [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|á heimavelli 2019]]. Þetta var níundi álfumeistaratitill landsins frá upphafi. Brasilía var í efsta sæti heimslistans þegar dregið var í riðla fyrir [[Heimsmeistaramót_landsliða_í_knattspyrnu_karla_2022|HM í Katar]] árið 2022. Brasilíska liðið nældi sér í toppsæti síns riðils þrátt fyrir óvænt tap gegn Kamerún í lokaleiknum. Fjögur brasilísk mörk í fyrri hálfleik dugðu til að kafsigla [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]] í 16-liða úrslitum og Brasilíumenn virtust til alls líklegir með Neymar í góðu formi. Í fjórðungsúrslitum mættust stálin stinn, Brasilía og Króatía. Eftir markalausan venjulegan leiktíma skoraði hvort liðið sitt markið í framlengingu. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni og þar unnu Króatar 4:2. ==Keppnir== === [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu|Copa America]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1916|1916]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Brons |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1917|1917]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Brons |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|1919]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1920|1920]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1921|1921]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1922|1922]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1923|1923]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||4. sæti |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1924|1924]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1925|1925]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1926|1926]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1927|1927]]||align=left|{{PER}}Perú||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1929|1929]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1935|1935]]||align=left|{{PER}}Perú||Tók ekki þátt |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1937|1937]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1941|1941]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Tók ekki þátt |-bgcolor=Brons |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1942|1942]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|1945]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Silfur |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1946|1946]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1947|1947]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||Tók ekki þátt |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1949|1949]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||Gull |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1953|1953]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1955|1955]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1956|1956]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||4. sæti |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957|1957]]||align=left|{{PER}}Perú||Silfur |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Argentínu)|1959(a)]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1959 (Ekvador)|1959(b)]]||align=left|{{fáni|Ekvador}}||Brons |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1963|1963]]||align=left|{{fáni|Bólivía}}||4. sæti |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1967|1967]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Tók ekki þátt |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1975|1975]]||align=left|Suður Ameríkal||Brons |-bgcolor=Bronze |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1979|1979]]||align=left|Suður Ameríka||Brons |-bgcolor=Silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1983|1983]]||align=left|Suður Ameríka||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1987|1987]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Riðlakeppni |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1989|1989]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1991|1991]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Silfur |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1993|1993]]||align=left|{{ECU}}Ekvador||8. liða úrslit |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1995|1995]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||Silfur |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1997|1997]]||align=left|{{fáni|Bólivía}} ||Gull |-bgcolor=gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1999|1999]]||align=left|{{fáni|Paragvæ}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2001|2001]]||align=left|{{PER}}Perú||8. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2004|2004]]||align=left|{{fáni|Venesúela}}||Gull |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2007|2007]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Gull |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2011|2011]]||align=left|{{fáni|Síle}}||8. liða úrslit |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2015|2015]]||align=left|{{USA}}Bandaríkin ||8. liða úrslit |- |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Riðlakeppni |-bgcolor=Gold |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019|2019]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Gull |-bgcolor=silver |[[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021|2021]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Silfur |} === [[HM í knattspyrnu]] === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |- |[[HM 1930|1930]]||align=left|{{URY}}Úrúgvæ||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1934|1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||16. liða úrslit |-bgcolor=Bronze |[[HM 1938|1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||Brons |-bgcolor=Silver |[[HM 1950|1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||Silfur |- |[[HM 1954|1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||8. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[HM 1958|1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||Gull |-bgcolor=Gold |[[HM 1962|1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||Gull |- |[[HM 1966|1966]]||align=left|{{fáni|England}}||Riðlakeppni |-bgcolor=Gold |[[HM 1970|1970]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||Gull |- |[[HM 1974|1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||4. sæti |-bgcolor=bronze |[[HM 1978|1978]]||align=left|{{fáni|Argentína}}||Brons |- |[[HM 1982|1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||2. umferð |- |[[HM 1986|1986]]||align=left|{{fáni|Mexíkó}}||8. liða Úrslit |- |[[HM 1990|1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||16. liða úrslit |-bgcolor=Gold |[[HM 1994|1994]]||align=left|{{USA}}Bandaríkin||Gull |- bgcolor=Silver |[[HM 1998|1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||Silfur |-bgcolor=Gold |[[HM 2002|2002]]||align=left|<small>{{fáni|Suður-Kórea}} & {{fáni|Japan}}</small>||Gull |- |[[HM 2006|2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2010|2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2014|2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||4. sæti |- |[[HM 2018|2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||8. liða úrslit |- |[[HM 2022|2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||8. liða úrslit |} ==Leikmenn== ==Leikmannahópur== {{Fs start}} {{Fs player|no=1|pos=K|nat=BRA|name=[[Alisson Becker]]|other=[[Liverpool FC|Liverpool]]}} {{Fs player|no=3|nat=BRA|pos=F|name=[[Miranda (fotballspiller)|João Miranda]]|other=[[Inter]]}} {{Fs player|no=4|nat=BRA|pos=F|name=[[Pedro Geromel]]|other=[[Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense|Grêmio]]}} {{Fs player|no=5|pos=MB|nat=BRA|name=[[Casemiro]]|other=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]}} {{Fs player|no=7|nat=BRA|name=[[Richarlison]]|pos=MB|other=[[Everton]]}} {{Fs player|no=8|nat=BRA|pos=MB|name=[[Renato Augusto]]|other=[[Beijing Guoan FC|Beijing Guoan]]}} {{Fs player|no=9|nat=BRA|pos=A|name=[[Gabriel Jesus]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs player|no=10|pos=A|nat=BRA|name=[[Neymar]]|other=[[Paris Saint-Germain]]|}} {{Fs player|no=11|nat=BRA|name=[[Philippe Coutinho]]|pos=MB|other=[[FC Barcelona|Barcelona]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=13|name=[[Marquinhos]]|nat=BRA|pos=F|other=[[Paris Saint-Germain]]}} {{Fs player|no=15|nat=BRA|name=[[José Paulo Bezerra Maciel Júnior|Paulinho]]|pos=MB|other=[[Guangzhou Evergrande]] <small>(á láni frá [[FC Barcelona|Barcelona]]</small>}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=K|name=[[Cássio Ramos|Cássio]]|other=[[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]]}} {{Fs player|no=17|nat=BRA|pos=MB|name=[[Fernando Luiz Roza|Fernandinho]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs player|no=18|pos=MB|nat=BRA|name=[[Frederico Rodrigues Santos|Fred]]|other=[[Manchester United FC|Manchester United]]}} {{Fs player|no=21|pos=MB|nat=BRA|name=[[Taison]]|other=[[Shaktar Donetsk]]}} {{Fs player|no=22|nat=BRA|pos=F|name=[[Fagner Conserva Lemos|Fagner]]|other=[[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]]}} {{Fs player|no=23|nat=BRA|pos=K|name=[[Ederson Moraes|Ederson]]|other=[[Manchester City FC|Manchester City]]}} {{Fs end}} [[Mynd:Cafu brazil.jpg|thumb|170px|Cafu er Leikjahæsti landsliðsmaður í sögu Brasilíu með 142 leiki á bakinu]] ===Flestir leikir=== # [[Cafu]]: 142 # [[Neymar]]: 128 # [[Dani Alves]]: 126 # [[Roberto Carlos]]: 125 # [[Thiago Silva]]: 113 ===Flest mörk=== # '''[[Neymar]]: 79''' # [[Pelé]]: 77 # [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]]: 62 # [[Romário]]: 55 # [[Zico]]: 48 ===Þekktir leikmenn=== [[Mynd:Brazil 1970.JPG|thumb|Brasilíska landsliðið sem vann heimsmeistaramótið árið 1970 er af mörgum talið besta lið sögunnar]] ====1960-70==== * [[Pelé]] * [[Garrincha]] * [[Gérson]] ====1970-80==== * [[Carlos Alberto Torres|Carlos Alberto]] * [[Jairzinho]] * [[Roberto Rivelino|Rivelino]] ====1980-90==== * [[Careca]] * [[Eder]] * [[Falcão]] * [[Leovegildo Lins da Gama Júnior|Júnior]] * [[Sócrates]] * [[Zico]] |valign="top" width=33%| ====1990-2000==== * [[Cafu]] * [[Rivaldo]] * [[Romário]] * [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]] [[Mynd:Brazil fans Russia 2018.jpg|thumb|Brasilískir stuðningsmenn á HM 2018 í Rússlandi]] ====2000-2010==== * [[Roberto Carlos]] * [[Ronaldinho]] * [[Ronaldo (fæddur 1976)|Ronaldo]] * [[Kaká]] * [[Marcos Roberto Silveira Reis|Marcos]] * [[Adriano]] * [[Dida]] * [[Robinho]] * [[Lucio]] ====2010-2020==== * '''[[Neymar]]''' * '''[[Roberto Firmino]]''' * '''[[Dani Alves]]''' [[Flokkur:Íþróttir í Brasilíu]] [[Flokkur:Suður-amerísk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] szkgi4atclcqgu946fpax41hb4du5cc 0 156082 1966315 1663924 2026-06-07T09:55:08Z Snævar 16586 1966315 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightblue | name = ''Flavocetraria'' | image = Flavocetraria nivalis BG4.JPG | image_width = 240px | image_caption = Nærmynd af [[maríugrös]]um (''F. nivalis'') í [[Pólland]]i. | regnum = [[Sveppir]] (''Fungi'') | divisio = [[Asksveppir]] (''Ascomycota'') | classis = [[Diskfléttur]] (Lecanoromycetes) | ordo = [[Diskfléttubálkur]] (Lecanorales) | familia = [[Litskófarætt]] (Parmeliaceae) | genus = '''''Flavocetraria''''' }} '''''Flavocetraria''''' er [[Ættkvísl (flokkunarfræði)|ættkvísl]] [[Sveppir|sveppa]] sem heyrir undir [[litskófarætt]]. <ref>{{Cite journal|vauthors=Lumbsch TH, Huhndorf SM|date=December 2007|title=Outline of Ascomycota &ndash; 2007|url=http://archive.fieldmuseum.org/myconet/outline.asp|journal=Myconet|location=Chicago, USA|publisher=The Field Museum, Department of Botany|volume=13|pages=1&ndash;58|archive-url=https://web.archive.org/web/20090318003134/http://www.fieldmuseum.org/myconet/outline.asp|archive-date=March 18, 2009}}</ref> Ættkvíslin inniheldur aðeins tvær tegundir sem þrífast báðar á [[Norðurslóðir|norðurheimskautasvæðinu]] á fjallasvæðum og í [[Barrskógabeltið|barrskógabeltinu]].<ref>{{Cite book|title=Ainsworth & Bisby's dictionary of the fungi / by P.M. Kirk ... [et al.] ; with the assistance of T.V. Andrianova ... [et al.]|last=Ainsworth|first=G. C.|last2=Bisby|first2=Guy Richard|last3=Kirk|first3=P. M.|date=2008|publisher=CABI|others=CABI Bioscience|isbn=978-0-85199-826-8|edition=10th ed|location=Wallingford, Oxon, UK}}</ref> Báðar tegundirnar finnast á Íslandi. Þær eru [[maríugrös]] (''F. nivalis'') og [[mývatnsgrös]] (''F. cucullata).'' == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Litskófarætt]] ribjnjqmr3evbcq9dk51gbunmupe6nr 0 156110 1966313 1740369 2026-06-07T09:54:55Z Snævar 16586 1966313 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Taxobox | color = lightblue | name = ''Neotapesia'' | image = | image_width = 300px | image_caption = | regnum = [[Sveppir]] (Fungi) | divisio = [[Asksveppir]] (Ascomycota) | classis = [[Leotiomycetes|Gateskja diskeskingar]] (Leotiomycetes) | ordo = [[Bikarlingsbálkur]] (Helotiales) | familia = [[Doppuætt]] (Dermateaceae) | genus = '''''Neotapesia''''' }} '''''Neotapesia''''' er [[Ættkvísl (flokkunarfræði)|ættkvísl]] [[Sveppir|sveppa]] í [[doppuætt]].<ref>{{Cite journal|vauthors=Lumbsch TH, Huhndorf SM|date=December 2007|title=Outline of Ascomycota &ndash; 2007|url=http://archive.fieldmuseum.org/myconet/outline.asp|journal=Myconet|location=Chicago, USA|publisher=The Field Museum, Department of Botany|volume=13|issue=|pages=1&ndash;58|id=|access-date=}}</ref> Ættkvíslin inniheldur aðeins 3 tegundir,<ref>{{Cite book|title=Ainsworth & Bisby's dictionary of the fungi|date=2008|publisher=CABI|isbn=978-0-85199-826-8|editor-last=Ainsworth|editor-first=Geoffrey C.|edition=10. ed|location=Wallingford|editor-last2=Bisby|editor-first2=Guy Richard|editor-last3=Kirk|editor-first3=Paul M.|editor-last4=CAB International}}</ref> þar af hafa líklega tvær fundist á Íslandi, ''[[Neotapesia saliceti]]'', sem talið er að hafi fundist á greinum [[Gulvíðir|gulvíðis]] í [[Vaglaskógur|Vaglaskógi]] og ''[[Neotapesia graddonii]]'' sem fannst á dauðum greinum [[Fjalldrapi|fjalldrapa]] í [[Fnjóskadalur|Fnjóskadal]].<ref name="HH&GGE2004">Helgi Hallgrímsson & Guðríður Gyða Eyjólfsdóttir (2004). [https://rafhladan.is/bitstream/handle/10802/4090/Fjolrit_45.pdf?sequence=1 ''Íslenskt sveppatal I - smásveppir.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201017171141/https://rafhladan.is/bitstream/handle/10802/4090/Fjolrit_45.pdf?sequence=1 |date=2020-10-17 }} Fjölrit Náttúrufræðistofnunar. Náttúrufræðistofnun Íslands. ISSN 1027-832X</ref> == Tilvísanir == {{Reflist}} {{stubbur|líffræði}} [[flokkur:Doppuætt]] 8rkunm3qhf25dnwvse0eodujt3yb5ua 0 156373 1966314 1666685 2026-06-07T09:55:04Z Snævar 16586 1966314 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Physcia caesia (38920398370).jpg | image_caption = [[Klappagráma]] (''Physcia caesia'') er ein tegundanna af grámuætt sem finnst á Íslandi. | image_width = 300px | regnum = [[Sveppir]] (Fungi) | divisio = [[Asksveppir]] (Ascomycota) | classis = [[Diskfléttur]] (Lecanoromycetes) | subclassis = [[Lecanoromycetidae]] | ordo = [[Diskfléttubálkur]] (Lecanorales) | familia = '''Grámuætt''' (Physciaceae) | subdivision_ranks = | subdivision = }} '''Grámuætt'''<ref Name= "HK2016">Hörður Kristinsson (2016). ''Íslenskar fléttur.'' Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag.</ref> ([[fræðiheiti]]: Physciaceae) er [[Ætt (flokkunarfræði)|ætt]] af [[Flétta|fléttumyndandi sveppum]] sem tilheyra [[Flokkur (flokkunarfræði)|flokki]] [[Diskfléttur|diskfléttna]]. Ættin inniheldur 17 [[Ættkvísl (flokkunarfræði)|ættkvíslir]] og 512 tegundir.<ref>{{Cite book|title=Ainsworth & Bisby's dictionary of the fungi|date=2008|publisher=CABI|isbn=978-0-85199-826-8|editor-last=Ainsworth|editor-first=Geoffrey C.|edition=10. ed|location=Wallingford|editor-last2=Bisby|editor-first2=Guy Richard|editor-last3=Kirk|editor-first3=Paul M.|editor-last4=CAB International}}</ref> Á Íslandi vaxa um 40 tegundir af 10 ættkvíslum af grámuætt.<ref Name= "HK2016"/> == Ættkvíslir == *''[[Anaptychia]]'' *''[[Coscinocladium]]'' *''[[Culbersonia]]'' (''[[Incertae sedis]]'') *''[[Dermiscellum]]'' *''[[Heterodermia]]'' *''[[Hyperphyscia]]'' *''[[Mobergia]]'' *''[[Monerolechia]]'' *''[[Phaeophyscia]]'' *''[[Phaeorrhiza]]'' *''[[Physcia]]'' *''[[Physciella]]'' *''[[Physconia]]'' *''[[Pyxine]]'' *''[[Redonia]]'' (''[[Incertae sedis]]'') *''[[Rinodina]]'' *''[[Rinodinella]]'' *''[[Tornabea]]'' == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Fléttuættir]] [[Flokkur:Grámuætt| ]] husx6dt1t9p3ur9pn78ldyrw1scal6w 0 162484 1966310 1903920 2026-06-07T09:54:31Z Snævar 16586 1966310 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = | status = CR | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn2010>{{Cite book |author=Spector, T. |author2=Determann, R. |author3=Gardner, M. |name-list-style=amp |title=''Torreya taxifolia'' |volume=2011 |page=e.T30968A9585489 |date=10 August 2010 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T30968A9585489.en |access-date=August 15, 2014 |quote=Listed as Critically Endangered (CR A2ace v3.1)}}</ref> | image = Torreya taxifolia.jpg | image_caption = | image2 = | image2_caption = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'') | classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'') | ordo = [[Barrviðarbálkur]] (''Pinales'') | familia = [[Ýviðarætt]] (''Taxaceae'') | genus = [[Torreya]] | species = '''T. taxifolia''' | binomial = Torreya taxifolia | binomial_authority = [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]<ref name = "C133">Arn., 1838 ''In: Ann. Mag. Nat. Hist., ser. 1, 1: 130.''</ref> | range_map = Torreya taxifolia range map.png | range_map_caption = | synonyms = *''Caryotaxus taxifolia'' <small>(Arn.) {{ill|Johann Baptist Henkel|de|Johann Baptist Henkel|lt=Henkel}} & {{ill|Wilhelm Christian Hochstetter|de|Wilhelm Christian Hochstetter|lt=W.Hochst.}}</small> *''Foetataxus taxifolia'' <small>(Arn.) [[K.Koch]]</small> *''Tumion taxifolium'' <small>(Arn.) [[Edward Lee Greene|Greene]]</small> *''Torreya montana'' <small>[[Hort.]]</small> *''Foetataxus montana'' <small>J.Nelson, nom. illegit.</small> | synonyms_ref = <ref name=PoWO>{{cite web |url=http://powo.science.kew.org/taxon/264000-1 |title=''Torreya taxifolia'' Arn. |author=<!--Not stated--> |date=2020 |website=Plants of the World Online |publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=16 March 2020}}</ref><ref name=Henkel1865>{{cite book |last1=Henkel |first1=Johann Baptist |author-link=:de:Johann Baptist Henkel |last2=Hochstetter |first2=Wilhelm Christian |author-link2=:de:Wilhelm Christian Hochstetter |date=1865 |title=Synopsis der nadelhölzer, deren charakteristischen merkmale nebst andeutungen über ihre cultur und ausdauer in Deutschlands klima. |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/15220968 |location=Stuttgart |publisher=Verlag der J. G. Cottaschen Buchhandlung |page=367, 368 |language=de |doi=10.5962/bhl.title.15349}}</ref><ref name=INPI4>{{cite web |url=https://www.ipni.org/?q=Taxus%20montana |title=''Taxus montana'' |author=<!--Not stated--> |date=2020 |website=International Plant Names Index |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=16 March 2020}}</ref><ref name=Nelson1866>{{cite book |last=Nelson |first=John (under the pseudonym Johannes Senilis) |date=1866 |title=Pinaceae: being a handbook of the firs and pines |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/45263307 |location=London |publisher=Hatchard and co. |page=167, 168 |doi=10.5962/bhl.title.84872}}</ref><ref name=FlorPlAtl>{{cite web |url=https://florida.plantatlas.usf.edu/Plant.aspx?id=2330 |title=''Torreya taxifolia'' - Species Page |last1=Wunderlin |first1=Richard P. |last2=Hansen |first2=Bruce F. |last3=Franck |first3=Alan R. |last4=Essig |first4=F. B. |date=17 March 2020 |website=ISB Atlas of Florida Plants |publisher=Institute for Systematic Botany, University of South Florida, Tampa |access-date=18 March 2020}}</ref> }} '''''Torreya taxifolia'''''<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/14376705|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}</ref> er tegund af barrtrjám<ref name = "source">''Conifer Database''. Farjon A., 2011-02-11</ref> frá suðaustur [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Það er lítið til meðalstórt tré (allt að 18m).<ref name=FNA>{{cite book |last=Hils |first=Matthew H. |date=1993 |chapter=''Torreya taxifolia'' in Taxaceae Gray |chapter-url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=220013607 |title=Flora of North America, Vol. 2: Pteridophytes and Gymnosperms |url=http://www.efloras.org/volume_page.aspx?volume_id=1002&flora_id=1 |location=New York and Oxford |publisher=Flora of North America Association |access-date=2021-03-11 |archive-date=2017-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170907031445/http://www.efloras.org/volume_page.aspx?volume_id=1002&flora_id=1 |url-status=dead }} see also: [http://www.efloras.org/object_page.aspx?object_id=5426&flora_id=1 RangeMap]</ref><ref name=Coile1998>{{cite book |last=Coile |first=Nancy C. |date=1998 |title=Notes on Florida's endangered and threatened plants |url=https://ufdc.ufl.edu/UF00000172/00001/61x |location=Gainesville |publisher=Florida Department of Agriculture & Consumer Services, Division of Plant Industry |page=55 }}</ref> <gallery> Torreya taxifolia foliage.jpg T taxifolia.jpg Florida Torreya, US Botanic Gardens, Washington, D.C. - Stierch.jpg </gallery> == Tilvísanir == {{Reflist}} {{commonscat|Torreya taxifolia}} {{wikilífverur|Torreya taxifolia}} {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Barrtré]] gy5qhx065ydcis2saaq2gv5e2koegsq 0 162789 1966312 1714627 2026-06-07T09:54:42Z Snævar 16586 1966312 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn_status>{{cite book| author = Farjon, A. | title = ''Dacrycarpus steupii'' | volume = 2013 | page = e.T34205A2850944 | date = 2013 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T34205A2850944.en }}</ref> | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'') | classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'') | ordo = [[Barrviðarbálkur]] (''Pinales'') | familia = [[Gagnviðarætt]] (''Podocarpaceae'') | genus = ''[[Dacrycarpus]]'' | species = '''''D. steupii''''' | binomial = ''Dacrycarpus steupii'' | binomial_authority = ([[Jacob Wasscher|Wasscher]]) [[David John de Laubenfels|de Laub.]]<ref name = "C132">de Laub., 1969 ''In: J. Arnold Arbor. 50: 328.''</ref> | synonyms_ref = | synonyms = ''Podocarpus steupii'' <small>[[Jacob Wasscher|Wasscher]]</small><br>''Bracteocarpus steupii'' <small>([[Jacob Wasscher|Wasscher]]) [[Alexey Vladimir F.Ch. Bobrov|A.V. Bobrov]] & [[Aleksander Pavlovich Melikyan|Melikyan]]</small> }} '''''Dacrycarpus steupii'''''<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/14376736|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}</ref> er sígrænt tré (að 35m hátt) frá [[Indónesía|Indónesíu]].<ref name = "source">[https://www.conifers.org/po/Dacrycarpus_steupii.php Dacrycarpus steupii] in ''Gymnosperm Database''. Christopher J. Earle </ref><ref name=biologie>{{cite web|title=Dacrycarpus steupii (Wasscher) de Laubenfels 1969 |url=http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/earle/po/da_s/steupii.htm |publisher=biologie |access-date=30 December 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122121608/http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/earle/po/da_s/steupii.htm |archive-date=22 January 2013 }}</ref> == Tilvísanir == {{Reflist}} {{Commons|Dacrycarpus steupii}} {{Wikilífverur|Dacrycarpus steupii}} {{Stubbur|Líffræði}} [[Flokkur:Gagnviðarætt]] nnpziwphygdlqmm9krit9gp47yglvse 0 162889 1966311 1930266 2026-06-07T09:54:37Z Snævar 16586 1966311 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="IUCN">{{Cite book | author = A. Farjon | title = ''Dacrydium gibbsiae'' | volume = 2013 | page = e.T34208A2851149 | date = 2013 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T34208A2851149.en }}</ref> | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'') | classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'') | ordo = [[Barrviðarbálkur]] (''Pinales'') | familia = [[Gagnviðarætt]] (''Podocarpaceae'') | genus = ''[[Dacrydium]]'' | species = '''''D. gibbsiae''''' | binomial = ''Dacrydium gibbsiae'' | binomial_authority = [[Otto Stapf|Stapf]]<ref name = "C132">Stapf, 1914 ''In: J. Linn. Soc., Bot. 42: 192, t. 4.''</ref> | synonyms_ref = | synonyms = ''Dacrydium beccarii'' var.'' kinabaluense'' <small>[[Edred John Henry Corner|Corner]]</small><br>''Corneria gibbsiae'' <small>([[Otto Stapf|Stapf]]) [[Alexey Vladimir F.Ch. Bobrov|A.V. Bobrov]] & [[Aleksander Pavlovich Melikyan|Melikyan]]</small> }} '''''Dacrydium gibbsiae'''''<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/14376757|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}</ref> er sígrænt tré (um 2 til 12m hátt) frá [[Borneó]].<ref name = "source">[https://www.conifers.org/po/Dacrydium_gibbsiae.php Dacrydium gibbsiae] in ''Gymnosperm Database''. Christopher J. Earle </ref> Það þolir hátt hlutfall eitraðra málma í jarðvegi.<ref name = "ConSoc">[https://conifersociety.org/conifers/dacrydium-gibbsiae/p Dacrydium gibbsiae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241228083126/https://conifersociety.org/conifers/dacrydium-gibbsiae/p |date=2024-12-28 }} - ''American Conifer Society''</ref> == Tilvísanir == {{Reflist}} {{Commons|Dacrydium gibbsiae}} {{Wikilífverur|Dacrydium gibbsiae}} {{Stubbur|Líffræði}} [[Flokkur:Gagnviðarætt]] 3lc5o7sdf14g479798yxxd7j4ldv69q 0 168043 1966267 1873719 2026-06-06T18:08:31Z Friðþjófur 104929 1966267 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn =Gíbralska karlalandsliðið í knattspyrnu | Merki =Flag_of_Gibraltar.svg | | Íþróttasamband = Gibraltar Football Association | Álfusamband = UEFA | Þjálfari = [[Julio César Ribas]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = [[Roy Chipolina]] | Varafyrirliði = | Flestir leikir =[[Liam Walker]] (63) | Flest mörk = [[Liam Walker]] (4) | Leikvangur =Victoria leikvangurinn | FIFA sæti = 198 (18. júlí 2024) | FIFA hæst = 190 | FIFA hæst ár = okt. 2018 | FIFA lægst = 206 | FIFA lægst ár = apríl 2017 - mars 2018 | Fyrsti leikur = 0-0 gegn {{Fb|Slóvakía}}, 19. nóv. 2013 | Stærsti sigur = 4-0 gegn [[Mynd:Flag_of_the_British_Virgin_Islands.svg|20px]] Bresku Jómfrúareyjum, 3. júní. 2026. | Mesta tap = 0-14 gegn {{Fb|Frakkland}}i, 18. nóv. 2023. | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = | Fyrsta HM keppni = | Mesti HM árangur = | Álfukeppni = Evrópukeppni | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = | Mesti álfu árangur = | pattern_la1 = _thinwhiteborder | pattern_b1 = _gib20h | pattern_ra1 = _thinwhiteborder | pattern_sh1 = _white_stripes | pattern_so1 = _whiteline | leftarm1 = FE1927 | body1 = FE1927 | rightarm1 = FE1927 | shorts1 = FE1927 | socks1 = FE1927 | pattern_la2 = _redborder | pattern_b2 = _gib20a | pattern_ra2 = _redborder | pattern_sh2 = _red_stripes | pattern_so2 = _redline | leftarm2 = FEFEFE | body2 = FEFEFE | rightarm2 = FEFEFE | shorts2 = FEFEFE | socks2 = FEFEFE | pattern_la3 = _gib20T | pattern_b3 = _gib20t | pattern_ra3 = _gib20T | pattern_sh3 = _black_stripes | pattern_so3 = _blackline | leftarm3 = 272727 | body3 = 272727 | rightarm3 = 272727 | shorts3 = EDCD27 | socks3 = EDCD27 }} '''Gíbralska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Gíbraltar]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] 7js3feuwe2kpb329rqumutxf0g2rlvy 0 168189 1966287 1964536 2026-06-06T22:03:59Z ~2026-33574-11 117394 1966287 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn =Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = Hvítu úlfarnir | Merki =Flag of Uzbekistan.svg | | Íþróttasamband = (Úsbekska: Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi)) Knattspyrnusamband Úsbekistan | Álfusamband = AFC | Þjálfari = | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = Eldor Shomurodov | Varafyrirliði = | Flestir leikir =Server Djeparov (128) | Flest mörk = Maksim Shatskikh (34) | Leikvangur =Milliy leikvangurinn, Pakhtakor leikvangurinn | FIFA sæti = 50 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 45 | FIFA hæst ár = nóv. 2018-jan. 2007 | FIFA lægst = 119 | FIFA lægst ár = nóv. 1996 | Fyrsti leikur = 2-2 gegn [[Mynd:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Tadsíska karlalandsliðið í knattspyrnu| Tads­íkist­an]], 17. júní 1992 | Stærsti sigur = 15-0 gegn [[Mynd:Flag_of_Mongolia.svg|20px]] [[Mongólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mongólíu]], 5. des 1998 | Mesta tap = 1-8 gegn [[Mynd:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Japanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Japan]], 17. okt. 2000 | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = | Fyrsta HM keppni = | Mesti HM árangur = | Álfukeppni = | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = | Mesti álfu árangur = | pattern_la1 = _darmstadt1617a | pattern_b1 = _uzb19h | pattern_ra1 = _darmstadt1617a | pattern_sh1 = _uzb19h | pattern_so1 = _uzb19h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _montana1617h | pattern_b2 = _uzb19a | pattern_ra2 = _montana1617h | pattern_sh2 = _whitesides | pattern_so2 = | leftarm2 = 0000FF | body2 = 0000FF | rightarm2 = 0000FF | shorts2 = 0000FF | socks2 = 0000FF }} '''Úsbekska karlalandsliðið í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Úsbekistan]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið mun í fyrsta sinn keppa í úrslitakeppni HM [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026|árið 2026]]. == Heimildir == * [https://www.rsssf.org/tableso/oez-intres.html RSSSF, landsleikir Úsbekistan úrslitagrunnur] [[Flokkur:Asísk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] [[Flokkur:Úsbekistan]] 0ll9lmp6ylx8fya3vh8vmqc04j2vcnt 0 179171 1966172 1855457 2026-06-06T13:07:34Z TKSnaevarr 53243 /* Saga */ 1966172 wikitext text/x-wiki {{hreingera|Bara eitt atriði: Hugsanlega konungur?}} {{Konungur |titill=Konungur Danmerkur |ætt=Sigfreðsætt |mynd=Kong Gøtrik den Gavmilde.jpg |ríkisár=804-810 |nafn=Guðröður |fæðingardagur=Seint á 8. öld |fæðingarstaður=Danmörk |dánardagur=810 |dánarstaður=Danmörk |faðir=óþekktur, mögulega Gormur |móðir=óþekkt }} '''Guðröður''' ([[danska]]: ''Godfred'' eða ''Gøtrik''; [[latína]]: ''Godofridus'') var hugsanlega [[Danakonungur]] frá um það bil [[804]] til [[810]]. Hann er sá fyrsti sem til eru samtímaheimildir um. Hann barðist gegn [[Karlungaveldið|Karlungaveldi]] í tíma [[Karlamagnús|Karlamagnúsar]], en var myrtur af samlanda sínum áður en stór átök áttu sér stað. Engar áreiðanlegar frásagnir eru um Guðröð í norrænum heimildum. [[Saxi málspaki]] nefnir hann sem „Gotricus“ eða „Gøtrik“ í ''[[Gesta Danorum]]'', en saga hans um erfingja Guðröðar samræmist ekki frankverskum samtímaheimildum. Faðir hans er óþekktur, en hann var sennilega skyldur [[Sigfreður Danakonungur|Sigfreð]] sem var sagnkonungur Dana á undan honum.<ref>Faðerni Guðröðar kemur hvergi fram í miðaldarheimildum nema í ''[[Gesta Danorum]]'' eftir [[Saxo Grammaticus|Saxa málspaka]]. Þar fullyrðir Saxi að Guðröður hafi verið sonur Gorms konungs, sem virðist vera eftirlíking af [[Gormur gamli|Gormi gamla]]. Henrik Schück kenndi Guðröð við Guðfreð konung, sem nefndur var í írskri ættartölu úr 11. öld (''[[Þrjú brot]]'', á ensku). Guðfreður var sjálfur sonur Guðfreðs, mögulega bróður Sigfreðs konungs að sögn Schücks (Henrik Schück (1895), "De senaste undersökningarna rörande ynglingasagan"). Gildi þessarar ættartölu er vafasamt.</ref> Guðröður var föðurbróðir [[Hemmingur Danakonungur|Hemmings Danakonungs]] (ríkti 810 til 812) sem samdi frið við Karlamagnús, og faðir [[Hárekur Danakonungur|Háreks fyrsta Danakonungs]] (ríkti 813 til 854). == Saga == Guðröður er sagður hafa átt að minnsta kosti fimm syni og auk þess fimm systkinabörn. Nokkrir þessara sona urðu konungar eða meðstjórnendur Dana á fyrri hluta 9. aldar. Í heimildum er oft minnst á „[[Guðröðarsynir|Guðröðarsyni]]“ án vitneskju um nöfn þeirra fyrir utan Hárek fyrsta. Ýmsir fræðimenn hafa reynt að finna sonum hans stað i norrænum, frankverskum og írskum heimildum, til dæmis Ólafur, Ragnar og Ketill.<ref>P.A. Munch (1941), ''Det norske Folks Historie'' Oslo: Instituttet for Historisk Forskning, Bd. II, p. 33 ; Henrik Schück (1895), "De senaste undersökningarna rörande ynglingasagan", ''Historisk Tidskrift'' 15, p. 76 ; Erik Kroman (1976), ''Det danske rige i den aeldre Vikingetid''. Copenhagen: Rosenkilde og Bagger, p. 131, 156-7.</ref> Miklar efasemdir eru um gildi þessara tilrauna.<ref>The standard work on European princely genealogies, Detlev Schwennicke (1978), ''Europäische Stammtafeln: Stammtafeln zur Geschichte der Europäischen Staaten, Neue Folge'', Marburg: J. A. Stargardt, Table 104, mentions the sons Olaf, Erik (Horik), Gudfred, Rolf and Ragnar. However, the table appears to depend on advanced guesses.</ref> Hemmingur er sagður vera bróðursonur Guðröðar í annálum frankversku konungsfjölskyldunnar. Rögnvaldur, Hákon, Angantýr og Sigfreður eru sagðir vera systkinasynir Guðröðar. [[Adam frá Brimum]] taldi Hemming og Guðröð vera ''patruelis,'' eða bræðrabörn.<ref>Adamus, ''Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum'' {{Cite web |url=http://hbar.phys.msu.su/gorm/chrons/bremen.htm |title=Geymd eintak |access-date=2024-03-03 |archive-date=2005-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050207105412/http://hbar.phys.msu.su/gorm/chrons/bremen.htm |url-status=bot: unknown }}, Liber I, Capitulum 16; Adam av Bremen (1984), ''Historien om Hamburgerstiftet och dess biskopar''. Stockholm: Proprius, p. 28 (Book I, Chapter 14).</ref> Hárekur 1. lifði systkin sín og frændur og varð einvaldur í Danmörku um árið 828. Önnur konungsætt keppti við afkomendur Guðröðar á þessum tíma um forystu yfir Dönum. [[Haraldur klak]] Hálfdanarson, sem réð í Jótlandi á árunum 812 til 813 og 819 til 827, og afkomendur hans byggðu kröfu sína á því að þeir væru afkomendur [[Haraldur Danakonungur|Haralds konungs]]. Haraldur þessi kann að hafa verið forveri, meðstjórnandi eða skammlífur arftaki Sigfreðar. Allt þetta kemur aðeins fram í frankverskum heimildum.{{heimild vantar}} == Samskipti við Frankaveldi == Við lok 8. aldar stóðu [[Danir]] og [[Saxar|saxneskir]] nágrannar þeirra frammi fyrir átökum við [[Frankar|Franka]] undir forystu Karlamagnúsar. Eftir [[orrustan við Bornhøved|orrustuna við Bornhøved]] (eða við Schwentine) árið 798 voru Saxar sigraðir af [[Abódrítar|Abódrítum]]. Abódrítar voru [[Vestur-Slavar]] og bandamenn Karlamagnúsar. Þeir fengu hluta af landi Saxa í [[Holtsetaland]]i árið 804. Sama ár komst herlið Franka alla leið að [[Egða|Egðu]] sem markaði landamæri Danmerkur á þeim tíma. Guðröður lofaði að hitta Karlamagnús í eigin persónu til að hefja friðarviðræður. Guðröður kom til [[Heiðabær|Heiðabæjar]] í [[Slésvík]] með flota og allt riddaralið Dana. Fylkismenn konungs réðu honum gegn því að hitta Frankakeisara svo hann mætti ekki til fundarins. Karlamagnús stofnaði herbúðir við [[Elba|Elbu]] og sendi erindi til Guðröðar þar sem hann bað Danakonung um að framselja uppreisnarmenn sem höfðu leitað skjóls í Danmörku. Úr því varð ekki og keisarinn sneri aftur til [[Aachen]] í september sama ár.<ref>''Einhards Jahrbücher'', Anno 804 , p. 104; [http://www.gedevasen.dk/summary.html ''Danernes Sagnhistorie''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210211231235/http://www.gedevasen.dk/summary.html |date=2021-02-11 }}</ref> Árið 807 sór danskur höfðingi, Hálfdan að nafni, Karlamagnúsi hollustueið. Talið er að hann hafi verið faðir Haralds klaks og bróðir Haralds, fyrrverandi Danakonungs. Líklega neitaði Hálfdan að sýna Guðröði hollustu vegna ættartengsla.<ref>Henrik Schück (1895), "De senaste undersökningarna rörande ynglingasagan" , note 81.</ref> Hálfdan varð mögulega jarl í nokkrum kaupstöðum sunnan Egðu í [[Norður-Frísland]]i, svæði sem síðar varð bækistöð afkomenda hans. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|stjórnmál}} [[Flokkur:Fólk dáið árið 810]] [[Flokkur:Danakonungar]] r5qf9o4a9b8aa3471utoh2mm2djxt5z 0 179334 1966248 1965269 2026-06-06T16:36:55Z Bjarki S 9 1966248 wikitext text/x-wiki '''Sveitastjórnarkosningarnar á Íslandi 2026''' voru haldnar þann [[16. maí]] [[2026]]. Kjörin var 61 sveitarstjórn en þeim fækkaði um þrjár frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|seinustu kosningum]] vegna sameininga sveitarfélaga sem þegar höfðu farið fram eða tóku gildi eftir kosningarnar. Helstu tíðindi kosninganna voru gott gengi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu þar sem flokkurinn náði annað hvort hreinum meirihluta í sveitarstjórnum eða var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun. Þá náði [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] víða góðum árangri. Niðurstöðunum var gjarnan lýst sem „hægribylgju“. Meirihlutar féllu í Reykjavík, Reykjanesbæ, Akureyri, Mosfellsbæ, Skagafirði, Borgarbyggð og Ísafirði svo nokkur séu nefnd af stærri sveitarfélögum landsins. ==Framkvæmd== Sveitarstjórnir eru kjörnar annað hvort með [[Listakosning|listakosningu]] eða [[Óbundin kosning|óbundinni kosningu]] en síðari kosturinn felur í sér persónukjör þar sem allir kjörgengir einstaklingar í sveitarfélagi eru í framboði nema þeir sem sérstaklega hafa skorast undan því. Óbundin kosning fer fram ef enginn framboðslisti kemur fram fyrir framboðsfrest en ef aðeins einn framboðslisti berst, þá teljast efstu menn þess lista sjálfkjörnir (jafn margir og sætin eru í sveitarstjórninni). Fjöldi sveitarstjórnarmanna er misjafn eftir sveitarfélögum en stendur þó alltaf á oddatölu. Fæstir geta þeir verið fimm en flestir eru þeir í Reykjavík þar sem þeir eru 23. Fyrir þessar sveitarstjórnarkosningar var sett í kosningalög sérstakt tímabundið ákvæði vegna [[Sundhnúkseldar|náttúruhamfara við Grindavík]] sem leyfir þeim kjósendum sem höfðu [[lögheimili]] þar fyrir rýmingu bæjarins 10. nóvember 2023 en hafa flutt það í annað sveitarfélag að velja hvort þeir verði á kjörskrá í Grindavík eða í því sveitarfélagi þar sem þeir hafa nú lögheimili.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-grindvikingar-fa-ad-velja-um-hvar-their-kjosa-467464|titill=Grindvíkingar fá að velja um hvar þeir kjósa|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=19. febrúar|ár=2026}}</ref> ==Yfirlit== Kosningarnar fóru fram í 62 sveitarfélögum en kjörnar voru 61 sveitarstjórn. Munurinn þarna á milli er vegna þess kjörin var sveitarstjórn í sameinuðu sveitarfélagi Borgarbyggðar og Skorradalshrepps en sameiningin tók gildi eftir kosningar. 50 sveitarstjórnir voru kjörnar í listakosningu og samanlagt voru 3.156 einstaklingar í framboði á 178 framboðslistum. Þar fyrir utan var sjálfkjörið í fjórum sveitarfélögum þar sem aðeins einn framboðslisti barst og í sjö sveitarfélögum fór fram óbundin kosning.<ref>{{Vefheimild|url=https://island.is/v/sveitarstjornarkosningar-2026/frett/frambod-vid-sveitarstjornarkosningar|titill=Framboð við sveitarstjórnarkosningar|útgefandi=Landskjörstjórn|mánuður=17. apríl|ár=2026}}</ref> ===Framboð=== [[Sjálfstæðisflokkurinn]] var í framboði undir eigin nafni í 34 sveitarfélögum, [[Framsóknarflokkurinn]] í 26 sveitarfélögum, [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] og [[Samfylkingin]] í 19 sveitarfélögum hvor og Viðreisn í 10 sveitarfélögum. [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] buðu fram undir eigin nafni í fjórum sveitarfélögum en í kosningabandalagi undir merkjum [[Vinstrið|Vinstrisins]] í tveimur. [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] bauð fram í tveimur sveitarfélögum en [[Píratar]] og [[Flokkur fólksins]] eingöngu í Reykjavík. Aðrir framboðslistar voru staðbundnir og ekki undir merkjum stjórnmálaflokka á landsvísu. {| class="wikitable sortable" |+ Yfirlit framboða í öllum sveitarfélögum. Raðað eftir fjölda kjósenda á kjörskrá. ! colspan="2" | Sveitarfélag ! colspan="7" | Framboð í fleiri en einu sveitarfélagi ! colspan="4" rowspan="2" class=unsortable | Önnur framboð ! rowspan="2" class=unsortable |Umfjöllun |- !Nafn ! Kjósendur ! class=unsortable | {{LB|B}} ! class=unsortable | {{LB|C}} ! class=unsortable | {{LB|D}} ! class=unsortable | {{LB|J}} ! class=unsortable | {{LB|M}} ! class=unsortable | {{LB|S}} ! class=unsortable | {{LB|V}}/{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |- |[[Reykjavík]] |style="text-align:right" | 108.545 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |{{LB|F}} |{{LB2|G|Góðan daginn}} |{{LB|P}} |{{LB2|R|Okkar borg}} |[[#Reykjavík|Umfjöllun]] |- |[[Kópavogur]] | style="text-align:right" | 30.949 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Kópavogur|Umfjöllun]] |- |[[Hafnarfjörður]] | style="text-align:right" | 24.593 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} | | | | |[[#Hafnarfjörður|Umfjöllun]] |- |[[Reykjanesbær]] | style="text-align:right" | 17.086 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Reykjanesbær|Umfjöllun]] |- |[[Garðabær]] | style="text-align:right" | 15.730 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|G|Garðabæjarlistinn|#ffc103}} | | | |[[#Garðabær|Umfjöllun]] |- |[[Akureyri]] | style="text-align:right" | 15.547 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} |{{LB2|A|Akureyrarlistinn|#0176d3}} |{{LB2|L|Bæjarlisti Akureyrar|#f36f21}} | | |[[#Akureyri|Umfjöllun]] |- |[[Mosfellsbær]] | style="text-align:right" | 10.391 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|L|Vinir Mosfellsbæjar|#ffff01|#707070}} | | | |[[#Mosfellsbær|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Árborg|Árborg]] | style="text-align:right" | 9.567 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Árborg|Umfjöllun]] |- |[[Akranes]] |style="text-align:right" | 6.296 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Akranes|Umfjöllun]] |- |[[Fjarðabyggð]] |style="text-align:right" | 3.976 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Fjarðabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Múlaþing]] |style="text-align:right" | 3.949 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | |{{LB|V}} |{{LB2|L|Austurlistinn og Viðreisn|#cb6be6}} | | | |[[#Múlaþing|Umfjöllun]] |- |[[Seltjarnarnes]] |style="text-align:right" | 3.541 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Seltjarnarnes|Umfjöllun]] |- |[[Vestmannaeyjar]] |style="text-align:right" | 3.540 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|E|Eyjalistinn|#fe8212}} | | | |[[#Vestmannaeyjar|Umfjöllun]] |- |[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]] |style="text-align:right" | 3.297 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|L|Byggðalistinn|black|white}} | | | |[[#Skagafjörður|Umfjöllun]] |- |[[Suðurnesjabær]] |style="text-align:right" | 3.152 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Suðurnesjabær|Umfjöllun]] |- |[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur|Skorradalshr.]] |style="text-align:right" | 3.141 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|A|Borgarbyggðarlistinn|#195184}} | | | |[[#Borgarbyggð og Skorradalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Ísafjarðarbær]] |style="text-align:right" | 2.976 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Ísafjarðarbær|Umfjöllun]] |- |[[Hveragerði]] |style="text-align:right" | 2.567 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|O|Okkar Hveragerði}} | | | |[[#Hveragerði|Umfjöllun]] |- |[[Norðurþing]] |style="text-align:right" | 2.345 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Norðurþing|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Ölfus|Svf. Ölfus]] |style="text-align:right | 2.212 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Ölfus|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Hornafjörður|Svf. Hornafjörður]] |style="text-align:right" | 1.922 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|K|Kex framboðið}} | | | |[[#Sveitarfélagið Hornafjörður|Umfjöllun]] |- |[[Fjallabyggð]] |style="text-align:right" | 1.555 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|H}} | | | |[[#Fjallabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Rangárþing eystra]] |style="text-align:right" | 1.547 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Rangárþing eystra|Umfjöllun]] |- |[[Rangárþing ytra]] |style="text-align:right" | 1.518 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Á}} | | | |[[#Rangárþing ytra|Umfjöllun]] |- |[[Dalvíkurbyggð]] |style="text-align:right" | 1.478 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|K}} | | |[[#Dalvíkurbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Vogar|Svf. Vogar]] |style="text-align:right" | 1.474 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | |[[#Sveitarfélagið Vogar|Umfjöllun]] |- |[[Snæfellsbær]] |style="text-align:right" | 1.269 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB|D}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Snæfellsbær|Umfjöllun]] |- |[[Grindavík]] |style="text-align:right" | 1.118 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | | | | | |[[#Grindavík|Umfjöllun]] |- |[[Þingeyjarsveit]] |style="text-align:right" | 1.114 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|L}} |{{LB2|N}} | |[[#Þingeyjarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Vesturbyggð]] |style="text-align:right" | 1.097 | | | | | | | |{{LB2|N}} |{{LB2|V}} | | |[[#Vesturbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Húnabyggð]] |style="text-align:right" | 1.034 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} | | | |[[#Húnabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Stykkishólmur|Svf. Stykkishólmur]] |style="text-align:right" | 1.034 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Sveitarfélagið Stykkishólmur|Umfjöllun]] |- |[[Bláskógabyggð]] |style="text-align:right" | 988 | | | | | | | |{{LB2|T}} |{{LB2|Þ}} | | |[[#Bláskógabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Húnaþing vestra]] |style="text-align:right" | 963 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Húnaþing vestra|Umfjöllun]] |- |[[Eyjafjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 907 | | | | | | | |{{LB2|F}} |{{LB2|K}} | | |[[#Eyjafjarðarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Bolungarvík]] |style="text-align:right" | 774 | | | | | | | |{{LB2|K}} |{{LB2|O}} | | |[[#Bolungarvík|Umfjöllun]] |- |[[Hörgársveit]] |style="text-align:right | 715 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|H}} | | |[[#Hörgársveit|Umfjöllun]] |- |[[Hrunamannahreppur]] |style="text-align:right" | 678 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|L}} | | | |[[#Hrunamannahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Mýrdalshreppur]] |style="text-align:right" | 666 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Z}} | | |[[#Mýrdalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Hvalfjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 657 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Hvalfjarðarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Grundarfjarðarbær]] |style="text-align:right" | 639 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | | | | | |[[#Grundarfjarðarbær|Umfjöllun]] |- |[[Grímsnes- og Grafningshreppur]] |style="text-align:right" | 579 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|Ö}} | | |[[#Grímsnes- og Grafningshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Flóahreppur]] |style="text-align:right" | 567 | | | | | | | |{{LB2|I}} |{{LB2|T}} | | |[[#Flóahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Dalabyggð]] |style="text-align:right" | 534 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Dalabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] |style="text-align:right" | 497 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | | |[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Vopnafjarðarhreppur]] |style="text-align:right" | 494 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|O}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Vopnafjarðarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Langanesbyggð]] |style="text-align:right" | 455 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Langanesbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Skaftárhreppur]] |style="text-align:right" | 454 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Ö}} | | | |[[#Skaftárhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |style="text-align:right" | 377 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|S}} |{{LB2|Ö}} | |[[#Svalbarðsstrandarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Skagaströnd|Svf. Skagaströnd]] |style="text-align:right" | 352 |{{LB|B}} | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|K}} | | | |[[#Sveitarfélagið Skagaströnd|Umfjöllun]] |- |[[Strandabyggð]] |style="text-align:right" | 350 |{{LB|B}} | | | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|T}} | | |[[#Strandabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Grýtubakkahreppur]] |style="text-align:right" | 281 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Grýtubakkahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Kjósarhreppur]] |style="text-align:right" | 276 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|A}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Kjósarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Ásahreppur]] |style="text-align:right" | 224 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Ásahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Reykhólahreppur]] |style="text-align:right" | 196 | | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|R}} | | | |[[#Reykhólahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Súðavíkurhreppur]] |style="text-align:right" | 176 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} | | |[[#Súðavíkurhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Fljótsdalshreppur]] |style="text-align:right" | 95 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Fljótsdalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Kaldrananeshreppur]] |style="text-align:right" | 92 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Kaldrananeshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Eyja- og Miklaholtshreppur]] |style="text-align:right" | 83 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Eyja- og Miklaholtshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Árneshreppur]] |style="text-align:right" | 57 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|S}} | | | [[#Árneshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Tjörneshreppur]] |style="text-align:right" | 44 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|T}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Tjörneshreppur|Umfjöllun]] |} ===Niðurstöður=== Í töflunni hér að neðan má sjá þá stjórnmálaflokka sem starfa á landsvísu og fjölda sveitarstjórnarfulltrúa á landsvísu sem komu í hlut hvers og eins. Hér er eingöngu litið til framboða undir listabókstöfum flokkanna og því ekki tekið tillit til staðbundinna framboða sem flokkarnir eiga í einhverjum tilfellum aðkomu að. {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |seats1=128 |sc1=+15 |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |seats2=54 |sc2=-15 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |seats3=38 |sc3=+12 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |seats4=23 |sc4=+17 |party5=[[Viðreisn]] (C) |seats5=9 |sc5=+4 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] (V)<br>og [[Vinstrið]] (A) |seats6=6 |sc6=-3 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |seats7=1 |sc7=-1 |party8=[[Píratar]] (P) |seats8=0 |sc8=-4 |party9=[[Flokkur fólksins]] (F) |seats9=0 |sc9=-2 |party10=Aðrir listar |seats10=155 |sc10=-10 |party11=Kjörnir í óbundnum kosningum |seats11=39 |sc11=-30 |total_sc=-17 }} Sjálfstæðisflokkurinn fékk flesta fulltrúa kjörna í sveitarstjórn og bætti nokkrum við sig á landsvísu en Miðflokkurinn bætti við sig flestum fulltrúum. Gott gengi Framsóknarflokksins í kosningunum 2022 gekk nú að nokkru leyti til baka en flokkurinn hefur þó næst flesta fulltrúa í sveitarstjórnum á landsvísu. Fulltrúum Samfylkingar og Viðreisnar fjölgaði einnig en þessir flokkar buðu nú fram undir eigin nafni í fleiri sveitarfélögum en áður. Píratar og Flokkur fólksins misstu alla fulltrúa úr sveitarstjórnum. ==Höfuðborgarsvæðið== === [[Reykjavík]] === {{Sjá einnig|Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party6=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand6=[[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]] |votes6= 4805 |seats6=1 |sc6=-3 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=[[Björg Magnúsdóttir]] |votes4= 7436 |seats4=2 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Hildur Björnsdóttir]] |votes1=22930 |seats1=9 |sc1=+3 |party10=Góðan daginn (G) |color10= |cand10=Ingimar Þór Friðriksson |votes10=361 |seats10=0 |sc10= |party8=[[Flokkur fólksins]] (F) |cand8=[[Guðmundur Ingi Þóroddsson]] |votes8=2319 |seats8=0 |sc8=-1 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |cand7=[[Silja Sóley Birgisdóttir]] |votes7=2858 |seats7=1 |sc7=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=[[Ari Edwald]] |votes3=7912 |seats3=3 |sc3=+3 |party9=[[Píratar]] (P) |cand9=[[Kristinn Jón Ólafsson]] |votes9=1348 |seats9=0 |sc9=-3 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=[[Pétur Marteinsson]] |votes2=12737 |seats2=5 |sc2= |party5=[[Vinstrið]] (A) |color5=#023f38 |cand5=[[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] |votes5=6649 |seats5=2 |sc5=+2 |party11=Okkar borg (R) |color11= |cand11=Sigfús Aðalsteinsson |votes11=306 |seats11=0 |sc11= |invalid= 228 |blank= 1107 |electorate= 108518 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1GezyCpCDiiJfExtsKqq9i/34b9c4fb49dbfc38a7f2f2fbfaa574e8/Kosningask%C3%83_rsla_Reykjav%C3%83_kurborg_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar, hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn. Á síðustu mánuðum fyrir kosningar sýndu skoðanakannanir meira fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hafði fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meiri­hlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}</ref> Nokkur umræða átti sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem áður var oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út að hún hygði á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''Vinstrið''.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}</ref> Á síðustu vikum kosningabaráttunnar jókst fylgi Sjálfstæðisflokksins verulega í skoðananakönnunum og það skilaði sér í kosningunum þar sem flokkurinn náði sinni bestu niðurstöðu í Reykjavík í 16 ár sem skilaði honum níu fulltrúum í borgarstjórn. Fimm flokka meirihlutinn kolféll þar sem Samflykingin stóð í stað en Píratar og Flokkur fólksins misstu alla sína fulltrúa. Miðflokkurinn fékk bestu útkomu sem hann hefur náð í borgarstjórn með þrjá fulltrúa kjörna. [[Hildur Björnsdóttir]], oddviti Sjálfstæðisflokks, var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun og hafði kost á því að mynda tveggja flokka meirihluta með Miðflokki eða þriggja flokka með Viðreisn og Framsóknarflokki. Síðari kosturinn varð ofan á en tilkynnt var um myndun slíks meirihluta á blaðamannafundi í [[Viðey]] 27. maí. Hildur verður [[Borgarstjóri Reykjavíkur|borgarstjóri]], [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknarflokks, verður formaður borgarráðs en [[Björg Magnúsdóttir]], oddviti Viðreisnar verður forseti borgarstjórnar. Eftir eitt ár er fyrihugað að Einar og Björg skipti á embættum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-27-sjalfstaedisflokkur-vidreisn-og-framsokn-mynda-meirihluta-476458|titill=Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Framsókn mynda meirihluta|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref> ===[[Kópavogur]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand4=Orri Hlöðversson |votes4=2116 |seats4=1 |sc4=-1 |party5=[[Viðreisn]] (C) |cand5=María Ellen Steingrímsdóttir |votes5=2068 |seats5=1 |sc5= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Ásdís Kristjánsdóttir]] |votes1=9359 |seats1=6 |sc1=+2 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |cand7=Markús Candi |votes7=344 |seats7=0 |sc7= |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Einar Jóhannes Guðnason |votes3=2148 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Jónas Már Torfason |votes2=3869 |seats2=2 |sc2=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] (V) |cand6=Anna Sigríður Hafliðadóttir |votes6=563 |seats6=0 |sc6= |invalid=129 |blank=355 |electorate=30924 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7kB6LkehC6ApsBYRigQmPY/6c7059beafd90094721521f8288ff866/Kosningask%C3%83_rsla_K%C3%83_pavogsb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sitjandi meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli. Sjálfstæðisflokkurinn fékk sína bestu niðurstöðu í sögu bæjarins og hreinan meirihluta í bæjarstjórn í fyrsta skiptið. ===[[Hafnarfjörður]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=[[Valdimar Víðisson]] |votes2=3752 |seats2=3 |sc2=+1 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Karólína Helga Símonardóttir |votes4=2204 |seats4=2 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Orri Björnsson]] |votes1=4286 |seats1=3 |sc1=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Einar Geir Þorsteinsson |votes5=1768 |seats5=1 |sc5=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=[[Guðmundur Árni Stefánsson]] |votes3=2755 |seats3=2 |sc3=-2 |party6=[[Vinstrið]] (A) |color6=#023f38 |cand6=Ester Bíbí Ásgeirsdóttir |votes6=684 |seats6=0 |sc6= |invalid= 63 |blank= 280 |electorate= 24582 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4sgH2siCrolk82pPfGGIUN/a713e6cc9e3d0bf9e25daf3b456457ca/Kosningask%C3%83_rsla_Hafnarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli en báðir flokkar fengu nú þrjá fulltrúa kjörna. Sjálfstæðisflokkur missti þannig einn fulltrúa en Framsóknarflokkur fékk einum fleiri en síðast. Viðræður hófust milli meirihlutaflokkanna um áframhaldandi samstarf, en þeim var slitið og ásakanir um trúnaðarbrest Framsóknarmanna komu fram frá talsmönnum Sjálfstæðisflokks, Samfylkingar og Viðreisnar þar sem Valdimar Víðisson, oddviti Framsóknarmanna, var sakaður um að hafa átt í meirihlutaviðræðum við bæði Sjálfstæðisflokkinn annars vegar og Samfylkingu og Viðreisn hins vegar á sama tíma. Á endanum varð úr að Sjálfstæðisflokkur, Samfylking og Viðreisn mynduðu nýjan meirihluta.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/25/hafa_nad_samkomulagi_um_meirihluta_i_hafnarfirdi/|titill=Hafa náð samkomulagi um meirihluta í Hafnarfirði|útgefandi=Mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref> Vegna fylgistaps Samfylkingar lýsti Guðmundur Árni Stefánsson því yfir eftir að fyrstu tölur voru birtar að hann tæki persónulega ábyrgð á niðurstöðunni og tilkynnti síðar að hann myndi ekki taka sæti í bæjarstjórn og að hann myndi einnig víkja úr embætti varaformanns Samfylkingarinnar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262885678d/gud-mundur-arni-haettir-i-politik-eg-er-enginn-modsudumadur-|titill=Guð­mundur Árni hættir í pólitík: „Ég er enginn moðsuðumaður“|útgefandi=Vísir.is|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> ===[[Garðabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=[[Hlynur Bæringsson]] |votes3=1024 |seats3=1 |sc3= |party6=[[Viðreisn]] (C) |cand6=Guðlaugur Kristmundsson |votes6=721 |seats6=0 |sc6=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Almar Guðmundsson]] |votes1=6644 |seats1=8 |sc1=+1 |party4=[[Garðabæjarlistinn]] (G) |color4=#ffc103 |cand4=Þorbjörg Þorvaldsdóttir |votes4=988 |seats4=1 |sc4=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=[[Lárus Guðmundsson]] |votes5=762 |seats5=0 |sc5= |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Kjartan Atli Kjartansson |votes2=1323 |seats2=1 |sc2=+1 |invalid= 34 |blank= 130 |electorate= 15724 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2IQECokxMyCuaVuzGM93aS/a946ec3b0b9b13db8ed427a8eaf5c76d/Kosningask%C3%83_rsla_Gar%C3%83_ab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sjálfstæðisflokkurinn hefur haft hreinan meirihluta í bæjarstjórn Garðabæjar frá því að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og ekki varð breyting á því nú. ===[[Mosfellsbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Sævar Birgisson |votes2=1453 |seats2=2 |sc2=-2 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Gylfi Þór Þorsteinsson |votes4= 708 |seats4=1 |sc4= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Hilmar Gunnarsson |votes1=2949 |seats1=5 |sc1=+1 |party5=[[Vinir Mosfellsbæjar]] (L) |color5=#ffff01 |cand5=Árni Jónsson |votes5=595 |seats5=1 |sc5= |party7=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand7=[[Sveinn Óskar Sigurðsson]] |votes7=517 |seats7=1 |sc7=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Ólafur Ingi Óskarsson |votes3= 764 |seats3=1 |sc3= |invalid= 23 |blank= 84 |electorate= 10382 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/45SzEWKAwz9dPT9In2Niux/49779dd85d43b0b9a864d3e9de76a99f/Kosningask%C3%83_rsla_Mosfellsb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Seltjarnarnes]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Þór Sigurgeirsson |votes1=1401 |seats1=4 |sc1= |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Skafti Harðarson |votes3=392 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Samfylkingin|Samfylking]], [[Viðreisn]] og óháðir (S) |cand2=Kristinn Ólafsson |votes2=906 |seats2=2 |sc2=-1 |invalid=8 |blank=36 |electorate=3541 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6YjZq6pegyT91djHnMp3Bk/e5ef90e1bf83977f5e32280fff645ef4/Kosningask%C3%83_rsla_Seltjarnarnesb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Kjósarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Íbúar í Kjós (A) |cand1=Jóhanna Hreinsdóttir |votes1= |seats1=5 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ==Suðurnes== ===[[Reykjanesbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Halldóra Fríða Þorvaldsdóttir |votes2=2254 |seats2=3 |sc2=- |party5=[[Viðreisn]] (C) |cand5=Arnar Páll Guðmundsson |votes5=453 |seats5=0 |sc5=- |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Vilhjálmur Árnason (stjórnmálamaður)|Vilhjálmur Árnason]] |votes1=3380 |seats1=5 |sc1=+2 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Gunnlaugur Kárason |votes4=965 |seats4=1 |sc4=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Guðný Birna Guðjónsdóttir |votes3=1577 |seats3=2 |sc3=-1 |invalid=42 |blank=149 |electorate=17087 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5kpQA3cUa7gQdUOFRDe1x8/86d9d65e79cba2e2b83a89d02abc693e/Kosningask%C3%83_rsla_Reykjanesb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Suðurnesjabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand3=Anton Kristinn Guðmundsson |votes3=439 |seats3=2 |sc3= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og óháðir]] (D) |cand2=Haukur Andreasson |votes2=495 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Daði Bergþórsson |votes4=351 |seats4=2 |sc4=+2 |party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand1=Svavar Grétarsson |votes1=663 |seats1=3 |sc1=+1 |invalid= 14 |blank= 40 |electorate= 3151 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2i7MtyRkuWKvB8dLZ4jYyM/03cf584a6e26cc276072ac8638635cf3/Kosningask%C3%83_rsla_Su%C3%83_urnesjab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Vogar]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=Fyrir samfélagið (A) |cand2=Gunnar J. Helgason |votes2=223 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Björg Ásta Þórðardóttir |votes1=333 |seats1=3 |sc1= |party3=Framboðsfélag E-listans (E) |color3= |cand3=Birgir Örn Ólafsson |votes3=172 |seats3=1 |sc3=-2 |party4=Framfarafélag L-listans (L) |color4= |cand4=Kristinn Björgvinsson |votes4=125 |seats4=1 |sc4= |invalid=4 |blank=18 |electorate=1475 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IqoucNRoLWPeBdgDGgoow/4d2892d3ed712bff152bb55c3279fd1c/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Vogar_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grindavík]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand1=Ásrún Helga Kristinsdóttir |votes1=367 |seats1=3 |sc1=+2 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Guðbjörg Eyjólfsdóttir |votes2=351 |seats2=3 |sc2=+1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Magnús Már Jakobsson |votes3=119 |seats3=1 |sc3=-2 |invalid=1 |blank=4 |electorate=1117 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1nEBRjgkRTohxy3O8QAddA/a2c38439d978142df105f72f7fb97964/Kosningask%C3%83_rsla_Grindav%C3%83_kurb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ==Vesturland== ===[[Akranes]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og frjálsir]] (B) |cand2=Ragnar Baldvin Sæmundsson |votes2= 1006 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Jón Guðni Guðmundsson |votes4=454 |seats4=1 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Líf Lárusdóttur |votes1= 1431 |seats1=3 |sc1= |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Hrafn Ágúst Björnsson |votes5=414 |seats5=1 |sc5=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Sigurður Vopni Vatnsdal |votes3=949 |seats3=2 |sc3=-1 |invalid= 18 |blank= 118 |electorate= 6292 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4UFP5OsTzw55vpIszPxi8o/6e7c0b978986f42387c531309da0f600/Kosningask%C3%83_rsla_Akraneskaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Davíð Sigurðsson |votes2=527 |seats2=2 |sc2=-3 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Sigurður Guðmundsson |votes1=608 |seats1=3 |sc1=+1 |party3=Borgarbyggðarlistinn (A) |color3=#fc7d14 |cand3=Jovana Pavlović |votes3=488 |seats3=2 |sc3=+1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)]] (M) |cand4=Haukur Þór Hauksson |votes4=455 |seats4=2 |sc4=+2 |invalid= 8 |blank= 66 |electorate=3140 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3B5Tm6Ey8X936pK0iTZ1v7/556b16f9099e7d265f7e3883eab006fb/Kosningask%C3%83_rsla_Sameina%C3%83__sveitarf%C3%83_lag_Borgarbygg%C3%83_ar_og_Skorradalshrepps_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sameining Borgarbyggðar og Skorradalshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í september 2025 og tekur gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga. Framsóknarflokkur hafði haft hreinan meirihluta í Borgarbyggð sem féll nú. ===[[Snæfellsbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Auður Kjartansdóttir |votes1= |seats1=7 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ===[[Sveitarfélagið Stykkishólmur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Listi framfarasinna (H) | cand1 = Björn Ásgeir Sumarliðason | votes1 = 461 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = Íbúalistinn (Í) | cand2 = Sigurður Grétar Jónasson | votes2 = 305 | seats2 = 3 | sc2 = | invalid = 26 | blank = 9 | electorate = 989 | source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/38HNQXPsT5uTzW3DqCeded/6df539a615ac3cff0ca98884fc433d2d/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Stykkish%C3%83_lmur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grundarfjarðarbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand1=Fannar Þór Þorfinnsson |votes1=253 |seats1=4 |sc1=+4 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Jósef Kjartansson |votes2=199 |seats2=3 |sc2=-1 |invalid= 4 |blank= 15 |electorate= 639 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5PdbHlb2p0keB1e6tNlXBE/46182039f58f6caa5ea0de758732e9f9/Kosningask%C3%83_rsla_Grundarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hvalfjarðarsveit]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Samhent sveit (A) | cand1 = Haraldur Benediktsson | votes1 = 336 | seats1 = 5 | sc1 = | party2 = Íbúahreyfingin (Í) | cand2 = Þóra Margrét Júlíusdóttir | votes2 = 150 | seats2 = 2 | sc2 = | invalid = 4 | blank = 17 | electorate = 657 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/73S4a5w3d4hyPNHLU2MagF/2a73003d3e3e08cae80f6f940cebeaf6/Kosningask%C3%83_rsla_Hvalfjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Dalabyggð]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Ingibjörg Þóranna Steinudóttir || 248 || 84,6 |- | Guðbrandur Tumi Gíslason || 238 || 81,6 |- | Ingveldur Guðmundsdóttir || 228 || 77,8 |- | Skjöldur Orri Skjaldarson || 222 || 75,8 |- | Guðlaug Kristinsdóttir || 192 || 65,5 |- | Sindri Geir Sigurðsson || 142 || 48,5 |- | Bjarnheiður Jóhannsdóttir || 107 || 36,5 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 293 || 98,7 |- | Auð atkvæði || 4 || 1,3 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''297''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''534'' || ''55,6'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/753hfHNdbqNC0ITPKNuzzk/a2b7d89013e071caf77c85cbd7fdc6ef/Kosningask%C3%83_rsla_Dalabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 534 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan fjóra sem skoruðust undan því. ===[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Guðbjörg Gunnarsdóttir || 37 || 60,7 |- | Eggert Kjartansson || 31 || 50,8 |- | Veronika G. Sigurvinsdóttir || 29 || 47,5 |- | Þröstur Aðalbjarnarson || 29 || 47,5 |- | Sigurbjörg Ottesen || 29 || 47,5 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 61 || 95,3 |- | Auð atkvæði || 2 || 3,1 |- | Ógild atkvæði || 1 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''64''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''83'' || ''77,1'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/xcDcqGrDwN6qnvNvaAvk0/c1816a3c75e4dd71b2b69343a3c94a4e/Kosningask%C3%83_rsla_Eyja-_og_Miklaholtshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 83 og voru þeir allir í kjöri. ==Vestfirðir== ===[[Ísafjarðarbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] og óháðir (B) |cand1=Kristján Þór Kristjánsson |votes1=698 |seats1=4 |sc1=+1 |party2=[[Viðreisn]] (C) |cand2=Gylfi Ólafsson |votes2=326 |seats2=1 |sc2=+1 |party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand3=Jónas Þór Birgisson |votes3=521 |seats3=2 |sc3=- |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Sævar Óli Hjörvarsson |votes4=91 |seats4=0 |sc4=- |party5=[[Samfylkingin]] |cand5=Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir |votes5=400 |seats5=2 |sc5=- |invalid=16 |blank=38 |electorate=2987 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7EEup3fpklwbxG5fiX3uhD/aa9e07dca03960bf0d087dd471f0f24c/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_safjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vesturbyggð]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Ný sýn (N) | cand1 = Þórkatla Soffía Ólafsdóttir | votes1 = 375 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = Sterkari Vesturbyggð (V) | cand2 = Hlynur Ársælsson | votes2 = 262 | seats2 = 3 | sc2 = +3 | invalid = 4 | blank = 25 | electorate = 1099 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5heby6RPcXouENYNI6Tn73/fe080bd32e29b4a9b09c49bdca1e78e9/Kosningask%C3%83_rsla_Vesturbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Bolungarvík]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Máttur meyja og manna (K) | cand1 = Guðfinnur Ragnar Jóhannsson | votes1 = 336 | seats1 = 3 | sc1 = -1 | party2 = Betri Bolungarvík (O) | cand2 = Kristján Jón Guðmundsson | votes2 = 247 | seats2 = 4 | sc2 = +4 | invalid = 2 | blank = 9 | electorate = 774 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/791kRqZQ3HIJzfbp1FDTu2/c3b2644fe63c64057b139a32ce9d89ae/Kosningask%C3%83_rsla_Bolungarv%C3%83_kurkaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Strandabyggð]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party2 = [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarmenn og óháðir]] (B) | cand2 = Sigurbjörn Rafn Úlfarsson | votes2 = 74 | seats2 = 1 | sc2 = +1 | party1 = Vegvísir (G) | cand1 = Hrafnhildur Þorsteinsdóttir | votes1 = 141 | seats1 = 3 | sc1 = +3 | party3 = Strandabandalagið (T) | cand3 = Þorgeir Pálsson | votes3 = 69 | seats3 = 1 | sc3 = -2 | invalid = 2 | blank = 15 | electorate = 351 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3jOGt1UJ1d3g5UJzWM3ZpT/9f8b8e014b1f969ab3d30f7e76415650/Kosningask%C3%83_rsla_Strandabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Reykhólahreppur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Raddir okkar allra (R) | cand1 = Árný Huld Haraldsdóttir | votes1 = 113 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = [[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) | cand2 = Hrefna Jónsdóttir | votes2 = 45 | seats2 = 1 | sc2 = | invalid = 4 | blank = 4 | electorate = 196 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7faoDnWYK1IXMQKLrsU4s2/a3450672c075a425bcf96ae3d6a54dfd/Kosningask%C3%83_rsla_Reykh%C3%83_lahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Súðavíkurhreppur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party2 = Fjarðarlistinn (A) | cand2 = Kristján Rúnar Kristjánsson | votes2 = 53 | seats2 = 2 | sc2 = | party1 = Framtíðarlistinn (E) | cand1 = Kjartan Geir Karlsson | votes1 = 91 | seats1 = 3 | sc1 = | invalid = 0 | blank = 1 | electorate = 176 | source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4bKEAo55l4xEcYvLOtE8Or/28b211b86b01356a7ffd4d60c78a7e1d/Kosningask%C3%83_rsla_S%C3%83%C2%BA%C3%83_av%C3%83_kurhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Kaldrananeshreppur]] og [[Árneshreppur]]=== Sameining Kaldrananeshrepps og Árneshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í mars 2026 og átti að taka gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna en framkvæmd íbúakosninganna var kærð til innviðaráðuneytisins sem úrskurðaði sameiningarkosninguna ógilda. Sveitarstjórnarkosningar fara því fram í sitt hvoru lagi í hreppunum en síðan þarf að endurtaka sameiningarkosninguna.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-kosid-i-tvennu-lagi-a-strondum-thratt-fyrir-sameiningu-472418|titill=Kosið í tvennu lagi á Ströndum þrátt fyrir sameiningu|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-15-kosningar-um-sameiningu-a-strondum-ogildar-475150|titill=Kosninar um sameiningu á Ströndum ógildar|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. maí|ár=2026}}</ref> ====[[Kaldrananeshreppur]]==== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Finnur Ólafsson || 50 || 89,3 |- | Halldór Logi Friðgeirsson || 42 || 75,0 |- | Isabella B. Petersen || 36 || 64,3 |- | Hildur Aradóttir || 31 || 55,4 |- | Mikaer Rafn L. Steingrímsson || 29 || 51,8 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 56 || 100,0 |- | Auð atkvæði || 0 || 0,0 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''56''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''92'' || ''60,9'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3mfZXwVvghx1yZZRsDnUcF/2a0986e9e03126229f0913e0665393d4/Kosningask%C3%83_rsla_Kaldrananeshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Í Kaldrananeshreppi barst ekkert framboð og því fór fram óbundin kosning. ====[[Árneshreppur]]==== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Framtíð Árneshrepps (Á) | cand1 = Sigrún Sverrisdóttir | votes1 = 31 | seats1 = 3 | sc1 = | party2 = Sólstöður (S) | cand2 = Arnibjörn Bernharðsson | votes2 = 22 | seats2 = 2 | sc2 = | invalid = 0 | blank = 1 | electorate = 57 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/IvgH9W9O4me08xi2BH4Za/6d31e47a5fdb4498adb53e43f33d4ebf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_rneshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Í Árneshreppi fór fram listakosning í fyrsta sinn síðan 1958.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/04/23/arneshreppur_listakosning_i_fyrsta_sinn_fra_1958/|titill=Árneshreppur: Listakosning í fyrsta sinn frá 1958|útgefandi=Mbl.is|mánuður=23. apríl|ár=2026}}</ref> ==Norðurland vestra== ===[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Einar Eðvald Einarsson |votes3=571 |seats3=2 |sc3=-1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Magnús Barðdal |votes2=767 |seats2=3 |sc2=+1 |party1=[[Byggðalistinn]] (L) |color1=black |cand1=Eyþór Fannar Sveinsson |votes1=839 |seats1=3 |sc1=+1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Högni Elfar Gylfason |votes4=319 |seats4=1 |sc4=+1 |invalid=5 |blank=58 |electorate=3294 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ZmkAGS5wD6p9Rb02b8hwL/75d429f1db9455bafb58f79c4b7305ec/Kosningask%C3%83_rsla_Skagafj%C3%83_r%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Húnabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=Öll saman (A) |cand3=Jón Gíslason |votes3=135 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand2=Grímur Rúnar Lárusson |votes2=298 |seats2=3 |sc2=- |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Guðmundur Haukur Jakobsson |votes1=445 |seats1=5 |sc1=+1 |invalid= 2 |blank= 17 |electorate=1034 }} ===[[Húnaþing vestra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand1=Sigurður Líndal Þórisson |votes1=239 |seats1=2 |sc1=-1 |party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand3=Örn Arnarson |votes3=196 |seats3=2 |sc3=0 |party2=Nýtt afl í Húnaþingi vestra (N) |cand2=Viktor Ingi Jónsson |votes2=264 |seats2=3 |sc2=+1 |blank=12 |invalid=2 |electorate=963 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1Ma8klajiKk7EhG6yl0Q0s/2bf2926d013b82294eff41704e100533/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83%C2%BAna%C3%83_ing_vestra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Skagaströnd]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand3=Eydís Inga Sigurjónsdóttir |votes3=51 |seats3=1 |sc3= |party2=Fyrir Skagaströnd (K) |cand2=Vigdís Elva Þorgeirsdóttir |votes2=122 |seats2=2 |sc2= |party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand1=Ragnheiður Erla Stefánsdóttir |votes1=132 |seats1=2 |sc1= |blank=3 |invalid=2 |electorate=352 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/38KsxVOPhKHaP4C6IJbYY/4a0f084de12f73006cf99decd53c2977/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Skagastr%C3%83_nd_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ==Norðurland eystra== ===[[Akureyri]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akureyri}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party7=Akureyrarlistinn (A) |colour7=#0176d3 |cand7=Þórhallur Jónsson |votes7=774 |seats7=1 |sc7=+1 |party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand4=Sunna Hlín Jóhannesdóttir |votes4=1552 |seats4=2 |sc4= |party8=[[Viðreisn]] (C) |cand8=Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir |votes8=615 |seats8=0 |sc8= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Berglind Ósk Guðmundsdóttir]] |votes1=1992 |seats1=2 |sc1= |party2=[[Bæjarlisti Akureyrar|L-listinn, Bæjarlisti Akureyrar]] (L) |color2=#f36f21 |cand2=Óðinn Svan Óðinsson |votes2=1976 |seats2=2 |sc2=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Hlynur Jóhannsson |votes5=829 |seats5=1 |sc5= |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Sindri S. Kristjánsson |votes3=1709 |seats3=2 |sc3=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |cand6=Jana Salóme Ingibjargar Jósepsdóttir |votes6=810 |seats6=1 |sc6= |invalid=25 |blank=275 |electorate=15546 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IeQ931dM2Gc9kNrqFI3sR/3083f9c5705db904b0d383214acc0acc/Kosningask%C3%83_rsla_Akureyrarb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Norðurþing]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Eysteinn Heiðar Kristjánsson |votes3=298 |seats3=2 |sc3=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Helena Eydís Ingólfsdóttir |votes1=334 |seats1=2 |sc1= |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Listi samfélagsins]] (M) |cand4=Rúnar Traustason |votes4=251 |seats4=1 |sc4= |party5=Óskalistinn (Ó) |cand5=Ómar Gunnarsson |votes5=228 |seats5=1 |sc5=+1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Kjartan Páll Þórarinsson |votes2=306 |seats2=2 |sc2=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V-listi velferðar]] (V) |cand6=Aldey Unnar Traustadóttir |votes6=225 |seats6=1 |sc6=-1 |blank=41 |invalid=4 |electorate=2342 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7gPAkZ38Iu3Z4Rimg8q9xR/2ca5c72a5e3b96fd347d2cd9975ad3e6/Kosningask%C3%83_rsla_Nor%C3%83_ur%C3%83_ing_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Fjallabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Tómas Atli Einarsson |votes1=420 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=H-listinn (H) |cand2=Helgi Jóhannsson |votes2=394 |seats2=2 |sc2= |party3=[[Samfylkingin|Jafnaðarmannafélag Fjallabyggðar og óháðir]] (S) |cand3=Jóhann K. Jóhannsson |votes3=363 |seats3=2 |sc3=+2 |blank=21 |invalid=4 |electorate=1555 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ISr8784fqyIDCdsXMUprk/e2691c6228238a30173372a27a5491ef/Kosningask%C3%83_rsla_Fjallabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Dalvíkurbyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=Byggðalistinn (A) |cand4=Börkur Þór Ottósson |votes4=134 |seats4=1 |sc4=+1 |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Monika Margrét Stefánsdóttir |votes3=165 |seats3=1 |sc3=-1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Benedikt Snær Magnússon |votes2=257 |seats2=2 |sc2= |party1=Dalvíkurbyggð (K) |cand1=Helgi Einarsson |votes1=512 |seats1=3 |sc1= |blank=27 |invalid=8 |electorate=1475 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2d7dMKHEuTxgVzLOybqfao/b5432f82e63a86771e2d88a33f7d299b/Kosningask%C3%83_rsla_Dalv%C3%83_kurbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Þingeyjarsveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Ábyrgð (Á) |cand1=Knútur Emil Jónasson |votes1=390 |seats1=4 |sc1= |party3=N listinn (N) |cand3=Eyþór Kári Ingólfsson |votes3=172 |seats3=1 |sc3= |party2=Framfarir (L) |cand2=Hallgrímur Páll Leifsson |votes2=232 |seats2=2 |sc2= |blank=23 |invalid=1 |electorate=1115 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6NIyFrDhogQJCjWDjdoEMn/de5d20ab3f81e8be55beda2b6706f2c8/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_ingeyjarsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Eyjafjarðarsveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=F-listinn (F) |cand1=Hermann Ingi Gunnarsson |votes1=418 |seats1=5 |sc1= |party2=K-listinn (K) |cand2=Guðmundur Sigurbjörn Óskarsson |votes2=249 |seats2=2 |sc2= |blank=11 |invalid= 1 |electorate=907 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5GSNVMtV5bIIU3UmY6pNFv/ee4d524dca9111de1edf5da00a2613e6/Kosningask%C3%83_rsla_Eyjafjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hörgársveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] |cand2=Árni Rúnar Örvarsson |votes2=174 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=Gróska (G) |cand1=Sunna María Jónasdóttir |votes1=241 |seats1=2 |sc1=-1 |party3=Hörgársveit (H) |cand3=Bjarki Brynjólfsson |votes3=89 |seats3=1 |sc3=-1 |blank=4 |invalid=4 |electorate=715 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4Dcq2JZbSXWCGtHQjjRENM/b778ab9b5eb34365b46adbd47f981573/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83_rg%C3%83_rsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Langanesbyggð]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Mateusz Swierczewski || 118 || 46,1 |- | Jóhann Hafberg Jónasson || 115 || 44,9 |- | Júlíus Þröstur Sigurbjartsson || 103 || 40,2 |- | Christina Elisabeth Merkel || 93 || 36,3 |- | Ólína Ingibjörg Jóhannesdóttir || 91 || 35,5 |- | Sigurður Ragnar Kristinsson || 91 || 35,5 |- | Sigurður Þór Guðmundsson || 83 || 32,4 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 256 || 97,3 |- | Auð atkvæði || 4 || 1,5 |- | Ógild atkvæði || 3 || 1,1 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''263''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''454'' || ''57,9'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2dGaCNbvWtt3LiMKWguO9h/e515f3e667b003e3098787c026da2bf6/Kosningask%C3%83_rsla_Langanesbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 454 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því. ===[[Svalbarðsstrandarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=Strönd til framtíðar (H) |cand2=Ólafur Rúnar Ólafsson |votes2=100 |seats2=2 |sc2= |party3=Samstaða (S) |cand3=Sigríður Ingibjörg Stefánsdóttir |votes3=67 |seats3=1 |sc3= |party1=Ströndungur (Ö) |cand1=Bjarni Þór Guðmundsson |votes1=121 |seats1=2 |sc1= |blank=4 |invalid=3 |electorate=377 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3Ft1L0cliutuhEueStyVLP/4d11dee3c087464bd119d4a749d1812e/Kosningask%C3%83_rsla_Svalbar%C3%83_sstrandarhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grýtubakkahreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Gísli Gunnar Oddgeirsson || 164 || 84,5 |- | Þorgeir Rúnar Finnsson || 135 || 69,6 |- | Inga María Sigurbjörnsdóttir || 129 || 66,5 |- | Árni Páll Jóhannsson || 74 || 38,1 |- | Ingólfur Kr. Ásgeirsson || 71 || 36,6 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 194 || 99,5 |- | Auð atkvæði || 1 || 0,5 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''195''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''281'' || ''69,4'' |- | colspan=3 | Heimild [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3fUaaCn0VnroiRxj4RNh9z/16626462cac4912507583288aed6e56b/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_tubakkahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 281 og voru þeir allir í kjöri. ===[[Tjörneshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Tjörneslistinn (T) |cand1=Aðalsteinn Jóhannes Halldórsson |votes1= |seats1=5 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ==Austurland== ===[[Fjarðabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B) |cand4=Þuríður Lillý Sigurðardóttir |votes4=505 |seats4=2 |sc4=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkur]] (D) |cand1=Ragnar Sigurðsson |votes1=749 |seats1=3 |sc1=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkur]] (M) |cand3=Hrafn Bjarnason |votes3=618 |seats3=2 |sc3=+2 |party2=[[Samfylkingin|Samfylking og annað félagshyggjufólk]] (S) |cand2=Stefán Þór Eysteinsson |votes2=707 |seats2=2 |sc2=+2 |blank=57 |invalid=3 |electorate=3972 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/XjfIo9KErDjMp53HqvCUv/29c8261f85bd90420cc4df440e240bcf/Kosningask%C3%83_rsla_Fjar%C3%83_abygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Múlaþing]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Jónína Brynjólfsdóttir |votes2=619 |seats2=3 |sc2= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Berglind Harpa Svavarsdóttir |votes1=773 |seats1=4 |sc1=+1 |party5=Austurlistinn/Viðreisn Múlaþingi (L) |cand5=Hólmfríður Rut Einarsdóttir |votes5=287 |seats5=1 |sc5=-1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Lárus Bjarnason |votes4=378 |seats4=1 |sc4= |party3=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|VG og óháð]] (V) |cand3=Ásrún Mjöll Stefánsdóttir |votes3=498 |seats3=2 |sc3= |blank=65 |invalid=10 |electorate=3951 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1oxKrQXLIzGhDXvIv2tV9C/b020ff0179ffeb940c06bf14e25c66b1/Kosningask%C3%83_rsla_M%C3%83%C2%BAla%C3%83_ing_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vopnafjarðarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Sterk Stoð (O) |cand1=Íris Edda Jónsdóttir |votes1= |seats1=7 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ===[[Fljótsdalshreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Halla Auðunardóttir || 58 || 90,6 |- | Guðni Jónsson || 47 || 73,4 |- | Þórhallur Jóhannsson || 30 || 46,9 |- | Lárus Heiðarsson || 28 || 43,8 |- | Helga Eyjólfsdóttir || 27 || 42,2 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 64 || 95,1 |- | Auð og ógild atkvæði || 3 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''67''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''96'' || ''69,8'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3M04uFpF65gkqkhf9QfFjj/7eabf5f76515c02ccb8ff9936c584936/Kosningask%C3%83_rsla_Flj%C3%83_tsdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 96 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan þrjá sem sérstaklega höfðu skorast undan því. Tveir urðu jafnir í 5. og 6. sæti með 27 atkvæði og var þá notast við hlutkesti til að ákveða hvor yrði aðalmaður í sveitarstjórn. ==Suðurland== ===[[Sveitarfélagið Árborg]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Matthías Bjarnason |votes2=1309 |seats2=2 |sc2= |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Heiðrún Kristmundsdóttir |votes4=481 |seats4=1 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Bragi Bjarnason |votes1=3332 |seats1=6 |sc1= |party3=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand3=Sigurjón Vídalín Guðmundsson |votes3=1184 |seats3=2 |sc3= |blank=200 |invalid=23 |electorate=9562 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7D2MnRa2OGkECrpkKqQ5Rb/f0d21ac13bb0a8448b96ecbab52b5c37/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__%C3%83_rborg_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vestmannaeyjabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Eyþór Harðarson |votes1=1422 |seats1=5 |sc1=+1 |party3=Eyjalistinn (E) |cand3=Arndís María Kjartansdóttir |votes3=488 |seats3=2 |sc3= |party2=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand2=Jón Þór Guðjónsson |votes2=643 |seats2=2 |sc2=+2 |blank=84 |invalid=12 |electorate=3538 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1pOUU6O25VhswCxuEELYVp/5795d77de3dba6bdc6557c1dffb52f46/Kosningask%C3%83_rsla_Vestmannaeyjab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hveragerðisbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B) |cand3=Marta Rut Ólafsdóttir |votes3=295 |seats3=1 |sc3=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Ingimar Guðmundsson |votes1=869 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=Okkar Hveragerði (O) |cand2=Lárus Jónsson |votes2=559 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Samfylkingin|Samfylking og óflokksbundin]] (S) |cand4=Birgitta Ragnarsdóttir |votes4=256 |seats4=1 |sc4=+1 |blank=5 |invalid=20 |electorate=2566 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/rgG3ismKxOuczpFzzqX7V/b955c15b767061f1e9f1d68ec1350c0f/Kosningask%C3%83_rsla_Hverager%C3%83_isb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Ölfus]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Samfylkingin|Samfylking og félagar]] (S) |cand2=Gunnsteinn R Ómarsson |votes2=474 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Grétar Ingi Erlendsson |votes1=1070 |seats1=5 |sc1=+1 |blank=25 |invalid=4 |electorate=2213 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6fXhSMWoGHozIvw0BjD2HM/83d58307f16e4f294bc5c7ac0f44bca7/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__%C3%83_lfus_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Hornafjörður]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og stuðningsmenn]] (B) |cand1=Hjalti Þór Vignisson |votes1=623 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Gauti Árnason |votes2=361 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=Kex framboð (K) |cand4=Eyrún Fríða Árnadóttir |votes4=187 |seats4=1 |sc4=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Reynir Ásgeirsson |votes3=219 |seats3=1 |sc3=+1 |blank=19 |invalid=12 |electorate=1922 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2DaSbsMwIXmXCeBn98J87s/82bc5cb656df30153f254575bdbdc30c/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Hornafj%C3%83_r%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Rangárþing eystra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand2=Rafn Bergsson |votes2=320 |seats2=2 |sc2=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og aðrir lýðræðissinnar]] (D) |cand1=Anton Kári Halldórsson |votes1=623 |seats1=4 |sc1=+1 |party3=N-listinn (N) |cand3=Tómas Birgir Magnússon |votes3=189 |seats3=1 |sc3=- |blank=9 |invalid=4 |electorate=1547 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6TesCmMtYVR7nBKyI5NWVt/3d2b6470db811dcb0d759505d67b4817/Kosningask%C3%83_rsla_Rang%C3%83_r%C3%83_ing_eystra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Rangárþing ytra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Á-listinn (Á) |cand1=Eggert Valur Guðmundsson |votes1=575 |seats1=4 |sc1= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listi sjálfstæðismanna]] (D) |cand2=Ingvar Pétur Guðbjörnsson |votes2=545 |seats2=3 |sc2= |blank=36 |invalid=8 |electorate=1517 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4VPSoCq584WakXQibi55jD/6980e05ea629e35d4ed7c24d9a3b86b2/Kosningask%C3%83_rsla_Rang%C3%83_r%C3%83_ing_ytra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Bláskógabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=T listi (T) |cand1=Helgi Kjartansson |votes1=456 |seats1=5 |sc1= |party2=Þ listi (Þ) |cand2=Anna Greta Ólafsdóttir |votes2=210 |seats2=2 |sc2= |blank=13 |invalid=4 |electorate=990 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3lsH8RcfwiMeBjwbzneUAV/c26c1988f0e69f02c7e6eb60d67b5648/Kosningask%C3%83_rsla_Bl%C3%83_sk%C3%83_gabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hrunamannahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Jón Bjarnason |votes1=329 |seats1=3 |sc1= |party2=L-listinn (L) |cand2=Daði Geir Samúelsson |votes2=171 |seats2=2 |sc2= |blank=9 |invalid=3 |electorate=678 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/37vQ4P2rxlUGOUbNI7GY0m/47bc3e00649e040e754201eae0c46191/Kosningask%C3%83_rsla_Hrunamannahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Flóahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Framfaralistinn (I) |cand1=Árni Eiríksson |votes1=357 |seats1=4 |sc1= |party2=T listinn (T) |cand2=Almar Sigurðsson |votes2=108 |seats2=1 |sc2= |blank = 9 |invalid= 5 |electorate=568 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3xJJeONahD7MNonlZBBLxd/702a2b186c84a03ea895e61b37567041/Kosningask%C3%83_rsla_Fl%C3%83_ahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Mýrdalshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=A fyrir alla (A) |cand2=Anna Huld Óskarsdóttir |votes2=170 |seats2=2 |sc2= |party1=Samfélagið (Z) |cand1=Björn Þór Ólafsson |votes1=236 |seats1=3 |sc1= |blank=10 |invalid=1 |electorate=666 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3OWnhVgmH01igyN6XnPQz7/89981f8bbe028a7fefa3e58501015814/Kosningask%C3%83_rsla_M%C3%83_rdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Uppbygging (E) |cand1=Gunnar Örn Marteinsson |votes1=179 |seats1=2 |sc1= |party2=Samvinnulistinn (L) |cand2=Haraldur Þór Jónsson |votes2=240 |seats2=3 |sc2= |blank=2 |invalid=3 |electorate=496 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7fUbxxOllz45S15Gs9bdMh/cf9d457580ce05da6df6bb255b1baa14/Kosningask%C3%83_rsla_Skei%C3%83_a-_og_Gn%C3%83%C2%BApverjahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Skaftárhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Sveinn Hreiðar Jensson |votes1=199 |seats1=3 |sc1=+2 |party2=Öflugt samfélag (Ö) |cand2=Jóhannes Gissurarson |votes2=121 |seats2=2 |sc2=-2 |blank=6 |invalid=4 |electorate=454 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/F6YuCdSIZEcXTypE3Exx6/0b65367f42732585684739eae8deae88/Kosningask%C3%83_rsla_Skaft%C3%83_rhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Framboðslisti um öflugt samfélag í vaxandi sveitarfélagi (A) |cand1=Guðmundur Finnbogason |votes1=309 |seats1=4 |sc1= |party2=Betri sveit - fyrir okkur öll (Ö) |cand2=Andrés Bertelsen |votes2=154 |seats2=1 |sc2= |blank=9 |invalid=1 |electorate=584 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5K1mcl6WEm6rxss1v0KOJ/a4c399a305358a50cad9e6c4a5b2e8b3/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_msnes-_og_Grafningshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Ásahreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Ísleifur Jónasson|| 86 || 68,8 |- | Helga Björg Helgadóttir || 86 || 68,8 |- | Kristín Hreinsdóttir || 72 || 57,6 |- | Gréta Vilborg Guðmundsdóttir || 47 || 37,6 |- | Emil Þórðarson || 46 || 36,8 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 125 || 98,4 |- | Ógild atkvæði || 0 || 1,6 |- | Auð atkvæði || 2 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''127''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''224'' || ''56,7'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/79bwfPRXUwXCqmWze6knbP/757eece51fdd723c3d55af8b19f47dbf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_sahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 224 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því. ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Sveitarstjórnarkosningar}} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] etmhansp1ns9l2raovti5a5xdf4nlux 1966249 1966248 2026-06-06T16:39:35Z Bjarki S 9 /* Húnabyggð */ 1966249 wikitext text/x-wiki '''Sveitastjórnarkosningarnar á Íslandi 2026''' voru haldnar þann [[16. maí]] [[2026]]. Kjörin var 61 sveitarstjórn en þeim fækkaði um þrjár frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|seinustu kosningum]] vegna sameininga sveitarfélaga sem þegar höfðu farið fram eða tóku gildi eftir kosningarnar. Helstu tíðindi kosninganna voru gott gengi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu þar sem flokkurinn náði annað hvort hreinum meirihluta í sveitarstjórnum eða var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun. Þá náði [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] víða góðum árangri. Niðurstöðunum var gjarnan lýst sem „hægribylgju“. Meirihlutar féllu í Reykjavík, Reykjanesbæ, Akureyri, Mosfellsbæ, Skagafirði, Borgarbyggð og Ísafirði svo nokkur séu nefnd af stærri sveitarfélögum landsins. ==Framkvæmd== Sveitarstjórnir eru kjörnar annað hvort með [[Listakosning|listakosningu]] eða [[Óbundin kosning|óbundinni kosningu]] en síðari kosturinn felur í sér persónukjör þar sem allir kjörgengir einstaklingar í sveitarfélagi eru í framboði nema þeir sem sérstaklega hafa skorast undan því. Óbundin kosning fer fram ef enginn framboðslisti kemur fram fyrir framboðsfrest en ef aðeins einn framboðslisti berst, þá teljast efstu menn þess lista sjálfkjörnir (jafn margir og sætin eru í sveitarstjórninni). Fjöldi sveitarstjórnarmanna er misjafn eftir sveitarfélögum en stendur þó alltaf á oddatölu. Fæstir geta þeir verið fimm en flestir eru þeir í Reykjavík þar sem þeir eru 23. Fyrir þessar sveitarstjórnarkosningar var sett í kosningalög sérstakt tímabundið ákvæði vegna [[Sundhnúkseldar|náttúruhamfara við Grindavík]] sem leyfir þeim kjósendum sem höfðu [[lögheimili]] þar fyrir rýmingu bæjarins 10. nóvember 2023 en hafa flutt það í annað sveitarfélag að velja hvort þeir verði á kjörskrá í Grindavík eða í því sveitarfélagi þar sem þeir hafa nú lögheimili.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-grindvikingar-fa-ad-velja-um-hvar-their-kjosa-467464|titill=Grindvíkingar fá að velja um hvar þeir kjósa|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=19. febrúar|ár=2026}}</ref> ==Yfirlit== Kosningarnar fóru fram í 62 sveitarfélögum en kjörnar voru 61 sveitarstjórn. Munurinn þarna á milli er vegna þess kjörin var sveitarstjórn í sameinuðu sveitarfélagi Borgarbyggðar og Skorradalshrepps en sameiningin tók gildi eftir kosningar. 50 sveitarstjórnir voru kjörnar í listakosningu og samanlagt voru 3.156 einstaklingar í framboði á 178 framboðslistum. Þar fyrir utan var sjálfkjörið í fjórum sveitarfélögum þar sem aðeins einn framboðslisti barst og í sjö sveitarfélögum fór fram óbundin kosning.<ref>{{Vefheimild|url=https://island.is/v/sveitarstjornarkosningar-2026/frett/frambod-vid-sveitarstjornarkosningar|titill=Framboð við sveitarstjórnarkosningar|útgefandi=Landskjörstjórn|mánuður=17. apríl|ár=2026}}</ref> ===Framboð=== [[Sjálfstæðisflokkurinn]] var í framboði undir eigin nafni í 34 sveitarfélögum, [[Framsóknarflokkurinn]] í 26 sveitarfélögum, [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] og [[Samfylkingin]] í 19 sveitarfélögum hvor og Viðreisn í 10 sveitarfélögum. [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] buðu fram undir eigin nafni í fjórum sveitarfélögum en í kosningabandalagi undir merkjum [[Vinstrið|Vinstrisins]] í tveimur. [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] bauð fram í tveimur sveitarfélögum en [[Píratar]] og [[Flokkur fólksins]] eingöngu í Reykjavík. Aðrir framboðslistar voru staðbundnir og ekki undir merkjum stjórnmálaflokka á landsvísu. {| class="wikitable sortable" |+ Yfirlit framboða í öllum sveitarfélögum. Raðað eftir fjölda kjósenda á kjörskrá. ! colspan="2" | Sveitarfélag ! colspan="7" | Framboð í fleiri en einu sveitarfélagi ! colspan="4" rowspan="2" class=unsortable | Önnur framboð ! rowspan="2" class=unsortable |Umfjöllun |- !Nafn ! Kjósendur ! class=unsortable | {{LB|B}} ! class=unsortable | {{LB|C}} ! class=unsortable | {{LB|D}} ! class=unsortable | {{LB|J}} ! class=unsortable | {{LB|M}} ! class=unsortable | {{LB|S}} ! class=unsortable | {{LB|V}}/{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |- |[[Reykjavík]] |style="text-align:right" | 108.545 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |{{LB|F}} |{{LB2|G|Góðan daginn}} |{{LB|P}} |{{LB2|R|Okkar borg}} |[[#Reykjavík|Umfjöllun]] |- |[[Kópavogur]] | style="text-align:right" | 30.949 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Kópavogur|Umfjöllun]] |- |[[Hafnarfjörður]] | style="text-align:right" | 24.593 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} | | | | |[[#Hafnarfjörður|Umfjöllun]] |- |[[Reykjanesbær]] | style="text-align:right" | 17.086 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Reykjanesbær|Umfjöllun]] |- |[[Garðabær]] | style="text-align:right" | 15.730 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|G|Garðabæjarlistinn|#ffc103}} | | | |[[#Garðabær|Umfjöllun]] |- |[[Akureyri]] | style="text-align:right" | 15.547 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} |{{LB2|A|Akureyrarlistinn|#0176d3}} |{{LB2|L|Bæjarlisti Akureyrar|#f36f21}} | | |[[#Akureyri|Umfjöllun]] |- |[[Mosfellsbær]] | style="text-align:right" | 10.391 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|L|Vinir Mosfellsbæjar|#ffff01|#707070}} | | | |[[#Mosfellsbær|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Árborg|Árborg]] | style="text-align:right" | 9.567 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Árborg|Umfjöllun]] |- |[[Akranes]] |style="text-align:right" | 6.296 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Akranes|Umfjöllun]] |- |[[Fjarðabyggð]] |style="text-align:right" | 3.976 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Fjarðabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Múlaþing]] |style="text-align:right" | 3.949 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | |{{LB|V}} |{{LB2|L|Austurlistinn og Viðreisn|#cb6be6}} | | | |[[#Múlaþing|Umfjöllun]] |- |[[Seltjarnarnes]] |style="text-align:right" | 3.541 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Seltjarnarnes|Umfjöllun]] |- |[[Vestmannaeyjar]] |style="text-align:right" | 3.540 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|E|Eyjalistinn|#fe8212}} | | | |[[#Vestmannaeyjar|Umfjöllun]] |- |[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]] |style="text-align:right" | 3.297 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|L|Byggðalistinn|black|white}} | | | |[[#Skagafjörður|Umfjöllun]] |- |[[Suðurnesjabær]] |style="text-align:right" | 3.152 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Suðurnesjabær|Umfjöllun]] |- |[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur|Skorradalshr.]] |style="text-align:right" | 3.141 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|A|Borgarbyggðarlistinn|#195184}} | | | |[[#Borgarbyggð og Skorradalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Ísafjarðarbær]] |style="text-align:right" | 2.976 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Ísafjarðarbær|Umfjöllun]] |- |[[Hveragerði]] |style="text-align:right" | 2.567 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|O|Okkar Hveragerði}} | | | |[[#Hveragerði|Umfjöllun]] |- |[[Norðurþing]] |style="text-align:right" | 2.345 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Norðurþing|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Ölfus|Svf. Ölfus]] |style="text-align:right | 2.212 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Ölfus|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Hornafjörður|Svf. Hornafjörður]] |style="text-align:right" | 1.922 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|K|Kex framboðið}} | | | |[[#Sveitarfélagið Hornafjörður|Umfjöllun]] |- |[[Fjallabyggð]] |style="text-align:right" | 1.555 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|H}} | | | |[[#Fjallabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Rangárþing eystra]] |style="text-align:right" | 1.547 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Rangárþing eystra|Umfjöllun]] |- |[[Rangárþing ytra]] |style="text-align:right" | 1.518 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Á}} | | | |[[#Rangárþing ytra|Umfjöllun]] |- |[[Dalvíkurbyggð]] |style="text-align:right" | 1.478 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|K}} | | |[[#Dalvíkurbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Vogar|Svf. Vogar]] |style="text-align:right" | 1.474 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | |[[#Sveitarfélagið Vogar|Umfjöllun]] |- |[[Snæfellsbær]] |style="text-align:right" | 1.269 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB|D}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Snæfellsbær|Umfjöllun]] |- |[[Grindavík]] |style="text-align:right" | 1.118 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | | | | | |[[#Grindavík|Umfjöllun]] |- |[[Þingeyjarsveit]] |style="text-align:right" | 1.114 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|L}} |{{LB2|N}} | |[[#Þingeyjarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Vesturbyggð]] |style="text-align:right" | 1.097 | | | | | | | |{{LB2|N}} |{{LB2|V}} | | |[[#Vesturbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Húnabyggð]] |style="text-align:right" | 1.034 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} | | | |[[#Húnabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Stykkishólmur|Svf. Stykkishólmur]] |style="text-align:right" | 1.034 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Sveitarfélagið Stykkishólmur|Umfjöllun]] |- |[[Bláskógabyggð]] |style="text-align:right" | 988 | | | | | | | |{{LB2|T}} |{{LB2|Þ}} | | |[[#Bláskógabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Húnaþing vestra]] |style="text-align:right" | 963 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Húnaþing vestra|Umfjöllun]] |- |[[Eyjafjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 907 | | | | | | | |{{LB2|F}} |{{LB2|K}} | | |[[#Eyjafjarðarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Bolungarvík]] |style="text-align:right" | 774 | | | | | | | |{{LB2|K}} |{{LB2|O}} | | |[[#Bolungarvík|Umfjöllun]] |- |[[Hörgársveit]] |style="text-align:right | 715 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|H}} | | |[[#Hörgársveit|Umfjöllun]] |- |[[Hrunamannahreppur]] |style="text-align:right" | 678 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|L}} | | | |[[#Hrunamannahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Mýrdalshreppur]] |style="text-align:right" | 666 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Z}} | | |[[#Mýrdalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Hvalfjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 657 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Hvalfjarðarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Grundarfjarðarbær]] |style="text-align:right" | 639 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | | | | | |[[#Grundarfjarðarbær|Umfjöllun]] |- |[[Grímsnes- og Grafningshreppur]] |style="text-align:right" | 579 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|Ö}} | | |[[#Grímsnes- og Grafningshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Flóahreppur]] |style="text-align:right" | 567 | | | | | | | |{{LB2|I}} |{{LB2|T}} | | |[[#Flóahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Dalabyggð]] |style="text-align:right" | 534 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Dalabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] |style="text-align:right" | 497 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | | |[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Vopnafjarðarhreppur]] |style="text-align:right" | 494 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|O}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Vopnafjarðarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Langanesbyggð]] |style="text-align:right" | 455 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Langanesbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Skaftárhreppur]] |style="text-align:right" | 454 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Ö}} | | | |[[#Skaftárhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |style="text-align:right" | 377 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|S}} |{{LB2|Ö}} | |[[#Svalbarðsstrandarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Skagaströnd|Svf. Skagaströnd]] |style="text-align:right" | 352 |{{LB|B}} | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|K}} | | | |[[#Sveitarfélagið Skagaströnd|Umfjöllun]] |- |[[Strandabyggð]] |style="text-align:right" | 350 |{{LB|B}} | | | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|T}} | | |[[#Strandabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Grýtubakkahreppur]] |style="text-align:right" | 281 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Grýtubakkahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Kjósarhreppur]] |style="text-align:right" | 276 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|A}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Kjósarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Ásahreppur]] |style="text-align:right" | 224 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Ásahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Reykhólahreppur]] |style="text-align:right" | 196 | | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|R}} | | | |[[#Reykhólahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Súðavíkurhreppur]] |style="text-align:right" | 176 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} | | |[[#Súðavíkurhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Fljótsdalshreppur]] |style="text-align:right" | 95 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Fljótsdalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Kaldrananeshreppur]] |style="text-align:right" | 92 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Kaldrananeshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Eyja- og Miklaholtshreppur]] |style="text-align:right" | 83 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Eyja- og Miklaholtshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Árneshreppur]] |style="text-align:right" | 57 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|S}} | | | [[#Árneshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Tjörneshreppur]] |style="text-align:right" | 44 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|T}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Tjörneshreppur|Umfjöllun]] |} ===Niðurstöður=== Í töflunni hér að neðan má sjá þá stjórnmálaflokka sem starfa á landsvísu og fjölda sveitarstjórnarfulltrúa á landsvísu sem komu í hlut hvers og eins. Hér er eingöngu litið til framboða undir listabókstöfum flokkanna og því ekki tekið tillit til staðbundinna framboða sem flokkarnir eiga í einhverjum tilfellum aðkomu að. {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |seats1=128 |sc1=+15 |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |seats2=54 |sc2=-15 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |seats3=38 |sc3=+12 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |seats4=23 |sc4=+17 |party5=[[Viðreisn]] (C) |seats5=9 |sc5=+4 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] (V)<br>og [[Vinstrið]] (A) |seats6=6 |sc6=-3 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |seats7=1 |sc7=-1 |party8=[[Píratar]] (P) |seats8=0 |sc8=-4 |party9=[[Flokkur fólksins]] (F) |seats9=0 |sc9=-2 |party10=Aðrir listar |seats10=155 |sc10=-10 |party11=Kjörnir í óbundnum kosningum |seats11=39 |sc11=-30 |total_sc=-17 }} Sjálfstæðisflokkurinn fékk flesta fulltrúa kjörna í sveitarstjórn og bætti nokkrum við sig á landsvísu en Miðflokkurinn bætti við sig flestum fulltrúum. Gott gengi Framsóknarflokksins í kosningunum 2022 gekk nú að nokkru leyti til baka en flokkurinn hefur þó næst flesta fulltrúa í sveitarstjórnum á landsvísu. Fulltrúum Samfylkingar og Viðreisnar fjölgaði einnig en þessir flokkar buðu nú fram undir eigin nafni í fleiri sveitarfélögum en áður. Píratar og Flokkur fólksins misstu alla fulltrúa úr sveitarstjórnum. ==Höfuðborgarsvæðið== === [[Reykjavík]] === {{Sjá einnig|Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party6=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand6=[[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]] |votes6= 4805 |seats6=1 |sc6=-3 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=[[Björg Magnúsdóttir]] |votes4= 7436 |seats4=2 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Hildur Björnsdóttir]] |votes1=22930 |seats1=9 |sc1=+3 |party10=Góðan daginn (G) |color10= |cand10=Ingimar Þór Friðriksson |votes10=361 |seats10=0 |sc10= |party8=[[Flokkur fólksins]] (F) |cand8=[[Guðmundur Ingi Þóroddsson]] |votes8=2319 |seats8=0 |sc8=-1 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |cand7=[[Silja Sóley Birgisdóttir]] |votes7=2858 |seats7=1 |sc7=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=[[Ari Edwald]] |votes3=7912 |seats3=3 |sc3=+3 |party9=[[Píratar]] (P) |cand9=[[Kristinn Jón Ólafsson]] |votes9=1348 |seats9=0 |sc9=-3 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=[[Pétur Marteinsson]] |votes2=12737 |seats2=5 |sc2= |party5=[[Vinstrið]] (A) |color5=#023f38 |cand5=[[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] |votes5=6649 |seats5=2 |sc5=+2 |party11=Okkar borg (R) |color11= |cand11=Sigfús Aðalsteinsson |votes11=306 |seats11=0 |sc11= |invalid= 228 |blank= 1107 |electorate= 108518 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1GezyCpCDiiJfExtsKqq9i/34b9c4fb49dbfc38a7f2f2fbfaa574e8/Kosningask%C3%83_rsla_Reykjav%C3%83_kurborg_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar, hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn. Á síðustu mánuðum fyrir kosningar sýndu skoðanakannanir meira fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hafði fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meiri­hlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}</ref> Nokkur umræða átti sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem áður var oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út að hún hygði á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''Vinstrið''.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}</ref> Á síðustu vikum kosningabaráttunnar jókst fylgi Sjálfstæðisflokksins verulega í skoðananakönnunum og það skilaði sér í kosningunum þar sem flokkurinn náði sinni bestu niðurstöðu í Reykjavík í 16 ár sem skilaði honum níu fulltrúum í borgarstjórn. Fimm flokka meirihlutinn kolféll þar sem Samflykingin stóð í stað en Píratar og Flokkur fólksins misstu alla sína fulltrúa. Miðflokkurinn fékk bestu útkomu sem hann hefur náð í borgarstjórn með þrjá fulltrúa kjörna. [[Hildur Björnsdóttir]], oddviti Sjálfstæðisflokks, var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun og hafði kost á því að mynda tveggja flokka meirihluta með Miðflokki eða þriggja flokka með Viðreisn og Framsóknarflokki. Síðari kosturinn varð ofan á en tilkynnt var um myndun slíks meirihluta á blaðamannafundi í [[Viðey]] 27. maí. Hildur verður [[Borgarstjóri Reykjavíkur|borgarstjóri]], [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknarflokks, verður formaður borgarráðs en [[Björg Magnúsdóttir]], oddviti Viðreisnar verður forseti borgarstjórnar. Eftir eitt ár er fyrihugað að Einar og Björg skipti á embættum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-27-sjalfstaedisflokkur-vidreisn-og-framsokn-mynda-meirihluta-476458|titill=Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Framsókn mynda meirihluta|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref> ===[[Kópavogur]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand4=Orri Hlöðversson |votes4=2116 |seats4=1 |sc4=-1 |party5=[[Viðreisn]] (C) |cand5=María Ellen Steingrímsdóttir |votes5=2068 |seats5=1 |sc5= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Ásdís Kristjánsdóttir]] |votes1=9359 |seats1=6 |sc1=+2 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |cand7=Markús Candi |votes7=344 |seats7=0 |sc7= |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Einar Jóhannes Guðnason |votes3=2148 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Jónas Már Torfason |votes2=3869 |seats2=2 |sc2=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] (V) |cand6=Anna Sigríður Hafliðadóttir |votes6=563 |seats6=0 |sc6= |invalid=129 |blank=355 |electorate=30924 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7kB6LkehC6ApsBYRigQmPY/6c7059beafd90094721521f8288ff866/Kosningask%C3%83_rsla_K%C3%83_pavogsb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sitjandi meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli. Sjálfstæðisflokkurinn fékk sína bestu niðurstöðu í sögu bæjarins og hreinan meirihluta í bæjarstjórn í fyrsta skiptið. ===[[Hafnarfjörður]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=[[Valdimar Víðisson]] |votes2=3752 |seats2=3 |sc2=+1 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Karólína Helga Símonardóttir |votes4=2204 |seats4=2 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Orri Björnsson]] |votes1=4286 |seats1=3 |sc1=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Einar Geir Þorsteinsson |votes5=1768 |seats5=1 |sc5=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=[[Guðmundur Árni Stefánsson]] |votes3=2755 |seats3=2 |sc3=-2 |party6=[[Vinstrið]] (A) |color6=#023f38 |cand6=Ester Bíbí Ásgeirsdóttir |votes6=684 |seats6=0 |sc6= |invalid= 63 |blank= 280 |electorate= 24582 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4sgH2siCrolk82pPfGGIUN/a713e6cc9e3d0bf9e25daf3b456457ca/Kosningask%C3%83_rsla_Hafnarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli en báðir flokkar fengu nú þrjá fulltrúa kjörna. Sjálfstæðisflokkur missti þannig einn fulltrúa en Framsóknarflokkur fékk einum fleiri en síðast. Viðræður hófust milli meirihlutaflokkanna um áframhaldandi samstarf, en þeim var slitið og ásakanir um trúnaðarbrest Framsóknarmanna komu fram frá talsmönnum Sjálfstæðisflokks, Samfylkingar og Viðreisnar þar sem Valdimar Víðisson, oddviti Framsóknarmanna, var sakaður um að hafa átt í meirihlutaviðræðum við bæði Sjálfstæðisflokkinn annars vegar og Samfylkingu og Viðreisn hins vegar á sama tíma. Á endanum varð úr að Sjálfstæðisflokkur, Samfylking og Viðreisn mynduðu nýjan meirihluta.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/25/hafa_nad_samkomulagi_um_meirihluta_i_hafnarfirdi/|titill=Hafa náð samkomulagi um meirihluta í Hafnarfirði|útgefandi=Mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref> Vegna fylgistaps Samfylkingar lýsti Guðmundur Árni Stefánsson því yfir eftir að fyrstu tölur voru birtar að hann tæki persónulega ábyrgð á niðurstöðunni og tilkynnti síðar að hann myndi ekki taka sæti í bæjarstjórn og að hann myndi einnig víkja úr embætti varaformanns Samfylkingarinnar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262885678d/gud-mundur-arni-haettir-i-politik-eg-er-enginn-modsudumadur-|titill=Guð­mundur Árni hættir í pólitík: „Ég er enginn moðsuðumaður“|útgefandi=Vísir.is|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> ===[[Garðabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=[[Hlynur Bæringsson]] |votes3=1024 |seats3=1 |sc3= |party6=[[Viðreisn]] (C) |cand6=Guðlaugur Kristmundsson |votes6=721 |seats6=0 |sc6=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Almar Guðmundsson]] |votes1=6644 |seats1=8 |sc1=+1 |party4=[[Garðabæjarlistinn]] (G) |color4=#ffc103 |cand4=Þorbjörg Þorvaldsdóttir |votes4=988 |seats4=1 |sc4=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=[[Lárus Guðmundsson]] |votes5=762 |seats5=0 |sc5= |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Kjartan Atli Kjartansson |votes2=1323 |seats2=1 |sc2=+1 |invalid= 34 |blank= 130 |electorate= 15724 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2IQECokxMyCuaVuzGM93aS/a946ec3b0b9b13db8ed427a8eaf5c76d/Kosningask%C3%83_rsla_Gar%C3%83_ab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sjálfstæðisflokkurinn hefur haft hreinan meirihluta í bæjarstjórn Garðabæjar frá því að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og ekki varð breyting á því nú. ===[[Mosfellsbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Sævar Birgisson |votes2=1453 |seats2=2 |sc2=-2 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Gylfi Þór Þorsteinsson |votes4= 708 |seats4=1 |sc4= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Hilmar Gunnarsson |votes1=2949 |seats1=5 |sc1=+1 |party5=[[Vinir Mosfellsbæjar]] (L) |color5=#ffff01 |cand5=Árni Jónsson |votes5=595 |seats5=1 |sc5= |party7=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand7=[[Sveinn Óskar Sigurðsson]] |votes7=517 |seats7=1 |sc7=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Ólafur Ingi Óskarsson |votes3= 764 |seats3=1 |sc3= |invalid= 23 |blank= 84 |electorate= 10382 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/45SzEWKAwz9dPT9In2Niux/49779dd85d43b0b9a864d3e9de76a99f/Kosningask%C3%83_rsla_Mosfellsb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Seltjarnarnes]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Þór Sigurgeirsson |votes1=1401 |seats1=4 |sc1= |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Skafti Harðarson |votes3=392 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Samfylkingin|Samfylking]], [[Viðreisn]] og óháðir (S) |cand2=Kristinn Ólafsson |votes2=906 |seats2=2 |sc2=-1 |invalid=8 |blank=36 |electorate=3541 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6YjZq6pegyT91djHnMp3Bk/e5ef90e1bf83977f5e32280fff645ef4/Kosningask%C3%83_rsla_Seltjarnarnesb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Kjósarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Íbúar í Kjós (A) |cand1=Jóhanna Hreinsdóttir |votes1= |seats1=5 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ==Suðurnes== ===[[Reykjanesbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Halldóra Fríða Þorvaldsdóttir |votes2=2254 |seats2=3 |sc2=- |party5=[[Viðreisn]] (C) |cand5=Arnar Páll Guðmundsson |votes5=453 |seats5=0 |sc5=- |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Vilhjálmur Árnason (stjórnmálamaður)|Vilhjálmur Árnason]] |votes1=3380 |seats1=5 |sc1=+2 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Gunnlaugur Kárason |votes4=965 |seats4=1 |sc4=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Guðný Birna Guðjónsdóttir |votes3=1577 |seats3=2 |sc3=-1 |invalid=42 |blank=149 |electorate=17087 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5kpQA3cUa7gQdUOFRDe1x8/86d9d65e79cba2e2b83a89d02abc693e/Kosningask%C3%83_rsla_Reykjanesb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Suðurnesjabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand3=Anton Kristinn Guðmundsson |votes3=439 |seats3=2 |sc3= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og óháðir]] (D) |cand2=Haukur Andreasson |votes2=495 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Daði Bergþórsson |votes4=351 |seats4=2 |sc4=+2 |party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand1=Svavar Grétarsson |votes1=663 |seats1=3 |sc1=+1 |invalid= 14 |blank= 40 |electorate= 3151 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2i7MtyRkuWKvB8dLZ4jYyM/03cf584a6e26cc276072ac8638635cf3/Kosningask%C3%83_rsla_Su%C3%83_urnesjab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Vogar]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=Fyrir samfélagið (A) |cand2=Gunnar J. Helgason |votes2=223 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Björg Ásta Þórðardóttir |votes1=333 |seats1=3 |sc1= |party3=Framboðsfélag E-listans (E) |color3= |cand3=Birgir Örn Ólafsson |votes3=172 |seats3=1 |sc3=-2 |party4=Framfarafélag L-listans (L) |color4= |cand4=Kristinn Björgvinsson |votes4=125 |seats4=1 |sc4= |invalid=4 |blank=18 |electorate=1475 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IqoucNRoLWPeBdgDGgoow/4d2892d3ed712bff152bb55c3279fd1c/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Vogar_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grindavík]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand1=Ásrún Helga Kristinsdóttir |votes1=367 |seats1=3 |sc1=+2 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Guðbjörg Eyjólfsdóttir |votes2=351 |seats2=3 |sc2=+1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Magnús Már Jakobsson |votes3=119 |seats3=1 |sc3=-2 |invalid=1 |blank=4 |electorate=1117 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1nEBRjgkRTohxy3O8QAddA/a2c38439d978142df105f72f7fb97964/Kosningask%C3%83_rsla_Grindav%C3%83_kurb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ==Vesturland== ===[[Akranes]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og frjálsir]] (B) |cand2=Ragnar Baldvin Sæmundsson |votes2= 1006 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Jón Guðni Guðmundsson |votes4=454 |seats4=1 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Líf Lárusdóttur |votes1= 1431 |seats1=3 |sc1= |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Hrafn Ágúst Björnsson |votes5=414 |seats5=1 |sc5=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Sigurður Vopni Vatnsdal |votes3=949 |seats3=2 |sc3=-1 |invalid= 18 |blank= 118 |electorate= 6292 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4UFP5OsTzw55vpIszPxi8o/6e7c0b978986f42387c531309da0f600/Kosningask%C3%83_rsla_Akraneskaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Davíð Sigurðsson |votes2=527 |seats2=2 |sc2=-3 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Sigurður Guðmundsson |votes1=608 |seats1=3 |sc1=+1 |party3=Borgarbyggðarlistinn (A) |color3=#fc7d14 |cand3=Jovana Pavlović |votes3=488 |seats3=2 |sc3=+1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)]] (M) |cand4=Haukur Þór Hauksson |votes4=455 |seats4=2 |sc4=+2 |invalid= 8 |blank= 66 |electorate=3140 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3B5Tm6Ey8X936pK0iTZ1v7/556b16f9099e7d265f7e3883eab006fb/Kosningask%C3%83_rsla_Sameina%C3%83__sveitarf%C3%83_lag_Borgarbygg%C3%83_ar_og_Skorradalshrepps_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sameining Borgarbyggðar og Skorradalshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í september 2025 og tekur gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga. Framsóknarflokkur hafði haft hreinan meirihluta í Borgarbyggð sem féll nú. ===[[Snæfellsbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Auður Kjartansdóttir |votes1= |seats1=7 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ===[[Sveitarfélagið Stykkishólmur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Listi framfarasinna (H) | cand1 = Björn Ásgeir Sumarliðason | votes1 = 461 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = Íbúalistinn (Í) | cand2 = Sigurður Grétar Jónasson | votes2 = 305 | seats2 = 3 | sc2 = | invalid = 26 | blank = 9 | electorate = 989 | source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/38HNQXPsT5uTzW3DqCeded/6df539a615ac3cff0ca98884fc433d2d/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Stykkish%C3%83_lmur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grundarfjarðarbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand1=Fannar Þór Þorfinnsson |votes1=253 |seats1=4 |sc1=+4 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Jósef Kjartansson |votes2=199 |seats2=3 |sc2=-1 |invalid= 4 |blank= 15 |electorate= 639 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5PdbHlb2p0keB1e6tNlXBE/46182039f58f6caa5ea0de758732e9f9/Kosningask%C3%83_rsla_Grundarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hvalfjarðarsveit]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Samhent sveit (A) | cand1 = Haraldur Benediktsson | votes1 = 336 | seats1 = 5 | sc1 = | party2 = Íbúahreyfingin (Í) | cand2 = Þóra Margrét Júlíusdóttir | votes2 = 150 | seats2 = 2 | sc2 = | invalid = 4 | blank = 17 | electorate = 657 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/73S4a5w3d4hyPNHLU2MagF/2a73003d3e3e08cae80f6f940cebeaf6/Kosningask%C3%83_rsla_Hvalfjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Dalabyggð]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Ingibjörg Þóranna Steinudóttir || 248 || 84,6 |- | Guðbrandur Tumi Gíslason || 238 || 81,6 |- | Ingveldur Guðmundsdóttir || 228 || 77,8 |- | Skjöldur Orri Skjaldarson || 222 || 75,8 |- | Guðlaug Kristinsdóttir || 192 || 65,5 |- | Sindri Geir Sigurðsson || 142 || 48,5 |- | Bjarnheiður Jóhannsdóttir || 107 || 36,5 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 293 || 98,7 |- | Auð atkvæði || 4 || 1,3 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''297''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''534'' || ''55,6'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/753hfHNdbqNC0ITPKNuzzk/a2b7d89013e071caf77c85cbd7fdc6ef/Kosningask%C3%83_rsla_Dalabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 534 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan fjóra sem skoruðust undan því. ===[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Guðbjörg Gunnarsdóttir || 37 || 60,7 |- | Eggert Kjartansson || 31 || 50,8 |- | Veronika G. Sigurvinsdóttir || 29 || 47,5 |- | Þröstur Aðalbjarnarson || 29 || 47,5 |- | Sigurbjörg Ottesen || 29 || 47,5 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 61 || 95,3 |- | Auð atkvæði || 2 || 3,1 |- | Ógild atkvæði || 1 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''64''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''83'' || ''77,1'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/xcDcqGrDwN6qnvNvaAvk0/c1816a3c75e4dd71b2b69343a3c94a4e/Kosningask%C3%83_rsla_Eyja-_og_Miklaholtshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 83 og voru þeir allir í kjöri. ==Vestfirðir== ===[[Ísafjarðarbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] og óháðir (B) |cand1=Kristján Þór Kristjánsson |votes1=698 |seats1=4 |sc1=+1 |party2=[[Viðreisn]] (C) |cand2=Gylfi Ólafsson |votes2=326 |seats2=1 |sc2=+1 |party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand3=Jónas Þór Birgisson |votes3=521 |seats3=2 |sc3=- |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Sævar Óli Hjörvarsson |votes4=91 |seats4=0 |sc4=- |party5=[[Samfylkingin]] |cand5=Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir |votes5=400 |seats5=2 |sc5=- |invalid=16 |blank=38 |electorate=2987 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7EEup3fpklwbxG5fiX3uhD/aa9e07dca03960bf0d087dd471f0f24c/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_safjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vesturbyggð]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Ný sýn (N) | cand1 = Þórkatla Soffía Ólafsdóttir | votes1 = 375 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = Sterkari Vesturbyggð (V) | cand2 = Hlynur Ársælsson | votes2 = 262 | seats2 = 3 | sc2 = +3 | invalid = 4 | blank = 25 | electorate = 1099 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5heby6RPcXouENYNI6Tn73/fe080bd32e29b4a9b09c49bdca1e78e9/Kosningask%C3%83_rsla_Vesturbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Bolungarvík]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Máttur meyja og manna (K) | cand1 = Guðfinnur Ragnar Jóhannsson | votes1 = 336 | seats1 = 3 | sc1 = -1 | party2 = Betri Bolungarvík (O) | cand2 = Kristján Jón Guðmundsson | votes2 = 247 | seats2 = 4 | sc2 = +4 | invalid = 2 | blank = 9 | electorate = 774 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/791kRqZQ3HIJzfbp1FDTu2/c3b2644fe63c64057b139a32ce9d89ae/Kosningask%C3%83_rsla_Bolungarv%C3%83_kurkaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Strandabyggð]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party2 = [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarmenn og óháðir]] (B) | cand2 = Sigurbjörn Rafn Úlfarsson | votes2 = 74 | seats2 = 1 | sc2 = +1 | party1 = Vegvísir (G) | cand1 = Hrafnhildur Þorsteinsdóttir | votes1 = 141 | seats1 = 3 | sc1 = +3 | party3 = Strandabandalagið (T) | cand3 = Þorgeir Pálsson | votes3 = 69 | seats3 = 1 | sc3 = -2 | invalid = 2 | blank = 15 | electorate = 351 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3jOGt1UJ1d3g5UJzWM3ZpT/9f8b8e014b1f969ab3d30f7e76415650/Kosningask%C3%83_rsla_Strandabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Reykhólahreppur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Raddir okkar allra (R) | cand1 = Árný Huld Haraldsdóttir | votes1 = 113 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = [[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) | cand2 = Hrefna Jónsdóttir | votes2 = 45 | seats2 = 1 | sc2 = | invalid = 4 | blank = 4 | electorate = 196 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7faoDnWYK1IXMQKLrsU4s2/a3450672c075a425bcf96ae3d6a54dfd/Kosningask%C3%83_rsla_Reykh%C3%83_lahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Súðavíkurhreppur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party2 = Fjarðarlistinn (A) | cand2 = Kristján Rúnar Kristjánsson | votes2 = 53 | seats2 = 2 | sc2 = | party1 = Framtíðarlistinn (E) | cand1 = Kjartan Geir Karlsson | votes1 = 91 | seats1 = 3 | sc1 = | invalid = 0 | blank = 1 | electorate = 176 | source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4bKEAo55l4xEcYvLOtE8Or/28b211b86b01356a7ffd4d60c78a7e1d/Kosningask%C3%83_rsla_S%C3%83%C2%BA%C3%83_av%C3%83_kurhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Kaldrananeshreppur]] og [[Árneshreppur]]=== Sameining Kaldrananeshrepps og Árneshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í mars 2026 og átti að taka gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna en framkvæmd íbúakosninganna var kærð til innviðaráðuneytisins sem úrskurðaði sameiningarkosninguna ógilda. Sveitarstjórnarkosningar fara því fram í sitt hvoru lagi í hreppunum en síðan þarf að endurtaka sameiningarkosninguna.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-kosid-i-tvennu-lagi-a-strondum-thratt-fyrir-sameiningu-472418|titill=Kosið í tvennu lagi á Ströndum þrátt fyrir sameiningu|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-15-kosningar-um-sameiningu-a-strondum-ogildar-475150|titill=Kosninar um sameiningu á Ströndum ógildar|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. maí|ár=2026}}</ref> ====[[Kaldrananeshreppur]]==== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Finnur Ólafsson || 50 || 89,3 |- | Halldór Logi Friðgeirsson || 42 || 75,0 |- | Isabella B. Petersen || 36 || 64,3 |- | Hildur Aradóttir || 31 || 55,4 |- | Mikaer Rafn L. Steingrímsson || 29 || 51,8 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 56 || 100,0 |- | Auð atkvæði || 0 || 0,0 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''56''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''92'' || ''60,9'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3mfZXwVvghx1yZZRsDnUcF/2a0986e9e03126229f0913e0665393d4/Kosningask%C3%83_rsla_Kaldrananeshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Í Kaldrananeshreppi barst ekkert framboð og því fór fram óbundin kosning. ====[[Árneshreppur]]==== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Framtíð Árneshrepps (Á) | cand1 = Sigrún Sverrisdóttir | votes1 = 31 | seats1 = 3 | sc1 = | party2 = Sólstöður (S) | cand2 = Arnibjörn Bernharðsson | votes2 = 22 | seats2 = 2 | sc2 = | invalid = 0 | blank = 1 | electorate = 57 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/IvgH9W9O4me08xi2BH4Za/6d31e47a5fdb4498adb53e43f33d4ebf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_rneshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Í Árneshreppi fór fram listakosning í fyrsta sinn síðan 1958.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/04/23/arneshreppur_listakosning_i_fyrsta_sinn_fra_1958/|titill=Árneshreppur: Listakosning í fyrsta sinn frá 1958|útgefandi=Mbl.is|mánuður=23. apríl|ár=2026}}</ref> ==Norðurland vestra== ===[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Einar Eðvald Einarsson |votes3=571 |seats3=2 |sc3=-1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Magnús Barðdal |votes2=767 |seats2=3 |sc2=+1 |party1=[[Byggðalistinn]] (L) |color1=black |cand1=Eyþór Fannar Sveinsson |votes1=839 |seats1=3 |sc1=+1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Högni Elfar Gylfason |votes4=319 |seats4=1 |sc4=+1 |invalid=5 |blank=58 |electorate=3294 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ZmkAGS5wD6p9Rb02b8hwL/75d429f1db9455bafb58f79c4b7305ec/Kosningask%C3%83_rsla_Skagafj%C3%83_r%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Húnabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=Öll saman (A) |cand3=Jón Gíslason |votes3=135 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand2=Grímur Rúnar Lárusson |votes2=298 |seats2=3 |sc2=- |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Guðmundur Haukur Jakobsson |votes1=445 |seats1=5 |sc1=+1 |invalid= 2 |blank= 17 |electorate=1034 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5hLwSuZPR2cLOnbljtWlIv/580c589c440c667df2794e3ae25d6b78/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83%C2%BAnabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Húnaþing vestra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand1=Sigurður Líndal Þórisson |votes1=239 |seats1=2 |sc1=-1 |party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand3=Örn Arnarson |votes3=196 |seats3=2 |sc3=0 |party2=Nýtt afl í Húnaþingi vestra (N) |cand2=Viktor Ingi Jónsson |votes2=264 |seats2=3 |sc2=+1 |blank=12 |invalid=2 |electorate=963 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1Ma8klajiKk7EhG6yl0Q0s/2bf2926d013b82294eff41704e100533/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83%C2%BAna%C3%83_ing_vestra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Skagaströnd]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand3=Eydís Inga Sigurjónsdóttir |votes3=51 |seats3=1 |sc3= |party2=Fyrir Skagaströnd (K) |cand2=Vigdís Elva Þorgeirsdóttir |votes2=122 |seats2=2 |sc2= |party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand1=Ragnheiður Erla Stefánsdóttir |votes1=132 |seats1=2 |sc1= |blank=3 |invalid=2 |electorate=352 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/38KsxVOPhKHaP4C6IJbYY/4a0f084de12f73006cf99decd53c2977/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Skagastr%C3%83_nd_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ==Norðurland eystra== ===[[Akureyri]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akureyri}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party7=Akureyrarlistinn (A) |colour7=#0176d3 |cand7=Þórhallur Jónsson |votes7=774 |seats7=1 |sc7=+1 |party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand4=Sunna Hlín Jóhannesdóttir |votes4=1552 |seats4=2 |sc4= |party8=[[Viðreisn]] (C) |cand8=Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir |votes8=615 |seats8=0 |sc8= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Berglind Ósk Guðmundsdóttir]] |votes1=1992 |seats1=2 |sc1= |party2=[[Bæjarlisti Akureyrar|L-listinn, Bæjarlisti Akureyrar]] (L) |color2=#f36f21 |cand2=Óðinn Svan Óðinsson |votes2=1976 |seats2=2 |sc2=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Hlynur Jóhannsson |votes5=829 |seats5=1 |sc5= |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Sindri S. Kristjánsson |votes3=1709 |seats3=2 |sc3=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |cand6=Jana Salóme Ingibjargar Jósepsdóttir |votes6=810 |seats6=1 |sc6= |invalid=25 |blank=275 |electorate=15546 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IeQ931dM2Gc9kNrqFI3sR/3083f9c5705db904b0d383214acc0acc/Kosningask%C3%83_rsla_Akureyrarb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Norðurþing]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Eysteinn Heiðar Kristjánsson |votes3=298 |seats3=2 |sc3=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Helena Eydís Ingólfsdóttir |votes1=334 |seats1=2 |sc1= |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Listi samfélagsins]] (M) |cand4=Rúnar Traustason |votes4=251 |seats4=1 |sc4= |party5=Óskalistinn (Ó) |cand5=Ómar Gunnarsson |votes5=228 |seats5=1 |sc5=+1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Kjartan Páll Þórarinsson |votes2=306 |seats2=2 |sc2=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V-listi velferðar]] (V) |cand6=Aldey Unnar Traustadóttir |votes6=225 |seats6=1 |sc6=-1 |blank=41 |invalid=4 |electorate=2342 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7gPAkZ38Iu3Z4Rimg8q9xR/2ca5c72a5e3b96fd347d2cd9975ad3e6/Kosningask%C3%83_rsla_Nor%C3%83_ur%C3%83_ing_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Fjallabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Tómas Atli Einarsson |votes1=420 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=H-listinn (H) |cand2=Helgi Jóhannsson |votes2=394 |seats2=2 |sc2= |party3=[[Samfylkingin|Jafnaðarmannafélag Fjallabyggðar og óháðir]] (S) |cand3=Jóhann K. Jóhannsson |votes3=363 |seats3=2 |sc3=+2 |blank=21 |invalid=4 |electorate=1555 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ISr8784fqyIDCdsXMUprk/e2691c6228238a30173372a27a5491ef/Kosningask%C3%83_rsla_Fjallabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Dalvíkurbyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=Byggðalistinn (A) |cand4=Börkur Þór Ottósson |votes4=134 |seats4=1 |sc4=+1 |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Monika Margrét Stefánsdóttir |votes3=165 |seats3=1 |sc3=-1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Benedikt Snær Magnússon |votes2=257 |seats2=2 |sc2= |party1=Dalvíkurbyggð (K) |cand1=Helgi Einarsson |votes1=512 |seats1=3 |sc1= |blank=27 |invalid=8 |electorate=1475 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2d7dMKHEuTxgVzLOybqfao/b5432f82e63a86771e2d88a33f7d299b/Kosningask%C3%83_rsla_Dalv%C3%83_kurbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Þingeyjarsveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Ábyrgð (Á) |cand1=Knútur Emil Jónasson |votes1=390 |seats1=4 |sc1= |party3=N listinn (N) |cand3=Eyþór Kári Ingólfsson |votes3=172 |seats3=1 |sc3= |party2=Framfarir (L) |cand2=Hallgrímur Páll Leifsson |votes2=232 |seats2=2 |sc2= |blank=23 |invalid=1 |electorate=1115 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6NIyFrDhogQJCjWDjdoEMn/de5d20ab3f81e8be55beda2b6706f2c8/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_ingeyjarsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Eyjafjarðarsveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=F-listinn (F) |cand1=Hermann Ingi Gunnarsson |votes1=418 |seats1=5 |sc1= |party2=K-listinn (K) |cand2=Guðmundur Sigurbjörn Óskarsson |votes2=249 |seats2=2 |sc2= |blank=11 |invalid= 1 |electorate=907 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5GSNVMtV5bIIU3UmY6pNFv/ee4d524dca9111de1edf5da00a2613e6/Kosningask%C3%83_rsla_Eyjafjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hörgársveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] |cand2=Árni Rúnar Örvarsson |votes2=174 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=Gróska (G) |cand1=Sunna María Jónasdóttir |votes1=241 |seats1=2 |sc1=-1 |party3=Hörgársveit (H) |cand3=Bjarki Brynjólfsson |votes3=89 |seats3=1 |sc3=-1 |blank=4 |invalid=4 |electorate=715 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4Dcq2JZbSXWCGtHQjjRENM/b778ab9b5eb34365b46adbd47f981573/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83_rg%C3%83_rsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Langanesbyggð]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Mateusz Swierczewski || 118 || 46,1 |- | Jóhann Hafberg Jónasson || 115 || 44,9 |- | Júlíus Þröstur Sigurbjartsson || 103 || 40,2 |- | Christina Elisabeth Merkel || 93 || 36,3 |- | Ólína Ingibjörg Jóhannesdóttir || 91 || 35,5 |- | Sigurður Ragnar Kristinsson || 91 || 35,5 |- | Sigurður Þór Guðmundsson || 83 || 32,4 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 256 || 97,3 |- | Auð atkvæði || 4 || 1,5 |- | Ógild atkvæði || 3 || 1,1 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''263''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''454'' || ''57,9'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2dGaCNbvWtt3LiMKWguO9h/e515f3e667b003e3098787c026da2bf6/Kosningask%C3%83_rsla_Langanesbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 454 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því. ===[[Svalbarðsstrandarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=Strönd til framtíðar (H) |cand2=Ólafur Rúnar Ólafsson |votes2=100 |seats2=2 |sc2= |party3=Samstaða (S) |cand3=Sigríður Ingibjörg Stefánsdóttir |votes3=67 |seats3=1 |sc3= |party1=Ströndungur (Ö) |cand1=Bjarni Þór Guðmundsson |votes1=121 |seats1=2 |sc1= |blank=4 |invalid=3 |electorate=377 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3Ft1L0cliutuhEueStyVLP/4d11dee3c087464bd119d4a749d1812e/Kosningask%C3%83_rsla_Svalbar%C3%83_sstrandarhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grýtubakkahreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Gísli Gunnar Oddgeirsson || 164 || 84,5 |- | Þorgeir Rúnar Finnsson || 135 || 69,6 |- | Inga María Sigurbjörnsdóttir || 129 || 66,5 |- | Árni Páll Jóhannsson || 74 || 38,1 |- | Ingólfur Kr. Ásgeirsson || 71 || 36,6 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 194 || 99,5 |- | Auð atkvæði || 1 || 0,5 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''195''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''281'' || ''69,4'' |- | colspan=3 | Heimild [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3fUaaCn0VnroiRxj4RNh9z/16626462cac4912507583288aed6e56b/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_tubakkahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 281 og voru þeir allir í kjöri. ===[[Tjörneshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Tjörneslistinn (T) |cand1=Aðalsteinn Jóhannes Halldórsson |votes1= |seats1=5 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ==Austurland== ===[[Fjarðabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B) |cand4=Þuríður Lillý Sigurðardóttir |votes4=505 |seats4=2 |sc4=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkur]] (D) |cand1=Ragnar Sigurðsson |votes1=749 |seats1=3 |sc1=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkur]] (M) |cand3=Hrafn Bjarnason |votes3=618 |seats3=2 |sc3=+2 |party2=[[Samfylkingin|Samfylking og annað félagshyggjufólk]] (S) |cand2=Stefán Þór Eysteinsson |votes2=707 |seats2=2 |sc2=+2 |blank=57 |invalid=3 |electorate=3972 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/XjfIo9KErDjMp53HqvCUv/29c8261f85bd90420cc4df440e240bcf/Kosningask%C3%83_rsla_Fjar%C3%83_abygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Múlaþing]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Jónína Brynjólfsdóttir |votes2=619 |seats2=3 |sc2= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Berglind Harpa Svavarsdóttir |votes1=773 |seats1=4 |sc1=+1 |party5=Austurlistinn/Viðreisn Múlaþingi (L) |cand5=Hólmfríður Rut Einarsdóttir |votes5=287 |seats5=1 |sc5=-1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Lárus Bjarnason |votes4=378 |seats4=1 |sc4= |party3=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|VG og óháð]] (V) |cand3=Ásrún Mjöll Stefánsdóttir |votes3=498 |seats3=2 |sc3= |blank=65 |invalid=10 |electorate=3951 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1oxKrQXLIzGhDXvIv2tV9C/b020ff0179ffeb940c06bf14e25c66b1/Kosningask%C3%83_rsla_M%C3%83%C2%BAla%C3%83_ing_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vopnafjarðarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Sterk Stoð (O) |cand1=Íris Edda Jónsdóttir |votes1= |seats1=7 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ===[[Fljótsdalshreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Halla Auðunardóttir || 58 || 90,6 |- | Guðni Jónsson || 47 || 73,4 |- | Þórhallur Jóhannsson || 30 || 46,9 |- | Lárus Heiðarsson || 28 || 43,8 |- | Helga Eyjólfsdóttir || 27 || 42,2 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 64 || 95,1 |- | Auð og ógild atkvæði || 3 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''67''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''96'' || ''69,8'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3M04uFpF65gkqkhf9QfFjj/7eabf5f76515c02ccb8ff9936c584936/Kosningask%C3%83_rsla_Flj%C3%83_tsdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 96 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan þrjá sem sérstaklega höfðu skorast undan því. Tveir urðu jafnir í 5. og 6. sæti með 27 atkvæði og var þá notast við hlutkesti til að ákveða hvor yrði aðalmaður í sveitarstjórn. ==Suðurland== ===[[Sveitarfélagið Árborg]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Matthías Bjarnason |votes2=1309 |seats2=2 |sc2= |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Heiðrún Kristmundsdóttir |votes4=481 |seats4=1 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Bragi Bjarnason |votes1=3332 |seats1=6 |sc1= |party3=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand3=Sigurjón Vídalín Guðmundsson |votes3=1184 |seats3=2 |sc3= |blank=200 |invalid=23 |electorate=9562 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7D2MnRa2OGkECrpkKqQ5Rb/f0d21ac13bb0a8448b96ecbab52b5c37/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__%C3%83_rborg_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vestmannaeyjabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Eyþór Harðarson |votes1=1422 |seats1=5 |sc1=+1 |party3=Eyjalistinn (E) |cand3=Arndís María Kjartansdóttir |votes3=488 |seats3=2 |sc3= |party2=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand2=Jón Þór Guðjónsson |votes2=643 |seats2=2 |sc2=+2 |blank=84 |invalid=12 |electorate=3538 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1pOUU6O25VhswCxuEELYVp/5795d77de3dba6bdc6557c1dffb52f46/Kosningask%C3%83_rsla_Vestmannaeyjab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hveragerðisbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B) |cand3=Marta Rut Ólafsdóttir |votes3=295 |seats3=1 |sc3=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Ingimar Guðmundsson |votes1=869 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=Okkar Hveragerði (O) |cand2=Lárus Jónsson |votes2=559 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Samfylkingin|Samfylking og óflokksbundin]] (S) |cand4=Birgitta Ragnarsdóttir |votes4=256 |seats4=1 |sc4=+1 |blank=5 |invalid=20 |electorate=2566 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/rgG3ismKxOuczpFzzqX7V/b955c15b767061f1e9f1d68ec1350c0f/Kosningask%C3%83_rsla_Hverager%C3%83_isb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Ölfus]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Samfylkingin|Samfylking og félagar]] (S) |cand2=Gunnsteinn R Ómarsson |votes2=474 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Grétar Ingi Erlendsson |votes1=1070 |seats1=5 |sc1=+1 |blank=25 |invalid=4 |electorate=2213 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6fXhSMWoGHozIvw0BjD2HM/83d58307f16e4f294bc5c7ac0f44bca7/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__%C3%83_lfus_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Hornafjörður]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og stuðningsmenn]] (B) |cand1=Hjalti Þór Vignisson |votes1=623 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Gauti Árnason |votes2=361 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=Kex framboð (K) |cand4=Eyrún Fríða Árnadóttir |votes4=187 |seats4=1 |sc4=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Reynir Ásgeirsson |votes3=219 |seats3=1 |sc3=+1 |blank=19 |invalid=12 |electorate=1922 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2DaSbsMwIXmXCeBn98J87s/82bc5cb656df30153f254575bdbdc30c/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Hornafj%C3%83_r%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Rangárþing eystra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand2=Rafn Bergsson |votes2=320 |seats2=2 |sc2=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og aðrir lýðræðissinnar]] (D) |cand1=Anton Kári Halldórsson |votes1=623 |seats1=4 |sc1=+1 |party3=N-listinn (N) |cand3=Tómas Birgir Magnússon |votes3=189 |seats3=1 |sc3=- |blank=9 |invalid=4 |electorate=1547 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6TesCmMtYVR7nBKyI5NWVt/3d2b6470db811dcb0d759505d67b4817/Kosningask%C3%83_rsla_Rang%C3%83_r%C3%83_ing_eystra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Rangárþing ytra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Á-listinn (Á) |cand1=Eggert Valur Guðmundsson |votes1=575 |seats1=4 |sc1= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listi sjálfstæðismanna]] (D) |cand2=Ingvar Pétur Guðbjörnsson |votes2=545 |seats2=3 |sc2= |blank=36 |invalid=8 |electorate=1517 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4VPSoCq584WakXQibi55jD/6980e05ea629e35d4ed7c24d9a3b86b2/Kosningask%C3%83_rsla_Rang%C3%83_r%C3%83_ing_ytra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Bláskógabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=T listi (T) |cand1=Helgi Kjartansson |votes1=456 |seats1=5 |sc1= |party2=Þ listi (Þ) |cand2=Anna Greta Ólafsdóttir |votes2=210 |seats2=2 |sc2= |blank=13 |invalid=4 |electorate=990 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3lsH8RcfwiMeBjwbzneUAV/c26c1988f0e69f02c7e6eb60d67b5648/Kosningask%C3%83_rsla_Bl%C3%83_sk%C3%83_gabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hrunamannahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Jón Bjarnason |votes1=329 |seats1=3 |sc1= |party2=L-listinn (L) |cand2=Daði Geir Samúelsson |votes2=171 |seats2=2 |sc2= |blank=9 |invalid=3 |electorate=678 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/37vQ4P2rxlUGOUbNI7GY0m/47bc3e00649e040e754201eae0c46191/Kosningask%C3%83_rsla_Hrunamannahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Flóahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Framfaralistinn (I) |cand1=Árni Eiríksson |votes1=357 |seats1=4 |sc1= |party2=T listinn (T) |cand2=Almar Sigurðsson |votes2=108 |seats2=1 |sc2= |blank = 9 |invalid= 5 |electorate=568 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3xJJeONahD7MNonlZBBLxd/702a2b186c84a03ea895e61b37567041/Kosningask%C3%83_rsla_Fl%C3%83_ahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Mýrdalshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=A fyrir alla (A) |cand2=Anna Huld Óskarsdóttir |votes2=170 |seats2=2 |sc2= |party1=Samfélagið (Z) |cand1=Björn Þór Ólafsson |votes1=236 |seats1=3 |sc1= |blank=10 |invalid=1 |electorate=666 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3OWnhVgmH01igyN6XnPQz7/89981f8bbe028a7fefa3e58501015814/Kosningask%C3%83_rsla_M%C3%83_rdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Uppbygging (E) |cand1=Gunnar Örn Marteinsson |votes1=179 |seats1=2 |sc1= |party2=Samvinnulistinn (L) |cand2=Haraldur Þór Jónsson |votes2=240 |seats2=3 |sc2= |blank=2 |invalid=3 |electorate=496 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7fUbxxOllz45S15Gs9bdMh/cf9d457580ce05da6df6bb255b1baa14/Kosningask%C3%83_rsla_Skei%C3%83_a-_og_Gn%C3%83%C2%BApverjahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Skaftárhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Sveinn Hreiðar Jensson |votes1=199 |seats1=3 |sc1=+2 |party2=Öflugt samfélag (Ö) |cand2=Jóhannes Gissurarson |votes2=121 |seats2=2 |sc2=-2 |blank=6 |invalid=4 |electorate=454 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/F6YuCdSIZEcXTypE3Exx6/0b65367f42732585684739eae8deae88/Kosningask%C3%83_rsla_Skaft%C3%83_rhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Framboðslisti um öflugt samfélag í vaxandi sveitarfélagi (A) |cand1=Guðmundur Finnbogason |votes1=309 |seats1=4 |sc1= |party2=Betri sveit - fyrir okkur öll (Ö) |cand2=Andrés Bertelsen |votes2=154 |seats2=1 |sc2= |blank=9 |invalid=1 |electorate=584 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5K1mcl6WEm6rxss1v0KOJ/a4c399a305358a50cad9e6c4a5b2e8b3/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_msnes-_og_Grafningshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Ásahreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Ísleifur Jónasson|| 86 || 68,8 |- | Helga Björg Helgadóttir || 86 || 68,8 |- | Kristín Hreinsdóttir || 72 || 57,6 |- | Gréta Vilborg Guðmundsdóttir || 47 || 37,6 |- | Emil Þórðarson || 46 || 36,8 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 125 || 98,4 |- | Ógild atkvæði || 0 || 1,6 |- | Auð atkvæði || 2 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''127''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''224'' || ''56,7'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/79bwfPRXUwXCqmWze6knbP/757eece51fdd723c3d55af8b19f47dbf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_sahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 224 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því. ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Sveitarstjórnarkosningar}} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] h66bkzr6srn19s04uniw0gfi22fgobs 1966251 1966249 2026-06-06T16:54:38Z Bjarki S 9 /* Framboð */ uppfærðar tölur um kjörskrá út frá endanlegum kosningaskýrslum 1966251 wikitext text/x-wiki '''Sveitastjórnarkosningarnar á Íslandi 2026''' voru haldnar þann [[16. maí]] [[2026]]. Kjörin var 61 sveitarstjórn en þeim fækkaði um þrjár frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|seinustu kosningum]] vegna sameininga sveitarfélaga sem þegar höfðu farið fram eða tóku gildi eftir kosningarnar. Helstu tíðindi kosninganna voru gott gengi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu þar sem flokkurinn náði annað hvort hreinum meirihluta í sveitarstjórnum eða var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun. Þá náði [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] víða góðum árangri. Niðurstöðunum var gjarnan lýst sem „hægribylgju“. Meirihlutar féllu í Reykjavík, Reykjanesbæ, Akureyri, Mosfellsbæ, Skagafirði, Borgarbyggð og Ísafirði svo nokkur séu nefnd af stærri sveitarfélögum landsins. ==Framkvæmd== Sveitarstjórnir eru kjörnar annað hvort með [[Listakosning|listakosningu]] eða [[Óbundin kosning|óbundinni kosningu]] en síðari kosturinn felur í sér persónukjör þar sem allir kjörgengir einstaklingar í sveitarfélagi eru í framboði nema þeir sem sérstaklega hafa skorast undan því. Óbundin kosning fer fram ef enginn framboðslisti kemur fram fyrir framboðsfrest en ef aðeins einn framboðslisti berst, þá teljast efstu menn þess lista sjálfkjörnir (jafn margir og sætin eru í sveitarstjórninni). Fjöldi sveitarstjórnarmanna er misjafn eftir sveitarfélögum en stendur þó alltaf á oddatölu. Fæstir geta þeir verið fimm en flestir eru þeir í Reykjavík þar sem þeir eru 23. Fyrir þessar sveitarstjórnarkosningar var sett í kosningalög sérstakt tímabundið ákvæði vegna [[Sundhnúkseldar|náttúruhamfara við Grindavík]] sem leyfir þeim kjósendum sem höfðu [[lögheimili]] þar fyrir rýmingu bæjarins 10. nóvember 2023 en hafa flutt það í annað sveitarfélag að velja hvort þeir verði á kjörskrá í Grindavík eða í því sveitarfélagi þar sem þeir hafa nú lögheimili.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-grindvikingar-fa-ad-velja-um-hvar-their-kjosa-467464|titill=Grindvíkingar fá að velja um hvar þeir kjósa|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=19. febrúar|ár=2026}}</ref> ==Yfirlit== Kosningarnar fóru fram í 62 sveitarfélögum en kjörnar voru 61 sveitarstjórn. Munurinn þarna á milli er vegna þess kjörin var sveitarstjórn í sameinuðu sveitarfélagi Borgarbyggðar og Skorradalshrepps en sameiningin tók gildi eftir kosningar. 50 sveitarstjórnir voru kjörnar í listakosningu og samanlagt voru 3.156 einstaklingar í framboði á 178 framboðslistum. Þar fyrir utan var sjálfkjörið í fjórum sveitarfélögum þar sem aðeins einn framboðslisti barst og í sjö sveitarfélögum fór fram óbundin kosning.<ref>{{Vefheimild|url=https://island.is/v/sveitarstjornarkosningar-2026/frett/frambod-vid-sveitarstjornarkosningar|titill=Framboð við sveitarstjórnarkosningar|útgefandi=Landskjörstjórn|mánuður=17. apríl|ár=2026}}</ref> ===Framboð=== [[Sjálfstæðisflokkurinn]] var í framboði undir eigin nafni í 34 sveitarfélögum, [[Framsóknarflokkurinn]] í 26 sveitarfélögum, [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] og [[Samfylkingin]] í 19 sveitarfélögum hvor og Viðreisn í 10 sveitarfélögum. [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] buðu fram undir eigin nafni í fjórum sveitarfélögum en í kosningabandalagi undir merkjum [[Vinstrið|Vinstrisins]] í tveimur. [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] bauð fram í tveimur sveitarfélögum en [[Píratar]] og [[Flokkur fólksins]] eingöngu í Reykjavík. Aðrir framboðslistar voru staðbundnir og ekki undir merkjum stjórnmálaflokka á landsvísu. {| class="wikitable sortable" |+ Yfirlit framboða í öllum sveitarfélögum. Raðað eftir fjölda kjósenda á kjörskrá. ! colspan="2" | Sveitarfélag ! colspan="7" | Framboð í fleiri en einu sveitarfélagi ! colspan="4" rowspan="2" class=unsortable | Önnur framboð ! rowspan="2" class=unsortable |Umfjöllun |- !Nafn ! Kjósendur ! class=unsortable | {{LB|B}} ! class=unsortable | {{LB|C}} ! class=unsortable | {{LB|D}} ! class=unsortable | {{LB|J}} ! class=unsortable | {{LB|M}} ! class=unsortable | {{LB|S}} ! class=unsortable | {{LB|V}}/{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |- |[[Reykjavík]] |style="text-align:right" | 108.518 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |{{LB|F}} |{{LB2|G|Góðan daginn}} |{{LB|P}} |{{LB2|R|Okkar borg}} |[[#Reykjavík|Umfjöllun]] |- |[[Kópavogur]] | style="text-align:right" | 30.924 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Kópavogur|Umfjöllun]] |- |[[Hafnarfjörður]] | style="text-align:right" | 24.582 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} | | | | |[[#Hafnarfjörður|Umfjöllun]] |- |[[Reykjanesbær]] | style="text-align:right" | 17.087 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Reykjanesbær|Umfjöllun]] |- |[[Garðabær]] | style="text-align:right" | 15.724 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|G|Garðabæjarlistinn|#ffc103}} | | | |[[#Garðabær|Umfjöllun]] |- |[[Akureyri]] | style="text-align:right" | 15.546 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} |{{LB2|A|Akureyrarlistinn|#0176d3}} |{{LB2|L|Bæjarlisti Akureyrar|#f36f21}} | | |[[#Akureyri|Umfjöllun]] |- |[[Mosfellsbær]] | style="text-align:right" | 10.382 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|L|Vinir Mosfellsbæjar|#ffff01|#707070}} | | | |[[#Mosfellsbær|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Árborg|Árborg]] | style="text-align:right" | 9.562 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Árborg|Umfjöllun]] |- |[[Akranes]] |style="text-align:right" | 6.292 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Akranes|Umfjöllun]] |- |[[Fjarðabyggð]] |style="text-align:right" | 3.972 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Fjarðabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Múlaþing]] |style="text-align:right" | 3.951 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | |{{LB|V}} |{{LB2|L|Austurlistinn og Viðreisn|#cb6be6}} | | | |[[#Múlaþing|Umfjöllun]] |- |[[Seltjarnarnes]] |style="text-align:right" | 3.539 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Seltjarnarnes|Umfjöllun]] |- |[[Vestmannaeyjar]] |style="text-align:right" | 3.538 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|E|Eyjalistinn|#fe8212}} | | | |[[#Vestmannaeyjar|Umfjöllun]] |- |[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]] |style="text-align:right" | 3.294 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|L|Byggðalistinn|black|white}} | | | |[[#Skagafjörður|Umfjöllun]] |- |[[Suðurnesjabær]] |style="text-align:right" | 3.151 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Suðurnesjabær|Umfjöllun]] |- |[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur|Skorradalshr.]] |style="text-align:right" | 3.140 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|A|Borgarbyggðarlistinn|#195184}} | | | |[[#Borgarbyggð og Skorradalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Ísafjarðarbær]] |style="text-align:right" | 2.987 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Ísafjarðarbær|Umfjöllun]] |- |[[Hveragerði]] |style="text-align:right" | 2.566 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|O|Okkar Hveragerði}} | | | |[[#Hveragerði|Umfjöllun]] |- |[[Norðurþing]] |style="text-align:right" | 2.342 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Norðurþing|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Ölfus|Svf. Ölfus]] |style="text-align:right | 2.213 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Ölfus|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Hornafjörður|Svf. Hornafjörður]] |style="text-align:right" | 1.922 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|K|Kex framboðið}} | | | |[[#Sveitarfélagið Hornafjörður|Umfjöllun]] |- |[[Fjallabyggð]] |style="text-align:right" | 1.555 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|H}} | | | |[[#Fjallabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Rangárþing eystra]] |style="text-align:right" | 1.547 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Rangárþing eystra|Umfjöllun]] |- |[[Rangárþing ytra]] |style="text-align:right" | 1.517 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Á}} | | | |[[#Rangárþing ytra|Umfjöllun]] |- |[[Dalvíkurbyggð]] |style="text-align:right" | 1.475 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|K}} | | |[[#Dalvíkurbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Vogar|Svf. Vogar]] |style="text-align:right" | 1.475 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | |[[#Sveitarfélagið Vogar|Umfjöllun]] |- |[[Snæfellsbær]] |style="text-align:right" | 1.269 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB|D}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Snæfellsbær|Umfjöllun]] |- |[[Grindavík]] |style="text-align:right" | 1.117 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | | | | | |[[#Grindavík|Umfjöllun]] |- |[[Þingeyjarsveit]] |style="text-align:right" | 1.115 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|L}} |{{LB2|N}} | |[[#Þingeyjarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Vesturbyggð]] |style="text-align:right" | 1.099 | | | | | | | |{{LB2|N}} |{{LB2|V}} | | |[[#Vesturbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Húnabyggð]] |style="text-align:right" | 1.034 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} | | | |[[#Húnabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Bláskógabyggð]] |style="text-align:right" | 990 | | | | | | | |{{LB2|T}} |{{LB2|Þ}} | | |[[#Bláskógabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Stykkishólmur|Svf. Stykkishólmur]] |style="text-align:right" | 989 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Sveitarfélagið Stykkishólmur|Umfjöllun]] |- |[[Húnaþing vestra]] |style="text-align:right" | 963 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Húnaþing vestra|Umfjöllun]] |- |[[Eyjafjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 907 | | | | | | | |{{LB2|F}} |{{LB2|K}} | | |[[#Eyjafjarðarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Bolungarvík]] |style="text-align:right" | 774 | | | | | | | |{{LB2|K}} |{{LB2|O}} | | |[[#Bolungarvík|Umfjöllun]] |- |[[Hörgársveit]] |style="text-align:right | 715 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|H}} | | |[[#Hörgársveit|Umfjöllun]] |- |[[Hrunamannahreppur]] |style="text-align:right" | 678 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|L}} | | | |[[#Hrunamannahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Mýrdalshreppur]] |style="text-align:right" | 666 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Z}} | | |[[#Mýrdalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Hvalfjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 657 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Hvalfjarðarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Grundarfjarðarbær]] |style="text-align:right" | 639 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | | | | | |[[#Grundarfjarðarbær|Umfjöllun]] |- |[[Grímsnes- og Grafningshreppur]] |style="text-align:right" | 584 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|Ö}} | | |[[#Grímsnes- og Grafningshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Flóahreppur]] |style="text-align:right" | 568 | | | | | | | |{{LB2|I}} |{{LB2|T}} | | |[[#Flóahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Dalabyggð]] |style="text-align:right" | 534 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Dalabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] |style="text-align:right" | 496 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | | |[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Vopnafjarðarhreppur]] |style="text-align:right" | 494 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|O}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Vopnafjarðarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Langanesbyggð]] |style="text-align:right" | 454 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Langanesbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Skaftárhreppur]] |style="text-align:right" | 454 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Ö}} | | | |[[#Skaftárhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |style="text-align:right" | 377 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|S}} |{{LB2|Ö}} | |[[#Svalbarðsstrandarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Skagaströnd|Svf. Skagaströnd]] |style="text-align:right" | 352 |{{LB|B}} | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|K}} | | | |[[#Sveitarfélagið Skagaströnd|Umfjöllun]] |- |[[Strandabyggð]] |style="text-align:right" | 351 |{{LB|B}} | | | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|T}} | | |[[#Strandabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Grýtubakkahreppur]] |style="text-align:right" | 281 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Grýtubakkahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Kjósarhreppur]] |style="text-align:right" | 276 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|A}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Kjósarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Ásahreppur]] |style="text-align:right" | 224 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Ásahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Reykhólahreppur]] |style="text-align:right" | 196 | | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|R}} | | | |[[#Reykhólahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Súðavíkurhreppur]] |style="text-align:right" | 176 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} | | |[[#Súðavíkurhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Fljótsdalshreppur]] |style="text-align:right" | 96 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Fljótsdalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Kaldrananeshreppur]] |style="text-align:right" | 92 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Kaldrananeshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Eyja- og Miklaholtshreppur]] |style="text-align:right" | 83 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Eyja- og Miklaholtshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Árneshreppur]] |style="text-align:right" | 57 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|S}} | | | [[#Árneshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Tjörneshreppur]] |style="text-align:right" | 44 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|T}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Tjörneshreppur|Umfjöllun]] |} ===Niðurstöður=== Í töflunni hér að neðan má sjá þá stjórnmálaflokka sem starfa á landsvísu og fjölda sveitarstjórnarfulltrúa á landsvísu sem komu í hlut hvers og eins. Hér er eingöngu litið til framboða undir listabókstöfum flokkanna og því ekki tekið tillit til staðbundinna framboða sem flokkarnir eiga í einhverjum tilfellum aðkomu að. {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |seats1=128 |sc1=+15 |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |seats2=54 |sc2=-15 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |seats3=38 |sc3=+12 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |seats4=23 |sc4=+17 |party5=[[Viðreisn]] (C) |seats5=9 |sc5=+4 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] (V)<br>og [[Vinstrið]] (A) |seats6=6 |sc6=-3 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |seats7=1 |sc7=-1 |party8=[[Píratar]] (P) |seats8=0 |sc8=-4 |party9=[[Flokkur fólksins]] (F) |seats9=0 |sc9=-2 |party10=Aðrir listar |seats10=155 |sc10=-10 |party11=Kjörnir í óbundnum kosningum |seats11=39 |sc11=-30 |total_sc=-17 }} Sjálfstæðisflokkurinn fékk flesta fulltrúa kjörna í sveitarstjórn og bætti nokkrum við sig á landsvísu en Miðflokkurinn bætti við sig flestum fulltrúum. Gott gengi Framsóknarflokksins í kosningunum 2022 gekk nú að nokkru leyti til baka en flokkurinn hefur þó næst flesta fulltrúa í sveitarstjórnum á landsvísu. Fulltrúum Samfylkingar og Viðreisnar fjölgaði einnig en þessir flokkar buðu nú fram undir eigin nafni í fleiri sveitarfélögum en áður. Píratar og Flokkur fólksins misstu alla fulltrúa úr sveitarstjórnum. ==Höfuðborgarsvæðið== === [[Reykjavík]] === {{Sjá einnig|Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party6=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand6=[[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]] |votes6= 4805 |seats6=1 |sc6=-3 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=[[Björg Magnúsdóttir]] |votes4= 7436 |seats4=2 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Hildur Björnsdóttir]] |votes1=22930 |seats1=9 |sc1=+3 |party10=Góðan daginn (G) |color10= |cand10=Ingimar Þór Friðriksson |votes10=361 |seats10=0 |sc10= |party8=[[Flokkur fólksins]] (F) |cand8=[[Guðmundur Ingi Þóroddsson]] |votes8=2319 |seats8=0 |sc8=-1 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |cand7=[[Silja Sóley Birgisdóttir]] |votes7=2858 |seats7=1 |sc7=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=[[Ari Edwald]] |votes3=7912 |seats3=3 |sc3=+3 |party9=[[Píratar]] (P) |cand9=[[Kristinn Jón Ólafsson]] |votes9=1348 |seats9=0 |sc9=-3 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=[[Pétur Marteinsson]] |votes2=12737 |seats2=5 |sc2= |party5=[[Vinstrið]] (A) |color5=#023f38 |cand5=[[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] |votes5=6649 |seats5=2 |sc5=+2 |party11=Okkar borg (R) |color11= |cand11=Sigfús Aðalsteinsson |votes11=306 |seats11=0 |sc11= |invalid= 228 |blank= 1107 |electorate= 108518 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1GezyCpCDiiJfExtsKqq9i/34b9c4fb49dbfc38a7f2f2fbfaa574e8/Kosningask%C3%83_rsla_Reykjav%C3%83_kurborg_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar, hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn. Á síðustu mánuðum fyrir kosningar sýndu skoðanakannanir meira fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hafði fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meiri­hlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}</ref> Nokkur umræða átti sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem áður var oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út að hún hygði á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''Vinstrið''.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}</ref> Á síðustu vikum kosningabaráttunnar jókst fylgi Sjálfstæðisflokksins verulega í skoðananakönnunum og það skilaði sér í kosningunum þar sem flokkurinn náði sinni bestu niðurstöðu í Reykjavík í 16 ár sem skilaði honum níu fulltrúum í borgarstjórn. Fimm flokka meirihlutinn kolféll þar sem Samflykingin stóð í stað en Píratar og Flokkur fólksins misstu alla sína fulltrúa. Miðflokkurinn fékk bestu útkomu sem hann hefur náð í borgarstjórn með þrjá fulltrúa kjörna. [[Hildur Björnsdóttir]], oddviti Sjálfstæðisflokks, var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun og hafði kost á því að mynda tveggja flokka meirihluta með Miðflokki eða þriggja flokka með Viðreisn og Framsóknarflokki. Síðari kosturinn varð ofan á en tilkynnt var um myndun slíks meirihluta á blaðamannafundi í [[Viðey]] 27. maí. Hildur verður [[Borgarstjóri Reykjavíkur|borgarstjóri]], [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknarflokks, verður formaður borgarráðs en [[Björg Magnúsdóttir]], oddviti Viðreisnar verður forseti borgarstjórnar. Eftir eitt ár er fyrihugað að Einar og Björg skipti á embættum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-27-sjalfstaedisflokkur-vidreisn-og-framsokn-mynda-meirihluta-476458|titill=Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Framsókn mynda meirihluta|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref> ===[[Kópavogur]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand4=Orri Hlöðversson |votes4=2116 |seats4=1 |sc4=-1 |party5=[[Viðreisn]] (C) |cand5=María Ellen Steingrímsdóttir |votes5=2068 |seats5=1 |sc5= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Ásdís Kristjánsdóttir]] |votes1=9359 |seats1=6 |sc1=+2 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |cand7=Markús Candi |votes7=344 |seats7=0 |sc7= |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Einar Jóhannes Guðnason |votes3=2148 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Jónas Már Torfason |votes2=3869 |seats2=2 |sc2=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] (V) |cand6=Anna Sigríður Hafliðadóttir |votes6=563 |seats6=0 |sc6= |invalid=129 |blank=355 |electorate=30924 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7kB6LkehC6ApsBYRigQmPY/6c7059beafd90094721521f8288ff866/Kosningask%C3%83_rsla_K%C3%83_pavogsb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sitjandi meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli. Sjálfstæðisflokkurinn fékk sína bestu niðurstöðu í sögu bæjarins og hreinan meirihluta í bæjarstjórn í fyrsta skiptið. ===[[Hafnarfjörður]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=[[Valdimar Víðisson]] |votes2=3752 |seats2=3 |sc2=+1 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Karólína Helga Símonardóttir |votes4=2204 |seats4=2 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Orri Björnsson]] |votes1=4286 |seats1=3 |sc1=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Einar Geir Þorsteinsson |votes5=1768 |seats5=1 |sc5=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=[[Guðmundur Árni Stefánsson]] |votes3=2755 |seats3=2 |sc3=-2 |party6=[[Vinstrið]] (A) |color6=#023f38 |cand6=Ester Bíbí Ásgeirsdóttir |votes6=684 |seats6=0 |sc6= |invalid= 63 |blank= 280 |electorate= 24582 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4sgH2siCrolk82pPfGGIUN/a713e6cc9e3d0bf9e25daf3b456457ca/Kosningask%C3%83_rsla_Hafnarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli en báðir flokkar fengu nú þrjá fulltrúa kjörna. Sjálfstæðisflokkur missti þannig einn fulltrúa en Framsóknarflokkur fékk einum fleiri en síðast. Viðræður hófust milli meirihlutaflokkanna um áframhaldandi samstarf, en þeim var slitið og ásakanir um trúnaðarbrest Framsóknarmanna komu fram frá talsmönnum Sjálfstæðisflokks, Samfylkingar og Viðreisnar þar sem Valdimar Víðisson, oddviti Framsóknarmanna, var sakaður um að hafa átt í meirihlutaviðræðum við bæði Sjálfstæðisflokkinn annars vegar og Samfylkingu og Viðreisn hins vegar á sama tíma. Á endanum varð úr að Sjálfstæðisflokkur, Samfylking og Viðreisn mynduðu nýjan meirihluta.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/25/hafa_nad_samkomulagi_um_meirihluta_i_hafnarfirdi/|titill=Hafa náð samkomulagi um meirihluta í Hafnarfirði|útgefandi=Mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref> Vegna fylgistaps Samfylkingar lýsti Guðmundur Árni Stefánsson því yfir eftir að fyrstu tölur voru birtar að hann tæki persónulega ábyrgð á niðurstöðunni og tilkynnti síðar að hann myndi ekki taka sæti í bæjarstjórn og að hann myndi einnig víkja úr embætti varaformanns Samfylkingarinnar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262885678d/gud-mundur-arni-haettir-i-politik-eg-er-enginn-modsudumadur-|titill=Guð­mundur Árni hættir í pólitík: „Ég er enginn moðsuðumaður“|útgefandi=Vísir.is|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> ===[[Garðabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=[[Hlynur Bæringsson]] |votes3=1024 |seats3=1 |sc3= |party6=[[Viðreisn]] (C) |cand6=Guðlaugur Kristmundsson |votes6=721 |seats6=0 |sc6=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Almar Guðmundsson]] |votes1=6644 |seats1=8 |sc1=+1 |party4=[[Garðabæjarlistinn]] (G) |color4=#ffc103 |cand4=Þorbjörg Þorvaldsdóttir |votes4=988 |seats4=1 |sc4=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=[[Lárus Guðmundsson]] |votes5=762 |seats5=0 |sc5= |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Kjartan Atli Kjartansson |votes2=1323 |seats2=1 |sc2=+1 |invalid= 34 |blank= 130 |electorate= 15724 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2IQECokxMyCuaVuzGM93aS/a946ec3b0b9b13db8ed427a8eaf5c76d/Kosningask%C3%83_rsla_Gar%C3%83_ab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sjálfstæðisflokkurinn hefur haft hreinan meirihluta í bæjarstjórn Garðabæjar frá því að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og ekki varð breyting á því nú. ===[[Mosfellsbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Sævar Birgisson |votes2=1453 |seats2=2 |sc2=-2 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Gylfi Þór Þorsteinsson |votes4= 708 |seats4=1 |sc4= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Hilmar Gunnarsson |votes1=2949 |seats1=5 |sc1=+1 |party5=[[Vinir Mosfellsbæjar]] (L) |color5=#ffff01 |cand5=Árni Jónsson |votes5=595 |seats5=1 |sc5= |party7=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand7=[[Sveinn Óskar Sigurðsson]] |votes7=517 |seats7=1 |sc7=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Ólafur Ingi Óskarsson |votes3= 764 |seats3=1 |sc3= |invalid= 23 |blank= 84 |electorate= 10382 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/45SzEWKAwz9dPT9In2Niux/49779dd85d43b0b9a864d3e9de76a99f/Kosningask%C3%83_rsla_Mosfellsb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Seltjarnarnes]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Þór Sigurgeirsson |votes1=1401 |seats1=4 |sc1= |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Skafti Harðarson |votes3=392 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Samfylkingin|Samfylking]], [[Viðreisn]] og óháðir (S) |cand2=Kristinn Ólafsson |votes2=906 |seats2=2 |sc2=-1 |invalid=8 |blank=36 |electorate=3541 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6YjZq6pegyT91djHnMp3Bk/e5ef90e1bf83977f5e32280fff645ef4/Kosningask%C3%83_rsla_Seltjarnarnesb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Kjósarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Íbúar í Kjós (A) |cand1=Jóhanna Hreinsdóttir |votes1= |seats1=5 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ==Suðurnes== ===[[Reykjanesbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Halldóra Fríða Þorvaldsdóttir |votes2=2254 |seats2=3 |sc2=- |party5=[[Viðreisn]] (C) |cand5=Arnar Páll Guðmundsson |votes5=453 |seats5=0 |sc5=- |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Vilhjálmur Árnason (stjórnmálamaður)|Vilhjálmur Árnason]] |votes1=3380 |seats1=5 |sc1=+2 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Gunnlaugur Kárason |votes4=965 |seats4=1 |sc4=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Guðný Birna Guðjónsdóttir |votes3=1577 |seats3=2 |sc3=-1 |invalid=42 |blank=149 |electorate=17087 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5kpQA3cUa7gQdUOFRDe1x8/86d9d65e79cba2e2b83a89d02abc693e/Kosningask%C3%83_rsla_Reykjanesb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Suðurnesjabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand3=Anton Kristinn Guðmundsson |votes3=439 |seats3=2 |sc3= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og óháðir]] (D) |cand2=Haukur Andreasson |votes2=495 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Daði Bergþórsson |votes4=351 |seats4=2 |sc4=+2 |party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand1=Svavar Grétarsson |votes1=663 |seats1=3 |sc1=+1 |invalid= 14 |blank= 40 |electorate= 3151 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2i7MtyRkuWKvB8dLZ4jYyM/03cf584a6e26cc276072ac8638635cf3/Kosningask%C3%83_rsla_Su%C3%83_urnesjab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Vogar]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=Fyrir samfélagið (A) |cand2=Gunnar J. Helgason |votes2=223 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Björg Ásta Þórðardóttir |votes1=333 |seats1=3 |sc1= |party3=Framboðsfélag E-listans (E) |color3= |cand3=Birgir Örn Ólafsson |votes3=172 |seats3=1 |sc3=-2 |party4=Framfarafélag L-listans (L) |color4= |cand4=Kristinn Björgvinsson |votes4=125 |seats4=1 |sc4= |invalid=4 |blank=18 |electorate=1475 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IqoucNRoLWPeBdgDGgoow/4d2892d3ed712bff152bb55c3279fd1c/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Vogar_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grindavík]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand1=Ásrún Helga Kristinsdóttir |votes1=367 |seats1=3 |sc1=+2 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Guðbjörg Eyjólfsdóttir |votes2=351 |seats2=3 |sc2=+1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Magnús Már Jakobsson |votes3=119 |seats3=1 |sc3=-2 |invalid=1 |blank=4 |electorate=1117 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1nEBRjgkRTohxy3O8QAddA/a2c38439d978142df105f72f7fb97964/Kosningask%C3%83_rsla_Grindav%C3%83_kurb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ==Vesturland== ===[[Akranes]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og frjálsir]] (B) |cand2=Ragnar Baldvin Sæmundsson |votes2= 1006 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Jón Guðni Guðmundsson |votes4=454 |seats4=1 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Líf Lárusdóttur |votes1= 1431 |seats1=3 |sc1= |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Hrafn Ágúst Björnsson |votes5=414 |seats5=1 |sc5=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Sigurður Vopni Vatnsdal |votes3=949 |seats3=2 |sc3=-1 |invalid= 18 |blank= 118 |electorate= 6292 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4UFP5OsTzw55vpIszPxi8o/6e7c0b978986f42387c531309da0f600/Kosningask%C3%83_rsla_Akraneskaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Davíð Sigurðsson |votes2=527 |seats2=2 |sc2=-3 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Sigurður Guðmundsson |votes1=608 |seats1=3 |sc1=+1 |party3=Borgarbyggðarlistinn (A) |color3=#fc7d14 |cand3=Jovana Pavlović |votes3=488 |seats3=2 |sc3=+1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)]] (M) |cand4=Haukur Þór Hauksson |votes4=455 |seats4=2 |sc4=+2 |invalid= 8 |blank= 66 |electorate=3140 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3B5Tm6Ey8X936pK0iTZ1v7/556b16f9099e7d265f7e3883eab006fb/Kosningask%C3%83_rsla_Sameina%C3%83__sveitarf%C3%83_lag_Borgarbygg%C3%83_ar_og_Skorradalshrepps_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sameining Borgarbyggðar og Skorradalshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í september 2025 og tekur gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga. Framsóknarflokkur hafði haft hreinan meirihluta í Borgarbyggð sem féll nú. ===[[Snæfellsbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Auður Kjartansdóttir |votes1= |seats1=7 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ===[[Sveitarfélagið Stykkishólmur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Listi framfarasinna (H) | cand1 = Björn Ásgeir Sumarliðason | votes1 = 461 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = Íbúalistinn (Í) | cand2 = Sigurður Grétar Jónasson | votes2 = 305 | seats2 = 3 | sc2 = | invalid = 26 | blank = 9 | electorate = 989 | source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/38HNQXPsT5uTzW3DqCeded/6df539a615ac3cff0ca98884fc433d2d/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Stykkish%C3%83_lmur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grundarfjarðarbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand1=Fannar Þór Þorfinnsson |votes1=253 |seats1=4 |sc1=+4 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Jósef Kjartansson |votes2=199 |seats2=3 |sc2=-1 |invalid= 4 |blank= 15 |electorate= 639 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5PdbHlb2p0keB1e6tNlXBE/46182039f58f6caa5ea0de758732e9f9/Kosningask%C3%83_rsla_Grundarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hvalfjarðarsveit]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Samhent sveit (A) | cand1 = Haraldur Benediktsson | votes1 = 336 | seats1 = 5 | sc1 = | party2 = Íbúahreyfingin (Í) | cand2 = Þóra Margrét Júlíusdóttir | votes2 = 150 | seats2 = 2 | sc2 = | invalid = 4 | blank = 17 | electorate = 657 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/73S4a5w3d4hyPNHLU2MagF/2a73003d3e3e08cae80f6f940cebeaf6/Kosningask%C3%83_rsla_Hvalfjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Dalabyggð]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Ingibjörg Þóranna Steinudóttir || 248 || 84,6 |- | Guðbrandur Tumi Gíslason || 238 || 81,6 |- | Ingveldur Guðmundsdóttir || 228 || 77,8 |- | Skjöldur Orri Skjaldarson || 222 || 75,8 |- | Guðlaug Kristinsdóttir || 192 || 65,5 |- | Sindri Geir Sigurðsson || 142 || 48,5 |- | Bjarnheiður Jóhannsdóttir || 107 || 36,5 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 293 || 98,7 |- | Auð atkvæði || 4 || 1,3 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''297''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''534'' || ''55,6'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/753hfHNdbqNC0ITPKNuzzk/a2b7d89013e071caf77c85cbd7fdc6ef/Kosningask%C3%83_rsla_Dalabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 534 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan fjóra sem skoruðust undan því. ===[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Guðbjörg Gunnarsdóttir || 37 || 60,7 |- | Eggert Kjartansson || 31 || 50,8 |- | Veronika G. Sigurvinsdóttir || 29 || 47,5 |- | Þröstur Aðalbjarnarson || 29 || 47,5 |- | Sigurbjörg Ottesen || 29 || 47,5 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 61 || 95,3 |- | Auð atkvæði || 2 || 3,1 |- | Ógild atkvæði || 1 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''64''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''83'' || ''77,1'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/xcDcqGrDwN6qnvNvaAvk0/c1816a3c75e4dd71b2b69343a3c94a4e/Kosningask%C3%83_rsla_Eyja-_og_Miklaholtshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 83 og voru þeir allir í kjöri. ==Vestfirðir== ===[[Ísafjarðarbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] og óháðir (B) |cand1=Kristján Þór Kristjánsson |votes1=698 |seats1=4 |sc1=+1 |party2=[[Viðreisn]] (C) |cand2=Gylfi Ólafsson |votes2=326 |seats2=1 |sc2=+1 |party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand3=Jónas Þór Birgisson |votes3=521 |seats3=2 |sc3=- |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Sævar Óli Hjörvarsson |votes4=91 |seats4=0 |sc4=- |party5=[[Samfylkingin]] |cand5=Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir |votes5=400 |seats5=2 |sc5=- |invalid=16 |blank=38 |electorate=2987 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7EEup3fpklwbxG5fiX3uhD/aa9e07dca03960bf0d087dd471f0f24c/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_safjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vesturbyggð]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Ný sýn (N) | cand1 = Þórkatla Soffía Ólafsdóttir | votes1 = 375 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = Sterkari Vesturbyggð (V) | cand2 = Hlynur Ársælsson | votes2 = 262 | seats2 = 3 | sc2 = +3 | invalid = 4 | blank = 25 | electorate = 1099 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5heby6RPcXouENYNI6Tn73/fe080bd32e29b4a9b09c49bdca1e78e9/Kosningask%C3%83_rsla_Vesturbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Bolungarvík]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Máttur meyja og manna (K) | cand1 = Guðfinnur Ragnar Jóhannsson | votes1 = 336 | seats1 = 3 | sc1 = -1 | party2 = Betri Bolungarvík (O) | cand2 = Kristján Jón Guðmundsson | votes2 = 247 | seats2 = 4 | sc2 = +4 | invalid = 2 | blank = 9 | electorate = 774 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/791kRqZQ3HIJzfbp1FDTu2/c3b2644fe63c64057b139a32ce9d89ae/Kosningask%C3%83_rsla_Bolungarv%C3%83_kurkaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Strandabyggð]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party2 = [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarmenn og óháðir]] (B) | cand2 = Sigurbjörn Rafn Úlfarsson | votes2 = 74 | seats2 = 1 | sc2 = +1 | party1 = Vegvísir (G) | cand1 = Hrafnhildur Þorsteinsdóttir | votes1 = 141 | seats1 = 3 | sc1 = +3 | party3 = Strandabandalagið (T) | cand3 = Þorgeir Pálsson | votes3 = 69 | seats3 = 1 | sc3 = -2 | invalid = 2 | blank = 15 | electorate = 351 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3jOGt1UJ1d3g5UJzWM3ZpT/9f8b8e014b1f969ab3d30f7e76415650/Kosningask%C3%83_rsla_Strandabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Reykhólahreppur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Raddir okkar allra (R) | cand1 = Árný Huld Haraldsdóttir | votes1 = 113 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = [[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) | cand2 = Hrefna Jónsdóttir | votes2 = 45 | seats2 = 1 | sc2 = | invalid = 4 | blank = 4 | electorate = 196 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7faoDnWYK1IXMQKLrsU4s2/a3450672c075a425bcf96ae3d6a54dfd/Kosningask%C3%83_rsla_Reykh%C3%83_lahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Súðavíkurhreppur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party2 = Fjarðarlistinn (A) | cand2 = Kristján Rúnar Kristjánsson | votes2 = 53 | seats2 = 2 | sc2 = | party1 = Framtíðarlistinn (E) | cand1 = Kjartan Geir Karlsson | votes1 = 91 | seats1 = 3 | sc1 = | invalid = 0 | blank = 1 | electorate = 176 | source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4bKEAo55l4xEcYvLOtE8Or/28b211b86b01356a7ffd4d60c78a7e1d/Kosningask%C3%83_rsla_S%C3%83%C2%BA%C3%83_av%C3%83_kurhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Kaldrananeshreppur]] og [[Árneshreppur]]=== Sameining Kaldrananeshrepps og Árneshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í mars 2026 og átti að taka gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna en framkvæmd íbúakosninganna var kærð til innviðaráðuneytisins sem úrskurðaði sameiningarkosninguna ógilda. Sveitarstjórnarkosningar fara því fram í sitt hvoru lagi í hreppunum en síðan þarf að endurtaka sameiningarkosninguna.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-kosid-i-tvennu-lagi-a-strondum-thratt-fyrir-sameiningu-472418|titill=Kosið í tvennu lagi á Ströndum þrátt fyrir sameiningu|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-15-kosningar-um-sameiningu-a-strondum-ogildar-475150|titill=Kosninar um sameiningu á Ströndum ógildar|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. maí|ár=2026}}</ref> ====[[Kaldrananeshreppur]]==== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Finnur Ólafsson || 50 || 89,3 |- | Halldór Logi Friðgeirsson || 42 || 75,0 |- | Isabella B. Petersen || 36 || 64,3 |- | Hildur Aradóttir || 31 || 55,4 |- | Mikaer Rafn L. Steingrímsson || 29 || 51,8 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 56 || 100,0 |- | Auð atkvæði || 0 || 0,0 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''56''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''92'' || ''60,9'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3mfZXwVvghx1yZZRsDnUcF/2a0986e9e03126229f0913e0665393d4/Kosningask%C3%83_rsla_Kaldrananeshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Í Kaldrananeshreppi barst ekkert framboð og því fór fram óbundin kosning. ====[[Árneshreppur]]==== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Framtíð Árneshrepps (Á) | cand1 = Sigrún Sverrisdóttir | votes1 = 31 | seats1 = 3 | sc1 = | party2 = Sólstöður (S) | cand2 = Arnibjörn Bernharðsson | votes2 = 22 | seats2 = 2 | sc2 = | invalid = 0 | blank = 1 | electorate = 57 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/IvgH9W9O4me08xi2BH4Za/6d31e47a5fdb4498adb53e43f33d4ebf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_rneshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Í Árneshreppi fór fram listakosning í fyrsta sinn síðan 1958.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/04/23/arneshreppur_listakosning_i_fyrsta_sinn_fra_1958/|titill=Árneshreppur: Listakosning í fyrsta sinn frá 1958|útgefandi=Mbl.is|mánuður=23. apríl|ár=2026}}</ref> ==Norðurland vestra== ===[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Einar Eðvald Einarsson |votes3=571 |seats3=2 |sc3=-1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Magnús Barðdal |votes2=767 |seats2=3 |sc2=+1 |party1=[[Byggðalistinn]] (L) |color1=black |cand1=Eyþór Fannar Sveinsson |votes1=839 |seats1=3 |sc1=+1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Högni Elfar Gylfason |votes4=319 |seats4=1 |sc4=+1 |invalid=5 |blank=58 |electorate=3294 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ZmkAGS5wD6p9Rb02b8hwL/75d429f1db9455bafb58f79c4b7305ec/Kosningask%C3%83_rsla_Skagafj%C3%83_r%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Húnabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=Öll saman (A) |cand3=Jón Gíslason |votes3=135 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand2=Grímur Rúnar Lárusson |votes2=298 |seats2=3 |sc2=- |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Guðmundur Haukur Jakobsson |votes1=445 |seats1=5 |sc1=+1 |invalid= 2 |blank= 17 |electorate=1034 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5hLwSuZPR2cLOnbljtWlIv/580c589c440c667df2794e3ae25d6b78/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83%C2%BAnabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Húnaþing vestra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand1=Sigurður Líndal Þórisson |votes1=239 |seats1=2 |sc1=-1 |party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand3=Örn Arnarson |votes3=196 |seats3=2 |sc3=0 |party2=Nýtt afl í Húnaþingi vestra (N) |cand2=Viktor Ingi Jónsson |votes2=264 |seats2=3 |sc2=+1 |blank=12 |invalid=2 |electorate=963 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1Ma8klajiKk7EhG6yl0Q0s/2bf2926d013b82294eff41704e100533/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83%C2%BAna%C3%83_ing_vestra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Skagaströnd]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand3=Eydís Inga Sigurjónsdóttir |votes3=51 |seats3=1 |sc3= |party2=Fyrir Skagaströnd (K) |cand2=Vigdís Elva Þorgeirsdóttir |votes2=122 |seats2=2 |sc2= |party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand1=Ragnheiður Erla Stefánsdóttir |votes1=132 |seats1=2 |sc1= |blank=3 |invalid=2 |electorate=352 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/38KsxVOPhKHaP4C6IJbYY/4a0f084de12f73006cf99decd53c2977/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Skagastr%C3%83_nd_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ==Norðurland eystra== ===[[Akureyri]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akureyri}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party7=Akureyrarlistinn (A) |colour7=#0176d3 |cand7=Þórhallur Jónsson |votes7=774 |seats7=1 |sc7=+1 |party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand4=Sunna Hlín Jóhannesdóttir |votes4=1552 |seats4=2 |sc4= |party8=[[Viðreisn]] (C) |cand8=Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir |votes8=615 |seats8=0 |sc8= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Berglind Ósk Guðmundsdóttir]] |votes1=1992 |seats1=2 |sc1= |party2=[[Bæjarlisti Akureyrar|L-listinn, Bæjarlisti Akureyrar]] (L) |color2=#f36f21 |cand2=Óðinn Svan Óðinsson |votes2=1976 |seats2=2 |sc2=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Hlynur Jóhannsson |votes5=829 |seats5=1 |sc5= |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Sindri S. Kristjánsson |votes3=1709 |seats3=2 |sc3=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |cand6=Jana Salóme Ingibjargar Jósepsdóttir |votes6=810 |seats6=1 |sc6= |invalid=25 |blank=275 |electorate=15546 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IeQ931dM2Gc9kNrqFI3sR/3083f9c5705db904b0d383214acc0acc/Kosningask%C3%83_rsla_Akureyrarb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Norðurþing]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Eysteinn Heiðar Kristjánsson |votes3=298 |seats3=2 |sc3=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Helena Eydís Ingólfsdóttir |votes1=334 |seats1=2 |sc1= |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Listi samfélagsins]] (M) |cand4=Rúnar Traustason |votes4=251 |seats4=1 |sc4= |party5=Óskalistinn (Ó) |cand5=Ómar Gunnarsson |votes5=228 |seats5=1 |sc5=+1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Kjartan Páll Þórarinsson |votes2=306 |seats2=2 |sc2=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V-listi velferðar]] (V) |cand6=Aldey Unnar Traustadóttir |votes6=225 |seats6=1 |sc6=-1 |blank=41 |invalid=4 |electorate=2342 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7gPAkZ38Iu3Z4Rimg8q9xR/2ca5c72a5e3b96fd347d2cd9975ad3e6/Kosningask%C3%83_rsla_Nor%C3%83_ur%C3%83_ing_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Fjallabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Tómas Atli Einarsson |votes1=420 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=H-listinn (H) |cand2=Helgi Jóhannsson |votes2=394 |seats2=2 |sc2= |party3=[[Samfylkingin|Jafnaðarmannafélag Fjallabyggðar og óháðir]] (S) |cand3=Jóhann K. Jóhannsson |votes3=363 |seats3=2 |sc3=+2 |blank=21 |invalid=4 |electorate=1555 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ISr8784fqyIDCdsXMUprk/e2691c6228238a30173372a27a5491ef/Kosningask%C3%83_rsla_Fjallabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Dalvíkurbyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=Byggðalistinn (A) |cand4=Börkur Þór Ottósson |votes4=134 |seats4=1 |sc4=+1 |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Monika Margrét Stefánsdóttir |votes3=165 |seats3=1 |sc3=-1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Benedikt Snær Magnússon |votes2=257 |seats2=2 |sc2= |party1=Dalvíkurbyggð (K) |cand1=Helgi Einarsson |votes1=512 |seats1=3 |sc1= |blank=27 |invalid=8 |electorate=1475 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2d7dMKHEuTxgVzLOybqfao/b5432f82e63a86771e2d88a33f7d299b/Kosningask%C3%83_rsla_Dalv%C3%83_kurbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Þingeyjarsveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Ábyrgð (Á) |cand1=Knútur Emil Jónasson |votes1=390 |seats1=4 |sc1= |party3=N listinn (N) |cand3=Eyþór Kári Ingólfsson |votes3=172 |seats3=1 |sc3= |party2=Framfarir (L) |cand2=Hallgrímur Páll Leifsson |votes2=232 |seats2=2 |sc2= |blank=23 |invalid=1 |electorate=1115 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6NIyFrDhogQJCjWDjdoEMn/de5d20ab3f81e8be55beda2b6706f2c8/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_ingeyjarsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Eyjafjarðarsveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=F-listinn (F) |cand1=Hermann Ingi Gunnarsson |votes1=418 |seats1=5 |sc1= |party2=K-listinn (K) |cand2=Guðmundur Sigurbjörn Óskarsson |votes2=249 |seats2=2 |sc2= |blank=11 |invalid= 1 |electorate=907 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5GSNVMtV5bIIU3UmY6pNFv/ee4d524dca9111de1edf5da00a2613e6/Kosningask%C3%83_rsla_Eyjafjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hörgársveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] |cand2=Árni Rúnar Örvarsson |votes2=174 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=Gróska (G) |cand1=Sunna María Jónasdóttir |votes1=241 |seats1=2 |sc1=-1 |party3=Hörgársveit (H) |cand3=Bjarki Brynjólfsson |votes3=89 |seats3=1 |sc3=-1 |blank=4 |invalid=4 |electorate=715 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4Dcq2JZbSXWCGtHQjjRENM/b778ab9b5eb34365b46adbd47f981573/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83_rg%C3%83_rsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Langanesbyggð]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Mateusz Swierczewski || 118 || 46,1 |- | Jóhann Hafberg Jónasson || 115 || 44,9 |- | Júlíus Þröstur Sigurbjartsson || 103 || 40,2 |- | Christina Elisabeth Merkel || 93 || 36,3 |- | Ólína Ingibjörg Jóhannesdóttir || 91 || 35,5 |- | Sigurður Ragnar Kristinsson || 91 || 35,5 |- | Sigurður Þór Guðmundsson || 83 || 32,4 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 256 || 97,3 |- | Auð atkvæði || 4 || 1,5 |- | Ógild atkvæði || 3 || 1,1 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''263''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''454'' || ''57,9'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2dGaCNbvWtt3LiMKWguO9h/e515f3e667b003e3098787c026da2bf6/Kosningask%C3%83_rsla_Langanesbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 454 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því. ===[[Svalbarðsstrandarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=Strönd til framtíðar (H) |cand2=Ólafur Rúnar Ólafsson |votes2=100 |seats2=2 |sc2= |party3=Samstaða (S) |cand3=Sigríður Ingibjörg Stefánsdóttir |votes3=67 |seats3=1 |sc3= |party1=Ströndungur (Ö) |cand1=Bjarni Þór Guðmundsson |votes1=121 |seats1=2 |sc1= |blank=4 |invalid=3 |electorate=377 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3Ft1L0cliutuhEueStyVLP/4d11dee3c087464bd119d4a749d1812e/Kosningask%C3%83_rsla_Svalbar%C3%83_sstrandarhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grýtubakkahreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Gísli Gunnar Oddgeirsson || 164 || 84,5 |- | Þorgeir Rúnar Finnsson || 135 || 69,6 |- | Inga María Sigurbjörnsdóttir || 129 || 66,5 |- | Árni Páll Jóhannsson || 74 || 38,1 |- | Ingólfur Kr. Ásgeirsson || 71 || 36,6 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 194 || 99,5 |- | Auð atkvæði || 1 || 0,5 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''195''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''281'' || ''69,4'' |- | colspan=3 | Heimild [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3fUaaCn0VnroiRxj4RNh9z/16626462cac4912507583288aed6e56b/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_tubakkahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 281 og voru þeir allir í kjöri. ===[[Tjörneshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Tjörneslistinn (T) |cand1=Aðalsteinn Jóhannes Halldórsson |votes1= |seats1=5 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ==Austurland== ===[[Fjarðabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B) |cand4=Þuríður Lillý Sigurðardóttir |votes4=505 |seats4=2 |sc4=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkur]] (D) |cand1=Ragnar Sigurðsson |votes1=749 |seats1=3 |sc1=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkur]] (M) |cand3=Hrafn Bjarnason |votes3=618 |seats3=2 |sc3=+2 |party2=[[Samfylkingin|Samfylking og annað félagshyggjufólk]] (S) |cand2=Stefán Þór Eysteinsson |votes2=707 |seats2=2 |sc2=+2 |blank=57 |invalid=3 |electorate=3972 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/XjfIo9KErDjMp53HqvCUv/29c8261f85bd90420cc4df440e240bcf/Kosningask%C3%83_rsla_Fjar%C3%83_abygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Múlaþing]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Jónína Brynjólfsdóttir |votes2=619 |seats2=3 |sc2= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Berglind Harpa Svavarsdóttir |votes1=773 |seats1=4 |sc1=+1 |party5=Austurlistinn/Viðreisn Múlaþingi (L) |cand5=Hólmfríður Rut Einarsdóttir |votes5=287 |seats5=1 |sc5=-1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Lárus Bjarnason |votes4=378 |seats4=1 |sc4= |party3=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|VG og óháð]] (V) |cand3=Ásrún Mjöll Stefánsdóttir |votes3=498 |seats3=2 |sc3= |blank=65 |invalid=10 |electorate=3951 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1oxKrQXLIzGhDXvIv2tV9C/b020ff0179ffeb940c06bf14e25c66b1/Kosningask%C3%83_rsla_M%C3%83%C2%BAla%C3%83_ing_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vopnafjarðarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Sterk Stoð (O) |cand1=Íris Edda Jónsdóttir |votes1= |seats1=7 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ===[[Fljótsdalshreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Halla Auðunardóttir || 58 || 90,6 |- | Guðni Jónsson || 47 || 73,4 |- | Þórhallur Jóhannsson || 30 || 46,9 |- | Lárus Heiðarsson || 28 || 43,8 |- | Helga Eyjólfsdóttir || 27 || 42,2 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 64 || 95,1 |- | Auð og ógild atkvæði || 3 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''67''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''96'' || ''69,8'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3M04uFpF65gkqkhf9QfFjj/7eabf5f76515c02ccb8ff9936c584936/Kosningask%C3%83_rsla_Flj%C3%83_tsdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 96 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan þrjá sem sérstaklega höfðu skorast undan því. Tveir urðu jafnir í 5. og 6. sæti með 27 atkvæði og var þá notast við hlutkesti til að ákveða hvor yrði aðalmaður í sveitarstjórn. ==Suðurland== ===[[Sveitarfélagið Árborg]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Matthías Bjarnason |votes2=1309 |seats2=2 |sc2= |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Heiðrún Kristmundsdóttir |votes4=481 |seats4=1 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Bragi Bjarnason |votes1=3332 |seats1=6 |sc1= |party3=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand3=Sigurjón Vídalín Guðmundsson |votes3=1184 |seats3=2 |sc3= |blank=200 |invalid=23 |electorate=9562 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7D2MnRa2OGkECrpkKqQ5Rb/f0d21ac13bb0a8448b96ecbab52b5c37/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__%C3%83_rborg_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vestmannaeyjabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Eyþór Harðarson |votes1=1422 |seats1=5 |sc1=+1 |party3=Eyjalistinn (E) |cand3=Arndís María Kjartansdóttir |votes3=488 |seats3=2 |sc3= |party2=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand2=Jón Þór Guðjónsson |votes2=643 |seats2=2 |sc2=+2 |blank=84 |invalid=12 |electorate=3538 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1pOUU6O25VhswCxuEELYVp/5795d77de3dba6bdc6557c1dffb52f46/Kosningask%C3%83_rsla_Vestmannaeyjab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hveragerðisbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B) |cand3=Marta Rut Ólafsdóttir |votes3=295 |seats3=1 |sc3=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Ingimar Guðmundsson |votes1=869 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=Okkar Hveragerði (O) |cand2=Lárus Jónsson |votes2=559 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Samfylkingin|Samfylking og óflokksbundin]] (S) |cand4=Birgitta Ragnarsdóttir |votes4=256 |seats4=1 |sc4=+1 |blank=5 |invalid=20 |electorate=2566 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/rgG3ismKxOuczpFzzqX7V/b955c15b767061f1e9f1d68ec1350c0f/Kosningask%C3%83_rsla_Hverager%C3%83_isb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Ölfus]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Samfylkingin|Samfylking og félagar]] (S) |cand2=Gunnsteinn R Ómarsson |votes2=474 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Grétar Ingi Erlendsson |votes1=1070 |seats1=5 |sc1=+1 |blank=25 |invalid=4 |electorate=2213 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6fXhSMWoGHozIvw0BjD2HM/83d58307f16e4f294bc5c7ac0f44bca7/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__%C3%83_lfus_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Hornafjörður]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og stuðningsmenn]] (B) |cand1=Hjalti Þór Vignisson |votes1=623 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Gauti Árnason |votes2=361 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=Kex framboð (K) |cand4=Eyrún Fríða Árnadóttir |votes4=187 |seats4=1 |sc4=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Reynir Ásgeirsson |votes3=219 |seats3=1 |sc3=+1 |blank=19 |invalid=12 |electorate=1922 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2DaSbsMwIXmXCeBn98J87s/82bc5cb656df30153f254575bdbdc30c/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Hornafj%C3%83_r%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Rangárþing eystra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand2=Rafn Bergsson |votes2=320 |seats2=2 |sc2=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og aðrir lýðræðissinnar]] (D) |cand1=Anton Kári Halldórsson |votes1=623 |seats1=4 |sc1=+1 |party3=N-listinn (N) |cand3=Tómas Birgir Magnússon |votes3=189 |seats3=1 |sc3=- |blank=9 |invalid=4 |electorate=1547 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6TesCmMtYVR7nBKyI5NWVt/3d2b6470db811dcb0d759505d67b4817/Kosningask%C3%83_rsla_Rang%C3%83_r%C3%83_ing_eystra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Rangárþing ytra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Á-listinn (Á) |cand1=Eggert Valur Guðmundsson |votes1=575 |seats1=4 |sc1= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listi sjálfstæðismanna]] (D) |cand2=Ingvar Pétur Guðbjörnsson |votes2=545 |seats2=3 |sc2= |blank=36 |invalid=8 |electorate=1517 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4VPSoCq584WakXQibi55jD/6980e05ea629e35d4ed7c24d9a3b86b2/Kosningask%C3%83_rsla_Rang%C3%83_r%C3%83_ing_ytra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Bláskógabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=T listi (T) |cand1=Helgi Kjartansson |votes1=456 |seats1=5 |sc1= |party2=Þ listi (Þ) |cand2=Anna Greta Ólafsdóttir |votes2=210 |seats2=2 |sc2= |blank=13 |invalid=4 |electorate=990 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3lsH8RcfwiMeBjwbzneUAV/c26c1988f0e69f02c7e6eb60d67b5648/Kosningask%C3%83_rsla_Bl%C3%83_sk%C3%83_gabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hrunamannahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Jón Bjarnason |votes1=329 |seats1=3 |sc1= |party2=L-listinn (L) |cand2=Daði Geir Samúelsson |votes2=171 |seats2=2 |sc2= |blank=9 |invalid=3 |electorate=678 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/37vQ4P2rxlUGOUbNI7GY0m/47bc3e00649e040e754201eae0c46191/Kosningask%C3%83_rsla_Hrunamannahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Flóahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Framfaralistinn (I) |cand1=Árni Eiríksson |votes1=357 |seats1=4 |sc1= |party2=T listinn (T) |cand2=Almar Sigurðsson |votes2=108 |seats2=1 |sc2= |blank = 9 |invalid= 5 |electorate=568 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3xJJeONahD7MNonlZBBLxd/702a2b186c84a03ea895e61b37567041/Kosningask%C3%83_rsla_Fl%C3%83_ahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Mýrdalshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=A fyrir alla (A) |cand2=Anna Huld Óskarsdóttir |votes2=170 |seats2=2 |sc2= |party1=Samfélagið (Z) |cand1=Björn Þór Ólafsson |votes1=236 |seats1=3 |sc1= |blank=10 |invalid=1 |electorate=666 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3OWnhVgmH01igyN6XnPQz7/89981f8bbe028a7fefa3e58501015814/Kosningask%C3%83_rsla_M%C3%83_rdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Uppbygging (E) |cand1=Gunnar Örn Marteinsson |votes1=179 |seats1=2 |sc1= |party2=Samvinnulistinn (L) |cand2=Haraldur Þór Jónsson |votes2=240 |seats2=3 |sc2= |blank=2 |invalid=3 |electorate=496 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7fUbxxOllz45S15Gs9bdMh/cf9d457580ce05da6df6bb255b1baa14/Kosningask%C3%83_rsla_Skei%C3%83_a-_og_Gn%C3%83%C2%BApverjahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Skaftárhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Sveinn Hreiðar Jensson |votes1=199 |seats1=3 |sc1=+2 |party2=Öflugt samfélag (Ö) |cand2=Jóhannes Gissurarson |votes2=121 |seats2=2 |sc2=-2 |blank=6 |invalid=4 |electorate=454 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/F6YuCdSIZEcXTypE3Exx6/0b65367f42732585684739eae8deae88/Kosningask%C3%83_rsla_Skaft%C3%83_rhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Framboðslisti um öflugt samfélag í vaxandi sveitarfélagi (A) |cand1=Guðmundur Finnbogason |votes1=309 |seats1=4 |sc1= |party2=Betri sveit - fyrir okkur öll (Ö) |cand2=Andrés Bertelsen |votes2=154 |seats2=1 |sc2= |blank=9 |invalid=1 |electorate=584 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5K1mcl6WEm6rxss1v0KOJ/a4c399a305358a50cad9e6c4a5b2e8b3/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_msnes-_og_Grafningshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Ásahreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Ísleifur Jónasson|| 86 || 68,8 |- | Helga Björg Helgadóttir || 86 || 68,8 |- | Kristín Hreinsdóttir || 72 || 57,6 |- | Gréta Vilborg Guðmundsdóttir || 47 || 37,6 |- | Emil Þórðarson || 46 || 36,8 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 125 || 98,4 |- | Ógild atkvæði || 0 || 1,6 |- | Auð atkvæði || 2 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''127''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''224'' || ''56,7'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/79bwfPRXUwXCqmWze6knbP/757eece51fdd723c3d55af8b19f47dbf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_sahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 224 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því. ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Sveitarstjórnarkosningar}} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] 4am3rvi8j2cfrkagr2aecol5gugktxl 1966253 1966251 2026-06-06T17:05:16Z Bjarki S 9 /* Niðurstöður */ samanlagðar atkvæðatölur 1966253 wikitext text/x-wiki '''Sveitastjórnarkosningarnar á Íslandi 2026''' voru haldnar þann [[16. maí]] [[2026]]. Kjörin var 61 sveitarstjórn en þeim fækkaði um þrjár frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|seinustu kosningum]] vegna sameininga sveitarfélaga sem þegar höfðu farið fram eða tóku gildi eftir kosningarnar. Helstu tíðindi kosninganna voru gott gengi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu þar sem flokkurinn náði annað hvort hreinum meirihluta í sveitarstjórnum eða var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun. Þá náði [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] víða góðum árangri. Niðurstöðunum var gjarnan lýst sem „hægribylgju“. Meirihlutar féllu í Reykjavík, Reykjanesbæ, Akureyri, Mosfellsbæ, Skagafirði, Borgarbyggð og Ísafirði svo nokkur séu nefnd af stærri sveitarfélögum landsins. ==Framkvæmd== Sveitarstjórnir eru kjörnar annað hvort með [[Listakosning|listakosningu]] eða [[Óbundin kosning|óbundinni kosningu]] en síðari kosturinn felur í sér persónukjör þar sem allir kjörgengir einstaklingar í sveitarfélagi eru í framboði nema þeir sem sérstaklega hafa skorast undan því. Óbundin kosning fer fram ef enginn framboðslisti kemur fram fyrir framboðsfrest en ef aðeins einn framboðslisti berst, þá teljast efstu menn þess lista sjálfkjörnir (jafn margir og sætin eru í sveitarstjórninni). Fjöldi sveitarstjórnarmanna er misjafn eftir sveitarfélögum en stendur þó alltaf á oddatölu. Fæstir geta þeir verið fimm en flestir eru þeir í Reykjavík þar sem þeir eru 23. Fyrir þessar sveitarstjórnarkosningar var sett í kosningalög sérstakt tímabundið ákvæði vegna [[Sundhnúkseldar|náttúruhamfara við Grindavík]] sem leyfir þeim kjósendum sem höfðu [[lögheimili]] þar fyrir rýmingu bæjarins 10. nóvember 2023 en hafa flutt það í annað sveitarfélag að velja hvort þeir verði á kjörskrá í Grindavík eða í því sveitarfélagi þar sem þeir hafa nú lögheimili.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-grindvikingar-fa-ad-velja-um-hvar-their-kjosa-467464|titill=Grindvíkingar fá að velja um hvar þeir kjósa|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=19. febrúar|ár=2026}}</ref> ==Yfirlit== Kosningarnar fóru fram í 62 sveitarfélögum en kjörnar voru 61 sveitarstjórn. Munurinn þarna á milli er vegna þess kjörin var sveitarstjórn í sameinuðu sveitarfélagi Borgarbyggðar og Skorradalshrepps en sameiningin tók gildi eftir kosningar. 50 sveitarstjórnir voru kjörnar í listakosningu og samanlagt voru 3.156 einstaklingar í framboði á 178 framboðslistum. Þar fyrir utan var sjálfkjörið í fjórum sveitarfélögum þar sem aðeins einn framboðslisti barst og í sjö sveitarfélögum fór fram óbundin kosning.<ref>{{Vefheimild|url=https://island.is/v/sveitarstjornarkosningar-2026/frett/frambod-vid-sveitarstjornarkosningar|titill=Framboð við sveitarstjórnarkosningar|útgefandi=Landskjörstjórn|mánuður=17. apríl|ár=2026}}</ref> ===Framboð=== [[Sjálfstæðisflokkurinn]] var í framboði undir eigin nafni í 34 sveitarfélögum, [[Framsóknarflokkurinn]] í 26 sveitarfélögum, [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] og [[Samfylkingin]] í 19 sveitarfélögum hvor og Viðreisn í 10 sveitarfélögum. [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] buðu fram undir eigin nafni í fjórum sveitarfélögum en í kosningabandalagi undir merkjum [[Vinstrið|Vinstrisins]] í tveimur. [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] bauð fram í tveimur sveitarfélögum en [[Píratar]] og [[Flokkur fólksins]] eingöngu í Reykjavík. Aðrir framboðslistar voru staðbundnir og ekki undir merkjum stjórnmálaflokka á landsvísu. {| class="wikitable sortable" |+ Yfirlit framboða í öllum sveitarfélögum. Raðað eftir fjölda kjósenda á kjörskrá. ! colspan="2" | Sveitarfélag ! colspan="7" | Framboð í fleiri en einu sveitarfélagi ! colspan="4" rowspan="2" class=unsortable | Önnur framboð ! rowspan="2" class=unsortable |Umfjöllun |- !Nafn ! Kjósendur ! class=unsortable | {{LB|B}} ! class=unsortable | {{LB|C}} ! class=unsortable | {{LB|D}} ! class=unsortable | {{LB|J}} ! class=unsortable | {{LB|M}} ! class=unsortable | {{LB|S}} ! class=unsortable | {{LB|V}}/{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |- |[[Reykjavík]] |style="text-align:right" | 108.518 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} |{{LB|F}} |{{LB2|G|Góðan daginn}} |{{LB|P}} |{{LB2|R|Okkar borg}} |[[#Reykjavík|Umfjöllun]] |- |[[Kópavogur]] | style="text-align:right" | 30.924 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} |{{LB|J}} |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Kópavogur|Umfjöllun]] |- |[[Hafnarfjörður]] | style="text-align:right" | 24.582 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB2|A|Vinstrið|#023f38}} | | | | |[[#Hafnarfjörður|Umfjöllun]] |- |[[Reykjanesbær]] | style="text-align:right" | 17.087 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Reykjanesbær|Umfjöllun]] |- |[[Garðabær]] | style="text-align:right" | 15.724 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|G|Garðabæjarlistinn|#ffc103}} | | | |[[#Garðabær|Umfjöllun]] |- |[[Akureyri]] | style="text-align:right" | 15.546 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} |{{LB2|A|Akureyrarlistinn|#0176d3}} |{{LB2|L|Bæjarlisti Akureyrar|#f36f21}} | | |[[#Akureyri|Umfjöllun]] |- |[[Mosfellsbær]] | style="text-align:right" | 10.382 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | |{{LB2|L|Vinir Mosfellsbæjar|#ffff01|#707070}} | | | |[[#Mosfellsbær|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Árborg|Árborg]] | style="text-align:right" | 9.562 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Árborg|Umfjöllun]] |- |[[Akranes]] |style="text-align:right" | 6.292 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Akranes|Umfjöllun]] |- |[[Fjarðabyggð]] |style="text-align:right" | 3.972 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Fjarðabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Múlaþing]] |style="text-align:right" | 3.951 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | |{{LB|V}} |{{LB2|L|Austurlistinn og Viðreisn|#cb6be6}} | | | |[[#Múlaþing|Umfjöllun]] |- |[[Seltjarnarnes]] |style="text-align:right" | 3.539 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Seltjarnarnes|Umfjöllun]] |- |[[Vestmannaeyjar]] |style="text-align:right" | 3.538 | | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|E|Eyjalistinn|#fe8212}} | | | |[[#Vestmannaeyjar|Umfjöllun]] |- |[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]] |style="text-align:right" | 3.294 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|L|Byggðalistinn|black|white}} | | | |[[#Skagafjörður|Umfjöllun]] |- |[[Suðurnesjabær]] |style="text-align:right" | 3.151 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Suðurnesjabær|Umfjöllun]] |- |[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur|Skorradalshr.]] |style="text-align:right" | 3.140 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|A|Borgarbyggðarlistinn|#195184}} | | | |[[#Borgarbyggð og Skorradalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Ísafjarðarbær]] |style="text-align:right" | 2.987 |{{LB|B}} |{{LB|C}} |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} | | | | | |[[#Ísafjarðarbær|Umfjöllun]] |- |[[Hveragerði]] |style="text-align:right" | 2.566 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|O|Okkar Hveragerði}} | | | |[[#Hveragerði|Umfjöllun]] |- |[[Norðurþing]] |style="text-align:right" | 2.342 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} |{{LB|S}} |{{LB|V}} | | | | |[[#Norðurþing|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Ölfus|Svf. Ölfus]] |style="text-align:right | 2.213 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | | | | | |[[#Sveitarfélagið Ölfus|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Hornafjörður|Svf. Hornafjörður]] |style="text-align:right" | 1.922 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | |{{LB2|K|Kex framboðið}} | | | |[[#Sveitarfélagið Hornafjörður|Umfjöllun]] |- |[[Fjallabyggð]] |style="text-align:right" | 1.555 | | |{{LB|D}} | | |{{LB|S}} | |{{LB2|H}} | | | |[[#Fjallabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Rangárþing eystra]] |style="text-align:right" | 1.547 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Rangárþing eystra|Umfjöllun]] |- |[[Rangárþing ytra]] |style="text-align:right" | 1.517 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Á}} | | | |[[#Rangárþing ytra|Umfjöllun]] |- |[[Dalvíkurbyggð]] |style="text-align:right" | 1.475 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|K}} | | |[[#Dalvíkurbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Vogar|Svf. Vogar]] |style="text-align:right" | 1.475 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | |[[#Sveitarfélagið Vogar|Umfjöllun]] |- |[[Snæfellsbær]] |style="text-align:right" | 1.269 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB|D}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Snæfellsbær|Umfjöllun]] |- |[[Grindavík]] |style="text-align:right" | 1.117 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | |{{LB|M}} | | | | | | |[[#Grindavík|Umfjöllun]] |- |[[Þingeyjarsveit]] |style="text-align:right" | 1.115 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|L}} |{{LB2|N}} | |[[#Þingeyjarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Vesturbyggð]] |style="text-align:right" | 1.099 | | | | | | | |{{LB2|N}} |{{LB2|V}} | | |[[#Vesturbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Húnabyggð]] |style="text-align:right" | 1.034 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|A}} | | | |[[#Húnabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Bláskógabyggð]] |style="text-align:right" | 990 | | | | | | | |{{LB2|T}} |{{LB2|Þ}} | | |[[#Bláskógabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Sveitarfélagið Stykkishólmur|Svf. Stykkishólmur]] |style="text-align:right" | 989 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Sveitarfélagið Stykkishólmur|Umfjöllun]] |- |[[Húnaþing vestra]] |style="text-align:right" | 963 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|N}} | | | |[[#Húnaþing vestra|Umfjöllun]] |- |[[Eyjafjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 907 | | | | | | | |{{LB2|F}} |{{LB2|K}} | | |[[#Eyjafjarðarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Bolungarvík]] |style="text-align:right" | 774 | | | | | | | |{{LB2|K}} |{{LB2|O}} | | |[[#Bolungarvík|Umfjöllun]] |- |[[Hörgársveit]] |style="text-align:right | 715 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|H}} | | |[[#Hörgársveit|Umfjöllun]] |- |[[Hrunamannahreppur]] |style="text-align:right" | 678 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|L}} | | | |[[#Hrunamannahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Mýrdalshreppur]] |style="text-align:right" | 666 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Z}} | | |[[#Mýrdalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Hvalfjarðarsveit]] |style="text-align:right" | 657 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|Í}} | | |[[#Hvalfjarðarsveit|Umfjöllun]] |- |[[Grundarfjarðarbær]] |style="text-align:right" | 639 |{{LB|B}} | |{{LB|D}} | | | | | | | | |[[#Grundarfjarðarbær|Umfjöllun]] |- |[[Grímsnes- og Grafningshreppur]] |style="text-align:right" | 584 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|Ö}} | | |[[#Grímsnes- og Grafningshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Flóahreppur]] |style="text-align:right" | 568 | | | | | | | |{{LB2|I}} |{{LB2|T}} | | |[[#Flóahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Dalabyggð]] |style="text-align:right" | 534 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Dalabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]] |style="text-align:right" | 496 | | | | | | | |{{LB2|E}} |{{LB2|L}} | | |[[#Skeiða- og Gnúpverjahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Vopnafjarðarhreppur]] |style="text-align:right" | 494 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|O}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Vopnafjarðarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Langanesbyggð]] |style="text-align:right" | 454 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Langanesbyggð|Umfjöllun]] |- |[[Skaftárhreppur]] |style="text-align:right" | 454 | | |{{LB|D}} | | | | |{{LB2|Ö}} | | | |[[#Skaftárhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |style="text-align:right" | 377 | | | | | | | |{{LB2|H}} |{{LB2|S}} |{{LB2|Ö}} | |[[#Svalbarðsstrandarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Skagaströnd|Svf. Skagaströnd]] |style="text-align:right" | 352 |{{LB|B}} | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|K}} | | | |[[#Sveitarfélagið Skagaströnd|Umfjöllun]] |- |[[Strandabyggð]] |style="text-align:right" | 351 |{{LB|B}} | | | | | | |{{LB2|G}} |{{LB2|T}} | | |[[#Strandabyggð|Umfjöllun]] |- |[[Grýtubakkahreppur]] |style="text-align:right" | 281 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Grýtubakkahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Kjósarhreppur]] |style="text-align:right" | 276 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|A}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Kjósarhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Ásahreppur]] |style="text-align:right" | 224 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Ásahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Reykhólahreppur]] |style="text-align:right" | 196 | | | | | |{{LB|S}} | |{{LB2|R}} | | | |[[#Reykhólahreppur|Umfjöllun]] |- |[[Súðavíkurhreppur]] |style="text-align:right" | 176 | | | | | | | |{{LB2|A}} |{{LB2|E}} | | |[[#Súðavíkurhreppur|Umfjöllun]] |- |[[Fljótsdalshreppur]] |style="text-align:right" | 96 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Fljótsdalshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Kaldrananeshreppur]] |style="text-align:right" | 92 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Kaldrananeshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Eyja- og Miklaholtshreppur]] |style="text-align:right" | 83 | colspan="11" style="text-align:center" | ''óbundin kosning'' |[[#Eyja- og Miklaholtshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Árneshreppur]] |style="text-align:right" | 57 | | | | | | | |{{LB2|Á}} |{{LB2|S}} | | | [[#Árneshreppur|Umfjöllun]] |- |[[Tjörneshreppur]] |style="text-align:right" | 44 | colspan="11" style="text-align:center" | ''einn listi'' ({{LB2|T}}) ''kom fram og er sjálfkjörinn'' |[[#Tjörneshreppur|Umfjöllun]] |} ===Niðurstöður=== Í töflunni hér að neðan má sjá þá stjórnmálaflokka sem starfa á landsvísu og fjölda sveitarstjórnarfulltrúa á landsvísu sem komu í hlut hvers og eins. Hér er eingöngu litið til framboða undir listabókstöfum flokkanna og því ekki tekið tillit til staðbundinna framboða sem flokkarnir eiga í einhverjum tilfellum aðkomu að. {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1=69744 |seats1=128 |sc1=+15 |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes2=25613 |seats2=54 |sc2=-15 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |votes3=31119 |seats3=38 |sc3=+12 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |votes4=19151 |seats4=23 |sc4=+17 |party5=[[Viðreisn]] (C) |votes5=15466 |seats5=9 |sc5=+4 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] (V)<br>og [[Vinstrið]] (A) |votes6=9429 |seats6=6 |sc6=-3 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |votes7=3202 |seats7=1 |sc7=-1 |party8=[[Píratar]] (P) |votes8=1348 |seats8=0 |sc8=-4 |party9=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes9=2319 |seats9=0 |sc9=-2 |party10=Aðrir listar |votes10=17844 |seats10=155 |sc10=-10 |party11=Kjörnir í óbundnum kosningum |votes11=1049 |seats11=39 |sc11=-30 |total_sc=-17 }} Sjálfstæðisflokkurinn fékk flesta fulltrúa kjörna í sveitarstjórn og bætti nokkrum við sig á landsvísu en Miðflokkurinn bætti við sig flestum fulltrúum. Gott gengi Framsóknarflokksins í kosningunum 2022 gekk nú að nokkru leyti til baka en flokkurinn hefur þó næst flesta fulltrúa í sveitarstjórnum á landsvísu. Fulltrúum Samfylkingar og Viðreisnar fjölgaði einnig en þessir flokkar buðu nú fram undir eigin nafni í fleiri sveitarfélögum en áður. Píratar og Flokkur fólksins misstu alla fulltrúa úr sveitarstjórnum. ==Höfuðborgarsvæðið== === [[Reykjavík]] === {{Sjá einnig|Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party6=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand6=[[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]] |votes6= 4805 |seats6=1 |sc6=-3 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=[[Björg Magnúsdóttir]] |votes4= 7436 |seats4=2 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Hildur Björnsdóttir]] |votes1=22930 |seats1=9 |sc1=+3 |party10=Góðan daginn (G) |color10= |cand10=Ingimar Þór Friðriksson |votes10=361 |seats10=0 |sc10= |party8=[[Flokkur fólksins]] (F) |cand8=[[Guðmundur Ingi Þóroddsson]] |votes8=2319 |seats8=0 |sc8=-1 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |cand7=[[Silja Sóley Birgisdóttir]] |votes7=2858 |seats7=1 |sc7=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=[[Ari Edwald]] |votes3=7912 |seats3=3 |sc3=+3 |party9=[[Píratar]] (P) |cand9=[[Kristinn Jón Ólafsson]] |votes9=1348 |seats9=0 |sc9=-3 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=[[Pétur Marteinsson]] |votes2=12737 |seats2=5 |sc2= |party5=[[Vinstrið]] (A) |color5=#023f38 |cand5=[[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] |votes5=6649 |seats5=2 |sc5=+2 |party11=Okkar borg (R) |color11= |cand11=Sigfús Aðalsteinsson |votes11=306 |seats11=0 |sc11= |invalid= 228 |blank= 1107 |electorate= 108518 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1GezyCpCDiiJfExtsKqq9i/34b9c4fb49dbfc38a7f2f2fbfaa574e8/Kosningask%C3%83_rsla_Reykjav%C3%83_kurborg_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar, hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn. Á síðustu mánuðum fyrir kosningar sýndu skoðanakannanir meira fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hafði fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meiri­hlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}</ref> Nokkur umræða átti sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem áður var oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út að hún hygði á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''Vinstrið''.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}</ref> Á síðustu vikum kosningabaráttunnar jókst fylgi Sjálfstæðisflokksins verulega í skoðananakönnunum og það skilaði sér í kosningunum þar sem flokkurinn náði sinni bestu niðurstöðu í Reykjavík í 16 ár sem skilaði honum níu fulltrúum í borgarstjórn. Fimm flokka meirihlutinn kolféll þar sem Samflykingin stóð í stað en Píratar og Flokkur fólksins misstu alla sína fulltrúa. Miðflokkurinn fékk bestu útkomu sem hann hefur náð í borgarstjórn með þrjá fulltrúa kjörna. [[Hildur Björnsdóttir]], oddviti Sjálfstæðisflokks, var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun og hafði kost á því að mynda tveggja flokka meirihluta með Miðflokki eða þriggja flokka með Viðreisn og Framsóknarflokki. Síðari kosturinn varð ofan á en tilkynnt var um myndun slíks meirihluta á blaðamannafundi í [[Viðey]] 27. maí. Hildur verður [[Borgarstjóri Reykjavíkur|borgarstjóri]], [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknarflokks, verður formaður borgarráðs en [[Björg Magnúsdóttir]], oddviti Viðreisnar verður forseti borgarstjórnar. Eftir eitt ár er fyrihugað að Einar og Björg skipti á embættum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-27-sjalfstaedisflokkur-vidreisn-og-framsokn-mynda-meirihluta-476458|titill=Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Framsókn mynda meirihluta|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref> ===[[Kópavogur]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand4=Orri Hlöðversson |votes4=2116 |seats4=1 |sc4=-1 |party5=[[Viðreisn]] (C) |cand5=María Ellen Steingrímsdóttir |votes5=2068 |seats5=1 |sc5= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Ásdís Kristjánsdóttir]] |votes1=9359 |seats1=6 |sc1=+2 |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |cand7=Markús Candi |votes7=344 |seats7=0 |sc7= |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Einar Jóhannes Guðnason |votes3=2148 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Jónas Már Torfason |votes2=3869 |seats2=2 |sc2=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn og óháð]] (V) |cand6=Anna Sigríður Hafliðadóttir |votes6=563 |seats6=0 |sc6= |invalid=129 |blank=355 |electorate=30924 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7kB6LkehC6ApsBYRigQmPY/6c7059beafd90094721521f8288ff866/Kosningask%C3%83_rsla_K%C3%83_pavogsb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sitjandi meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli. Sjálfstæðisflokkurinn fékk sína bestu niðurstöðu í sögu bæjarins og hreinan meirihluta í bæjarstjórn í fyrsta skiptið. ===[[Hafnarfjörður]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=[[Valdimar Víðisson]] |votes2=3752 |seats2=3 |sc2=+1 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Karólína Helga Símonardóttir |votes4=2204 |seats4=2 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Orri Björnsson]] |votes1=4286 |seats1=3 |sc1=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Einar Geir Þorsteinsson |votes5=1768 |seats5=1 |sc5=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=[[Guðmundur Árni Stefánsson]] |votes3=2755 |seats3=2 |sc3=-2 |party6=[[Vinstrið]] (A) |color6=#023f38 |cand6=Ester Bíbí Ásgeirsdóttir |votes6=684 |seats6=0 |sc6= |invalid= 63 |blank= 280 |electorate= 24582 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4sgH2siCrolk82pPfGGIUN/a713e6cc9e3d0bf9e25daf3b456457ca/Kosningask%C3%83_rsla_Hafnarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli en báðir flokkar fengu nú þrjá fulltrúa kjörna. Sjálfstæðisflokkur missti þannig einn fulltrúa en Framsóknarflokkur fékk einum fleiri en síðast. Viðræður hófust milli meirihlutaflokkanna um áframhaldandi samstarf, en þeim var slitið og ásakanir um trúnaðarbrest Framsóknarmanna komu fram frá talsmönnum Sjálfstæðisflokks, Samfylkingar og Viðreisnar þar sem Valdimar Víðisson, oddviti Framsóknarmanna, var sakaður um að hafa átt í meirihlutaviðræðum við bæði Sjálfstæðisflokkinn annars vegar og Samfylkingu og Viðreisn hins vegar á sama tíma. Á endanum varð úr að Sjálfstæðisflokkur, Samfylking og Viðreisn mynduðu nýjan meirihluta.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/05/25/hafa_nad_samkomulagi_um_meirihluta_i_hafnarfirdi/|titill=Hafa náð samkomulagi um meirihluta í Hafnarfirði|útgefandi=Mbl.is|mánuður=25. maí|ár=2026}}</ref> Vegna fylgistaps Samfylkingar lýsti Guðmundur Árni Stefánsson því yfir eftir að fyrstu tölur voru birtar að hann tæki persónulega ábyrgð á niðurstöðunni og tilkynnti síðar að hann myndi ekki taka sæti í bæjarstjórn og að hann myndi einnig víkja úr embætti varaformanns Samfylkingarinnar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262885678d/gud-mundur-arni-haettir-i-politik-eg-er-enginn-modsudumadur-|titill=Guð­mundur Árni hættir í pólitík: „Ég er enginn moðsuðumaður“|útgefandi=Vísir.is|mánuður=18. maí|ár=2026}}</ref> ===[[Garðabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=[[Hlynur Bæringsson]] |votes3=1024 |seats3=1 |sc3= |party6=[[Viðreisn]] (C) |cand6=Guðlaugur Kristmundsson |votes6=721 |seats6=0 |sc6=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Almar Guðmundsson]] |votes1=6644 |seats1=8 |sc1=+1 |party4=[[Garðabæjarlistinn]] (G) |color4=#ffc103 |cand4=Þorbjörg Þorvaldsdóttir |votes4=988 |seats4=1 |sc4=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=[[Lárus Guðmundsson]] |votes5=762 |seats5=0 |sc5= |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Kjartan Atli Kjartansson |votes2=1323 |seats2=1 |sc2=+1 |invalid= 34 |blank= 130 |electorate= 15724 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2IQECokxMyCuaVuzGM93aS/a946ec3b0b9b13db8ed427a8eaf5c76d/Kosningask%C3%83_rsla_Gar%C3%83_ab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sjálfstæðisflokkurinn hefur haft hreinan meirihluta í bæjarstjórn Garðabæjar frá því að bærinn fékk kaupstaðarréttindi og ekki varð breyting á því nú. ===[[Mosfellsbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Sævar Birgisson |votes2=1453 |seats2=2 |sc2=-2 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Gylfi Þór Þorsteinsson |votes4= 708 |seats4=1 |sc4= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Hilmar Gunnarsson |votes1=2949 |seats1=5 |sc1=+1 |party5=[[Vinir Mosfellsbæjar]] (L) |color5=#ffff01 |cand5=Árni Jónsson |votes5=595 |seats5=1 |sc5= |party7=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand7=[[Sveinn Óskar Sigurðsson]] |votes7=517 |seats7=1 |sc7=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Ólafur Ingi Óskarsson |votes3= 764 |seats3=1 |sc3= |invalid= 23 |blank= 84 |electorate= 10382 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/45SzEWKAwz9dPT9In2Niux/49779dd85d43b0b9a864d3e9de76a99f/Kosningask%C3%83_rsla_Mosfellsb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Seltjarnarnes]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Þór Sigurgeirsson |votes1=1401 |seats1=4 |sc1= |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Skafti Harðarson |votes3=392 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Samfylkingin|Samfylking]], [[Viðreisn]] og óháðir (S) |cand2=Kristinn Ólafsson |votes2=906 |seats2=2 |sc2=-1 |invalid=8 |blank=36 |electorate=3541 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6YjZq6pegyT91djHnMp3Bk/e5ef90e1bf83977f5e32280fff645ef4/Kosningask%C3%83_rsla_Seltjarnarnesb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Kjósarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Íbúar í Kjós (A) |cand1=Jóhanna Hreinsdóttir |votes1= |seats1=5 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ==Suðurnes== ===[[Reykjanesbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Halldóra Fríða Þorvaldsdóttir |votes2=2254 |seats2=3 |sc2=- |party5=[[Viðreisn]] (C) |cand5=Arnar Páll Guðmundsson |votes5=453 |seats5=0 |sc5=- |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Vilhjálmur Árnason (stjórnmálamaður)|Vilhjálmur Árnason]] |votes1=3380 |seats1=5 |sc1=+2 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Gunnlaugur Kárason |votes4=965 |seats4=1 |sc4=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Guðný Birna Guðjónsdóttir |votes3=1577 |seats3=2 |sc3=-1 |invalid=42 |blank=149 |electorate=17087 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5kpQA3cUa7gQdUOFRDe1x8/86d9d65e79cba2e2b83a89d02abc693e/Kosningask%C3%83_rsla_Reykjanesb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Suðurnesjabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand3=Anton Kristinn Guðmundsson |votes3=439 |seats3=2 |sc3= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og óháðir]] (D) |cand2=Haukur Andreasson |votes2=495 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Daði Bergþórsson |votes4=351 |seats4=2 |sc4=+2 |party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand1=Svavar Grétarsson |votes1=663 |seats1=3 |sc1=+1 |invalid= 14 |blank= 40 |electorate= 3151 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2i7MtyRkuWKvB8dLZ4jYyM/03cf584a6e26cc276072ac8638635cf3/Kosningask%C3%83_rsla_Su%C3%83_urnesjab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Vogar]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=Fyrir samfélagið (A) |cand2=Gunnar J. Helgason |votes2=223 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Björg Ásta Þórðardóttir |votes1=333 |seats1=3 |sc1= |party3=Framboðsfélag E-listans (E) |color3= |cand3=Birgir Örn Ólafsson |votes3=172 |seats3=1 |sc3=-2 |party4=Framfarafélag L-listans (L) |color4= |cand4=Kristinn Björgvinsson |votes4=125 |seats4=1 |sc4= |invalid=4 |blank=18 |electorate=1475 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IqoucNRoLWPeBdgDGgoow/4d2892d3ed712bff152bb55c3279fd1c/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Vogar_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grindavík]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand1=Ásrún Helga Kristinsdóttir |votes1=367 |seats1=3 |sc1=+2 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Guðbjörg Eyjólfsdóttir |votes2=351 |seats2=3 |sc2=+1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Magnús Már Jakobsson |votes3=119 |seats3=1 |sc3=-2 |invalid=1 |blank=4 |electorate=1117 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1nEBRjgkRTohxy3O8QAddA/a2c38439d978142df105f72f7fb97964/Kosningask%C3%83_rsla_Grindav%C3%83_kurb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ==Vesturland== ===[[Akranes]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og frjálsir]] (B) |cand2=Ragnar Baldvin Sæmundsson |votes2= 1006 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Jón Guðni Guðmundsson |votes4=454 |seats4=1 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Líf Lárusdóttur |votes1= 1431 |seats1=3 |sc1= |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Hrafn Ágúst Björnsson |votes5=414 |seats5=1 |sc5=+1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Sigurður Vopni Vatnsdal |votes3=949 |seats3=2 |sc3=-1 |invalid= 18 |blank= 118 |electorate= 6292 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4UFP5OsTzw55vpIszPxi8o/6e7c0b978986f42387c531309da0f600/Kosningask%C3%83_rsla_Akraneskaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Borgarbyggð]] og [[Skorradalshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Davíð Sigurðsson |votes2=527 |seats2=2 |sc2=-3 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Sigurður Guðmundsson |votes1=608 |seats1=3 |sc1=+1 |party3=Borgarbyggðarlistinn (A) |color3=#fc7d14 |cand3=Jovana Pavlović |votes3=488 |seats3=2 |sc3=+1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)]] (M) |cand4=Haukur Þór Hauksson |votes4=455 |seats4=2 |sc4=+2 |invalid= 8 |blank= 66 |electorate=3140 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3B5Tm6Ey8X936pK0iTZ1v7/556b16f9099e7d265f7e3883eab006fb/Kosningask%C3%83_rsla_Sameina%C3%83__sveitarf%C3%83_lag_Borgarbygg%C3%83_ar_og_Skorradalshrepps_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Sameining Borgarbyggðar og Skorradalshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í september 2025 og tekur gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga. Framsóknarflokkur hafði haft hreinan meirihluta í Borgarbyggð sem féll nú. ===[[Snæfellsbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Auður Kjartansdóttir |votes1= |seats1=7 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ===[[Sveitarfélagið Stykkishólmur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Listi framfarasinna (H) | cand1 = Björn Ásgeir Sumarliðason | votes1 = 461 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = Íbúalistinn (Í) | cand2 = Sigurður Grétar Jónasson | votes2 = 305 | seats2 = 3 | sc2 = | invalid = 26 | blank = 9 | electorate = 989 | source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/38HNQXPsT5uTzW3DqCeded/6df539a615ac3cff0ca98884fc433d2d/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Stykkish%C3%83_lmur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grundarfjarðarbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand1=Fannar Þór Þorfinnsson |votes1=253 |seats1=4 |sc1=+4 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Jósef Kjartansson |votes2=199 |seats2=3 |sc2=-1 |invalid= 4 |blank= 15 |electorate= 639 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5PdbHlb2p0keB1e6tNlXBE/46182039f58f6caa5ea0de758732e9f9/Kosningask%C3%83_rsla_Grundarfjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hvalfjarðarsveit]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Samhent sveit (A) | cand1 = Haraldur Benediktsson | votes1 = 336 | seats1 = 5 | sc1 = | party2 = Íbúahreyfingin (Í) | cand2 = Þóra Margrét Júlíusdóttir | votes2 = 150 | seats2 = 2 | sc2 = | invalid = 4 | blank = 17 | electorate = 657 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/73S4a5w3d4hyPNHLU2MagF/2a73003d3e3e08cae80f6f940cebeaf6/Kosningask%C3%83_rsla_Hvalfjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Dalabyggð]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Ingibjörg Þóranna Steinudóttir || 248 || 84,6 |- | Guðbrandur Tumi Gíslason || 238 || 81,6 |- | Ingveldur Guðmundsdóttir || 228 || 77,8 |- | Skjöldur Orri Skjaldarson || 222 || 75,8 |- | Guðlaug Kristinsdóttir || 192 || 65,5 |- | Sindri Geir Sigurðsson || 142 || 48,5 |- | Bjarnheiður Jóhannsdóttir || 107 || 36,5 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 293 || 98,7 |- | Auð atkvæði || 4 || 1,3 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''297''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''534'' || ''55,6'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/753hfHNdbqNC0ITPKNuzzk/a2b7d89013e071caf77c85cbd7fdc6ef/Kosningask%C3%83_rsla_Dalabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 534 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan fjóra sem skoruðust undan því. ===[[Eyja- og Miklaholtshreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Guðbjörg Gunnarsdóttir || 37 || 60,7 |- | Eggert Kjartansson || 31 || 50,8 |- | Veronika G. Sigurvinsdóttir || 29 || 47,5 |- | Þröstur Aðalbjarnarson || 29 || 47,5 |- | Sigurbjörg Ottesen || 29 || 47,5 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 61 || 95,3 |- | Auð atkvæði || 2 || 3,1 |- | Ógild atkvæði || 1 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''64''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''83'' || ''77,1'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/xcDcqGrDwN6qnvNvaAvk0/c1816a3c75e4dd71b2b69343a3c94a4e/Kosningask%C3%83_rsla_Eyja-_og_Miklaholtshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 83 og voru þeir allir í kjöri. ==Vestfirðir== ===[[Ísafjarðarbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] og óháðir (B) |cand1=Kristján Þór Kristjánsson |votes1=698 |seats1=4 |sc1=+1 |party2=[[Viðreisn]] (C) |cand2=Gylfi Ólafsson |votes2=326 |seats2=1 |sc2=+1 |party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand3=Jónas Þór Birgisson |votes3=521 |seats3=2 |sc3=- |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Sævar Óli Hjörvarsson |votes4=91 |seats4=0 |sc4=- |party5=[[Samfylkingin]] |cand5=Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir |votes5=400 |seats5=2 |sc5=- |invalid=16 |blank=38 |electorate=2987 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7EEup3fpklwbxG5fiX3uhD/aa9e07dca03960bf0d087dd471f0f24c/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_safjar%C3%83_arb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vesturbyggð]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Ný sýn (N) | cand1 = Þórkatla Soffía Ólafsdóttir | votes1 = 375 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = Sterkari Vesturbyggð (V) | cand2 = Hlynur Ársælsson | votes2 = 262 | seats2 = 3 | sc2 = +3 | invalid = 4 | blank = 25 | electorate = 1099 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5heby6RPcXouENYNI6Tn73/fe080bd32e29b4a9b09c49bdca1e78e9/Kosningask%C3%83_rsla_Vesturbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Bolungarvík]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Máttur meyja og manna (K) | cand1 = Guðfinnur Ragnar Jóhannsson | votes1 = 336 | seats1 = 3 | sc1 = -1 | party2 = Betri Bolungarvík (O) | cand2 = Kristján Jón Guðmundsson | votes2 = 247 | seats2 = 4 | sc2 = +4 | invalid = 2 | blank = 9 | electorate = 774 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/791kRqZQ3HIJzfbp1FDTu2/c3b2644fe63c64057b139a32ce9d89ae/Kosningask%C3%83_rsla_Bolungarv%C3%83_kurkaupsta%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Strandabyggð]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party2 = [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarmenn og óháðir]] (B) | cand2 = Sigurbjörn Rafn Úlfarsson | votes2 = 74 | seats2 = 1 | sc2 = +1 | party1 = Vegvísir (G) | cand1 = Hrafnhildur Þorsteinsdóttir | votes1 = 141 | seats1 = 3 | sc1 = +3 | party3 = Strandabandalagið (T) | cand3 = Þorgeir Pálsson | votes3 = 69 | seats3 = 1 | sc3 = -2 | invalid = 2 | blank = 15 | electorate = 351 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3jOGt1UJ1d3g5UJzWM3ZpT/9f8b8e014b1f969ab3d30f7e76415650/Kosningask%C3%83_rsla_Strandabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Reykhólahreppur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Raddir okkar allra (R) | cand1 = Árný Huld Haraldsdóttir | votes1 = 113 | seats1 = 4 | sc1 = | party2 = [[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) | cand2 = Hrefna Jónsdóttir | votes2 = 45 | seats2 = 1 | sc2 = | invalid = 4 | blank = 4 | electorate = 196 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7faoDnWYK1IXMQKLrsU4s2/a3450672c075a425bcf96ae3d6a54dfd/Kosningask%C3%83_rsla_Reykh%C3%83_lahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Súðavíkurhreppur]]=== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party2 = Fjarðarlistinn (A) | cand2 = Kristján Rúnar Kristjánsson | votes2 = 53 | seats2 = 2 | sc2 = | party1 = Framtíðarlistinn (E) | cand1 = Kjartan Geir Karlsson | votes1 = 91 | seats1 = 3 | sc1 = | invalid = 0 | blank = 1 | electorate = 176 | source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4bKEAo55l4xEcYvLOtE8Or/28b211b86b01356a7ffd4d60c78a7e1d/Kosningask%C3%83_rsla_S%C3%83%C2%BA%C3%83_av%C3%83_kurhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Kaldrananeshreppur]] og [[Árneshreppur]]=== Sameining Kaldrananeshrepps og Árneshrepps var samþykkt í báðum sveitarfélögum í íbúakosningum í mars 2026 og átti að taka gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna en framkvæmd íbúakosninganna var kærð til innviðaráðuneytisins sem úrskurðaði sameiningarkosninguna ógilda. Sveitarstjórnarkosningar fara því fram í sitt hvoru lagi í hreppunum en síðan þarf að endurtaka sameiningarkosninguna.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-kosid-i-tvennu-lagi-a-strondum-thratt-fyrir-sameiningu-472418|titill=Kosið í tvennu lagi á Ströndum þrátt fyrir sameiningu|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-15-kosningar-um-sameiningu-a-strondum-ogildar-475150|titill=Kosninar um sameiningu á Ströndum ógildar|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. maí|ár=2026}}</ref> ====[[Kaldrananeshreppur]]==== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Finnur Ólafsson || 50 || 89,3 |- | Halldór Logi Friðgeirsson || 42 || 75,0 |- | Isabella B. Petersen || 36 || 64,3 |- | Hildur Aradóttir || 31 || 55,4 |- | Mikaer Rafn L. Steingrímsson || 29 || 51,8 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 56 || 100,0 |- | Auð atkvæði || 0 || 0,0 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''56''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''92'' || ''60,9'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3mfZXwVvghx1yZZRsDnUcF/2a0986e9e03126229f0913e0665393d4/Kosningask%C3%83_rsla_Kaldrananeshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Í Kaldrananeshreppi barst ekkert framboð og því fór fram óbundin kosning. ====[[Árneshreppur]]==== {{Kosningaúrslit | dsv = y | candtitle = Oddviti | party1 = Framtíð Árneshrepps (Á) | cand1 = Sigrún Sverrisdóttir | votes1 = 31 | seats1 = 3 | sc1 = | party2 = Sólstöður (S) | cand2 = Arnibjörn Bernharðsson | votes2 = 22 | seats2 = 2 | sc2 = | invalid = 0 | blank = 1 | electorate = 57 | source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/IvgH9W9O4me08xi2BH4Za/6d31e47a5fdb4498adb53e43f33d4ebf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_rneshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} Í Árneshreppi fór fram listakosning í fyrsta sinn síðan 1958.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/04/23/arneshreppur_listakosning_i_fyrsta_sinn_fra_1958/|titill=Árneshreppur: Listakosning í fyrsta sinn frá 1958|útgefandi=Mbl.is|mánuður=23. apríl|ár=2026}}</ref> ==Norðurland vestra== ===[[Skagafjörður (sveitarfélag)|Skagafjörður]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Einar Eðvald Einarsson |votes3=571 |seats3=2 |sc3=-1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Magnús Barðdal |votes2=767 |seats2=3 |sc2=+1 |party1=[[Byggðalistinn]] (L) |color1=black |cand1=Eyþór Fannar Sveinsson |votes1=839 |seats1=3 |sc1=+1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Högni Elfar Gylfason |votes4=319 |seats4=1 |sc4=+1 |invalid=5 |blank=58 |electorate=3294 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ZmkAGS5wD6p9Rb02b8hwL/75d429f1db9455bafb58f79c4b7305ec/Kosningask%C3%83_rsla_Skagafj%C3%83_r%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Húnabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=Öll saman (A) |cand3=Jón Gíslason |votes3=135 |seats3=1 |sc3=+1 |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand2=Grímur Rúnar Lárusson |votes2=298 |seats2=3 |sc2=- |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Guðmundur Haukur Jakobsson |votes1=445 |seats1=5 |sc1=+1 |invalid= 2 |blank= 17 |electorate=1034 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5hLwSuZPR2cLOnbljtWlIv/580c589c440c667df2794e3ae25d6b78/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83%C2%BAnabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Húnaþing vestra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand1=Sigurður Líndal Þórisson |votes1=239 |seats1=2 |sc1=-1 |party3=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand3=Örn Arnarson |votes3=196 |seats3=2 |sc3=0 |party2=Nýtt afl í Húnaþingi vestra (N) |cand2=Viktor Ingi Jónsson |votes2=264 |seats2=3 |sc2=+1 |blank=12 |invalid=2 |electorate=963 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1Ma8klajiKk7EhG6yl0Q0s/2bf2926d013b82294eff41704e100533/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83%C2%BAna%C3%83_ing_vestra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Skagaströnd]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og óháðir]] (B) |cand3=Eydís Inga Sigurjónsdóttir |votes3=51 |seats3=1 |sc3= |party2=Fyrir Skagaströnd (K) |cand2=Vigdís Elva Þorgeirsdóttir |votes2=122 |seats2=2 |sc2= |party1=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand1=Ragnheiður Erla Stefánsdóttir |votes1=132 |seats1=2 |sc1= |blank=3 |invalid=2 |electorate=352 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/38KsxVOPhKHaP4C6IJbYY/4a0f084de12f73006cf99decd53c2977/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Skagastr%C3%83_nd_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ==Norðurland eystra== ===[[Akureyri]]=== {{Sjá einnig|Bæjarstjórnarkosningar á Akureyri}} {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party7=Akureyrarlistinn (A) |colour7=#0176d3 |cand7=Þórhallur Jónsson |votes7=774 |seats7=1 |sc7=+1 |party4=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand4=Sunna Hlín Jóhannesdóttir |votes4=1552 |seats4=2 |sc4= |party8=[[Viðreisn]] (C) |cand8=Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir |votes8=615 |seats8=0 |sc8= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=[[Berglind Ósk Guðmundsdóttir]] |votes1=1992 |seats1=2 |sc1= |party2=[[Bæjarlisti Akureyrar|L-listinn, Bæjarlisti Akureyrar]] (L) |color2=#f36f21 |cand2=Óðinn Svan Óðinsson |votes2=1976 |seats2=2 |sc2=-1 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand5=Hlynur Jóhannsson |votes5=829 |seats5=1 |sc5= |party3=[[Samfylkingin]] (S) |cand3=Sindri S. Kristjánsson |votes3=1709 |seats3=2 |sc3=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |cand6=Jana Salóme Ingibjargar Jósepsdóttir |votes6=810 |seats6=1 |sc6= |invalid=25 |blank=275 |electorate=15546 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7IeQ931dM2Gc9kNrqFI3sR/3083f9c5705db904b0d383214acc0acc/Kosningask%C3%83_rsla_Akureyrarb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Norðurþing]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Eysteinn Heiðar Kristjánsson |votes3=298 |seats3=2 |sc3=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Helena Eydís Ingólfsdóttir |votes1=334 |seats1=2 |sc1= |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Listi samfélagsins]] (M) |cand4=Rúnar Traustason |votes4=251 |seats4=1 |sc4= |party5=Óskalistinn (Ó) |cand5=Ómar Gunnarsson |votes5=228 |seats5=1 |sc5=+1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |cand2=Kjartan Páll Þórarinsson |votes2=306 |seats2=2 |sc2=+1 |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V-listi velferðar]] (V) |cand6=Aldey Unnar Traustadóttir |votes6=225 |seats6=1 |sc6=-1 |blank=41 |invalid=4 |electorate=2342 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7gPAkZ38Iu3Z4Rimg8q9xR/2ca5c72a5e3b96fd347d2cd9975ad3e6/Kosningask%C3%83_rsla_Nor%C3%83_ur%C3%83_ing_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Fjallabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Tómas Atli Einarsson |votes1=420 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=H-listinn (H) |cand2=Helgi Jóhannsson |votes2=394 |seats2=2 |sc2= |party3=[[Samfylkingin|Jafnaðarmannafélag Fjallabyggðar og óháðir]] (S) |cand3=Jóhann K. Jóhannsson |votes3=363 |seats3=2 |sc3=+2 |blank=21 |invalid=4 |electorate=1555 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3ISr8784fqyIDCdsXMUprk/e2691c6228238a30173372a27a5491ef/Kosningask%C3%83_rsla_Fjallabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Dalvíkurbyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=Byggðalistinn (A) |cand4=Börkur Þór Ottósson |votes4=134 |seats4=1 |sc4=+1 |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand3=Monika Margrét Stefánsdóttir |votes3=165 |seats3=1 |sc3=-1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Benedikt Snær Magnússon |votes2=257 |seats2=2 |sc2= |party1=Dalvíkurbyggð (K) |cand1=Helgi Einarsson |votes1=512 |seats1=3 |sc1= |blank=27 |invalid=8 |electorate=1475 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2d7dMKHEuTxgVzLOybqfao/b5432f82e63a86771e2d88a33f7d299b/Kosningask%C3%83_rsla_Dalv%C3%83_kurbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Þingeyjarsveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Ábyrgð (Á) |cand1=Knútur Emil Jónasson |votes1=390 |seats1=4 |sc1= |party3=N listinn (N) |cand3=Eyþór Kári Ingólfsson |votes3=172 |seats3=1 |sc3= |party2=Framfarir (L) |cand2=Hallgrímur Páll Leifsson |votes2=232 |seats2=2 |sc2= |blank=23 |invalid=1 |electorate=1115 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6NIyFrDhogQJCjWDjdoEMn/de5d20ab3f81e8be55beda2b6706f2c8/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_ingeyjarsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Eyjafjarðarsveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=F-listinn (F) |cand1=Hermann Ingi Gunnarsson |votes1=418 |seats1=5 |sc1= |party2=K-listinn (K) |cand2=Guðmundur Sigurbjörn Óskarsson |votes2=249 |seats2=2 |sc2= |blank=11 |invalid= 1 |electorate=907 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5GSNVMtV5bIIU3UmY6pNFv/ee4d524dca9111de1edf5da00a2613e6/Kosningask%C3%83_rsla_Eyjafjar%C3%83_arsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hörgársveit]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] |cand2=Árni Rúnar Örvarsson |votes2=174 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=Gróska (G) |cand1=Sunna María Jónasdóttir |votes1=241 |seats1=2 |sc1=-1 |party3=Hörgársveit (H) |cand3=Bjarki Brynjólfsson |votes3=89 |seats3=1 |sc3=-1 |blank=4 |invalid=4 |electorate=715 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4Dcq2JZbSXWCGtHQjjRENM/b778ab9b5eb34365b46adbd47f981573/Kosningask%C3%83_rsla_H%C3%83_rg%C3%83_rsveit_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Langanesbyggð]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Mateusz Swierczewski || 118 || 46,1 |- | Jóhann Hafberg Jónasson || 115 || 44,9 |- | Júlíus Þröstur Sigurbjartsson || 103 || 40,2 |- | Christina Elisabeth Merkel || 93 || 36,3 |- | Ólína Ingibjörg Jóhannesdóttir || 91 || 35,5 |- | Sigurður Ragnar Kristinsson || 91 || 35,5 |- | Sigurður Þór Guðmundsson || 83 || 32,4 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 256 || 97,3 |- | Auð atkvæði || 4 || 1,5 |- | Ógild atkvæði || 3 || 1,1 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''263''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''454'' || ''57,9'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2dGaCNbvWtt3LiMKWguO9h/e515f3e667b003e3098787c026da2bf6/Kosningask%C3%83_rsla_Langanesbygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 454 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því. ===[[Svalbarðsstrandarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=Strönd til framtíðar (H) |cand2=Ólafur Rúnar Ólafsson |votes2=100 |seats2=2 |sc2= |party3=Samstaða (S) |cand3=Sigríður Ingibjörg Stefánsdóttir |votes3=67 |seats3=1 |sc3= |party1=Ströndungur (Ö) |cand1=Bjarni Þór Guðmundsson |votes1=121 |seats1=2 |sc1= |blank=4 |invalid=3 |electorate=377 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3Ft1L0cliutuhEueStyVLP/4d11dee3c087464bd119d4a749d1812e/Kosningask%C3%83_rsla_Svalbar%C3%83_sstrandarhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grýtubakkahreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Gísli Gunnar Oddgeirsson || 164 || 84,5 |- | Þorgeir Rúnar Finnsson || 135 || 69,6 |- | Inga María Sigurbjörnsdóttir || 129 || 66,5 |- | Árni Páll Jóhannsson || 74 || 38,1 |- | Ingólfur Kr. Ásgeirsson || 71 || 36,6 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 194 || 99,5 |- | Auð atkvæði || 1 || 0,5 |- | Ógild atkvæði || 0 || 0,0 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''195''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''281'' || ''69,4'' |- | colspan=3 | Heimild [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3fUaaCn0VnroiRxj4RNh9z/16626462cac4912507583288aed6e56b/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_tubakkahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 281 og voru þeir allir í kjöri. ===[[Tjörneshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Tjörneslistinn (T) |cand1=Aðalsteinn Jóhannes Halldórsson |votes1= |seats1=5 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Fimm efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ==Austurland== ===[[Fjarðabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party4=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B) |cand4=Þuríður Lillý Sigurðardóttir |votes4=505 |seats4=2 |sc4=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkur]] (D) |cand1=Ragnar Sigurðsson |votes1=749 |seats1=3 |sc1=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkur]] (M) |cand3=Hrafn Bjarnason |votes3=618 |seats3=2 |sc3=+2 |party2=[[Samfylkingin|Samfylking og annað félagshyggjufólk]] (S) |cand2=Stefán Þór Eysteinsson |votes2=707 |seats2=2 |sc2=+2 |blank=57 |invalid=3 |electorate=3972 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/XjfIo9KErDjMp53HqvCUv/29c8261f85bd90420cc4df440e240bcf/Kosningask%C3%83_rsla_Fjar%C3%83_abygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Múlaþing]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Jónína Brynjólfsdóttir |votes2=619 |seats2=3 |sc2= |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Berglind Harpa Svavarsdóttir |votes1=773 |seats1=4 |sc1=+1 |party5=Austurlistinn/Viðreisn Múlaþingi (L) |cand5=Hólmfríður Rut Einarsdóttir |votes5=287 |seats5=1 |sc5=-1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand4=Lárus Bjarnason |votes4=378 |seats4=1 |sc4= |party3=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|VG og óháð]] (V) |cand3=Ásrún Mjöll Stefánsdóttir |votes3=498 |seats3=2 |sc3= |blank=65 |invalid=10 |electorate=3951 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1oxKrQXLIzGhDXvIv2tV9C/b020ff0179ffeb940c06bf14e25c66b1/Kosningask%C3%83_rsla_M%C3%83%C2%BAla%C3%83_ing_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vopnafjarðarhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Sterk Stoð (O) |cand1=Íris Edda Jónsdóttir |votes1= |seats1=7 |sc1= |blank= |invalid= |electorate= }} Einungis kom fram einn framboðslisti. Sjö efstu menn hans voru því sjálfkjörnir í sveitarstjórn. ===[[Fljótsdalshreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Halla Auðunardóttir || 58 || 90,6 |- | Guðni Jónsson || 47 || 73,4 |- | Þórhallur Jóhannsson || 30 || 46,9 |- | Lárus Heiðarsson || 28 || 43,8 |- | Helga Eyjólfsdóttir || 27 || 42,2 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 64 || 95,1 |- | Auð og ógild atkvæði || 3 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''67''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''96'' || ''69,8'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3M04uFpF65gkqkhf9QfFjj/7eabf5f76515c02ccb8ff9936c584936/Kosningask%C3%83_rsla_Flj%C3%83_tsdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 96 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan þrjá sem sérstaklega höfðu skorast undan því. Tveir urðu jafnir í 5. og 6. sæti með 27 atkvæði og var þá notast við hlutkesti til að ákveða hvor yrði aðalmaður í sveitarstjórn. ==Suðurland== ===[[Sveitarfélagið Árborg]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |cand2=Matthías Bjarnason |votes2=1309 |seats2=2 |sc2= |party4=[[Viðreisn]] (C) |cand4=Heiðrún Kristmundsdóttir |votes4=481 |seats4=1 |sc4=+1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Bragi Bjarnason |votes1=3332 |seats1=6 |sc1= |party3=[[Samfylkingin|Samfylkingin og óháðir]] (S) |cand3=Sigurjón Vídalín Guðmundsson |votes3=1184 |seats3=2 |sc3= |blank=200 |invalid=23 |electorate=9562 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7D2MnRa2OGkECrpkKqQ5Rb/f0d21ac13bb0a8448b96ecbab52b5c37/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__%C3%83_rborg_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Vestmannaeyjabær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Eyþór Harðarson |votes1=1422 |seats1=5 |sc1=+1 |party3=Eyjalistinn (E) |cand3=Arndís María Kjartansdóttir |votes3=488 |seats3=2 |sc3= |party2=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand2=Jón Þór Guðjónsson |votes2=643 |seats2=2 |sc2=+2 |blank=84 |invalid=12 |electorate=3538 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/1pOUU6O25VhswCxuEELYVp/5795d77de3dba6bdc6557c1dffb52f46/Kosningask%C3%83_rsla_Vestmannaeyjab%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hveragerðisbær]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party3=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn]] (B) |cand3=Marta Rut Ólafsdóttir |votes3=295 |seats3=1 |sc3=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Ingimar Guðmundsson |votes1=869 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=Okkar Hveragerði (O) |cand2=Lárus Jónsson |votes2=559 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=[[Samfylkingin|Samfylking og óflokksbundin]] (S) |cand4=Birgitta Ragnarsdóttir |votes4=256 |seats4=1 |sc4=+1 |blank=5 |invalid=20 |electorate=2566 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/rgG3ismKxOuczpFzzqX7V/b955c15b767061f1e9f1d68ec1350c0f/Kosningask%C3%83_rsla_Hverager%C3%83_isb%C3%83_r_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Ölfus]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Samfylkingin|Samfylking og félagar]] (S) |cand2=Gunnsteinn R Ómarsson |votes2=474 |seats2=2 |sc2=+2 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand1=Grétar Ingi Erlendsson |votes1=1070 |seats1=5 |sc1=+1 |blank=25 |invalid=4 |electorate=2213 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6fXhSMWoGHozIvw0BjD2HM/83d58307f16e4f294bc5c7ac0f44bca7/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__%C3%83_lfus_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Sveitarfélagið Hornafjörður]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og stuðningsmenn]] (B) |cand1=Hjalti Þór Vignisson |votes1=623 |seats1=3 |sc1=+1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |cand2=Gauti Árnason |votes2=361 |seats2=2 |sc2=-1 |party4=Kex framboð (K) |cand4=Eyrún Fríða Árnadóttir |votes4=187 |seats4=1 |sc4=-1 |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |cand3=Reynir Ásgeirsson |votes3=219 |seats3=1 |sc3=+1 |blank=19 |invalid=12 |electorate=1922 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/2DaSbsMwIXmXCeBn98J87s/82bc5cb656df30153f254575bdbdc30c/Kosningask%C3%83_rsla_Sveitarf%C3%83_lagi%C3%83__Hornafj%C3%83_r%C3%83_ur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Rangárþing eystra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=[[Framsóknarflokkurinn|Framsókn og aðrir framfarasinnar]] (B) |cand2=Rafn Bergsson |votes2=320 |seats2=2 |sc2=-1 |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listinn og aðrir lýðræðissinnar]] (D) |cand1=Anton Kári Halldórsson |votes1=623 |seats1=4 |sc1=+1 |party3=N-listinn (N) |cand3=Tómas Birgir Magnússon |votes3=189 |seats3=1 |sc3=- |blank=9 |invalid=4 |electorate=1547 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6TesCmMtYVR7nBKyI5NWVt/3d2b6470db811dcb0d759505d67b4817/Kosningask%C3%83_rsla_Rang%C3%83_r%C3%83_ing_eystra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Rangárþing ytra]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Á-listinn (Á) |cand1=Eggert Valur Guðmundsson |votes1=575 |seats1=4 |sc1= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn|D-listi sjálfstæðismanna]] (D) |cand2=Ingvar Pétur Guðbjörnsson |votes2=545 |seats2=3 |sc2= |blank=36 |invalid=8 |electorate=1517 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/4VPSoCq584WakXQibi55jD/6980e05ea629e35d4ed7c24d9a3b86b2/Kosningask%C3%83_rsla_Rang%C3%83_r%C3%83_ing_ytra_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Bláskógabyggð]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=T listi (T) |cand1=Helgi Kjartansson |votes1=456 |seats1=5 |sc1= |party2=Þ listi (Þ) |cand2=Anna Greta Ólafsdóttir |votes2=210 |seats2=2 |sc2= |blank=13 |invalid=4 |electorate=990 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3lsH8RcfwiMeBjwbzneUAV/c26c1988f0e69f02c7e6eb60d67b5648/Kosningask%C3%83_rsla_Bl%C3%83_sk%C3%83_gabygg%C3%83__2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Hrunamannahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Jón Bjarnason |votes1=329 |seats1=3 |sc1= |party2=L-listinn (L) |cand2=Daði Geir Samúelsson |votes2=171 |seats2=2 |sc2= |blank=9 |invalid=3 |electorate=678 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/37vQ4P2rxlUGOUbNI7GY0m/47bc3e00649e040e754201eae0c46191/Kosningask%C3%83_rsla_Hrunamannahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Flóahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Framfaralistinn (I) |cand1=Árni Eiríksson |votes1=357 |seats1=4 |sc1= |party2=T listinn (T) |cand2=Almar Sigurðsson |votes2=108 |seats2=1 |sc2= |blank = 9 |invalid= 5 |electorate=568 |source = [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3xJJeONahD7MNonlZBBLxd/702a2b186c84a03ea895e61b37567041/Kosningask%C3%83_rsla_Fl%C3%83_ahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Mýrdalshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party2=A fyrir alla (A) |cand2=Anna Huld Óskarsdóttir |votes2=170 |seats2=2 |sc2= |party1=Samfélagið (Z) |cand1=Björn Þór Ólafsson |votes1=236 |seats1=3 |sc1= |blank=10 |invalid=1 |electorate=666 |source= [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/3OWnhVgmH01igyN6XnPQz7/89981f8bbe028a7fefa3e58501015814/Kosningask%C3%83_rsla_M%C3%83_rdalshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Uppbygging (E) |cand1=Gunnar Örn Marteinsson |votes1=179 |seats1=2 |sc1= |party2=Samvinnulistinn (L) |cand2=Haraldur Þór Jónsson |votes2=240 |seats2=3 |sc2= |blank=2 |invalid=3 |electorate=496 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/7fUbxxOllz45S15Gs9bdMh/cf9d457580ce05da6df6bb255b1baa14/Kosningask%C3%83_rsla_Skei%C3%83_a-_og_Gn%C3%83%C2%BApverjahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Skaftárhreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðismenn og óháðir]] (D) |cand1=Sveinn Hreiðar Jensson |votes1=199 |seats1=3 |sc1=+2 |party2=Öflugt samfélag (Ö) |cand2=Jóhannes Gissurarson |votes2=121 |seats2=2 |sc2=-2 |blank=6 |invalid=4 |electorate=454 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/F6YuCdSIZEcXTypE3Exx6/0b65367f42732585684739eae8deae88/Kosningask%C3%83_rsla_Skaft%C3%83_rhreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Grímsnes- og Grafningshreppur]]=== {{Kosningaúrslit |dsv=y |candtitle=Oddviti |party1=Framboðslisti um öflugt samfélag í vaxandi sveitarfélagi (A) |cand1=Guðmundur Finnbogason |votes1=309 |seats1=4 |sc1= |party2=Betri sveit - fyrir okkur öll (Ö) |cand2=Andrés Bertelsen |votes2=154 |seats2=1 |sc2= |blank=9 |invalid=1 |electorate=584 |source=[https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/5K1mcl6WEm6rxss1v0KOJ/a4c399a305358a50cad9e6c4a5b2e8b3/Kosningask%C3%83_rsla_Gr%C3%83_msnes-_og_Grafningshreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] }} ===[[Ásahreppur]]=== {| class="wikitable sortable" ! Fulltrúi !! Atkvæði !! % |- | Ísleifur Jónasson|| 86 || 68,8 |- | Helga Björg Helgadóttir || 86 || 68,8 |- | Kristín Hreinsdóttir || 72 || 57,6 |- | Gréta Vilborg Guðmundsdóttir || 47 || 37,6 |- | Emil Þórðarson || 46 || 36,8 |- ! colspan=3 | |- | Gild atkvæði || 125 || 98,4 |- | Ógild atkvæði || 0 || 1,6 |- | Auð atkvæði || 2 || 1,6 |- | '''Heildarfjöldi atkvæða''' || '''127''' || '''100,0''' |- | ''Kjörskrá og kjörsókn'' || ''224'' || ''56,7'' |- | colspan=3 | Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/79bwfPRXUwXCqmWze6knbP/757eece51fdd723c3d55af8b19f47dbf/Kosningask%C3%83_rsla_%C3%83_sahreppur_2026.pdf Kosningaskýrsla] |} Fram fór óbundin kosning. Á kjörskrá voru 224 og voru þeir allir í kjöri fyrir utan tvo sem sérstaklega höfðu skorast undan því. ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Sveitarstjórnarkosningar}} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi]] 9zp8h74hbuuh68535zicyqulpjp938n 10 180552 1966316 1861076 2026-06-07T09:56:24Z Snævar 16586 1966316 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{cite book| author = {{{автор|}}} | chapter = {{{часть|}}}| chapter-url = {{{ссылка часть|}}}| format = {{safesubst:#if: {{{Викитека|{{{викитека|}}}}}} | [[:s:{{{Викитека|{{{викитека}}}}}}|Wikisource]] }}| url = {{{ссылка|{{{url|}}}|}}} | title = {{{название|{{{заглавие|{{{title|}}}|}}}|}}} | orig-year = {{{оригинал|}}}| via = {{{ответственный|}}} | edition = {{{издание|}}} {{safesubst:#if:{{{тираж|}}}|{{nowrap|{{{тираж}}} экз}}|}} |location= {{{город|{{{место|}}}|}}} |date = {{safesubst:<noinclude />#invoke:month translator|month_xlate|{{{год|{{{year|{{{date|}}}|}}}|}}}}} |publisher= {{{издательство|}}} |at= {{{страницы как есть|}}} |volume= {{safesubst:if empty|{{{volume|}}}|{{{том|}}}|{{{том как есть|}}}}} |issue = {{{выпуск|}}}| pages = {{safesubst:if empty|{{{страницы|}}}|{{{pages|}}}|{{{seite|}}}}}| page = {{{страница|{{{page|}}}|}}} | series = {{{серия|}}} | isbn = {{{isbn|}}}| ref = {{{ref|}}}}}</includeonly><noinclude>{{documentation|content=Rússneskt bóka heimilda snið}}[[Flokkur:Snið:Heimildasnið]]</noinclude> n8tsxv6vmg96x4j9eqoxitm8x0kref4 0 183701 1966276 1965435 2026-06-06T19:28:04Z Leikstjórinn 74989 1966276 wikitext text/x-wiki Í [[Alþingiskosningar 2024|Alþingiskosningunum 30. nóvember 2024]] náðu eftirfarandi þingmenn kjöri: {| class="wikitable" ! colspan="3" |[[Reykjavíkurkjördæmi norður]] ! colspan="3" |[[Reykjavíkurkjördæmi suður]] ! colspan="3" |[[Suðvesturkjördæmi]] |- !Nr. !Þingmaður !<span title="Útkomutala">Útk.</span> !Nr. !Þingmaður !<span title="Útkomutala">Útk.</span> !Nr. !Þingmaður !<span title="Útkomutala">Útk.</span> |- |1. |[[Kristrún Frostadóttir]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right"|9.653,00 |1. |[[Jóhann Páll Jóhannsson]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |8.541,00 |1. |[[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]] {{LB|D}} {{ref|c|[c]}} | style="font-size:85%; text-align:right" |14.997,00 |- |2. |[[Guðlaugur Þór Þórðarson]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:right" |6.459,00 |2. |[[Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |6.581,00 |2. |[[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |12.829,00 |- |3. |[[Hanna Katrín Friðriksson]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |6.043,00 |3. |[[Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir]] {{LB|D}} {{ref|g|[g]}} | style="font-size:85%; text-align:right" | 6.553,00 |3. |[[Alma Möller]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |12.324,00 |- |4. |[[Þórður Snær Júlíusson]] {{LB|S}} {{ref|a|[a]}} | style="font-size:85%; text-align:right" |4.826,50 |4. |[[Inga Sæland]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:right" |5.022,00 |4. |[[Bergþór Ólason]] {{LB|M}} | style="font-size:85%; text-align:right" |7.689,00 |- |5. |[[Ragnar Þór Ingólfsson]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:right" | 4.400,00 |5. |[[Ragna Sigurðardóttir (f. 1992)|Ragna Sigurðardóttir]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |4.270,50 |5. |[[Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir]] {{LB|D}} {{ref|f|[f]}} | style="font-size:85%; text-align:right" |7.498,50 |- |6. |[[Sigríður Andersen|Sigríður Á. Andersen]] {{LB|M}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.284,00 |6. |[[Snorri Másson]] {{LB|M}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.917,00 |6. |[[Guðmundur Ingi Kristinsson]] {{LB|F}} {{ref|e|[e]}} | style="font-size:85%; text-align:right" |7.014,00 |- |7. |[[Diljá Mist Einarsdóttir]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.229,50 |7. |[[Jón Gnarr]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.290,50 |7. |[[Sigmar Guðmundsson]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |6.414,50 |- |8. |[[Dagur B. Eggertsson]] {{LB|S}} {{ref|b1|[b]}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.217,67 |8. |[[Hildur Sverrisdóttir]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.276,50 |8. |[[Guðmundur Ari Sigurjónsson]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |6.162,00 |- |9. |[[Pawel Bartoszek]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.021,50 |9. |[[Kristján Þórður Snæbjarnarson]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |2.847,00 |9. |[[Bryndís Haraldsdóttir]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:right" |4.999,00 |- |10. |[[Grímur Grímsson]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:center" |J6 |10. |[[Kolbrún Baldursdóttir]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:center" |J4 |10. |[[Eiríkur Björn Björgvinsson]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |4.276,33 |- |11. |[[Dagbjört Hákonardóttir]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:center" |J8 |11. |[[Jón Pétur Zimsen]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:center" |J5 |11. |[[Þórunn Sveinbjarnardóttir]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |4.108,00 |- | | | | | | |12. |[[Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir]] {{LB|M}} | style="font-size:85%; text-align:center" |3.844,50 |- | | | | | | |13. |[[Rósa Guðbjartsdóttir]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:center" |J7 |- | | | | | | |14. |[[Jónína Björk Óskarsdóttir]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:center" |J9 |- ! colspan="3" |[[Norðvesturkjördæmi]] ! colspan="3" |[[Norðausturkjördæmi]] ! colspan="3" |[[Suðurkjördæmi]] |- !Nr. !Þingmaður !<span title="Útkomutala">Útk.</span> !Nr. !Þingmaður !<span title="Útkomutala">Útk.</span> !Nr. !Þingmaður !<span title="Útkomutala">Útk.</span> |- |1. |[[Ólafur Adolfsson]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.249,00 |1. |[[Logi Einarsson]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |5.183,00 |1. |[[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:right" |6.354,00 |- |2. |[[Eyjólfur Ármannsson]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.023,00 |2. |[[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson]] {{LB|M}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.818,00 |2. |[[Guðrún Hafsteinsdóttir]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:right" |6.233,00 |- |3. |[[Arna Lára Jónsdóttir]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |2.871,00 |3. |[[Jens Garðar Helgason]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.652,00 |3. |[[Víðir Reynisson]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |5.519,00 |- |4. |[[Ingibjörg Davíðsdóttir]] {{LB|M}} | style="font-size:85%; text-align:right" |2.669,00 |4. |[[Sigurjón Þórðarson]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.475,00 |4. |[[Karl Gauti Hjaltason]] {{LB|M}} | style="font-size:85%; text-align:right" |4.322,00 |- |5. |[[Stefán Vagn Stefánsson]] {{LB|B}} | style="font-size:85%; text-align:right" |2.406,00 |5. |[[Ingibjörg Ólöf Isaksen]] {{LB|B}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.445,00 |5. |[[Halla Hrund Logadóttir]] {{LB|B}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.806,00 |- |6. |[[María Rut Kristinsdóttir]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |2.286,00 |6. |[[Eydís Ásbjörnsdóttir]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |2.591,50 |6. |[[Guðbrandur Einarsson]] {{LB|C}} {{ref|d|[d]}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.571,00 |- |7. |[[Lilja Rafney Magnúsdóttir]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:right" |J2 |7. |[[Ingvar Þóroddsson]] {{LB|C}} | style="font-size:85%; text-align:right" |2.296,00 |7. |[[Sigurður Helgi Pálmason]] {{LB|F}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.177,00 |- | | | style="font-size:85%; text-align:center" | |8. |[[Þorgrímur Sigmundsson]] {{LB|M}} | style="font-size:85%; text-align:right" |1.909,00 |8. |[[Vilhjálmur Árnason (stjórnmálamaður)|Vilhjálmur Árnason]] {{LB|D}} {{ref|h|[h]}} | style="font-size:85%; text-align:right" |3.116,50 |- | | | |9. |[[Njáll Trausti Friðbertsson]] {{LB|D}} | style="font-size:85%; text-align:right" |1.826,00 |9. |[[Ása Berglind Hjálmarsdóttir]] {{LB|S}} | style="font-size:85%; text-align:right" |2.759,50 |- | | | |10. |[[Þórarinn Ingi Pétursson]] {{LB|B}} | style="font-size:85%; text-align:center" |J1 |10. |[[Sigurður Ingi Jóhannsson]] {{LB|B}} | style="font-size:85%; text-align:center" |J3 |- | colspan="9" style="font-size:85%; text-align:center" |Kjördæmasætum er úthlutað samkvæmt hæstu útkomutölum skv. [[D'Hondt-reglan|D'Hondt-reglu]]. J1 til J9 eru [[jöfnunarsæti]] í þeirri röð sem þeim er úthlutað á framboð og kjördæmi. Heimild: [https://assets.ctfassets.net/8k0h54kbe6bj/6YWRXsSblaUrKKWRZTrade/ecb23e2ff3230f5dfc0e9fa4d3c6f867/uthlutun2024skyrslaSign.pdf Úthlutunarskýrsla Landkjörstjórnar] |} == Nánar um kjörna alþingismenn == 35 karlar náðu kjöri en 28 konur. Yngsti kjörni þingmaðurinn var [[Ingvar Þóroddsson]] en hann var 26 ára gamall. Elsti kjörni þingmaðurinn var [[Jónína Björk Óskarsdóttir]] en hún var 71 árs gömul. Starfsaldursforseti nýkjörins þings var [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]]. 21 þingmenn voru nýliðar á móti 42 sem áður höfðu gegnt þingmennsku. Mikil endurnýjun var á þingi í kosningunum en ríkisstjórnarflokkarnir misstu umtalsvert fylgi í kosningunum. [[Samfylkingin]], [[Viðreisn]], [[Flokkur fólksins]] og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] bættu við sig umtalsverðu fylgi en [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] og [[Píratar]] þurrkuðust út af þingi í fyrsta skipti í sögu flokkanna.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-12-01-lokatolur-fleyttu-sigurdi-inga-inn-a-thing-429750|title=Lokatölur fleyttu Sigurði Inga inn á þing - RÚV.is|last=RÚV|first=Fréttastofa|date=2024-12-01|website=RÚV|access-date=2024-12-01}}</ref> Nokkrir þingmenn sneru aftur á alþingi en það eru [[Karl Gauti Hjaltason]], [[Sigríður Andersen|Sigríður Á. Andersen]], [[Lilja Rafney Magnúsdóttir]], [[Pawel Bartoszek]] og [[Sigurjón Þórðarson]]. Þá hafa nokkrir nýkjörnir þingmenn áður tekið sæti á þingi sem varaþingmenn. Tveir fyrrverandi [[Borgarstjóri Reykjavíkur|borgarstjórar Reykjavíkur]] náðu kjöri á þing þeir [[Jón Gnarr]] og [[Dagur B. Eggertsson]] í sitthvoru Reykjavíkurkjördæminu. Þá náðu [[Eiríkur Björn Björgvinsson]] fyrrverandi bæjarstjóri [[Akureyri|Akureyrar]] og [[Rósa Guðbjartsdóttir]] fráfarandi bæjarstjóri [[Hafnarfjörður|Hafnarfjarðar]] bæði kjöri í Suðvesturkjördæmi.<ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-12-01-hverjir-eru-nyju-thingmennirnir-429874 Hverjir eru nýju þingmennirnir] Rúv, sótt 1. desember, 2024</ref> == Útstrikanir og breytingar áður en þing kom saman == :{{note|a|a}} Í aðdraganda kosninga lýsti [[Þórður Snær Júlíusson]] því yfir að hann myndi ekki taka sæti á Alþingi vegna máls sem varðaði ósmekkleg gömul bloggskrif. Við það varð [[Dagur B. Eggertsson]] að fjórða þingmanni kjördæmisins, [[Dagbjört Hákonardóttir]] að áttunda þingmanni og [[Sigmundur Ernir Rúnarsson]] kom nýr inn á þing sem ellefti þingmaður þess. :{{note|b|b}}[[Dagur B. Eggertsson]] var í 2. sæti framboðslista Samfylkingarinnar en var strikaður út eða færður neðar á lista á 1.453 atkvæðisseðlum og féll því niður um eitt sæti. :{{note|c|c}}Þann 6. janúar 2025 lýsti [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]] því yfir að hann myndi hætta sem formaður Sjálfstæðisflokksins og ekki taka sæti á Alþingi. Við það verður [[Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir]] að fyrsta þingmanni kjördæmisins, [[Bryndís Haraldsdóttir]] að fimmta og [[Rósa Guðbjartsdóttir]] að níunda. [[Jón Gunnarsson]] kemur þá inn á þing sem þrettándi þingmaður Suðvesturkjördæmis. ==Breytingar á kjörtímabilinu== :{{note|d|d}}{{LB|C}}→{{LB|C}} - 16. janúar 2026. [[Guðbrandur Einarsson]] sagði af sér þingmennsku. [[Sandra Sigurðardóttir (f. 1983)|Sandra Sigurðardóttir]] tók við sæti hans. :{{note|e|e}}{{LB|F}}→{{LB|X}} - 13. apríl 2026. [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði skilið við [[Flokkur fólksins|Flokk fólksins]] og varð þingmaður utan flokka. :{{note|f|f}}{{LB|D}}→{{LB|D}} - 20. apríl 2026. [[Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir]] sagði af sér þingmennsku. Við það varð [[Bryndís Haraldsdóttir]] fyrsti þingmaður kjördæmisins, [[Rósa Guðbjartsdóttir]] að þeim fimmta, [[Jón Gunnarsson]] að níunda og [[Árni Helgason (f. 1981)|Árni Helgason]] kom nýr inn á þing sem þrettándi þingmaður Suðvesturkjördæmis. :{{note|g|g}}{{LB|D}}→{{LB|D}} - 3. júní 2026. [[Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir]] sagði af sér þingmennsku. Við það varð [[Hildur Sverrisdóttir]] þriðji þingmaður kjördæmisins, [[Jón Pétur Zimsen]] að þeim áttunda og [[Sigurður Örn Hilmarsson]] kom nýr inn á þing sem ellefti þingmaður Reykjavíkurkjördæmis suður. :{{note|h|h}}{{LB|D}}→{{LB|D}} - júní 2026. [[Vilhjálmur Árnason (stjórnmálamaður)|Vilhjálmur Árnason]] mun segja af sér þingmennsku til þess að verða [[bæjarstjóri Reykjanesbæjar]]. Við það mun [[Ingveldur Anna Sigurðardóttir]] koma ný inn á þing sem áttundi þingmaður Suðurkjördæmis. {{röð|listi=Kjörnir [[Alþingi|alþingismenn]]|fyrir=[[Kjörnir alþingismenn 2021]]|eftir=[[Kjörnir alþingismenn 2028]]}} == Tilvísanir == [[Flokkur:Alþingiskosningar 2024| ]] [[Flokkur:Kjörnir Alþingismenn 2021-2030| ]] [[Flokkur:Listar yfir alþingismenn eftir kosningaári|2024]] j28hxdzv2qk4y5xyjz8gfnthvd4bgn0 0 184296 1966284 1964554 2026-06-06T20:56:53Z Friðþjófur 104929 1966284 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn =Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó | Merki =Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg | | Íþróttasamband = Knattspyrnusamband Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó | Álfusamband = CAF | Þjálfari = Sébastien Desabre | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = Chancel Mbemba | Varafyrirliði = | Flestir leikir =Chancel Mbemba (89) | Flest mörk = Dieumerci Mbokani (22) | Leikvangur = Levikvangur píslarvottanna | FIFA sæti = 46 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 28 | FIFA hæst ár = júlí-ágúst 2017 | FIFA lægst = 133 | FIFA lægst ár = október 2011 | Fyrsti leikur = 3-2 gegn [[Mynd:Flag of Northern Rhodesia (1939–1953, 1963–1964).svg|20px]] Norður-Ródesíu, 1948. | Stærsti sigur = 10-1 gegn [[Mynd:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Sambíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sambíu]], 22. nóv. 1969. | Mesta tap = 0-9 gegn [[Mynd:Flag_of_Yugoslavia.svg|20px]] [[Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Júgóslavíu]], 18. júní 1974. | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = | Fyrsta HM keppni = | Mesti HM árangur = | Álfukeppni = | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = | Mesti álfu árangur = | pattern_la1 = _cod24h | pattern_b1 = _cod24h | pattern_ra1 = _cod24h | pattern_sh1 = _cod24h | pattern_so1 = | leftarm1 = 007FFF | body1 = 007FFF | rightarm1 = 007FFF | shorts1 = 007FFF | socks1 = 007FFF |pattern_la2 = _cod24a |pattern_b2 = _cod24a |pattern_ra2 = _cod24a |pattern_sh2 = _cod24a |pattern_so2 = |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF }} '''Karlalandslið Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó|Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó]] í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið keppti á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1974|HM 1974]] sem ''Zaire'' og fagnaði sigri í [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla|Afríkukeppninni]] árin [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1968|1968]] og [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1974|1974]]. ==Sagan== Knattspyrnusamband Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó rekur sögu sína aftur til ársins 1919, þegar landið nefndist enn ''Belgíska Kongó''. Nokkrir óopinberir landsleikir fóru fram á árabilinu 1948 til 1956. Eftir að Kongó öðlaðist sjálfstæði gerðist það bæði aðili að [[FIFA]] og [[Knattspyrnusamband Afríku|Knattspyrnusambandi Afríku]] og lék sinn fyrsta opinbera landsleik árið 1963, gegn [[Máritanska karlalandsliðið í knattspyrnu|Máritaníu]]. <ref>{{Vefheimild|url=https://www.rsssf.org/tablesz/zaire-intres.html|titill=Úrslitagrunnur RSSSF|mánuður=6. júní|ár=2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == * [https://www.rsssf.org/tablesz/zaire-intres.html RSSSF, landsleikir Lýðsstjórnarlýðveldisins Kongó úrslitagrunnur] [[Flokkur:Afrísk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] 16c4o3h599u333tsb62bxtfly1a7aqr 0 185591 1966211 1965234 2026-06-06T14:23:00Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966211 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk deluxe 1991.png|thumb|right|Plötuumslag ''Deluxe''.]] '''Deluxe''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 3. breiðskífa Nýdanskrar og inniheldur ellefu lög. Platan kom út árið 1991.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1753474?iabr=on|title=Deluxe Nýdönsk|date=1991-11-03|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=20|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1756024?iabr=on|title=Hlý, náttúrulega og skemmtileg |date=1991-12-12|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=54|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4533623?iabr=on|title=Okkur finnst ekki leiðinlegt að vera til |date=1991-11-28|publisher=[[Vikan]]|page=54|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2593041?iabr=on|title=Hringferðirnar farnar að hafa sitt að segja |date=1991-12-21|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=50|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-05}}</ref> Upptökur fóru fram í Hljóðrita 2. - 9. september 1991. == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Sól | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:08 |- | 2 | Landslag skýjanna | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:18 |- | 3 | Erfitt en gaman | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:42 |- | 4 | Stjörnuryk | Jón | Jón | style="text-align:right;" | 03:57 |- | 5 | Alelda | Jón, Daníel Ágúst | Jón, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:44 |- | 6 | Gyðjan | Stefán | Daníel Ágúst, Jón, Stefán | style="text-align:right;" | 02:48 |- | 7 | Deluxe | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 05:16 |- | 8 | Ríki konunganna | Stefán | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:35 |- | 9 | Nautn | Jón, Daníel Ágúst | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:20 |- | 10 | Ást mín á þér | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:44 |- | 11 | Svefninn laðar | Jón | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:47 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 41:44 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, kassagítar *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, pákur, raddir *[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar, mandólín, raddir '''Upptökur''' *Upptökur og hljóðblöndun: [[Sigurður Bjóla]] == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/66 Deluxe]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1991]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] h2j8i8174di5o9a8ey1ohxiike2heig 0 185595 1966210 1965239 2026-06-06T14:22:34Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966210 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Hulstur nydonsk ekki er a allt kosid.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Ekki er á allt kosið''.]] '''Ekki er á allt kosið''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 1. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 9 lög. Platan kom út árið 1989. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2565982?iabr=on|title=Gamaldags hljómsveitarplata|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=25|date=1989-12-09|access-date=2025-03-29|via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2564637?iabr=on|title=Við áttum bara að skila góðri plötu |date=1989-11-04|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=16|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1715281?iabr=on|title=Metnaður |date=1989-12-24|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=23|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-30}}</ref>.Þegar platan var gefin út á [[Geisladiskur|geisladisk]] innihélt hún 10. lagið, "Strákarnir stofnuðu hljómsveit". Upptökur á plötunni fóru fram í Glaðheimum. == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Skjaldbakan | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:48 |- | 2 | Skýmir | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:25 |- | 3 | Apaspil | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:47 |- | 4 | Eplatré | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:50 |- | 5 | Fram á nótt | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 02:42 |- | 6 | Vetur konungur | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 06:17 |- | 7 | Hjálpaðu mér upp | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:00 |- | 8 | Eru ekki allir í stuði | Björn Jörundur | Björn Jörundur, Valdimar | style="text-align:right;" | 06:32 |- | 9 | Ekki er á allt kosið | Björn Jörundur, Einar | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 06:09 |- | 10 | Strákarnir stofnuðu hljómsveit <small>(aukalag)</small> | Nýdönsk | Nýdönsk | style="text-align:right;" | 05:32 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 49:26 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, kassagítar, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir *Valdimar Bragi Bragason - gítarar *Einar Sigurðsson - píanó, rhodes '''Aðstoð''' *Einar Bragi Bragason - saxófónn í "Eplatré" *Helgi Guðmundsson - munnharpa í "Vetur konungur" *[[Eva Ásrún Albertsdóttir]] - bakrödd í "Vetur konungur" *Erna Þórarinsdóttir - bakrödd í "Vetur konungur" *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hammondorgel í "Hjálpaðu mér upp", "Eru ekki allir í stuði", "Ekki er á allt kosið" og "Strákarnir stofnuðu hljómsveit". Raddir í "Hjálpaðu mér upp" og "Strákarnir stofnuðu hljómsveit" *[[Björgvin Gíslason]] - sítar í "Eru ekki allir í stuði" *Stefán Örn Arnarson - selló í "Ekki er á allt kosið" '''Upptökur''' *Upptökumaður: Ólafur Halldórsson *Stjórn upptöku: [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] og Rafn Jónsson == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/67 Ekki er á allt kosið] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250329093429/https://hljodsafn.is/albumDisplay/67 |date=2025-03-29 }} á hljodsafn.is [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1989]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] koh2bdbzhaqqedrm1kxlpkj2ekafgb0 0 185596 1966214 1964302 2026-06-06T14:24:11Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966214 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk regnbogaland 1990.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Regnbogalands''.]] '''Regnbogaland''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 2. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 13 lög. Þegar platan var gefin út á [[Geisladiskur|geisladisk]] innihélt hún 14. lagið, "Nostradamus". Platan kom út árið 1990.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2579028?iabr=on|title=Karakterinn á sínum stað|date=1990-12-13|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=38|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1732702?iabr=on|title=Í regnbogalandi |date=1990-11-11|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=20 C|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-05}}</ref> == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Regnbogaland | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:09 |- | 2 | Frelsið | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:48 |- | 3 | Skynjun | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:33 |- | 4 | Veröld | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:15 |- | 5 | Tíminn | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:31 |- | 6 | Blóm | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:21 |- | 7 | Stúlka | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:35 |- | 8 | Tilvera | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:31 |- | 9 | Draumur | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:48 |- | 10 | Allt | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:27 |- | 11 | Tré | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 05:17 |- | 12 | Sól | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:09 |- | 13 | Himalaya | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:18 |- | 14 | Nostradamus <small>(aukalag)</small> | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:52 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 50:44 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, kassagítar, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir '''Sérleg aðstoð''' *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - píanó, hammondorgel, hljóðgervlar, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar '''Aðstoð''' *[[Sigurður Bjóla]] - kór í "Frelsið" *[[Eyþór Arnalds]] - hnéfiðla í "Skynjun" og "Tré" '''Upptökur''' *Stjórn upptöku: [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] *Upptökumenn: Ólafur Halldórsson, [[Sigurður Bjóla]] og [[Tómas Magnús Tómasson]] *Hljóðblöndun: [[Sigurður Bjóla]] *Aðstoð í hljóðveri: Björn Þór Sigbjörnsson == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://www.discogs.com/release/4553948-N%C3%BDd%C3%B6nsk-Regnbogaland?srsltid=AfmBOopiTESfvwOWM-n9H-jDg5cLja3B3YVLneFKM2S8DZQSG3e5NuUl Regnbogaland] á discogs.com [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1990]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] osh21w456z4a4ees5x82pqrw4ljo5oz 0 185597 1966212 1965375 2026-06-06T14:23:22Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966212 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk himnasending 1992.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Himnasendingar'']] '''Himnasending''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 4. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 10 lög. Platan kom út árið 1992.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3537699?iabr=on|title=Í skýjunum|date=1992-12-03|publisher=Pressan|page=B.4|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1774980?iabr=on||title=Kemst Nýdönsk hærra? Himnasending |date=1992-11-15|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=14 B|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1776344?iabr=on||title=Himnasending |date=1992-12-06|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=14 B|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-05}}</ref> Upptökur og hljóðblöndun fóru fram dagana 14. september til 1. október 1992 í Jacobs Studios, [[Surrey]], [[England|Englandi]]. == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Ilmur | Daníel Ágúst, Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:46 |- | 2 | Himnasending | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:13 |- | 3 | Horfðu til himins | Jón | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:15 |- | 4 | Freistingar | Björn Jörundur | Daníel Ágúst, Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:52 |- | 5 | Fluga | Jón | Jón | style="text-align:right;" | 04:10 |- | 6 | Hugarflug | Stefán | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:06 |- | 7 | Hlébarði | Ólafur | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:05 |- | 8 | Elding | Daníel Ágúst, Björn Jörundur | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:01 |- | 9 | Engill | Björn Jörundur | Björn Jörundur, Jón | style="text-align:right;" | 03:46 |- | 10 | Styr | Jón | Björn Jörundur, Jón | style="text-align:right;" | 03:06 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 37:20 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir '''Aðstoð''' *Louisa Mullenger - bakrödd í "Horfðu til himins" *Karmen Lowe - bakrödd í "Horfðu til himins" '''Upptökur''' *Stjórn upptöku: [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]] og [[Nýdönsk]] *Upptökur og hljóðblöndun: [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]] *Aðstoð í hljóðveri: Philippe Garcia og Ian Huffam *Tölvuvinnsla: Richard Pierce *Stafræn yfirfærsla: Porky's Digital Mastering, London == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/69 Himnasending] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230324132057/https://hljodsafn.is/albumDisplay/69 |date=2023-03-24 }} á hljodsafn.is [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1992]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] ep8lp9xxuv6hwphsdugk2ekzwct0dmq 0 185598 1966213 1965382 2026-06-06T14:23:48Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966213 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk hunang 1994.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Hunangs''.]] '''Hunang''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 5. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 10 lög. Platan kom út árið 1993.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1798239?iabr=on|title=Rökrétt framhald|date=1993-12-23.|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=48|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3539603?iabr=on|title=Áhættuskortur |date=1993-11-25.|publisher=[[Pressan]]|page=B4|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2619422?iabr=on|title=Hunang frá hjartanu |date=1993-11-11.|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=29|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-06}}</ref> == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Mjallhvít | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 05:07 |- | 2 | Undirheimar | Björn Jörundur | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:37 |- | 3 | Neptúnus | Jón | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:26 |- | 4 | Kvikindi | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:53 |- | 5 | Hunang | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:12 |- | 6 | Grjót | Stefán | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:27 |- | 7 | Sviti | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:34 |- | 8 | Ljósaskipti | Ólafur | Daníel Ágúst, Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:04 |- | 9 | Hamingja | Björn Jörundur, Ólafur, Stefán, Daníel Ágúst | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:38 |- | 10 | Foss | Björn Jörundur, Stefán, Ólafur, Daníel Ágúst | Daníel Ágúst, Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:06 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 39:03 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir '''Aðstoð''' *[[Hilmar Örn Hilmarsson]]: Taktgaldur í "Kvikindi" '''Upptökur''' *Upptökur: [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]] og [[Sigurður Bjóla]] *Hljóðblöndun: [[Nýdönsk]], [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]] og [[Sigurður Bjóla]] *Aðstoð í hljóðveri: Paul Nixon == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/70 Hunang]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}á hljodsafn.is [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1993]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] 983adio2rhd05tbr3pfycazfsytnjd9 0 185600 1966216 1965398 2026-06-06T14:25:25Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966216 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk husmaedragardurinn 1998.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Húsmæðragarðsins''.]] '''Húsmæðragarðurinn''' er [[Hljómplata|plata]] með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 6. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 11 lög. Platan kom út árið 1998.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2422629?iabr=on|title=Upprisan felst í Húsmæðragarðinum|date=1998-11-07.|publisher=Dagur|page=34|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1919679?iabr=on|title=Hversdagspopp |date=1998-11-15.|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=58|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2976077?iabr=on|title=Gammel dansk|date=1998-10-30.|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=20|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-31}}</ref> Vinnsla hljómplötunnar fór fram í Hljóðhamri og [[Stúdíó Sýrland|Stúdíó Sýrlandi]] sumarið 1998. == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Hei þú | Björn Jörundur | Björn Jörundur, Valdimar Bragason | style="text-align:right;" | 04:48 |- | 2 | Þú ert svo | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:47 |- | 3 | Blómarósahafið | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 05:06 |- | 4 | Húsmæðragarðurinn | Björn Jörundur | Björn Jörundur, Jón | style="text-align:right;" | 03:58 |- | 5 | Óskilamunir | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:56 |- | 6 | Óskýrar minningar | Jón | Björn Jörundur, Ken Thomas | style="text-align:right;" | 04:05 |- | 7 | Holur innan hausinn | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:48 |- | 8 | Ljósið skín | Jón | Björn Jörundur, Ken Thomas | style="text-align:right;" | 03:04 |- | 9 | Í sama klefa | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:49 |- | 10 | Innan um fólk | Ólafur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:33 |- | 11 | Átrúnaðargoðin | Jón, Ólafur, Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 06:41 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 47:58 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir '''Upptökur''' *Upptökur og hljóðblöndun: [[:en:Ken Thomas (record producer)|Ken Thomas]] *Aðstoð við upptökur: Árni Gústafsson *Stafræn yfirfærsla: Denis Blackham í [[Surrey]], [[England|Englandi]]. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/3467 Húsmæðragarðurinn]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1998]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] dxmch5nk0mdsmso30yeu6d7casas8j3 0 185601 1966217 1965649 2026-06-06T14:25:59Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966217 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk polfarir 2001.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Pólfara''.]] '''Pólfarir''' er [[Hljómplata|plata]] með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 7. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 11 lög. Platan kom út árið 2001.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2128010?iabr=on|title=Nýr danskur pólfari?|date=2001-10-08.|publisher=[[Fréttablaðið]]|page=16|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3419474?iabr=on|title=Pólfarir nýdanskra félagsvera |date=2001-10-14|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=30|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3425755?iabr=on|title=Líður skjótt úr minni |date=2001-10-31|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=46|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-10}}</ref> Upptökur fóru fram í Temple Studios, Eyranu, hljóðveri [[Félag íslenskra hljómlistarmanna|FÍH]] og Hljóðsmáranum í júlí 2001. == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Kraftaverk | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 02:55 |- | 2 | Þá kemur þú | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:15 |- | 3 | Lærðu að ljúga | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:41 |- | 4 | Flugvélar | Jón | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:00 |- | 5 | Abbababb | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 02:59 |- | 6 | Litirnir | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:42 |- | 7 | Hjartalag | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:26 |- | 8 | Ég spyr þig | Jón | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:06 |- | 9 | Hverjir eru bestir? | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:19 |- | 10 | Pólfarir | Jón | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:09 |- | 11 | Þúsund ár | Ólafur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:21 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 39:53 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir '''Upptökur''' *Stjórn upptöku og útsetningar: Nýdönsk *Upptökur og hljóðblöndun: Ívar Ragnarsson *Aðstoð í Temple Studios: Guiseppe Fellegara *Tónjöfnun: Gunnar Smári Helgason == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/11445 Pólfarir]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 2001]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] rav6z4yfhgnp4881id07fbgzu1zxvga 0 185602 1966218 1966070 2026-06-06T14:26:22Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966218 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk turninn 2008.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Turnsins''.]] '''Turninn''' er [[Hljómplata|plata]] með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 8. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 12 lög. Platan kom út árið 2008.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6446825?iabr=on|title=Tilfinningaríkur turn Nýdanskrar|date=2008-10-23.|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4202863?iabr=on|title=Söm við sig |date=2008-10-29|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=36|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4201461?iabr=on|title=Hrátt og ferskt rokk |date=2008-10-10|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=40|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4195980?iabr=on|title=Hrá Nýdönsk |date=2008-08-11|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=31|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20081689587d|title=Ný dönsk í kvennafangelsi - Vísir|date=2008-10-22|website=visir.is|language=is|access-date=2025-04-10}}</ref> == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Leiðinlegasta lag í heimi | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:52 |- | 2 | Turninn | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:59 |- | 3 | Biðin | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 02:58 |- | 4 | Alla tíð | Jón | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:02 |- | 5 | Ströndin | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:49 |- | 6 | Tvær krákur | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:07 |- | 7 | Askan | Jón | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:22 |- | 8 | Lykillinn | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst, Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:04 |- | 9 | Eðlileg | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:44 |- | 10 | Náttúran | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:37 |- | 11 | Taktu mig fastan | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:01 |- | 12 | Þokan | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 02:47 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 41:24 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir '''Upptökur''' *Upptökustjórn og útsetningar: [[Nýdönsk]] *Upptökumeistari: Guðm. Kristinn Jónsson *Hljóðblöndun: Guðm. Kristinn Jónsson *Mastering: Axel Flex Árnason == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/2903 Turninn]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á hljodsafn.is [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 2008]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] keoyeofzowbny8qs32j9s5f48nys04d 0 185603 1966221 1964313 2026-06-06T14:27:16Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966221 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk disko berlin 2014.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Diskó Berlín''.]] '''Diskó Berlín''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 9. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 9 lög. Platan kom út árið 2014.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6079197?iabr=on|title=Nýdönsk og nýtilkomið diskó |date=2014-07-23.|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=30|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref> == Lagalisti == # Uppvakningar # Nýr maður # Stafrófsröð # Andlitsbókhaldið # Draumalín # Dagdraumaregn # Mánagyðja # Túristan # Diskó Berlín == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://www.discogs.com/release/6466866-N%C3%BDd%C3%B6nsk-Disk%C3%B3-Berl%C3%ADn Diskó Berlín] á discogs.com [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 2014]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] h9l2jyccq2k9lnsk5x68nlwqwpse5uw 0 185604 1966220 1964988 2026-06-06T14:26:43Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966220 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk a planetunni jord 2017.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Á plánetunni jörð''.]] '''Á''' '''plánetunni jörð''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 10. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 9 lög. Platan kom út árið 2017.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6880002?iabr=on|title=Þrjátíu ár og tugir platna |date=2017-09-13|publisher=[[Fréttablaðið]]|page=16|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref> == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Stundum | Jón | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:44 |- | 2 | Á plánetunni jörð | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:23 |- | 3 | Hversdagsprins | Björn Jörundur | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:23 |- | 4 | Félagslíf plantna | Ólafur | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:50 |- | 5 | Alþjóðleg ást | Daníel Ágúst | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:07 |- | 6 | Tónaflóð | Jón | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:21 |- | 7 | Dans mannsandans | Nýdönsk | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 03:19 |- | 8 | Stöðuvatn sannleikans | Stefán | Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:30 |- | 9 | Tímamót | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 02:10 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 34:51 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' *[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, raddir *Ólafur Hólm Einarsson - trommur, slagverk, raddir *[[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur, raddir *[[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir *Stefán Hjörleifsson - gítarar, raddir '''Upptökur''' *Upptökustjórn: [[Nýdönsk]] *Upptökumenn: Guðm. Kristinn Jónsson, Jason Cabanaw, Sebastian Hoodless og [[Jón Ólafsson (f. 1963)]] *Hljóðblöndun: Addi 800 og [[Nýdönsk]] == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://www.discogs.com/release/10902411-N%C3%BDd%C3%B6nsk-%C3%81-Pl%C3%A1netunni-J%C3%B6r%C3%B0 Á plánetunni jörð] á discogs.com [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 2017]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] 048hgfhtvlqfh0znrpohkm4hxv7vypb 0 185605 1966225 1964979 2026-06-06T14:28:54Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966225 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk i raunheimum 2025.png|thumb|right|Plötuumslag ''Í raunheimum''.]] '''Í''' '''raunheimum''' er plata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan er 11. [[breiðskífa]] Nýdanskrar og inniheldur 9 lög. Platan kom út árið 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2025-02-01-i-raunheimum-einlaegir-og-ljodraenir-midaldra-menn-434745|title=Í raunheimum: Einlægir og ljóðrænir miðaldra menn - RÚV.is|date=2025-02-01|website=RÚV|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/mogginn/bladid/innskraning/?redirect=/mogginn/bladid/grein/1881003/?t=189733030&page_name=grein&grein_id=1881003|title=Morgunblaðið - Í raun- sem draumheimum|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2025/01/12/fullkomid_farartaeki_i_raunheimum_4/|title=Fullkomið farartæki í Raunheimum|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-03-29}}</ref> == Lagalisti == # Raunheimar # Hálka lífsins # Framtíðarvið # Ég veit hvað kemur næst # Máni Dagur # Fyrsta skiptið # Fullkomið farartæki # Draumheimar # Þagnarmúr == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://www.discogs.com/release/33426761-N%C3%BDd%C3%B6nsk-%C3%8D-Raunheimum Í raunheimum] á discogs.com [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 2025]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] 12ojxx59lfvypw7xjqh1qm9os0aeh2b 0 185606 1966215 1965409 2026-06-06T14:24:32Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966215 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Umslag nydonsk kirsuber 1991.jpg|thumb|right|Plötuumslag ''Kirsubers''.]] '''Kirsuber''' er [[stuttskífa]] með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Platan kom út árið 1991 og inniheldur 7 lög. Á henni eru tvö ný lög, "Kirsuber" og "Blásið í" auk 5 laga af plötunum [[Ekki er á allt kosið]] og [[Regnbogaland]] sem tekin voru upp á tónleikum hljómsveitarinnar á Púlsinum 13. nóvember 1990.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2585862?iabr=on|title=Vildum ekki vera með á safnplötu |date=1991-06-22|website=timarit.is|publisher=[[Dagblaðið Vísir]]|page=44|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-29}}</ref> == Lagalisti == {| class="wikitable" style="width:100%" ! style="text-align:left;" | Nr. ! style="text-align:left;" | Titill ! style="text-align:left;" | Lag ! style="text-align:left;" | Texti ! style="text-align:right;" | Lengd |- | 1 | Kirsuber | Björn Jörundur, Jón | Björn Jörundur, Jón | style="text-align:right;" | 03:51 |- | 2 | Blásíð í | Stefán | Björn Jörundur, Daníel Ágúst | style="text-align:right;" | 04:14 |- | 3 | Hjálpaðu mér upp (live) | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:54 |- | 4 | Draumur (live) | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 04:37 |- | 5 | Himalaya (live) | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 02:25 |- | 6 | Skýmir (live) | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 05:04 |- | 7 | Fram á nótt (live) | Björn Jörundur | Björn Jörundur | style="text-align:right;" | 03:28 |} {| style="width:100%; margin-top:-1px; padding-right:0.2em;" | style="text-align:right; font-weight:bold; padding-right:0.1em;" | Heildarlengd: 27:33 |} == Aðilar == '''Nýdönsk''' * [[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] - söngur, bassi, kassagítar * Ólafur Hólm Einarsson - trommur, raddir * [[Daníel Ágúst Haraldsson]] - söngur * [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] - hljómborð, raddir * Stefán Hjörleifsson - gítar, raddir '''Upptökur''' * Upptökumenn í hljóðveri: [[Sigurður Bjóla]], Gunnar Smári og Stefán Hjörleifsson * Upptökumaður á tónleikum: Nicholas Cathart Jones * Hljóðblöndun: [[Nýdönsk]], [[Sigurður Bjóla]] (1, 3, 4 og 5) og Gunnar Smári (2, 6 og 7) Hljóðblandað og hljóðritað í [[Stúdíó Sýrland|Stúdíó Sýrlandi]], Hljóðrita og Grjótnámunni == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/71 Kirsuber] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250329181409/https://hljodsafn.is/albumDisplay/71 |date=2025-03-29 }} á hljodsafn.is [[Flokkur: Hljómplötur gefnar út árið 1991]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] [[Flokkur:Íslenskar stuttskífur]] qsnbn6gdmvm7e1dpi6z3d9wevpylg6n 0 185615 1966224 1965105 2026-06-06T14:28:21Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966224 wikitext text/x-wiki '''1987-1997''' er tvöföld safnplata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]]. Hún inniheldur samtals 32 lög og kom út árið 1997 í tilefni 10 ára afmælis hjómsveitarinnar. Á fyrri plötunni eru bestu lög Nýdanskrar, auk þriggja nýrra laga, "Klæddu þig", "Flauelsföt" og "Grænmeti og ávextir". Á seinni plötunni eru m.a. tónleikaupptökur og útgáfa af laginu "Kirsuber" með enskum texta, "Cherry Blossom".<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1889137?iabr=on|title=Nýdönsk rís úr dvala |date=1997-10-12|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=60|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1890055?iabr=on|title=Himnasending Nýdanskrar |date=1997-10-24.|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=58|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2026-05-31}}</ref> == Lagalisti == '''Plata 1''' # Klæddu þig # Flauelsföt # Grænmeti og ávextir # Hunang # Neptúnus (Sjávarguð) # Kvikindi # Himnasending # Ilmur # Horfðu til himins # Fluga # Alelda # Deluxe # Landslag skýjanna # Svefninn laðar # Kirsuber # Frelsið # Nostradamus # Hjálpaðu mér upp # Fram á nótt # Hólmfríður Júlíusdóttir '''Plata 2''' # Skynjun # Kvikindi # Grjót # Ljósaskipti # Horfðu til himins # Litlir sætir strákar # Blómið # Andvaka # Er hann sá rétti? # Cherry Blossom # Foss # Hjálpaðu mér upp (demó) == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/2074 1987-1997]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} diskur 1 á hljodsafn.is *[https://hljodsafn.is/albumDisplay/2075 1987-1997]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} diskur 2 á hljodsafn.is [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1997]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] skwhfke68x5ha0gf8jhwc8kyj2zwuuf 0 185618 1966222 1964984 2026-06-06T14:27:37Z Olafurbjorns 105113 /* */ Fjarlægði tengla í ártöl. Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum. 1966222 wikitext text/x-wiki '''Skynjun - Nýdönsk og Sinfó''' er tónleikaplata með íslensku hljómsveitinni [[Nýdönsk]] og [[Sinfóníuhljómsveit Íslands]]. Platan kom út árið 2004 í kjölfar tónleika sem haldnir voru í [[Háskólabíó|Háskólabíói]] þann 5. febrúar 2004. Platan inniheldur 9 lög, þar af tvö ný, "Hvað kostar hamingjan" og "Sökudólgur óskast".<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3620657?iabr=on|title=Nýdanskir í sinfónískum kjólfötum |date=2004-12-22|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=60|via=[[Tímarit.is]]|access-date=2025-03-30}}</ref> == Lagalisti == # Skynjun # Hvað kostar hamingjan? # Hei þú # Svefninn laðar # Blómarósahafið # Sökudólgur óskast # Þá kemur þú # Flugvélar # Klæddu þig == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://www.discogs.com/release/12578075-N%C3%BDd%C3%B6nsk-Sinf%C3%B3-Skynjun Skynjun] á discogs.com [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 2004]] [[Flokkur:Nýdönsk]] [[Flokkur:Sinfóníuhljómsveit Íslands]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] 6kpof8cuogntnwkymfblw180vmltl5m 3 185636 1966265 1908747 2026-06-06T18:06:21Z Berserkur 10188 Nýr hluti: /* Ártöl */ 1966265 wikitext text/x-wiki == Heimildir == Sæll Ólafur, samkvæmt [[Wikipedia:Heimildir]] er gerð krafa um að heimildir fylgi greinum á Wikipedia. Þær vantar í greinarnar sem þú stofnaðir nýverið, ertu til í að bæta þeim við? [[Notandi:Alvaldi|Alvaldi]] ([[Notandaspjall:Alvaldi|spjall]]) 28. mars 2025 kl. 19:50 (UTC) :Sæll :Ég skal gera mitt besta. Er búinn að bæta við heimildum um fyrstu tvær plötur Nýdanskrar. Ákvað að vísa í blaðagreinar á tímarit.is en kannski ert þú með betri hugmynd um hvert væri best að vísa þegar kemur að útgáfu. Mér datt í hug hljodsafn.is en það er ekki hægt að gera sjálfvirka tilvísun í þá síðu. [[Notandi:Olafurbjorns|Olafurbjorns]] ([[Notandaspjall:Olafurbjorns|spjall]]) 29. mars 2025 kl. 00:23 (UTC) ::Greinar frá Tímarit.is eru flottar sem tilvísanir. Þú getur einnig vísað í Hljóðsafnið sem heimild, sjá hvernig ég setti þetta upp á [[Ekki er á allt kosið]]. [[Notandi:Alvaldi|Alvaldi]] ([[Notandaspjall:Alvaldi|spjall]]) 29. mars 2025 kl. 09:37 (UTC) :::Já, þetta er ljómandi 🙂 Ég vinn þetta svona áfram, tilvísanir og heimildir. Takk. [[Notandi:Olafurbjorns|Olafurbjorns]] ([[Notandaspjall:Olafurbjorns|spjall]]) 29. mars 2025 kl. 10:54 (UTC) == Ártöl == ''Wikipedia mælist til þess að ekki séu tenglar í ártöl í textum.'' Ég er ekki viss um að íslenska Wikipedía mælist til þess. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 18:06 (UTC) oal5k6x899vocxea5vnrbz27728gfol 0 185661 1966252 1964164 2026-06-06T17:00:59Z Örverpi 89677 Ráspóll mónakó 1966252 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | perrow = 3/2 | total_width = 400 | image1 = Kimi Antonelli at the 2025 US Grand Prix in Austin, TX (cropped).jpg | image2 = 2026 Chinese GP - Mercedes - Kimi Antonelli - Qualifying.jpg | footer = [[Kimi Antonelli]] leiðir heimsmeistaramót ökumanna, liðið hans, [[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]], leiðir heimsmeistaramót bílasmiða. }} '''2026 FIA Formúla 1 Heimsmeistarakeppnin''' er 77 tímabilið af Formúlu 1 heimsmeistarakeppninni. Það er samkvæmt Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), stjórn alþjóðlegra akstursíþrótta, hæsti flokkur í keppni bíla án yfirbyggingar yfir hjóla. Heimsmeistarakeppnin fer fram í 22 kappökstrum víðsvegar um heiminn. Keppt er um tvo heimsmeistaratitla, heimsmeistaratitill ökumanna og heimsmeistaratitill bílasmiða. Miklar reglubreytingar taka gildi fyrir 2026 tímabilið með bæði breytingar á vélum og yfirbyggingu bíla. [[Sauber Motorsport|Sauber]] liðið verður að [[Audi í Formúlu 1|Audi]] og [[Cadillac í Formúlu 1|Cadillac]] kemur inn sem nýtt lið. == Lið og ökumenn == Listi yfir þá ökumenn sem hafa verið staðfestir af liðum sínum fyrir 2026 tímabilið í Formúlu 1. {| class="wikitable sortable" border="1" style="font-size: 85%;" !Lið !Bílasmiður !Vél ! width="25" |Númer !Ökumenn |- | rowspan="2" data-sort-value="Alpine"| {{flagicon|France}} BWT Alpine F1 Team<ref>{{cite web|url=https://www.bwt-wam.com/it/azienda/a-proposito-di-bwt/bwt-and-alpine-f1/|title=BWT and Alpine F1 team combine forces in strategic partnership aimed at sustainability drive|website=BWT.com|date=11 February 2022|access-date=24 April 2024}}</ref> ! rowspan="2" | [[Alpine F1 Lið|Alpine]]-[[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |rowspan="2"|{{Nowrap|Mercedes}}<ref>{{Vefheimild|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cx2npqq99xro|titill=Alpine to use Mercedes engines from 2026|höfundur=Andrew Benson|útgefandi=|tilvitnun=|dags=12. nóvember 2024|vefsíða=bbc.com|skoðað=29. mars 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |style="text-align:center"|10 |{{flagicon|France}} [[Pierre Gasly]]<ref>{{Cite web |title=Gasly commits future to Alpine after agreeing multi-year extension |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-gasly-commits-future-to-alpine-after-agreeing-multi-year-extension.2fTOrdhn0AgZa4r4UVkktt |access-date=27 June 2024|website=Formula 1.com|language=en}}</ref> |- |style="text-align:center"|43 |{{flagicon|Argentina}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/colapinto-earns-new-deal-as-alpine-complete-2026-driver-line-up.5KBTVHBlPBBR0Ld91fSJim|titill=Colapinto earns new deal as Alpine complete 2026 driver line-up|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=7. nóvember 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=14. nóvember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |rowspan=2|{{flagicon|United Kingdom}} Aston Martin Aramco F1 Team<ref>{{cite web|access-date=25 January 2024|date=3 February 2022|title=F1: Aston Martin sela acordo de patrocínio com Aramco|url=https://motorsport.uol.com.br/f1/news/f1-aston-martin-sela-acordo-de-patrocinio-com-aramco/7857480/|website=motorsport.uol.com.br}}<!-- auto-translated from Portuguese by Module:CS1 translator --></ref> ! rowspan="2" |{{Nowrap|[[Aston Martin F1 lið|Aston Martin Aramco]]-Honda}} |rowspan="2"| Honda<ref>{{Vefheimild|url=https://www.skysports.com/f1/news/12477/12887654/aston-martin-confirm-honda-as-f1-engine-partner-from-2026-as-japanese-manufacturer-makes-official-return-to-sport|titill=Aston Martin confirm Honda as F1 engine partner from 2026 as Japanese manufacturer makes official return to sport|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=24. maí 2023|vefsíða=skysports.com|skoðað=29. mars 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |style="text-align:center"|14 |{{flagicon|Spain}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Cite web |title=Alonso signs new F1 deal with Aston Martin |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-fernando-alonso-signs-new-deal-with-aston-martin-to-end-speculation-over-f1.14YlqBvQcJlYUwtV61LsEH |access-date=11 April 2024 |website=www.formula1.com |language=en}}</ref> |- |style="text-align:center"|18 |{{flagicon|Canada}} [[Lance Stroll]]<ref>{{Cite web |title=Aston Martin confirm Stroll to remain at team |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-aston-martin-confirm-stroll-to-remain-as-alonsos-team-mate-after.2jFNF8IKenDvIeDXEpblBD |access-date=2024-06-27 |website=Formula 1.com|language=en}}</ref> |- | rowspan="2" data-sort-value="Audi"| {{flagicon|Þýskaland}} Revolut Audi F1 Team<ref name="AudiExpands">{{cite news |title=Audi expands commitment to Formula 1 with 100% takeover of Sauber {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/audi-expands-commitment-to-formula-1-with-100-takeover-of-sauber.4g5fNv9jl03sw5btt4LuSw |access-date=7 May 2024 |work=Formula1.com |date=8 March 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.revolut.com/news/revolut_becomes_title_partner_of_the_future_audi_f1_team/|titill=Revolut becomes title partner of the future Audi F1 Team|höfundur=|útgefandi=Revolut|tilvitnun=|dags=30. júlí 2025|vefsíða=revolut.com|skoðað=14. nóvember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> ! rowspan="2" | [[Audi í Formúlu 1|Audi]] |rowspan="2"|{{Nowrap|Audi}} |style="text-align:center"|27 |{{nowrap|{{flagicon|Germany}} [[Nico Hülkenberg]]}}<ref>{{cite web|access-date=26 April 2024|date=26 April 2024|title=F1: Kick Sauber sign Nico Hulkenberg for 2025 ahead of Audi transformation|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/nico-hulkenberg-to-depart-haas.18AzRKDjCvuib4kGwr6MA7|website=formula1.com}}</ref> |- |style="text-align:center"|5 |{{flagicon image|Flag of Brazil.svg}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{cite web|access-date=5 March 2025|date=6 November 2024|title=Kick Sauber confirm rookie Bortoleto as second driver for 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kick-sauber-confirm-rookie-bortoleto-as-second-driver-for-2025.2EL5ciR1wh3baHcobZqGl9|website=formula1.com}}</ref> |- | rowspan="2" data-sort-value="Cadillac"|{{flagicon|United States}} Cadillac F1 Team<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/cadillac-receive-final-approval-to-join-formula-1-grid-in-2026-as-11th-team.1saxQLtLPc7k9TFl4eNrQN|titill=Cadillac receive final approval to join Formula 1 grid in 2026 as 11th team|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=7. mars 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=29. mars 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> ! rowspan="2" |[[Cadillac í Formúlu 1|Cadillac]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan="2"|Ferrari<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/ferrari-agree-to-supply-general-motors-f1-project-with-power-units-and.5iJ8zSH3IEfakRY5XXt8GM|titill=Ferrari agree to supply General Motors F1 project with power units and gearboxes|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=11. desember 2024|vefsíða=formula1.com|skoðað=29. mars 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |style="text-align:center"|11 |{{flagicon|Mexico}} [[Sergio Pérez]]<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/perez-and-bottas-to-make-f1-returns-in-2026-with-cadillac.6sqKNbUEoFjveym9YfGkxQ|titill=Perez and Bottas to make F1 returns in 2026 with Cadillac|höfundur=Lawrence Barretto|útgefandi=|tilvitnun=|dags=26. ágúst 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=4. október 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |style="text-align:center"|77 |{{flagicon|Finland}} [[Valtteri Bottas]]<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/perez-and-bottas-to-make-f1-returns-in-2026-with-cadillac.6sqKNbUEoFjveym9YfGkxQ|titill=Perez and Bottas to make F1 returns in 2026 with Cadillac|höfundur=Lawrence Barretto|útgefandi=|tilvitnun=|dags=26. ágúst 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=4. október 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- | rowspan=2 data-sort-value="Ferrari"|{{flagicon|Italy}} Scuderia Ferrari HP<ref>{{cite web |title=Ferrari and HP Announce a Title Partnership |url=https://press.hp.com/us/en/press-kits/2024/scuderia-ferrari-hp.html |website=press.hp.com |access-date=24 April 2024}}</ref> ! rowspan="2" | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan="2"| Ferrari<ref name="TheRaceUntil2026">{{cite news |title=What engine every F1 team is using for 2026 rules |url=https://www.the-race.com/formula-1/2026-f1-team-engines/ |access-date=8 February 2024 |work=The Race |date=8 January 2024 |language=en}}</ref> |style="text-align:center"|16 |{{flagicon|Monaco}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{cite web|access-date=25 January 2024|date=25 January 2024|title=F1: Ferrari anuncia extensão de contrato de Leclerc|url=https://motorsport.uol.com.br/f1/news/f1-ferrari-anuncia-extensao-de-contrato-de-leclerc/10569073/|website=motorsport.uol.com.br}}<!-- auto-translated from Portuguese by Module:CS1 translator --></ref> |- |style="text-align:center"|44 |{{flagicon|United Kingdom}} [[Lewis Hamilton]] |- | rowspan="2" data-sort-value="Haas"|{{flagicon|United States}} TGR Haas F1 Team<ref>{{Vefheimild|url=https://www.caranddriver.com/news/a69632797/toyota-title-sponsor-haas-f1-2026/?link_source=ta_first_comment&taid=6931da59fcca0f00012366f4&utm_campaign=trueanthemFBCDphoto&utm_content=6931ccd12a090300013b3406&utm_medium=social&utm_source=facebook&fbclid=IwY2xjawOfrZpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFjSThNUFRQYzJXZVh4TEJVc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHsinziXRrLkdGwXUon47_Ujg4BJR77Xi7xc56waa_nO1gd3qDl2MGiDPKJrF_aem_lfys47pN-gUhSX4bUGq21Q|titill=Toyota Will Take Over as Title Sponsor for Haas F1 In 2026|höfundur=Jack Fitzgerald|útgefandi=|tilvitnun=|dags=4. desember 2025|vefsíða=caranddriver.com|skoðað=5. desember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> ! rowspan="2" |[[Haas F1 Lið|Haas]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan="2"|Ferrari<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|title=Haas to stick with Ferrari amid engine crisis|url=http://www.grandprix.com//news/haas-to-stick-with-ferrari-amid-engine-crisis.html|access-date=30 August 2020|website=grandprix.com|archive-date=30 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200830231958/http://www.grandprix.com//news/haas-to-stick-with-ferrari-amid-engine-crisis.html|url-status=live}}</ref> |style="text-align:center"|31 |{{flagicon|France}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{Cite web |title=Haas confirm signing of Ocon on multi-year contract |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-haas-confirm-signing-of-ocon-with-frenchman-to-partner-bearman-in.7uQGY6qNKCZmU8fXM57TBi |access-date=2024-07-25 |website=Formula 1.com|language=en}}</ref> |- |style="text-align:center"|87 |{{flagicon|United Kingdom}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{cite web|url=https://racingnews365.com/bearman-confirms-choice-for-key-f1-driver-decision|title=Bearman reveals selection for F1 identity detail|website=racingnews365.com|date=13 March 2024|access-date=13 March 2024}}</ref> |- | rowspan=2 scope="row" data-sort-value="McLaren"|{{flagicon|United Kingdom}} McLaren Mastercard Formula 1 Team ! rowspan="2" scope="row" nowrap | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |rowspan="2"|Mercedes<ref>{{Cite web |title=McLaren's deal to use Mercedes F1 engines again from 2021 announced |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclarens-deal-to-use-mercedes-f1-engines-again-from-2021-announced-4988153/4988153/ |access-date=17 September 2022 |website=www.autosport.com |date=28 September 2019 |language=en |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215052/https://www.autosport.com/f1/news/mclarens-deal-to-use-mercedes-f1-engines-again-from-2021-announced-4988153/4988153/ |url-status=live }}</ref> |style="text-align:center"|1 |{{flagicon|United Kingdom}} [[Lando Norris]]<ref>{{cite web|access-date=26 January 2024|date=26 January 2024|title=F1: Norris assina extensão de contrato multianual com a McLaren|url=https://motorsport.uol.com.br/f1/news/f1-norris-assina-extensao-de-contrato-multianual-com-a-mclaren/10569454/|website=motorsport.uol.com.br}}<!-- auto-translated from Portuguese by Module:CS1 translator --></ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-confirms-he-will-use-car-number-1-next-season-after-claiming-maiden.ACReb1X9OOwHKUb2u8hPk|titill=Norris confirms he will use car number 1 next season after claiming maiden F1 World Championship|höfundur=|útgefandi=Formula One|tilvitnun=|dags=8. desember 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=8. desember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |style="text-align:center"|81 |{{flagicon|Australia}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{cite web|access-date=25 January 2024|date=20 September 2023|title=F1: Piastri prorroga contrato com a McLaren até 2026|url=https://motorsport.uol.com.br/f1/news/f1-piastri-prorroga-contrato-com-a-mclaren-ate-2026/10522745/|website=motorsport.uol.com.br}}<!-- auto-translated from Portuguese by Module:CS1 translator --></ref> |- | rowspan=2 data-sort-value="Mercedes"|{{nowrap|{{flagicon|Germany}} Mercedes-AMG Petronas F1 Team}}<ref>{{cite news |last1=Noble |first1=Jonathan |title=Mercedes signs early Petronas deal extension ahead of new F1 2026 rules |url=https://us.motorsport.com/f1/news/mercedes-signs-early-petronas-deal-extension-ahead-of-new-f1-2026-rules/10375423/ |access-date=24 April 2024 |work=us.motorsport.com |date=28 September 2022 |language=en}}</ref> ! rowspan="2" | [[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |rowspan="2"| Mercedes<ref name="TheRaceUntil2026"/> |style="text-align:center"|12 |{{flagicon|Italy}} [[Andrea Kimi Antonelli|Kimi Antonelli]]<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj|titill=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up|höfundur=Lawrence Barretto|útgefandi=|tilvitnun=|dags=15. október 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=15. október 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |style="text-align:center"|63 |{{flagicon|United Kingdom}} [[George Russell]]<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj|titill=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up|höfundur=Lawrence Barretto|útgefandi=|tilvitnun=|dags=15. október 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=15. október 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |rowspan="2"|{{flagicon|Italy}} Visa Cash App Racing Bulls F1 Team<ref name="AT Rebrand 2024">{{cite web|access-date=25 January 2024|date=24 January 2024|language=en|title=AlphaTauri's new name for 2024 is confirmed|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.alphatauri-rebrand-confirmed-for-2024-season-as-new-team-name-revealed.4xAWHWI66d5L9mFELLGb6J.html|website=www.formula1.com}}<!-- auto-translated from Portuguese by Module:CS1 translator --></ref> !rowspan=2|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Ford]] |rowspan="2"|Red Bull Ford<ref>{{Vefheimild|url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html|titill=Ford Returns To Formula 1; Strategic Partner To Oracle Red Bull Racing For 2026 Season And Beyond|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=3. febrúar 2023|vefsíða=media.ford.com|skoðað=29. mars 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |style="text-align:center"|30 |{{flagicon|New Zealand}} [[Liam Lawson]]<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hadjar-earns-red-bull-seat-for-2026-as-rookie-lindblad-joins-lawson-at.3agyavmwcP9LJkVkRXWSEb|titill=Hadjar earns Red Bull seat for 2026 as rookie Lindblad joins Lawson at Racing Bulls and Tsunoda takes reserve role|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=2. desember 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=2. desember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |style="text-align:center"|41 |{{flagicon|UK}} [[Arvid Lindblad]]<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hadjar-earns-red-bull-seat-for-2026-as-rookie-lindblad-joins-lawson-at.3agyavmwcP9LJkVkRXWSEb|titill=Hadjar earns Red Bull seat for 2026 as rookie Lindblad joins Lawson at Racing Bulls and Tsunoda takes reserve role|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=2. desember 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=2. desember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |rowspan="2"|{{flagicon|Austria}} Oracle Red Bull Racing<ref>{{cite web|access-date=25 January 2024|date=10 February 2022|publisher=www.autoracing.com.br|title=Acordo Red Bull/Oracle é "o maior na história da F1"|url=https://www.autoracing.com.br/acordo-red-bull-oracle-e-o-maior-na-historia-da-f1/}}<!-- auto-translated from Portuguese by Module:CS1 translator --></ref> !rowspan="2"|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Ford]] |rowspan="2"|Red Bull Ford<ref>{{Vefheimild|url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html|titill=Ford Returns To Formula 1; Strategic Partner To Oracle Red Bull Racing For 2026 Season And Beyond|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=3. febrúar 2023|vefsíða=media.ford.com|skoðað=29. mars 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |style="text-align:center"|6 |{{flagicon|France}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hadjar-earns-red-bull-seat-for-2026-as-rookie-lindblad-joins-lawson-at.3agyavmwcP9LJkVkRXWSEb|titill=Hadjar earns Red Bull seat for 2026 as rookie Lindblad joins Lawson at Racing Bulls and Tsunoda takes reserve role|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=2. desember 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=2. desember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |style="text-align:center"|3 |{{nowrap|{{flagicon|Netherlands}} [[Max Verstappen]]<ref>{{cite web|access-date=25 January 2024|date=3 March 2022|title=Verstappen renova com Red Bull até o fim de 2028; contrato é o mais longo da história da F1|url=https://motorsport.uol.com.br/f1/news/verstappen-renova-com-red-bull-ate-o-fim-de-2028-contrato-e-o-mais-longo-da-historia-da-f1/8660822/|website=motorsport.uol.com.br}}<!-- auto-translated from Portuguese by Module:CS1 translator --></ref>}}<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/max-verstappen-confirms-he-will-use-car-number-3-for-2026-season.6qvN2SQwcyGYnMWhGdDpNS|titill=Max Verstappen confirms he will use car number 3 for 2026 season|höfundur=|útgefandi=Formula One|tilvitnun=|dags=18. desember 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=18. desember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |- |rowspan="2"|{{flagicon|United Kingdom}} Atlassian Williams F1 Team<ref>{{Vefheimild|url=https://www.williamsf1.com/evolution-of-an-icon|titill=EVOLUTION OF AN ICON|höfundur=|útgefandi=Williams F1 Team|tilvitnun=|dags=3. nóvember 2025|vefsíða=williamsf1.com|skoðað=14. nóvember 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> !rowspan="2"|[[Williams Racing|Williams]]-[[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |rowspan="2"| Mercedes<ref>{{cite news |title=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |access-date=8 February 2024 |work=Reuters |date=8 January 2024}}</ref> |style="text-align:center"|23 |{{flagicon|THA}} [[Alexander Albon]]<ref>{{cite web|access-date=5 February 2024|date=5 February 2024|title=Albon tied to Williams until the end of F1 2025, clarifies Vowles|url=https://www.motorsport.com/f1/news/albon-tied-williams-end-f1-2025-vowles/10572717/|website=motorsport.com}}</ref> |- |style="text-align:center"|55 |{{flagicon|ESP}} [[Carlos Sainz Jr.]]<ref name="SAIWilliams">{{cite web|access-date=29 July 2024|date=29 July 2024|title=Sainz signs for Williams as Spaniard's F1 future is confirmed|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-carlos-sainz-signs-for-williams-as-spaniards-f1-future-is-confirmed.2wsM0VoH6D7H2akmtW9uXe|website=Formula 1.com}}</ref> |- |} ==Dagatal== 2026 tímabilið mun hafa 24 keppnir líkt og tvö tímabilin á undan. {| class="sortable wikitable" style="font-size: 85%;" ! data-sort-type="number" |Umferð !Kappakstur !Braut ! class="unsortable" |Dagsetning |- !1 |Ástralski kappaksturinn |{{flagicon|AUS}} Albert Park Circuit, [[Melbourne]] |8. mars |- !2 |Kínverski kappaksturinn |{{flagicon|Kína}} Shanghai International Circuit, [[Sjanghaí]] |15. mars |- !3 |Japanski kappaksturinn |{{flagicon|JPN}} Suzuka Circuit, Suzuka |29. mars |- !4 |Miami kappaksturinn |nowrap|{{flagicon|USA}} Miami International Autodrome, [[Miami]] |3. maí |- !5 |Kanadíski kappaksturinn |{{flagicon|Kanada}} Circuit Gilles Villeneuve, [[Montreal]] |24. maí |- !6 |Mónakóski kappaksturinn |{{flagicon|Mónakó}} Circuit de Monaco, [[Mónakó]] |7. júní |- !7 |Barcelona-Catalunya kappaksturinn |{{flagicon|ESP}} Circuit de Barcelona-Catalunya, Montmeló |14. júní |- !8 |Austurríski kappaksturinn |{{flagicon|Austurríki}} Red Bull Ring, Spielberg |28. júní |- !9 |Breski kappaksturinn |{{flagicon|GBR}} Silverstone Circuit, Silverstone |5. júlí |- !10 |Belgíski kappaksturinn |{{flagicon|Belgía}} Circuit de Spa-Francorchamps, Stavelot |19. júlí |- !11 |Ungverski kappaksturinn |{{flagicon|Ungverjaland}} Hungaroring, Mogyoród |26. júlí |- !12 |Hollenski kappaksturinn |{{flagicon|NED}} Circuit Zandvoort, Zandvoort |23. ágúst |- !13 |Ítalski kappaksturinn |{{flagicon|ITA}} Monza Circuit, [[Monza]] |6. september |- !14 |Spænski kappaksturinn |{{flagicon|ESP}} Madring, [[Madríd]] |13. september |- !15 |Aserbaísjan kappaksturinn |{{flagicon|Aserbaídsjan}} Baku City Circuit, [[Baku]] |nowrap|27. september |- !16 |Singapúr kappaksturinn |{{flagicon|Singapúr}} Marina Bay Street Circuit, [[Singapúr]] |11. október |- !17 |Bandaríski kappaksturinn |{{flagicon|USA}} Circuit of the Americas, [[Austin]] |25. október |- !18 |Mexíkóborgar kappaksturinn |{{flagicon|MEX}} Autódromo Hermanos Rodríguez, [[Mexíkóborg]] |1. nóvember |- !19 |São Paulo kappaksturinn |{{flagicon|Brasilía}} Interlagos Circuit, [[São Paulo]] |8. nóvember |- !20 |Las Vegas kappaksturinn |{{flagicon|USA}} Las Vegas Strip Circuit, [[Paradise (Nevada)|Paradise]] |21. nóvember |- !21 |Katar kappaksturinn |{{flagicon|Katar}} Lusail International Circuit, Lusail |29. nóvember |- !22 |Abú Dabí kappaksturinn |{{flagicon|Sameinuðu arabísku furstadæmin}} Yas Marina Circuit, [[Abú Dabí]] |6. desember |- ! colspan="4" |Heimild:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-reveals-calendar-for-2026-season.YctbMZWqBvrgyddrnauo8|titill=Formula 1 reveals calendar for 2026 season|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=10. júní 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=10. júní 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> |} ===Dagatalsbreytingar=== Spænski kappaksturinn fer frá Barcelona-Catalunya brautinni yfir á nýja götubraut í [[Madríd]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.reuters.com/sports/formula1/madrid-host-spanish-f1-gp-2026-10-year-deal-2024-01-23/|titill=Madrid to host Spanish GP from 2026, Barcelona future uncertain|höfundur=Fernando Kallas|útgefandi=|tilvitnun=|dags=23. janúar 2024|vefsíða=reuters.com|skoðað=10. júní 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> Hollenski kappaksturinn mun hafa sprettkeppni þar sem keppnishaldarar hafa tilkynnt að 2026 verður seinasta árið sem keppt verður í [[Holland|Hollandi]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-to-celebrate-final-dutch-grand-prix-in-2026-after-one-year.7EYLHSMGIJyqefI5tMjLrZ|titill=Formula 1 to celebrate final Dutch Grand Prix in 2026 after one-year extension confirmed for Zandvoort|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=4. desember 2024|vefsíða=formula1.com|skoðað=10. júní 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> [[Emilía-Rómanja]] kappaksturinn á Imola brautinni snýr ekki aftur eftir að samningur um það var ekki framlengdur.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-reveals-calendar-for-2026-season.YctbMZWqBvrgyddrnauo8|titill=Formula 1 reveals calendar for 2026 season|höfundur=|útgefandi=|tilvitnun=|dags=10. júní 2025|vefsíða=formula1.com|skoðað=10. júní 2025|archive-url=|archive-date=}}</ref> ===Aflýstar keppnir=== Barein og Sádí-Arabíski kappaksturinn áttu að vera þriðja og fjórða umferðin í mótaröðinni en þeim var aflýst í kjölfar [[Íransstríðið 2026|Íranstríðsins 2026]]. Tilkynning um það kom út yfir keppnishelgina í Kína og sökum þess með hve litlum fyrirvara þeim var aflýst var ekki hægt að skipuleggja aðrar keppnir í stað þeirra og því tímabilið stytt um tvær keppnir.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c5ykne3g305o|titill=F1 cancels Bahrain & Saudi Arabia Grands Prix|höfundur=Andrew Benson|útgefandi=BBC|tilvitnun=|dags=14. mars 2026|vefsíða=bbc.com|skoðað=16. mars 2026|archive-url=|archive-date=}}</ref> ==Umferðir== {|class="wikitable sortable" style="font-size:85%" !Umferð !Kappakstur !Braut !Dagsetning !Ráspóll !Hraðasti hringur !Sigurvegari ökumaður !Sigurvegari lið |- |1 |{{flagicon|AUS}} Ástralski kappaksturinn |Albert Park Circuit |8. mars |{{flagicon|Bretland}} [[George Russell]] |{{flagicon|Holland}} [[Max Verstappen]] |{{flagicon|Bretland}} [[George Russell]] |{{flagicon|Þýskaland}} [[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |- |2 |{{flagicon|Kína}} Kínverski kappaksturinn |Shanghai International Circuit |15. mars |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Þýskaland}} [[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |- |3 |{{flagicon|JPN}} Japanski kappaksturinn |Suzuka International Racing Course |29. mars |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Þýskaland}} [[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |- |4 |{{flagicon|USA}} [[Miami]] kappaksturinn |Miami International Autodrome |3. maí |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Bretland}} [[Lando Norris]] |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Þýskaland}} [[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |- |5 |{{flagicon|Kanada}} Kanadíski kappaksturinn |Circuit Gilles Villeneuve |24. maí |{{flagicon|Bretland}} [[George Russell]] |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] |{{flagicon|Þýskaland}} [[Mercedes-Benz í Formúlu 1|Mercedes]] |- |6 |{{flagicon|Mónakó}} Mónakóski kappaksturinn |Circuit de Monaco |7. júní | {{flagicon|Ítalía}} [[Kimi Antonelli]] | | | |- |7 |{{flagicon|Spánn}} [[Barselóna]]-[[Katalónía]] kappaksturinn |Circuit de Barcelona-Catalunya |14. júní | | | | |- |8 |{{flagicon|Austurríki}} Austurríski kappaksturinn |Red Bull Ring |28. júní | | | | |- |9 |{{flagicon|GBR}} Breski kappaksturinn |Silverstone Circuit |5. júlí | | | | |- |10 |{{flagicon|Belgía}} Belgíski kappaksturinn |Circuit de Spa-Francorchamps |19. júlí | | | | |- |11 |{{flagicon|Ungverjaland}} Ungverski kappaksturinn |Hungaroring |26. júlí | | | | |- |12 |{{flagicon|NED}} Hollenski kappaksturinn |Circuit Zandvoort |23. ágúst | | | | |- |13 |{{flagicon|ITA}} Ítalski kappaksturinn |Monza Circuit |6. september | | | | |- |14 |{{flagicon|Spánn}} Spænski kappaksturinn |Madring |13. september | | | | |- |15 |{{flagicon|Aserbaídsjan}} Aserbaídsjan kappaksturinn |Baku City Circuit |26. september | | | | |- |16 |{{flagicon|Singapúr}} Singapúr kappaksturinn |Marina Bay Street Circuit |11. október | | | | |- |17 |{{flagicon|USA}} Bandaríski kappaksturinn |Circuit of the Americas |25. október | | | | |- |18 |{{flagicon|MEX}} [[Mexíkóborg|Mexíkóborgar]] kappaksturinn |Autódromo Hermanos Rodríguez |1. nóvember | | | | |- |19 |{{flagicon|Brasilía}} [[São Paulo]] kappaksturinn |Interlagos Circuit |8. nóvember | | | | |- |20 |{{flagicon|USA}} [[Las Vegas]] kappaksturinn |Las Vegas Strip Circuit |21. nóvember | | | | |- |21 |{{flagicon|Katar}} Katar kappaksturinn |Lusail International Circuit |29. nóvember | | | | |- |22 |{{flagicon|Sameinuðu arabísku furstadæmin}} [[Abú Dabí]] kappaksturinn |Yas Marina Circuit |6. desember | | | | |- class="sortbottom" | colspan="9" style="background-color:#EAECF0;text-align:center"|'''Heimildir:'''<ref>{{Vefheimild|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-reveals-calendar-for-2026-season.YctbMZWqBvrgyddrnauo8|titill=Formula 1 reveals calendar for 2026 season|höfundur=|útgefandi=Formula One|tilvitnun=|dags=|vefsíða=formula1.com|skoðað=5. mars 2026|archive-url=|archive-date=}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://motorsportstats.com/series/fia-formula-one-world-championship/results/2026|titill=FIA Formula One World Championship Results 2026|höfundur=|útgefandi=Motorsport Stats|tilvitnun=|dags=|vefsíða=motorsportstats.com|skoðað=6. júní 2026|archive-url=|archive-date=}}</ref> |} == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|bíll|íþrótt}} [[Flokkur:Tímabil í Formúlu 1]] m4mq6xxxteobrs4isr9ya8jk7s8slzd 0 185676 1966320 1961513 2026-06-07T11:20:09Z ~2026-33618-28 117407 /* */ 1966320 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} {{aðgreiningartengill|Herjólfur|Herjólfur}} {{Skip |nafn=M/S Herjólfur |mynd=Herjolfur IMO 9825099 F Landeyjahöfn 10-07-2021 (1).jpg |alt= |skipstjóri=Ólafur Jóhann Borgþórsson<ref>{{vefheimild |höfundur=Björgvin Gunnarsson |titill=Prestur mun stjórna Herjólfi - Gott að fá mann sem er í góðum tengslum við almætti - |url=https://gamla.mannlif.is/um-landid/prestur-mun-stjorna-herjolfi-gott-ad-fa-mann-sem-er-i-godum-tengslum-vid-almaetti/ |ritverk=Mannlíf.is |dags=1. október 2024 |tungumál=is}}</ref> |þyngd=3.270 |lengd=68,86 |breidd=15,1<ref name="samningur">{{vefheimild |titill=Skrifað undir samning um smíði nýs Herjólfs |url=https://www.dfs.is/2017/01/18/skrifad-undir-samning-um-smidi-nys-herjolfs/ |ritverk=DFS.is |dags=18. janúar 2017 |tungumál=is}}</ref> |dýpt=2,8 |vélar=3x1230kW rafmagn og olía|hraði=15,5 |tegund=[[Bílferja]] |bygging=[[2019]], Crist S.A., Póllandi|útgerð=Herjólfur ohf.}} '''Herjólfur''' er fjórða [[farþegaferja]]n með þessu nafni sem gengur til [[Heimaey]]jar í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]]. Hún siglir frá [[Landeyjahöfn]], en með [[Þorlákshöfn]] sem varahöfn, eftir aðstæðum hverju sinni. 2021 var siglt í 80% tilfella til Landeyjarhafnar.<ref name="nýting">{{vefheimild |titill=Nýr Herjólfur stórbætir nýtingu á Landeyjahöfn |url=https://eyjafrettir.is/nyr-herjolfur-storbaetir-nytingu-a-landeyjahofn/ |ritverk=Eyjafréttir |dags=4. ágúst 2021 |tungumál=is}}</ref> Herjólfur getur siglt fram og til baka á rafmagni einu saman.<ref name="rafmagn">{{vefheimild |titill=Rekstur Herjólfs á rafmagni gengur vel |url=https://www.rarik.is/frettir/frettir/rekstur-herjolfs-a-rafmagni-gengur-vel |ritverk=RARIK |tungumál=Is}}</ref> Herjólfur IV ristir minna og eyðir minna en [[Herjólfur (skip frá 1992)|Herjólfur III]], þó hann flytji meira.<ref name="nýting" /><ref name="rafmagn" /> Það að nýji Herjólfur risti minna hefur gert honum kleift að nýta Landeyjarhöfn betur en fyrri Herjólfur.<ref name="nýting" /> Herjólfur IV tekur um 60-75 bíla og 540 farþega<ref name="samningur" />, samanborið við 55 bíla og 500 farþega í Herjólfi III. Ferjan var vígð [[15. júní]] [[2019]].<ref>{{vefheimild |titill=Nýr Herjólfur kemur til Vestmannaeyja |url=https://vb.is/frettir/nyr-herjolfur-kemur-til-vestmannaeyja/ |ritverk=www.vb.is}}</ref> Eftir að skipið tók við ferjusiglingum til Vestmannaeyja árið 2019, var ''Herjólfur'' III hafður klár sem varaskip, og leigður í vöruflutninga í Færeyjum.<ref>{{vefheimild |höfundur=Kristján Már Unnarsson |titill=Viðræður við Færeyinga um að samnýta gamla Herjólf - Vísir |url=https://www.visir.is/g/20212196697d/vidraedur-vid-faereyinga-um-ad-samnyta-gamla-herjolf |ritverk=visir.is |dags=15. desember 2021 |tungumál=is}}</ref> == Heimildir == <references/> == Tengt efni == * [[Listi yfir ferjur í strandsiglingum á Íslandi]] {{Stubbur|skip}} [[Flokkur:Byggt 2019]] [[Flokkur:Íslenskar ferjur]] [[Flokkur:Vestmannaeyjar]] 4y89pn36wzggyumk79fz42akv59nngs 0 186856 1966292 1922167 2026-06-07T00:27:59Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Háskólinn á Hólum]] 1966292 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Háskólinn á Hólum]] p14mip3ua70jx0ma7o60ajjgv2su91e 0 190124 1966295 1949794 2026-06-07T02:13:47Z TKSnaevarr 53243 1966295 wikitext text/x-wiki '''Stefán Pjetursson''' eða '''Pétursson''' (f. 1898 – d. 1987) fæddist á Núpum í [[Aðaldalur|Aðaldal]]. Hann lauk stúdentsprófi árið 1920 og þótti afburða námsmaður. Hann lauk námi í forspjallsvísindum við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] 1921 og hélt síðan til náms í [[Sagnfræði|sagnfræði]], [[Heimspeki|heimspeki]] og [[Félagsfræði|félagsfræði]] við háskóla í [[Berlín]]. Hann var þá orðinn sannfærður [[Marxismi|marxisti]] og var aðalhugmyndafræðingur ungra róttækra manna í landinu á árunum í kringum 1920 ekki síst með bókinni ''Byltingin í Rússlandi'' sem hann skrifaði 1921. Hann þýddi ''[[Kommúnistaávarpið]]'' ásamt [[Einar Olgeirsson|Einari Olgeirssyni]] , sem einnig var við nám í Berlín, og það var gefið út árið 1924 af Jafnaðamannafélagi Akureyrar. Stefán var ásamt þeim [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfi Bjarnasyni]] og Einari Olgeirssyni einn helsti forystumaður íslenskra kommúnista á öðrum og fram á þriðja áratug 20. aldar. Stefán kom heim til Íslands í upphafi [[Kreppan mikla|kreppunnar]] í árslok 1931, eftir tólf ára nám í Berlín, eftir að hafa hætt við doktorsritgerð um marxisma, sem hann hafði lengi haft í smíðum. Hann var blaðamaður við [[Verkalýðsblaðið]], sem var málgagn [[Kommúnistaflokkur Íslands|Kommúnistaflokks íslands]], frá 1932 til 1933. Hann sat í miðstjórn flokksins 1932–1934. Skömmu eftir heimkomu hans hófust harðar deilur í kommúnistaflokknum, og var hann leiðtogi annarrar fylkingarinnar. Stefán og skoðanbræður hans í þessum deilum efuðust um að ofsavinstrilína og einangrunarstefna [[Alþjóðasamtök kommúnista|Kominterns]], Alþjóðasambandi kommúnista, væri rétt, en samkvæmt henni voru jafnaðarmenn eða „sósíalfasistar“ aðalóvinir verkamanna, og yrði að berjast gegn þeim af fullri hörku. Harðlínumenn í Kommúnistaflokki Íslands gagnrýndu Stefán harðlega og blönduðu Komintern í deilurnar. Stefán var kallaður til Moskvu haustið 1933, þar sem hann átti að fara í endurmenntun og framhaldsnám eins og það var kallað. Hann var settur í [[Lenínskólinn|Lenínskólan]] sem var einn af flokksskólum alþjóðaheryfingu kommúnista. <ref> Þór Whitehead: (2010) Sovét-Ísland óskalandið. Aðdragandi byltingar sem aldrei varð 1921–1946, Bókafélagið Ugla.</ref> Þar dvaldi hann í átta mánuði, og þetta var í aðdraganda að [[Hreinsanirnar miklu|hreinsunum miklu]] og [[Sovétlýðveldið Rússland|sovéska]] [[Leyniþjónusta|leyniþjónustan]] hafði nánar gætur á öllum útlendingum og margir erlendir kommúnistar sem fóru út af línunni voru handteknir og sendir í einangrunarbúðir eða drepnir, þó að [[Jósef Stalín|Stalín]] hafi ekki enn í júlí 1934 verið farinn að láta myrða kommúnista í hrönnum. Skjöl úr sovéskum skjalasöfnum sýna að að forysta Komintern taldi Stefán alls ekki gera standa sig nógu vel í endurmenntun og honum var veitt "ströng viðvörun" í júní 1934. <ref>Jón Ólafsson: ''Kæru félagar.'' Reykjavík 1999: Mál og menning. Bls. 76-77. ISBN 9979319852</ref> Einnig kom til tals að senda hann til "framleiðslustarfa" í Sovétríkjunum, sem sennilega átti við nauðungarvinnu einhvers staðar í [[Gúlag|Gúlaginu]] í Síberíu.<ref> Arnór Hannibalsson (1999), Moskvulínan : Kommúnistaflokkur Íslands og Komintern : Halldór Laxness og Sovétríkin. Nýja bókafélagið. Bls. 133-9. ISBN 9789979941108 </ref>. Stjórn Komintern rak Stefán úr Kommúnistaflokknum 3. júlí 1934. Stefán hafði verið í sambandi við danska [[Sendiráð|sendiráðið]] í Moskvu og þar var honum sagt, að hann skyldi flýta sér úr landi. Sendiráðið útbjó falsað [[Vegabréf|vegabréf]] fyrir hann og með því komst hann til [[Finnland|Finnlands]] og þaðan til Íslands.Að hefur það eflaust bjargað lífi hans. <ref>Kai Montke, (1970) Stalins gengangere : erindring og dokumentation, Gyldendal. Bls. 20</ref> Eftir heimkomuna var Stefán varð [[Blaðamennska|blaðamaður]] við [[Alþýðublaðið]] frá 1934 til 1939. Hann tók við ritstjórn Alþýðublaðsins 1939 og var [[ritstjóri]] þar fram til 1952. Hann var í miðstjórn [[Alþýðuflokkurinn|Alþýðuflokksins]] 1943–1950. Þegar Stefán hætti sem ritstjóri var hann skjalavörður í [[Þjóðskjalasafn Íslands|Þjóðskjalasafni]] 1953–1957. Hann var síðan [[Þjóðskjalavörður]] 1957–1968. Hann sat í útvarpsráði 1947–1953 og í stjórn hugvísindadeildar [[Opinber stuðningur við vísindarannsóknir á Íslandi|Vísindasjóðs]] 1958–1966. == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * Arnór Hannibalsson (1999), Moskvulínan : Kommúnistaflokkur Íslands og Komintern : Halldór Laxness og Sovétríkin. Nýja bókafélagið. Bls. 133-9. ISBN 9789979941108 * Hannes Hólmsteinn Gissurarson: ''Íslenskir kommúnistar 1918–1998.'' Reykjavík 2011: Almenna bókafélagið. ISBN:9789935426192. * Jón Ólafsson: ''Kæru félagar.'' Reykjavík 1999: Mál og menning. ISBN 9979319852 * Þór Whitehead: (2010) Sovét-Ísland óskalandið. Aðdragandi byltingar sem aldrei varð 1921–1946, Bókafélagið Ugla. {{fd|1898|1987}} [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Íslenskir embættismenn]] [[Flokkur:Íslenskir blaðamenn]] [[Flokkur:Þjóðskjalaverðir]] h2kdrks56tx8paef1zotwjb7net9m71 1966302 1966295 2026-06-07T02:16:52Z TKSnaevarr 53243 1966302 wikitext text/x-wiki '''Stefán Pjetursson''' eða '''Pétursson''' (f. 1898 – d. 1987) fæddist á Núpum í [[Aðaldalur|Aðaldal]]. Hann lauk stúdentsprófi árið 1920 og þótti afburða námsmaður. Hann lauk námi í forspjallsvísindum við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] 1921 og hélt síðan til náms í [[Sagnfræði|sagnfræði]], [[Heimspeki|heimspeki]] og [[Félagsfræði|félagsfræði]] við háskóla í [[Berlín]]. Hann var þá orðinn sannfærður [[Marxismi|marxisti]] og var aðalhugmyndafræðingur ungra róttækra manna í landinu á árunum í kringum 1920 ekki síst með bókinni ''Byltingin í Rússlandi'' sem hann skrifaði 1921. Hann þýddi ''[[Kommúnistaávarpið]]'' ásamt [[Einar Olgeirsson|Einari Olgeirssyni]] , sem einnig var við nám í Berlín, og það var gefið út árið 1924 af Jafnaðamannafélagi Akureyrar. Stefán var ásamt þeim [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfi Bjarnasyni]] og Einari Olgeirssyni einn helsti forystumaður íslenskra kommúnista á öðrum og fram á þriðja áratug 20. aldar. Stefán kom heim til Íslands í upphafi [[Kreppan mikla|kreppunnar]] í árslok 1931, eftir tólf ára nám í Berlín, eftir að hafa hætt við doktorsritgerð um marxisma, sem hann hafði lengi haft í smíðum. Hann var blaðamaður við [[Verkalýðsblaðið]], sem var málgagn [[Kommúnistaflokkur Íslands|Kommúnistaflokks íslands]], frá 1932 til 1933. Hann sat í miðstjórn flokksins 1932–1934. Skömmu eftir heimkomu hans hófust harðar deilur í kommúnistaflokknum, og var hann leiðtogi annarrar fylkingarinnar. Stefán og skoðanbræður hans í þessum deilum efuðust um að ofsavinstrilína og einangrunarstefna [[Alþjóðasamtök kommúnista|Kominterns]], Alþjóðasambandi kommúnista, væri rétt, en samkvæmt henni voru jafnaðarmenn eða „sósíalfasistar“ aðalóvinir verkamanna, og yrði að berjast gegn þeim af fullri hörku. Harðlínumenn í Kommúnistaflokki Íslands gagnrýndu Stefán harðlega og blönduðu Komintern í deilurnar. Stefán var kallaður til Moskvu haustið 1933, þar sem hann átti að fara í endurmenntun og framhaldsnám eins og það var kallað. Hann var settur í [[Lenínskólinn|Lenínskólan]] sem var einn af flokksskólum alþjóðaheryfingu kommúnista. <ref> Þór Whitehead: (2010) Sovét-Ísland óskalandið. Aðdragandi byltingar sem aldrei varð 1921–1946, Bókafélagið Ugla.</ref> Þar dvaldi hann í átta mánuði, og þetta var í aðdraganda að [[Hreinsanirnar miklu|hreinsunum miklu]] og [[Sovétlýðveldið Rússland|sovéska]] [[Leyniþjónusta|leyniþjónustan]] hafði nánar gætur á öllum útlendingum og margir erlendir kommúnistar sem fóru út af línunni voru handteknir og sendir í einangrunarbúðir eða drepnir, þó að [[Jósef Stalín|Stalín]] hafi ekki enn í júlí 1934 verið farinn að láta myrða kommúnista í hrönnum. Skjöl úr sovéskum skjalasöfnum sýna að að forysta Komintern taldi Stefán alls ekki gera standa sig nógu vel í endurmenntun og honum var veitt "ströng viðvörun" í júní 1934. <ref>Jón Ólafsson: ''Kæru félagar.'' Reykjavík 1999: Mál og menning. Bls. 76-77. ISBN 9979319852</ref> Einnig kom til tals að senda hann til "framleiðslustarfa" í Sovétríkjunum, sem sennilega átti við nauðungarvinnu einhvers staðar í [[Gúlag|Gúlaginu]] í Síberíu.<ref> Arnór Hannibalsson (1999), Moskvulínan : Kommúnistaflokkur Íslands og Komintern : Halldór Laxness og Sovétríkin. Nýja bókafélagið. Bls. 133-9. ISBN 9789979941108 </ref>. Stjórn Komintern rak Stefán úr Kommúnistaflokknum 3. júlí 1934. Stefán hafði verið í sambandi við danska [[Sendiráð|sendiráðið]] í Moskvu og þar var honum sagt, að hann skyldi flýta sér úr landi. Sendiráðið útbjó falsað [[Vegabréf|vegabréf]] fyrir hann og með því komst hann til [[Finnland|Finnlands]] og þaðan til Íslands.Að hefur það eflaust bjargað lífi hans. <ref>Kai Montke, (1970) Stalins gengangere : erindring og dokumentation, Gyldendal. Bls. 20</ref> Eftir heimkomuna var Stefán varð [[Blaðamennska|blaðamaður]] við [[Alþýðublaðið]] frá 1934 til 1939. Hann tók við ritstjórn Alþýðublaðsins 1939 og var [[ritstjóri]] þar fram til 1952. Hann var í miðstjórn [[Alþýðuflokkurinn|Alþýðuflokksins]] 1943–1950. Þegar Stefán hætti sem ritstjóri var hann skjalavörður í [[Þjóðskjalasafn Íslands|Þjóðskjalasafni]] 1953–1957. Hann var síðan [[Þjóðskjalavörður]] 1957–1968. Hann sat í útvarpsráði 1947–1953 og í stjórn hugvísindadeildar [[Opinber stuðningur við vísindarannsóknir á Íslandi|Vísindasjóðs]] 1958–1966. == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * Arnór Hannibalsson (1999), Moskvulínan : Kommúnistaflokkur Íslands og Komintern : Halldór Laxness og Sovétríkin. Nýja bókafélagið. Bls. 133-9. ISBN 9789979941108 * Hannes Hólmsteinn Gissurarson: ''Íslenskir kommúnistar 1918–1998.'' Reykjavík 2011: Almenna bókafélagið. ISBN:9789935426192. * Jón Ólafsson: ''Kæru félagar.'' Reykjavík 1999: Mál og menning. ISBN 9979319852 * Þór Whitehead: (2010) Sovét-Ísland óskalandið. Aðdragandi byltingar sem aldrei varð 1921–1946, Bókafélagið Ugla. {{fd|1898|1987}} [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Íslenskir blaðamenn]] [[Flokkur:Þjóðskjalaverðir]] i2xi2pir0byrm0idk4em5zptdw86qzg 0 191038 1966238 1964373 2026-06-06T15:51:49Z TKSnaevarr 53243 1966238 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Utdrag_ur_Gesta_Hammaburgensis_ecclesiae_pontificum.jpg|thumb|Handritsíða úr ''Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum''. Hér hefst frásagan um Dani í Vínarhandritinu (Codex Vindobonensis 521, fol. 69v).]]<nowiki> </nowiki>'''Adam frá Brimum''' ([[Þýska|þýska]]: Adam von Bremen; [[Latína|latína]]: Adam Bremensis), fæddur fyrir 1050 og lést um 1080, var [[Prestur|prestur]], [[Rithöfundur|rithöfundur]] og [[Sagnfræði|sagnfræðingur]] og einn mikilvægasti þýski annálaritarinn á [[Miðaldir|miðöldum]]. Hann lifði og starfaði á seinni hluta elleftu aldar. Adam var líklega frá [[Þýskaland|Suður-Þýskalandi]], hugsanlega frá [[Bamberg]] eða [[Meissen]]. Hann kom til [[Bremen]] árið 1068, sennilega til að starfa sem kennari (kallaður ''magister scolarum'' árið 1069) við prestaskólann þar<ref>[ http://www.newadvent.org/cathen/01132c.htm Catholic Encyclopedia: Adam of Bremen.] www.newadvent.org.</ref>, í þjónustu Adalberts erkibiskups. Hann er talinn „''einn fremsti sagnfræðingur og þjóðfræðingur miðalda''“.<ref> Lazda, Rasma [https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopedia-of-the-medieval-chronicle/adam-of-bremen-SIM_00031, "Adam of Bremen",] [https://referenceworks.brill.com/display/db/emco?alpha=P+-+Pg&contents=mrw-browse-a-z&language=en ''Encyclopedia of the Medieval Chronicle''], (Graeme Dunphy og Cristian Bratu, ritstj.) 2016]</ref> Adam er frægastur fyrir ritverk sitt um sögu [[Biskupsdæmi|erkibiskupsdæmisins]] í [[Hamborg]], ''Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum'' („''Afrek biskupa Hamborgarkirkjunnar''“) sem byggði á munnlegum heimildum og gömlum handritum og fjallaði um sögu [[Erkibiskupsdæmið í Bremen|erkibiskupsdæmisins í Hamborg]] frá 788 til dauða [[Adalbert erkibiskup|Adalberts erkibiskups]] árið 1072. Bókin er einnig talin vera merk heimild um mannlíf á [[Norðurlöndin|Norðurlöndum]]. Danski konungurinn [[Sveinn Ástríðarson]] (eða Sveinn Úlfsson), sem var talinn mjög lærður maður á sínum tíma, var einn aðalheimildarmaður verksins samkvæmt Adam um aðstæður í [[Danmörk|Danmörku]], [[Svíþjóð]] og [[Noregur|Noregi]]. Þegar verkið var gefið út á prenti árið 1595 var það nefnt ''De situ Daniae et reliquarum quæ trans Daniam sunt regionum natura'' (''Um aðstæður og náttúru Danmörku og annarra svæða utan Danmerkur''). Verkið inniheldur 6 hluta, (bækur eða bindi) og hver hluti er niðurskiptur í kafla: * Formáli beint til [[Liemar erkibiskup|erkibiskups Liemar]] * Liber I (Saga biskupsdæmisins í Bremen og (eftir 845) Hamborgar-Bremen (788–940)). * Liber II/Liber secundus (Saga erkibiskupsdæmis Hamborgar-Bremen (940–1045)). * Liber III/Liber tertius (Ævisaga Adalberts erkibiskups af Hamborg (1043–1072)). * Descriptio insularum aquilonis (Lýsing á eyjum í norðri). * M. Adami epilogus ad Liemarum episcopum (Tileinkun til Liemar biskups í [[Sexliðaháttur|sexliðahætti]] (1072-1101)) Upprunalegt handrit verksins hefur ekki varðveist en það var afritað snemma og síðar bætt við spássíugreinum<ref>Spássíugreinar eru athugasemdir og leiðréttingar skrifaðar á spássíu og er mjög algengt á miðaldahandritum. Spássía er auð blaðrönd utan leturflatar (á blaðsíðu), komið úr latínu spatium (ft. spatia).</ref>, mörgum mótsagnakenndum. Elsta handritið sem varðveist hefur er frá um 1100. Meðal annarra studdu [[Helmold frá Bosau]] og [[Saxo Grammaticus]] sig við verkið í sínum eigin skriftum. Verkið var hins nánast eingöngu þekkt í Norður-Þýskalandi á miðöldum.<ref> Volker Scior: ''Das Eigene und das Fremde: Identität und Fremdheit in den Chroniken Adams von Bremen, Helmolds von Bosau und Arnolds von Lübeck''. Berlin 2002, Bls. 31–33.</ref> Árið 1579 fannst handrit af Gestu í [[Sorø|Sorø-klaustrinu]] í Danmörku, sem danski sagnfræðingurinn og kanúkinn Anders Sørensen Vedel gaf út og hafði mikilli þýðingu fyrir norrænar sögurannsóknir. Handritið er nú varðveitt á Konunglega bókasafninu í Kaupmannahöfn<ref> [''Digitale faksimiler af middelalderlige kilder til Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum på Det Kongelige Bibliotek'']</ref> ==Baksvið== Adam frá Brimum nýtti sér stöðu sína og sambönd kirkjunnar í Bremen til að safna alls kyns upplýsingum um sögu og landafræði Norður-Þýskalands og Norður-Evrópu. Sagt er að hann hafi, skömmu eftir komu sína til Bremen, farið á vit danska konungsins [[Sveinn Ástríðarson|Sveins Ástríðarsonar]] (1047-1076), sem var umtalaður fyrir þekkingu sína á sögu og landafræði Norðurlanda. Mögulegt er að þessi fundur hafi átt sér stað á [[Sjáland|Sjálandi]]; en engar heimildir er fyrir þessari ferð en ekki er langt til Sjálands frá Bremen. Honum var vel tekið af konungi og fékk frá verðmætar upplýsingar frá honum fyrir það sögurit sem hann hóf að skrifa eftir andlát Adalberts erkibiskups 1072. Formálinn er tileinkaður eftirmanni Adalberts, Liemar (1072-1101). Skráningu verkisins sjálfs, að minnsta kosti að hluta, var lokið fyrir andlát Sveins konungs árið 1076, því í annarri bókinni skrifar hann um konungin eins og hann sé enn á lífi.<ref>Catholic Encyclopedia</ref> Bremen var mikilvæg verslunarborg og þaðan fóru skip, kaupmenn og trúboðar víða um Norður-Evrópu. Erkibiskupsdæmið í Hamborg var í þrjú hundruð ár (um 834–1560) helgað því að snúa norrænum og slavnesku þjóðum til kristni og hafði því lögsögu yfir öllum trúboðum í Norðurlöndum, [[Rússland|Norðvestur-Rússlandi]], [[Ísland|Íslandi]] og [[Grænland|Grænlandi]]. Eftir að danskir víkingar höfðu rænt og rupplað og brennt Hamborgar bæ 845 hafði erkibiskupsdæmið verið sameinað biskupsdæminu í Bremen. Sérstakt erkibiskupsdæmi var stofnað í Lundi árið 1105 fyrir Norðurlöndin, Ísland og Grænland, sem hafði lengi verið ósk konungana í Svíþjóð og Danmörku að snúa baki við þýskum yfirráðum. ==Gesta== ''Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum'' samanstendur af fjórum bindum eða bókum (og formála og eftirmála), þar af eru fyrstu þrjú aðallega um sögu og það síðasta um landafræði og siði. Fyrsta gerð verksins var fullskráð á árunum 1075–1076 og en Adam hélt áfram að endurskoða og umskrifa verkið þar til hann lést á níunda áratugi 11. aldar. Fyrsta bindið segir frá sögu kirkjunnar í Hamborg og Bremen og trúboðsstarfsins í norðri allt frá árinu 788. Þetta bindi er mikilvægasta ritaða heimildin um Norðurlönd allt fram á 13. öld. Annað bindi fjallar um þýska sögu á árunum 940 til 1045. Þriðja bókin fjallar um ævisögu og verk Adalberts erkibiskups er talin hafa fat mikil áhrif á ritu ævisagna á miðöldum. Sennilegt er talið að Adam hafi lokið skráningu fjórða bindisins, Descriptio insularum Aquilonis, 1075 og en það bindi fjallar um landafræði, þjóðir og siði í norðri, og ekki síst um árangur kristniboðs þar. Adam miklaði hlutverk erkibiskupsdæmisins í Hamborg í nýlegri kristnitöku íbúa Norðurlanda. Tilgangur verksins var ef til vill að hvetja og leiðbeina trúboðum með upplýsingum um þessi lönd. Þrátt fyrir að mikið af þeim byggja á fordómum og misskilningi þá er verkið ein mikilvægasta heimildin um Norðurlöndin fyrir kristni. Verkið er einnig fyrsta evrópska heimildin þar sem talað er um [[Vínland]] sem öldum síðar var þekkt sem [[Ameríka]]. ===Heimildir Adams=== Adam notaði fjölda heimilda fyrir utan frásögur Sveins konungs. Adam notaði fremur ævisögur en króníkur og annála. Hann hafði aðgang að ævisögum margra trúboða í kirkjubókasafninu í Bremen, til dæmis [[Ansgar|Ansgars]], Liudgers, Radbods, Rimberts, Willehads og Willibrords sem allir höfðu boðað kristna trú í norðuhluta Evrópu. Hann notaðist einnig við ''Ævisögu Karlamagnúsar'' (''Vita Karoli Magni)'' eftir Einhard auk fjölda annara sögulegra heimilda, Historia Francorum, Annals of Fulda, Annals of Corbie, Chronicon Suevicum universale og Regino Prumiensis. Þrjár heimildir sem hann vitnar í virðast vera týndar: ''Annales Caesarum'', ''Gesta Francorum'' og ''Gesta Anglorum''.<ref> Tschan, Francis J., ritst. (2002) [1959]. ''Adam of Bremen: History of the Archbishops of Hamburg-Bremen'' (2. útgáfa) New York: Columbia University Press. ISBN 0231125755</ref> Adam hafði einnig aðgang að bréfum og sáttmálum, bæði frá [[páfi|páfa]] og keisara [[Heilaga rómverska ríkið|hins Heilaga rómverska ríkis]]. Auk þess hafði hann aðgang að bréfum frá trúboðum og prestum á Norðurlöndum. ===Framhald verksins=== Eftir að Adam hafði skrifa verkið hélt hann áfram að bæta við upplýsingum. Það síðasta sem hann nokkuð örugglega bætti við lýsir atburðum sem áttu sér stað í Svíþjóð árið 1080. Um 20 handrit og handritabrot hafa varðveist, en ekki frumritið sem Liemar erkibiskup fékk. Elsta varðveitta handritið án spássíugreina var skráð um ár 1200. Elsta handritaafritið með spássíugreinum var skráð um 1100 og í því eru hlutur úr annarri og allri fjórðu bókinni.<ref> ''Adam av Bremen: Beretningen om Hamburg stift'' (bls. 14-15), Forlaget Aschehoug, Oslo 1993, ISBN 82-03-20028-1</ref> Verk Adams var á miðöldum aðalheimildin um Norðurlönd á tímum [[Víkingar|víkinga]] og var mikið notað af Saxo Grammaticus og þeim sem rituðu [[Íslendingasögurnar]]. Þegar fram leið hvarf verkið að miklu af sjónarsviði þar sem sagnfræðingar völdu fremur frásagnarlist Saxo og Íslendingasagnana. Á síðari tímum hefur verk Adams á nýju orðið mikilvæg heimild, ekki síst sem heimild um forn rit sem nú eru glötuð en sem hann nefnir. Hann er ekki síst dæmi um ævisöguritun á miðöldum og þeirri bókmenntategund sem kölluð er gesta („verk“), þ.e. afrek einstaklinga.<ref>''Adam av Bremen: Beretningen om Hamburg stift'' (bls. 19)</ref> ==Sagnabrot um íbúa norðursins== [[Mynd:Figure-3-even-myths-may-contain-grain-of-truth-like-the.jpg|upright=1.4| thumb|Kort af löndum og eyjum í norðri, byggt á textanum í ''Descriptio insularum aquilonis'']] Mikið af þeim upplýsingum sem Adam frá Bremen safnaði um Norðurlönd komu frá Sveini konungi og kristnum trúboðum. Hér neðan eru bútar úr fjórðu bókinni ''Descriptio insularum aquilonis'', [https://web.archive.org/web/20050207105412/http://hbar.phys.msu.su/gorm/chrons/bremen.htm#descrip hér má lesa allan textann á latínu.] ===Danir=== Að sögn Adams höfðu Danir safnað miklum auði með sjóránum og væringi. {{Tilvitnun2|Því sjóræningjarnir sjálfir, sem þeir kalla víkinga'' <nowiki>[Wichingos]</nowiki>, ''greiða skatt til danska konungsins, svo að þeim verði leyft að ræna útlendinga, en misnotuðu einnig leyfi konungs gegn sínum eigin; svo mikið að þeir treysta ekki hvor öðrum og ef einhver tekur nágranna sinn til fanga, er hann miskunnarlaust seldur sem þræll, annað hvort vini eða ókunnugum. Danir hafa margt annað, bæði í lögum og siðferði, sem stríðir gegn réttlæti og góðvild; sem ég mun ekki telja upp hér.''<ref>Descriptio ... Kap. 6</ref>}} Hann nefnir einnig að {{Tilvitnun2|konur eru seldar þegar í stað ef þeim hefði verið nauðgað, en ef karlmenn eru sakaðir um landráð eða gripnir glóðvolgir með eitthvað annað ólöglegt, þá vilja þeir frekar vera hálshöggnir en húðstrýktir. Þeir þekkja enga aðra refsingu en öxi og þrældóm, og jafnvel þegar maður er dæmdur, þá er það talið heiður að vera glaður, því grátur, kvartanir og önnur merki um iðrun, sem við teljum rétt, en Dönum finnst það svo mikil andstyggð að það er ekki einu sinni leyfilegt að gráta yfir syndum sínum eða yfir látnum ættingjum.<ref>Descriptio ... Kap. 6</ref>}} ===Svía=== {{Tilvitnun2|Svía skortir engan auð nema stoltið sem við elskum eða öllu heldur dáum. Allt það sem tengist tómum hégóma, svo sem gull, silfur, gæða hestum, bjóra og marðarskinnum, hlutum sem fólk hjá okkur dýrkar, virða þeir ekkert. Það er aðeins í tengslum við konur sem þeir þekkja enga hófsemi: hver og einn á tvær eða þrjár konur á sama tíma, eftir því sem þeir hafa efni á, en þeir sem eru ríkir eða höfðingjar eiga ótaldar. Synir fæddir í slíku hjónabandi eru taldir lögmætir. Hins vegar er dauðarefsingin fyrir þann sem hefur samræði við konu náunga síns eða nauðgar mey eða rænir eignum náunga síns eða slasar hann. Þótt Norðmenn séu þekktir fyrir gestrisni sína eru Svíar feti framar. Þeir telja það mesta skömm að neita ferðamanni um gestrisni og það er hörð samkeppni um hver telst helst verðugur að taka á móti gestinum. Þessi gestrisni er sýnd á allan mögulegan hátt og svo lengi sem gesturinn óskar er honum boðið til eins af vina gestgjafans hver á fætur öðrum. Þessir góðu eiginleikar eru meðal siða þeirra.<ref>Descriptio ... Kap. 21</ref> Svíar eru margir afburðamenn í styrk og vopnum og eru einnig bestu stríðsmenn bæði á hestum og skipum. Þess vegna virðast þeir hafa vald til að halda uppi reglu meðal hinna norrænu þjóða, það sem þeir hafa lofað sameiginlega, verður konungurinn að staðfesta, nema ef skoðun hans virðist betri, sem þeir fylgja því stundum treglega. Á friðartímum hentar þeim að vera jafningjar á þennan hátt, en í stríði hlýða þeir í blindni konung eða þeim sem hann setur yfir þá sem hæfastan. Ef þeir lenda hins vegar í neyð í bardaga, ákalla þeir einn af hinum mörgu guðum sem þeir dýrka til hjálpar; eftir sigur eru þeir honum hollir þaðan í frá og kjósa hann fremur en aðra.<ref>Descriptio ... Kap. 22</ref>}} === Norðmenn === {{tilvitnun2|Þeir láta sér nægja það sem þeir fá af búfénaði sínum, nota mjólk til matar og ull til klæða. Þess vegna elur landið upp marga hugrakka stríðsmenn, sem ráðast oftar á aðra en ráðist er á þá. Þeir hafa góð samskipti við Svía, en stundum ger þeir árásir ráðast á Dani, sem eru jafn fátækir og þeir. Þeir eru líka sparsamir og leggja mikla áherslu á einfaldleika og hófsemi bæði í matarvenjum og siðum.<ref>Descriptio ... Kap. 30</ref> Víða í Noregi og Svíþjóð eru búfjárbændur taldir virðulegir einstaklingar, sem lifa eftir siðum ættfeðranna og af erfiði handa sinna. […] Allir sem nú búa í Noregi eru mjög kristnir, nema þeir sem eru langt í norðri við hina þröngu landræmu við hafið. Þeir eru sagðir vera mjög fjölkunnigir og svo öflugir í töfrum og göldrum að þeir viti hvað einstaklingar um allan heim eru að gera. Þá draga þeir einnig stóra hvali að ströndum með öflugum særingum og margt annað sem sagt er frá um galdramenn í Ritningunni eiga þeir auðvelt með. Í hrjóstrugustu háfjöllunum hef ég heyrt sagt að konur séu skeggjaðar, en skógardýr sjást sjaldan. Þeir klæðast villidýraskinnum, og þegar þeir tala sín á milli er sagt að það sé líkara að þeir gnísti tönnum frekar en að mæla orð, svo að fólkið í kringum þá skilur þau varla.<ref>Descriptio ... Kap. 31</ref> Höfuðborg Norðmanna er Þrándheimur, <nowiki>[Trondhemis]</nowiki> þar sem nú eru margar kirkjur. […] Þar liggur lík hins blessaða konungs og píslarvotts Ólafs. Mikil lækningarkraftaverk fylgja gröf hans, svo að þangað streymir fólk frá fjarlægum svæðum til fá hjálp frá dýrlingnum. Annað hvort er siglt frá Álaborg eða Vendel í Danmörku […] eða farin landleið frá frá Skáni <nowiki>[Sconia]</nowiki> til Þrándheims, en hún er erfiði yfir fjöllin og full af hættum þess vegna forðast ferðalangar hana.<ref>Descriptio ... Kap. 32</ref>}} ===Samar=== „''Milli Norðmanna og Svía búa Vermalandmenn og Finnar, og fleiri; sem nú eru allir kristnir og leita til kirkjunnar í Skaraborg. Á landamærum Svía eða Norðmanna í norðri búa Skriðfinnarnir'' [Scritefini], ''sem sagt að að villidýrin forðist.''“<ref>Descriptio ... Kap. 24</ref> „''Skriðfinnarnir geta ekki lifað án kuldans í snjónum, þeir hlaupa hraðar gegnum dýpsta snjó en villidýr í flugi''.“<ref>Descriptio ... Kap. 31</ref> Skriðfinnar voru án efa Samar og ástæðan fyrir hraða þeirra yfir snjóin var að þeir renndu á skíðum.<ref>Fjellström, Phebe (1986). Samernas samhälle i tradition och nutid: [Lappish society in tradition and the present day] (2. uppl.). Stockholm: Norstedt. Libris 8345682. ISBN 91-1-863632-2</ref> ===Kvenir og kvennalandið=== Í bók Adams er [[Finnland]] kallað ''Terra feminarum'', sem þýðir „land kvenna“ á latínu.<ref>Descriptio ... Kap. 19.</ref >Þetta hefur mögulega vera misstúlkun á því sem nú heitir ''Kvenland'' á norsku og ''Kvänland'' á sænsku og en hét ''Cwēnaland'' á [[Fornnorræna|fornnorrænu]]. Þessi hugmynd um „land kvenna“ er grundvöllur þjóðsöguna um „land Amasónanna“ í norðri.<ref>[https://www.uppslagsverket.fi/sv/sok/view-170045-AdamAvBremen Adam av Bremen] i Uppslagsverket Finland (2012). CC-BY-SA 4.0</ref><ref> Valtonen, Irmeli (2008). The North in the Old English Orosius. Helsinki: Société néophilologique. pp. 386–393. ISBN 978-951-9040-29-5.</ref> ===Ísland og Íslendingar=== „''Thule er langt út í miðju hafinu og lítið þekkt, segja þeir. Sagt er að engin nótt sé á sumarsólstöðum á Thule og á vetrarsólstöðum er enginn dagur. Eyjan Thule kallast nú Ísland, sökum þess að þar liggur ís á hafinu, og verður hann þar svo svartur og þurr af elli, að hann brennur. Eyjan mjög stór, svo að þar búa margir þjóðir sem lifa aðeins á afkvæmum nautgripa'' <nowiki>[hér hlýtur að vera átt við sauðfé]</nowiki><ref>Tatjana N. Jackson (2022). ''The Far North in the Eyes of Adam of Bremen and the Anonymous Author of the Historia Norwegie''. Í The Global North, ritstj. Carol Symes. Arc Humanities Press. ISBN: 9781641894906 DOI: https://doi.org/10.1017/9781641894906</ref> ''og safna reyfum þeirra; þar er engin uppskera og mjög lítill um tré, þess vegna búa þeir í neðanjarðarhellum og njóta sameiginlegs þaks og rúms með gripum sínum. Þeir lifa erfiðu en einföldu og hamingjuríku lífi á því sem náttúran hafi upp á bjóða og óska einskis annars. Þeir geta glaðir sagt með postulanum: „Þar sem við höfum mat og klæði, skulum við láta okkur nægja það.“ Fjöll þeirra eru hafa þeir fyrir borgir og uppsprettur hafa þeir sér til ánægju''.… ''Siðir þeirra einkennast af mörgu, en það helsta er kærleikur, sem leiðir til þessa að allt er sameiginlegt bæði fyrir nýkomna og innfædda. Þeir hafa biskup sinn sem konung og allt fólkið fylgir vilja hans. Það sem hann staðfestir að sé frá Guði, og frá ritningunum og einnig frá siðum annarra þjóða, það verða lög þeirra''.“<ref>Descriptio ... Kap. 35</ref> ===Grænland=== „''Einnig eru margar aðrar eyjar í hafinu, ekki síst Grænland, sem liggur djúpt í hafi andstætt Svíþjóðarfjöllum eða Ripheanfjöll''.<ref>Í grísk-rómverskri landafræði voru Rifeafjöllin ([[Forngríska|forngríska]]: Ῥιπαῖα ὄρη; latína: ''Rhipaei'' eða ''Riphaei montes'') talinn fjallgarður fyrir norðan Evrasíu. Nafn fjallanna er líklega dregið af forngrísku: ῥιπή („vindhviða“). Rifeafjöllin voru oft talin norðurmörk hins þekkta heims. Þess vegna lýstu klassískir og miðalda rithöfundar þeim sem afar köldum og þöktum af snjó.</ref> ''Til þessarar eyju segja menn að hægt sé að sigla frá ströndum Norðmanna á fimm eða sjö dögum, eins og til Íslands. Fólkið þar er blágrænt eins og sjórinn; og þaðan fékk landið nafniðt. Þeir lifa svipuðu lífi og Íslendingar, nema að það eru grimmilega ráðist á þá og þeir rændir af fjandsamlegum sjóræningjum og róðrarmönnum. Einnig er sagt að kristni hafi nýlega breiðst út til þeirra''.“ <ref>Descriptio ... Kap. 36></ref> ===Vínland=== „E''nnfremur sagði hann'' <nowiki>[Það er Sveinn konungur]</nowiki> f''rá annarri eyju sem margir hafa fundið sem kallast Vínland, því þar vex villtur vínviður og gefur af sér frábært vín. Þar er einnig gnægð uppskeru án þess að það sé sáð – þetta er ekki ótrúlegar sögusagnir, heldur staðreynd sem við lærðum af Dönum. Handan við þessa eyju, segir hann, finnst ekkert byggilegt land, allt sem er handan við eyjuna er fullt af hrikalegum ís og gífurlegu myrkri''. “<ref>Descriptio ... Kap. 38</ref> ==Um heiðingja== Ein af meginástæðum þess að Adam ritaði þetta mikla verk voru deilur páfa, keisarveldisins og biskupa og erkibiskupa um stjórn kirkjunnar og yfirráð. En ekki síður deilur Liemar erkibiskups í Hamborg-Bremen og [[Gregoríus 7|Gregoríusar 7]].<ref>Uta-Renate Blumenthal, ''The Investiture Controversy: Church and Monarchy from the Ninth to the Twelfth Century'' (1988), bls. 111.</ref> Páfaveldið vildi auka að mun miðstýringu á kostnað biskupa og erkibiskup Liemar var meðal þeirra sem reyndu að stöðva það. Deilan snérist ekki síst um hver hafði rétt til að velja biskupa og vígja til embættis í svo nefndri [[Skrýðingardeilan|skrýðingardeilu]] (latín: ''Controversia de Investitura''.) Þessar átök náðu einnig til Norðurlanda. Páfaveldið og keisarveldið kepptust um stjórn kirkjunnar í Norðurhluta Evrópu og keisarinn með stuðningi erkibiskupsdæmis Hamborgar-Bremen, krafðist þess að konungsríkin á Norðurlöndum gengust undir vald hans. Valdamenn í norðri voru margi mótfallnir þessu og sérstaklega mikil mótspyrna kom frá sænska konunginum sem studdi páfaveldið. Í þessari valdabaráttu voru andstæðingar oft sakaðir um [[Heiðni|heiðni]], jafnvel þótt augljóst væri að þeir væru [[Kristni|kristnir]]. Lykilhugtökin hér voru trú, ''fides'', sem þýðir trúfesta og hlýðni, ''obedientia'', eins og Gregoríus VII sagði: „''hver sá sem fellur í synd heiðninar'' <nowiki>[paganitas]</nowiki>, ''þótt hann segist vera kristinn, fyrirlítur postullega stólinn''“. Einn af þeim sem varð fyrir barðinu á þessu var erkibiskupinn Liemar frá Hamborg Bremen, en Adam frá Bremen skrifaði verk sitt í þjónustu hans og honum til varnar.<ref> Anders Winroth (2014), ''The conversion of Scandinavia: vikings, merchants, and missionaries in the remaking of Northern Europe'', Yale University Press, bls. 148. ISBN 0300205538</ref> Adam leggur áherslu á mikilvægi erkibiskupdæmis Hamborgar-Bremen í trúboði og kristni Norðurlanda og lýsir þess vegna víða í bókinni hjátrú og grimmd heiðinnar trúar.<ref>Henrik Janson, ''Templum Nobilissimum. Adam av Bremen Uppsalatemplet och konfliktlinjerna i Europa kring år 1075'', Göteborg 1998.</ref> Meðal annars hjá Svíum: [[Mynd:Thor statue transparent.png|thumb|Þór með Mjölni frá Eyrarlandi Öngulsstaðarhreppi í Eyjafirði]] [[Mynd:Frej Rällinge.jpg|thumb|Rällinge styttan frá [[Södermanland]] í [[Svíþjóð]] sem er talin vera af Frey]] „''Nú skulum við segja nokkuð frá hjátrú Svía. Þeir hafa mikið musteri, þar sem heitir [[Uppsalir]] skammt frá frá borginni [[Sigtuna]]. Það er algerlega úr gulli,'' <nowiki>[totum ex auro paratum]</nowiki>, ''helgað þremur voldugum guðum: [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]]'' <nowiki>[Thor]</nowiki>, [[Óðinn|''Óðni'']] <nowiki>[Wodan]</nowiki> ''og [[Freyr|Frey]]'' <nowiki>[Fricco]</nowiki>, e''n styttur þeirra stóðu hlið við hlið þannig að Þór, sem er þeirra máttugastur, á sæti í miðjum salnum, en Óðinn situr honum til annarrar handar, en Freyr til hinnar.'' ''Merking þeirra er sem hér segir: „Þór,“ segja þeir, „drottnar í lofti og ræður þrumum og eldingum, vindum og rigningu, heiðríkju og uppskeru.“ Óðinn, það er heiftin'' <nowiki>[id est furor]</nowiki>, ''er dýrkaður sem stríðsguð og gefur mönnum styrk gegn óvinum sínum. Sá þriðji er Freyr, sem veitir dauðlegum'' <nowiki>[mortalibus]</nowiki> ''mönnum frið, ánægju og frjósemi. Risastór getnaðarlimur'' <nowiki>[cum ingenti priapo]</nowiki> ''er á styttu hans. Stytta Óðins sýnir hann vopnaðan eins og við höfum sýnt [[Mars (guð)|guðin Mars]]'' <nowiki>[sicut nostri Martem solent]</nowiki> ''en Þór hefur veldissprota og virðist þannig líkja eftir [[Júpíter (guð)|Júpíter]]'' <nowiki>[Iovem sceptro imitans]</nowiki>.“<ref>Descriptio ... Kap. 26</ref> „''Prestar þeirra færa guðunum fórnir allt eftir eiginleikum þeirra. Ef plága og hungursneyð ógnar eru færðar fórnir til Þórs, ef stríð ógnar, til Óðins, ef brúðkaup á að fara fram, til Freys.'' ''Það er einnig venja að halda sameiginlega hátíð allra héraða Svíþjóðar í Uppsölum á níu ára fresti. Enginn fær undanþágu frá þátttöku. Konungar og alþýða senda gjafir sínar Uppsala, og það sem er grimmari en nokkur refsing, er að þeir sem þegar hafa tekið upp kristni þurfa að endurleysa sig frá þeim með helgiathöfnum. Slík er þá fórnin. Í þessari athöfn voru níu karlkyns dýr af hverri tegund fórnað og blóð þeirra friðaði guðina. Líkin eru síðan hengd upp í lund sem er við hliðina á musterinu. Heiðingjarnir telja þennan lund heilagan og hvert tré í honum er talið vera guðlegt vegna dauða og rotnunar þeirra sem var fórnað. Þar eru hundar og hestar hengdir upp með mönnum, en kristinn maður sagði mér að hann hafi séð lík þeirra hanga þar saman. Þessi fórnarathöfn fer fram um vorjafndægur''. “ <ref>Descriptio ... Kap. 27</ref> Mikið hefur verið skrifað um þessa lýsingu Adams, bæði á hofinu í Uppsölum og á manna og dýrafórnum, og margir fræðimenn hafa dregið í efa sannleiksgildi þess. <ref> Nell Andersson (2019). ''Uppsalatemplet – myt eller verklighet? En diskursanalys över debatten kring Adam av Bremens tempelskildring''. Lunds Universitet</ref><ref>Hansson, M. (2024). ''Från fornnordisk tro till reformation: gravar, kristnande och kyrkobygge (ca 600-1658)''. I P. Carelli, A. Häggström, L. Malmgren, & L. Åkesson (Red.), Blekinges historia : band I (s. 245-277). Blekinge museum.</ref><ref>Sundqvist, O. (2017) ''The Temple, the Tree and the Well: A Topos or Cosmic Symbolism at Cultic Sites in Pre-Christian Northern Europe?'' I Hermann, P., Mitchell, S. A., Schjödt, J. P., Rose, A. J. (red.) (2017) ''Old Norse Mythology – Comparative Perspectives''. Cambridge: The Milman Parry Collection of Oral Litterature, Harvard University.</ref> ===Lokaorð Adams=== Adam líkur bókinni með því að undirstrika mikilvægi erkibiskupsdæmis Hamborgar-Bremen í kristni Norðurlanda: „''Það sem við höfum lært um eðli norðursvæðanna er mjög til heiðurs hinni heilögu kirkju í Hamborg, sem með gjöf guðlegrar guðrækni hefur snúið óteljandi fjölda fólks til kristni. ...'' ''Sjáið þessa grimmu þjóðir Dana, Norðmanna og Svía, ... Sjáið þetta sjóræningjafólk, sem eitt sinn lögði öll héruð Gallíu og Þýskalands í rúst, er nú ánægð með sín eigin landamæri og segja með postulanum: „Við höfum enga varanlega borg hér, en við bíðum einnar sem mun koma“ Sjáið hvernig þetta hræðilega land hefur snúist sem áður var alltaf ófögnuður vegna skurðgoðadýrkuna''r''.“<ref>Descriptio ... Kap. 42</ref>'' == Tilvísanir == {{reflist}} == Ítarefni== * Bartusik, Grzegorz; Biskup, Radosław; Morawiec, Jakub, eds. (2022). Adam of Bremen's Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum: Origins, Reception and Significance. Studies in Medieval History and Culture. London: Routledge. doi:10.4324/9781003223030. ISBN 9781003223030. * [http://www.kb.dk/permalink/2006/manus/345/eng/ Konunglega bókasfnið í kaupmannahöfn, Handrit NKS 1463 2°] * Adamus Bremensis [https://www.intratext.com/IXT/LAT0975/_P63.HTM Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum], öll bókin aågengileg á latínu.] [[Flokkur:Fólk dáið á 11. öld]] [[Flokkur:Þýskir sagnfræðingar]] [[Flokkur:Saga Norðurlanda]] [[Flokkur:Hamborg]] [[Flokkur:Bremen]] 67i37roqtph9adv6sdgcr3nap7lw3bb 0 191288 1966158 2026-06-06T12:30:29Z MyraMidnight 41218 Karateblaðið, 1980 - 1983 1966158 wikitext text/x-wiki '''Karateblaðið''' var lítið tímarit sem fjallaði um [[karate]] á Íslandi sem kom út einu sinni til tvisvar á ári á milli 1980 og 1983.<ref>{{Cite web|url=https://kai.is/karatebaekur-blod-og-greinar/|title=Karatebækur, -blöð og -greinar. {{!}} Karatesamband Íslands|access-date=2026-06-06}}</ref> == Útgefin blöð == === Karateblaðið 1 === Kom út 13. mars [[1980]], gefið út af [[Karl Gauti Hjaltason|Karl Gauta Hjaltasyni]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-1-1980.pdf|titill=Karateblaðið 1|útgefandi=Karl Gauti Hjaltason|mánuður=13. mars|ár=1980}}</ref> === Karateblaðið 2 === Kom út 28. október [[1981]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-2-1981.pdf|titill=Karateblaðið 2|útgefandi=Shotokan Karatefélagið|mánuður=28. október|ár=1981}}</ref> === Karateblaðið 3 === Kom út í janúar [[1982]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://karatedo.is/reynir-santos/|titill=Reynir Z. Santos|höfundur=Þórður Antonsson|útgefandi=Karateblaðið|mánuður=janúar|ár=1982|árskoðað=2026}}</ref><ref>Karatesamband Íslands hefur lista af karate tengdum blöðum á síðunni sinni, en Karateblaðið nr.3 virðist óvart vera sama skráin og Karateblaðið nr.4.</ref> === Karateblaðið 4 === Kom út í október [[1982]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-4-1982.pdf|titill=Karateblaðið 4|útgefandi=Shotokan Karatefélagið|mánuður=október|ár=1982}}</ref> === Karateblaðið 5 === Kom út í október [[1982|1983]], gefið út af [[Karatefélagið Þórshamar|Karatefélaginu Þórshamar]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-5-1983.pdf|titill=Karateblaðið 5|útgefandi=Karatefélagið Þórshamar|mánuður=janúar|ár=1983}}</ref> === Karateblaðið 6 === Kom út í október [[1982|1983]], gefið út af [[Karatefélagið Þórshamar|Karatefélaginu Þórshamar]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karatebla%C3%B0i%C3%B0-6-1983.pdf|titill=Karateblaðið 6|útgefandi=Karatefélagið Þórshamar|mánuður=nóvember|ár=1983}}</ref> == Heimildir == <references/> == Tengt efni == * [[Karate]] [[Flokkur:Tímarit]] [[Flokkur:Karate]] e0vuax7zeqt1ik1wjmqpi3m2ss9wu0z 1966160 1966158 2026-06-06T12:34:16Z MyraMidnight 41218 leiðrétti mánuði sem blað 5 og 6 komu út 1966160 wikitext text/x-wiki '''Karateblaðið''' var lítið tímarit sem fjallaði um [[karate]] á Íslandi sem kom út einu sinni til tvisvar á ári á milli 1980 og 1983.<ref>{{Cite web|url=https://kai.is/karatebaekur-blod-og-greinar/|title=Karatebækur, -blöð og -greinar. {{!}} Karatesamband Íslands|access-date=2026-06-06}}</ref> == Útgefin blöð == === Karateblaðið 1 === Kom út 13. mars [[1980]], gefið út af [[Karl Gauti Hjaltason|Karl Gauta Hjaltasyni]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-1-1980.pdf|titill=Karateblaðið 1|útgefandi=Karl Gauti Hjaltason|mánuður=13. mars|ár=1980}}</ref> === Karateblaðið 2 === Kom út 28. október [[1981]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-2-1981.pdf|titill=Karateblaðið 2|útgefandi=Shotokan Karatefélagið|mánuður=28. október|ár=1981}}</ref> === Karateblaðið 3 === Kom út í janúar [[1982]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://karatedo.is/reynir-santos/|titill=Reynir Z. Santos|höfundur=Þórður Antonsson|útgefandi=Karateblaðið|mánuður=janúar|ár=1982|árskoðað=2026}}</ref><ref>Karatesamband Íslands hefur lista af karate tengdum blöðum á síðunni sinni, en Karateblaðið nr.3 virðist óvart vera sama skráin og Karateblaðið nr.4.</ref> === Karateblaðið 4 === Kom út í október [[1982]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-4-1982.pdf|titill=Karateblaðið 4|útgefandi=Shotokan Karatefélagið|mánuður=október|ár=1982}}</ref> === Karateblaðið 5 === Kom út í janúar [[1982|1983]], gefið út af [[Karatefélagið Þórshamar|Karatefélaginu Þórshamar]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-5-1983.pdf|titill=Karateblaðið 5|útgefandi=Karatefélagið Þórshamar|mánuður=janúar|ár=1983}}</ref> === Karateblaðið 6 === Kom út í nóvember [[1982|1983]], gefið út af [[Karatefélagið Þórshamar|Karatefélaginu Þórshamar]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karatebla%C3%B0i%C3%B0-6-1983.pdf|titill=Karateblaðið 6|útgefandi=Karatefélagið Þórshamar|mánuður=nóvember|ár=1983}}</ref> == Heimildir == <references/> == Tengt efni == * [[Karate]] [[Flokkur:Tímarit]] [[Flokkur:Karate]] 4uoqbre0q402695a67kernz90f7c811 1966286 1966160 2026-06-06T21:13:44Z MyraMidnight 41218 Fór lauslega yfir efnið í útgefnum eintökum karateblaðsins til að lista umfangsefni blaðsins. Það vantar samt blað nr.3 (janúar 1982) 1966286 wikitext text/x-wiki '''Karateblaðið''' var lítið tímarit sem fjallaði um [[karate]] á Íslandi sem kom út einu sinni til tvisvar á ári á milli 1980 og 1983.<ref>{{Cite web|url=https://kai.is/karatebaekur-blod-og-greinar/|title=Karatebækur, -blöð og -greinar. {{!}} Karatesamband Íslands|access-date=2026-06-06}}</ref> == Útgefin blöð == === Karateblaðið 1 === Kom út 13. mars [[1980]], gefið út af [[Karl Gauti Hjaltason|Karl Gauta Hjaltasyni]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-1-1980.pdf|titill=Karateblaðið 1|útgefandi=Karl Gauti Hjaltason|mánuður=13. mars|ár=1980}}</ref> Inngangur blaðsins talaði um hvernig það var lítil samvinna á milli Karatefélags Íslands (sem stunduðu ''shotokan'' karate) og Karatefélags Reykjavíkur (sem stunduðu ''goju ruy'') þrátt fyrir draum um að stofna Karatesamband Íslands. Í blaðinu var meðal annars hægt að finna: * Umfjöllun um sundrun karate á Íslandi. * Símaskrá helstu karatemanna á Íslandi. * Gráðukerfið í Karatefélagi Íslands, og tímann sem gæti tekið að ná þeim. * Útskýring á ''Heian shodan'' * Japanskur - Íslenskur orðalisti === Karateblaðið 2 === Kom út 28. október [[1981]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-2-1981.pdf|titill=Karateblaðið 2|útgefandi=Shotokan Karatefélagið|mánuður=28. október|ár=1981}}</ref> Í blaðinu var meðal annars hægt að finna: * „Karate: Uppruni þess og einkenni“, tekið saman af Söndru Grétarsdóttur * Gögn um hverjir voru að æfa karate, fjöldi, kyn og aldur þeirra. * Lýsingar á Karatefélagi Reykjavíkur, Karatefélagi Selfoss og Karatedeild Stjörnunnar * Fréttir frá Karatefélagi Akureyrar og fréttir frá Shotokan Karatefélaginu === Karateblaðið 3 === Kom út í janúar [[1982]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://karatedo.is/reynir-santos/|titill=Reynir Z. Santos|höfundur=Þórður Antonsson|útgefandi=Karateblaðið|mánuður=janúar|ár=1982|árskoðað=2026}}</ref><ref>Karatesamband Íslands hefur lista af karate tengdum blöðum á síðunni sinni, en Karateblaðið nr.3 virðist óvart vera sama skráin og Karateblaðið nr.4.</ref> Í blaðinu var meðal annars hægt að finna: * Viðtal við [[Reynir Santos|Reyni Z. Santos]] === Karateblaðið 4 === Kom út í október [[1982]], gefið út af [[Shotokan Karatefélagið|Shotokan Karatefélaginu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-4-1982.pdf|titill=Karateblaðið 4|útgefandi=Shotokan Karatefélagið|mánuður=október|ár=1982}}</ref> Í blaðinu var meðal annars hægt að finna: * Umjöllun um [[Steve Cattle]], sem kom til Íslands. * Umfjöllun um ýmis karatemót: ** Úrslit úr Evrópumótinu í Karate 1982 ** Sveitakeppni karatefélaganna ** Vormót S.K.S.Í ** UMSK mótið 1983 * Umfjallanir um æfingarbúðir ** í [[Þýskaland|Þýskalandi]] og á [[Selfoss|Selfossi]]. * Svör nokkura karatemanna við „Til hvers æfirðu karate? og hvað gerirðu ef á þig er ráðist?“ * Sýning Shotokan karatefélaganna í Laugardalshöll. * Greinin „Aðskotadýr“ * Listi yfir gráðanir meðlima í Shotokan Karatefélaginu * Umfjöllunn um Kimewaza klúbbinn * Viðtal við Claudia Harfst. * Umfjöllun um Shito-ryu * Úrklippa úr norsku blaði sem fjallaði um karate á Íslandi * Fréttir frá Shotokan Karatefélaginu * Ýmsar úrklippur um karate úr íslenskum dagblöðum. === Karateblaðið 5 === Kom út í janúar [[1982|1983]], gefið út af [[Karatefélagið Þórshamar|Karatefélaginu Þórshamar]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karate-bla%C3%B0i%C3%B0-5-1983.pdf|titill=Karateblaðið 5|útgefandi=Karatefélagið Þórshamar|mánuður=janúar|ár=1983}}</ref> Í blaðinu var meðal annars hægt að finna: * „Karatesaga Íslands“ eftir [[Karl Gauti Hjaltason|Karl Gauta Hjaltason]], 10 blaðsíður að lengd. * Listi af íslendingum með svart belti í karate * Gáðun meðlima frá október 1982 - janúar 1983 * Þýtt viðal við Malvyn Evans úr blaðinu „Combat“ * Stjörnuspá karatefélaganna * Umfjöllun um haustmótið 1982 * Nýtt Íslandsmet í kílíngum * Úrklippa úr þýsku blaði um Karate á Íslandi * Umfjöllun um herþjálfun * Umfjöllun um Jólamót Þórshamars og Stjörnunnar * Fréttir úr Þórshamri === Karateblaðið 6 === Kom út í nóvember [[1982|1983]], gefið út af [[Karatefélagið Þórshamar|Karatefélaginu Þórshamar]].<ref>{{Vefheimild|url=https://kai.is/wp-content/uploads/2017/04/Karatebla%C3%B0i%C3%B0-6-1983.pdf|titill=Karateblaðið 6|útgefandi=Karatefélagið Þórshamar|mánuður=nóvember|ár=1983}}</ref> Í blaðinu var meðal annars hægt að finna: * Þýtt viðtal við Masatoshi Nakayama úr blaðinu „Black Belt“ * Umfjöllun um Æfingarstöðina, karatenámskeið í Kópavogi * „Atlavíkurfarar“ fjallaði um stórhátíð í Atlavík * Umfjöllun um Karatedeild Þróttar á Neskaupstað * „Tae-Kwon-Do í noregi“ * Umfjöllun um Dieter Steinegg * „Karate fyrir alla“ * „Íþróttamannaraunir“ frásögn úr Íþróttafélaginu Sindri * „Þórshamar virkt félag“, umfjöllun um fjárhagsörðuleika félagsins * Gráðun karatemanna frá janúar 1983 - nóvember 1983 * Umfjöllun um hugtakið „Karate-do“ * Viðtal við nokkra íslendinga sem tóku fóru í Norðurlandamótið í Ósló, 22. október 1983, og úrslitin. * Viðtal við flokk af karatemönnum kallaður Vígamenn * „Hvað er karate?“ frásögn þrítugs karatemanns * Fréttir úr Þórshamri * Listi af stöðum sem hægt var að æfa karate == Heimildir == <references/> == Tengt efni == * [[Karate]] [[Flokkur:Tímarit]] [[Flokkur:Karate]] t0fj41h6gq946tzzt07b4wvwmars1ne 0 191289 1966167 2026-06-06T13:03:52Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Aðalbert erkibiskup]] 1966167 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Aðalbert erkibiskup]] dhown1d8ho6ypp5x45tjvxnyxdxgij0 0 191290 1966169 2026-06-06T13:05:59Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Adam frá Brimum]] 1966169 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Adam frá Brimum]] 3n7kp36vu835ox378o5q5fg3em2d6st 0 191291 1966175 2026-06-06T13:09:29Z Akigka 183 Tilvísun á [[Forgangsröðunaraðferðin]] 1966175 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Forgangsröðunaraðferðin]] 46btvn0mp5itj6rluhpjbm36o50naw8 0 191292 1966177 2026-06-06T13:11:05Z Akigka 183 Akigka færði [[Stjórnlagaþing á Íslandi 2011]] á [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] yfir tilvísun: Algengari titill 1966177 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] l3i53pooqua2n1m26vehixxee69dtc2 1 191293 1966179 2026-06-06T13:11:05Z Akigka 183 Akigka færði [[Spjall:Stjórnlagaþing á Íslandi 2011]] á [[Spjall:Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]]: Algengari titill 1966179 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Spjall:Stjórnlagaráð á Íslandi 2011]] 9guomjhwewqa4x9kzh6h6gq6jpxg0sb 14 191294 1966182 2026-06-06T13:18:01Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1161]] [[Flokkur:Fólk fætt á 12. öld|1161]]“ 1966182 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1161]] [[Flokkur:Fólk fætt á 12. öld|1161]] 81hi0z9lz7w7zwgllt0x3oa8hkkpexk 14 191295 1966185 2026-06-06T13:20:29Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Indverjar|Trúarleiðtogar]] [[Flokkur:Trúarleiðtogar eftir löndum]]“ 1966185 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Indverjar|Trúarleiðtogar]] [[Flokkur:Trúarleiðtogar eftir löndum]] dsdpsg73e5q8k1fdo7amih4hk0gih8v 0 191296 1966256 2026-06-06T17:28:31Z Akigka 183 Akigka færði [[Hólaskóli (háskóli)]] á [[Háskólinn á Hólum]] yfir tilvísun: Algengari titill 1966256 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Háskólinn á Hólum]] p14mip3ua70jx0ma7o60ajjgv2su91e 0 191297 1966268 2026-06-06T18:43:05Z Alvaldi 71791 Tilvísun á [[Golden State Warriors]] 1966268 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Golden State Warriors]] a4evx3tnfn46tfv0cqhxfxdryil0gnw 0 191298 1966269 2026-06-06T18:43:45Z Alvaldi 71791 Tilvísun á [[Philadelphia 76ers]] 1966269 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Philadelphia 76ers]] 7t3n39c5e9oqazlls2qep6xhl63kszu 0 191299 1966270 2026-06-06T18:44:12Z Alvaldi 71791 Tilvísun á [[Detroit Pistons]] 1966270 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Detroit Pistons]] cu1k0nh6ad47ey0r8a1oo08wdl37xoj 0 191300 1966271 2026-06-06T18:44:48Z Alvaldi 71791 Tilvísun á [[Atlanta Hawks]] 1966271 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Atlanta Hawks]] 3ogkf9r6eh8sowccq36jdvbu6x3gff0 0 191301 1966272 2026-06-06T18:45:29Z Alvaldi 71791 Tilvísun á [[Sacramento Kings]] 1966272 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Sacramento Kings]] s4rm1wylpqh64808vnfgfdlw4gayc55 0 191302 1966273 2026-06-06T18:53:16Z Alvaldi 71791 Tilvísun á [[Golden State Warriors]] 1966273 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Golden State Warriors]] a4evx3tnfn46tfv0cqhxfxdryil0gnw 0 191303 1966274 2026-06-06T18:56:37Z Alvaldi 71791 Tilvísun á [[Kareem Abdul-Jabbar]] 1966274 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Kareem Abdul-Jabbar]] 8ji0eh8gamh88tf0h8evl9l140p35d8 0 191304 1966275 2026-06-06T19:24:08Z Alvaldi 71791 Bjó til síðu með „{{Infobox basketball biography | name = Mike Brown | image = Mike Brown NBA cropped.jpg | width = | caption = Brown með [[Cleveland Cavaliers]] árið 2008 | team = New York Knicks | position = Þjálfari | league = [[NBA]] | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1970|3|5}} | birth_place = [[Columbus, Ohio]], Bandaríkin | height_cm = 191 | weight_kg = 91 | college = * Mesa CC (1988–1990) * San Diego (1990–1992) | career_position = Bakvörður | coach_star...“ 1966275 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Mike Brown | image = Mike Brown NBA cropped.jpg | width = | caption = Brown með [[Cleveland Cavaliers]] árið 2008 | team = New York Knicks | position = Þjálfari | league = [[NBA]] | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1970|3|5}} | birth_place = [[Columbus, Ohio]], Bandaríkin | height_cm = 191 | weight_kg = 91 | college = * Mesa CC (1988–1990) * San Diego (1990–1992) | career_position = Bakvörður | coach_start = 1997 | coach_end = | cyears1 = 1997–1999 | cteam1 = [[Washington Wizards]] (aðstoðarþj.) | cyears2 = 2000–2003 | cteam2 = [[San Antonio Spurs]] (aðstoðarþj.) | cyears3 = 2003–2005 | cteam3 = [[Indiana Pacers]] (aðstoðarþj.) | cyears4 = 2005–2010 | cteam4 = [[Cleveland Cavaliers]] | cyears5 = 2011–2012 | cteam5 = [[Los Angeles Lakers]] | cyears6 = 2013–2014 | cteam6 = Cleveland Cavaliers | cyears7 = 2016–2022 | cteam7 = [[Golden State Warriors]] (aðstoðarþj.) | cyears8 = 2020–2022 | cteam8 = [[Nígeríska karlalandsliðið í körfuknattleik|Nígería]] | cyears9 = 2022–2024 | cteam9 = [[Sacramento Kings]] | cyears10 = 2025–present | cteam10 = [[New York Knicks]] }} '''Michael Burton Brown'''<ref name="2005 media guide">{{cite web|url=http://www.nba.com/media/cavaliers/200506_front_office.pdf|title=Mike Brown, Cleveland Cavaliers head coach|work=2005–06 Cleveland Cavaliers Media Guide|page=14|publisher=Cleveland Cavaliers|year=2005}}</ref> (fæddur 5. mars 1970) er bandarískur körfuknattleiksþjálfari. Hann er núverandi þjálfari [[New York Knicks]] í [[NBA]]-deildinni. Hann gerði liðið að [[Bikarkeppni NBA|bikarmeisturum]] árið 2025 og kom í úrslit deildarinnar í júní 2026, þar sem það mætir [[San Antonio Spurs]]. Auk Knicks hefur hann þjálfað [[Cleveland Cavaliers]], [[Los Angeles Lakers]] og [[Sacramento Kings]].<ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/nba/knicks/onsi/mike-brown-playoff-history-record-results-nba-finals-legacy-01ksnma0v4fs|title=Mike Brown Playoff History: Record, Results and NBA Finals Legacy|date=2026-06-02|website=New York Knicks On SI|language=en-US|access-date=2026-06-06}}</ref> Fyrsta aðalþjálfara starf hans var með Cavaliers á árunum 2005 til 2010 en Brown fór með liðið í úrslit árið 2007 þar sem það tapaði fyrir [[San Antonio Spurs]]. Hann hefur unnið fjóra NBA meistaratitla sem aðstoðarþjálfari, fyrst árið 2003 með Spurs og svo með [[Golden State Warriors]] árin 2017, 2018 og 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/nba/story/_/id/45690579/new-york-knicks-officially-hire-mike-brown-head-coach|title=New York Knicks officially hire Mike Brown as head coach|publisher=ESPN News Services |website=www.espn.com|date=2025-07-07|access-date=2026-06-06}}</ref> Brown var þjálfari [[Nígeríska karlalandsliðið í körfuknattleik|nígeríska karlalandsliðsins]] á árunum 2020 til 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.sports247.ng/dtigers-former-coach-mike-brown-hogs-all-headlines-following-sterling-run-with-new-york-knicks-in-nba/,%20https://www.sports247.ng/dtigers-former-coach-mike-brown-hogs-all-headlines-following-sterling-run-with-new-york-knicks-in-nba/|title=D’Tigers’ Former Coach Mike Brown Hogs All Headlines, Following Sterling Run With New York Knicks In NBA {{!}} Sports247 Nigeria|author=Sam O'Femi Fasetire|date=2026-05-30|language=en-US|access-date=2026-06-06}}</ref> ==Titlar== ;Sem yfirþjálfari: * [[Bikarkeppni NBA]] (2025) ;Sem aðstoðarþjálfari: * 4× [[NBA]] meistari (2003, 2017, 2018, 2022) ==Tilvísanir== {{reflist}} {{f|1970}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:NBA þjálfarar]] aks058hzuwb2yxbhmta60xug1pe1ubl 1966283 1966275 2026-06-06T20:50:48Z Berserkur 10188 1966283 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Mike Brown | image = Mike Brown NBA cropped.jpg | width = | caption = Brown með [[Cleveland Cavaliers]] árið 2008 | team = New York Knicks | position = Þjálfari | league = [[NBA]] | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1970|3|5}} | birth_place = [[Columbus, Ohio]], Bandaríkin | height_cm = 191 | weight_kg = 91 | college = * Mesa CC (1988–1990) * San Diego (1990–1992) | career_position = Bakvörður | coach_start = 1997 | coach_end = | cyears1 = 1997–1999 | cteam1 = [[Washington Wizards]] (aðstoðarþj.) | cyears2 = 2000–2003 | cteam2 = [[San Antonio Spurs]] (aðstoðarþj.) | cyears3 = 2003–2005 | cteam3 = [[Indiana Pacers]] (aðstoðarþj.) | cyears4 = 2005–2010 | cteam4 = [[Cleveland Cavaliers]] | cyears5 = 2011–2012 | cteam5 = [[Los Angeles Lakers]] | cyears6 = 2013–2014 | cteam6 = Cleveland Cavaliers | cyears7 = 2016–2022 | cteam7 = [[Golden State Warriors]] (aðstoðarþj.) | cyears8 = 2020–2022 | cteam8 = [[Nígeríska karlalandsliðið í körfuknattleik|Nígería]] | cyears9 = 2022–2024 | cteam9 = [[Sacramento Kings]] | cyears10 = 2025–present | cteam10 = [[New York Knicks]] }} '''Michael Burton Brown'''<ref name="2005 media guide">{{cite web|url=http://www.nba.com/media/cavaliers/200506_front_office.pdf|title=Mike Brown, Cleveland Cavaliers head coach|work=2005–06 Cleveland Cavaliers Media Guide|page=14|publisher=Cleveland Cavaliers|year=2005}}</ref> (fæddur 5. mars 1970) er bandarískur körfuknattleiksþjálfari. Hann er núverandi þjálfari [[New York Knicks]] í [[NBA]]-deildinni. Hann gerði liðið að [[Bikarkeppni NBA|bikarmeisturum]] árið 2025 og komst í úrslit deildarinnar í júní 2026, þar sem það mætir [[San Antonio Spurs]]. Auk Knicks hefur hann þjálfað [[Cleveland Cavaliers]], [[Los Angeles Lakers]] og [[Sacramento Kings]].<ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/nba/knicks/onsi/mike-brown-playoff-history-record-results-nba-finals-legacy-01ksnma0v4fs|title=Mike Brown Playoff History: Record, Results and NBA Finals Legacy|date=2026-06-02|website=New York Knicks On SI|language=en-US|access-date=2026-06-06}}</ref> Fyrsta aðalþjálfarastarf hans var með Cavaliers á árunum 2005 til 2010 en Brown fór með liðið í úrslit árið 2007 þar sem það tapaði fyrir [[San Antonio Spurs]]. Hann hefur unnið fjóra NBA-meistaratitla sem aðstoðarþjálfari, fyrst árið 2003 með Spurs og svo með [[Golden State Warriors]] árin 2017, 2018 og 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/nba/story/_/id/45690579/new-york-knicks-officially-hire-mike-brown-head-coach|title=New York Knicks officially hire Mike Brown as head coach|publisher=ESPN News Services |website=www.espn.com|date=2025-07-07|access-date=2026-06-06}}</ref> Brown var þjálfari [[Nígeríska karlalandsliðið í körfuknattleik|nígeríska karlalandsliðsins]] á árunum 2020 til 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.sports247.ng/dtigers-former-coach-mike-brown-hogs-all-headlines-following-sterling-run-with-new-york-knicks-in-nba/,%20https://www.sports247.ng/dtigers-former-coach-mike-brown-hogs-all-headlines-following-sterling-run-with-new-york-knicks-in-nba/|title=D’Tigers’ Former Coach Mike Brown Hogs All Headlines, Following Sterling Run With New York Knicks In NBA {{!}} Sports247 Nigeria|author=Sam O'Femi Fasetire|date=2026-05-30|language=en-US|access-date=2026-06-06}}</ref> ==Titlar== ;Sem yfirþjálfari: * [[Bikarkeppni NBA]] (2025) ;Sem aðstoðarþjálfari: * 4× [[NBA]] meistari (2003, 2017, 2018, 2022) ==Tilvísanir== {{reflist}} {{f|1970}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:NBA þjálfarar]] fvvvpusxgr3wjezwn8c4n8t8j6rmj7n 0 191305 1966278 2026-06-06T20:08:59Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Orkneyinga saga]] 1966278 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Orkneyinga saga]] mjfiky7gl25jai2bfzxdnmln9toiowy 0 191306 1966288 2026-06-06T23:43:16Z MyraMidnight 41218 Vintage Story er lífsþrautaleikur sem hægt er að spila á íslensku 1966288 wikitext text/x-wiki {{Tölvuleikur|nafn=Vintage Story|vefsíða=https://www.vintagestory.at/|útgefandi=Antego Studios|leikjavél=Borðtölva}} '''Vintage Story''' er svokallaður „sandkassa [[lífsþrautaleikur]]“ sem er þróaður og gefinn út af [[Anego Studio]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.vintagestory.at/aboutus.html/|title=About us|website=Vintage Story|language=en-US|access-date=2026-06-06}}</ref> Tyron, sem áður hafði unnið fyrir [[Hypixel]] við þróun leiksins [[Hytale]], ákvað vara sína eigin leið og byrjaði að þróa Vintage Story í febrúar 2016.<ref name=":0" /> == Þýðingar == Leikurinn er upphaflega á ensku, en þeir notast við [[Crowdin]] til að leyfa samfélaginu í kringum leikinn að sjá um að þýða leikinn á eigin tungumál. Það eru alla vega 25 tungumál sem hafa verið þýdd yfir 50% og íslenskan var 100% fyrir útgáfu 1.20 en ekki yfirfarin, og 99% fyrir 1.21 (108171 orð í heildina).<ref>{{Cite web|url=https://crowdin.com/project/vintage-story-game|title=Vintage Story Game — Translation Project on Crowdin|website=Crowdin|language=en|access-date=2026-06-06}}</ref> == Heimildir == <references/> {{Stubbur|tölvuleikur}} [[Flokkur:Tölvuleikir]] [[Flokkur:Windows-leikir]] 7gms02zogc2pogosnylsek12eojvocs 1966289 1966288 2026-06-07T00:03:44Z MyraMidnight 41218 Leiðrétti orðavillu og orðaval 1966289 wikitext text/x-wiki {{Tölvuleikur|nafn=Vintage Story|vefsíða=https://www.vintagestory.at/|útgefandi=Antego Studios|leikjavél=Borðtölva}} '''Vintage Story''' er svokallaður „sandkassa [[lífsþrautaleikur]]“ sem er þróaður og gefinn út af [[Anego Studio]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.vintagestory.at/aboutus.html/|title=About us|website=Vintage Story|language=en-US|access-date=2026-06-06}}</ref> Tyron, sem áður hafði unnið fyrir [[Hypixel]] við að þróa leikinn [[Hytale]], ákvað að fara sína eigin leið og byrjaði að þróa Vintage Story í febrúar 2016.<ref name=":0" /> == Þýðingar == Leikurinn er upphaflega á ensku, en þeir notast við [[Crowdin]] til að leyfa samfélaginu í kringum leikinn að sjá um að þýða leikinn á eigin tungumál. Það eru alla vega 25 tungumál sem hafa verið þýdd yfir 50% og íslenskan var 100% fyrir útgáfu 1.20 en ekki yfirfarin, og 99% fyrir 1.21 (108171 orð í heildina).<ref>{{Cite web|url=https://crowdin.com/project/vintage-story-game|title=Vintage Story Game — Translation Project on Crowdin|website=Crowdin|language=en|access-date=2026-06-06}}</ref> == Heimildir == <references/> {{Stubbur|tölvuleikur}} [[Flokkur:Tölvuleikir]] [[Flokkur:Windows-leikir]] nvw5vb6ymcs86790o5ocfmy8cco55mf 14 191307 1966296 2026-06-07T02:13:59Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Íslenskir embættismenn]]“ 1966296 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Íslenskir embættismenn]] dv08ny2b7cwe9cekfva54kjrzm12p57 0 191308 1966306 2026-06-07T07:54:31Z MyraMidnight 41218 Labyrinth (1986) 1966306 wikitext text/x-wiki '''Völundarhús''' (enska: ''Labyrinth'') er kvikmynd sem er ævintýra söngleikur frá árinu 1986. Leikstýrð af [[Jim Henson]] eftir handriti [[Terry Jones]] byggt á sögu eftir Henson og [[Dennis Lee]]. Hún var framleidd af [[Henson Associates]] í samvinnu við [[Lucasfilm]] þar sem [[George Lucas]] var aðalstjórnandi framleiðslu myndarinnar. Aðalleikarar voru [[Jennifer Connelly]] í hlutverki unglingsstúlkunnar Sara og [[David Bowie]] sem konungur púkanna. Söguþráðurinn fylgir ævintýri Söru í leiðangri til að endurheimta litla bróður sinn sem Konungur púkanna tók í burtu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.imdb.com/title/tt0091369/|titill=Labyrinth|útgefandi=IMDB|mánuðurskoðað=7. júní|árskoðað=2026}}</ref> ==Heimildir == <references/> == Tenglar == * [[imdbtitle:0091369|Völundarhús á IMDB]] {{Stubbur|kvikmynd}} oe1l9e5lkbskl4ajlgsdrev7svq9042 1966308 1966306 2026-06-07T08:02:40Z MyraMidnight 41218 Bætti við flokkum, frumsýnd árið 1986 og lucasfilm kvikmyndir 1966308 wikitext text/x-wiki '''Völundarhús''' (enska: ''Labyrinth'') er kvikmynd sem er ævintýra söngleikur frá árinu 1986. Leikstýrð af [[Jim Henson]] eftir handriti [[Terry Jones]] byggt á sögu eftir Henson og [[Dennis Lee]]. Hún var framleidd af [[Henson Associates]] í samvinnu við [[Lucasfilm]] þar sem [[George Lucas]] var aðalstjórnandi framleiðslu myndarinnar. Aðalleikarar voru [[Jennifer Connelly]] í hlutverki unglingsstúlkunnar Sara og [[David Bowie]] sem konungur púkanna. Söguþráðurinn fylgir ævintýri Söru í leiðangri til að endurheimta litla bróður sinn sem Konungur púkanna tók í burtu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.imdb.com/title/tt0091369/|titill=Labyrinth|útgefandi=IMDB|mánuðurskoðað=7. júní|árskoðað=2026}}</ref> ==Heimildir == <references/> == Tenglar == * [[imdbtitle:0091369|Völundarhús á IMDB]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] [[Flokkur:Lucasfilm-kvikmyndir]] {{Stubbur|kvikmynd}} 57kvf6v1acyyqkaa3tue145ukhivnpo 0 191309 1966307 2026-06-07T07:56:48Z MyraMidnight 41218 Tilvísun á [[Völundarhús (kvikmynd)]] 1966307 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Völundarhús (kvikmynd)]] pd5v1ltrsiavt5onk7drhzsiwmp621x 0 191310 1966317 2026-06-07T10:25:27Z Alvaldi 71791 Bjó til síðu með „{{Infobox basketball biography | name = Walt Frazier | image = Walt Frazier (cropped).jpg | caption = Frazier árið 2020 | height_cm = 193 | weight_kg = 91 | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1945|03|29}} | birth_place = [[Atlanta]], [[Georgía (fylki)|Georgía]], Bandaríkin | college = Southern Illinois]] (1963–1967) | draft_year = 1967 | draft_round = 1 | draft_pick = 5 | draft_team = [[New York Knicks]] | career_start = 1967 | career_end = 1979 | care...“ 1966317 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Walt Frazier | image = Walt Frazier (cropped).jpg | caption = Frazier árið 2020 | height_cm = 193 | weight_kg = 91 | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1945|03|29}} | birth_place = [[Atlanta]], [[Georgía (fylki)|Georgía]], Bandaríkin | college = Southern Illinois]] (1963–1967) | draft_year = 1967 | draft_round = 1 | draft_pick = 5 | draft_team = [[New York Knicks]] | career_start = 1967 | career_end = 1979 | career_position = Leikstjórnandi | career_number = 10, 11, 52 | years1 = 1967–1977 | team1 = [[New York Knicks]] | years2 = 1977–1979 | team2 = [[Cleveland Cavaliers]] | stat1label = Stig | stat1value = 15.581 (18,9) | stat2label = Fráköst | stat2value = 4.830 (5,9) | stat3label = Stoðsendingar | stat3value = 5.040 (6,1) | stat_league= NBA | HOF_player = walt-frazier }} '''Walter''' "'''Clyde'''" '''Frazier Jr.''' (fæddur 29. mars. 1945) er bandarískur íþróttalýsandi og fyrrum körfuknattleiksmaður. Hann lék í tíu ár með [[New York Knicks]] í [[NBA]]-deildinni þar sem hann vann tvo meistaratitla. Hann lék einnig þrjú tímabil með [[Cleveland Cavaliers]] áður en hann lagði skóna á hilluna um mitt tímabilið 1979–80 vegna meiðsla. Árið 1996 var hann valinn einn af 50 bestu leikmönnum í sögu deildarinnar.<ref name="Britannica">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Walt-Frazier|title=Walt Frazier {{!}} Biography, Stats, Height, Teams, & Facts {{!}} Britannica|date=2025-06-01|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2025-06-30}}</ref><ref>{{Cite news |date=1979-12-18 |title=Walt Frazier has shed the Clyde image |url=https://www.newspapers.com/article/the-mississippi-press-walt-frazier-has-s/199089806/|author=Alex Sachare |page=2B |access-date=2026-06-07 |work=The Mississippi Press|via=Newspapers.com}}</ref> ==Titlar== *'''[[NBA]]''' **Meistari (2): 1970, 1973 **Tap í úrslitum: 1972 ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tenglar== *[https://www.basketball-reference.com/players/f/fraziwa01.html Tölfræði úr NBA] á Basketball-Reference.com {{f|1945}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Bandarískir sjónvarpsmenn]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] fjgcx8hlrc8scjopfi0yxgyo0zsqv3g 1966318 1966317 2026-06-07T10:27:33Z Alvaldi 71791 1966318 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Walt Frazier | image = Walt Frazier (cropped).jpg | caption = Frazier árið 2020 | height_cm = 193 | weight_kg = 91 | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|1945|03|29}} | birth_place = [[Atlanta]], [[Georgía (fylki)|Georgía]], Bandaríkin | college = Southern Illinois (1963–1967) | draft_year = 1967 | draft_round = 1 | draft_pick = 5 | draft_team = [[New York Knicks]] | career_start = 1967 | career_end = 1979 | career_position = Leikstjórnandi | years1 = 1967–1977 | team1 = [[New York Knicks]] | years2 = 1977–1979 | team2 = [[Cleveland Cavaliers]] | stat1label = Stig | stat1value = 15.581 (18,9) | stat2label = Fráköst | stat2value = 4.830 (5,9) | stat3label = Stoðsendingar | stat3value = 5.040 (6,1) | stats_league= NBA | HOF_player = walt-frazier }} '''Walter''' "'''Clyde'''" '''Frazier Jr.''' (fæddur 29. mars. 1945) er bandarískur íþróttalýsandi og fyrrum körfuknattleiksmaður. Hann lék í tíu ár með [[New York Knicks]] í [[NBA]]-deildinni þar sem hann vann tvo meistaratitla. Hann lék einnig þrjú tímabil með [[Cleveland Cavaliers]] áður en hann lagði skóna á hilluna um mitt tímabilið 1979–80 vegna meiðsla. Árið 1996 var hann valinn einn af 50 bestu leikmönnum í sögu deildarinnar.<ref name="Britannica">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Walt-Frazier|title=Walt Frazier {{!}} Biography, Stats, Height, Teams, & Facts {{!}} Britannica|date=2025-06-01|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2025-06-30}}</ref><ref>{{Cite news |date=1979-12-18 |title=Walt Frazier has shed the Clyde image |url=https://www.newspapers.com/article/the-mississippi-press-walt-frazier-has-s/199089806/|author=Alex Sachare |page=2B |access-date=2026-06-07 |work=The Mississippi Press|via=Newspapers.com}}</ref> ==Titlar== *'''[[NBA]]''' **Meistari (2): 1970, 1973 **Tap í úrslitum: 1972 ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tenglar== *[https://www.basketball-reference.com/players/f/fraziwa01.html Tölfræði úr NBA] á Basketball-Reference.com {{f|1945}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Bandarískir sjónvarpsmenn]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] 40c7yue8gcpvukqcf4o7cuzwhgqgvmm