Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 0 591 1973149 1967281 2026-07-23T14:26:28Z Akigka 183 /* Víkingaöld og miðaldir */ 1973149 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Konungsríkið Danmörk | nafn_á_frummáli = Kongeriget Danmark | nafn_í_eignarfalli = Danmerkur | fáni = Flag of Denmark.svg | skjaldarmerki = National coat of arms of Denmark.svg | kjörorð = Forbundne, forpligtet, for Kongeriget Danmark (kjörorð konungsins) | staðsetningarkort = EU-Denmark.svg | tungumál = [[Danska]] | höfuðborg = [[Kaupmannahöfn]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Þjóðhöfðingjar Danmerkur|Konungur]] | nafn_leiðtoga1 = [[Friðrik 10. Danakonungur|Friðrik 10.]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Danmerkur|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Mette Frederiksen]] | staða = Stofnun | staða_athugasemd = forsöguleg | atburður1 = Sameining | dagsetning1 = [[10. öld]] | atburður2 = [[Stjórnarskrá Danmerkur|Stjórnarskrá]] | dagsetning2 = 5. júní 1849 | atburður3 = [[Konungsríkið Danmörk]] | dagsetning3 = 24. mars 1948 | ESBaðild = [[1. janúar]] [[1973]] | stærðarsæti = 134 | flatarmál = 42.915,7 | hlutfall_vatns = 1,6 | mannfjöldaár = 2023 | mannfjöldasæti = 114 | fólksfjöldi = 5.935.619 | VLF_ár = 2022 | VLF = 416,568 | VLF_sæti = 53 | VLF_á_mann = 70.924 | VLF_á_mann_sæti = 11 | VÞL_ár = 2021 | VÞL = {{hækkun}} 0.948 | VÞL_sæti = 6 | íbúar_á_ferkílómetra = 131 | gjaldmiðill = [[Dönsk króna|Dönsk króna (kr)]] (DKK) | tímabelti = [[UTC]]+1 (+2 [[Evrópskur sumartími|á sumrin]]) | umferð = hægri | þjóðsöngur = [[Der er et yndigt land]] | tld = dk | símakóði = 45| }} '''Danmörk''' ([[danska]]: ''Danmark''; {{framburður|DA-Danmark.ogg}}) er [[ríki|land]] í [[Norður-Evrópa|Norður-Evrópu]] sem ásamt [[Grænland]]i og [[Færeyjar|Færeyjum]] myndar [[Konungsríkið Danmörk]]. Danmörk er langfjölmennasti hluti konungsríkisins sem er [[einingarríki]], en Grænland og Færeyjar hafa [[heimastjórn]]. Algengt er að undanskilja þau lönd þegar rætt er um Danmörku (til dæmis stærð og íbúafjölda). Danmörk er syðst [[Norðurlöndin|Norðurlandanna]] og er suðvestan við [[Svíþjóð]], sunnan við [[Noregur|Noreg]] og norðan við [[Þýskaland]] þar sem einu landamæri Danmerkur eru. Árið 2013 náði Danmörk, að Grænlandi og Færeyjum meðtöldum, yfir 1419 eyjar sem eru stærri en 100 m². 443 af þeim hafa nöfn og 78 eru byggðar.<ref>[https://irland.um.dk/en/about-denmark About Denmark]</ref> Danmörk sjálf samanstendur af [[Jótlandsskagi|Jótlandsskaga]], sem gengur til norðurs út úr meginlandi Evrópu, og 406 eyjum. Stærsta eyjan er [[Sjáland]] þar sem höfuðborgin, [[Kaupmannahöfn]], er. Á eftir koma [[Fjón]], [[Vendsyssel-Thy]] og [[Amager]]. Landslag í Danmörku einkennist af tiltölulega flötu [[ræktarland]]i, sandströndum og [[temprað loftslag|tempruðu loftslagi]]. Landið liggur að sjó að vestan, norðan og austan. Vestan megin eru [[Norðursjór]] og [[Vaðhafið]], norðan megin er [[Skagerrak]], en austan megin eru [[Kattegat]], [[Eyrarsund]] og [[Eystrasalt]]. Sunnan megin á Danmörk 68 km löng landamæri að Þýskalandi við suðurenda Jótlands. Íbúar Danmerkur eru tæplega 6 milljónir, og af þeim búa 800.000 í höfuðborginni, Kaupmannahöfn (um 2 milljónir á höfuðborgarsvæðinu). Aðrar stórar borgir í Danmörku eru [[Óðinsvé]] á Fjóni, [[Árósar]], [[Álaborg]], [[Esbjerg]], [[Randers]], [[Kolding]], [[Horsens]] og [[Vejle]] á Jótlandi. Danmörk var áður mun víðáttumeira ríki en það er í dag. Konungsríkið er talið stofnað á 8. öld og varð brátt öflugt sjóveldi sem tókst á um yfirráð yfir Eystrasalti við nágrannaríki. Árið 1397 mynduðu konungsríkin Noregur, Danmörk og Svíþjóð [[Kalmarsambandið]] sem stóð þar til Svíþjóð klauf sig úr því árið 1523. Eftir það var talað um Dansk-norska ríkið eða [[Danaveldi]], sem náði líka yfir [[Ísland]], [[Noregur|Noreg]], [[Dönsku Vestur-Indíur]] og [[Dönsku Austur-Indíur]]. Danaveldi átti miklar lendur austan Eyrarsunds ([[Skánn|Skán]], [[Halland]] og [[Blekinge]]) og bæði héruðin [[Slésvík]] og [[Holtsetaland]], auk þess sem landamærin náðu suður fyrir [[Hamborg]] þegar veldið var sem mest. Eftir röð ósigra á 17. öld gengu löndin austan Eyrarsunds til Svíþjóðar. Á nítjándu öld gekk Noregur úr konungssambandi við Danmörku og var þá um tíma undir sænska konunginum, og við uppgang Þýskalands á 19. öld missti Danmörk Holtsetaland og hluta Slésvíkur. Árið 1849 var [[einveldi]]ð lagt niður og [[þingbundin konungsstjórn]] tók við. Útflutningur á landbúnaðarafurðum efldist á síðari hluta 19. aldar. Árið 1933 lagði [[Kanslergade-samþykktin]] grunninn að því að gera Danmörk að [[velferðarríki]] með [[blandað hagkerfi]]. Danmörk var hlutlaus í [[fyrri heimsstyrjöld]] en Þjóðverjar hernámu landið í [[síðari heimsstyrjöld]]. Árið 1944 sagði [[Ísland]] sig úr konungssambandi við Danmörku sem hafði verið í gildi frá 1918. Árið 1973 varð Danmörk hluti af því sem í dag er [[Evrópusambandið]]. Færeyjar kusu hins vegar að standa utan þess og Grænland kaus að segja sig úr sambandinu árið 1982. Danmörk er með tvær undanþágur frá [[Evrópulög]]um, meðal annars hvað varðar gjaldmiðilinn, [[Dönsk króna|dönsku krónuna]]. Danmörk er [[þróað ríki]] þar sem [[lífskjör]] eru með því besta sem gerist í heiminum. Landið er stofnaðili að [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalaginu]], [[Norðurlandaráð]]i, [[Efnahags- og framfarastofnunin]]ni, [[Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu]] og [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]]. Danmörk er hluti af [[Schengen-svæðið|Schengen-svæðinu]]. Danmörk á í nánu samstarfi við hin Norðurlöndin. == Heiti == [[Mynd:Jelling gr kl Stein.JPG|thumb|left|200px|Jalangurssteinarnir]] Mikið er deilt um orðsifjar „Danmerkur“, sambandið milli Dana og Danmerkur og sameiningu Danmerkur í eina þjóð. Deilurnar snúast um forskeytið „Dan“ og hvort það eigi við ættflokkinn [[Danir (ættflokkur)|Danir]] eða konunginn [[Dan konungur|Dan]], og merkingu viðskeytisins „-mörk“. Oftast er forskeytið talið eiga rætur að rekja til orðs sem þýðir „flatt land“, tengt [[þýska]] orðinu ''Tenne'' „þreskigólf“, [[enska]] ''den'' „ hellir“ og [[sanskrít]] ''dhánuṣ-'' (धनुस्; „ eyðimörk“). Viðskeytið „-mörk“ er talið eiga við skóga í Suður-[[Slésvík]], kannski svipað nöfnunum [[Finnmörk]], [[Heiðmörk (fylki í Noregi)|Heiðmörk]], [[Þelamörk]] og [[Þéttmerski]]. Í [[fornnorræna|fornnorrænu]] var nafnið stafað ''Danmǫrk''. Fyrsta þekkta notkun orðins „Danmörk“ í Danmörku sjálfri er á [[Jalangurssteinninn|Jalangurssteininum]], sem eru [[rúnasteinn|rúnasteinar]] taldir hafa verið settir upp af [[Gormur gamli|Gormi gamla]] (um árið 955) og [[Haraldur blátönn|Haraldi blátönn]] (um árið 965). Orðið „Danmörk“ er notað á báðum steinunum, í [[þolfall]]i „tanmaurk“ ([danmɒrk]) á stóra steininum og í [[eignarfall]]i „tanmarkar“ ([danmarkaɽ]) á litla steininum. Íbúar Danmerkur eru kallaðir „tani“ ([danɪ]) eða „Danir“ á steinunum. Vegna þessa eru steinarnir stundum kallaðir „skírnarvottorð Danmerkur“.<ref>{{vefheimild|url=https://natmus.dk/nyhed/danmarks-daabsattest-er-farverig/|titill=Danmarks dåbsattest er farverig|dags=12.10.2020|vefsíða=Nationalmuseet}}</ref> == Saga == === Fornsaga === Í Danmörku hafa fundist steinar sem getgátur eru um að menn hafi mótað, frá [[Eem-hlýskeiðið|Eem-hlýskeiðinu]] fyrir allt að 120.000 árum síðan, en það er mjög umdeilt.<ref>{{vefheimild|dags=20. október 2020|titill=Var der neandertalere i Danmark? Nyt forskningsprojekt skal løse mysteriet|url=https://videnskab.dk/kultur-samfund/var-der-neandertalere-i-danmark-nyt-forskningsprojekt-skal-loese-mysteriet/|vefsíða=Videnskab.dk}}</ref> Elstu fornleifar sem öruggt er að tilheyri mannabyggð eru um 15.000 ára gamlar. Með [[mannerfðarannsókn]]um hafa vísindamenn getið sér til um þrjár „bylgjur“ fólksflutninga til Danmerkur: Fyrir 10-8.000 árum, á [[fornsteinöld]], komu veiðimenn sem voru smávaxnir, dökkir á hörund og með blá eða grá augu; Fyrir 6.000 árum kom svo fólk sem hóf [[landbúnaður|landbúnað]] við upphaf [[nýsteinöld|nýsteinaldar]]; Síðustu stóru fólksflutningarnir voru [[hirðingjar]] sem komu fyrir um 5.000 árum ([[Jamna-menningin]]) frá Austur-Evrópu með það [[indóevrópsk mál|indóevrópska mál]] sem [[danska]] þróaðist frá.<ref>{{vefheimild|url=https://videnskab.dk/kultur-samfund/overrasket-topforsker-det-siger-genetik-om-danskhed/|dags=11. október 2016|titill=Overrasket topforsker: Det siger genetik om danskhed|höfundur=Rasmus Kragh Jakobsen|vefsíða=Videnskab.dk}}</ref> [[Bronsöld]]in í Danmörku hófst um 1700 f.Kr. Frá þeim tíma er [[Sólvagninn]] sem fannst í [[Trundholm-mýri]]. Um 500 f.Kr. hófst [[járnöld]] með verslun við [[Keltar|Kelta]], [[Rómaveldi|Rómverja]] og síðast [[Germanar|Germana]]. [[Gundestrup-ketillinn]] ber vitni um menningaráhrif frá Keltum í Danmörku. Frá þeim tíma eru líka [[Gullhornin]]. Sagnaritarinn [[Jordanes]] nefnir ættbálkinn Dani í ''[[Gotasaga|Gotasögu]]'' sinni, sem er talið vísa til elstu Dana. [[Jótar]] frá [[Jótland]]i ferðuðust til [[Bretlandseyjar|Bretlandseyja]] þegar [[Engilsaxar]] lögðu [[England]] undir sig undir forystu [[Vortigern]]s á 5. öld. Stór mannvirki, eins og [[Kanalhave-skurðurinn]] og [[Danavirki]] vitna um sterkt konungsvald í Danmörku frá þessum tíma. Styrking og stækkun virkisins árið 737 hefur verið tengd við stofnun konungsríkis í Danmörku. [[Gormur gamli]] sem er nefndur á [[Jalangurssteinarnir|Jalangurssteinunum]] frá 10. öld er venjulega talinn fyrsti sögulegi konungur Danmerkur og rakning Danakonunga hefst með honum. Á þeim tíma hófst sögulegur tími í Danmörku með [[víkingaöld]]. === Víkingaöld og miðaldir === Frá [[8. öldin|8. öld]] til [[11. öldin|11. aldar]] voru Danir meðal þeirra norrænu þjóða sem voru þekktar sem [[víkingar]], og versluðu og herjuðu um alla Evrópu. Í mörgum heimildum eru allir víkingar nefndir „Danir“, þótt gera megi ráð fyrir að þeir hafi líka komið frá núverandi Noregi og Svíþjóð, og jafnvel Norðvestur-Þýskalandi. Víkingar stofnuðu [[Danalög]] á Englandi og stofnuðu smákóngadæmi eða lénsveldi á [[Írland]]i, [[Skotland]]i og [[Frakkland]]i ([[Normandí]]). Undirstaða þessarar velgengni voru flotar hraðskreiðra og sjófærra [[víkingaskip]]a sem gerðu þeim kleyft að sigla alla leið til [[Grænland]]s og [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Allt frá 8. öld tala frankverskar heimildir um konunga í Danmörku, þótt óljóst sé hverjir þeir voru eða yfir hvaða löndum þeir ríktu. Um 965 innleiddi [[Haraldur blátönn]] [[kristni]] í Danmörku. Hugsanlega gerði hann það til að forða innrás frá [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska ríkinu]] sem efldist á sama tíma. Hann reisti [[Jalangurssteinarnir|Jalangurssteinana]] tvo yfir foreldra sína, [[Gormur gamli|Gorm gamla]] og [[Þyri Danabót]]. Hann lét líka reisa minnst fimm [[hringborg]]ir víðs vegar um Danmörku.<ref>{{vefheimild|url=https://videnskab.dk/kultur-samfund/harald-blaatands-ringborge-skulle-modstaa-vikingeangreb-og-sikre-kongen-en-mobil-haer/|titill=Harald Blåtands ringborge skulle modstå vikingeangreb og sikre kongen en mobil hær|höfundur=Søren M. Sindbæk|dags=19.7.2019|vefsíða=Videnskab.dk}}</ref> Danakonungar lögðu allt [[England]] undir sig tvisvar, 1013 og 1016, en eftir lát [[Knútur mikli|Knúts mikla]] leystist [[Norðursjávarveldið|Norðursjávarveldi]] þeirra upp.<ref>{{cite book|author=Heebøll-Holm, T. K.|year=2019|chapter=Medieval Denmark as a Maritime Empire|title=Empires of the Sea|pages=194-218|publisher=Brill}}</ref><ref>{{vefheimild|url=https://historychronicles.org/cnut-the-great-and-the-north-sea-empire/|titill=Cnut the Great and the North Sea Empire|vefsíða=HistoryChronicles|dags=24.12.2024}}</ref> Þegar [[Sveinn Ástríðarson]] varð konungur árið 1047 lauk víkingaöld í Danmörku. Á þessum tíma náði Danmörk yfir Jótland og eyjarnar, auk [[Halland]]s, [[Blekinge]] og [[Skánn|Skánar]], austan Eyrarsunds. Auk þess voru Danakonungar jafnframt hertogar af [[Slésvík]] og [[Holtsetaland]]i. Danmörk var því mun stærri en hún er í dag. Danir ríktu líka yfir [[Eistland]]i um tíma og lögðu oft undir sig [[Víkin (Noregi)|Víkina]] í Noregi. Á [[hámiðaldir|hámiðöldum]] áttu Danakonungar iðulega í átökum við [[Hansasambandið]] og keisara Heilaga rómverska ríkisins. Árið 1397 gekk Danmörk í [[konungssamband]] við Noreg og Svíþjóð undir stjórn [[Margrét mikla|Margrétar miklu]]. [[Kalmarsambandið]] stóð til ársins 1523 þegar Svíar sögðu sig frá því og kusu sér eigin konung. [[Siðaskiptin]] voru innleidd í Danmörku 1536 eftir sigur [[Kristján 3.|Kristjáns 3.]] í [[Greifastríðið|Greifastríðinu]]. === Endurreisn og einveldi === [[Mynd:Copenhagen_on_fire_1807_by_CW_Eckersberg.jpg|thumb|right|Frúarkirkjan í ljósum logum 1807, á málverki eftir C.W. Eckersberg.]] Eftir siðaskiptin gengu eigur kirkjunnar í öllu Danaveldi (þar á meðal á Íslandi, Færeyjum og Noregi) til konungs. Konungsvaldið efldist í kjölfarið og varð sjálfstæðara gagnvart landeigendaaðlinum. Auk þess gaf [[Eyrarsundstollurinn]] konungi sjálfstæðar tekjur sem hann gat nýtt til hallarbygginga og stríðsreksturs. Þegar [[þrjátíu ára stríðið]] braust út í Evrópu 1618 ákvað [[Kristján 4.]] að veita mótmælendum í Þýskalandi lið. Það fór illa og konungur samdi frið við keisarann. Í stað Dana urðu Svíar áhrifamiklir í stríðinu og í nokkur skipti [[Stríð Danmerkur og Svíþjóðar|herjuðu þeir á Danmörku]]. Afleiðingin var að Danir misstu lönd sín í núverandi Suður- og Suðvestur-Svíþjóð með [[Hróarskeldusáttmálinn|Hróarskeldusáttmálanum]] [[1658]]. Þrátt fyrir þessa ósigra er litið á valdatíð Kristjáns 4. sem stórveldistíma. Hann reisti hallir í endurreisnarstíl á borð við [[Rósenborgarhöll]], [[Friðriksborgarhöll]] og [[Krónborgarhöll]], stofnaði danskar nýlendur á [[Indland]]i ([[Tranquebar]]) og þar sem nú er [[Gana]] ([[Kristjánsborgarvirki]]). Danir tóku virkan þátt í [[Atlantshafsverslunin]]ni með þræla frá Afríku til Nýja heimsins og í tíð [[Friðrik 3.|Friðriks 3.]] stofnuðu Danir nýlendu í Vestur-Indíum ([[Dönsku Vestur-Indíur]]). Ósigrarnir gegn Svíum leiddu til átaka milli borgarastéttarinnar og aðalsins sem Friðrik nýtti til að koma á [[einveldi]] árið 1660. Með einveldinu varð til nútímalegt ríkisvald með ráðuneytum og ráðherrum skipuðum úr borgarastétt. Við dönsku hirðina varð til embættisaðall, undir menningarlegum áhrifum frá Frakklandi og Þýskalandi. [[Bruninn í Kaupmannahöfn árið 1728|Mikill bruni varð í Kaupmannahöfn]] árið 1728. [[Vistarband]] var innleitt 1730 til að hjálpa aðlinum að halda í bændur og bændasyni. Það var afnumið 1788 til 1800. Á síðari hluta 18. aldar blómstraði landbúnaður í Danmörku með verslun við bæði Frakkland og Bretland sem áttu oft í stríði. Í [[Napóleonsstyrjaldirnar|Napóleonsstyrjöldunum]] 1807 gerðu Bretar [[stórskotaliðsárásin á Kaupmannahöfn|stórskotaliðsárás á Kaupmannahöfn]] sem olli mikilli eyðileggingu. Í friðarsamningunum í kjölfarið misstu Danir yfirráð yfir Noregi, sem gekk í konungssamband við Svíþjóð. Færeyjar, Ísland og Grænland heyrðu þó áfram undir Danaveldi. === Gullöldin og endalok einveldis === Eftir þessi áföll hófst blómaskeið í listum og vísindum sem er kallað [[danska gullöldin]].<ref>{{cite book|authors=Grand, K. L., Pennington, L., & Thomsen, A. M.|year=2013|chapter=Introduktion til dansk guldalder/Introduction to the Danish Golden Age|title=Guld: skatte fra den danske guldalder/Gold: treasures from the Danish Golden Age|pages=68-93|publisher=Systime Academic|url=https://pure.kb.dk/files/27860012/1_KLG_Introduktion_til_den_danske_guldalder_GULD_publiceret.pdf}}</ref> Arkitektinn [[C.F. Hansen]] tókst á við endurreisn Kaupmannahafnar með byggingum í [[klassískur stíll|klassískum stíl]], í anda lærimeistara síns, [[C.F. Harsdorff]]. Listmálararnir [[Christen Købke]], [[Constantin Hansen]] og [[Wilhelm Marstrand]] fengust við stór málverk byggð á sögulegum og goðsögulegum viðfangsefnum. Myndhöggvarinn [[Bertel Thorvaldsen]] hélt sig lengst af í Róm, en hafði mikil áhrif á danska myndlistarmenn sem fóru þangað í námsferðir, eins og [[C.W. Eckersberg]]. Tónskáldin [[C.E.F. Weyse]] og [[J.P.E. Hartmann]] sömdu sálmalög og ættjarðarlög. Á þessum tíma voru uppi eðlisfræðingurinn [[H.C. Ørsted]], heimspekingurinn [[Søren Kierkegaard]] og kirkjuumbótamaðurinn [[N.F.S. Grundtvig]]. [[J.M. Thiele]] safnaði dönskum þjóðsögum í anda Grimmbræðra og [[H.C. Andersen]] samdi ævintýri byggð á þeim. Í kjölfar styrjaldanna var [[Þýska ríkjasambandið]] stofnað. Danakonungar voru lénsherrar í þýskumælandi ríkjunum Slésvík, Holtsetalandi og [[Lauenburg]]. Þegar kom að samningu [[stjórnarskrá]]r fyrir Danmörku, líkt og gerð var krafa um í flestum ríkjum Evrópu, var spurning um stöðu þessara svæða. Frjálslyndir vildu halda Slésvík, en aðskilja Holtsetaland, sem yrði hluti af þýska sambandinu ([[Egðustefnan]]).<ref>{{vefheimild|url=https://danmarkshistorien.dk/vis/materiale/orla-lehmanns-tale-danmark-til-ejderen-28-maj-1842|titill=Orla Lehmanns tale 'Danmark til Ejderen', 28. maj 1842|höfundur=Carl Ploug|vefsíða=danmarkshistorien.dk|útgefandi=Aarhus Universitet|skoðað=16.5.2024}}</ref> Í kjölfarið gerðu íbúar Slésvíkur og Holtsetalands uppreisn og [[Fyrra Slésvíkurstríðið]] braust út. Danir unnu sigur, þrátt fyrir að [[Prússland]] sendi uppreisnarmönnum liðsauka, og niðurstaðan varð óbreytt landamæri, með Slésvík og Holtsetaland sem hertogadæmi innan Danmerkur. Einveldið var formlega afnumið með fyrstu [[stjórnarskrá Danmerkur]] 1849, en staða hertogadæmanna og hjálendanna í Atlantshafi var óviss. Þegar stjórnvöld hugðust gera Ísland að amti innan Danmerkur 1851 [[Þjóðfundurinn 1851|mótmæltu fulltrúar Íslendinga á Alþingi]].<ref>{{cite thesis|author=Magnús Kjartan Hannesson|title=Konungsríkið Ísland. Aðdragandi þess og þjóðhöfðingi|degree=PhD|pages=12-14|publisher=Háskóli Íslands|url=https://skemman.is/bitstream/1946/17135/1/Magn%C3%BAs%20Hannesson.pdf}}</ref> === Iðnvæðing og missir greifadæmanna === [[Mynd:Burmeister_og_Wain_(1885_painting).jpg|thumb|right|Málmsteypa Burmeister og Wain á málverki [[P.S. Krøyer]] frá 1885.]] Eftir miðja 19. öld iðnvæddist Danmörk hratt. Undirstaða iðnvæðingar voru meðal annars [[járnbraut]]arkerfið sem komið var á og útflutningur landbúnaðarafurða til Bretlands, auk breytinga á búsetulögum sem juku frjálsræði. Þessu fylgdi hröð þéttbýlisvæðing þar sem eldri kaupstaðir uxu og nýir bæir urðu til í kringum járnbrautarstöðvar (járnbrautarbæir). Í bæjunum þróuðust iðnfyrirtæki eins og málmsteypur, tígulsteinsverksmiðjur, vélsmiðjur, sögunarmyllur, bakarí og brugghús. Tekið var að rífa gömlu borgarmúrana í Kaupmannahöfn eftir 1850 þannig að borgin gat vaxið að umfangi. Íbúafjöldi borgarinnar fimmfaldaðist á milli 1850 og 1900, fór úr um 100.000 íbúum í um 500.000. Með nýju stjórnarskránni varð [[danska þingið]] til með tveimur deildum: fulltrúadeild (''Folketinget'') og öldungadeild (''Landstinget''). Í byrjun fór embættismannastéttin í Kaupmannahöfn, sem var höll undir frjálslynda þjóðernisstefnu, með völdin í öldungadeildinni, en átti í átökum við íhaldssama stórjarðeigendur sem oft nutu stuðnings konungsins. Konungur fór með mikil völd samkvæmt stjórnarskránni og ríkisstjórnin bar ábyrgð gagnvart honum, fremur en þinginu. Ríkisstjórn frjálslyndra reyndi að leysa Slésvíkurmálið með því að koma á sambandsþingi með [[Nóvemberstjórnarskráin|Nóvemberstjórnarskránni]]. Þegar [[Kristján 9.]] tók við völdum eftir óvænt andlát frænda hans, [[Friðrik 7.|Friðriks 7.]], var hans fyrsta verk að undirrita nýju stjórnarskrána. Það gaf [[Otto von Bismarck]] átyllu til að ráðast inn í [[Slésvík-Holtsetaland]]. [[Seinna Slésvíkurstríðið]] fór þannig að Danir biðu algjöran ósigur og bæði greifadæmin voru innlimuð í þýska ríkjasambandið. Eftir ósigurinn var gerð breyting á stjórnarskránni þannig að íhaldsmenn (hægrimenn) náðu yfirhöndinni í efri deild þingsins. Þegar ýmsir vinstriflokkar (aðallega bændaflokkurinn [[Bondevennerne]]) sameinuðust um stofnun [[Venstre]] 1872 og náðu meirihluta í fulltrúadeildinni, ákvað íhaldsstjórn [[J.B.S. Estrup]] að stjórna með tilskipunum og bráðabirgðafjárlögum án stuðnings þingsins, en með stuðningi konungs. [[Tilskipanastjórnin]] stóð í nær 20 ár. Eftir að hægrimenn biðu afhroð í þingkosningum 1901 neyddist Kristján 9. til að samþykkja stjórn Venstre og [[Kerfisbreytingin|Kerfisbreytinguna]] þar sem ríkisstjórnin varð í reynd að hafa meirihluta þings á bak við sig.<ref>{{vefheimild|url=https://danmarkshistorien.dk/vis/materiale/systemskiftet-1901|titill=Systemskiftet 1901|höfundur=Jens Wendel-Hansen|dags=25.8.2011|vefsíða=Danmarkshistorien.dk|útgefandi=Aarhus Universitet}}</ref> === Heimskreppa og heimsstyrjaldir === [[Mynd:Christian_X.jpg|thumb|right|Kristján 10. ríður um götur Kaupmannahafnar á afmælisdegi sínum árið 1940.]] Eftir kerfisbreytinguna tók við þingræði í Danmörku. Árið 1906 missti Venstre meirihluta sinn og eftir það hefur enginn flokkur náð hreinum meirihluta á danska þinginu. Danmörk var hlutlaus í [[fyrri heimsstyrjöld]]. Árið 1915 var stjórnarskránni breytt þannig að [[almennur kosningaréttur]] náði í fyrsta sinn til kvenna og vinnuhjúa. Eftir ósigur Þjóðverja í styrjöldinni var haldin þjóðaratkvæðagreiðsla í Slésvík og Holtsetalandi um sameiningu við Danmörku. Aðeins var meirihluti fyrir því í Norður-Slésvík. Mið- og Suður-Slésvík með [[Flensborg]] kusu að vera áfram hluti Þýskalands. Í [[Heimskreppan|heimskreppunni]] 1929 varð efnahagslíf Danmerkur fyrir áfalli og atvinnuleysi jókst. [[Sósíaldemókratar (Danmörku)|Sósíaldemókratar]] og [[Radikale Venstre]] komust til valda undir forsæti [[Thorvald Stauning]] 1929. Með [[Kanslergade-samþykktin]]ni 1933 gerði stjórnin samkomulag við Venstre um röð félagslegra umbóta sem lögðu grunn að [[norrænt velferðarkerfi|norrænu velferðarkerfi]]. Þrátt fyrir samkomulag við [[Þriðja ríkið]] í aðdraganda [[síðari heimsstyrjöld|síðari heimsstyrjaldar]] gerðu Þjóðverjar innrás í Danmörku 9. apríl 1940. Danska þingið og ríkisstjórnin fengu þó áfram að stjórna landinu að mestu án afskipta. Þannig tókst að [[björgun danskra gyðinga|bjarga nær öllum dönskum gyðingum]] til Svíþjóðar haustið 1943. Þá tók hernámsstjórn Þjóðverja við völdum, en [[danska andspyrnuhreyfingin|dönsk andspyrnuhreyfing]] barðist gegn henni. [[Kristján 10.]] varð mikilvægt tákn andstöðu Dana við hernámið þegar hann reið daglega á hesti um götur Kaupmannahafnar. Árið 1944 sagði Ísland upp konungssambandi við Danmörku og gerðist lýðveldi. Danmörk var frelsuð þegar Þjóðverjar undirrituðu uppgjöf fyrir bresku herliði undir stjórn [[Bernard Montgomery]] 5. maí 1945. === Eftirstríðsárin === Eftir stríðið var ákveðið að leggja af hlutleysisstefnu Danmerkur og taka þátt í stofnun [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalagsins]]. Danmörk fékk [[Marshall-aðstoðin|Marshall-aðstoð]] frá Bandaríkjunum í kjölfarið. Staða Grænlands og Færeyja var óviss eftir stríð. Færeyingar höfðu samþykkt sjálfstæði í þjóðaratkvæðagreiðslu 1946 með naumum meirihluta, en þegar Lögþingið lýsti yfir sjálfstæði leysti [[Kristján 10.]] þingið upp og boðaði kosningar þar sem flokkar andsnúnir sjálfstæði fengu meirihluta. Í kjölfarið fengu Færeyjar heimastjórn. Grænland, sem hafði sagt sig úr lögum við Danmörku í stríðinu til að forðast hernám Bandaríkjamanna, var gert að dönsku amti með stjórnarskrárbreytingu árið 1953. Við sama tækifæri var danska þingið sameinað í eina deild og kveðið á um formlegt [[þingræði]]. Grænland fékk heimastjórn, líkt og Færeyjar, árið 1979. Á eftirstríðsárunum var nokkur uppgangur í dönsku efnahagslífi, sem fór saman við uppbyggingu velferðarkerfis. [[Jafnréttisbarátta]] setti svip sinn á 8. áratuginn og konur fóru í stórum stíl út á vinnumarkaðinn. Danmörk var stofnaðili að [[Fríverslunarsamtök Evrópu|Fríverslunarsamtökum Evrópu]] árið 1960. Árið 1973 gekk Danmörk í [[Evrópubandalagið]]. Færeyjar kusu hins vegar að standa utan þess. Það sama gerði Grænland árið 1985. Á 8. áratugnum hófst efnahagskreppa í kjölfar [[olíukreppan 1973|olíukreppunnar 1973]]. Danmörk var árum saman með neikvæðan viðskiptajöfnuð og atvinnuleysi var landlægt. Hinar ýmsu stjórnir íhaldsmannsins [[Poul Schlüter]] á 9. áratugnum beittu ströngu aðhaldi í efnahagsmálum sem var kallað „[[kartöflukúrinn]]“ og áratugurinn var nefndur „fattig-firserne“.<ref>{{vefheimild|url=https://faktalink.dk/1980erne|titill=1980'erne|höfundur=Anne Anthon Andersen|vefsíða=faktalink|dags=2019}}</ref> Afleiðingin varð að á 10. áratugnum nutu Danir þess að vera með jákvæðan viðskiptajöfnuð og atvinnuleysið hvarf nánast alveg. Danskir kjósendur höfnuðu [[Maastricht-sáttmálinn|Maastricht-sáttmálanum]] 1992, en samþykktu hann með fjórum undanþágum árið eftir. Danir hafa ekki tekið upp [[evra|evruna]]. [[Hrun Sovétríkjanna]] og sjálfstæði [[Eystrasaltsríkin|Eystrasaltsríkjanna]] gerði að verkum að Danir tóku að sér virkara hlutverk í utanríkismálum.<ref>{{vefheimild|url=https://um.dk/danida/60-aars-udviklingssamarbejde/1990erne|titill=1990'erne - Det lange seje træk: miljø, erhvervssamarbejde og demokrati |vefsíða=Udenrigsministeriet|skoðað=16.5.2024}}</ref> Danir voru meðal [[viljugar þjóðir|viljugra þjóða]] sem tóku þátt í [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|innrás NATO í Afganistan]] 2001 og [[Íraksstríðið|Íraksstríðinu]] 2003.<ref>{{vefheimild|url=https://danmarkshistorien.dk/vis/materiale/danmark-i-krig-1991-2011|titill=Danmark i krig 1991-2011|höfundur=Bo Lidegaard|dags=7.2.2018|vefsíða=danmarkshistorien.dk|útgefandi=Aarhus Universitet}}</ref> Hægristjórn [[Anders Fogh Rasmussen]] innleiddi „skattastopp“ sem kjarna í efnahagsstefnu þar sem bannað var að hækka skatta eða gjöld.<ref>{{vefheimild|titill=Statsminister Anders Fogh Rasmussen og den ideologiske værdikamp i 2000’erne|url=https://danmarkshistorien.dk/vis/materiale/statsminister-anders-fogh-rasmussen-og-den-ideologiske-vaerdikamp-i-2000erne|höfundur=Jesper Vestermark Køber|dags=10.8.2022|vefsíða=danmarkshistorien.dk|útgefandi=Aarhus Universitet}}</ref> [[Lars Løkke Rasmussen]] tók við sem forsætisráðherra þegar [[alþjóðlega fjármálakreppan]] stóð sem hæst og atvinnuleysi fór vaxandi í Danmörku. Sósíaldemókratinn [[Helle Thorning-Schmidt]] leiddi vinstristjórn eftir kosningar 2011. Árið 2015 tók Rasmussen aftur við með hægristjórn, en 2019 komust sósíaldemókratar aftur til valda undir forystu [[Mette Frederiksen]]. ==Landfræði== [[Mynd:Sandy_cliff_beach_at_North_Sea,_Denmark_2004_ubt.jpeg|thumb|Sandströnd í Vendsyssel á Norður-Jótlandi.]] Flatarmál Danmerkur (fyrir utan [[Grænland]] og [[Færeyjar]]) er 42.952 km². Talan er breytileg vegna sjávarrofs og manngerðra landfyllinga. Landið er því eilítið minna en [[Eistland]] og eilítið stærra en [[Holland]]. Danmörk sjálf á ekki verulegt hafsvæði og bætast innan við þúsund ferkílómetrar við heildaryfirráðasvæði Danmerkur sé það tekið með í 43.094 km². Stöðuvötn þekja 43 km². Landið hækkar í norðri og austri um rétt undir 1 cm á ári sem stækkar ströndina út. Danmörk er í [[Skandinavía|Skandinavíu]] í [[Norður-Evrópa|Norður-Evrópu]] og á aðeins 68 km landamæri að [[Þýskaland]]i í suðri. Landið er umlukið hafi á þrjá vegu. Í vestri er [[Norðursjór]], í norðri er [[Skagerrak]], og í austri eru [[Kattegat]], [[Eyrarsund]] og [[Eystrasalt]].<ref>{{cite web | title=Danmark| website=Den Store Danske | date=2023-10-24 | url=https://denstoredanske.lex.dk/Danmark | access-date=2023-12-09}}</ref> Milli hafsvæðanna eru mörg [[sund (landslagsþáttur)|sund]]. [[Limafjörður]] liggur milli Kattegat og Norðursjávar í norðri, [[Litlabelti]], [[Stórabelti]] og Eyrarsund tengja Kattegat við Eystrasalt í austri, auk fjölda minni farvatna milli dönsku eyjanna. Stærsti hluti Danmerkur, eða 23.872 km², er á [[Jótland]]sskaga. Afgangurinn deilist á 1419 eyjar, þar sem þær stærstu eru [[Sjáland]], [[Vendsyssel-Thy]] og [[Fjón]].<ref>{{vefheimild|útgefandi=Politikens oplysning|url=http://politiken.dk/pol_oplys/article469073.ece|titill=Hvilke øer er de 10 største i Danmark efter areal og befolkning?|vefsíða=politiken.dk|dags=8. febrúar 2008|sótt=7. febrúar 2010}}</ref> Í Danmörku eru fjórar borgir með yfir 100.000 íbúa: [[Kaupmannahöfn]] á Sjálandi, [[Árósar]] og [[Álaborg]] á Jótlandi, og [[Óðinsvé]] á Fjóni. Vegna hins mikla fjölda eyja á Danmörk eina lengstu strandlengju allra Evrópulanda, eða 8.750 km.<ref name="Nature and Environment">{{cite web |url=http://denmark.dk/portal/page?_pageid=374,520337&_dad=portal&_schema=PORTAL |archive-url=https://web.archive.org/web/20070403235436/http://denmark.dk/portal/page?_pageid=374,520337&_dad=portal&_schema=PORTAL |archive-date=3 April 2007 |title=Nature & Environment |access-date=3 February 2007 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Denmark)|Ministry of Foreign Affairs of Denmark]] |url-status=dead }}</ref> Það eru 368 km frá nyrsta odda Danmerkur á [[Norðurströnd Skagen]], að þeim syðsta, [[Gedser Odde]]; og 452 km frá austasta oddanum, [[Østerskær]] í [[Ertholmene]], að þeim vestasta, [[Blåvands Huk]]. Alls eru 1008 [[stöðuvatn|stöðuvötn]] í Danmörku, þar af 16 sem eru yfir 500 [[hektari|hektarar]] að stærð. Stærsta stöðuvatn Danmerkur er [[Arresø]], norðvestan við Kaupmannahöfn.<ref>{{cite book|last=Jensen|first=Lene|chapter=Current status and trends in inland fisheries in Denmark|editor-first=Gunnar|editor-last=Lundqvist|title=Current Status and Trends in Inland Fisheries|location=Copenhagen|publisher=Nordic Council of Ministers|year=1999|isbn=978-9-28930-402-3|pages=10–18}}</ref> Danmörk er að mestu flatlendi með [[slétta|sléttum]], [[klettur|klettum]] og [[sandalda|sandöldum]]. Lægsti punktur Danmerkur er þurrkaði fjörðurinn [[Lammefjord]] á Sjálandi sem liggur 7,5 metra undir sjávarmáli.<ref>{{cite web | last=Ramskov | first=Jens | title=Eksperter strides: Er Lammefjorden eller stenbrud Danmarks laveste punkt? | website=Ingeniøren | date=2013-02-28 | url=https://ing.dk/artikel/eksperter-strides-er-lammefjorden-eller-stenbrud-danmarks-laveste-punkt | language=da | access-date=2023-12-09}}</ref> Hæsti náttúrulegi punktur Danmerkur er [[Møllehøj]] við [[Skanderborg]] á Jótlandi (170,86 metrar á hæð). Næstur kemur [[Yding Skovhøj]] (170,77 m) og [[Ejer Bavnehøj]] (170,35). Allar þessar hæðir eru hluti af [[Ejer-fjöll]]um suðvestan við Skanderborg.<ref>[http://www.danskebjerge.dk/dansktop.htm Kort þar sem hæstu fjöllin eru merkt]</ref> Landslag er ólíkt í ólíkum landshlutum Danmerkur. Á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] er að finna [[berggrunnur|berggrunn]]. [[Vestur-Jótland]] einkennist af [[akur|ökrum]], [[plantekra|plantekrum]] og litlum [[engi|engjum]]. Á [[Norður-Jótland]]i eru sandstrendur við stóra kletta, og votlendissléttur. ==Stjórnmál== [[Mynd:Frederik, Crown Prince of Denmark in 2018.jpg|thumb|Friðrik 10. hefur verið Danakonungur frá 2024]] Í Danmörku er formlega [[þingbundin konungsstjórn]]. [[Danakonungur|Konungur Danmerkur]], [[Friðrik 10. Danakonungur|Friðrik 10.]], er [[þjóðhöfðingi]] sem fer formlega með [[framkvæmdavald]] og er forseti [[ríkisráð Danmerkur|ríkisráðs Danmerkur]]. Eftir upptöku [[þingræði]]s í Danmörku er hlutverk þjóðhöfðingjans aðallega táknrænt eins og formleg skipun og uppsögn [[forsætisráðherra Danmerkur]] og annarra ráðherra í [[ríkisstjórn Danmerkur]]. Konungurinn ber ekki sjálfur ábyrgð á stjórnarathöfnum og persóna hans er friðhelg. Danmörk er í fimmta sæti í [[lýðræðisvísitalan|lýðræðisvísitölu]] ''[[Economist]]'' og í fyrsta sæti [[spillingarvísitalan|spillingarvísitölu]] [[Transparency International]]. ===Stjórnvöld=== [[Mynd:Det_danske_parlament.jpg|thumb|left|Fundarsalur danska þingsins í Kristjánsborgarhöll sem hýsir auk þess hæstarétt og skrifstofu forsætisráðherra]] Stjórnskipan í Danmörku byggist á [[stjórnarskrá Danmerkur]] sem var samin árið [[1849]]. Til að breyta stjórnarskránni þarf hreinan meirihluta á tveimur þingum og síðan einfaldan meirihluta í þjóðaratkvæðagreiðslu með minnst 40% þátttöku. Henni hefur verið breytt fjórum sinnum, síðast árið 1953. [[Þjóðþing Danmerkur]] (''Folketinget'') fer með [[löggjafarvald]] og situr í einni deild. Það er æðsti löggjafi landsins, getur sett lög um alla hluti og er óbundið af fyrri þingum. Til að lög öðlist gildi þarf að leggja þau fyrir ríkisráðið og þjóðhöfðingjann sem staðfestir þau með undirskrift sinni innan 30 daga. Í Danmörku er [[þingbundin konungsstjórn]] og [[fulltrúalýðræði]] með [[almennur kosningaréttur|almennum kosningarétti]]. Þingkosningar eru [[hlutfallskosning]]ar milli [[stjórnmálaflokkur|stjórnmálaflokka]] þar sem flokkar þurfa minnst 2% atkvæða til að koma að manni. Á þinginu eru 175 þingmenn auk fjögurra frá Grænlandi og Færeyjum. Þingkosningar eru haldnar á fjögurra ára fresti hið minnsta en forsætisráðherra getur óskað eftir því að þjóðhöfðingi boði til kosninga áður en kjörtímabili lýkur. Þingið getur neytt forsætisráðherra til að segja af sér með því að samþykkja [[vantraust]] á hann. Framkvæmdavaldið er formlega í höndum konungs, en forsætisráðherra og aðrir ráðherrar fara með það fyrir hennar hönd. Forsætisráðherra er skipaður sá sem getur aflað meirihluta í þinginu og er venjulega formaður stærsta stjórnmálaflokksins eða leiðtogi stærsta flokkabandalagsins. Oftast er ríkisstjórn Danmerkur [[samsteypustjórn]] og oft líka [[minnihlutastjórn]] sem reiðir sig á stuðning minni flokka utan ríkisstjórnar til að ná meirihluta í einstökum málum. Frá [[þingkosningar í Danmörku 2022|þingkosningum 2022]] hefur [[Mette Frederiksen]] verið forsætisráðherra í samsteypustjórn [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Danmörk)|Jafnaðarmannaflokksins]], [[Venstre]] og [[Moderaterne]]. ===Dómsvald=== Í Danmörku gildir [[rómverskur réttur]] sem skiptist milli dómstóla á sviði [[einkaréttur|einkaréttar]] og [[stjórnsýsluréttur|stjórnsýsluréttar]]. Dómskerfi landanna sem mynda konungsríkið er aðskilið en hægt er að skjóta málum frá Færeyjum og Grænlandi til [[hæstiréttur Danmerkur|hæstaréttar Danmerkur]] sem er æðsta dómsvald í Danmörku. Greinar 62 og 64 í stjórnarskránni kveða á um sjálfstæði dómstóla frá ríkisstjórn og þingi. ===Alþjóðatengsl og her=== [[Mynd:Danish_Military_Police.JPG|thumb|right|Danskir hermenn í þjálfun í Þýskalandi]] Alþjóðatengsl Danmerkur mótast að miklu leyti af aðild landsins að [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] sem Danmörk gekk í árið 1973. Danmörk hefur sjö sinnum farið með formennsku í [[Evrópuráðið|Evrópuráðinu]], síðast árið 2012. Danmörk batt enda á [[hlutleysi]] landsins sem hafði verið hornsteinn utanríkisstefnunnar í tvær aldir eftir [[Síðari heimsstyrjöld]] þegar landið var hernumið af [[Þýskaland|Þjóðverjum]]. Danmörk varð þannig stofnaðili að [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalaginu]] 1949. Danmörk rekur virka utanríkisstefnu með áherslu á [[mannréttindi]] og [[lýðræði]]. Á síðari árum hafa Grænland og Færeyjar í auknum mæli tekið sjálfstæðar ákvarðanir í utanríkismálum, meðal annars í tengslum við [[fiskveiðar]], [[hvalveiðar]] og Evrópumál. Færeyjar og Grænland eru hvorki aðilar að Evrópusambandinu né [[Schengen-svæðið|Schengen-svæðinu]]. [[Her Danmerkur]] (''Forsvaret'') hefur á að skipa um 33.000 manna liði á friðartímum sem skiptast milli [[landher Danmerkur|landhers]], [[floti Danmerkur|flota]] og [[flugher Danmerkur|flughers]]. Konungurinn er yfirmaður heraflans. [[Danska neyðarþjónustan]] hefur á að skipa um 2.000 manns og um 4.000 starfa í sérhæfðum deildum eins og [[danska landvarnasveitin|dönsku landvarnasveitinni]], [[rannsóknarþjónusta danska hersins|rannsóknarþjónustunni]] og [[danska leyniþjónustan|leyniþjónustunni]]. Að auki eru um 55.000 sjálfboðaliðar í [[danska heimavarnaliðið|danska heimavarnaliðinu]]. Danmörk hefur verið virkur þátttakandi í alþjóðlegum [[friðargæsla|friðargæslusveitum]], þar á meðal í [[Kosóvó]], [[Líbanon]] og [[Afganistan]]. Um 450 danskir hermenn voru í [[Írak]] frá 2003 til 2007. Danmörk hefur haft umsjón með aðstoð Atlantshafsbandalagsins við [[Eystrasaltslöndin]]. ===Stjórnsýslueiningar=== {{Image label begin|image=Denmark regions.svg|width=250|float=right}} {{Image label small|x=0.20|y=0.56|scale=250|text=[[Midtjylland]]}} {{Image label small|x=0.34|y=0.23|scale=250|text=[[Nordjylland]]}} {{Image label small|x=0.09|y=0.75|scale=250|text=[[Syddanmark]]}} {{Image label small|x=0.80|y=0.61|scale=250|text=[[Hovedstaden]]}} {{Image label small|x=0.68|y=0.84|scale=250|text=[[Sjælland]]}} {{Image label end}} Danmörk skiptist í fimm héruð. Héruðin skiptast enn fremur í tíu landshluta (kjördæmi) í þingkosningum. [[Norður-Jótland]] er eina héraðið sem er óskipt. Tölfræðistofnun Danmerkur skiptir landinu í ellefu landshluta. Höfuðborgarsvæðið, [[Hovedstaden]], skiptist í fjóra landshluta og þar af er eyjan [[Borgundarhólmur]] einn en hinir þrír á Stór-Kaupmannahafnarsvæðinu. Í Danmörku eru [[Listi yfir sveitarfélög í Danmörku|98 sveitarfélög]]. Austasta land Danmerkur, eyjan [[Ertholmene]], tilheyrir hvorki héraði né sveitarfélagi og heyrir undir [[danska varnarmálaráðuneytið]]. Héruðin voru stofnuð við sveitarstjórnarumbæturnar árið 2007 og tóku við af sextán [[amt|ömtum]]. Á sama tíma var sveitarfélögum fækkað úr 270. Nú er íbúafjöldi sveitarfélaga að jafnaði meiri en 20.000 með nokkrum undantekningum. Sveitarstjórnir og héraðsráð eru kosin í beinum kosningum á fjögurra ára fresti. Sveitarfélögin eru grunnstjórnsýslueining í héraði og jafngilda löggæsluumdæmum, héraðsdómsumdæmum og kjördæmum í sveitarstjórnarkosningum. Í héraðsráðum sitja 41 fulltrúi kjörnir til fjögurra ára í senn. Yfir héraðsráðinu er héraðsráðsformaður sem ráðið kýs sér. Héraðsráðin fara með [[heilbrigðisþjónusta|heilbrigðisþjónustu]], [[félagsþjónusta|félagsþjónustu]] og [[atvinnuþróun]], en ólíkt ömtunum innheimta þau ekki [[skattur|skatta]]. Heilsugæslan er að mestu fjármögnuð með sérstöku 8% heilbrigðisframlagi og fjármunum frá ríkinu og sveitarfélögum. Önnur mál sem ömtin báru ábyrgð á voru flutt til hinna stækkuðu sveitarfélaga. Héruðin eru mjög misfjölmenn. Höfuðborgarsvæðið er þannig meira en þrisvar sinnum fjölmennara en Norður-Jótland. Meðan ömtin voru við lýði höfðu sum sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu, eins og [[Kaupmannahöfn]] og [[Frederiksberg]], fengið sömu stöðu og ömtin. {|class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto;" |- style="background:#ccc;" ! colspan="2"| Danskt heiti !! Íslenskt heiti !! Stjórnarsetur !! Fjölmennasta borg || Íbúar<br><small>(janúar 2015)</small> !! Flatarmál<br/><small>(km²)</small> |- |style="background-color:#ff8080;"| || [[Hovedstaden]] || [[Höfuðborgarsvæði Danmerkur]] || [[Hillerød]] || [[Kaupmannahöfn]] || style="text-align:right;"| 1.768.125 || style="text-align:right;"| 2.568,29 |- |style="background-color:#cdde87;"| || [[Midtjylland]] || [[Mið-Jótland]] || [[Viborg (Danmörku)|Viborg]] || [[Árósar]] || style="text-align:right;"| 1.282.750 || style="text-align:right;"| 13.095,80 |- |style="background-color:#aaeeff;"| || [[Nordjylland]] || [[Norður-Jótland]] || [[Álaborg]] || [[Álaborg]] || style="text-align:right;"| 582.632 || style="text-align:right;"| 7.907,09 |- |style="background-color:#afe9af;"| || [[Region Sjælland|Sjælland]] || [[Sjálandshérað|Sjáland]] || [[Sórey]] || [[Hróarskelda]] || style="text-align:right;"| 820.480 || style="text-align:right;"| 7.268,75 |- |style="background-color:#e9c6af;"| || [[Syddanmark]] || [[Suður-Danmörk]] || [[Vejle]] || [[Óðinsvé]] || style="text-align:right;"| 1.205.728 || style="text-align:right;"| 12.132,21 |- | colspan=7 |'''Heimild:''' [http://www.noegletal.dk Lykiltölur] |} ===Grænland og Færeyjar=== [[Konungsríkið Danmörk]] er eitt óskipt ríki sem nær yfir [[Færeyjar]] og [[Grænland]], auk Danmerkur. Þetta eru tvö lönd í [[Norður-Atlantshaf]]i með [[heimastjórn]] í eigin málum þótt danska ríkið fari að mestu leyti með utanríkis- og varnarmál. Þau hafa því eigin þing og ríkisstjórn, en auk þess tvo fulltrúa hvort á danska þinginu. [[Ríkisumboðsmaður|Ríkisumboðsmenn]] eru fulltrúar danska ríkisins á [[lögþing Færeyja|lögþingi Færeyja]] og [[Grænlenska þingið|grænlenska þinginu]]. [[Grænlendingar]] eru auk þess skilgreindir sem sérstök [[frumbyggjar|frumbyggjaþjóð]] með aukinn [[sjálfsákvörðunarréttur|sjálfsákvörðunarrétt]]. {| class="wikitable" style="font-size:90%;" style="margin-left: auto; margin-right: auto;" |- ! Land ! [[Listi yfir lönd eftir mannfjölda|Íbúafjöldi]] <small>(2013)</small> ! Flatarmál <small>(km²)</small> ! [[Höfuðborg]] ! Þing ! Forsætisráðherra |- | {{GRL}} [[Grænland]] <small>(''Kalaallit Nunaat'')</small> | 56.370 | 2.166.086 | [[Nuuk]] | ''[[Inatsisartut]]'' | [[Jens-Frederik Nielsen]] |- | {{FRO}} [[Færeyjar]] <small>(''Føroyar'')</small> | 49.709 | 1.399 | [[Tórshavn]] | ''[[Løgting]]'' | [[Aksel V. Johannesen]] |- |} == Efnahagslíf == [[File:Lego Color Bricks.jpg|thumb|right|[[Lego]]-kubbar eru framleiddir af [[The Lego Group]] með höfuðstöðvar í [[Billund]].]] Danmörk býr við [[þróað hagkerfi|þróað]] [[blandað hagkerfi]] og telst vera [[hátekjuland]] samkvæmt [[Heimsbankinn|Heimsbankanum]].<ref>[http://data.worldbank.org/about/country-and-lending-groups#High_income Country and Lending Groups.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702131322/http://data.worldbank.org/about/country-and-lending-groups#High_income |date=2 July 2014 }} Heimsbankinn. Skoðað 14. mars 2016.</ref> Árið 2017 var Danmörk í 16. sæti á lista yfir lönd eftir þjóðartekjum á mann kaupmáttarjafnað og í 10. sæti að nafnvirði.<ref name=wb>{{Cite web |url=http://databank.worldbank.org/data/download/GNIPC.pdf |title=Gross national income per capita 2017, Atlas method and PPP. World Development Indicators database, World Bank, 21 September 2018. Retrieved 6 December 2018. |access-date=6 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140912071238/http://databank.worldbank.org/data/download/GNIpc.pdf |archive-date=12 September 2014 |url-status=live }}</ref> Danmörk er með hæstu löndum á [[Vísitala um viðskiptafrelsi|vísitölu um viðskiptafrelsi]].<ref>[http://www.heritage.org/index/Ranking "Country Ratings"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170916153902/http://www.heritage.org/index/ranking |date=16 September 2017 }}, 2012 Index of Economic Freedom. Sótt 12. janúar 2012.</ref><ref name="2011-09-20_fraserinstitute">{{cite web | url = http://www.freetheworld.com/2011/reports/world/EFW2011_complete.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20110926213117/http://www.freetheworld.com/2011/reports/world/EFW2011_complete.pdf | url-status=dead | archive-date = 26 September 2011 | title = Economic Freedom of the World: 2011 Annual Report Complete Publication (2.7 MB) | website = [[freetheworld.com]] | publisher = [[Fraser Institute]] | year = 2011 | access-date =20 September 2011 }}</ref> Hagkerfi Danmerkur er það 10. samkeppnishæfasta í heimi og það 6. samkeppnishæfasta í Evrópu, samkvæmt [[World Economic Forum]] árið 2018.<ref name="wefcomp">{{cite web |url=http://reports.weforum.org/global-competitiveness-report-2018/competitiveness-rankings/ |title=Global Competitiveness Report 2018 |publisher=World Economic Forum |access-date=6 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181208123549/http://reports.weforum.org/global-competitiveness-report-2018/competitiveness-rankings/ |archive-date=8 December 2018 |url-status=dead }}</ref> Danmörk er með fjórða hæsta hlutfall háskólamenntaðra í heimi.<ref>[http://www.uis.unesco.org/Library/Documents/ged09-en.pdf UNESCO 2009 Global Education Digest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111128145810/http://www.uis.unesco.org/Library/Documents/ged09-en.pdf |date=28 November 2011 }}, deilir 4. sæti með Finnlandi með hlutfallið 30,3%. Graf á s 28, tafla á s 194.</ref> Landið situr í efsta sæti hvað varðar [[réttindi verkafólks]].<ref>Kevin Short (28 May 2014). [https://www.huffingtonpost.com/2014/05/28/worst-countries-workers_n_5389679.html The Worst Places On The Planet To Be A Worker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528214143/http://www.huffingtonpost.com/2014/05/28/worst-countries-workers_n_5389679.html|date=28 May 2014}}. ''[[The Huffington Post]].'' Sótt 28. maí 2014.</ref> Landsframleiðsla á vinnustund var sú 13. hæsta í heimi árið 2009. Tekjuójöfnuður í Danmörku er nálægt meðaltali [[OECD]]-ríkja,<ref>{{cite web |url=http://www.oecd.org/eco/public-finance/TacklingincomeinequalityTheroleoftaxesandtransfers.pdf |title=Tackling income inequality. The role of taxes and transfers. |first1=Isabelle|last1=Joumard|first2=Mauro|last2=Pisu|first3=Debbie|last3=Bloch |publisher=OECD |date=2012 |access-date=10 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141228060612/http://www.oecd.org/eco/public-finance/TacklingincomeinequalityTheroleoftaxesandtransfers.pdf |archive-date=28 December 2014 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cbs.dk/files/cbs.dk/new_papers_4.pdf |title=Sources and impact of rising inequality in Denmark |first1=Ioana|last1=Neamtu|first2=Niels|last2=Westergaard-Nielsen|date=March 2013 |access-date=10 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211011217/http://www.cbs.dk/files/cbs.dk/new_papers_4.pdf |archive-date=11 February 2015 |url-status=live }}</ref> en eftir skatta og opinbera styrki er hann umtalsvert lægri. Samkvæmt [[Eurostat]] er [[Gini-stuðull]] Danmerkur sá 7. lægsti í Evrópu árið 2017.<ref name=eurostat>{{Cite web |url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey. Eurostat, last data update 20 November 2018, retrieved 6 December 2018. |access-date=6 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006122431/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |archive-date=6 October 2014 |url-status=dead }}</ref> Samkvæmt [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]] eru lágmarkslaun í Danmörku þau hæstu í heimi.<ref>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/02/weodata/index.aspx |title=World Economic Outlook Database, October 2010 Edition |publisher=IMF |date=6 October 2010 |access-date=5 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110222101150/http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/02/weodata/index.aspx |archive-date=22 February 2011 |url-status=live }}</ref> Í Danmörku eru engin lög um lágmarkslaun, þannig að þetta stafar af öflugum [[verkalýðsfélag|verkalýðsfélögum]]. Sem dæmi má nefna að vegna samninga verkalýðsfélagsins [[Fagligt Fælles Forbund]] og atvinnurekendasamtakanna [[Horesta]], hefur starfsfólk hjá [[McDonald's]] og öðrum skyndibitakeðjum í Danmörku 20 dollara á tímann, yfir helmingi meira en starfsfélagar þeirra fá í Bandaríkjunum, auk þess að fá greidd sumarfrí, [[foreldraorlof]] og lífeyri.<ref>Liz Alderman and Steven Greenhouse (27 October 2014). [https://www.nytimes.com/2014/10/28/business/international/living-wages-served-in-denmark-fast-food-restaurants.html Living Wages, Rarity for U.S. Fast-Food Workers, Served Up in Denmark] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028002802/http://www.nytimes.com/2014/10/28/business/international/living-wages-served-in-denmark-fast-food-restaurants.html |date=28 October 2014 }}. ''[[The New York Times]].'' Retrieved 28 October 2014.</ref> Aðild að verkalýðsfélögum í Danmörku var 68% árið 2015.<ref>Sjá Anders Kjellberg og Christian Lyhne Ibsen [https://lup.lub.lu.se/search/ws/files/21682547/Kjellberg_og_Ibsen_2016_ur_Due_og_Madsen.pdf "Attacks on union organizing: Reversible and irreversible changes to the Ghent-systems in Sweden and Denmark"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170309062312/https://lup.lub.lu.se/search/ws/files/21682547/Kjellberg_og_Ibsen_2016_ur_Due_og_Madsen.pdf |date=9 March 2017 }} in Trine Pernille Larsen and Anna Ilsøe (eds.)(2016) ''Den Danske Model set udefra (The Danish Model Inside Out) – komparative perspektiver på dansk arbejdsmarkedsregulering'', Copenhagen: Jurist- og Økonomforbundets Forlag (pp.292)</ref> Danmörk á hlutfallslega mikið ræktanlegt land og efnahagur landsins byggðist áður fyrr aðallega á [[landbúnaður|landbúnaði]]. Frá 1945 hafa [[iðnaður]] og [[þjónusta]] vaxið hratt. Árið 2017 stóð þjónustugeirinn undir 75% af vergri landsframleiðslu, framleiðsluiðnaður var um 15% og landbúnaður innan við 2%.<ref>{{Cite web |url=http://statistikbanken.dk/nabp10 |title=StatBank Denmark, Table NABP10: 1-2.1.1 Production and generation of income (10a3-grouping) by transaction, industry and price unit. Retrieved on December 6, 2018. |access-date=6 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181117022122/http://statistikbanken.dk/NABP10 |archive-date=17 November 2018 |url-status=dead }}</ref> Helstu iðngreinar eru framleiðsla á [[vindhverfill|vindhverflum]], [[lyfjaiðnaðurinn|lyfjaframleiðsla]], framleiðsla á [[lækningatæki|lækningatækjum]], [[vél]]ar og flutningstæki, [[matvælavinnsla]] og [[byggingariðnaður]].<ref name="factbook2">{{cite web|date=3 December 2018|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/|title=Denmark|work=The World Factbook|publisher=CIA|access-date=18 December 2018|archive-date=18 janúar 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118191623/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/|url-status=dead}}</ref> Um 60% af útflutningsverðmæti er vegna útflutningsvara, en 40% er vegna þjónustuútflutnings, aðallega skipaflutninga. Helstu útflutningsvörur Danmerkur eru vindhverflar, lyf, vélar og tæki, kjöt og kjötvörur, mjólkurvörur, fiskur, húsgögn og aðrar hönnunarvörur.<ref name="factbook2" /> Danmörk flytur meira út en inn af mat og orku og hefur í mörg ár búið við jákvæðan [[greiðslujöfnuður|greiðslujöfnuð]] þannig að landið á meira útistandandi en það skuldar. Þann 1. júlí 2018 jafngilti staða erlendra eigna 64,6% af vergri landsframleiðslu.<ref>{{Cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-datasets/-/TIPSII40 |title=Eurostat: Net international investment position – quarterly data, % of GDP. Last update 24 October 2018, retrieved December 6 2018. |access-date=6 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181126221506/https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-datasets/-/TIPSII40 |archive-date=26 November 2018 |url-status=live }}</ref> [[File:Svin ved Tarm, Jylland aug 2015 (20871345365).jpg|thumb|Danmörk er stór framleiðandi og útflytjandi svínakjöts.]] Danmörk er hluti af [[innri markaður Evrópusambandsins|innri markaði Evrópusambandsins]] með 508 milljón neytendur. Viðskiptalöggjöfin er að hluta bundin samningum milli aðila sambandsins og löggjöf þess. Danskur almenningur styður almennt [[frjáls viðskipti]]; í könnun frá 2016 sögðust 57% svarenda telja að hnattvæðing væri tækifæri, meðan 18% litu á hana sem ógnun.<ref>[https://finans.dk/finans/okonomi/ECE9155832/danskerne-og-lo-elsker-globalisering/?ctxref=ext Danskerne og LO elsker globalisering. Newspaper article 17 November 2016 on finans.dk. Retrieved 6 December 2018.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181206192549/https://finans.dk/finans/okonomi/ECE9155832/danskerne-og-lo-elsker-globalisering/?ctxref=ext |date=6 December 2018 }}</ref> 70% af viðskiptum landsins eru innan Evrópusambandsins. Stærstu viðskiptalönd Danmerkur árið 2017 voru Þýskaland, Svíþjóð, Bretland og Bandaríkin.<ref name="factbook">{{cite web|date=19 January 2012|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/|title=Denmark|work=The World Factbook|publisher=CIA|access-date=4 February 2012|archive-date=18 janúar 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118191623/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/|url-status=dead}}</ref> [[Dönsk króna]] (DKK) er gjaldmiðill í Danmörku. Hún er [[fastgengi|fest]] við [[evra|evru]] á genginu 7,46 krónur á evru, í gegnum [[gengissamstarf Evrópu]]. Þrátt fyrir að Danir hafi hafnað upptöku evrunnar í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 2000<ref name=denmarkandtheeuro>{{cite web|url=http://www.nationalbanken.dk/DNUK/Euro.nsf/side/Denmark_and_the_euro!OpenDocument |title=Denmark and the euro |access-date=3 February 2007 |date=17 November 2006 |publisher=[[Danmarks Nationalbank]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061116210231/http://nationalbanken.dk/DNUK/Euro.nsf/side/Denmark_and_the_euro!OpenDocument |archive-date=16 November 2006 }}</ref> fylgir Danmörk stefnu [[Efnahags- og myntbandalag Evrópu|Efnahags- og myntbandalags Evrópu]] og uppfyllir kröfur fyrir upptöku evrunnar. Í maí 2018 sögðust 29% svarenda í Danmörku í könnun frá [[Eurobarometer]] vera hlynnt myntbandalaginu og evrunni, meðan 65% voru á móti því.<ref>{{Cite web |url=http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/Survey/getSurveyDetail/instruments/STANDARD/yearFrom/1999/yearTo/2018/surveyKy/2180 |title=Standard Eurobarometer 89, Spring 2018. The key indicators. Publication date June 2018. Retrieved 18 December 2018. |access-date=18 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226232843/http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/Survey/getSurveyDetail/instruments/STANDARD/yearFrom/1999/yearTo/2018/surveyKy/2180 |archive-date=26 December 2018 |url-status=live }}</ref> Stærstu fyrirtæki Danmerkur miðað við veltu árið 2024 eru: [[A.P. Møller-Mærsk]] (skipaflutningar), [[Novo Nordisk]] (lyfjaframleiðandi), [[DSV (fyrirtæki)|DSV]] (flutningar), [[Andel]] (orkufyrirtæki), [[United Shipping & Trading Company]] (vöruflutningar), [[Vestas]] (vindmyllur), [[Arla Foods]] (mjólkurvörur), [[Nitor Energy]] (orkusala), [[Danfoss]] (tæknifyrirtæki), og [[ISS A/S]] (eignaumsýsla).<ref>{{cite web|url=https://lex.dk/Danmarks_10_st%C3%B8rste_virksomheder_2024_-_oms%C3%A6tning|title=Danmarks 10 største virksomheder 2024|author=Jørgen Andresen|access-date=3. nóvember 2025}}</ref> == Íbúar == [[Mynd:Vor Frelsers Kirke-view10.jpg|thumb|Kaupmannahöfn er stærsta borg Danmerkur með yfir milljón íbúa.]] Samkvæmt hagstofu Danmerkur ([[Danmarks Statistik]]) voru íbúar Danmerkur rúmar 5,9 milljónir 1. janúar 2023. Þar af voru íbúar af dönskum uppruna (þar sem annað foreldri er fætt í Danmörku, Færeyjum eða Grænlandi) 84,6%, en fólk af erlendum uppruna 11,8% og afkomendur þeirra 3,6%.<ref name=folk2>{{Cite web |url=http://www.statistikbanken.dk/folk2 |title=Statistikbanken, tabel FOLK2: Folketal 1. januar efter køn, alder, herkomst, oprindelsesland og statsborgerskab. Danmarks Statistik. Hentet 6. april 2023. |access-date=2024-12-19 |archive-date=2015-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721032418/http://www.statistikbanken.dk/folk2 |url-status=dead }}</ref> Af rúmlega 900.000 innflytjendum er um þriðjungur af vestrænum uppruna. Aðflutningur fólks veldur því að fólksfjölgun er um 0,5% á ári þrátt fyrir mjög lága [[fæðingartíðni]].<ref name="befolkning">{{cite report|title=Befolkningens udvikling|date=9. október 2024|publisher=Danmarks Statistik|url=https://www.dst.dk/da/Statistik/Publikationer/VisPub?pid=548}}</ref>{{rp|15}} Danmörk er ein elsta þjóð heims þar sem meðalaldur er yfir 40 ár og 27% landsmanna eru eldri en 60 ára.<ref name="befolkning" />{{rp|9}} Samkvæmt [[World Happiness Report]] eru Danir með hamingjusömustu þjóðum heims.<ref>{{cite web|url=https://worldhappiness.report/ed/2024/happiness-of-the-younger-the-older-and-those-in-between/|title=Happiness of the younger, the older, and those in between|website=World Happiness Report|access-date=19.12.2024}}</ref> Rúmlega 17.000 íbúa eru fædd á Grænlandi og tæplega 11.000 í Færeyjum.<ref name=BEF5G>[https://www.statbank.dk/BEF5G BEF5G: Personer født i Grønland og bosat i Danmark 1. januar efter køn, alder og forældrenes fødested, Hentet 6. april 2023.]</ref><ref name=BEF5F>{{cite web|url=https://www.statbank.dk/BEF5F|title=BEF5F: Personer født på Færøerne og bosat i Danmark 1. januar efter køn, alder og forældrenes fødested|access-date=6. apríl 2023|website=statbank.dk}}</ref> Þar fyrir utan er ekki til tölfræði yfir fjölda Grænlendinga og Færeyinga sem búa í Danmörku. Samkvæmt könnun frá 2006 voru Færeyingar um 22.000<ref>[https://politiken.dk/indland/art5432888/Færøske-unge-flygter-til-Danmark Færøske unge flygter til Danmark]. 30. august 2006.</ref> og samkvæmt könnun árið eftir var fjöldi Grænlendinga áætlaður 19.000.<ref>{{cite web | url = http://www.udsattegroenlaendere.dk/wp-content/uploads/dnag-groenlaendere-20i-20danmark-201-1.pdf | title = Grønlændere bosiddende i Danmark | dato = 6. juni 2007 | access-date = 2024-12-19 | archive-date = 2020-10-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201030034658/http://www.udsattegroenlaendere.dk/wp-content/uploads/dnag-groenlaendere-20i-20danmark-201-1.pdf | url-status = dead }}</ref> Dreifing íbúa í Danmörku er ójöfn milli landshluta. Í [[Austur-Danmörk]]u búa um 250 manns á ferkílómetra, en vestan við [[Stórabelti]] eru aðeins um 100 íbúar á ferkílómetra á [[Jótland]]i og 150 á [[Fjón]]i.<ref>[http://www.statistikbanken.dk/BEF1A07 Statistikbanken BEF1A07] Sótt 2. febrúar 2010.</ref> Rétt yfir milljón býr í höfuðborginni, Kaupmannahöfn, eða um fimmtungur íbúa landsins.<ref>[http://www.dst.dk/pukora/epub/Nyt/2009/NR160.pdf Nyt fra Danmarks Statistik – tabel 2]</ref> 85% íbúa Danmerkur búa í þéttbýli.<ref>[http://www.nyidanmark.dk/da-dk/Medborgerskab/Medborger_i_danmark/1+geografi+og+befolkning.htm 1 Geografi og befolkning] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206153028/http://www.nyidanmark.dk/da-dk/Medborgerskab/Medborger_i_danmark/1+geografi+og+befolkning.htm |date= 6. februar 2010 }}. 1. februar 2010.</ref> Á [[Suður-Jótland]]i er minnihlutahópur sem er [[þýska|þýskumælandi]]. ===Trúarbrögð=== [[Mynd:Roskilde_mpazdziora.JPG|thumb|right|[[Dómkirkjan í Hróarskeldu]] hefur verið grafkirkja dönsku konungsfjölskyldunnar frá því á 15. öld.]] Yfir 72% íbúa Danmerkur eru skráðir í [[danska kirkjan|dönsku þjóðkirkjuna]] sem er [[lúterstrú|lútersk-evangelísk]] [[þjóðkirkja]]. Þrátt fyrir þennan mikla fjölda eru aðeins um 3% sem mæta reglulega í messur. Í stjórnarskrá Danmerkur er kveðið á um [[trúfrelsi]] en einn meðlimur dönsku konungsfjölskyldunnar verður að vera meðlimur þjóðkirkjunnar. Árið 1682 fengu þrjú trúfélög leyfi til að starfa utan þjóðkirkjunnar: [[kaþólsk trú|kaþólska kirkjan]], [[danska fríkirkjan]] og [[gyðingdómur|gyðingar]]. Upphaflega var samt ólöglegt að snúast til þessara trúarbragða. Fram á 8. áratug 20. aldar fengu trúfélög opinbera viðurkenningu en síðan þá er engin þörf á slíku og hægt er að fá leyfi til að framkvæma giftingar og aðrar athafnir án formlegrar viðurkenningar. [[Íslam|Múslimar]] eru rétt um 3% íbúa Danmerkur og eru fjölmennasti minnihlutatrúarhópur landsins. Árið 2009 voru nítján trúfélög múslima skráð í Danmörku. Samkvæmt tölum danska utanríkisráðuneytisins eru íbúar sem hafa önnur trúarbrögð um 2% íbúa landsins. == Menning == [[Mynd:Kim Larsen.jpg|thumb|right|[[Kim Larsen]] (1945-2018) var lengi einn ástsælasti tónlistarmaður Danmerkur.]] [[Frjálslyndi|Frjálslynd]] viðhorf eru oft sögð einkenna danska menningu. Danmörk var eitt af fyrstu löndum heims sem bannaði [[klám]] árið 1799, og líka það fyrsta sem aflétti slíku banni árið 1969.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.dk/vis/materiale/lovgivning-om-pornografi-1799-1969|title=Lovgivning om pornografi, 1799-1969|author=Niels Nyegaard|date=5. júlí 2017|website=danmarkshistorien.dk}}</ref> Danmörk var eitt fyrsta landið til að heimila skráða [[Hjónabönd samkynhneigðra|sambúð samkynja para]] og árið 2012 voru orðin „karl“ og „kona“ tekin út úr lögum um [[hjónaband]] þannig að þau urðu [[kynhlutleysi|kynhlutlaus]].<ref>{{cite web|url=https://www.kristeligt-dagblad.dk/kirke-tro/historisk-dag-folkekirken-i-dag-vedtages-det-k%C3%B8nsneutrale-%C3%A6gteskab|title=Historisk dag for folkekirken: I dag vedtages det kønsneutrale ægteskab|author=Claus Vincents og Tobias Stern Johansen|date=7.6.2012|website=Kristeligt Dagblad}}</ref> Um leið gátu samkynja pör gengið í hjónaband innan dönsku þjóðkirkjunnar. Í könnun sem gerð var árið 2016 nefndu svarendur frjálslyndi (''frisind'') sem mikilvægasta danska gildið. Þar á eftir komu [[kynjajafnrétti]], [[velferðarsamfélag]]ið, [[traust]] á stofnunum samfélagsins og [[danska]] tungumálið.<ref>{{cite web|url=https://www.dr.dk/nyheder/kultur/befolkningen-har-talt-her-er-den-nye-danmarkskanon|title=Befolkningen har talt: Her er den nye Danmarkskanon|author=Silas Bay Nielsen|date=12. desember 2016|website=DR}}</ref> Í rannsókn frá 2016 lenti Danmörk í 4. sæti í samanburði 63 landa eftir [[hluttekning]]u.<ref>{{Cite journal |last1=Chopik |first1=William J. |last2=O'Brien |first2=Ed |last3=Konrath |first3=Sara H. |date=2017 |title=Differences in Empathic Concern and Perspective Taking Across 63 Countries |journal=Journal of Cross-Cultural Psychology |language=en |volume=48 |issue=1 |at=Supplementary Table 1 |doi=10.1177/0022022116673910 |issn=0022-0221 |hdl=1805/14139|s2cid=149314942 |hdl-access=free}}</ref> Árið 2024 voru Danir í öðru sæti á eftir Finnum í röð landa eftir [[hamingja|hamingju]].<ref>{{cite web|url=https://worldhappiness.report/ed/2024/happiness-of-the-younger-the-older-and-those-in-between/#ranking-of-happiness-2021-2023|title=Happiness of the younger, the older, and those in between|website=World Happiness Report|accessed-date=4.2.2025}}</ref> Stundum er vísað í hugtakið ''ligeglad'' í tengslum við viðmót Dana, í þeirri merkingu að þeir kippi sér ekki upp við smámuni og kunni að njóta lífsins. Sú ímynd breyttist eftir kosningasigur [[Danski þjóðarflokkurinn|Danska þjóðarflokksins]] í [[Þingkosningar í Danmörku 2001|þingkosningunum 2001]].<ref>{{tímarit.is|6804936|Frá frjálslyndi til forpokunar|höfundur=Eiríkur Bergmann|útgáfudagsetning=10. janúar 2016|blað=Fréttatíminn}}</ref> Á sama tíma jókst gagnrýni á frjálslynd viðhorf til [[vændi]]s, [[fíkniefni|fíkniefna]] og [[áfengi]]sneyslu í Danmörku.<ref>{{cite web|url=https://www.information.dk/moti/2009/07/dansk-frisind-paa-retur?page=1|title=Dansk frisind på retur?|author=Rasmus Bo Sørensen og Kristian Villesen|date=3. júlí 2009|website=Information}}</ref> Síðustu ár hefur annað hugtak, ''hygge'', vísað til þess að Danir leggja mikið upp úr því að njóta samveru í þægilegu umhverfi.<ref>{{cite web|url=https://www.afar.com/magazine/what-is-hygge-everything-to-know-about-denmarks-cozy-lifestyle|title=Hygge: The Danish Concept of Comfort We Need Now More Than Ever|author=Sarah Buder|date=20. janúar 2025|website=AFAR}}</ref> [[Jól]]in eru ein mikilvægasta hátíðin í Danmörku og danskar [[jólahefð]]ir og [[jólaskraut]] njóta vinsælda um allan heim. Danir flytja árlega út um 10 milljón [[jólatré]].<ref>{{cite web|url=https://foodnationdenmark.com/news/around-the-world-people-are-hanging-their-decorations-on-danish-christmas-trees/|title=Around the world people are hanging their decorations on Danish christmas trees|website=Food Nation Denmark|access-date=4.2.2025}}</ref> Meðal þekktra danskra vísindamanna eru stjörnufræðingurinn [[Tycho Brahe]], verkfræðingurinn [[Ludwig A. Colding]] og eðlisfræðingurinn [[Niels Bohr]]. Ævintýri [[H.C. Andersen]] hafa lengi notið vinsælda um allan heim. Þekktasti heimspekingur Danmerkur er [[Søren Kierkegaard]]. Aðrir frægir danskir höfundar eru meðal annars smásagnahöfundurinn [[Karen Blixen]], leikskáldið [[Ludvig Holberg]] og ljóðskáldið [[Piet Hein]]. Kirkjuleiðtoginn [[N. F. S. Grundtvig]] var í fararbroddi hreyfingar á 19. öld sem studdi stofnun [[fríkirkja]] og [[lýðháskóli|lýðháskóla]]. Hugmyndin um mikilvægi frjálslyndra viðhorfa er að hluta til frá honum komin.<ref>{{cite web|url=https://www.information.dk/kultur/2008/03/kampen-grundtvig|title=Kampen om Grundtvig |date=22. mars 2008|author=Anders Rou Jensen |website=Information}}</ref> Danskar kvikmyndir og sjónvarpsþættir hafa notið vinsælda um allan heim frá lokum 20. aldar og danskir leikarar á borð við [[Mads Mikkelsen]] og [[Sofie Gråbøl]] hafa náð alþjóðlegum frama. Dönsku leikstjórarnir [[Lars von Trier]] og [[Thomas Vinterberg]] stofnuðu [[Dogme 95]]-hreyfinguna í kvikmyndagerð árið 1995. Vinsældir danskra spennuþátta eins og ''[[Glæpurinn]]'' (2007-2012) og ''[[Brúin]]'' (2011-2018) ruddu brautina fyrir fleiri norræna sjónvarpsþætti undir merkjum ''[[nordic noir]]''.<ref>{{cite web|url=https://nordics.info/themes/nordic-noir|title=Nordic Noir|date=11.7.2024|author=Nicola Anne Witcombe|website=nordics.info}}</ref> Átta staðir í Danmörku eru á [[Heimsminjaskrá UNESCO]]: Bærinn [[Christiansfeld]], [[Jalangurssteinarnir]] (rúnasteinar, grafhaugar og kirkja), [[Krúnuborgarhöll]], [[Hróarskeldudómkirkja]], [[Parforce-veiðilönd á Norður-Sjálandi]], [[Hringborg]]ir frá víkingaöld, kalksteinskletturinn [[Stevns Klint]] og [[Vaðhafið]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/dk|title=Denmark|website=UNESCO World Heritage Convention|access-date=4.2.2025}}</ref> ===Íþróttir=== [[Mynd:Niels_Kristian_Iversen02.JPG|thumb|left|[[Niels Kristian Iversen]] keppir í speedway]] Danir hafa náð langt á alþjóðavísu í fjölda íþróttagreina. [[Knattspyrna]] er langvinsælasta íþróttin í Danmörku og er [[danska úrvalsdeildin]] efsta deildin.<ref>[http://www.netpub.dk/netpub/client_projects/udenrigsministeriet/project/8911/8911/pdf/Body_Culture_and_Sport.pdf Body, culture and sport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116215753/http://www.netpub.dk/netpub/client_projects/udenrigsministeriet/project/8911/8911/pdf/Body_Culture_and_Sport.pdf |date=2011-11-16 }} (2003) Utanríkisráðuneyti Danmerkur</ref> Þekktustu knattspyrnumenn Danmerkur eru [[Allan Simonsen]], [[Peter Schmeichel]] og [[Michael Laudrup]]. [[Handbolti]] hefur vaxið að vinsældum síðustu áratugi og [[danska karlalandsliðið í handknattleik]] hefur unnið flest verðlaun allra liða í [[Evrópumót karla í handbolta|Evrópumóti karla í handbolta]]. [[Danska kvennalandsliðið í handknattleik]] hefur sigrað [[Evrópumót kvenna í handbolta]] þrisvar og unnið alls til fimm verðlauna. [[Vatnaíþrótt]]ir eins og [[kappsigling]]ar, [[kappróður]], [[kanó]]- og [[kajakróður]], [[sund]] og [[stangveiði]] eru vinsælar íþróttagreinar í Danmörku. [[Paul Elvstrøm]] vann gullverðlaun í siglingum á fjórum [[Ólympíuleikarnir|Ólympíuleikum]] í röð. Danmörk er mikið [[hjólreiðar|hjólreiðaland]]: Danski hjólreiðamaðurinn [[Bjarne Riis]] sigraði [[Tour de France]] árið 1996 og [[Jonas Vingegaard]] sigraði tvö ár í röð 2022 og 2023. [[Golf]], [[tennis]], [[badminton]] og [[íshokkí]] eru líka vinsælar greinar. [[Lene Køppen]] og [[Camilla Martin]] urðu heimsmeistarar í badminton 1977 og 1999. Danir hafa náð langt í [[speedway]]-[[mótorhjól]]akappakstri og unnið [[Speedway-heimsbikarinn]] nokkrum sinnum. Á [[sumarólympíuleikarnir 2012|ólympíuleikunum í London]] 2012 unnu Danir til gullverðlauna í kappróðri og hjólreiðum karla og silfurverðlaun í siglingum, [[skotfimi]] karla, kappróðri kvenna og [[badminton]] karla. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.norden.org/is/information/stadreyndir-um-danmorku Staðreyndir um Danmörku á Norden.org] * [https://www.dst.dk/da/ Danmarks Statistik] * [https://www.regeringen.dk/ Ríkisstjórn Danmerkur] * [https://www.ft.dk/ Danska þingið] * [https://denmark.dk/ Upplýsingavefur utanríkisráðuneytis Danmerkur] {{Evrópa}} {{Evrópusambandið}} {{Evrópuráðið}} {{Norðurlandaráð}} {{Atlantshafsbandalagið}} {{Efnahags- og framfarastofnunin}} [[Flokkur:Danmörk| ]] [[Flokkur:Norðurlönd]] mmgn493tqamhiork0h8gcxdw3vtbcop 4 1746 1973217 1971929 2026-07-23T22:17:09Z Gestumblindi 3441 Nýr hluti: /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ 1973217 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) l023frb0wmtoqslo3vhzpiycqw5ivrr 1973218 1973217 2026-07-23T22:26:51Z Gestumblindi 3441 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ 1973218 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) tf1ybkk6ofv3b4tr25noinamazop29x 1973219 1973218 2026-07-24T00:34:30Z Berserkur 10188 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ 1973219 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) j14s2lyo40xaqek8w2m2mx3gg8ojm1b 1973221 1973219 2026-07-24T06:14:43Z Lymantria 9245 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ RE 1973221 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) 5qpfklcaywslqv9vyqppskxtzty0wkc 1973224 1973221 2026-07-24T09:18:32Z TKSnaevarr 53243 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ Svar 1973224 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) q5705h2eig5s4unqg22xvfyxs0sn5cb 1973226 1973224 2026-07-24T09:25:02Z Gestumblindi 3441 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ 1973226 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) : {{ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) nndwidsedvx7yk75jxwxtj245p5p8en 1973228 1973226 2026-07-24T09:40:36Z Gestumblindi 3441 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ 1973228 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) : {{ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) ::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Oh, now I see it: What they have done is they haven't actually cited the book ''Ull verður gull'' which was indeed published in 1988, but a '''1989 review of that book''', which is [https://timarit.is/page/5277848#page/n225/mode/2up available at TÍmarit]. That's very typical of such probably AI-generated fake references, they can't distinguish reviews from the works themselves, I have seen this kind of fake reference before. There's nothing about a Stefán Gunnarsson in that review, and probably not in the reviewed book either, I would guess. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:40 (UTC) 9uf3nf2u9dlkjdznnmg2lrsrya4z6k2 1973229 1973228 2026-07-24T09:44:05Z Gestumblindi 3441 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ 1973229 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) : <s>{{ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) ::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Oh, now I see it: What they have done is they haven't actually cited the book ''Ull verður gull'' which was indeed published in 1988, but a '''1989 review of that book''', which is [https://timarit.is/page/5277848#page/n225/mode/2up available at TÍmarit]. That's very typical of such probably AI-generated fake references, they can't distinguish reviews from the works themselves, I have seen this kind of fake reference before. There's nothing about a Stefán Gunnarsson in that review, and probably not in the reviewed book either, I would guess. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:40 (UTC)</s> ::::{{ping|Berserker|Lymantria|TKSnaevarr}} Sorry, I retract my above comments - I think I was misled by finding the review in timarit.is first before the book. The reference is about the book, right. So one now would need to get that book and check page 161. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:43 (UTC) fz9ewmch6az81rjihtjkftk29bsqkz2 1973230 1973229 2026-07-24T09:44:30Z Gestumblindi 3441 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ 1973230 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) : {ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). <s>{But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) ::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Oh, now I see it: What they have done is they haven't actually cited the book ''Ull verður gull'' which was indeed published in 1988, but a '''1989 review of that book''', which is [https://timarit.is/page/5277848#page/n225/mode/2up available at TÍmarit]. That's very typical of such probably AI-generated fake references, they can't distinguish reviews from the works themselves, I have seen this kind of fake reference before. There's nothing about a Stefán Gunnarsson in that review, and probably not in the reviewed book either, I would guess. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:40 (UTC)</s> ::::{{ping|Berserker|Lymantria|TKSnaevarr}} Sorry, I retract my above comments - I think I was misled by finding the review in timarit.is first before the book. The reference is about the book, right. So one now would need to get that book and check page 161. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:43 (UTC) apmbcm30tqxq6m0uqyj5n8pl9bncc2j 1973231 1973230 2026-07-24T09:44:52Z Gestumblindi 3441 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ typo 1973231 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) : {ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). <s>{But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) ::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Oh, now I see it: What they have done is they haven't actually cited the book ''Ull verður gull'' which was indeed published in 1988, but a '''1989 review of that book''', which is [https://timarit.is/page/5277848#page/n225/mode/2up available at TÍmarit]. That's very typical of such probably AI-generated fake references, they can't distinguish reviews from the works themselves, I have seen this kind of fake reference before. There's nothing about a Stefán Gunnarsson in that review, and probably not in the reviewed book either, I would guess. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:40 (UTC)</s> ::::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Sorry, I retract my above comments - I think I was misled by finding the review in timarit.is first before the book. The reference is about the book, right. So one now would need to get that book and check page 161. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:43 (UTC) ro1zt3p7y6c9nsz99zit808t5ujta7o 1973236 1973231 2026-07-24T10:11:08Z Bjarki S 9 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ Svar 1973236 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) ::::Ég kíkti á bókasafn og fann þessa Byggðasögu Skagafjarðar. Ekkert þar um þennan mann eða ullarvinnslu yfirleitt á þeirri síðu sem vísað er í. Þessi texti á archive.org virkar mjög ótrúverðugur, þetta er skjal sem notandi hlóð inn þar í þessum mánuði. Notandi sem stofnaður var nylega og hefur ekki gert neitt annað. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 10:11 (UTC) : {ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). <s>{But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) ::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Oh, now I see it: What they have done is they haven't actually cited the book ''Ull verður gull'' which was indeed published in 1988, but a '''1989 review of that book''', which is [https://timarit.is/page/5277848#page/n225/mode/2up available at TÍmarit]. That's very typical of such probably AI-generated fake references, they can't distinguish reviews from the works themselves, I have seen this kind of fake reference before. There's nothing about a Stefán Gunnarsson in that review, and probably not in the reviewed book either, I would guess. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:40 (UTC)</s> ::::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Sorry, I retract my above comments - I think I was misled by finding the review in timarit.is first before the book. The reference is about the book, right. So one now would need to get that book and check page 161. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:43 (UTC) hgeqzegfuttj0zmbmjswk4e5w8tf286 1973239 1973236 2026-07-24T10:48:46Z Akigka 183 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ 1973239 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) ::::Ég kíkti á bókasafn og fann þessa Byggðasögu Skagafjarðar. Ekkert þar um þennan mann eða ullarvinnslu yfirleitt á þeirri síðu sem vísað er í. Þessi texti á archive.org virkar mjög ótrúverðugur, þetta er skjal sem notandi hlóð inn þar í þessum mánuði. Notandi sem stofnaður var nylega og hefur ekki gert neitt annað. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 10:11 (UTC) ::::: Það er enginn Stefán Gunnarsson fæddur 1861 fyrir norðan hvorki í Íslendingabók né á manntalsvef Þjóðskjalasafns. Ég hallast að því að eyða öllum framlögum notanda. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 10:48 (UTC) : {ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). <s>{But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) ::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Oh, now I see it: What they have done is they haven't actually cited the book ''Ull verður gull'' which was indeed published in 1988, but a '''1989 review of that book''', which is [https://timarit.is/page/5277848#page/n225/mode/2up available at TÍmarit]. That's very typical of such probably AI-generated fake references, they can't distinguish reviews from the works themselves, I have seen this kind of fake reference before. There's nothing about a Stefán Gunnarsson in that review, and probably not in the reviewed book either, I would guess. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:40 (UTC)</s> ::::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Sorry, I retract my above comments - I think I was misled by finding the review in timarit.is first before the book. The reference is about the book, right. So one now would need to get that book and check page 161. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:43 (UTC) 8oyevvct3pvlv8mp6keqapaz86jjm1n 1973241 1973239 2026-07-24T11:01:09Z TKSnaevarr 53243 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ Svar 1973241 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) ::::Ég kíkti á bókasafn og fann þessa Byggðasögu Skagafjarðar. Ekkert þar um þennan mann eða ullarvinnslu yfirleitt á þeirri síðu sem vísað er í. Þessi texti á archive.org virkar mjög ótrúverðugur, þetta er skjal sem notandi hlóð inn þar í þessum mánuði. Notandi sem stofnaður var nylega og hefur ekki gert neitt annað. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 10:11 (UTC) ::::: Það er enginn Stefán Gunnarsson fæddur 1861 fyrir norðan hvorki í Íslendingabók né á manntalsvef Þjóðskjalasafns. Ég hallast að því að eyða öllum framlögum notanda. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 10:48 (UTC) ::::::Já, eyða þá. Miðað við þetta og sögu notandans hlýtur þetta að vera bull. ::::::Gæti síðan [[Kalrinwage]] verið sams konar gabb? Efnistökin eru svipuð og í greininni um ullarmatsmanninn, og það er nákvæmlega ekkert að finna um efni greinarinnar annars staðar á netinu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 11:01 (UTC) : {ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). <s>{But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) ::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Oh, now I see it: What they have done is they haven't actually cited the book ''Ull verður gull'' which was indeed published in 1988, but a '''1989 review of that book''', which is [https://timarit.is/page/5277848#page/n225/mode/2up available at TÍmarit]. That's very typical of such probably AI-generated fake references, they can't distinguish reviews from the works themselves, I have seen this kind of fake reference before. There's nothing about a Stefán Gunnarsson in that review, and probably not in the reviewed book either, I would guess. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:40 (UTC)</s> ::::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Sorry, I retract my above comments - I think I was misled by finding the review in timarit.is first before the book. The reference is about the book, right. So one now would need to get that book and check page 161. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:43 (UTC) 5tl0mkgvn1zvirq2buvzjreu9fanixf 1973244 1973241 2026-07-24T11:04:02Z Akigka 183 /* Probably hoax article: Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður) */ Svar 1973244 wikitext text/x-wiki <!-- Skiljið þessa línu eftir -->{{Potturinn}}__NEWSECTIONLINK____TOC__ == Pilibhit-tígursfriðlandið == I am not sure where to report this. [[Pilibhit-tígursfriðlandið]] was written on 3 November by [[Notandi:Pixel009]], who has been blocked on en Wikipedia as a sockpuppet and globally locked for spamming around 100 different language versions on the same subject, see [[:meta:Steward requests/Global/2025-w48#Global block/unblock for Pixel009]]. The article probably needs to be reviewed for neutrality and use of Icelandic, or possibly it should be deleted as spam. [[:en:Pilibhit Tiger Reserve]] has existed since 2008, so presumably the subject is notable. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] may have already dealt with any problems. [[Notandi:TSventon|TSventon]] ([[Notandaspjall:TSventon|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:24 (UTC) : I sometimes delete those translated sites but I decided to give this one a fix. Might need more repairing. Thanx for notifying. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 6. desember 2025 kl. 23:43 (UTC) == 25 ára afmæli Wikipedíu 15. janúar 2026 == þann 15. janúar næstkomandi verður 25 afmæli alþjóðlega Wikipedia verkefnisins. Ættum við ekki að minnast þess með einhverjum hætti og hafa hitting eða stafrænan viðburð? Eða baka afmælisköku? Einfalt væri að hafa mitting (stafrænan hitting t.d. í Zoom eða á einhverjum fundastað) sem byrjaði rúmlega kl. 16 það gæti tengst fyrirhuguðu "A 15-minute pre-party" sem á að byrja kl. 15:45 og vera bara afmælisóskir og svoleiðis. Hér er nánar um þann viðburð: [[metawiki:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration - Meta-Wiki]] @salvor [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. desember 2025 kl. 19:05 (UTC) :Um að gera [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-24148-9|&#126;2026-24148-9]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-24148-9|spjall]]) 12. janúar 2026 kl. 09:15 (UTC) :Hérna er frétt á RÚV um viðtalið sem ég fór í lestinni: [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-01-26-aetladi-ser-ad-eyda-eftirlaunaarunum-a-wikipedia-464484 Ætlaði sér að eyða eftirlaunaárunum á Wikipedia] :Hér er tengill beint á upptökuna á viðtalinu (þetta var bara notalegt spjall) https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/bj4729 [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 17:40 (UTC) ::Vel gert! Fínt viðtal. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 18:48 (UTC) ::: Já, þetta var skemmtilegt, takk. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. janúar 2026 kl. 19:52 (UTC) : Rás1 eða þátturinn Lestin spyr í gegnum skilaboð Vina Wikipedía á fb hvort einhver vilji koma í viðtal næstkomandi mánudag og ræða Wikipedíu og 25 ára afmælið. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. janúar 2026 kl. 15:45 (UTC) :Ég bauð mig fram ef enginn annar hefði gert það. Mikilvægt að nýta öll tækifæri til að kynna Wikipediu. Fer í viðtal á morgun mánudag. Held að það verði spurt um íslensku wikipedia, hvað sé skrifað, og t.d. hvaða grein er oftast breytt og hvaða grein er lengsta greinin og svo t.d. um wikipedíu á gervigreindartímum. Ég veit reyndar ekki hvar ég get flett upp svona statistik um íslensku wikipedíu eins og lengd greinar eða hvaða grein fólk sé áhugasamast um. Endilega komið með ábendingar [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 22:10 (UTC) == Mig vantar réttan 'fána' Hamas inn svoleiðis að ég geti tengt hana í grein Hamas. == Hæhæ. Ég er enn aðeins að læra. Mér er pínulítið óskýrt hví ég get ekki einfaldlega notað 'https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Hamas.svg' í einu formi eða öðru [https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Qassam_Brigades í skiptum fyrir fána al-Qassam] í greininni um [[Hamas]]. Það væri kúl ef einhver gæti upphalað myndinni, það sem væri enn meira kúl væri ef einhver gæti sagt mér hvort ég geti hreinlega hlekkjað beint í efni frá wikimedia eða hvort þau sé aðskilið/mögulega frátekið ecosystem fyrir Enska alfræðiritið, hvað ég sé að gera vitlaust, og/eða hvernig ég ætti að snúa mér í þessu, hvort sé þessvegna mögulega auðveldasta launsnin að endurupphala myndinni einfaldlega á Íslenska alfræðiritið sbr Wikipedia:Hlaða_inn_skrá. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 02:24 (UTC) :Fáni Hamas sem notaður er í ensku greininni er varinn höfundarrétti, og er þess vegna ekki til sem mynd inni á Wikimedia Commons. Það þýðir að það er ekki hægt að nota hann utan ensku Wiki. Það væri hægt að hlaða honum sérstaklega upp á íslensku Wikipediu, en það er spurning hvort það væri strangt til tekið löglegt. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 05:06 (UTC) ::Takk fyrir svarið. ::Er fáni al-Qassam ekki varinn höfundarrétti? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 14:04 (UTC) :::Hann er of almennur til að njóta verndar. Þetta er bara trúarjátningin á grænum bakgrunni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 18:18 (UTC) ::::Hvað gerist ef ég brýt höfundarréttarlögin og upphel fánanum bara samt eins og [https://no.wikipedia.org/wiki/Hamas gert hefur t.d. verið hér]? [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 19:54 (UTC) :::::Skránni verður eytt á endanum. Það er t.d. eyðingartillaga á [[:c:File:Emblem_of_Hamas_Vector_Graphic.svg|þessu]]. Málið með Commons er að það er mjög undirmannað og efni getur hangið inni heillengi þó að það sé höfundarréttarvarið af því að það er tímafrekt að fara í gegnum þetta. Ég mæli ekki með því að bæta í þann haug með því að brjóta vísvitandi reglur. Ef þú vilt fá þetta inn í íslensku greinina þá er ekki annað í boði en hlaða mynd inn hér og rökstyðja notkunina með svipuðum hætti og gert er á ensku útgáfunni. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 22. desember 2025 kl. 20:50 (UTC) ::::::Oki. Þá gerum við það ekki. ::::::Þá er bara að skoða aðrar leiðir sem valda ekki veseni og brjóta ekki reglur. [[Notandi:Lafi90|Lafi90]] ([[Notandaspjall:Lafi90|spjall]]) 23. desember 2025 kl. 00:00 (UTC) == Report concerning User:~2026-17683-2 == [[Special:Contributions/~2026-17683-2|~2026-17683-2]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:00 (UTC) :{{done}} [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. janúar 2026 kl. 11:05 (UTC) == Forðist þessa tröllasíðu með rangar talsetningarupplýsingar. == Sælir, íslenska er ekki móðurmál mitt svo það gætu verið nokkrar stafsetningarvillur. Ég einfaldlega bara hef mikinn áhuga á íslenskum talsetningum og miðlum. Þess vegna hef ég gert nokkrar breytingar hér og þar, bæði til að æfa málið og til að gera upplýsingar aðgengilegar. Ég hef nýlega tekið eftir því að mikið af talsetningarupplýsingum á Wikipedia hefur verið bætt inn frá trollasíðu sem kallast The Dubbing Database. Þetta er síða sem ég hélt áður að væri í lagi, þegar skjáskot af kreditlistum voru til staðar. En smám saman fór ég að átta mig á því að þar eru margir krakkar og nettröll að breyta efni í þeim tilgangi að dreifa rangar upplýsingar. Þessi nettröll hafa gengið mjög langt í að búa til falskar upplýsingar. Á síðunni hafa til dæmis verið skáldaðar staðhæfingar á borð við að Ólafur Darri Ólafsson hafi leikið Black Bart í Sverðinu í steininum, og það sett fram sem staðreynd. Það var líka einhver gæi á síðunni sem bjó til falskt sænskt kreditlistaskjáskot úr Gravity Falls í Photoshop, eingöngu til að dreifa rangar upplýsingar. Sem rannsakandi fer þetta gríðarlega í taugarnar á mér, þar sem nettröllum tekst þannig að koma röngum upplýsingum í almenna dreifingu. Upplýsingarnar frá þessari síðu hafa allar verið settar inn af sama notanda. Ég held ekki að viðkomandinn geri sér grein fyrir að hann sé að bæta inn rangar upplýsingar en það væri þó ástæða til að fara yfir allar þessar greinar og ræða við notandann sem bætir þessu inn. Síðurnar sem ég hef hingað til séð með upplýsingum frá þessari síðu eru: Edda Björg Eyjólfsdóttir Sverðið í steininum Svampur Sveinsson Ef ekki er hægt að finna upplýsingar um talsetningar í traustum heimildum, ætti frekar að nota opinbera kreditlista frá Disney+, DVD-diskum, VHS-spólum og þess háttar. Ég veit að tilvísun eins og „VHS leikaralisti“ er ekki sú auðveldasta að sannreyna, en hún er samt þúsund sinnum betri en þessi fyrrnefnda tröllasíða. Vona að þið getið skoðað þetta nánar. Með góðri kveðju. [[Notandi:LexLuxor05|LexLuxor05]] ([[Notandaspjall:LexLuxor05|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 15:30 (UTC) :''Ofangreint fært frá [[Spjall:Forsíða]]'' --[[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 15. janúar 2026 kl. 19:17 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16. janúar 2026 kl. 19:45 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Misvísandi upplýsingar == Góðan daginn. Rak augun í eftirfarandi: Neðangreindar upplýsingar er að finna á síðunni "Hlaupár – Wikipedia": ''Á [[Ísland|Íslandi]] var gregoríska tímatalið tekið upp '''í byrjun október árið 1700. Þá var 10 dögum sleppt úr, svo að í stað 1. október kom 11. október.''' Dagarnir 1. til 10. október árið 1700 hafa því aldrei verið til á Íslandi.'' Allt aðrar upplysingar um sama efni koma hins vegar fram á síðunni „Gregoríska tímatalið – Wikipedia“ ''Gregoríska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 ásamt flestum ríkjum [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] í Evrópu. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá júlíska tímatalinu, en hafði verið 10 dagar þegar tímatalið var fyrst tekið í notkun árið 1582 o'''g voru þessir 11 dagar felldir niður úr árinu, þannig að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember.''''' Sko, ég lærði þetta einhvern tíma, þ.e. hvaða dagsetningar duttu út en man ekki lengur hvort það var í okt. eða nóv.. Ég treysti mér því ekki til að laga þetta sjálf. Er ekki einhver sem getur lagað þetta til að það séu ekki misvísandi upplýsingar á síðunum? [[Notandi:DisaIvars|DisaIvars]] ([[Notandaspjall:DisaIvars|spjall]]) 17. janúar 2026 kl. 14:28 (UTC) : Kærar þakkir fyrir ábendinguna. Búinn að laga. Leiðréttingin er inni á [[Gregoríska tímatalið]]. Misskilningurinn stafar af breytingunni 1583 þegar kaþólsk lönd tóku upp nýja stíl, en þá var 10 dögum sleppt í byrjun október. Það gilti hins vegar aldrei á Íslandi og þegar nýi stíll var tekinn upp í Danaveldi árið 1700 var skekkjan orðin 11 dagar. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 14:18 (UTC) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 18. janúar 2026 kl. 13:21 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Síður um sjónvarpsumfjöllun og íþróttir == það er mikið að greinum um íþróttatengd mál á Wikipedia en er ekki eðlilegt að hafa einhverja stefnu varðandi hvað er viðeigandi. Ég sá t.d. að einhver hafði sett inn grein um sjónvarpumfjöllun um ákveðna tegund íþrótta. Á ekki að eyða slíkum greinum? [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:01 (UTC) : Ég er sammála með síðuna um sjónvarpsumfjöllunina og gruna notanda sem er í banni um að hafa stofnað hana.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. janúar 2026 kl. 11:22 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19. janúar 2026 kl. 21:01 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Úrelt orðanotkun == Hæ, ég er með pælingu. Vitið þið um greinar þar sem er enn til staðar orðanotkun eða orðafar sem þykir úrelt í dag. Ég gerði nokkrar lagfæringar varðandi frumbyggja Ameríku og var að pæla hvort þið vitið um fleiri dæmi um orðanotkun sem þarf nauðsynlega að lagfæra í samræmi við nútíma málvenjur og samfélagslegar breytingar. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-49679-3|&#126;2026-49679-3]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-49679-3|spjall]]) 23. janúar 2026 kl. 12:35 (UTC) :Hæ Björn, ég hélt að þú værir í banni. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 23. janúar 2026 kl. 21:54 (UTC) == Report concerning User:LI Mintian == [[Special:Contributions/LI Mintian|LI Mintian]] &ndash; Long-term abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:PieWriter|PieWriter]] ([[Notandaspjall:PieWriter|spjall]]) 5. febrúar 2026 kl. 07:51 (UTC) == Report concerning User:~2026-92643-0 == [[Special:Contributions/~2026-92643-0|~2026-92643-0]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Notandaspjall:Quinlan83|spjall]]) 10. febrúar 2026 kl. 23:04 (UTC) == Þýddir kvikmyndatitlar == Ég velti því fyrir mér á pottinum í fyrra hvort það væri einhver viðmiðunarregla um hvort það eigi að nota íslenska titla í greinum fyrir kvikmyndir, eða hvort það eigi að halda sig við frumtitla. Það voru skiptar skoðanir um það en það komst engin afgerandi niðurstaða. Ég sé að @[[Notandi:Akigka|Akigka]] hefur verið að gera greinar um James Bond-myndirnar með íslensku titlunum í heiti greinanna, sem mér finnst alveg fínt, en það pirrar mig pínu að það sé ekkert samræmi á milli greina um það hvort íslenskur eða enskur titill sé notaður. Ég myndi vilja semja um einhver skýr viðmið. Við höfðum rætt um að það mætti kannski nota enska titla ef þeir væru mun þekktari en sá íslenski, en það er náttúrlega huglægt mat hvers og eins. Persónulega myndi ég frekar vilja nota íslenska titla í greinarheitum þar sem það á við, enda þótt þeir séu ekki mikið notaðir, enda er það í meira samræmi við markmið þess að skrifa alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:21 (UTC) :Ég finn ekki gömlu umræðuna, nema það sé [[Spjall:Gene Wilder#Íslensk eða ensk (upprunaleg) nöfn á kvikmyndum|þessi]], en mig minnir að niðurstaðan hafi verið að nota íslenska titla ''ef þeir eru til'' (ekki búa til nýjar þýðingar), annars upprunalegan titil. Það er alla vega það sem yfirleitt er gert á öðrum útgáfum wp. Það getur samt verið í andstöðu við þá reglu að nota þekktasta heitið. Sem dæmi þá er tiltekinn ítalskur spagettívestri frá 1966 örugglega þekktastur á Íslandi undir enska titlinum ''The Good, the Bad and the Ugly'', en íslenska heitið (frá 1971) er ''Einn var góður, annar illur, þriðji grimmur''. Upprunalega heitið er hins vegar ''Il buono, il brutto, il cattivo''. Væri ekki dálítið hallærislegt að hafa greinina undir enska titlinum, þótt hann sé örugglega þekktari en hinir tveir? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 00:57 (UTC) ::NB. Er alveg sammála þér með ósamræmið. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:01 (UTC) :::Þetta var [https://is.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Potturinn/Safn_28#%C3%8Dslenskir_kvikmyndatitlar þessi umræða]. Það var ekki beint nein niðurstaða, en sumum fannst ekki skýrt hvenær íslensk þýðing á titli hefði öðlast formlegt gildi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 01:54 (UTC) ::::Ég held að það sé ekki hægt að setja eina reglu sem eigi við um allar kvikmyndir, stundum er þetta matsatriði. En meginreglan hefur alltaf verið og á við um allar greinar að nota þann titil sem flestir þekkja viðfangsefnið sem. Í fyrri umræðu nefndi ég Ísöld og Hringadrottingssögu sem dæmi um íslenska titla. The Good, the Bad and the Ugly finnst mér dæmi um mynd sem flestir þekkja undir enska titlinum. Ég hef til dæmis aldrei séð titilinn [[Segðu aldrei aftur aldrei]] og það stingur soldið. Það ætti frekar að nota enska titilinn. Sama á við um allar Bond myndirnar. En það er bara mín persónulega skoðun. Ef það á að komast einhver niðurstaða í þetta þá þarf eiginlega bara að kjósa. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 19. febrúar 2026 kl. 02:56 (UTC) :::::Bond er svolítið spes, því sumar þýðingarnar eru vel þekktar (Víg í sjónmáli, Njósnarinn sem elskaði mig, Í leyniþjónustu hennar hátignar), en aðrar held ég nánast alveg óþekktar (Þú lifir aðeins tvisvar, Logandi hræddir, Leyfið afturkallað). Hið sama virðist gilda um aðrar tungumálaútgáfur wp. Spænska og danska wp víkja þarna sum staðar út af þeirri reglu að nota innlend heiti. Mér fannst einmitt þurfa að gæta samræmis og valdi því að nota íslenska titilinn alls staðar. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 11:11 (UTC) ::::::Hitt málið er líka, eins og það stendur fyrir mínum dyrum, að meirihluti allra greina á íslensku Wikipediu notast við titla sem eru faktískt minna notaðir en alþjóðlegir titlar, því við erum jú að skrifa á tungumáli sem fáir tala. Það eiginlega hluti af eðli þess verkefnis að skrifa alfræðiefni á íslensku að notast við ýmis heiti sem eru ekki endilega vel þekkt, stundum jafnvel ekki meðal Íslendinga. Þess vegna hef ég ekkert það miklar áhyggjur þótt íslensku titlarnir séu minna notaðir en þeir ensku. ::::::Svo er hitt, að tregi til að nota íslenska kvikmyndatitla því enginn annar gerir það er hálfpartinn sjálf-uppfyllandi spádómur ef svo má að orði komast. Enginn notar þá vegna þess að enginn notar þá. Þannig að mér finnst við í raun vera að ýta undir ákveðna hneigð með því að setja íslensku titlana ekki í forgrunn þótt þetta eigi að vera alfræðirit á íslensku. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 12:53 (UTC) : Sammála Steininum. Íslensku titlarnir mega koma svo eftir á eða í sviga.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 19. febrúar 2026 kl. 20:53 (UTC) ::@[[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] Þetta er áhugaverð pæling varðandi sjálf-uppfyllandi spádóm. En mér finnst ekki að það sé hlutverk Wikipedia að spyrna á móti þróun íslenskrar málnotkunar. Wikipedia á að vera hlutlaus hvað það varðar. Við notum þá titla sem fólk notar í almennu tali. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 20. febrúar 2026 kl. 00:59 (UTC) :::Það sem samt stingur mig mest núna er þessi skortur á samræmi. Eins og staðan er núna erum við með dæmi þar sem sumar greinar um kvikmyndir í sömu kvikmyndaseríunni eru með titla á íslensku en aðrar á ensku. (t.d. [[Charlie's Angels (kvikmynd)]] og síðan [[Englar Charlies gefa í botn]]). Þess vegna finnst mér ekki alveg ganga að hafa þetta algjörlega matskennt eftir greinarhöfundi. :::Akigka er líka með góðan punkt hvað varðar myndir eins og spagettívestrana, þar sem frumtitillinn er ekki sá enski, þótt hann sé líklega þekktari. Eða t.d. kóresku myndina sem flestir kalla ''Parasite'', en hét ''Gisaengchung'' á frummálinu og var þýdd sem ''Sníkjudýrin'' á íslensku. Mér finnst svakalegur ósiður þegar fólk notar ensk heiti yfir hluti sem voru ekki upphaflega á ensku, þannig að ég myndi alltaf mæla með því að íslenskur titill sé notaður í slíkum tilfellum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 09:22 (UTC) ::::Ég er frekar á því að nota íslenska titilinn sem greinarheiti ef hann er til, en annars upprunalegan titil. Mér finnst að upprunalegi titillinn eigi að koma í sviga þar sem titillinn kemur fyrst fyrir, og í listum (t.d. listum yfir myndir tiltekins leikstjóra). Í samfelldu máli inni í greinum finnst mér kannski eðlilegt að nota algengasta titilinn, ef það passar að öðru leyti. Annars er íslenski titillinn yfirleitt þjálli í samfelldu máli (beygist t.d.). Ég held að pistlar Arnaldar Indriðasonar og Ævars Arnar Jósepssonar hafi átt stóran þátt í að gera íslenska kvikmyndatitla erlendra mynda þekkta. Það er ólíkt að skrifa um kvikmynd í samfelldu löngu máli, eða setja saman topp-10-lista eða svipað; en það er oft eina samhengið þar sem vissir kvikmyndatitlar koma fyrir á Íslandi - umfjöllunina vantar. Það er líka ástæðan fyrir því að oft eru íslenskir titlar "listrænna" kvikmynda þekktari en titlar hasarmynda: af því þær hafa fengið sérstaka umfjöllun. Kvikmyndagreinar hér á is.wp eru líka dæmi um umfjöllun, svo þær hafa áhrif, hvort sem okkur líkar það betur eða verr :) [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 20. febrúar 2026 kl. 12:24 (UTC) :::Einn annar punktur sem mig langar til að benda á er að ef íslenskir titlar væru meginreglan í greinum hér væri þröskuldurinn aðeins hærri til að skrifa greinar. Eins og staðan er núna eru mjög margar greinar um kvikmyndir skrifaðar af fólki sem bersýnilega kann ekki íslensku og hendir bara inn örgreinum sem innihalda engar upplýsingar. Ef það væri meginregla að taka a.m.k. fram íslenskan titil myndi slíkum greinum mögulega fækka. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 28. febrúar 2026 kl. 01:34 (UTC) ::::Meginreglan að nota íslenskan titil er til á [[Wikipedia:Nafnavenjur greina]]. Þetta er frekar um eftirfylgni. Sammála að eyða greinum sem eru bara "Titill er bandarísk kvikmynd". [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:18 (UTC) :::::Þannig að þú myndir segja að samkvæmt núgildandi venjum sé rétt að kvikmyndatitlarnir séu á íslensku, ef íslenskur titill er fyrir hendi? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 6. mars 2026 kl. 15:52 (UTC) == Ágreiningur um hlutlægni og notkun stjórnunarheimilda á [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] == Góðir Wikipedíuþátttakendur. Ég legg hér fram tvo tengda málaflutning er varða greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] og óska eftir sjónarmiðum óháðra ritstjóra og stjórnenda. === 1. Efnislegur ágreiningur: „Umræða um alþjóðamál" === Bætt var við kafla í greinina sem fjallar um persónulegar skoðanir einstakra flokksleiðtoga á Kína, Rússlandi og Norður-Kóreu. Ég ([[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]]) lagði til að kaflinn yrði annaðhvort fjarlægður eða orðaður á hlutlægan hátt, með vísan til [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] og [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]: * Kaflinn er í óhófi langur miðað við aðra hluta greinarinnar og gefur persónulegum skoðunum óhóflegt vægi. * Engin sambærileg grein um íslenskt stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur slíkan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. * Heimildin sjálf (Vísir) staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir, ekki flokksstefna. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er ósammála og við höfum verið í samningaviðræðum um málamiðlun á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]]. Kjarnaágreiningurinn snýst um orðalag: ég lagði til „rætt hvað megi læra af" en TKSnaevarr krefst „hrósað." Munurinn er grundvallarmunur á hlutlægri lýsingu og dómsályktun. Ég bið óháða ritstjóra um að kynna sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og gefa sjálfstætt álit á því hvort kaflinn standist kröfur [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. === 2. Notkun stjórnunarheimilda af aðila í ágreiningi (WP:INVOLVED) === Tímaröð atburða 21. febrúar 2026: # Klukkan '''16:43 UTC''' læsti [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] greinina [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)]] með þeim rökum að bíða skyldi eftir samkomulagi. # [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] er sjálfur virkur þátttakandi í efnislegum ágreiningi um greinina — hann hefur lagt fram fjölmörg rök á spjallsíðunni gegn breytingum mínum. # Klukkan '''23:26 UTC''' — meðan greinin var læst öðrum ritstjórum — gerði [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] verulegar breytingar á greininni (+1.793 bæti) '''án nokkurrar breytingarlýsingar'''. # Í þeim breytingum notaði hann orðalagið „hrósað" — það sama orðalag sem ég hafði gert skýrar athugasemdir við á spjallsíðunni og sem við höfðum ekki náð samkomulagi um. Með öðrum orðum: TKSnaevarr læsti greinina fyrir öðrum, og notaði síðan stjórnunarrétt sinn til að breyta greininni einhliða í ágreiningi þar sem hann er sjálfur hlutaðeigandi. Enginn annar ritstjóri gat brugðist við eða gert gagnbreytingar meðan á þessu stóð. Á enskri Wikipedíu er þetta brot á [[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]], sem kveður skýrt á um: ''"editors should not act as administrators in disputes in which they have been involved"''. Á íslensku er samsvarandi meginregla skráð á [[Wikipedia:Deilumál|reglum um deilumál]], þar sem fram kemur að ''„moppudýr eru ekki dómarar"''. Ég vil taka það fram að ég geri mér fulla grein fyrir að [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] hefur að öllum líkindum lagt þetta fram í góðri trú. Hér er ekki um persónulegar ásakanir að ræða. Vandinn er meginreglulegar: þegar stjórnandi er virkur þátttakandi í ágreiningi, á hann ekki að nota stjórnunarheimildir til að úrskurða í þeim sama ágreiningi. Tveir aðrir stjórnendur, [[Notandi:Bjarki S|Bjarki S]] og [[Notandi:Berserkur|Berserkur]], hafa einnig tekið þátt í ágreiningnum á sama hlið og TKSnaevarr, sem þýðir að þrír af hlutaðeigandi aðilum eru stjórnendur. === Beiðni === # Að '''óháðir ritstjórar''' kynni sér [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðuna]] og taki afstöðu til efnislegs ágreinings um kaflann „Umræða um alþjóðamál" með hliðsjón af [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] og [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]. # Að '''óháður stjórnandi''' endurskoði hvort lásingin og breytingarnar 21. febrúar 2026 hafi verið í samræmi við meginreglur um hlutlægar stjórnunarheimildir. # Að greinin verði opnuð aftur fyrir almennar breytingar þar til efnislegur ágreiningur hefur fengið réttilega meðferð á spjallsíðunni. Takk fyrir tímann. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 00:04 (UTC) :Ég hef ekki kynnt mér spjallsíðuna, hef ekki mikinn áhuga á því og er líka ekki stjórnandi á síðunni. Vildi bara benda á að það er enginn ritstjóri á Wikipedia. Og svo verður líka erfit að finna óháðann stjórnanda, það hafa allir sínar skoðanir. Ertu þá að tala um einhvern sem hefur ekki nú þegar tekið þátt í spjallsíðunni? [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 22. febrúar 2026 kl. 02:30 (UTC) :@[[Notandi:Steinninn|Steinninn]] Takk fyrir athugasemdina. Ég er að biðja um álit stjórnenda sem hafa ekki þegar tekið þátt í umræðunni á spjallsíðunni — sérstaklega vegna þess að annar hluti málsins snýr að notkun stjórnunarheimilda. Þrír stjórnendur hafa þegar tekið afstöðu á sömu hlið í efnislegum ágreiningi, og einn þeirra læsti greinina og breytti henni síðan sjálfur meðan hún var læst. Ég taga hér þá stjórnendur sem hafa ekki tekið þátt og bið um álit: @[[Notandi:Akigka|Akigka]] @[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] @[[Notandi:Krun|Krun]] @[[Notandi:Salvor|Salvor]] @[[Notandi:Stalfur|Stalfur]] @[[Notandi:Stefán Örvar Sigmundsson|Stefán Örvar Sigmundsson]] @[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:49 (UTC) Ég vil árétta að '''aðalkrafa mín er að kaflinn „Umræða um alþjóðamál" verði fjarlægður alveg'''. Rökin eru: * '''[[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]]''' — Kaflinn gefur persónulegum skoðunum einstakra meðlima óhóflegt vægi í yfirlitsgrein um stjórnmálaflokk. Heimildin sjálf staðfestir að þetta séu einstaklingsskoðanir sem flokkurinn hefur ekki samþykkt sem stefnu. * '''[[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]]''' — Kaflinn gefur þá mynd að flokkurinn sem slíkur hafi afstöðu til þessara ríkja, þegar heimildirnar segja hið gagnstæða. * '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]''' — Aðalheimildin (Vísir, 29. des. 2025) er fréttaskýring/greining, ekki bein frétt. Uppruni efnisins er athugasemdir á samfélagsmiðlum. * '''[[:en:WP:LABEL|WP:LABEL]]''' — Orðalagið „hrósað" er gildishlaðin dómsályktun. Viðkomandi ræddu um innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu, sem er fjarri „hrósi" við ríkisstjórnir. * '''Enginn fordæmi''' — Engin önnur grein um íslenskan stjórnmálaflokk á Wikipedíu hefur sambærilegan kafla um persónulegar skoðanir einstakra meðlima. Kaflinn sem nú stendur í greininni var málamiðlun af minni hálfu — upphaflega fjarlægði ég hann alveg. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 10:53 (UTC) :Þar sem ég er beðin sérstaklega sem stjórnandi um álit á greininni þá las ég hana yfir og hef strax eftirfarandi athugasemdir. :Það þarf að lagfæra greinina þannig að hún sér hlutlæg, upplýsandi og byggi á heimildum og inntakið sér atriði sem skipta máli. Eins og er þá virðist sumt vera efni sem á meira heima í fréttabréfi innan félagsins og hefur lítið upplýsingagildi og er of hlutdrægt til að passa í alfræðiriti og Wikipedíugrein. Kaflinn umræða um alþjóðamál ætti að fara út í heilu lagi. Það kemur okkur ekkert við hvað einhverjir hafa rætt á samfélagsmiðlum og wikipediagrein er ekki réttur vettvangur fyrir hugleiðingar fólks í stjórnmálum (t.d. setning eins og: "Sósíalistaflokkurinn hefur áréttað að viðhorf flokksmeðlima til þessara ríkja séu persónubundin og að flokkurinn hafi ekki mótað formlega stefnu í þeirra garð..... :Þetta er satt að segja bara orðavaðall og jafnvel atriði úr stefnuskrá flokka ættu ekki heima í wikipediagrein ekki nema í mjög knöppu formi (t.d. ef flokkur er með að móti ESB aðild þá má segja það og vitna í stefnuskrá flokksins en wikipedia er ekki vettvangur til að rökstyðja hvers vegna einhver flokkur er með eða móti ESB eða reka áróður fyrir einhverju ákveðnu viðhorfi. :Það er líka margt annað rugl í greinni og orðalagið og heimildanotkunin "samkvæmt Gunnari Smára..." er viðvaningsleg og ekki rétt heimildanotkun. það verður að vísa í birtar áreiðanlegar heimildir og það eru ákveðnar reglur um hvernig það er gert. :Hér er dæmi um eina breytingu á setningu sem ég sting upp á: Í stað setningarinnar "Mikil bylting og innanflokks átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025, þar sem að meðal annars Gunnar Smári var sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi. Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar sem að hafði verið virk innan flokksins sagði meðal annars af sér" komi setning eins og "Mikil átök áttu sér stað innan flokksins vorið 2025 sem endaði með......" Ég veit ekki hvað gerðist, mig minnir að það hafi verið þannig að flokkurinn klofnaði og fyrrum forusta varð undir í kosningum og stofnaði aðra hreyfingu með oddvita flokksins í borginni, það hlýtur að vera hægt að segja það á hlutlausu og knöppu máli og með því að vísa í áreiðanlegar heimildir (at huga að dagblöð eru ekki alltaf áreiðanlegar heimildir, innnanhússkjöl stjórnmálaflokks eða munnlegar heimildir eru aldrei áreiðanlegar heimildir sem passa í wikipedia grein) það er bara rugl að hafa með að einhver sem "hafi verið virk innan flokksins" hafi sagt af sér. [[Notandi:Salvor|Salvör Kristjana]] ([[Notandaspjall:Salvor|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 00:58 (UTC) ::Umfjöllunin um þessi alþjóðamál var ekki bara byggð á umræðum á samfélagsmiðlum. Þetta voru mál sem margir fjölmiðlar voru búnir að fjalla um og fleiri en einn meðlimur í flokknum voru búnir að tjá sig um við fjölmiðla. Á slíku stigi er ekki hægt að láta eins og þessi ummæli séu einkamál eða að þau eigi ekki erindi í heildstæðri umfjöllun um flokkinn. Hlutlaus umfjöllun getur ekki byggt eingöngu á sjálfsmynd flokksins eða eingöngu á frumgögnum sem koma frá honum sjálfum. ::Ég vil annars benda á að '''[[:en:WP:RSOPINION|WP:RSOPINION]]'''-reglan sem @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] vísar til hér leggur ekkert bann við notkun fréttaskýringa sem heimilda, heldur nefnir hún skoðanapistla. Þetta er ekki sami hluturinn og ekkert í reglunni gefur til kynna að greinar á borð við þá sem var vísað til hér séu óviðeigandi. ::Grein Vísis sem vitnað var í var samantekt á ýmsum ummælum meðlima Sósíalistaflokksins, auk viðtals við leiðtoga flokksins þar sem hann gerði stuttlega grein fyrir viðhorfum sínum. Þegar greinin inniheldur viðtal við ytri aðila er bersýnilega ekki um að ræða bara viðhorf greinarhöfundar. ::Þar fyrir utan var ekkert af orðalagi greinarhöfundarins sem telja mætti gildishlaðið (t.d. "harðstjórnarríki") endurtekið í málsgreininni á Wikipediasíðunni. Eingöngu var vitnað í staðreyndir sem hlutrænt sé mátti telja réttar samkvæmt upplýsingunum í heimildinni. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:36 (UTC) :Fyrir mitt leyti get ég ekki fallist á að téður kafli verði alveg fjarlægður. :WP:UNDUE lýsingin er afbökun. Hér er ekki um hvaða einstaka meðlim sem er heldur þann sem Sósíalistar hafa kjörið í stöðu sem samkvæmt hefðum og venjum er álitin vera ein æðsta staða stjórnmálaflokks. Að mér vitandi hefur Wikipedia ekki sett neina stefnu að öll umfjöllun um flokka þurfi að byggjast eingöngu á formlega samþykktri stefnu. Það er ekki fjarri lagi að fjalla um hvað formaður flokksins telur góða stefnu, og í þessu tilviki er hann að vísa í aðgerðir annarra ríkja sem honum hugnast. Það er varla ósanngjarnt að nefna slíkt enda gefur það einhverja mynd af því hvert hann myndi vilja að flokkurinn myndi stefna, á meðan það er nógu góð tenging við almenna stefnu flokksins (sósíalismi). Slík umfjöllun gæti þó úreldast ef það koma aðrir leiðtogar síðar sem eru andstæðrar skoðunar. :Fellst ekki á að WP:NPOV eigi við eins og greinin er núna, sbr. fyrri rökstuðning. :WP:RSOPINION-rökin eru fjarstæð og tek ég undir rök [[Notandi:TKSnaevarr|Notandi:TKSnaevarrs]] um að fréttaskýring er alveg nothæf heimild, einkum í ljósi þeirra gagna sem fylgja með henni. Athuga skal að verið er að vísa í athugasemdir sem Sæþór á að hafa ritað, og sýnist mér hann ekki hafa andmælt því að hafa skrifað þær. :WP:LABEL - Ef ummælin „Xi er bókstaflega besti leiðtogi jarðar og nýtur hæsta viðurkenningareinkunnar“ og „Við værum mjög heppin að fá þá [Pútin, Kim Yong-Un, o.fl.] sem leiðtoga í stað hinna ólýðræðislegu trúða á þingi“, ásamt því að segja hversu góðar tilteknar aðgerðir stjórnvalda á Rússlandi og Norður-Kóreu er ekki hrós gagnvart einstökum ríkisstjórnum og leiðtogum, þá veit ég varla hvað hrós er. :Engin fordæmi - Það eitt og sér er ekki ástæða til þess að fjarlægja umfjöllun, á meðan hún hlítir reglum Wikipediu. Þó yrði að gjalda varhug við því ef einhver sem er virkur í stjórnmálastarfi í íslenskum stjórnmálaflokk færi að setja inn slíka umfjöllun, hvort sem það er um eiginn flokk eða annan. Hið sama gildir um breytingar á efni slíkra umfjallana. :Þó ég taki undir að greinin er ekki fullkomlega vel framsett, þá virðist ekki vera slíkir annmarkar á efnisvalinu að það réttlæti eins mikla hreinsun og verið er að krefjast. :Þá vil ég minnast sérstaklega á regluna [[:en:WP:COI|WP:COI]] en hún felur í sér að frambjóðendur, fólk sem starfar beint fyrir frambjóðendur, og annað fólk sem tekur þátt í kosningabaráttunni eigi ekki að breyta síðunni um eigið framboð eða annarra. -[[Notandi:Svavar Kjarrval|Svavar Kjarrval]] ([[Notandaspjall:Svavar Kjarrval|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 20:31 (UTC) ::@Svavar Kjarrval @Berserkur — WP:COI krafan byggir á þeirri forsendu að þið þekkið raunverulega deili á mér. Ég vil taka það skýrt fram: Ég hef aldrei gefið upp raunverulegt nafn mitt, deili eða tengsl við stjórnmálastarf á Wikipedia. Notandanafnið mitt er „Gudrodur" — þetta er handahófskennt notandanafn sem tengist ekki endilega raunverulegu nafni mínu. ::Þegar þið gefið í skyn að þið vitið hverjir ég er í raun og veru, og notið þær upplýsingar til að rýra framlag mitt, er það í besta falli WP:SPECULATION og í versta falli í andstöðu við WP:OUTING, sem kveður á um að persónulegar upplýsingar um ritstjóra skuli aldrei birtar eða notaðar án samþykkis þeirra. ::WP:COI kröfur verða að byggjast á upplýsingum sem ritstjórar hafa sjálfir birt á Wikipedia, ekki á grunni um hver einhver sé í raun. Ég hafna þess vegna þessari kröfu. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 22:21 (UTC) '''Uppfærsla:''' Ég hef grisjað kaflann „Umræða um alþjóðamál" í greininni og vil reyna að ná sátt við [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]]. Kaflinn er nú styttur úr þremur málsgreinum í tvær: # Fjarlægði málsgrein um Kristinn Hannesson (5. sæti á framboðslista, ekki forystumaður). # Breytti „hrósað" í „rætt hvað megi læra af" — nákvæmara gagnvart heimildinni þar sem viðkomandi ræddu innviðafjárfestingar og fátæktarútrýmingu. # Fjarlægði setningu um „bandarískan áróður" sem var tekin úr samhengi. # Styttingin styður við [[:en:WP:UNDUE|WP:UNDUE]] — kaflinn gefur nú ekki lengur óhóflegt vægi. Ég hef spurt TKSnaevarr á [[Spjall:Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|spjallsíðunni]] hvort hann sé sáttur við þessa útgáfu. Ef sátt næst þar þá er efnislegur ágreiningur leystur. Spurningin um notkun stjórnunarheimilda ([[:en:Wikipedia:Involved|WP:INVOLVED]]) stendur þó enn — óháð niðurstöðu efniságreiningsins er það meginregluatriði að stjórnandi eigi ekki að læsa grein og breyta henni síðan sjálfur í eigin þágu í ágreiningi. [[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] ([[Notandaspjall:Gudrodur|spjall]]) 22. febrúar 2026 kl. 12:54 (UTC) :Þetta er slatti að kíkja á, skoða. [[Notandi:Stalfur|Stalfur]] ([[Notandaspjall:Stalfur|spjall]]) 24. febrúar 2026 kl. 20:14 (UTC) :Ég læsti síðunni tímabundið til að koma í veg fyrir breytingastríð, þar sem þú hafðir ítrekað tekið setninguna út án samráðs eða umræðu. :Breytingarnar sem ég gerði voru ekki "í eigin þágu", heldur voru þær byggðar á málamiðlunartillögum sem þú hafðir lýst þig fylgjandi eða voru beinlínis frá þér komnar, þ.e. að færa umfjöllunina í sér kafla, bæta við fleiri heimildum (meðal annars heimild sem þú lagðir sjálfur til um Norður-Kóreuferðina) og bæta við samhengi um ummælin sem vísað var í. :En nei, ég er annars ekki sáttur við breytingarnar eins og þær standa, því þær fela hreinlega í sér yfirvarp. Það er til dæmis fáránlegt að halda því fram að notkun orðsins "hrósa" gefi skakka mynd af ummælunum sem voru viðhöfð. Á spjallsíðunni talar þú um að hugtakið gefi í skyn "blinda aðdáun", sem er afbökun á merkingu orðsins. Ef ég segi að einhver standi sig vel er ég að hrósa honum. Ummælin í tilvitnuðum greinum verða ekki túlkuð sem neitt annað en hrós, og það að halda öðru fram er í besta falli orðhengilsháttur og í versta falli vísvitandi útúrsnúningur. :Ég hafna því líka alfarið að ég hafi tekið orðin um bandarískan áróður úr samhengi og bið þig um að rökstyðja það frekar. Þetta eru tilvitnanirnar í Sæþór þar sem hann notaði orðið: :: ''Hugmyndin að þetta séu vondir leiðtogar (eða Assad) er hreinn vestrænn áróður.'' :og :: '' Við erum með mjög sjúka fjölmiðla sem eru oft að endurtaka lygi og áróður Bandaríkjanna'' :Setningin sem ég skrifaði, og þú tókst út, var á þessa leið: ''Sæþór hefur gagnrýnt umfjöllun vestrænna fjölmiðla um þessi ríki og leiðtoga þeirra og segir hana einkennast af bandarískum áróðri.'' :Ég fæ ekki séð að setningin sem ég skrifaði sé á nokkurn hátt röng, ósanngjörn eða tekin úr samhengi. Hún er rétt lýsing á afstöðu sem viðkomandi hefur lýst yfir að minnsta kosti í tvígang. :Ég sé ekki að @[[Notandi:Gudrodur|Gudrodur]] sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn þar sem hann reynir að þurrka út umfjöllun sem hann telur að geti skapað neikvæð hughrif hjá lesendum, enda þótt hún sé ekki annað en hlutræn upptalning á afstöðum sem leiðtogar í flokknum hafa sannanlega viðrað á opinberum vettvangi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:05 (UTC) ::Ég vil annars bæta við að ef umfjöllunin um þessi viðhorf þykir ekki eiga heima í greininni um flokkinn ætti að mega færa hana í nýlega skapaða grein um Sæþór sjálfan sem Guðröður gerði. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 02:08 (UTC) ::''Ég sé ekki að @Gudrodur sé að krefjast hlutleysis. Þvert á móti finnst mér hann standa í ímyndargæslu fyrir stjórnmálaflokkinn'' ::Augljóslega. Guðröður var á lista Sósíalista fyrir síðustu Alþingiskosningar, þannig að sniðið ''hagsmunaárekstrar'' getur átt við breytingar hans. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 26. febrúar 2026 kl. 11:07 (UTC) == Report concerning User:Ormur12345 == [[Special:Contributions/Ormur12345|Ormur12345]] &ndash; Vandalism. https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%9Eorskur&diff=prev&oldid=1949779 <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 9. mars 2026 kl. 08:53 (UTC) == Tillaga um fjöldaeyðingu == Ég sting upp á fjöldaeyðingu á greinum eftir @[[Notandi:NewPC2024|NewPC2024]]. Notandinn ber ábyrgð á mörgum algerlega innihaldslausum greinum um kvikmyndir. Það er ekki hægt að líta svo á að flestar þessar greinar innihaldi neinar upplýsingar. Notandinn hefur verið settur í altækt bann frá öllum útgáfum Wikipediu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:53 (UTC) :Þessu skylt, þá finnst mér spurn hvort það ætti að fara í allsherjarhreinsun gegn öllum sams konar einnar setningar örgreinum um kvikmyndir. Þær innihalda engar upplýsingar og virðast eingöngu hafa verið stofnaðar til að fjölga leitarniðurstöðum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 14. mars 2026 kl. 22:59 (UTC) ::Sammála. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 00:08 (UTC) :::Sammála báðu, en veistu hvað þetta eru sirka margar greinar? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 11:48 (UTC) :::: Tók eyðingarsyrpu yfir kvikmyndir flokkaðar síðustu 10-12 ár. Stundum eru síðurnar með heimildir og uppl. um talsetningu. Er tregari til að eyða þeim.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:08 (UTC) :::::Já, það mætti hlífa greinum sem hafa eitthvað að segja um talsetningu eða þannig. :::::Eitt sem ég ætti að nótera er að NewPC2024 er að öllum líkindum sama manneskja og MarchPro og HienPCWiki og fleiri aðgangar sem allir hafa verið settir í altækt bann vegna svipaðrar hegðunar á öðrum tungumálaútgáfum. Þannig að það er sama manneskjan sem stendur líklega fyrir flestum þessum örgreinum. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 15:12 (UTC) ::::::Á meðal greina með minna en 200 stafi (ekki bæti eins og í breytingarsögu) eru þessar greinar sem mætti líka eyða: [[Little Miss Sunshine]], [[G.I. Joe: The Rise of Cobra]], [[The Vow]], [[G.I. Joe: Retaliation]], [[Hrói höttur: Karlmenn í sokkabuxum]], [[Aleinn heima 4]] og [[Aleinn heima 5]]. [[meta:Steward_requests/Checkuser/2022-06#NewHenry2022@is.wikipedia]] er staðfesting á því að HienProWiki notar nokkra aðganga. Ég tel að HienProWiki og hinir aðgangarnir sem TKSnaevarr nefndi sé langtímavargurinn Bambifan101, [[:En:Wikipedia:Long-term abuse/Bambifan101]] fyrir skýrslu um hann, hann hefur verið virkur í yfir einn áratug.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 16:57 (UTC) :::::::Aldeilis karakter. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 19:46 (UTC) ::::::::Mögnuð lesning! [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:39 (UTC) == Kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia == Ég las mig nýverið til um helstu gagnrýnisraddir á Wikipedia og þar kemur fram að um 80 til 90 prósent þeirra sem breyta Wikipedia eru karlmenn sem gerir það að verkum að oft eru síður skrifaðar út frá karllægu sjónarhorni. Ég vil því leggja til að íslenska Wikipedia ráðist í átak við að jafna kynjahlutföll þeirra sem breyta Wikipedia dags daglega. [[Notandi:Herra Jafnrétti|Herra Jafnrétti]] ([[Notandaspjall:Herra Jafnrétti|spjall]]) 15. mars 2026 kl. 23:59 (UTC) : Sæll, geturðu staðfest að þú heitir Björn? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:16 (UTC) :Tæknilega séð gætirðu jafnað kynjahlutföllin örlítið með því að hætta að skrifa hér sjálfur, Björn. Þá myndi karlkyns notendum fækka um einn. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 16. mars 2026 kl. 00:31 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|spjall]])</bdi> 19. mars 2026 kl. 11:15 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == :Moved to [[Wikipedia:Vélmenni#SchlurcherBot]].--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 27. mars 2026 kl. 00:23 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 3. apríl 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Report concerning User:Nikkilasi == [[Special:Contributions/Nikkilasi|Nikkilasi]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 14. apríl 2026 kl. 11:27 (UTC) == Report concerning User:~2026-23045-73 == [[Special:Contributions/~2026-23045-73|~2026-23045-73]] &ndash; Vandalism. Using many temporary accounts. Sorry for posting in English. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[User:lp0 on fire|<span style="color:#c56030;background:inherit;">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span style="color:#64cea0;background:inherit">()</span>]] 14. apríl 2026 kl. 13:14 (UTC) == Report concerning User:~2026-22837-55 == [[Special:Contributions/~2026-22837-55|~2026-22837-55]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Icodense|Icodense]] ([[Notandaspjall:Icodense|spjall]]) 17. apríl 2026 kl. 09:59 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Notandi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Notandaspjall:MediaWiki message delivery|spjall]]) 26. apríl 2026 kl. 00:57 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Report concerning User:~2026-25639-48 == [[Special:Contributions/~2026-25639-48|~2026-25639-48]] &ndash; Vandalism. Please check IP <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 27. apríl 2026 kl. 12:04 (UTC) == Report concerning User:Harry Maguuuiiirrreee == [[Special:Contributions/Harry Maguuuiiirrreee|Harry Maguuuiiirrreee]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:NDG|NDG]] ([[Notandaspjall:NDG|spjall]]) 26. maí 2026 kl. 11:31 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27. maí 2026 kl. 17:14 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Sniðmátsgögn (TemplateData) og Breytur == Mér finnst bara smá þörf á að ávarpa þetta, þar sem ég hef verið að kynnast sniðmátsgögnunum í notkun og uppsetningu. Það er verið að tala um gildi út um allt í þessu þegar verið er að tala um breytur og það truflar mig heil ósköp. Hvernig á maður þá að tala um gildin sem eiga að fara inn í þessar breytur? Á ensku þetta kallaðar parameters. Réttast væri að kalla það Breytur eða Færibreytur. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 08:41 (UTC) :Fór í gegnum þetta á translatewiki ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-templatedata-user&language=is&action_source=search&filter=&optional=1&action=translate Þýðing á TemplateData]) en það má endilega einhver yfirfara það. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 10:37 (UTC) ::Fínt. Þetta var eflaust óviljaverk að þýða parameter sem gildi. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 13:23 (UTC) == Report concerning User:~2026-33230-90 == [[Special:Contributions/~2026-33230-90|~2026-33230-90]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Notandi:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]] ([[Notandaspjall:Der-Wir-Ing|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 11:29 (UTC) == Stubbar og Stubbaflokkar þurfa uppfærslu == Ég hef verið að vinna í að setja upp [[Snið:Asbox]] til að uppfæra stubbasniðin okkar, þetta er allt að koma (þetta eina staka [[Snið:Stubbur|stubbasnið]] er orðið ansi feitt og frekar fráhrindandi að fara bæta við fleirri breytum inn í það, en núna er hægt að umbreyta því öllu og leyfa stubbum að vera stök stubbasnið. Það væri ekkert mál í rauninni að láta allt svo vísa á rétta leið frá gamla stubbinum á meðan því er skipt út. En útfrá þessu þá fór ég að pæla í stubbaflokkunum, það er allt <code>Flokkur:Wikipedia:</code> og sýnist það fela flokkinn. Veit ekki alveg af hverju við erum að fela að einhver grein sé stubbur með því að hafa flokkinn ósýnilegan og Enska Wikipedia er ekki að notast við falda flokka. Væri ekki bara tilvalið að uppfæra flokkana fyrir stubba í leiðinni? Það er nú eftir allt saman hægt að breyta gömlum flokkum í tilvísun, eins og allt annað. Ef fólk færi að bæta efni við stubb, þá er gott að geta séð stubba flokkinn líka, detta inn í að uppfæra fleirra af sama tagi, það ættu að vera margar leiðir að öllu, ekki endilega að þurfa leita að því, heldur að geta bara dottið óvart inn í það líka. [[w:Category:Stubs|Category:Stubs]] Hvað finnst fólki? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 16:34 (UTC) :: Nægir ekki að merkja stubba? Til hvers að flokka? Hvernig erum við að fela að grein sé stubbur? --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 19:31 (UTC) :::Stubbarnir eru flokkaðir svo að fólk geti bætt við greinar innan þeirra áhugasviðs. Stubbaflokkarnir eru faldir með <nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:40 (UTC) :::Að bæta stubbasniði bætir sjálfkrafa viðeigandi stubbaflokki, svo það var alltaf til staðar þessi flokkun. En það er hægt að birta þessa földu flokka í stillingunum, var að finna það sjálf. Datt í hug að [[:Flokkur:Wikipedia:Allir stubbar|Wikipedia:Allir stubbar]] gæti verið eini sýnilegi flokkurinn í þessu og hinir haldið áfram að vera faldir, því útfrá því getur fólk fundið aðra falda flokka (hægt er að sjá þá ef maður er inn í sjálfum flokknum eftir allt saman). Þá getur fólk fundið flokkinn og alla hina stubbaflokkana ef þeim dettur í hug að hjálpa til að bæta við efni [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 09:31 (UTC) :Það er alveg hægt að einfalda Snið:Stubbur svo það sé auðveldara að bæta við það. Snið:Asbox notast við snið fyrir hvern flokk, sem gerir það að verkum að það þyrfti þá að breyta yfir 10 þúsund greinum. Jafnvel með vélmenni, sem keyra sjálfgefið með 6 breytingar á mínútu, þá tæki það yfir 27 klukkustundir og myndi fylla nýlegar breytingar. Það útaf því að sniðið sé flókið og flokkarnir faldir er IMO ekki þess virði. :Tillögur geta verið opnar í 2 vikur, sem er lengri tími en á ensku wikipediu, en þetta er líka smærra samfélag og þessi tími er í takt við minni wikipediur. :Wikipedia forskeytið í flokkunum var líka gagnrýnt af Logiston. Ég man ekki eftir umræðu um Wikipedia forskeytið, þannig það er líklega ekki meirihluti fyrir því. Það þyrfti að kljást við árekstra eins og Flokkur:Trjástubbar gæti innihaldið felld tré eða stuttar síður um tré og ætti ekki að innihalda bæði. Það er þó leysanlegt vandamál. :Það að gera flokkana sýnilega aftur er lítið mál en það þarf meirihluta fyrir því. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:38 (UTC) ::málið er að það þarf ekki að fara og breyta síðum sem nota {{tl|stubbur}} í núverandi mynd því það er frekar einfalt mál að umbreyta honum til að nota þetta switch case til að lauma inn nýju stubbunum og bara venja sig af því að vera nota bara þetta eina snið. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 21:43 (UTC) ::Ein leið til að halda nokkuð í hvernig stubburinn virkar núna væri að notfæra okkur undirsnið til að búa til sérhæfðu stubbasniðin, þá gæti það verið {{tl|Stubbur/dagblað}} í staðinn fyrir {{tl|Stubbur|dagblað}} [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 5. júní 2026 kl. 22:25 (UTC) :::Það myndi laga það ákveðna vandamál. Snið:Stubbur tekur líka við allt að þremur stubbaflokkum. Algengt dæmi er <nowiki>{{Stubbur|æviágrip|Ísland}}</nowiki> sem hefur textann "æviágrip sem tengist Íslandi" sem fer líka í sér flokk, af því að æviágripastubbarnir voru orðnir margir. Stubba undirsniðin myndu annaðhvort taka upp það orðalag eða vera með allt að þrjú stubbabox. Asbox þyrfti alltaf að styðja aðra beygingarmynd en nefnifall. Ef það er eitt stubbabox fyrir þrjá eða tvo stubbaflokka, þá þarf það að styðja enn fleiri beygingarmyndir. Ef það þarf að teygja sig það langt til að fá Asbox til að virka fyrir íslensku þá er alveg eins hægt að búa til module frá grunni. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:22 (UTC) ::::Mér sýndist að beyging á orðum í núverandi {{tl|Stubbur}} vera skrifað sérstaklega, en ekki eitthvað module sem kann að beygja orðin. {{Tl|Asbox}} styður það, bæði á undan og eftir orðinu "grein" og hægt er að bæta tenglum því það er bara strengur sem það bætir inn [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:32 (UTC) :Þannig að það virðist vera í lagi að ég fari yfir og uppfæri stubbasniðin til að nota {{tl|Asbox}}, enginn virðist mótfallinn því. Set upp á {{tl|Stubbur/sandkassi}} hvernig hægt væri að umbreyta upprunalega {{tl|stubbur}} til að nota síðan nýja dæmið svo það verði engin þörf á að fara í gegnum fjall af gömlum stubbum til að byrja að nota nýtt kerfi, svo það verði auðveldara að bæta nýjum gerðum af stubbum í framtíðinni. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 25. júní 2026 kl. 09:04 (UTC) :Langar að ræða aðeins meira um nafnasamræminguna sem stungið var uppá: [[Flokkaspjall:Wikipedia:Íslandsstubbar]], @[[Notandi:Snævar|Snævar]]. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 3. júlí 2026 kl. 10:41 (UTC) Hvað með að Snið:Stubbur verði að module og stubbaflokkarnir séu skilgreindir eins og tafla1 eða tafla2? Mætti orðalagið í flokkum "Stubbar sem tengjast x" hverfa, nema þar sem þörf er á aðgreiningu. Til dæmis "Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku" yrði að "Wikipedia:Afríkustubbar" eða "Afríkustubbar"? Tafla1 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {"LocationAfrica.png", "Afríka", "Afríka", "Afríku", "Afríku", "Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> Tafla2 <syntaxhighlight lang=lua> local conf = { -- mynd, greinarheiti stubbaflokks, nefnifall stubbaflokks, þágufall stubbaflokks, eignarfall stubbaflokks, flokkur {mynd="LocationAfrica.png", greinarheiti="Afríka", nefnifall="Afríka", ["þágufall"]="Afríku", eignarfall="Afríku", flokkur="Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku"}, } </syntaxhighlight> --[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:08 (UTC) :Það væri alveg hægt að taka til í hvernig stubbaflokkar eru nefndir og áframsenda/tilvísa þangað frá þeim gamla. :Veit ekki alveg hvernig það væri einfaldara að umbreyta {{tl|Stubbur}} í module (hef ekki prófað að skapa module frá grunni sjálf), [[Snið:Asbox]] (nýja stubba grunnsniðið) notar stubba module [[Module:Article stub box]] sem kemur frá upphaflega wikipedia. Búin að prófa að gera nýtt stubbasnið til sýnis með {{tl|Stubbur/dagblað}}, og við að hafa það sem undirsíðu/snið þá er alltaf smá vísun á grunnsniðið {{tl|Stubbur}} efst í horninu, sem er frekar þæginlegt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 6. júní 2026 kl. 08:19 (UTC) === Uppfæra snið:Stubbur til að nota nýju stubbana === Þá er komið að því að yfirfæra {{tl|stubbur}} til að nota nýju stubbasniðin, sýnist að allir stubbaflokkar og meðfylgjandi stubbasnið sem núverandi stubbur sér um að höndla séu komin, og komin með ágætan kóða í {{tl|stubbur/sandkassi}} sem getur tekið við stubba-orðunum og unnið úr þeim til að finna samsetnings flokkun (t.d. æviágrip tengd afríku, íslensk kvikmyndagerð) sem er ekki háð orðum heldur það athugar hvort samsetningin er til í stubbasniðum: er snið:stubbur/1/2 til eða snið:stubbur/2/1. Þannig að það gæti virkað fyrir nýja stubba á þann hátt í framtíðinni ef fólk vill halda í gömlu notkun stubbsins. Þegar það finnur ekki samsetningu þá er það að setja allt að 3 aðskild stubbasnið eftir umfangsefni (enska wikipedia leyfir allt að 4 aðskilin stubbasnið, þ.e.a.s. stubbaflokka). * [[Snið:Stubbur/sandkassi]] (tilraunar/nýja snið útgáfa af stubbur) * [[Snið:Stubbur/prufudæmi]] (sjá hvernig nýja sniðið virkar samhliða núverandi) Ég hef verið að setja upp stubbasniðin þannig að hægt væri að bæta við 2 aukaflokkum og eigindalýsingu í gegnum sniðin ef fólk vildi aukalega sérhæfingu á flokkun, en held ég taki það út þegar ég yfirfer stubbasniðin af því að í fyrsta lagi er það flóknara en að bæta aukaflokkum í núverandi {{tl|stubbur}} því að þá þarf að hafa nafn flokksins og bæta við eigindalýsingu <code><nowiki>{{stubbur/gerð|flokkur1=NafnFlokks|eigindi=sem tengist einhverju}}</nowiki></code>, en það væri mikil vinna að uppfæra slíka notkun ef t.d. stubbaflokkur er færður. Enska wikipedia er ekki að leyfa nein aukaleg gildi í sínum stubbasniðum, bætir bara auka flækjustigi. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júlí 2026 kl. 07:16 (UTC) == Þýðing á Module og TimedText nafnrými == Legg til að breyta Module nafnrými í Sniðmát. Spjallið verður Sniðmátsspjall. Module inniheldur samskonar síður og snið, en það er hægt að gera meira með module. Til dæmis er hægt að leita að orðum í module, en það þyrfti að nota [[Module:Strengur]] til að gera það sama í sniðum. Á sama hátt er merkingarmunurinn á orðunum sniði og sniðmáti sá að sniðmát gerir meira. Module er skrifað í Lua og snið í wikikóða. Mun færa síðurnar sjálfur, ef það er samþykkt. TimedText yrði skjátexti. Spjallið verður skjátextaspjall. TimedText geymir texta fyrir myndbönd og hljóðskrár. Það er það sama og þegar valinn er íslenskur texti fyrir kvikmynd. Engar síður eru í þessu nafnrými. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) :Snið og sniðmát er sami hluturinn (snið er nafnrýmið, sniðmát kallast það á snið síðunni sjálfri). Hinsvegar hafa modules verið kallaðar skriftur hér á þessari wiki hef ég séð [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 7. júní 2026 kl. 11:49 (UTC) :Að kalla Module þá Skrifta er ekki svo galið að mínu mati, prófaði að kalla á aðstoð google til að finna tilvitnanir í þetta orð og fann „Uppsetning og aðlögun (þ.á.m. aðlögun sniðmáta, endurritun fjölva/skrifta, nýir sniðfletir og fleira)“ [https://www.stjornarradid.is/media/forsaetisraduneyti-media/media/onnur_gogn_innri/parx_os_notkun_opins_hugbunadar_v0.20.pdf Opinn hugbúnaður, PARX viðskiptaráðgjöf IBM]. Og svo annað nefndi að ''skrifta'' er manneskja sem skrifar niður hvernig hver og ein upptaka var sem léttir klipparanum vinnu sína([https://www.facebook.com/groups/20515436122/posts/10156016893841123/ fundið á facebook]). Fyrir utan það að hér á þessari íslensku wiki Lua nú þegar kallað [[Hjálp:Lua skrifta|skrifta]]. :Hefði haldið að það yrði erfitt að venja fólk á að kalla module sniðmát fyrst Snið er kallað sniðmát á mörgum stöðum eins og einföld stytting á orðinu, það þyrfti að fara í gegnum mikið af texta og breyta lýsingum og upplýsingum á ýmsum stöðum. Svo erum við erum með Sniðmátsgögn (TemplateData). :En þegar það kemur að SkjáTexti, er það ekki næmt á há og lágstafi? Annars finnst mér það passa vel við [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júní 2026 kl. 23:51 (UTC) :Snið og sniðmát eru of lík og í raun samheiti. Skrifta eða skriftueining eða bara eining kemur allt til greina. Módúll er líka gilt tökuorð sem virðist vera talsvert notað, en virkar letilegra. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:13 (UTC) :Ef það er ennþá verið að pæla í að þýða heilt nafnarými, og ef '''skrifta''' er ekki ásættanlegt orð fyrir þetta (sé að það er að játa syndir sínar á [https://islenskordabok.arnastofnun.is/ord/37126 nútímamálsorðabókinni]), hvað þá með '''eining''', '''kóðaeining''' eða '''Luaeining''' (þetta er nú þegar kallað eining í flipanum hliðina á ''spjall'', og það er vissulega beinasta þýðingin)? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 30. júní 2026 kl. 07:22 (UTC) == Þýða Documentation? == Ætti {{tl|Documentation}} ekki að vera {{tl|Upplýsingar}}? Veit að þetta er mikið notað (á að vera allstaðar) og mögulega seint að pæla í þessu, en það væri hægt að færa sniðið á nýja nafnið og aframsend tilvísunin lætur þá sniðið virka undir báðum nöfnum og ef einhver bot-guru gæti kannski farið yfir til að umbreyta tilfellum af Documentation yfir í Upplýsingar? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 08:05 (UTC) :Documentation er oft þýtt sem skjölun. Það er meira að segja til [[Snið:Skjölun]] nú þegar (sem tilvísun á Snið:Documentation) og [[Module:Skjölun]]. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 10:49 (UTC) ::Já, en skjölun hljómar meira eins og flokkun og skipulag, svo að „Upplýsingar“ virtist meira viðeigandi í þessum tilgangi. En vissi ekki af þessu þýdda sniði og skriftu. Virkaði það ekki? Held það væri samt ekki beint þörf að þýða heiti á skriftunni, sniðið er aðal málið og það brýtur ekkert að nota áframsendingu eftir allt saman (þá er það bara samheiti til að nota sama sniðið, dæmi: {{tl|Unbulleted list}} og {{tl|ubl}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:25 (UTC) Bætti þá bara {{tl|Upplýsingar}} sem nýrri tilvísun í {{tl|Documentation}} til að hafa flott samheiti fyrir sniðið :Þ Er ekki verið að reyna að gera þetta Wiki alíslenskt eftir allt saman? Er ekki að fara uppfæra öll snið til að vera svona rosalega íslensk í skjölun, það má henda botta í það verk. Það væri vissulega gaman ef Upplýsingar yrði þá grunnsniðið frekar en öfugt í framtíðinni (ekki að það skipti neinu máli fyrir síður sem kalla á þessi snið, eins lengi og það kallar á rétta innihaldið). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:36 (UTC) :Skýrslutæknifélagið þýðir documentation sem skjölun. :Ef þú vilt nota snið:skjölun í staðinn fyrir snið:documentation þá er það þitt val. :Það er minna viðhald að hafa sniðið á enska heitinu, upp á uppfærslur frá ensku wikipediu að gera. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:38 (UTC) ::Það er alveg vel gilt að hafa innleiðingu sniða frá enska wikipedia auðvelt, sérstaklega þegar hlutir eru ekki beint sýnilegir nema í kóðanum. Hvernig væri samt að kalla það „Upplýsingaskjölun“ þá þegar það er birt (ekki að tala um heiti á sniðinu þá, bara þýðingin sem leynist í skriftunni sem framkallar sniðið), frekar en bara skjölun eða upplýsingar, þá ætti þetta að hitta beint í mark. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 11:44 (UTC) === Notkun á {{tl|Documentation}} í Modules nafnrými ekki alveg að virka === Nokkuð tengt þessu efni, en hef tekið eftir því að skriftur/modules eru ekki alveg eins og hver önnur síða þegar það kemur að skjölun. Það hefur sjálfgefið tilvísun í að búa til <code>/doc</code> fyrir upplýsingar án þess að {{tl|documentation}} sniðið sé notað en það má ekki beint nota það snið inn í module <code>/doc</code> því það veldur villum eins og það sé nú þegar verið að nota documentation sniðið (''Viðvörun: Þessi síða notar sniðið Snið:Documentation sem veldur sniðmátslykkju (óendanlegt endurkvæmt kall). '') . Þetta virðist vera eitthvað sem möppudýrin þurfa að kíkja á, til að virkja að modules geti notfært sér documentation sniðið að fullu. [[w:Module:Documentation|Module:Documentation á Enska Wikipedia]] hefur dálk um notkun þess í öðrum modules. Er hægt að kíkja á þetta? [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 15:07 (UTC) :Til að losna við lykkjuna þá er hægt að gera <nowiki>{{Documentation|content=<texti>}}</nowiki> þar sem <texti> er innihald síðunnar. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 17:43 (UTC) ::Prófaði það líka, en þá skellir það þessu í sér flokk fyrir síður sem nota Documentation sniðið furðulega... [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 9. júní 2026 kl. 19:03 (UTC) == Upplýsingaskjölun, Sandkassar og Dæmasíður == Það ætti kannski að ræða það, afsaka ef ég fór út í eitthvað án samþykkis. Upplýsingaskjölun og hjálparsíður er eitthvað sem ég hef furðu mikinn áhuga á að viðhalda og þrátt fyrir að það sé eitthvað sem er einstaklega mikilvægt fyrir wikipedia, þar sérstaklega fyrir <code>Snið:</code> og <code>Modules:</code> (bráðum <code>Skrifta:</code>? miðað við efri uppástungu), þá er þetta ekki svo staðlað hérna, engar upplýsingar voru um notkun þess og þar af leiðandi ekki mikið notað útfyrir <code>/doc</code> undirsíðuna. Ég sjálf áttaði mig ekki á hefðbundinni notkun <code>/sandbox</code> og <code>/testcases</code> sem eru hluti af {{tl|Documentation}} fyrr en ég fór út í að byrja þýða upplýsingarnar og skoða þetta nánar. Sandkassi fyrir snið er ekki alveg það sama og notenda sandkassi, þar sem hjá sniðinu á að vera afrit af kóðanum af sjálfu sniðinu til þess að fikta í og gera tillögur um breytingar fyrir raunverulegt sniðið. Sýnidæmin eru svo til staðar til að bæði sýna hvernig sniðið kemur út, og bera það saman við sandkassa útgáfuna. [[w:Wikipedia:Template sandbox and test cases|Template sandbox and test cases]] (langar svoldið til toga þessar upplýsingar hingað og leggja smá grunn um staðlaða notkun á þessu). Ég sá að aðeins örfáa snið voru að nýta sér <code>/testcases</code> og þess vegna tilvalið að íslenska þetta fyrst það er sýnilegt nafn og nú þegar búið að þýða sandkassann. En fyrst það er svo lítið notað, þá er ennþá tækifæri til að hugsa út í þetta, jafnvel gagnrýna ef nafnið sem varð fyrir valinu er agalegt. Fannst prófunarsíða ekki alveg smella, og það eru í raun engar tilraunir gerðar þar, bara {{tl|Sýnidæmi}} til samanburðs, síða full af dæmum: <code>/dæmasíða</code>. Afakið vesenið í mér, og það er alltaf hægt að senda línu í spjallið (enginn les hugsanir eftir allt saman). [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 07:26 (UTC) === Sýnidæmi og Prufudæmi === Mér finnst eins og ég hef mögulega verið að rugla saman „test cases“ við „demos“ ([[w:Template:Demo|Template:Demo]]), því að þá virðist eins og það ætti að vera kallað Prufudæmi og Sýnidæmi. En þá þyrfti ég að færa sýnidæmi á prufudæmi til að leiðrétta þetta. Held að engin síða nema {{tl|Sýnidæmi}} noti sniðið undir því nafni hvort er eð, þeir sem hafa notað sniðið eru að kalla á {{tl|test case}}, svo það væri engin vinna að bara breyta tilvísun á {{tl|Prufudæmi}} ef ég færi út í það. Þetta er alveg ótengt því að <code>/testcases</code> síðan var endurskýrð <code>/dæmasíða</code> af því að það tilgreinir ekki tegund af dæmum og þarf þess vegna ekkert að breytast [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 10. júní 2026 kl. 23:01 (UTC) :Þessar síður voru búnar til sem prufusíður, en það er ákveðin skörun á milli prufusíðna og dæmasíðna. Jafnvel síður sem voru ekki búnar til af mér eru prufusíður eins og sést af breytingum sama notanda yfir sama tímabil. Það að /testcases síður voru endurskýrðar /dæmasíður tengist ekki tæknilega, en það er sama umræðuefnið. :Snið:Sýnidæmi á að vera á snið:prufudæmi. Þó svo ég sé ekki alveg sammála færslu /testcases á /dæmasíður þá er ég ekki nægjanlega ósammála til að leiðrétta það. Það er hinsvegar eitt að vera með síðu á /dæmasíður og annað að vera með snið sem reynir að neita því að þetta er prufusíða. Það að hafa snið:sýnidæmi á þeim titli hvað mig varðar kemur ekki til greina, það er aðeins of langt gengið. :Bæði prufusíða og dæmisíða myndi sýna helstu gildi. :* Prufusíða: Síða sem er hægt að forskoða með "Forskoða síðu með þessu sniði", fyrir neðan breytingarbox, til að forðast breytingar á sniðum og modules sem fjarlægja möguleika óvart. Getur notað modules á borð við [[Module:UnitTests]], sem hentar illa í dæmasíðu. Notað af þeim sem viðhalda sniðum. :* Dæmasíða: Síða sem er notuð af almennum notendum til að finna sambærilegt dæmi við það sem þeir hafa í huga. Ólíkt prufusíðu og notkun þeirra sem viðhalda síðum er almennum notanda sama um mun á aðalsniði og sandkassanum. :[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 02:45 (UTC) ::Ég væri alveg til í að fara útí að leiðrétta þetta sjálf, ef fólk er þá sammála að <code>/testcases</code> hefði átt að vera <code>/prufusíða</code>. Og að {{tl|test case}} hefði átt að vera {{tl|prufudæmi}}. Þetta voru ekki of mörg tilvik (þá geta demos verið sýnidæmi, þetta nýja heiti var ekki komið í neina notkun til að það sé neitt vvesenað breyta þessu, og sama gildir um testcases). Er samt á því máli að þetta ætti að vera þýtt. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 07:14 (UTC) :Þá erum við komin með {{tl|Prufudæmi}} og {{tl|Sýnidæmi}} ([[w:emplate:Demo]] var ekki komið inn hjá okkur fyrr en nú, og prufudæmi er ekki alveg hugsað í sama tilgangi). Þarf bara að fara eitthvað yfir til að taka til eftir mig og bæta við {{tl|Eyða}} á það sem hefur aftengst í þessum breytingum. :Undirsíðan <code>/testcases</code> er núna <code>/prufudæmi</code> sem tengist allt við {{tl|Documentation}}, væri hægt að búa til skilaboðasnið sem bætir við tengli á tileinkaðar <code>/sýnidæmi</code> undirsíðu ef þörf er á (það gæti alltaf verið einhver tilfelli þar sem sýnidæmin séu of mörg til þess að þæginlegt sé að sýna það allt á <code>/doc</code>), því að Upplýsingaskjölunin er ekki að búa til tengil fyrir það, bara sandkassar og prufudæmi. Langar svoldið að flokka betur skilaboðasniðin. :Vona að allt sé núna á hreinu í samband við documentation og fólk geti þá farið að nota þetta af alvöru eins og Enska Wikipedia hefur í huga. Gæti skellt inn Hjálparsíðu um þetta svo allir séu á sömu síðu með þetta. Ég afsaka aftur allt vesenið á mér með þetta. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. júní 2026 kl. 12:03 (UTC) == Vélmenni og Þjarkur == Ætla bara að draga athygli að umræðunni sem er í gangi: '''[[Spjall:Þjarkur (tækni)]]'''. „Vélmenni“ er orðið miklu víðara en áður fyrr, og útfrá innihaldi greinar þá sé um að ræða „Þjarkur“ sem er íslenska orðið yfir fyrirbærið. Aðgreining myndaðist því að þjarkur á einnig við tilbúna steypta stólpa. Vélmenni virðist vera orðið samheiti fyrir „android“ og „bots“ og annan hugbúnað. Alveg þess virði að taka upp umræðuna þar sem tæknin hefur þróast og orðaval vanist í ákveðnum geirum. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 11. júní 2026 kl. 08:40 (UTC) == Hvernig vel þarf ég að kunna íslensku? == Ég hef verið að hugsa um að ég gæti bætt við íslensku wikipediu, en ég er ekki viss hvort ég sé nógu góð í íslensku til þess að geta gert það. Íslenska er móðurmálið mitt en ég bý í öðru landi svo að íslenskan mín er þaraðleiðandi ekkert sérstaklega sterk. Ég tala íslensku vel en ég þekki ekki "official" orðaforða mjög vel (Til dæmis svoleiðis sem er notað í fréttum og vísindarlegum hlutum). [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:31 (UTC) :Ég hefði sagt að ef þú ert alveg öruggur í þeim upplýsingum sem þú vilt bæta við, þá er alltaf mjög fínt að styðja sig við allar síðurnar hjá [https://málið.is/ Árnastofnun] til að finna út hvort orð sé gilt eða beygt rétt og hvernig orð eru á íslensku yfir höfuð (það er svo margt gagnlegt þar), svo fann ég {{tl|Yfirlestur}} snið sem þú gætir skellt á hluti sem þú vilt að einhver fari yfir það. Mæli með að gera aðgang samt, þá getur þú fylgst með breytingum og margt annað gagnlegt, gert þér notendasíðu og sandkassa til að prófa þig áfram. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:47 (UTC) ::Ok, takk. Ég hugleiði það. [[Kerfissíða:Framlög/&#126;2026-36329-72|&#126;2026-36329-72]] ([[Notandaspjall:&#126;2026-36329-72|spjall]]) 22. júní 2026 kl. 22:53 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|spjall]])</bdi> 23. júní 2026 kl. 17:11 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25. júní 2026 kl. 13:29 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiVerkefni == erum við ekki með það á íslenska wikipedia? [[w:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]], átti þetta ekki að hafa eigið nafnrými? Formleg verkefni sem fólk setur af stað, ég hef verið að stússast í stubbum, sá að það var eitthvað hnita verkefni og ljósmyndaverkefni í gangi. Var helst að pæla í þessu útfrá því að ákveðin WikiVerkefni geta verið með umsjá yfir ákveðnum flokkum og svoleiðis (sniðið sem ég er að setja upp frá enska wikipedia er að vísa í WikiProjects {{tl|Stubbaflokkur}}) [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 27. júní 2026 kl. 17:36 (UTC) :Ég var nokkuð viss um að það væri sér nafnrými fyrir það, en svo viðist ekki vera. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:10 (UTC) :Íslenska wikipedia er einfandlega of lítil fyrir Wikiverkefni. Það er ekkert slíkt til. [[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 09:39 (UTC) ::var nokkuð viss um að það var einhverntíman sitt eigið nafnrými, en núna virðist það bara falla undir wikipedia nafnrýmið, svo mér datt í hug að vera einfaldlega með <code>Wikipedia:Verkefni:Stubbar</code> sem dæmi. Við erum kannski lítil, en alveg þess virði að hafa einhvern stað fyrir verkefni sem fólk vill gjarnan sjá gerast. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 28. júní 2026 kl. 10:13 (UTC) :::Ef það er eitthvað sem þú vilt gjarnar sjá gerast þá er best að gera það sjálf/ur. Ég sé ekki ástæðu til að vera með WikiProjects hér. Umræða um stubba getur átt sér stað hér: [[Sniðaspjall:Stubbur]]. [[Notandi:Steinninn|Steinn]][[Notandaspjall:Steinninn|inn]] 13. júlí 2026 kl. 20:33 (UTC) == Stubbaflokkar == Útfrá breytingum með tengingar á [[sagnfræði]] og [[saga]], þá þarf ég bara að spyrja hvað eigi að gera við [[:Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] og [[:Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]]. Grunar að þetta séu tveir flokkar sem eru að gera sama hlutinn. Kannski ætti [[Snið:Stubbur/saga]] bara að vera tilvísun í [[Snið:Stubbur/sagnfræði]], væri þá flýtileið/samheitasnið. Þurfum við kannski stubbaflokk fyrir sögur (eins og [[frásögn|frásagnir]] og [[bók|bækur]])? Held að það yrði stærðarinnar verkefni að breyta því, annars erum við með [[:Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] sem getur alveg tekið við því og sögu stubbasniðið verður tilvísun í sagnfræði. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 12:06 (UTC) :Frekar hafa það öfugt: að sagnfræðistubbar séu tilvísun á sögustubbar. Saga ætti að vera almennara heitið, því sagnfræði er rannsókn á sögu. Svipað og fiskar vs. fiskifræði, eða dýr vs. dýrafræði. Maður segir t.d. ekki "sagnfræði Íslands" heldur "saga Íslands". [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. júlí 2026 kl. 23:18 (UTC) == Drög að grein um Eimverk — óskað eftir óháðri yfirferð (hagsmunatengsl gefin upp) == Sæl öll. Ég er stofnandi og eigandi Eimverks og hef því hagsmunatengsl við þetta efni — sjá yfirlýsingu á notandasíðunni minni í samræmi við notendaskilmála Wikimedia um launuð framlög. Ég hef skrifað drög að grein um fyrirtækið í sandkassa: [[Notandi:Halli Thorkelsson/Eimverk]]. Drögin styðjast eingöngu við óháðar heimildir (Vísi, mbl.is, Whisky Magazine o.fl.). Eimverk er nú rauður tengill í sniðinu um [[Vaxtarsprotinn|Vaxtarsprotann]] (verðlaun 2016). Vegna hagsmunatengsla birti ég greinina ekki sjálfur, en væri þakklátur ef óháður notandi vildi fara yfir drögin og færa þau í aðalnafnrými ef þau standast kröfur — og að sjálfsögðu breyta að vild. Takk fyrir. [[Notandi:Halli Thorkelsson|Halli Thorkelsson]] ([[Notandaspjall:Halli Thorkelsson|spjall]]) 13. júlí 2026 kl. 19:36 (UTC) == Probably hoax article: [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] == Sorry for writing in English; though I'm still able to read quite a bit of Icelandic (having tried to learn the language out of interest for some years), I'm not that good at writing (and talking even less). Well, this is a heads-up regarding a larger hoax affair in German-language Wikipedia that also seems to spill over here. If you read German (or use a translating tool), see [[:de:Wikipedia:Checkuser/Anfragen/Isländischer Fake-Komplex: Mærviksen, Sannvarðr et al.]] and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?oldid=30846487#Global_lock_for_Iceland_hoax_socks this steward request]. In short, someone using a lot of accounts has created elaborate hoax articles in German about supposed, actually non-existing instruments invented in Iceland (a nautical instrument and a tool for measuring characteristics of wool) and has gone to great lengths to "support" the hoax, including uploading fake historical documents and photos to Wikimedia Commons, archive.org and flickr. For example, they took a digitized page of the newspaper Ísafold from timarit.is and then changed one notice on that page to a text that supported their hoax, then uploaded it to Commons. They also cited books that don't exist. - [[Stefán Gunnarsson (ullarmatsmaður)]] was created here by one of these accounts, the now globally locked [[Notandi:Dulsvik]], and Dulsvik even has a teasing German text on their user page here ("Dass du bis hierher gekommen bist, beweist nur, dass du die Quellen genau in der Reihenfolge gelesen hast, in der ich sie für dich geschrieben habe. ;)" - translated: ''The fact that you've made it this far only proves that you've read the sources in the exact order I wrote them for you. ;)''). I believe that the article is a a hoax as well, using fake sources (including the document at archive.org, uploaded there recently). As I'm not familiar with the processes here, I leave it to you to deal with this; I think the article should be deleted and probably all edits by Dulsvik reverted. [[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 23. júlí 2026 kl. 22:17 (UTC) : The books used as sources are not fake. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 00:34 (UTC) ::But do they support the content of the article? I can't check. Perhaps you can. --[[Notandi:Lymantria|Lymantria]] ([[Notandaspjall:Lymantria|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 06:14 (UTC) :::The book ''Handtak og auga'', supposedly the subject's memoirs, is not in the [https://leitir.is/discovery/search?query=any,contains,Handtak%20og%20auga&tab=MyLibrary&search_scope=10000_MYLIB&vid=354ILC_NETWORK:10000_UNION&offset=0 Icelandic library database]. The document on archive.org is the only mention of it that I can find. The other three books cited are real, but one would have to find physical copies of them to determine if they actually support the article. :::I'll go to a library and look at them when I have the time. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:18 (UTC) ::::Ég kíkti á bókasafn og fann þessa Byggðasögu Skagafjarðar. Ekkert þar um þennan mann eða ullarvinnslu yfirleitt á þeirri síðu sem vísað er í. Þessi texti á archive.org virkar mjög ótrúverðugur, þetta er skjal sem notandi hlóð inn þar í þessum mánuði. Notandi sem stofnaður var nylega og hefur ekki gert neitt annað. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 10:11 (UTC) ::::: Það er enginn Stefán Gunnarsson fæddur 1861 fyrir norðan hvorki í Íslendingabók né á manntalsvef Þjóðskjalasafns. Ég hallast að því að eyða öllum framlögum notanda. --[[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 10:48 (UTC) ::::::Já, eyða þá. Miðað við þetta og sögu notandans hlýtur þetta að vera bull. ::::::Gæti síðan [[Kalrinwage]] verið sams konar gabb? Efnistökin eru svipuð og í greininni um ullarmatsmanninn, og það er nákvæmlega ekkert að finna um efni greinarinnar annars staðar á netinu. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 11:01 (UTC) :::::::Já, var einmitt að spá í því. Það er erfitt að staðfesta nema eiga þessar ágætu bækur um þjóðsögur frá Skáni. Í öllu falli er hún þá ekki nógu markverð til að vera efni í grein. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 11:04 (UTC) : {ping|Berserkur|Lymantria}} The faker has used a mix of strategies in his German articles - sources that don't exist, sources that exist and were manipulated (like the Ísafold page), and sources that exist but don't support the content. So, I suppose that for example the article ''Ull verður gull'' cited many times here probably doesn't contain what it's supposed to, but it's hard to check as it's not available digitally (another strategy by the faker). <s>{But I see something implausible with that reference in itself: "Magnús Guðmundsson (1988). ''Ull verður gull: Ullariðnaður Íslendinga á síðari hluta 19. aldar og á 20. öld (Safn til iðnsögu Íslendinga, 2. bindi).'' Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 161." The article does exist, see [https://leitir.is/permalink/354ILC_NETWORK/10c1517/alma991003831719706886 catalogue entry at leitir.is] - but per that entry, it spans pages 224-228 (''bls. 224-228'') in the publication, and our author cites ''bls. 161'', that is, page 161. So they cite a page which isn't actually part of that article ''Ull verður gull'' in the book. And it was published in 1989, not in 1988. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:25 (UTC) ::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Oh, now I see it: What they have done is they haven't actually cited the book ''Ull verður gull'' which was indeed published in 1988, but a '''1989 review of that book''', which is [https://timarit.is/page/5277848#page/n225/mode/2up available at TÍmarit]. That's very typical of such probably AI-generated fake references, they can't distinguish reviews from the works themselves, I have seen this kind of fake reference before. There's nothing about a Stefán Gunnarsson in that review, and probably not in the reviewed book either, I would guess. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:40 (UTC)</s> ::::{{ping|Berserkur|Lymantria|TKSnaevarr}} Sorry, I retract my above comments - I think I was misled by finding the review in timarit.is first before the book. The reference is about the book, right. So one now would need to get that book and check page 161. --[[Notandi:Gestumblindi|Gestumblindi]] ([[Notandaspjall:Gestumblindi|spjall]]) 24. júlí 2026 kl. 09:43 (UTC) 8srjq3mrwt6egqs4pmw4f2mv4bs6rcz 0 1994 1973210 1973035 2026-07-23T20:24:26Z ~2026-41199-62 118853 /* M */ 1973210 wikitext text/x-wiki Hér fylgir '''listi yfir íslenskar hljómsveitir''', listinn er í stafrófsróð.<br/> {{Stafayfirlit | hlið = nei | miðja = já | hægri = nei | ekkibrot = nei | efst = nei | núm = já | merki = nei | númmerki = nei | sjá = nei | heimild = nei | ath = nei | tengill = nei | c = já | q = já | w = já | z = nei }} ==0-9== * [[1860 (hljómsveit)|1860]] * [[200.000 naglbítar (hljómsveit)|200.000 naglbítar]] ==A== * [[Abbababb (hljómsveit)|Abbababb]] * [[Aeterna]] * [[Agent Fresco]] * [[Aggi Slæ & Tamlasveitin (hljómsveit)|Aggi Slæ & Tamlasveitin]] * [[Alchemia]] * [[Allt í einu]] * [[Alsæla (hljómsveit)|Alsæla]] * [[AmabAdamA]] * [[amiina]] * [[Ampop]] * [[Amur Vincit Omnia (hljómsveit)|Amur Vincit Omnia]] * [[Andlát (hljómsveit)|Andlát]] * [[Andstæða]] * [[Anubis]] * [[Apollo (hljómsveit)|Appollo]] * [[Apparat Organ Quartet]] * [[Ask the Slave]] * [[Aten]] * [[Auðn (hljómsveit)|Auðn]] == Á == * Ástarpungarnir * [[Á móti sól]] * Ábrestir * [[Áhrif]] * [[Áhöfnin á Halastjörnunni]] * [[Árblik]] * [[Árstíðir]] ==B== * [[b.sig]] * [[Baggalútur (hljómsveit)|Baggalútur]] * Bandmenn * [[Bang Gang]] * [[Baraflokkurinn]] * [[Bárujárn (hljómsveit)|Bárujárn]] * [[Beebee and the bluebirds]] * [[Bellatrix]] * [[Beneath]] * [[Benni Hemm Hemm]] * [[Bermuda (hljómsveit)|Bermuda]] * [[BG og Ingibjörg]] * [[BH-kvartettinn]] * [[Bigalow]] * [[Bisund]] * [[Bítlavinafélagið]] * [[Black Caribs Kuru]] * [[Hljómsveitin Blágresi]] * [[Bless]] * [[Blind Bargain]] * [[Bloodgroup]] * [[Blóðmör]] * [[Blæti (hljómsveit)|Blæti]] * [[Bob (hljómsveit)|Bob]] * [[Bob Gillan og Ztrandverðirnir (hljómsveit)|Bob Gillan]] * [[Bootlegs]] * [[Botnleðja]] * [[Bógus]] * [[Brain Police]] * [[Breiðbandið]] * [[Brimkló]] * [[Brókarsótt]] * [[Brunaliðið]] * [[Brúðarbandið]] * [[Bruni BB]] * [[Buff]] * [[Buttercup]] * [[Búdrýgindi]] * [[Bæjarins bestu (hljómsveit)|Bæjarins bestu]] ==C== * [[Canora]] * [[Captain Syrup]] * [[Changer]] * [[Churchouse Creepers]] * [[Cliff Clavin (hljómsveit)|Cliff Clavin]] * [[ClubDub]] * [[Coral]] * [[Collective]] * [[C.O.T]] * [[Cranium]] * [[Cyber]] ==D== * [[Dada]] * [[Daisy Hill Puppy Farm]] * [[Danshljómsveit Hjalta Guðgeirs]] * [[Dark Harvest]] * [[Das Kapital]] *[[Days Of Our Lives]] *[[Daysleeper]] *[[Dáðadrengir]] *[[Dátar]] *[[DDT skordýraeitur (hljómsveit)|DDT skordýraeitur]] *[[Dead Sea Apple]] *[[Dead Skeletons]] *Dead Union Social Theory *[[Deep Jimi and The Zep Creams]] * [[Devine Defilement]] *[[Diabolus In Musica]] *[[Dikta]] *[[Dimma (hljómsveit)|Dimma]] * Dirrindí *[[Dísa (hljómsveit)|Dísa]] *[[Dos Pilas]] *[[Dr. Mister & Mr. Handsome]] *[[Dr. Spock]] *[[Drasl]] *[[Drykkir innbyrðis]] *[[DUST]] *[[Dúkkulísur]] *[[Dúmbó og Steini]] *[[Dúndurfréttir]] *[[Dýrið gengur laust]] *[[Dægurlaga pönk hljómsveitin Húfa]] *[[Dætrasynir]] *[["Döðlurnar" (Gleðisveitin Döðlur)]] ==Ð== * [[Ðe lónlí blú bojs]] ==E== * [[Egó]] * [[Eik (hljómsveit)|Eik]] * [[Eldar (hljómsveit)|Eldar]] * [https://eldrun.is Eldrún] * [[Ensími (hljómsveit)|Ensími]] * [[Emilíana Torrini]] * [[EXIZT]] * [[Eldberg]] * [[Exodus]] * [[Egypta]] ==É== * [[Ég (hljómsveit)|Ég]] ==F== * [[F8 (hljómsveit)|F8]] * [[Facon]] * [[Fabb]] * [[Fallega Gulrótin]] * [[Farfuglarnir]] * [[Fenjar]] * [[Fighting Shit]] * [[Fist]] * [[Fídel]] * [[Fjandakornið]] * [[FLÍS]] * [[Flott (hljómsveit)|FLOTT]] * [[Flowers]] * [[For a Minor Reflection]] * [[Foringjarnir]] * [[Future Future]] * [[The Foreign Monkeys]] * [[Forgotten Lores]] * [[Friðryk]] * [[Frostmark (hljómsveit)|Frostmark]] * [[Fræbbblarnir]] * [[Funkstrasse]] * [[Full Time 4WD]] * [[Fyrirbæri]] ==G== * Gaddavír * Gautar * [[Gavin Portland]] * [[GCD]] * Geðbrigði * [[Geimfararnir]] * [[Geiri Sæm og Hunangstunglið]] * [[Gildran]] * [[Gildrumezz]] * [[Godchilla]] * [[Góðir Landsmenn]] * [[Gone Postal]] * [[Gleðisveitin Alsæla]] * [[Glymskrattarnir]] * [[Gordon Riots]] * [[Grafík (hljómsveit)|Grafík]] * [[Graveslime]] * [[Great Grief]] * [[Greifarnir]] * [[Grjóthrun]] * [[Grýlurnar]] * [[Guitar Islancio]] * [[GusGus]] * [[Gyllinæð]] * [[Gos]] * [[Gögl]] ==H== * [[HAM (hljómsveit)|HAM]] * [[Hatari]] * [[Haukar (hljómsveit)|Haukar]] * [[Hekkenfeld]] * [[Helgi og hljóðfæraleikararnir]] * [[Helgi Jónsson]] * [[Hellvar]] * [[Hestbak]] * [[Highdee]] * [[Þursaflokkurinn|Hinn íslenski þursaflokkur]] * [[Hipsumhaps]] * [[Hjaltalín (hljómsveit)|Hjaltalín]] * [[Hjálmar (hljómsveit)|Hjálmar]] * [[Hjálparsveitin]] * [[Hjónabandið]] * [[HLH flokkurinn]] * [[Hljómar]] * Hljómsveit [[Geirmundur Valtýsson|Geirmundar Valtýssonar]] * [[Hljómsveit Ingimars Eydal]] * [[Hljómsveit Stefáns P.]] * [[Hljómsveit Þorsteins Guðmundssonar]] (Steina spil) * [[Hljómsveitin 66]] * [[Hoffman]] *[[Holdris (hljómsveit)|Holdris]] * [[Hudson Wayne]] * [[Hundur í óskilum]] * [[Hundslappadrífa (hljómsveit)|Hundslappadrífa]] * [[Hvanndalsbræður]] * [[Hæsta hendin]] * [[Hættir]] ==I== * [[I Adapt]] * [[Icecross]] * [[Icelandic Sound Company]] * [[IceGuys]] * [[Icy]] * [[Igore]] * [[Ikarus]] * [[Indigó]] * [[Ingó og Veðurguðirnir]] * [[Innvortis]] * [[INRI]] * [[Inspector Spacetime]] * [[Inversus]] * [[Isidor]] * [[In the Company of Men]] ==Í== * [[Írafár]] * [[Í svörtum fötum]] ==J== * [[Jagúar (hljómsveit)|Jagúar]] * [[Jakobínarína]] * [[Jan Mayen (hljómsveit)|Jan Mayen]] * [[Jarlar]] * [[Jazzsveitin Dúi]] * [[Jeff Who?]] * [[Jet Black Joe]] * [[Johnny Blaze & Hakki Brakes]] * [[Jonee Jonee]] * [[Júdas (hljómsveit)|Júdas]] * [[Júpiters]] * [[JJ]] ==K== * [[Kalk (hljómsveit)|Kalk]] * [[Kan]] * [[Kaleo]] * [[Kamarorghestar]] * Kamp Knox * [[Katrín Lea]] * [[Keelrider]] * [[kef LAVÍK]] * [[Kiasmos]] * [[Kid Twist]] * [[Kid Mistik]] * [[Kimono (hljómsveit)|Kimono]] * [[Kims (hljómsveit)]] * [[Kiðlingarnir]] * [[Kiriyama Family]] * [[KK sextett]] * [[Klamedía X]] * [[Klassart]] * [[Kolrassa krókríðandi]] * [[Kóngulóarbandið]] * [[Króm (hljómsveit)|Króm]] * [[Kritikal Mazz]] * [[KUKL]] * [[Kul]] * [[KUML]] * [[Kung Fu]] * [[KUSK]] * [[Kvartett Ó. Jónsson & Grjóni]] * [[Kvistar]] * [[Kælan Mikla]] ==L== * [[Lada Sport (hljómsveit)|Lada Sport]] * [[Laglausir]] * [[Land og synir (hljómsveit)|Land og synir]] * [[Langi Seli og skuggarnir]] * [[Leaves]] * [[Legend]] * [[Lhooq]] * [[Ljósin í bænum]] * [[Ljótu hálfvitarnir]] * [[Lights on the Highway]] * [[Lipstick Lovers]] * [[Logar]] * [[Lóla]] * [[Lokbrá]] * [[Lúdó og Stefán]] * Lúna * [[Love Guru]] * [[Lækjarbræður]] ==M== * [[MAO - Meðal Annarra Orða]] * [[Bubbi og Mx-21]] * [[Madre Mía]] * [[Mammút (hljómsveit)|Mammút]] * [[Mannakorn]] * [[Mánar]] * [[Maus]] * [[MC Myasnoi]] * [[Megasukk]] * [[Melchior]] * [[Mezzoforte]] * [[Mighty Bear]] * [[Milljónamæringarnir]] * [[Mínus (hljómsveit)|Mínus]] * [[Misþyrming]] * [[Modis]] * [[Monopolice]] * [[Moonstix]] * [[Morðingjarnir]] * [[Morpholith]] * [[Moses Hightower]] * [[Mosi frændi]] * [[Motion Boys]] * [[Módel]] * [[Mr. Clean Bass Crew]] * [[Mr. Silla]] * [[Muck]] * [[Múgsefjun (hljómsveit)|Múgsefjun]] * [[múm]] * [[Myrká (hljómsveit)|Myrká]] * Memm ==N== * [[Nátttröll]] * [[Náttúra (hljómsveit)|Náttúra]] * [[Nevolution]] * [[Niður]] * [[NilFisk (hljómsveit)|NilFisk]] * [[Niturbasarnir]] * [[Nortón]] * [[Nýdönsk]] * [[Nylon (hljómsveit)|Nylon]] * [[Númer Núll]] * [[No Practice]] * [[No Comment]] * [[No Class]] * [[No Way]] ==O== * [[O.F.L]] * [[Of Monsters and Men]] * [[Ofurdós]] * [[Ojba Rasta]] * [[Olympia]] * [[One Week Wonder]] * [[Orðljótur]] * [[Orghestar]] * [[Ormar (hljómsveit)|Ormar]] * [[Ourlives]] * [[Oxford (hljómsveit)|Oxford]] * [[Oxzmá]] * [[Oyama]] ==Ó== * [[Óðmenn]] * [[Ókind]] * [[Ókindarhjarta]] * [[Óðs Manns Æði]] * Óskalög sjúklinga ==P== * [[PAN]] * [[Papar (hljómsveit)|Papar]] * [[Paradís (hljómsveit)|Paradís]] * [[Parket]] * [[Pascal Pinon]] * [[Patronian]] * [[Pax Vobis]] * [[Pelican (hljómsveit)|Pelican]] * [[Pikkles]] * [[Pikknikk]] * [[Pink Street Boys]] * [[Plágan (hljómsveit)|Plágan]] * [[Pláhnetan]] * [[Póker]] * [[Pollapönk]] * [[Power Paladin]] * [[Póló og Bjarki]] * [[Potentiam]] * [[PRIMA]] * [[Própanól]] * [[Purrkur Pillnikk]] * [[Púff]] * [[PS og co]] ==Q== * [[Q4U]] * [[Quarashi]] ==R== * [[Randver (hljómsveit)|Randver]] * [[Rass (hljómsveit)|Rass]] * [[REKKVERK]] * [[Reptilicus]] * [[Rickshaw]] * [[Ring of Gyges]] * [[Risaeðlan]] * [[Ríó tríó]] * [[Rock Paper Sisters]] * [[Roof Tops]] * [[Rosebud]] * [[Retro Stefson]] * [[Reykjavík!]] * [[Reykjavíkurdætur]] ==S== * [[Safnaðarfundur eftir messu]] * [[Sagtmóðigur]] * [[Savanna-tríóið]] * [[Sálin hans Jóns míns (hljómsveit)|Sálin hans Jóns míns]] * [[Seabear]] * [[Sebbi Kewl]] * [[September 22]] * [[Severed Crotch]] * [[Shades of Reykjavík]] * [[Sign]] * [[Sigur Rós]] * [[Singapore Sling (hljómsveit)|Singapore Sling]] * [[Sísý Ey]] * [[Sjöund]] * [[Skakkamanage]] * [[Skálmöld]] * [[Skerðing]] * [[Ske]] * [[Skítamórall]] * [[Skriðjöklar]] * [[Skytturnar (hljómsveit)|Skytturnar]] * [[Sléttuúlfarnir]] * [[Slowblow]] * [[Smaladrengirnir]] * [[Snafu]] * [[Sniglabandið]] * [[Snillingarnir]] * [[Soðin Fiðla]] * [[Sofandi]] * [[Sogblettir]] * [[Sororicide]] * [[Sóldögg (hljómsveit)|Sóldögg]] * [[Sólstafir (hljómsveit)|Sólstafir]] * [[Sólstrandargæjarnir]] * [[Spaðar]] * [[Spilverk þjóðanna]] * [[Spooky Jetson]] * [[Spoon]] * [[Sprengjuhöllin]] * [[SSSól]] * [[Stafrænn Hákon]] * [[Start]] * [[Stálfélagið]] * [[Stilluppsteypa]] * [[Stjórnin]] * [[Stjörnukisi]] * [[Stolía]] * [[Stórsveit Nix Noltes]] * [[Strax]] * [[Strigaskór nr. 42]] * [[Stuðkompaníið]] * [[Stuðlabandið]] * [[Stuðmenn]] * [[Svanfríður (hljómsveit)|Svanfríður]] * [[Stæner]] * [[Superserious]] * [[Supersport!]] * [[Súellen]] * [[Súkkat (hljómsveit)|Súkkat]] * [[Sykur (hljómsveit)|Sykur]] * [[Sykurmolarnir]] * [[Suðursveitin]] * [[Svartlizt]] * [[SZK]] * Soma * Stolið ==T== * [[Tappi tíkarrass]] * [[Tarot]] * [[Tatarar (hljómsveit)|Tatarar]] * [[Taugadeildin]] * [[Táningar]] * [[Tellus]] * [[Tenderfoot]] * [[Tennurnar hans afa]] * [[Texas Jesús]] * [[The Assassin of a Beautiful Brunette]] * [[The Crystalline Enigma]] * [[The Vintage Caravan]] * [[Ten Steps Away]] * [[The Lovely Lion]] * [[The Telepathetics]] * [[Tilvera]] * [[Tívolí]] * [[Todmobile]] * [[Toy Machine]] * [[Trabant (hljómsveit)|Trabant]] * [[Trico]] * [[Trúbrot]] * The Sweet Parade ==U== * [[Ultra mega technobandið Stefán]] * [[Umsvif]] * [[Unun]] * [[Urmull]] * [[Upplyfting]] * [[Utangarðsmenn]] ==Ú== * [[Úlpa (hljómsveit)|Úlpa]] * [[Útlendingahræðslan]] * [[Úlfur Úlfur]] ==V== * [[Vafurlogi]] * [[Vaginaboys]] * [[Valdimar (hljómsveit)|Valdimar]] * [[Van Hautens Kókó]] * [[Varnaglarnir]] * [[Varsjárbandalagið]] * [[Vera (hljómsveit)|Vera]] * [[Vévaki]] * [[Villikettirnir]] * [[Vinir vors og blóma]] * [[Vítamín]] * [[Volcanova]] * [[Vonbrigði]] * [[Vormenn Íslands]] * [[Výnill]] * [[Vírus (hljómsveit)|Vírus]] * [[Vök (hljómsveit)|Vök]] * [[Volæði (hljómsveit)|Volæði]] ==W== * [[Warmland]] * [[Worm is green]] * [[We Made God]] * [[Without Gravity]] * [[Wulfgang]] * [[Whole Orange]] == X == * [[XII (hljómsveit)|XIII]] * [[XXX Rottweiler hundar]] == Y == *[[Young Karin]] * [[Ylja (hljómsveit)|Ylja]] * [[Yukatan]] * [[You You]] ==Ý== * [[Ýr (hljómsveit)|Ýr]] == Þ == * [[Þeyr (hljómsveit)|Þeyr]] * [[Þokkabót]] * [[Þrek]] * [[Þriðja Hæðin]] * [[Þrjú á palli]] * [[Þú og ég]] * [[Þursaflokkurinn]] == Æ == * Æla == Ö == * Örkuml [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Listar um tónlist|íslenskar hljómsveitir]] b6202qhdhrjwbrgkpmo0w954258ias2 1973212 1973210 2026-07-23T20:49:55Z BTh2019 118855 /* M */ 1973212 wikitext text/x-wiki Hér fylgir '''listi yfir íslenskar hljómsveitir''', listinn er í stafrófsróð.<br/> {{Stafayfirlit | hlið = nei | miðja = já | hægri = nei | ekkibrot = nei | efst = nei | núm = já | merki = nei | númmerki = nei | sjá = nei | heimild = nei | ath = nei | tengill = nei | c = já | q = já | w = já | z = nei }} ==0-9== * [[1860 (hljómsveit)|1860]] * [[200.000 naglbítar (hljómsveit)|200.000 naglbítar]] ==A== * [[Abbababb (hljómsveit)|Abbababb]] * [[Aeterna]] * [[Agent Fresco]] * [[Aggi Slæ & Tamlasveitin (hljómsveit)|Aggi Slæ & Tamlasveitin]] * [[Alchemia]] * [[Allt í einu]] * [[Alsæla (hljómsveit)|Alsæla]] * [[AmabAdamA]] * [[amiina]] * [[Ampop]] * [[Amur Vincit Omnia (hljómsveit)|Amur Vincit Omnia]] * [[Andlát (hljómsveit)|Andlát]] * [[Andstæða]] * [[Anubis]] * [[Apollo (hljómsveit)|Appollo]] * [[Apparat Organ Quartet]] * [[Ask the Slave]] * [[Aten]] * [[Auðn (hljómsveit)|Auðn]] == Á == * Ástarpungarnir * [[Á móti sól]] * Ábrestir * [[Áhrif]] * [[Áhöfnin á Halastjörnunni]] * [[Árblik]] * [[Árstíðir]] ==B== * [[b.sig]] * [[Baggalútur (hljómsveit)|Baggalútur]] * Bandmenn * [[Bang Gang]] * [[Baraflokkurinn]] * [[Bárujárn (hljómsveit)|Bárujárn]] * [[Beebee and the bluebirds]] * [[Bellatrix]] * [[Beneath]] * [[Benni Hemm Hemm]] * [[Bermuda (hljómsveit)|Bermuda]] * [[BG og Ingibjörg]] * [[BH-kvartettinn]] * [[Bigalow]] * [[Bisund]] * [[Bítlavinafélagið]] * [[Black Caribs Kuru]] * [[Hljómsveitin Blágresi]] * [[Bless]] * [[Blind Bargain]] * [[Bloodgroup]] * [[Blóðmör]] * [[Blæti (hljómsveit)|Blæti]] * [[Bob (hljómsveit)|Bob]] * [[Bob Gillan og Ztrandverðirnir (hljómsveit)|Bob Gillan]] * [[Bootlegs]] * [[Botnleðja]] * [[Bógus]] * [[Brain Police]] * [[Breiðbandið]] * [[Brimkló]] * [[Brókarsótt]] * [[Brunaliðið]] * [[Brúðarbandið]] * [[Bruni BB]] * [[Buff]] * [[Buttercup]] * [[Búdrýgindi]] * [[Bæjarins bestu (hljómsveit)|Bæjarins bestu]] ==C== * [[Canora]] * [[Captain Syrup]] * [[Changer]] * [[Churchouse Creepers]] * [[Cliff Clavin (hljómsveit)|Cliff Clavin]] * [[ClubDub]] * [[Coral]] * [[Collective]] * [[C.O.T]] * [[Cranium]] * [[Cyber]] ==D== * [[Dada]] * [[Daisy Hill Puppy Farm]] * [[Danshljómsveit Hjalta Guðgeirs]] * [[Dark Harvest]] * [[Das Kapital]] *[[Days Of Our Lives]] *[[Daysleeper]] *[[Dáðadrengir]] *[[Dátar]] *[[DDT skordýraeitur (hljómsveit)|DDT skordýraeitur]] *[[Dead Sea Apple]] *[[Dead Skeletons]] *Dead Union Social Theory *[[Deep Jimi and The Zep Creams]] * [[Devine Defilement]] *[[Diabolus In Musica]] *[[Dikta]] *[[Dimma (hljómsveit)|Dimma]] * Dirrindí *[[Dísa (hljómsveit)|Dísa]] *[[Dos Pilas]] *[[Dr. Mister & Mr. Handsome]] *[[Dr. Spock]] *[[Drasl]] *[[Drykkir innbyrðis]] *[[DUST]] *[[Dúkkulísur]] *[[Dúmbó og Steini]] *[[Dúndurfréttir]] *[[Dýrið gengur laust]] *[[Dægurlaga pönk hljómsveitin Húfa]] *[[Dætrasynir]] *[["Döðlurnar" (Gleðisveitin Döðlur)]] ==Ð== * [[Ðe lónlí blú bojs]] ==E== * [[Egó]] * [[Eik (hljómsveit)|Eik]] * [[Eldar (hljómsveit)|Eldar]] * [https://eldrun.is Eldrún] * [[Ensími (hljómsveit)|Ensími]] * [[Emilíana Torrini]] * [[EXIZT]] * [[Eldberg]] * [[Exodus]] * [[Egypta]] ==É== * [[Ég (hljómsveit)|Ég]] ==F== * [[F8 (hljómsveit)|F8]] * [[Facon]] * [[Fabb]] * [[Fallega Gulrótin]] * [[Farfuglarnir]] * [[Fenjar]] * [[Fighting Shit]] * [[Fist]] * [[Fídel]] * [[Fjandakornið]] * [[FLÍS]] * [[Flott (hljómsveit)|FLOTT]] * [[Flowers]] * [[For a Minor Reflection]] * [[Foringjarnir]] * [[Future Future]] * [[The Foreign Monkeys]] * [[Forgotten Lores]] * [[Friðryk]] * [[Frostmark (hljómsveit)|Frostmark]] * [[Fræbbblarnir]] * [[Funkstrasse]] * [[Full Time 4WD]] * [[Fyrirbæri]] ==G== * Gaddavír * Gautar * [[Gavin Portland]] * [[GCD]] * Geðbrigði * [[Geimfararnir]] * [[Geiri Sæm og Hunangstunglið]] * [[Gildran]] * [[Gildrumezz]] * [[Godchilla]] * [[Góðir Landsmenn]] * [[Gone Postal]] * [[Gleðisveitin Alsæla]] * [[Glymskrattarnir]] * [[Gordon Riots]] * [[Grafík (hljómsveit)|Grafík]] * [[Graveslime]] * [[Great Grief]] * [[Greifarnir]] * [[Grjóthrun]] * [[Grýlurnar]] * [[Guitar Islancio]] * [[GusGus]] * [[Gyllinæð]] * [[Gos]] * [[Gögl]] ==H== * [[HAM (hljómsveit)|HAM]] * [[Hatari]] * [[Haukar (hljómsveit)|Haukar]] * [[Hekkenfeld]] * [[Helgi og hljóðfæraleikararnir]] * [[Helgi Jónsson]] * [[Hellvar]] * [[Hestbak]] * [[Highdee]] * [[Þursaflokkurinn|Hinn íslenski þursaflokkur]] * [[Hipsumhaps]] * [[Hjaltalín (hljómsveit)|Hjaltalín]] * [[Hjálmar (hljómsveit)|Hjálmar]] * [[Hjálparsveitin]] * [[Hjónabandið]] * [[HLH flokkurinn]] * [[Hljómar]] * Hljómsveit [[Geirmundur Valtýsson|Geirmundar Valtýssonar]] * [[Hljómsveit Ingimars Eydal]] * [[Hljómsveit Stefáns P.]] * [[Hljómsveit Þorsteins Guðmundssonar]] (Steina spil) * [[Hljómsveitin 66]] * [[Hoffman]] *[[Holdris (hljómsveit)|Holdris]] * [[Hudson Wayne]] * [[Hundur í óskilum]] * [[Hundslappadrífa (hljómsveit)|Hundslappadrífa]] * [[Hvanndalsbræður]] * [[Hæsta hendin]] * [[Hættir]] ==I== * [[I Adapt]] * [[Icecross]] * [[Icelandic Sound Company]] * [[IceGuys]] * [[Icy]] * [[Igore]] * [[Ikarus]] * [[Indigó]] * [[Ingó og Veðurguðirnir]] * [[Innvortis]] * [[INRI]] * [[Inspector Spacetime]] * [[Inversus]] * [[Isidor]] * [[In the Company of Men]] ==Í== * [[Írafár]] * [[Í svörtum fötum]] ==J== * [[Jagúar (hljómsveit)|Jagúar]] * [[Jakobínarína]] * [[Jan Mayen (hljómsveit)|Jan Mayen]] * [[Jarlar]] * [[Jazzsveitin Dúi]] * [[Jeff Who?]] * [[Jet Black Joe]] * [[Johnny Blaze & Hakki Brakes]] * [[Jonee Jonee]] * [[Júdas (hljómsveit)|Júdas]] * [[Júpiters]] * [[JJ]] ==K== * [[Kalk (hljómsveit)|Kalk]] * [[Kan]] * [[Kaleo]] * [[Kamarorghestar]] * Kamp Knox * [[Katrín Lea]] * [[Keelrider]] * [[kef LAVÍK]] * [[Kiasmos]] * [[Kid Twist]] * [[Kid Mistik]] * [[Kimono (hljómsveit)|Kimono]] * [[Kims (hljómsveit)]] * [[Kiðlingarnir]] * [[Kiriyama Family]] * [[KK sextett]] * [[Klamedía X]] * [[Klassart]] * [[Kolrassa krókríðandi]] * [[Kóngulóarbandið]] * [[Króm (hljómsveit)|Króm]] * [[Kritikal Mazz]] * [[KUKL]] * [[Kul]] * [[KUML]] * [[Kung Fu]] * [[KUSK]] * [[Kvartett Ó. Jónsson & Grjóni]] * [[Kvistar]] * [[Kælan Mikla]] ==L== * [[Lada Sport (hljómsveit)|Lada Sport]] * [[Laglausir]] * [[Land og synir (hljómsveit)|Land og synir]] * [[Langi Seli og skuggarnir]] * [[Leaves]] * [[Legend]] * [[Lhooq]] * [[Ljósin í bænum]] * [[Ljótu hálfvitarnir]] * [[Lights on the Highway]] * [[Lipstick Lovers]] * [[Logar]] * [[Lóla]] * [[Lokbrá]] * [[Lúdó og Stefán]] * Lúna * [[Love Guru]] * [[Lækjarbræður]] ==M== * [[MAO - Meðal Annarra Orða]] * [[Bubbi og Mx-21]] * [[Madre Mía]] * [[Mammút (hljómsveit)|Mammút]] * [[Mannakorn]] * [[Mánar]] * [[Maus]] * [[MC Myasnoi]] * [[Megasukk]] * [[Melchior]] * [https://is.wikipedia.org/w/index.php?preload=&title=Memm&create=B%C3%BAa+til+grein# Memm] * [[Mezzoforte]] * [[Mighty Bear]] * [[Milljónamæringarnir]] * [[Mínus (hljómsveit)|Mínus]] * [[Misþyrming]] * [[Modis]] * [[Monopolice]] * [[Moonstix]] * [[Morðingjarnir]] * [[Morpholith]] * [[Moses Hightower]] * [[Mosi frændi]] * [[Motion Boys]] * [[Módel]] * [[Mr. Clean Bass Crew]] * [[Mr. Silla]] * [[Muck]] * [[Múgsefjun (hljómsveit)|Múgsefjun]] * [[múm]] * [[Myrká (hljómsveit)|Myrká]] ==N== * [[Nátttröll]] * [[Náttúra (hljómsveit)|Náttúra]] * [[Nevolution]] * [[Niður]] * [[NilFisk (hljómsveit)|NilFisk]] * [[Niturbasarnir]] * [[Nortón]] * [[Nýdönsk]] * [[Nylon (hljómsveit)|Nylon]] * [[Númer Núll]] * [[No Practice]] * [[No Comment]] * [[No Class]] * [[No Way]] ==O== * [[O.F.L]] * [[Of Monsters and Men]] * [[Ofurdós]] * [[Ojba Rasta]] * [[Olympia]] * [[One Week Wonder]] * [[Orðljótur]] * [[Orghestar]] * [[Ormar (hljómsveit)|Ormar]] * [[Ourlives]] * [[Oxford (hljómsveit)|Oxford]] * [[Oxzmá]] * [[Oyama]] ==Ó== * [[Óðmenn]] * [[Ókind]] * [[Ókindarhjarta]] * [[Óðs Manns Æði]] * Óskalög sjúklinga ==P== * [[PAN]] * [[Papar (hljómsveit)|Papar]] * [[Paradís (hljómsveit)|Paradís]] * [[Parket]] * [[Pascal Pinon]] * [[Patronian]] * [[Pax Vobis]] * [[Pelican (hljómsveit)|Pelican]] * [[Pikkles]] * [[Pikknikk]] * [[Pink Street Boys]] * [[Plágan (hljómsveit)|Plágan]] * [[Pláhnetan]] * [[Póker]] * [[Pollapönk]] * [[Power Paladin]] * [[Póló og Bjarki]] * [[Potentiam]] * [[PRIMA]] * [[Própanól]] * [[Purrkur Pillnikk]] * [[Púff]] * [[PS og co]] ==Q== * [[Q4U]] * [[Quarashi]] ==R== * [[Randver (hljómsveit)|Randver]] * [[Rass (hljómsveit)|Rass]] * [[REKKVERK]] * [[Reptilicus]] * [[Rickshaw]] * [[Ring of Gyges]] * [[Risaeðlan]] * [[Ríó tríó]] * [[Rock Paper Sisters]] * [[Roof Tops]] * [[Rosebud]] * [[Retro Stefson]] * [[Reykjavík!]] * [[Reykjavíkurdætur]] ==S== * [[Safnaðarfundur eftir messu]] * [[Sagtmóðigur]] * [[Savanna-tríóið]] * [[Sálin hans Jóns míns (hljómsveit)|Sálin hans Jóns míns]] * [[Seabear]] * [[Sebbi Kewl]] * [[September 22]] * [[Severed Crotch]] * [[Shades of Reykjavík]] * [[Sign]] * [[Sigur Rós]] * [[Singapore Sling (hljómsveit)|Singapore Sling]] * [[Sísý Ey]] * [[Sjöund]] * [[Skakkamanage]] * [[Skálmöld]] * [[Skerðing]] * [[Ske]] * [[Skítamórall]] * [[Skriðjöklar]] * [[Skytturnar (hljómsveit)|Skytturnar]] * [[Sléttuúlfarnir]] * [[Slowblow]] * [[Smaladrengirnir]] * [[Snafu]] * [[Sniglabandið]] * [[Snillingarnir]] * [[Soðin Fiðla]] * [[Sofandi]] * [[Sogblettir]] * [[Sororicide]] * [[Sóldögg (hljómsveit)|Sóldögg]] * [[Sólstafir (hljómsveit)|Sólstafir]] * [[Sólstrandargæjarnir]] * [[Spaðar]] * [[Spilverk þjóðanna]] * [[Spooky Jetson]] * [[Spoon]] * [[Sprengjuhöllin]] * [[SSSól]] * [[Stafrænn Hákon]] * [[Start]] * [[Stálfélagið]] * [[Stilluppsteypa]] * [[Stjórnin]] * [[Stjörnukisi]] * [[Stolía]] * [[Stórsveit Nix Noltes]] * [[Strax]] * [[Strigaskór nr. 42]] * [[Stuðkompaníið]] * [[Stuðlabandið]] * [[Stuðmenn]] * [[Svanfríður (hljómsveit)|Svanfríður]] * [[Stæner]] * [[Superserious]] * [[Supersport!]] * [[Súellen]] * [[Súkkat (hljómsveit)|Súkkat]] * [[Sykur (hljómsveit)|Sykur]] * [[Sykurmolarnir]] * [[Suðursveitin]] * [[Svartlizt]] * [[SZK]] * Soma * Stolið ==T== * [[Tappi tíkarrass]] * [[Tarot]] * [[Tatarar (hljómsveit)|Tatarar]] * [[Taugadeildin]] * [[Táningar]] * [[Tellus]] * [[Tenderfoot]] * [[Tennurnar hans afa]] * [[Texas Jesús]] * [[The Assassin of a Beautiful Brunette]] * [[The Crystalline Enigma]] * [[The Vintage Caravan]] * [[Ten Steps Away]] * [[The Lovely Lion]] * [[The Telepathetics]] * [[Tilvera]] * [[Tívolí]] * [[Todmobile]] * [[Toy Machine]] * [[Trabant (hljómsveit)|Trabant]] * [[Trico]] * [[Trúbrot]] * The Sweet Parade ==U== * [[Ultra mega technobandið Stefán]] * [[Umsvif]] * [[Unun]] * [[Urmull]] * [[Upplyfting]] * [[Utangarðsmenn]] ==Ú== * [[Úlpa (hljómsveit)|Úlpa]] * [[Útlendingahræðslan]] * [[Úlfur Úlfur]] ==V== * [[Vafurlogi]] * [[Vaginaboys]] * [[Valdimar (hljómsveit)|Valdimar]] * [[Van Hautens Kókó]] * [[Varnaglarnir]] * [[Varsjárbandalagið]] * [[Vera (hljómsveit)|Vera]] * [[Vévaki]] * [[Villikettirnir]] * [[Vinir vors og blóma]] * [[Vítamín]] * [[Volcanova]] * [[Vonbrigði]] * [[Vormenn Íslands]] * [[Výnill]] * [[Vírus (hljómsveit)|Vírus]] * [[Vök (hljómsveit)|Vök]] * [[Volæði (hljómsveit)|Volæði]] ==W== * [[Warmland]] * [[Worm is green]] * [[We Made God]] * [[Without Gravity]] * [[Wulfgang]] * [[Whole Orange]] == X == * [[XII (hljómsveit)|XIII]] * [[XXX Rottweiler hundar]] == Y == *[[Young Karin]] * [[Ylja (hljómsveit)|Ylja]] * [[Yukatan]] * [[You You]] ==Ý== * [[Ýr (hljómsveit)|Ýr]] == Þ == * [[Þeyr (hljómsveit)|Þeyr]] * [[Þokkabót]] * [[Þrek]] * [[Þriðja Hæðin]] * [[Þrjú á palli]] * [[Þú og ég]] * [[Þursaflokkurinn]] == Æ == * Æla == Ö == * Örkuml [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Listar um tónlist|íslenskar hljómsveitir]] sc97us7ua6eb1qpea1ku1nl0l6lgc60 0 6150 1973172 1916989 2026-07-23T15:31:28Z Akigka 183 1973172 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Eiríkur rauði Þorvaldsson | búseta = | mynd = Eric the Red.png | myndastærð = 200px | myndatexti = | fæðingarnafn = Eiríkur Þorvaldsson | fæðingardagur = | fæðingarstaður = [[Noregur]] | dauðadagur = Um [[1006]] | dauðastaður = [[Brattahlíð]], [[Grænland]]i | orsök_dauða = | þekktur_fyrir = Að nema fyrstur land á Grænlandi og nefnda landið | starf = Höfðingi yfir Grænlandi | titill = | laun = | trú = [[Ásatrú]] | maki = [[Þjóðhildur Jörundardóttir]] | börn = [[Freydís Eiríksdóttir|Freydís]], [[Leifur heppni|Leifur]], [[Þorvaldur Eiríksson|Þorvaldur]] og [[Þorsteinn Eiríksson|Þorsteinn]] | faðir = [[Þorvaldur Ásvaldsson]] | heimasíða = | niðurmál = | hæð = | þyngd = }} '''Eiríkur rauði Þorvaldsson''' (d. um [[1006]]) var fyrstur til að nema land á [[Grænland]]i og var faðir [[Leifur Eiríksson|Leifs Eiríkssonar]]. Eiríkur fæddist í [[Noregur|Noregi]] og var sonur [[Þorvaldur Ásvaldsson|Þorvaldar Ásvaldssonar]], en kallaður „rauði“, líklega vegna hárlitarins. Þeir feðgar flæmdust frá Noregi vegna vígamála. Sigldu þeir þá til [[Ísland]]s og nam Þorvaldur land á [[Drangar|Dröngum]] á [[Strandir|Ströndum]]. Íslendingasagan ''[[Eiríks saga rauða]]'' segir frá ævi hans. ==Ævi== Samkvæmt því sem segir í ''[[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]'' kvæntist Eiríkur [[Þjóðhildur Jörundardóttir|Þjóðhildi]], dóttur Jörundar [[Úlfur skjálgi Högnason|Úlfssonar skjálga]], og flutti þá suður í [[Haukadalur (Dölum)|Haukadal]] í [[Dalasýsla|Dölum]], ruddi þar land og bjó á [[Eiríksstaðir í Haukadal|Eiríksstöðum]] hjá [[Vatnshorn (Haukadal)|Vatnshorni]]. Eiríki gekk illa að lynda við aðra menn og var hann rekinn úr Haukadal eftir að hann var dæmdur sekur vegna [[vígaferli|vígaferla]]. Þá fór hann í eyna [[Brokey]] á [[Breiðafjörður|Breiðafirði]] en var einnig rekinn þaðan fyrir vígaferli og varð útlagi að nýju [[982]]. Ákvað hann um þær mundir að leita lands vestan Íslands en maður nokkur, sem [[Gunnbjörn Úlfsson]] hét, hafði talið sig hafa séð eyju norðan Íslands og nefndi [[Gunnbjarnarsker]]. Samkvæmt [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] varði hann þremur árum útlægur í að kanna strönd Grænlands. Sneri hann svo aftur til Íslands og sagði miklar og fagrar sögur af þessu nýfundna landi. Árið [[985]] hafði hann svo safnað fjölmennu liði og sneri með því aftur til Grænlands og stofnaði tvær nýlendur á vesturströndinni, [[Eystribyggð]] og [[Vestribyggð]]. Í Eystribyggð reisti hann stórbýlið [[Brattahlíð]] fyrir sig og sína, nálægt þar sem [[Narsarsuaq]] stendur nú. Eiríkur var þá orðinn háhöfðingi Grænlands. Í upprunalegum leiðangri Eiríks voru 25 skip, sennilega [[knörr|knerrir]], en aðeins 14 komust til Grænlands. Hin 11 ýmist fórust í ofsaviðri eða sneru til baka. [[Tilgátubær Eiríks rauða]] hefur verið reistur á Eiríksstöðum í Haukadal með hliðsjón af rannsóknum [[fornleifafræðingur|fornleifafræðinga]] á rústum sem þar hafa verið grafnar upp og rannsakaðar. == Tengill == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000584227 Hvernig eyddist byggð Íslendinga á Grænlandi?], Skírnir, 1. Tölublað (01.01.1940) {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Eiríks saga rauða]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Norskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Landnámsmenn á Íslandi]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 1006]] [[Flokkur:Íslendingar á 10. öld]] 4v3tn13ks8rboudfwzlpkp3wzcruee3 0 10831 1973222 1972294 2026-07-24T06:52:46Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 3 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1973222 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Konungsríkið Barein | nafn_á_frummáli = مملكة البحرين <br />Mamlakat al Bahrayn | fáni = Flag of Bahrain.svg | skjaldarmerki = Coat_of_arms_of_Bahrain.svg | nafn_í_eignarfalli = Barein | þjóðsöngur = [[Baḥraynunā]] | staðsetningarkort = Bahrain_on_the_globe_(Afro-Eurasia_centered).svg | höfuðborg = [[Manama]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Konungsríki]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Barein|Konungur]] | titill_leiðtoga2 = [[Krónprins Barein|Krónprins]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Barein|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Hamad bin Isa Al Khalifa]] | nafn_leiðtoga2 = [[Salman bin Hamad bin Isa Al Khalifa]] | nafn_leiðtoga3 = [[Salman bin Hamad bin Isa Al Khalifa]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = frá [[Bretland]]i | dagsetning1 = [[15. ágúst]] [[1971]] | flatarmál = 787 | stærðarsæti = 173 | hlutfall_vatns = 0 | mannfjöldasæti = 149 | fólksfjöldi = 1.463.265 | íbúar_á_ferkílómetra = 1.864 | mannfjöldaár = 2021 | VLF_ár = 2026 | VLF_sæti = 98 | VLF = 118,060 | VLF_á_mann = 71.460 | VLF_á_mann_sæti = 23 | VÞL_ár = 2023 | VÞL = {{hækkun}} 0.899 | VÞL_sæti = 38 | gjaldmiðill = [[bareinskur dínar]] (BHD) | tímabelti = [[UTC+3]] | tld = bh | símakóði = 973 }} '''Barein''' ([[arabíska]]: البحرين‎ ''al-Baḥrayn''), formlega '''Konungsríkið Barein''' (arabíska: مملكة البحرين‎ ''Mamlakat al-Baḥrayn''), er [[eyríki]] í [[Persaflói|Persaflóa]] úti fyrir [[strönd]] [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]] í vestri og [[Katar]] í suðri. Barein er lítill eyjaklasi með 51 náttúrulegri og 33 manngerðum eyjum, þar sem stærsta eyjan, Barein, nær yfir 83% af landi ríkisins. Landið tengist Sádi-Arabíu með vegbrú, [[Fahd-vegtengingin|Fahd-vegtengingunni]], og í bígerð er að byggja brú til Katar einnig. Meira en helmingur af 1,5 milljón íbúum landsins eru ekki bareinskir að uppruna. Landið er aðeins 780 ferkílómetrar að stærð og er því þriðja minnsta land Asíu, á eftir [[Maldíveyjar|Maldíveyjum]] og [[Singapúr]]. [[Manama]] er bæði höfuðborg landsins og stærsta borgin. Talið er að Barein hafi verið miðstöð [[Dilmun|Dilmunmenningarinnar]] í fornöld.<ref name=":1">[http://www.saudiaramcoworld.com/issue/198303/oman-the.lost.land.htm Oman: The Lost Land] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006085542/http://www.saudiaramcoworld.com/issue/198303/oman-the.lost.land.htm |date=6. október 2014 }}. Saudi Aramco World. Sótt 7. nóvember 2016.</ref> Síðar varð það hluti af ríkjum [[Parþar|Parþa]] og [[Sassanídar|Sassanída]]. Barein var lengi frægt fyrir [[perluveiði]]. Landið var eitt það fyrsta sem snerist til Íslam árið [[628]], þegar [[Múhameð spámaður]] var enn á lífi. Eftir að hafa verið undir [[Arabar|arabískum]] yfirráðum um langt skeið lögðu [[Portúgal|Portúgalar]] það undir sig árið [[1521]] en þeir voru reknir burt af [[Abbas mikli|Abbas mikla]] sem lagði landið undir veldi [[Safavídaríkið|Safavída]] árið [[1602]]. Árið [[1783]] lagði [[Bani Utbah]]-ættbálkurinn eyjuna undir sig og síðan þá hefur [[Al Khalifa-fjölskyldan]] ríkt þar. Seint á [[19. öld]] varð landið [[Bretland|breskt]] verndarsvæði. Í kjölfar þess að Bretar drógu sig út úr heimshlutanum seint á [[1961-1970|7. áratug 20. aldar]] lýsti Barein yfir sjálfstæði árið [[1971]]. Landið var formlega lýst [[konungsríki]] árið [[2002]] en var áður [[emír]]sdæmi (furstadæmi). Frá [[2011]] til [[2013]] stóð þar uppreisn meirihluta [[Sjía|sjíamúslima]] gegn stjórninni sem hófst eftir [[Arabíska vorið]].<ref>{{cite news|url=https://www.cnn.com/2012/10/31/world/meast/bahrain-amnesty-protests/index.html|title=Bahrain says ban on protests in response to rising violence|date=1. nóvember 2012|access-date=16 November 2012|publisher=CNN}}</ref> Al Khalifa-fjölskyldan hefur verið sökuð um [[mannréttindi í Barein|mannréttindabrot]] og ofbeldi gegn stjórnarandstæðingum. <ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2017/jul/17/bahrain-accused-sport-whitewash-history-torture-human-rights-abuses|title=How Bahrain uses sport to whitewash a legacy of torture and human rights abuses &#124; David Conn &#124; Sport|newspaper=The Guardian|access-date=19. júlí 2018}}</ref> Barein var fyrsta landið [[Arabia|Arabíumegin]] við Persaflóa þar sem [[Jarðolía|olíulindir]] uppgötvuðust árið [[1932]].<ref>{{Cite news|title=Bahrain: Reform-Promise and Reality|url=http://www.jepeterson.net/sitebuildercontent/sitebuilderfiles/Peterson_Bahrain_Reforms.pdf|publisher=J.E. Peterson|page=157}}</ref> Frá síðari hluta 20. aldar hefur efnahagur landsins byggst á fleiri þáttum, einkum [[banki|banka-]] og [[ferðaþjónusta|ferðaþjónustu]],<ref name="EDB">{{cite web|title=Bahrain's economy praised for diversity and sustainability|url=http://www.bahrainedb.com/EDBInBahrain.aspx?id=2134|archive-url=https://web.archive.org/web/20101228154653/http://www.bahrainedb.com/EDBInBahrain.aspx?id=2134|archive-date=28. desember 2010|publisher=Bahrain Economic Development Board|access-date=24. júní 2012}}</ref> en [[eldsneyti|eldsneytisútflutningur]] er enn helsti útflutningsvegur landsins og stendur undir 11% af [[Verg landsframleiðsla|vergri landsframleiðslu]]. Helstu vandamál landsins stafa af minnkandi olíu- og vatnsbirgðum og [[atvinnuleysi]] ungs fólks. [[Alþjóðabankinn]] skilgreinir Barein sem [[hátekjuland]] og það situr hátt á [[vísitala um þróun lífsgæða|vísitölu um þróun lífsgæða]]. Barein er aðili að [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]], [[Arababandalagið|Arababandalaginu]], [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]] og [[Persaflóasamstarfsráðið|Persaflóasamstarfsráðinu]]. == Saga == === 19. og 20. öld === Snemma á 19. öld gerðu bæði Ómanar og [[Sádætt]] innrásir í Barein. Árið 1802 gerði ómanski soldáninn, [[Sayyid]], 12 ára son sinn, Salim, að landstjóra í [[Arad-virki]].<ref>{{cite book|author=Onley, James|url=https://exeter.academia.edu/JamesOnley/Papers/335321/_The_Politics_of_Protection_in_the_Gulf_The_Arab_Rulers_and_the_British_Resident_in_the_Nineteenth_Century_2004_|title=The Politics of Protection in the Persian Gulf: The Arab Rulers and the British Resident in the Nineteenth Century|publisher=Exeter University|year=2004|page=44}}</ref> Árið 1816 fékk fulltrúi Breta í Persaflóa, William Bruce, bréf frá sjeik Barein sem hafði áhyggjur af orðrómi um stuðning Breta við innrás frá [[Múskat (borg)|Múskat]]. Bruce fór til Barein þar sem hann fullvissaði sjeikinn um hlutleysi Breta og gerði við hann óformlegt vináttusamkomulag.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1vUckJbC8JIC&q=Bahrain+Britain+1816+Bruce&pg=PP58|title=The Arabian Frontier of the British Raj. Merchants, Rulers and British in the Nineteenth-Century Gulf|last=Onley|first=James|publisher=Oxford University Press|year=2007|isbn=978-0-19-922810-2|location=Oxford|entry=Chapter 1, (2.7)}}</ref> [[File:Coronation of Hamad bin Isa Al Khalifa 1933.jpg|thumb|Krýning Hamad bin Isa Al Khalifa sem hakím Barein í febrúar 1933.]] Árið 1820 viðurkenndu Bretar Al Khalifa-ættina sem landstjóra ([[hakím]]) Barein eftir að þeir gerðust aðilar að [[Almenni hafsáttmálinn 1820|Almenna hafsáttmálanum]] ásamt [[Sáttarstrandarríkin|Sáttarstrandarríkjunum]] (nú Sameinuðu arabísku furstadæmin).<ref>{{Cite book|last=Al-Baharna|first=Husain|title=Legal Status of the Arabian Gulf States: A Study of Their Treaty Relations and Their International Problems|year=1968|publisher=Manchester University Press|isbn=0-7190-0332-6|page=31|url=https://books.google.com/books?id=BH27AAAAIAAJ}}</ref> Tíu árum síðar neyddust þeir engu að síður til að greiða árlegan skatt til Egyptalands, þrátt fyrir að hafa leitað eftir vernd frá bæði Persíu og Bretlandi.<ref name="NAS">{{Cite book|last3=Pridham|first3=B. R.|last2=Smith|first2=G. Rex|last1=Smart|first1=J. R.|year=2004|title=New Arabian Studies|url=https://books.google.com/books?id=mu3tEPkVBpIC|publisher=University of Exeter Press|pages=51, 52, 53, 67, 68|isbn=978-0-85989-706-8}}</ref> Árið 1860 leitaði Al Khalifa-fjölskyldan á ný ásjár hjá bæði Persum og [[Tyrkjaveldi]], þegar Bretar hugðust beygja landið undir sig. Að lokum náði [[Breska Indland]] samt yfirráðum yfir Barein þar sem Persar neituðu að koma þeim til varnar. [[Lewis Pelly]] ofursti undirritaði nýjan sáttmála þar sem Al Khalifa-fjölskyldan lagði Barein undir vernd og yfirráð Breta.<ref name=NAS /> Eftir [[stríð Katar og Barein]] 1868 gerðu fulltrúar Breta nýtt samkomulag við Al Khalifa-fjölskylduna. Þar kom fram að þau mættu ekki veita neitt af landi sínu til annarra aðila nema Breta og mættu ekki taka upp samband við erlendar ríkisstjórnir án samþykkis Breta.<ref>{{Cite book|last2=University of Exeter. Centre for Arab Gulf Studies|last1=Pridham|first1=B. R.|year=1985|title=The Arab Gulf and the West|url=https://books.google.com/books?id=vpIOAAAAQAAJ|publisher=Taylor & Francis|page=7|isbn=978-0-7099-4011-1}}</ref><ref name=TPG /> Í staðinn lofuðu Bretar að verja Barein fyrir árásum af sjó og styðja landið ef til árása kæmi af landi.<ref name=TPG /> Aðalatriðið var samt að Bretar lofuðu að styðja yfirráð Al Khalifa-fjölskyldunnar yfir Barein, sem styrkti hana í sessi. Aðrir samningar 1880 og 1892 staðfestu enn frekar stöðu Barein sem verndarríkis Breta.<ref name=TPG>{{Cite book|last=Wilson|first=Arnold T.|year=2011|title=The Persian Gulf: A historical sketch from the earliest times to the beginning of the twentieth century|url=https://books.google.com/books?id=FocirvdZKjcC|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-84105-7}}</ref> Órói hófst meðal íbúa Barein þegar Bretar tóku formlega yfir stjórn svæðisins 1892. Fyrsta uppreisnin og útbreidd uppþot gegn þáverandi sjeik, Issa bin Ali, áttu sér stað í mars 1895.{{sfn | Mojtahed-Zadeh | 1999 | p=130}} Issa var fyrsti ráðamaðurinn af Al Khalifa-ættinni sem ríkti án tengsla við Persíu. Fulltrúi Breta í Persaflóa, [[Arnold Wilson]], kom til Barein frá Múskat á þessum tíma.{{sfn | Mojtahed-Zadeh | 1999 | p=130}} Uppreisnin hélt áfram og nokkrir mótmælendur voru drepnir af breskum hermönnum.{{sfn | Mojtahed-Zadeh | 1999 | p=130}} Áður en olía fannst við Barein byggðist efnahagur eyjarinnar nær alfarið á [[perluveiðar|perluveiðum]] sem fram á 19. öld voru taldar einhverjar þær fegurstu í heimi.{{sfnp|''EB''|1878}} Árið 1903 kom þýski landkönnuðurinn [[Hermann Burchardt]] til Barein og tók margar ljósmyndir af sögulegum stöðum, þar á meðal höll sjeiksins ''Qaṣr es-Sheikh''. Ljósmyndirnar eru varðveittar á [[Mannfræðisafnið í Berlín|Mannfræðisafninu í Berlín]].<ref>{{cite web|url=http://www.smb-digital.de/eMuseumPlus?service=ExternalInterface&module=collection&objectId=625685&bt=europeanaapi|title=The old Qaṣr es-Sheikh|archive-url=https://web.archive.org/web/20210813114115/http://www.smb-digital.de/eMuseumPlus?service=ExternalInterface&module=collection&objectId=625685&bt=europeanaapi |archive-date=13 August 2021 }}</ref> Fyrir [[fyrri heimsstyrjöld]] voru um 400 bátar á perluveiðum og árlegur útflutningur nam yfir 30.000 pundum.{{sfnp|''EB''|1911}} Árið 1911 krafðist hópur kaupmanna frá Barein takmarkana á áhrifum Breta í landinu. Leiðtogar hópsins voru í kjölfarið handteknir og sendir í útlegð til Indlands. Árið 1923 hófu Bretar [[stjórnarfarsumbætur í Barein 1923|stjórnarfarsumbætur í Barein]] og settu son Issa bin Ali til valda. Sumir andstæðingar Breta af klerkastétt og fjölskyldur, eins og [[Dawasir-ættbálkurinn]], fluttu í kjölfarið til [[Damman]] hinum megin við flóann.<ref>{{cite news|title=Bahrain's Re-Reform Movement|first=Jane|last=Kinninmont|url=http://www.foreignaffairs.com/articles/67553/jane-kinninmont/bahrains-re-reform-movement|newspaper=Foreign Affairs|date=28 February 2011|access-date=7 July 2012|archive-date=5 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140105084741/http://www.foreignaffairs.com/articles/67553/jane-kinninmont/bahrains-re-reform-movement|url-status=live}}</ref> Þremur árum síðar settu Bretar landið undir ''de facto'' stjórn [[Charles Belgrave]] sem var formlega ráðgjafi landstjórans til 1957.<ref name="All at sea over 'the Gulf'">{{cite news|title=All at sea over 'the Gulf'|first=Mahan|last=Abedin|url=http://atimes.com/atimes/Middle_East/FL09Ak03.html|work=Asia Times|date=9 December 2004|access-date=7 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120625054007/http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/FL09Ak03.html|archive-date=25 June 2012|url-status=unfit}}</ref><ref name="archiveeditions">{{cite web|url=http://www.archiveeditions.co.uk/titledetails.asp?tid=8|title=Near & Middle East Titles: Bahrain Government Annual Reports 1924–1970|publisher=Cambridge Archives Editions|archive-date=17 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117000023/http://www.archiveeditions.co.uk/titledetails.asp?tid=8|access-date=2 October 2012|url-status=dead}}</ref> Belgrave stóð fyrir ýmsum umbótum eins og stækkun skólakerfisins og fór fyrir afnámi [[þrælaverslun Araba|þrælahalds]] 1937 eftir þrýsting frá bresku ríkisstjórninni.<ref>{{cite web|url=http://gulfnews.com/opinions/columnists/treasure-troves-of-history-and-diversity-1.1137150|title=Treasure troves of history and diversity|archive-url=https://web.archive.org/web/20141127215535/http://gulfnews.com/opinions/columnists/treasure-troves-of-history-and-diversity-1.1137150 |archive-date=27 November 2014|website=Gulf News|date=25 January 2013}}</ref> Á sama tíma tók perluiðnaðurinn stórstígum framförum. Árið 1927 krafðist Íranskeisari, [[Rezà Shàh]], þess með bréfi til [[Þjóðabandalagið|Þjóðabandalagsins]] að yfirráð hans yfir Barein væru viðurkennd. Belgrave brást við með því að fá sjeikinn til að breyta lögum sem heimiluðu fólki með írönsk vegabréf frjálsa för um Barein, þar sem það gæti bent til viðurkenningar á tilkalli Írans. Belgrave gekk jafnvel svo langt að stinga upp á að endurnefna Persaflóa „Arabíuflóa“, en breska stjórnin hafnaði því.<ref>{{cite journal|author=Mueller, C.|year=2018|title=The Persian Gulf, 1919–39: Changes, Challenges, and Transitions|journal=Journal of Arabian Studies|volume=8|number=2|pages=259–274|doi=10.1080/21534764.2018.1551984}}</ref><ref name="All at sea over 'the Gulf'" /> Áhugi Breta á þróun Barein stafaði af áhyggjum þeirra af auknum áhrifum Sáda og Írana í heimshlutanum. [[File:First Oil Well, Bahrain.jpg|thumb|Fyrsta olíulindin í Barein þar sem olíuvinnsla hófst 1932.]] [[Olíufélag Barein]] (BAPCO), sem var dótturfélag bandaríska olíufélagsins [[Standard Oil Company]],<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1991/01/13/business/forum-the-incessant-lure-of-kuwait-s-oil.html|title=The Incessant Lure of Kuwait's Oil|date=13 January 1991|work=The New York Times|access-date=5 October 2012|first1=Daniel|last1=Yergin|archive-date=14 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514081731/http://www.nytimes.com/1991/01/13/business/forum-the-incessant-lure-of-kuwait-s-oil.html|url-status=live}}</ref> hóf olíuvinnslu í Barein 1932.<ref>{{cite book|last1=Yergin|first1=Daniel|title=The Prize, The Epic Quest for Oil, Money & Power|url=https://archive.org/details/prizeepicquestfo0000yerg_n6u7|date=1991|publisher=Touchstone|location=New York|isbn=978-0-671-79932-8|pages=[https://archive.org/details/prizeepicquestfo0000yerg_n6u7/page/282 282]–283}}</ref> Snemma á [[1931-1940|4. áratugnum]] var [[Bareinflugvöllur]] reistur. Flugfélagið [[Imperial Airways]] flaug þangað, meðal annars með [[Handley Page HP42]]-tvíþekjum. Barein var hluti af [[Bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|Bandamönnum]] í [[síðari heimsstyrjöld]] frá 10. september 1939. Þann 19. október 1940 vörpuðu fjórar ítalskar sprengjuflugvélar sprengjum á Barein og [[Dharan]]-olíuvinnslusvæðið í Sádi-Arabíu.<ref>{{cite web|url=http://www.saudiaramcoworld.com/issue/197604/air.raid.a.sequel.htm|title=Air Raid! A Sequel|author=Mulligan, William E.|date=July–August 1976|work=Saudi Aramco World|archive-date=29 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120929071403/http://www.saudiaramcoworld.com/issue/197604/air.raid.a.sequel.htm|access-date=2 October 2012|url-status=dead}}</ref> Þær réðust líka á olíuhreinsistöðvar Bandamanna.<ref name=Hamza /> Á hvorugum staðnum urðu miklar skemmdir, en atvikið varð til þess að Bandamenn neyddust til að styrkja varnir Barein.<ref name=Hamza>{{Cite book|last=Hamza|first=Abdul Aziz|title=Tears on an Island: A History of Disasters in the Kingdom of Bahrain|year=2009|publisher=Al Waad|isbn=978-99901-92-22-3|page=165}}</ref> Eftir síðari heimsstyrjöld fór andstaða við yfirráð Breta vaxandi í öllum Arabaríkjunum og leiddi til mótmæla í Barein. Mótmælin bitnuðu einkum á Gyðingasamfélaginu þar.<ref name=MOMENT>{{cite news|title=The Unlikely Emissary: Houda Nonoo|first=Sarah|last=Breger|url=http://momentmag.com/Exclusive/2011/04/bahrain.html|newspaper=Moment|year=2011|access-date=7 July 2012}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}{{dead link|date=June 2016}}</ref> Eftir [[Óeirðirnar í Manama 1948|óeirðir og rán 1948]]<ref name="israelnationalnews.com">{{cite web|url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/127201|title=The King of Bahrain Wants the Jews Back|author=Ratzlav-Katz, Nissan|date=14 August 2008|publisher=Arutz Sheva|archive-date=3 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003051455/http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/127201|access-date=2 October 2012|url-status=live}}</ref> flúðu flestir Gyðingar frá Barein til [[Bombay]] á Indlandi og síðar til Ísraels og Bretlands.<ref name="israelnationalnews.com" /> Á 6. áratugnum var stofnuð [[Þjóðarsamstöðunefnd]] í kjölfar átaka milli trúarhópa. Nefndin krafðist fulltrúaþings með kjörnum fulltrúum og afsagnar Belgraves. Í kjölfarið fylgdu mótmæli og verkföll. Árið 1965 brutust út mótmæli þegar hundruðum verkamanna olíufélagsins var sagt upp.<ref name="BBC 11.5.2012">{{cite episode|author-link=Adam Curtis|author-last=Curtis|author-first=Adam|date=11 May 2012|url=https://www.bbc.co.uk/webarchive/https%3A%2F%2Fwww.bbc.co.uk%2Fblogs%2Fadamcurtis%2F2012%2F05%2Fif_you_take_my_advice_-_id_rep.html|title=If you take my advice – I'd repress them|archive-url=https://web.archive.org/web/20121008083704/http://www.bbc.co.uk/blogs/adamcurtis/2012/05/if_you_take_my_advice_-_id_rep.html|archive-date=8 October 2012|series=[[BBC News]]|url-status=live|access-date=27 June 2012}}</ref> === Sjálfstæði === [[File:Manama Souq 1965.JPG|thumb|[[Manama souq]] árið 1965.]] Sameinuðu þjóðirnar stóðu fyrir [[þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfstæði Barein|þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Barein]] og lýstu því yfir að yfirgnæfandi meirihluti íbúa væri fylgjandi sjálfstæði. [[Íranskeisari]] lýsti því yfir að hann sætti sig við niðurstöðuna, þótt hann gæfi ekki formlega eftir tilkall [[Íran]]s til Barein. Þann 15. ágúst 1971 lýsti landið yfir sjálfstæði og undirritað vináttusamning við Bretland.<ref>{{cite web|url=http://www.nationsonline.org/oneworld/bahrain.htm|title=Bahrain – Kingdom of Bahrain – Country Profile – Al Bahrayn – Persian Gulf|first=klaus kästle -|last=nationsonline.org|access-date=14 August 2013|archive-date=3 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230603123808/https://www.nationsonline.org/oneworld/bahrain.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://didyouknow.org/lists/independence/|title=Country independence dates|publisher=didyouknow.org}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Barein gerðist aðili að Sameinuðu þjóðunum og [[Arababandalagið|Arababandalaginu]] síðar sama ár.<ref>{{Cite book|title=The Middle East and North Africa 2004|year=2003|publisher=Routledge|isbn=1-85743-184-7|page=225|url=https://books.google.com/books?id=pP315Mw3S9EC&pg=PA225}}</ref> Verðhækkanir á olíu á [[1971-1980|8. áratugnum]] komu sér vel fyrir landið, en niðursveiflan í kjölfarið hafði neikvæð áhrif á efnahaginn. Þá hafði landið þegar tekið að auka fjölbreytni í hagkerfinu og tók við af [[Beirút]] sem fjármálamiðstöð Mið-Austurlanda þegar [[borgarastyrjöldin í Líbanon]] hófst.<ref>{{cite web|url=https://en.majalla.com/node/322873/business-economy/how-lebanons-civil-war-helped-bahrain-become-regional-finance-hub|title=How Lebanon's civil war helped Bahrain become a regional finance hub|website=Al Majalla|author=Amer Ziab Al-Tamimi|date=1. nóvember 2024}}</ref> Eftir [[byltingin í Íran 1979|byltinguna í Íran 1979]] gerðu sjíamúslimar í Barein [[Valdaránstilraunin í Barein 1981|misheppnaða valdaránstilraun]] undir forystu [[Íslamski framvörðurinn fyrir frelsun Barein|Íslamska framvarðarins fyrir frelsun Barein]]. Til stóð að koma sjíkaklerkinum [[Hadi al-Modarresi]] (sem var í útlegð í Íran) til valda og stofna [[klerkaveldi]] í Barein.<ref>{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,953597-4,00.html|title=Gulf States: Stay Just on the Horizon, Please|author=Talbott, Strobe|date=25 October 1982|magazine=Time|archive-date=3 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003125315/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,953597-4,00.html|access-date=2 October 2012|url-status=dead}}</ref> Í desember 1994 kastaði hópur ungmenna steinum í kvenkyns hlaupara í alþjóðlegu maraþonhlaupi í Barein, af því þær hlupu berleggjaðar. Í kjölfarið fylgdu átök við lögreglu sem breyttust í óeirðir.<ref>{{cite web|url=https://www.questia.com/read/1G1-55237347|title=Bahrain remains stable despite arson attacks that took place in the country|author=Darwish, Adel|date=1 March 1999|work=The Middle East|url-access=}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}{{dead link|date=July 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-83925934.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117074426/http://www.highbeam.com/doc/1G1-83925934.html|url-status=dead|archive-date=17 January 2013|title=The Rich/Poor & Sunni/Shiite Rift|date=18 March 2002|work=APS Diplomat|via=[[HighBeam Research]]|access-date=5 October 2012}}</ref> [[Uppreisnin í Barein 1994|Sama ár hófst uppreisn]] vinstrimanna, frjálslyndra og bókstafstrúarmanna í Barein.<ref>{{cite journal|url=http://meria.idc.ac.il/journal/1999/issue1/jv3n1a7.html|title=Rebellion in Bahrain|author=Darwish, Adel|date=March 1999|journal=Middle East Review of International Affairs|volume=3|issue=1|archive-date=14 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120414210838/http://meria.idc.ac.il/journal/1999/issue1/jv3n1a7.html|access-date=2 October 2012|url-status=live}}</ref> Um 40 létu lífið í uppreisninni sem lauk eftir að [[Hamad bin Isa Al Khalifa]] varð emír árið 1999.<ref>{{cite web|title=Bahrain's monarch opens parliament after a span of nearly 30 years|author=Malik, Adnan|agency=Associated Press|via=[[HighBeam Research]]|url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-70367092.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121004010101/http://www.highbeam.com/doc/1P1-70367092.html|archive-date=4 October 2012|url-status=dead|date=14 December 2002}}</ref> Hann kom á þingkosningum og kosningarétti kvenna, og leysti pólitíska fanga úr haldi.<ref name="AI_Bahr_promising">{{cite web|title=Bahrain: Promising human rights reform must continue|publisher=[[Amnesty International]]|date=13 March 2001|url=https://www.amnesty.org/en/documents/mde11/005/2001/en/|access-date=9 February 2011|archive-date=30 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230124914/https://www.amnesty.org/en/documents/mde11/005/2001/en/|url-status=live}}</ref> Í þjóðaratkvæðagreiðslu 14.-15. febrúar 2001 kom fram yfirgnæfandi stuðningur við [[Þjóðaraðgerðaskrá Barein]] sem átti að binda enda á uppreisnina.<ref name="UNDP-POGAR">{{cite web|title=Country Theme: Elections: Bahrain|publisher=[[United Nations Development Program|UNDP]]-Programme on Governance in the Arab Region|year=2011|url=http://www.pogar.org/countries/theme.aspx?t=3&cid=2|access-date=9 February 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510021433/http://www.pogar.org/countries/theme.aspx?t=3&cid=2|archive-date=10 May 2011|url-status=dead}}</ref> Hluti af því var að Barein breytti formlegu heiti sínu úr Barein-''ríki'' (''dawla'') í Konungsríkið Barein.<ref>{{cite news|title=The Kingdom of Bahrain: The Constitutional Changes|url=http://www.theestimate.com/public/022202b.html|access-date=17 February 2011|newspaper=The Estimate: Political and Security Analysis of the Islamic World and its Neighbors|date=22 February 2002|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003120816/http://www.theestimate.com/public/022202b.html|archive-date=3 October 2009}}</ref> Um leið var titli þjóðhöfðingjans, Hamad bin Isa al-Khalifa, breytt úr emír í koknung.<ref>{{cite web|url=https://english.alaraby.co.uk/opinion/ruling-bahrain-part-i-emir-declares-himself-king|title=Ruling Bahrain (Part I): The emir declares himself king|date=14 March 2019|access-date=2 October 2021|archive-date=5 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220905141349/https://english.alaraby.co.uk/opinion/ruling-bahrain-part-i-emir-declares-himself-king|url-status=live}}</ref> Barein tók þátt í [[stríðið í Afganistan (2001-2021)|hernaðaraðgerðum]] gegn [[Talíbanar|Talíbönum]] í október 2001 með því að senda freigátu til [[Arabíuhaf]]s fyrir mannúðarstarf. Í nóvember það ár lýsti stjórn [[George W. Bush]] Bandaríkjaforseta Barein sem „mikilvægum bandamanni utan NATO“.<ref name=Europa /> Barein var á móti [[Íraksstríðið|innrás Bandaríkjanna í Írak 2003]] og hafði boðið [[Saddam Hussein]] hæli dagana áður en innrásin hófst.<ref name=Europa>{{Cite book|title=The Middle East and North Africa 2004|year=2003|publisher=Europa Publications|isbn=1-85743-184-7|page=232|url=https://books.google.com/books?id=pP315Mw3S9EC&pg=PA232}}</ref> Samband við nágrannaríkið [[Katar]] batnaði eftir að deilur um yfirráð yfir [[Hawar-eyjar|Hawar-eyjum]] voru leystar fyrir [[Alþjóðadómstóllinn|Alþjóðadómstólnum]] í Hag árið 2001.<ref>{{cite web|last1=International Court of Justice|title=Maritime Delimitation and Territorial Questions between Qatar and Bahrain (Qatar v. Bahrain)|url=https://www.icj-cij.org/case/87|website=icj-cij|publisher=United Nations|access-date=3 October 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007210805/https://www.icj-cij.org/case/87|url-status=live}}</ref> Í kjölfarið á stjórnmálaumbótum gerði Barein fríverslunarsamning við Bandaríkin 2004.<ref>{{cite web|title=To Implement the United States-Bahrain Free Trade Agreement, and for Other Purposes|url=https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2006/07/20060727-14.html|publisher=White House Archives|access-date=23 June 2012|archive-date=15 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120715085829/http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2006/07/20060727-14.html|url-status=live}}</ref> Árið 2005 var virkið [[Qal'at al-Bahrain]] skráð á [[heimsminjaskrá UNESCO]]. Í kjölfar [[arabíska vorið|arabíska vorsins]] hófu sjíamúslimar í Barein [[dagur reiðinnar (Barein)|umfangsmikil mótmæli]] gegn súnnískum ráðamönnum snemma árs 2011.<ref name="reutbahsoe">{{cite news|title=Bahrain declares state of emergency after unrest|url=http://uk.reuters.com/article/us-bahrain-emergency-idUKTRE72E3E620110315|agency=Reuters<!--Citation bot-->|date=15 March 2011|access-date=3 October 2012|archive-date=23 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023021911/http://uk.reuters.com/article/2011/03/15/us-bahrain-emergency-idUKTRE72E3E620110315|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|date=23 November 2011|title=BICI {{!}} Bahrain Independent Commission of Inquiry|url=http://www.bici.org.bh/|access-date=22 November 2020|website=bici.org.bh|pages=162–163|archive-date=9 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209064419/http://www.bici.org.bh/|url-status=live}}</ref> Í byrjun heimilaði ríkisstjórnin göngu til stuðnings mótmælendum sem létust í árás lögreglu á búðir þeirra við [[Perluhringtorgið]].<ref>{{cite web|date=23 November 2011|title=BICI {{!}} Bahrain Independent Commission of Inquiry|url=http://www.bici.org.bh/|access-date=22 November 2020|website=bici.org.bh|pages=73–74; 88|archive-date=9 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209064419/http://www.bici.org.bh/|url-status=live}}</ref> Mánuði síðar óskaði stjórnin eftir aðstoð frá Sádi-Arabíu og öðrum aðildarríkjum [[Persaflóaráðið|Persaflóaráðsins]], og lýsti yfir þriggja mánaða neyðarástandi.<ref name="bici">{{cite web|date=23 November 2011|title=Report of the Bahrain Independent Commission of Inquiry|url=http://www.bici.org.bh/|publisher=BICI|pages=132–139|access-date=29 January 2012|archive-date=9 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209064419/http://www.bici.org.bh/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/2011703169979/f/f/skodanir|title=Herlög gengin í gildi í Barein|date=16. mars 2011|website=Vísir}}</ref> Í kjölfarið hóf stjórnin aðgerðir gegn stjórnarandstöðunni sem fólust í handtöku þúsunda og kerfisbundnum pyntingum.<ref name="BBC News">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12975832|title=Police Brutality Turns Bahrain Into 'Island of Fear|date=7. apríl 2011|author=Bill Law|website=BBC News}}</ref> Nær dagleg átök milli mótmælenda og öryggissveita ollu tugum mannsláta.<ref name="AJE 23.4.2012">{{cite web|author=Carlstrom, Gregg|date=23 April 2012|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2012/04/20124231124916976.html|title=Bahrain court delays ruling in activists case|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915180335/https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2012/04/20124231124916976.html |archive-date=15 September 2018}}</ref> Sum mótmælin voru skipulögð af flokkum í stjórnarandstöðu.<ref name="reutbahral">{{cite news|title=Thousands rally for reform in Bahrain|url=https://www.reuters.com/article/us-bahrain-idUSTRE75A19G20110611|agency=Reuters<!--Citation bot-->|author=Solomon, Erika|archive-date=22 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022170504/http://www.reuters.com/article/2011/06/11/us-bahrain-idUSTRE75A19G20110611|date=11 June 2011|url-status=live}}</ref> Yfir 80 almennir borgarar og 13 lögreglumenn höfðu látið lífið í mars 2014.<ref>{{cite news|title=Bomb blast kills three Bahrain policemen|publisher=BBC|date=3 March 2014|access-date=6 March 2014|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-26421744|archive-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923092231/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-26421744|url-status=live}}</ref> Samkvæmt bandarísku mannúðarsamtökunum [[Physicians for Human Rights]] tengdust 34 andlát notkun [[táragas]]s frá bandaríska fyrirtækinu [[Federal Laboratories]] af hálfu stjórnarinnar.<ref name="phr">{{cite web|title=Tear Gas or Lethal Gas? Bahrain's Death Toll Mounts to 34|url=http://physiciansforhumanrights.org/blog/tear-gas-or-lethal-gas.html|publisher=Physicians for Human Rights|access-date=12 January 2018|date=6 March 2012|archive-date=13 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180113043946/http://physiciansforhumanrights.org/blog/tear-gas-or-lethal-gas.html|url-status=live}}</ref> Mótmælin í Barein fengu minni athygli í fjölmiðlum Persaflóaríkja en aðrar uppreisnir tengdar arabíska vorinu, sem hefur vakið deilur.<ref name="Hammond">{{cite news|last=Hammond|first=Andrew|title=Gulf media find their red line in uprisings:Bahrain|url=https://www.reuters.com/article/oukwd-uk-mideast-protests-media-idAFTRE73D1HB20110414?sp=true|agency=Reuters<!--Citation bot--> Africa|access-date=26 April 2013|date=14 April 2011|archive-date=14 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114122647/http://www.reuters.com/article/oukwd-uk-mideast-protests-media-idAFTRE73D1HB20110414?sp=true|url-status=live}}</ref> Samkvæmt [[Amnesty International]] jókst kerfisbundin mismunun og kúgun gegn stjórnarandstæðingum, baráttufólki fyrir mannréttindum, klerkum og sjálfstæðum félagasamtökum, í kjölfar mótmælanna. Samtökin sögðu að stjórnin hefði í reynd lokað á tjáningarfrelsi og friðsamlegar baráttuaðgerðir.<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2021/02/bahrain-dreams-of-reform-crushed-10-years-after-uprising/|title=Bahrain: Dreams of reform crushed 10 years after uprising|date=11 February 2021|publisher=Amnesty International|access-date=1 May 2022|archive-date=18 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518181146/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2021/02/bahrain-dreams-of-reform-crushed-10-years-after-uprising/|url-status=live}}</ref> Barein er áfram háð Sádi-Arabíu og Sameinuðu arabísku furstadæmunum hernaðarlega og fjárhagslega,<ref name="france1">{{cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20210212-ten-years-on-bahrain-paralysed-by-legacy-of-arab-spring|title=Ten years on, Bahrain paralysed by legacy of Arab Spring|publisher=France 24|date=2021-02-12|access-date=2022-05-02|archive-date=1 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220501202630/https://www.france24.com/en/live-news/20210212-ten-years-on-bahrain-paralysed-by-legacy-of-arab-spring|url-status=live}}</ref> en áætlað er að það breytist með efnahagsumbótum stjórnarinnar.<ref>{{Cite web|title=Bahrain News Agency|url=https://www.bna.bh/en/index.aspx|access-date=2023-03-07|website=bna.bh|archive-date=2 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190902233604/https://www.bna.bh/en/index.aspx|url-status=live}}</ref> Í febrúar 2026 hófu Bandaríkin og Ísrael [[Íransstríðið 2026|árásir á Íran]] og myrtu æðsta leiðtoga Írans, [[Ali Khamenei]]. Íran hefur brugðist við með [[drónaárás]]um gegn bandarískum herstöðvum og bandamönnum Bandaríkjamanna við Persaflóa. Þeirra á meðal er Barein þar sem mannfall hefur orðið.<ref>{{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/06/iran-deadly-drone-strikes-on-bahrain-and-saudi-arabia-may-constitute-war-crimes-new-research/|title=Iran: Deadly drone strikes on Bahrain and Saudi Arabia may constitute war crimes – new research|date=18. júní 2026|website=Amnesty International}}</ref> ==Landfræði== [[File:Colours of the Persian Gulf ESA353290.jpg|thumb|Gervihnattamynd af Barein og austurströnd Sádi-Arabíu árið 2016.]] Barein er flatlendur og þurr [[eyjaklasi]] í Persaflóa. Lág eyðimerkurslétta hækkar örlítið að lágum bakka í miðjunni þar sem hæsti punktur landsins er [[Reykfjall]] (Jabal ad Dukan) 134 metrar á hæð.<ref>{{cite web|title=Bahrain Geography and Population|url=http://countrystudies.us/persian-gulf-states/34.htm|access-date=29. júní 2012|publisher=countrystudies.us|archive-date=23. september 2006|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060923065706/http://countrystudies.us/persian-gulf-states/34.htm}}</ref> Barein var áður 665 ferkílómetrar að stærð, en vegna endurheimtar lands er það nú 780 ferkílómetrar.<ref name= Britannica>{{cite web|title=Bahrain|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/49072/Bahrain|publisher=Britannica Online Encyclopedia|access-date=29. júní 2012}}</ref> Barein er oft sagt vera eyjaklasi 33 eyja,<ref>{{cite report |title=Kingdom of Bahrain National Report |publisher=[[International Hydrographic Organization]] |year=2013 |url=http://www.iho.int/mtg_docs/rhc/RSAHC/RSAHC5/RSAHC%205-7.1%20-%20Bahrain%20National%20Report.pdf |access-date=11. júní 2013 |page=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010140839/http://www.iho.int/mtg_docs/rhc/RSAHC/RSAHC5/RSAHC%205-7.1%20-%20Bahrain%20National%20Report.pdf |archive-date=10. október 2017 |url-status=dead }}</ref> en vegna endurheimtar lands taldi það 84 eyjar árið 2008.<ref>{{cite book| title=تاريخ البحرين الحديث (1500–2002) |trans-title=Modern History of Bahrain (1500–2002) | isbn=978-99901-06-75-6 |year=2009 |last1=Abdulla |first1=Mohammed Ahmed |last2=Zain al-'Abdeen |first2=Bashir |location=Bahrain |publisher=Historical Studies Centre, [[Bareinháskóli]] |pages=26, 29, 59}}</ref> Barein á engin landamæri að öðru landi, en er með 161 km langa strandlengju og gerir tilkall til bæði 12 mílna landhelgi og 24 mílna aðliggjandi lögsögu. Stærstu eyjar eyjaklasans eru [[Bareineyja]], [[Hawar-eyjar]], [[Muharraq-eyja]], [[Umm an Nasan]] og [[Sitra]]. Loftslag í Barein einkennist af mildum vetrum og heitum, rökum sumrum. Helstu náttúruauðlindir eru miklar olíulindir, jarðgaslindir og fiskimið undan ströndum landsins. Ræktarland er aðeins 2,82% af þurrlendinu.<ref name="CIA">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ba.html |title=CIA World Factbook, "Bahrain" |publisher=Cia.gov |access-date=25. janúar 2011| archive-url= https://web.archive.org/web/20101229005328/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ba.html| archive-date= 29. desember 2010 | url-status=live}}</ref> ==Stjórnmál== ===Stjórnsýslueiningar=== Fyrsta [[sveitarfélag]]ið í Barein var [[Manama]] sem var stofnað í júlí 1919.<ref name=MMAUP>{{cite web|title=History of Municipalities |url=http://websrv.municipality.gov.bh/mun/pages/History_en.jsp |publisher=Ministry of Municipalities Affairs and Urban Planning – Kingdom of Bahrain |access-date=5. júlí 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121213042316/http://websrv.municipality.gov.bh/mun/pages/History_en.jsp |archive-date=13. desember 2012 }}</ref> Sveitarstjórnarmenn voru kosnir árlega. Sveitarfélagið var sagt vera það fyrsta í Arabaheiminum.<ref name=MMAUP/> Sveitarfélagið bar ábyrgð á hreinsun gatna og leigu húsnæðis. Árið 1929 hóf það vegagerð auk þess að opna markaði og sláturhús.<ref name=MMAUP/> Árið 1958 hóf sveitarfélagið hreinsun vatns.<ref name=MMAUP/> Árið 1960 voru fjögur sveitarfélög í Barein: ''Manama'', ''Hidd'', ''Al Muharraq'' og ''Riffa''.<ref name=Statoids>{{cite web|title=Governorates of Bahrain|url=https://www.statoids.com/ubh.html|publisher=Statoids|access-date=5. júlí 2012}}</ref> Á næstu 30 árum var þessum 4 sveitarfélögum skipt í 12 sveitarfélög eftir því sem bæir eins og [[Hamad-bær]] og [[Isa-bær]] uxu.<ref name=Statoids/> Þessum sveitarfélögum var stýrt af sveitarstjórnarráði í Manama og fulltrúar þess voru skipaðir af konungi.<ref>{{cite web|title=Bahrain Government |url=http://www.un.int/bahrain/government.html |publisher=Permanent Mission of the Kingdom of Bahrain to the United Nations |access-date=5. júlí 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120603152143/http://www.un.int/bahrain/government.html |archive-date=3. júní 2012 }}</ref> Fyrstu sveitarstjórnarkosningarnar í Barein eftir að landið fékk sjálfstæði 1971, voru haldnar 2002.<ref>{{cite web|title=Three Polls, Three Different Approaches |url=http://www.theestimate.com/public/051702.html |publisher=The Estimate |access-date=5 July 2012 |date=17. maí 2002 |archive-date=17. janúar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117000004/http://www.theestimate.com/public/051702.html |url-status=live }}</ref> Þær síðustu voru haldnar 2022. Miðumdæmið var lagt niður í september 2014 og landsvæðinu skipt milli Norðurumdæmis, Suðurumdæmis og Höfuðborgarumdæmis.<ref>{{cite web|url= http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=386389|work= Gulf Daily News|title= Central Governorate dissolved|access-date= 2020-12-27|archive-date= 2017-10-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20171010152732/http://archives.gdnonline.com/NewsDetails.aspx?date=04%2F07%2F2015&storyid=386389|url-status= dead}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Kort !! Landstjóraumdæmi |- | rowspan="4" | [[File:New Governorates of Bahrain 2014.svg|256px]] || <span style="background:yellow"> 1</span> – '''[[Höfuðborgarumdæmi (Barein)]]''' |- | | <span style="background:#F0DC82"> 2</span> – '''[[Muharraq-umdæmi]]''' |- | | <span style="background:#7bf;"> 3</span> – '''[[Norðurumdæmi (Barein)]]''' |- | | <span style="background:pink"> 4</span> – '''[[Suðurumdæmi (Barein)]]''' |} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Barein]] otbnro6cwpjk7x4p5tszrczn3u29ift 0 10855 1973139 1967786 2026-07-23T13:40:15Z Akigka 183 /* Hernám og styrjaldir */ 1973139 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Grænland | nafn_á_frummáli = Kalaallit Nunaat {{mál|gl}}<br />Grønland {{mál|da}} | nafn_í_eignarfalli = Grænlands | fáni = Flag of Greenland.svg | skjaldarmerki = Coat of arms Greenland.svg | staðsetningarkort = Greenland (orthographic projection).svg | tungumál = [[grænlenska]], [[danska]] | höfuðborg = [[Nuuk]] | stjórnarfar = [[Heimastjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Þjóðhöfðingjar Danmerkur|Konungur]] | titill_leiðtoga2 = [[Landstjóri Grænlands|Landstjóri]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Grænlands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Friðrik 10. Danakonungur|Friðrik 10.]] | nafn_leiðtoga2 = [[Julie Præst Wilche]] | nafn_leiðtoga3 = [[Jens-Frederik Nielsen]] | staða = Dönsk hjálenda | atburður1 = Heimastjórn | dagsetning1 = 1. maí 1979 | atburður2 = Aukið sjálfræði | dagsetning2 = 21. júní 2009 | flatarmál = 2.166.086 | hlutfall_vatns = 83,1 | mannfjöldaár = 2022 | fólksfjöldi = 56.466 | íbúar_á_ferkílómetra = 0,028 | VLF_ár = 2021 | VLF = 2,174 | VLF_á_mann = 38.575 | VÞL = {{hækkun}} 0.786 | VÞL_ár = 2010 | VÞL_sæti = 61 | gjaldmiðill = [[Dönsk króna|Dönsk króna (kr)]] (DKK) | tímabelti = [[UTC]]+0 til -4 | þjóðsöngur = [[Nunarput utoqqarsuanngoravit]] | tld = gl | símakóði = 299 }} '''Grænland''' ([[grænlenska]]: ''Kalaallit Nunaat''; [[danska]]: ''Grønland'') er [[Listi stærstu eyja heims|stærsta eyja jarðar]] sem ekki telst [[meginland]] út af fyrir sig, 2,2 milljónir km² að stærð. Grænland liggur milli [[Norður-Íshaf]]sins og [[Atlantshaf]]sins, austan við [[Kanadíski eyjaklasinn|kanadíska eyjaklasann]]. Landfræðilega tilheyrir Grænland heimsálfunni [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Höfuðborgin er [[Nuuk]] (''Godthåb'' á dönsku). Grænland er [[sjálfsstjórnarsvæði]] innan [[Danmörk|dönsku]] ríkisheildarinnar. Um 81 prósent landsins er þakið [[jökull|jökli]]. Nánast allir Grænlendingar búa í byggðum við firði á suðvesturhluta eyjunnar þar sem veður er talsvert mildara en annars staðar. Grænland hlaut heimastjórn frá Dönum árið 1979 og í nóvember árið [[2008]] var samþykkt í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] að landið fengi aukna sjálfstjórn.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/erlent/2008/11/26/sjalfstaedi_fra_donum_fyrir_2021/|titill=Sjálfstæði frá Dönum fyrir 2021|mánuður=26. nóvember|ár=2008}}</ref> Margir Grænlendingar eru af blönduðum uppruna [[Inúítar|Inúíta]] og Evrópumanna og tala [[Grænlenska|grænlensku]] (''kalaallisut'') sem móðurmál. Um 50 þúsund manns tala grænlensku en það eru fleiri en mælendur allra annarra [[Eskimó-aleutísk tungumál|eskimó-aleutískra mála]] samanlagt. Um 20% íbúa Grænlands eru af dönskum uppruna og hafa dönsku að móðurmáli. Bæði þessi mál eru opinberar tungur. Hin formlega gerð grænlensku sem er kennd í skólum og notuð sem ritmál er aðallega mótuð úr vesturgrænlenskum mállýskum. Grænland var ein af [[Noregur|norsku]] [[Krúnunýlenda|krúnunýlendunum]] allt fram til [[1814]] þegar það varð formlega dönsk nýlenda, þó svo að Noregur og Danmörk hafi verið sameiginlegt konungdæmi um aldir, allt frá [[1536]]. Þann [[5. júní]] [[1953]] varð Grænland hluti af Danmörku sem danskt [[amt]]. Eftir þjóðaratkvæðagreiðslu [[1978]] fékk Grænland [[heimastjórn]] sem tók við völdum [[1. maí]] [[1979]]. [[Þjóðhöfðingi]] Grænlands er [[Friðrik 10. Danakonungur]]. Þann [[25. nóvember]] 2008 fór fram þjóðaratkvæðagreiðsla á Grænlandi um aukna sjálfstjórn landsins þar sem 76% voru fylgjandi.<ref>[http://dk.nanoq.gl/Emner/Landsstyre/Departementer/Landsstyreformandens%20Departement/Selvstyrekontor/Folkeafstemning.aspx Folkeafstemningen om Selvstyre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120175654/http://dk.nanoq.gl/Emner/Landsstyre/Departementer/Landsstyreformandens%20Departement/Selvstyrekontor/Folkeafstemning.aspx |date=2012-01-20 }} Nanoq, vefur heimastjórnarinar</ref> Þann 21. júní 2009 lýstu Grænlendingar yfir fullum sjálfsákvörðunarrétti í málum er tengjast réttarfari, stefnumótun og náttúruauðlindum. Þá voru Grænlendingar viðurkenndir sem sérstök [[þjóð]] samkvæmt alþjóðalögum. Danska ríkið heldur enn eftir stjórn utanríkis- og varnarmála. == Heiti == Á [[grænlenska|grænlensku]] heitir landið ''Kalaallit Nunaat'' „land Kalaallíta (Grænlendinga)“. ''Kalaallit'' (eintala: ''Kalaaleq'') er það orð sem grænlenskir [[Inúítar]] nota um sig sjálfa. Samkvæmt danska trúboðanum [[Poul Egede]] sem skrifaði fyrstu grænlensku orðabókina, töldu þeir það komið af því orði sem norrænir menn notuðu um þá. Sú tilgáta hefur verið sett fram að orðið sé dregið af orðinu „[[skrælingi]]“ sem kemur fyrir í ''[[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]'' sem heiti á Inúítum og í ''[[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]]'' mögulega sem heiti á [[Indíáni|Indíánum]].<ref>{{cite book|editor1-last=Store|editor1-first=P|editor2-last=Clarkson|editor2-first=Iain|title=Language Contact across the North Atlantic: Proceedings of the Working|date=1992|publisher=De Gruyter|location=Darmstadt|isbn=978-3-484-30359-1|page=135|url=https://books.google.com/books?id=O46ZKTUg2ogC&q=Kalaaleq&pg=PA135}}</ref> Nafn landsins (''Kalaallit Nunaat'') og tungumálsins (''kalallisut'') er dregið af ''Kalaallit''. Í ''Eiríks sögu'' segir frá því að [[Eiríkur rauði]] hafi ákveðið að nefna landið Grænland „því að hann kvað menn það mjög mundu fýsa þangað ef landið héti vel“.<ref>{{vefheimild|url=https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm|titill=Eiríks saga rauða|vefsíða=Snerpa.is|skoðað=12.10.2022}}</ref> Þar er líka minnst á landnámsmanninn [[Gunnbjörn Úlfsson]] sem sagðist hafa komið í sker norðvestur af Íslandi sem hann nefndi „Gunnbjarnarsker“.<ref>{{vísindavefur|75173|Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru?}}</ref> Í langflestum tungumálum heims dregur landið nafn sitt af norræna heitinu Grænlandi fremur en því grænlenska Kalaallit Nunaat. Samanburður á nöfnum Grænlands og [[Ísland]]s hefur oft verið tilefni vangaveltna um hvort nöfnin séu rangnefni.<ref>{{vefheimild|url=https://www.nationalgeographic.com/science/article/iceland-greenland-name-swap|titill=Is Iceland Really Green and Greenland Really Icy?|vefsíða=National Geographic|höfundur=Andrew Evans|dagsetning=30.6.2016|skoðað=12.10.2022}}</ref> == Saga == === Elstu menningarsamfélög === Landnám á Grænlandi tók þúsundir ára. Fámennir hópar komu norðan frá, einkum frá [[Asía|Asíu]] yfir hafísinn og einnig frá [[Alaska]] og norðurhluta [[Kanada]]. Á tímaskeiðinu 2400 f.Kr. fram að 2000 f.Kr. bjó þar fólk af svonefndri [[Independence I-menning]]u (nefnt eftir [[Independence-fjörður|Independence-firði]]). Flestallar mannvistarleifar tengdar þessu skeiði hafa fundist lengst í norðri, á [[Pearyland]]i. Einkum virðist [[sauðnaut]]aveiði hafa verið mikilvæg. Fólk af [[Independence II-menningin|Independence II-menningunni]] bjó þar frá [[8. öldin f.Kr.|8. öld f.Kr.]] til [[1. öldin f.Kr.|1. aldar f.Kr.]] Á öldunum 1400 f.Kr. fram til 500 f.Kr. fluttu nýir hópar frá Kanada til Grænlands. Þetta menningarskeið er nefnt [[Saqqaq-menningin]] og íbúarnir tóku sér búsetu allt frá [[Upernavik]] í norðri til núverandi [[Nuuk]] í suðri. Þetta fólk bjó til steinkolur, boga og skutla. Það virðist einnig hafa haft með sér hunda.<ref>{{cite journal|author=A.B. Gotfredsen, T. Møbjerg|title=Nipisat - a Saqqaq Culture Site in Sisimiut, Central West Greenland|journal=Meddelelser om Grønland|volume=331|year=2004|doi=10.26530/OAPEN_342365}}</ref> Enn má víða finna fornleifar frá þessu menningarskeiði. Um 500 f.Kr. fluttist svonefnt [[Dorset-menningin|Dorset-fólk]] (hugsanlega kallað ''Tuniit'' af Inúítum) að nýju úr norðri inn á sama svæði og talað var um hér að ofan. Af fornminjafundum frá þessum menningarheimi má nefna stóra steina sem virðast hafa verið notaðir sem vörður til að vísa veg, fígúrur tálgaðar i stein og nálar úr [[rostungur|rostungstönnum]]. === Landnám Inúíta === Um árið 900 náðu nýir hópar fólks til Norður-Grænlands alla leið frá [[Alaska]]. Vitað er að þetta fólk var [[Inúítar]] og því forfeður núverandi Grænlendinga, en það á ekki við um eldri menningarskeið. Þeir höfðu með sér háþróaða veiðimannamenningu, smíðuðu og notuðu [[kajak]]a og svonefnda „[[konubátur|konubáta]]“ (''umiak''), auk [[hundasleði|hundasleða]].<ref>{{cite journal|author=Vitale, E., Rasmussen, J. A., Grønnow, B., Hansen, A. J., Meldgaard, M., & Feuerborn, T. R.|year=2023|title=An ethnographic framework for identifying dog sledding in the archaeological record|journal=Journal of Archaeological Science|volume=159|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030544032300136X}}</ref> Þeir byggðu hús úr torfi og grjóti og notuðu hvalbein í sperrur. Þetta menningartímabil er kennt við [[Thule (Grænlandi)|Thule]] á vesturströnd Grænlands og kallað [[Thule-menningin]], því þar fundust fyrstu fornleifarnar. Hluti fólksins fór suður með austurströndinni og einangraðist frá hinum íbúunum. Stærsti hlutinn settist að á vesturströndinni og flutti sig smám saman sunnar og náðu þeir fyrstu til suðurodda Grænlands, [[Hvarf (Grænlandi)|Hvarfi]] (Kap Farvel), um árið 1500. Í kringum 1200 tók menningin umtalsverðum breytingum og er eftir það kölluð [[Inugsuk-menningin]].<ref>{{cite book|author=Jordan, R. H.|year=1979|chapter=Inugsuk revisited: An alternative view of Neo-Eskimo chronology and culture change in Greenland|title=Thule Eskimo Culture: An Anthropological Retrospective|series=National Museum of Man Mercury Series|publisher=Archaeological Survey of Canada Paper|volume=88|page=157}}</ref> Þetta er það menningarskeið sem ríkt hefur allt fram á okkar daga. === Landnám norænna manna === {{aðalgrein|Norrænir Grænlendingar}} Um árið [[900]] sá [[Gunnbjörn Úlfsson]] til lands á Grænlandi og nefndi það [[Gunnbjarnarsker]]. Þegar norrænir menn fóru að nema land á suðvesturströnd landsins í lok [[10. öld|10. aldar]] komu þeir að óbyggðu landi. Hins vegar fundu þeir húsarústir og leifar af bátum og veiðarfærum. Á sama tíma og norrænir menn fóru að nema land í suðri fluttu nýir hópar Inúíta inn í norðurhlutann. Árið [[982]] fór [[Eiríkur rauði]] í útlegð til Grænlands og valdi að setjast að í [[Brattahlíð]] og nefndi hann landið Grænland. Árið [[985]] eða [[986]] sigldu 25 skip frá [[Ísland]]i með 500 - 700 manns um borð, en einungis 14 af þeim náðu landi í [[Eystribyggð]]. Um [[1000]] sneri [[Leifur Eiríksson]], sonur Eiríks rauða, aftur til Grænlands frá Noregi og hafði hann þá tekið kristni. Hann boðaði norrænum mönnum á Grænlandi kristni og byggði [[Þjóðhildarkirkja|Þjóðhildarkirkju]] í Brattahlíð (sem á grænlensku heitir nú [[Qassiarsuk]]). Þar stendur enn mjög heilleg rúst af kirkjunni. Árið [[1126]] var biskupsstóll stofnaður í [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]]. Fyrsti biskupinn var [[Arnaldur (Garðabiskup)|Arnaldur]]. Um 1150 hittust norrænir menn og Inúítar í fyrsta sinn í [[Norðurseta|Norðursetu]]. Árið [[1261]] gengu Grænlendingar Noregskonungi á hönd. Fyrir miðja 14. öld fór [[Vestribyggð]] í eyði. Er talið að tvennt hafi komið til: kólnandi loftslag og ágangur Inúíta að norðan. Upp úr þessu lögðust Norðursetuferðir af. Siglingum frá Noregi fækkaði mjög um sama leyti vegna áhrifa [[svartidauði|svartadauða]] þar í landi. Um [[1369]] fórst ''[[Grænlandsknörrinn]]'' og lögðust þá af reglulegar siglingar frá Noregi.<ref>{{cite journal|author=Guðmundur J. Guðmundsson|title=Grænland og umheimurinn: Norrænir menn á Grænlandi og samskipti þeirra við umheiminn fram til 1400|journal=Skírnir|pages=59-82|volume=178|year=2004|url=https://timarit.is/gegnir/991000627579706886}}</ref> Árið [[1377]] dó [[Álfur (Garðabiskup)|Álfur]] biskup og var Grænland biskupslaust eftir það. Árið [[1385]] hrakti [[Björn Einarsson Jórsalafari|Björn Jórsalafara]] til Grænlands og dvaldi hann þar í tvo vetur með liði sínu. Árið [[1406]] hrakti skip til Grænlands með fjölda stórættaðra Íslendinga um borð. Sigldu þeir á brott árið [[1410]] og spurðist ekki til norrænna manna á Grænlandi eftir það, svo öruggt sé. Óljósar sagnir frá miðri 15. öld herma að [[Baskar|baskneskir]] hvalveiðimenn hafi rænt Eystribyggð. Árið [[1540]] kom íslenskt skip til Grænlands og fundu þá skipverjar enga norræna menn á lífi. Er allt á huldu um hvernig stóð á því að norrænir menn hurfu frá Grænlandi. Kólnandi loftslag og sjúkdómar geta verið mikilvæg ástæða. Einnig eru ágiskanir um að barátta við Inúíta hafi átt sinn hlut í hvarfinu. [[Fridtjof Nansen]] hélt því fram í ritinu ''Eskimo Life'' frá 1893 að blöndun milli Inúíta og norrænna manna kynni að hafa átt þátt í hvarfi þeirra síðarnefndu. Þessi kenning naut þó nokkurra vinsælda, meðal annars hjá [[Vilhjálmur Stefánsson|Vilhjálmi Stefánssyni]] og [[Jón Dúason|Jóni Dúasyni]], sem taldi að Grænland heyrði með réttu undir [[Ísland]].<ref>{{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/08/20/thegar_islendingar_girntust_graenland/|titill=Þegar Íslendingar girntust Grænland|dags=20.8.2019|skoðað=11.12.2022|höfundur=Skúli Halldórsson|vefsíða=mbl.is}}</ref> === Landkönnun á 16. og 17. öld === [[Mynd:Zentralbibliothek_Zürich_-_Merckliche_Beschreibung_sampt_eygenlicher_Abbildung_eynes_frembden_unbekanten_Volcks_-_000003625.jpg|thumb|right|Frásögn af þriðja leiðangri Martin Frobisher á þýsku frá 1578.]] Árið 1500 sendi [[Manúel 1. Portúgalskonungur]] skip undir stjórn [[Gaspar Corte-Real]] til Grænlands í leit að [[norðvesturleiðin]]ni til Asíu. Samkvæmt [[Tordesillas-sáttmálinn|Tordesillas-sáttmálanum]] heyrði Grænland undir yfirráð Portúgals. Árið eftir hélt Corte-Real aftur þangað ásamt bróður sínum, [[Miguel Corte-Real]]. Þeir komu að frosnu hafi og sneru því í suðurátt og komu að [[Labrador]] og [[Nýfundnaland]]i. Í Labrador er sagt að þeir hafi tekið innfædda höndum og selt í þrældóm þegar heim var komið upp í kostnað við ferðina.<ref name="The Telegram">{{cite web |last1=McLeod |first1=James |title=N.L. indigenous leaders say Corte-Real statue is an insulting relic |url=https://www.thetelegram.com/news/local/nl-indigenous-leaders-say-corte-real-statue-is-an-insulting-relic-25739/ |website=The Telegram |publisher=The Telegram |access-date=14 June 2020}}</ref> Mælingar þeirra á suðvesturströnd Grænlands urðu hluti af [[Cantino-heimskortið|Cantino-heimskortinu]] í [[Módena]].<ref>Nebenzahl, Kenneth. ''Rand McNally Atlas of Columbus and The Great Discoveries'' (Rand McNally & Company: Genova; 1990); ''The Cantino Planisphere, Lisbon, 1502'', pp. 34–37.</ref> Næstu ár komu ýmsir leiðangrar til Grænlands í leit að norðvesturleiðinni. Einn þekktasti könnuðurinn frá síðari hluta 16. aldar, [[Martin Frobisher]], taldi suðurodda Grænlands vera sagnalandið [[Frísland (sagnaland)|Frísland]].<ref name="Allen1997">{{cite book|author=David Beers Quinn|editor=John Logan Allen|title=North American Exploration|chapter-url=https://books.google.com/books?id=7RGlz9a4wVYC&pg=PA311|volume=I|year=1997|publisher=U of Nebraska Press|isbn=0-8032-1015-9|pages=311–312|chapter=The Northwest Passage in Theory and Practice}}</ref> Árin 1605 til 1607 sendi [[Kristján 4.]] Danakonungur þrjá leiðangra til Grænlands til að leita að Eystribyggð, sem hann áleit ranglega að væri á austurströndinni rétt norðan við [[Hvarf (Grænlandi)|Hvarf]], en þar er ströndin illfær vegna íss. Meðal annars þess vegna mistókust þessir leiðangrar þegar skipin komu að hafíslögðum sjó og lentu í erfiðum veðurskilyrðum í [[Grænlandssund]]i. Leiðsögumaður í öllum þremur ferðum var enski landkönnuðurinn [[James Hall]]. Í fyrsta leiðangrinum rændi eitt skipanna tveimur grænlenskum veiðimönnum ásamt kajökum þeirra og fluttu með sér til Kaupmannahafnar. Þar léku þeir listir sínar á bátunum fyrir konunginn, sem var fyrsta sýnikennslan í kajakróðri og kajakveltum í Evrópu. Í næsta leiðangri var fimm Grænlendingum rænt.<ref>{{vefheimild|url=https://sciencenordic.com/denmark-greenland-history/did-a-recently-found-bird-spear-belong-to-a-kidnapped-greenlander/1374238|titill=Did a recently found bird spear belong to a kidnapped Greenlander?|höfundur=Jens Winther Johannesen|dagsetning=2. ágúst 2012|vefsíða=ScienceNordic|skoðað=2.12.2022}}</ref> Þessi mannrán danskra Grænlandsfara á 17. öld gerðu að verkum að íbúar landsins sýndu aðkomumönnum fjandskap og forðuðust þá. Árið 1636 fékk skipafélag í Kaupmannahöfn einkaleyfi á verslun og hvalveiðum við Grænland. Félagið sendi tvö skip til Grænlands sem keyptu náhvalstennur af innfæddum. Síðasta mannránið á þessum tíma voru þrír leiðangrar á vegum danska embættismannsins [[Henrik Müller]] sem hafði fengið einkaleyfi á siglingum til Grænlands og Vestur-Indía. Skipin sigldu norður eftir vesturströndinni 1654 og tóku þar fjóra Grænlendinga. Málverk var gert af þeim í Bergen í Noregi sem er varðveitt í [[Þjóðminjasafn Danmerkur|Þjóðminjasafni Danmerkur]].<ref>{{vefheimild|url=https://samlinger.natmus.dk/es/asset/43730|titill=Oliemaleri, 1654|vefsíða=Nationalmuseets samlinger|skoðað=2.12.2022}}</ref> [[Thomas Bartholin]], sem skrifaði grænlenskt orðasafn eftir þeim, segir frá því að loftslagið í Danmörku hafi reynst þeim erfitt og þau hafi öll látist fljótlega eftir komuna þangað. === Trúboð og einokunarverslun === Árið [[1721]] sendi [[Friðrik 4.]] Danakonungur prestinn [[Hans Egede]] til Grænlands til að leita þar norrænna manna og breiða út [[lútherstrú]] meðal þeirra. Þá var hvergi að finna en Egede hitti hins vegar fyrir Inúíta og hóf trúboð meðal þeirra. Fyrsta bækistöðin sem hann reisti var á eyjunni [[Kangeq]]. Landnemarnir sem fylgdu Egede reistu hvalstöð á eyjunni [[Nipisat]], en hollenskir hvalveiðimenn brenndu hana til grunna. Auk þess þjáðust landnemarnir af [[skyrbjúgur|skyrbjúg]]. Félagið sem Egede leiddi varð gjaldþrota árið 1727. Friðrik konungur sendi þá herskip með hermönnum og föngum undir stjórn [[Claus Parss]] til að reisa þar virki, en sá leiðangur misfórst vegna skyrbjúgs og uppreisnar.<ref name="Cranny">Cranz, David & al. ''[https://books.google.com/books?id=L1pO_46g8OkC&pg=PA258 The History of Greenland: including an account of the mission carried on by the United Brethren in that country]''. Longman, 1820.</ref> Parss flutti nýlenduna á meginlandið á stað sem var nefndur ''Godt-håb'' („Góðravon“) og varð síðar [[Nuuk]]. Árið 1733 kom þangað skip með [[Herrnhútar|Herrnhúta]] sem höfðu fengið leyfi konungs til trúboðs á Grænlandi. Skipið bar líka með sér [[bólusótt]] sem næstu árin herjaði á landnema og innfædda. Gertrud, eiginkona Hans Egede, lést úr sjúkdómnum. Hann sneri aftur til Danmerkur með lík hennar og lét syni sínum, [[Poul Egede]], eftir stjórn trúboðsins. Árið 1734 fékk Íslandskaupmaðurinn [[Jacob Severin]] leyfi til verslunar á Grænlandi. Næstu ár stofnaði hann verslunarstaðina [[Qasigiannguit|Christianshåb]] (1734), [[Ilulissat|Jacobshavn]] (1741) og [[Paamiut|Frederikshåb]] (1742). Danir lentu oft í átökum við hollenska hvalveiðimenn sem veiddu hvali í [[Davissund]]i, versluðu við innfædda þrátt fyrir bann og brenndu bækistöðvar sem Danir höfðu byggt. Árið 1747 fékk [[Almenna verslunarfélagið]] einkaleyfi á verslun í nýlendum Dana í Norður-Atlantshafi og næstu ár voru stofnaðir verslunarstaðir víða meðfram strönd Grænlands, eins og [[Sisimiut|Holsteinsborg]] (1759), [[Upernavik]] (1771) og [[Qaqortoq|Julianehåb]] (1775). Árið 1774 tók [[Konunglega Grænlandsverslunin]] við stjórn verslunar á Grænlandi og hafði einkaleyfi á henni fram á miðja 20. öld, en 1908 tók danska ríkisstjórnin við stjórn félagsins. Félaginu var bannað að hvetja til frekari þéttbýlismyndunar á Grænlandi og háir tollar voru lagðir á „lúxusvörur“ eins og sykur, til að koma í veg fyrir að Grænlendingar legðu af hefðbundna lífshætti. === Samfélagsþróun og landkönnun á 19. öld === [[Mynd:Aron von Kangeq- Missionar.jpg|thumb|right|Trúboði í vetrarhúsi á mynd eftir Aron frá Kangeq.]] Með [[Kílarsamningurinn|Kílarsamningnum]] 1814 fékk [[Noregur]] sjálfstæði en Grænland, Færeyjar og Ísland heyrðu áfram undir dönsku krúnuna. Um miðja 19. öld var farið að þróa ritmál fyrir grænlensku. Árið 1851 kom út grænlensk málfræði eftir herrnhútann [[Samuel Kleinschmidt]]. Árið 1859 gaf landfræðingurinn [[Hinrich Rink]] út safn grænlenskra sagna eftir [[Aron frá Kangeq]] með myndum eftir hann og 1861 stofnaði Rink fyrsta dagblaðið á grænlensku, ''[[Atuagagdliutit]]''. Um miðja 19. öld höfðu Danir á Grænlandi áhyggjur af hnignun grænlensku byggðanna í kringum verslunarstaðina. Veturinn 1855 til 1856 var hungursneyð í kringum Godthåb og brjóstveikifaraldur fylgdi á eftir. Rink, Kleinschmidt og fleiri báðu um leyfi fyrir því að sett yrðu upp þorpsráð (''forstand'') með þátttöku Grænlendinga, til að fást við ýmis sameiginleg hagsmunamál byggðanna. Árið 1862 var landinu skipt í tólf svæði með hvert sitt forstand. Í ráðunum sátu prestur staðarins, verslunarstjórinn, assistentinn, læknirinn og aðrir danskir og grænlenskir meðlimir kosnir af íbúum.<ref>{{vefheimild|url=https://da.nka.gl/digitale-samlinger/qangagooqgl/om-arkivalierne/forstanderskaber/|höfundur=Grete Rendal|vefsíða=Dagens Grønland|titill=Forstanderskaberne i Grønland|ár=Júlí 2014|skoðað=22.12.2022}}</ref> Ráðin fengu til umráða 20% af þeirri upphæð sem ætluð var til kaupa á vörum Grænlendinga á hverjum stað. Að auki voru stofnaðir tveir sjóðir, einn fyrir Norður-Grænland og einn fyrir Suður-Grænland, að hluta fyrir uppihald nauðstaddra og að hluta til að styrkja kaup á búnaði veiðimanna, gerð húsnæðis og þess háttar. Árið 1862 hófst iðnaðarvinnsla á [[krýólít]]i í [[Ivittuut]]. Áður höfðu Inúítar notað þessa steind til að þvo skinn, en seinna var það notað til að framleiða [[vítissódi|vítissóda]] og enn síðar við framleiðslu á [[ál]]i. Krýólít var nauðsynlegt hjálparefni við rafgreiningu súráls fram til 1943 og eina náman sem eftir var á þeim tíma var í Ivittuut. Þetta var ástæða þess að kanadíska fyrirtækið [[Alcan]] lagði áherslu á að bandarísk eða kanadísk yfirvöld tryggðu yfirráð yfir Grænlandi í upphafi síðari heimsstyrjaldar.<ref>{{cite journal|author=Berry, D. A.|year=2012|title=Cryolite, the Canadian aluminium industry and the American occupation of Greenland during the Second World War|journal=The Polar Journal|volume=2|number=2|pages=219–235|doi=10.1080/2154896X.2012.735037}}</ref> Á 19. öld óx mannfjöldinn á Vestur-Grænlandi nokkuð ört. Nýir landnemar fluttu til norðurhlutans frá [[Kanada]] allt til 1864. Ekkert er vitað um mannfjölda á Austur-Grænlandi á sama tíma, en talið er að þar hafi fólki fækkað og byggðir lagst af vegna erfiðra skilyrða. Austur-Grænland var illfært skipum vegna hafíss og siglingar þangað þóttu lengi hættuspil. Franski landkönnuðurinn [[Jules de Blosseville]] er talinn hafa farist þar á skipinu ''La Lilloise'' árið 1833.<ref>{{cite journal|author=Taagholt, J.|year=1991|title=The early exploration of Greenland|url=https://archive.org/details/earth-sciences-history_1991_10_2/page/247|journal=Earth Sciences History|volume=10|number=2|pages=247-258}}</ref> Áhugi landkönnuða á [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]] fór vaxandi þegar leið á 19. öldina. [[William Scoresby]] gaf árið 1828 út bók um leiðangra sína til Austur-Grænlands árin á undan með fyrstu nákvæmu landmælingunum af ströndinni.<ref>{{cite book|author=William Scoresby jr.|title=Journal of a Voyage to the Northern Whale-fishery: Including Researches and Discoveries on the Eastern Coast of West Greenland, Made in the Summer of 1822, in the Ship Baffin of Liverpool|year=1828|publisher=Constable and Company|publication-place=Edinburgh|url=https://books.google.is/books/about/Journal_of_a_Voyage_to_the_Northern_Whal.html?id=DXg9AAAAYAAJ}}</ref> [[Douglas Clavering]] bætti við þessar mælingar í leiðangri sínum 1823. Árið 1883 kom finnski landkönnuðurinn [[Adolf Erik Nordenskiöld]] til Austur-Grænlands og árið 1888 tókst [[Fridtjof Nansen]] að komast á skíðum yfir Grænlandsjökulinn, frá [[Umivik]] til Godthåb. Bandaríski landkönnuðurinn [[Robert Peary]] kannaði norður- og norðvesturströnd Grænlands í nokkrum leiðöngrum milli 1883 og 1909. Um aldamótin 1900 var búið að kortleggja megnið af Grænlandi nema nyrsta hluta norðausturstrandarinnar. === Hernám og styrjaldir === Árið 1908 tók [[ríkisstjórn Danmerkur]] við stjórn Grænlands af Konunglegu Grænlandsversluninni með lögum um stjórn Grænlands. Með lögunum voru stofnuð tvö [[landsráð Grænlands]] (Norður- og Suður-) sem tóku til starfa árið 1911. Landsráðin voru sameinuð í eitt landsráð árið 1950 og störfuðu fram að stofnun heimastjórnar 1979. Meðlimir landsráðanna voru kosnir til sex ára í senn í einmenningskjördæmum sem samsvöruðu þorpsráðunum frá 19. öld. Konur fengu ekki kosningarétt fyrr en 1948 og aðeins ein kona varð landsráðsmeðlimur.<ref>{{cite web|title=Grønlands Landsråd|author=Axel Kjær Sørensen|date=20.12.2016|website=Den store danske|url=https://denstoredanske.lex.dk/Gr%C3%B8nlands_Landsr%C3%A5d|access-date=26.12.2022}}</ref> Í [[fyrri heimsstyrjöld|heimsstyrjöldinni fyrri]] voru Danmörk og þar með einnig Grænland hlutlaus. Árið [[1925]] komu 89 Grænlendingar til [[Ísafjörður (þéttbýli)|Ísafjarðar]] með danska skipinu ''Gustav Holm'', en þeir voru fluttir frá [[Ammassalik]] til [[Scoresby-sund]]s til að stofna þar bæinn [[Ittoqqortoormiit]] að undirlagi danskra yfirvalda til að styrkja tilkall Danmerkur gegn ágangi Norðmanna á Norðaustur-Grænlandi.<ref>[https://www.ruv.is/frett/baru-graenlendinga-a-hondum-ser Báru Grænlendinga á höndum sér] Rúv, skoðað 17. janúar 2019.</ref> Danski landkönnuðurinn [[Ejnar Mikkelsen]] hafði þá lengi barist fyrir því að stofna byggðir norður eftir austurströnd Grænlands. Þegar styrjöldin hófst hélt [[Einar Benediktsson]] skáld fyrstur manna fram þeirri hugmynd að Grænland gæti hugsanlega tilheyrt Íslandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/08/20/thegar_islendingar_girntust_graenland/|titill=Þegar Íslendingar girntust Grænland|höfundur=Skúli Halldórsson|vefsíða=mbl.is|dags=20.8.2019|skoðað=26.12.2022}}</ref> Einkum amaðist hann við siglingabanni því sem Danir höfðu lagt á í Grænlandi á 17. öld og kom í veg fyrir siglingar íslenskra og færeyskra fiskiskipa þangað. Árið 1926 fengu Færeyingar leyfi til að sigla á eina höfn á Suður-Grænlandi (nú [[Takisup Qeqertarsua]]) og næstu ár fjölgaði höfnum um leið og umsvif Færeyinga þar jukust.<ref>{{cite web|title=Færingehavn|website=emu - Danmarks læringsportal|url=https://emu.dk/stx/rigsfaellesskabet/perspektiver-i-undervisningen-faeroeerne/faeringehavn}}</ref> Árið 1928 varði [[Jón Dúason]] ritgerð í réttarsögu við [[Óslóarháskóli|Óslóarháskóla]] þar sem hann færði rök fyrir því að á Íslandi og Grænlandi hefðu gilt ein lög á [[þjóðveldisöld]] og því hefðu löndin tvö verið eitt ríki. Margir urðu til að gagnrýna þennan málflutning, meðal annars [[Finnur Jónsson (málfræðingur)|Finnur Jónsson]], norrænufræðingur,<ref>{{cite journal|journal=Nordisk Tidsskrift|year=1929|author=Finnur Jónsson|title=Jón Dúason: Grønlands statsretslige stilling i middelalderen. Oslo 1928|volume=9|issue=6|pages=445-459|url=https://tidsskrift.dk/historisktidsskrift/article/view/55597/75646}}</ref> og [[Ólafur Lárusson]], lögfræðingur.<ref>{{cite journal|journal=Andvari|volume=1|year=1924|author=Ólafur Lárusson|title=Réttarstaða Grænlands að fornu|pages=28-64|url=https://timarit.is/page/4320096?iabr=on}}</ref> Árið 1922 reistu Norðmenn þráðlausa veðurstöð við [[Myggbukta]] á Austur-Grænlandi og [[1931]] hertóku norskir selveiðimenn landið þar í kring og nefndu það [[Eirik Raudes Land]], eftir deilur við danska sýslumanninn. Frá [[12. júlí]] [[1932]] til [[5. apríl]] [[1933]] var landsvæðið hersetið af norskum hermönnum og embættismönnum. [[Vidkun Quisling]], sem þá var norskur varnarmálaráðherra, hafði skipað fyrir um hersetuna. [[Alþjóðadómstóllinn]] í Haag úrskurðaði hins vegar að þetta landsvæði tilheyrði Danmörku og voru þá norsku hermennirnir kallaðir heim. Dómstóllinn vísaði sérstaklega til Kílarsamningsins þar sem tekið var fram að Færeyjar, Grænland og Ísland heyrðu áfram undir Danmörku. [[Mynd:Members of the Edelweiss II weather station in north-eastern Greenland taken prisoner by American soldiers, October 4 1944.jpg|thumb|right|Þýskir starfsmenn veðurstöðvarinnar Edelweiss II á Norðaustur-Grænlandi teknir höndum af bandarískum hermönnum.]] Í [[seinni heimsstyrjöld]]inni ákváðu sýslumenn á Grænlandi að starfa óháð stjórninni í Kaupmannahöfn og hunsa fyrirskipanir þaðan, að undirlagi sendiherra Danmerkur í Bandaríkjunum, [[Henrik Kauffmann]].<ref name=":1">{{Cite news|url=http://arcticjournal.com/culture/2968/sledge-patrol|title=The Sledge Patrol|work=The Arctic Journal|access-date=2017-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308222716/http://arcticjournal.com/culture/2968/sledge-patrol|archive-date=2017-03-08|url-status=dead}}</ref> Hann óttaðist að annars myndu Bandaríkin eða Kanada hertaka Grænland. Bandaríkjamenn reistu nokkra flugvelli á Grænlandi. Þeir helstu voru [[Bluie West One]] við [[Narsarsuaq]] og [[Bluie East Two]] við [[Ikateq]]. Grænland gegndi mikilvægu hlutverki fyrir fraktflug bandamanna milli [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og [[England]]s og einnig í eftirliti með þýskum kafbátum. Þjóðverjar gerðu tilraunir að setja upp veðurathugunarstöðvar á Norðaustur-Grænlandi en voru hraktir þaðan af [[Síríussveitin]]ni með stuðningi Bandaríkjahers. Árið [[1945]] hófu Bandaríkin byggingu [[Thule-herstöðin|flugstöðvar á Norður-Grænlandi]] þar sem þau höfðu áður byggt flugvöllinn Bluie West 6. Árið [[1951]] gerðu Bandaríkin og Danmörk samning um sameiginlegar varnir Grænlands. Öll kaldastríðsárin var Grænland mikilvægur hlekkur í varnarmálum Bandaríkjanna. === Amt og heimastjórn === [[Mynd:Greenland_flag_on_building.jpg|thumb|right|Steinsteypublokkir eins og þessi frá 8. áratugnum, voru reistar í bæjum sem ákveðið var að stækka.]] Um miðja 20. öld stofnaði ríkisstjórn [[Hans Hedtoft]] [[Grænlandsnefndin]]a til að fjalla um lífsskilyrði Grænlendinga og koma með tillögur að úrbótum. Ein af ástæðum þess voru [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|hugmyndir Bandaríkjamanna um að taka yfir stjórn Grænlands]]. Árið 1951 hófst tilraun til að bæta stöðu grænlenskra barna með því að taka þau frá fjölskyldum sínum á Grænlandi og koma fyrir hjá fósturfjölskyldum í Danmörku. Til 1975 voru hundruð barna þannig flutt til Danmerkur, oft gegn vilja fjölskyldna þeirra. Árið 2020 bað danska ríkisstjórnin fyrstu börnin sem flutt voru þannig á brott formlega afsökunar. Nýlendutíminn leið undir lok árið [[1953]] þegar [[stjórnarskrá Danmerkur]] var breytt á þann hátt að Grænland varð [[amt]] innan danska ríkisins. Um leið óskuðu Danir eftir því að Grænland yrði tekið af lista Sameinuðu þjóðanna yfir nýlendur. Málið kom þá aftur til umræðu á Alþingi á Íslandi og vildu sumir að Íslendingar greiddu atkvæði gegn tillögu Dana vegna þess tilkalls sem þeir vildu meina að Ísland ætti á Grænlandi. Niðurstaðan varð sú að fulltrúi Íslands sat hjá við atkvæðagreiðsluna. Óánægja með framgöngu Alþingis í málinu varð til þess að [[Ragnar V. Sturluson]] stofnaði tímaritið ''[[Grænlandsvinurinn|Grænlandsvininn]]'' sem kom út í eitt ár og fjallaði vítt og breitt um málefni Grænlands, meðal annars um rök Jóns Dúasonar fyrir tilkalli Íslands.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5823578 „Nokkrir stjórnarfarslegir atburðir úr sögu Grænlands“; grein úr Grænlandsvininum 1954]</ref> Einn liður í samfélagsumbótum á Grænlandi var að fækka byggðunum og stækka þær, en langflestir Grænlendingar bjuggu þá í 2-300 manna þorpum. Danska ríkið tók nú að sér að reisa mikinn fjölda íbúða, sjúkrahús og skóla, sem voru mönnuð með menntuðum Dönum. Þannig tókst að nær útrýma [[berklar|berklum]] á Grænlandi árið 1973. Þéttbýlisvæðingin olli miklu umróti i grænlenska veiðimannasamfélaginu og skapaði bil milli kynslóða. Um 1970 urðu fyrstu grænlensku stjórnmálaflokkarnir til. Árið 1953 hóf [[Bandaríkjaher]] að reisa [[Thule-herstöðin]]a samkvæmt varnarsamningi við dönsk yfirvöld og 1958 var [[Century-herstöðin]] reist undir ísnum 200 km austan við Thule. Grænlenskir íbúar í Thule voru neyddir til að flytja til [[Qaanaaq]]. Þeir fengu greiddar bætur vegna þess hálfri öld síðar. Árið 1968 fórst [[B-52]]-sprengjuflugvél við herstöðina þannig að geislavirkt efni dreifðist um stórt svæði. Eftir þjóðaratkvæðagreiðslu árið [[1979]] fékk Grænland heimastjórn með eigin þingi og [[Naalakkersuisut|ríkisstjórn]]. Í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] [[1982]] var ákveðið að Grænland segði sig úr [[Evrópubandalagið|Evrópubandalaginu]]. Árið 1986 tók grænlenska heimastjórnin við Konunglegu Grænlandsversluninni sem breytti um nafn og heitir nú [[Kalaallit Niuerfiat]]. Árið [[2008]] kusu Grænlendingar um aukna sjálfsstjórn. Löggæsla, dómsvald, ýmis lög og fjármál heyra eftir það undir stjórn Grænlands. Danmörk fer með stjórn gjaldeyrismála og varnarmála, en utanríkisstefna Grænlands er samstarfsverkefni beggja. Stjórnmálatengslum milli Íslands og Grænlands var formlega komið á árið [[1985]] með stofnun [[Vestnorræna ráðið|Vestnorræna ráðsins]] <ref>[https://www.fullveldi1918.is/is/dagskra-arsins/hvernig-grannar-erum-vid-tengsl-islands-og-graenlands-a-20-old Hvernig grannar erum við, tengsl Íslands og Grænlands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180221125819/http://www.fullveldi1918.is/is/dagskra-arsins/hvernig-grannar-erum-vid-tengsl-islands-og-graenlands-a-20-old |date=2018-02-21 }} Fullveldi2018, skoðað 17. janúar 2019.</ref>. [[Kalak]], vinafélag Íslands og Grænlands, var stofnað árið 1992.<ref>{{cite web|url=https://kalak.is/um-kalak/|website=Kalak|title=Um Kalak|access-date=12.2.2025}}</ref> Ísland stofnaði ræðismannsskrifstofu í Nuuk árið 2013. Grænland komst í heimsfréttirnar þegar [[Donald Trump]] bandaríkjaforseti lagði það til árið 2019 að [[Bandaríkin]] myndu kaupa landið. Stjórnvöld í Danmörku og Grænlandi tóku fálega í það og sögðu landið ekki vera til sölu. Trump endurtók þessar tillögur í janúar 2025, skömmu áður en hann tók á ný við embætti forseta. Hann gekk þá enn lengra og vildi ekki útiloka beitingu hervalds til að taka yfir Grænland og [[Panama]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-01-07-trump-utilokar-ekki-ad-beita-hervaldi-til-ad-taka-yfir-graenland-432467|titill=Trump útilokar ekki að beita hervaldi til að taka yfir Grænland|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=7. janúar|ár=2025}}</ref> == Landfræði == :''Sjá líka: [[Listi yfir þéttbýlissvæði á Grænlandi]]'' [[Mynd:Greenland ice stream.jpg|thumbnail|vinstri|200px|Skriðjökull á Grænlandi]] [[Mynd:Greenland big.png|thumbnail|Kort af Grænlandi.]] Að flatarmáli telst Grænland vera 2.099.988 [[Ferkílómetri|km²]], og af því er 1.799.992 km² (85,7%) þakið jökli. Grænland er stærsta eyja heims sem ekki er heimsálfa<ref>{{Cite web |title=The Island of Greenland |url=http://www.hiddenjourneys.co.uk/London-Vancouver/Greenland.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714184902/https://www.hiddenjourneys.co.uk/London-Vancouver/Greenland.aspx |archive-date=14 July 2014 |access-date=8 July 2014 |website=Hidden Journeys – explore the world from the air }}</ref> og þriðja stærsta land Norður-Ameríku, á eftir Kanada og Bandaríkjunum.<ref>{{Cite journal |year=2008 |title=Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area, and density |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf |url-status=live |journal=[[United Nations Statistics Division]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20101224062814/http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf |archive-date=24 December 2010 |access-date=24 September 2010}}</ref> Fjarlægðin frá nyrsta odda, [[Kap Morris Jesup]], að þeim syðsta, [[Hvarf (Grænland)|Hvarfi]], eru 2.650 km. Strandlínan telst vera 39.330 km, og er það nánast sama vegalengd og ummál jarðar við [[Miðbaugur|miðbaug]]. Grænland nær sunnar, austar, vestar og norðar en Ísland.<ref>{{vísindavefurinn|52013|Nær Grænland virkilega lengra til austurs en Ísland?}}</ref> Strönd Grænlands liggur að [[Norður-Íshaf]]i í norðri, [[Grænlandssund]]i í austri, [[Norður-Atlantshaf]]i í suðaustri, [[Davis-sund]]i í suðvestri, [[Baffinsflói|Baffinsflóa]] í vestri, og [[Naressund]]i og [[Lincoln-haf]]i í norðvestri. Hæsta fjall á Grænlandi er [[Gunnbjörnsfjall|Gunnbjarnarfjall]] (um 3700 m) á austurströndinni, mitt á milli [[Ammassalik]] og [[Scoresbysund]]s. Milli [[Blosseville-strönd|Blosseville-strandar]] sunnan við [[Scoresbysund]] og [[Ritur|Rits]] við [[Aðalvík]] vestast á [[Hornstrandir|Hornströndum]] eru einungis um 290 km. Allar byggðir eru við strandlengjuna og flestar þeirra á suðvesturströndinni. Á Grænlandi eru fimm sveitarfélög: [[Kujalleq]], [[Qeqertalik]], [[Avannaata]], [[Qeqqata]] og [[Sermersooq]]. Helstu þéttbýlissvæði á Vestur-Grænlandi eru [[Aasiaat]], [[Ilulissat]], [[Kangaatsiaq]], [[Qasigiannguit]], [[Qeqertarsuaq]], [[Upernavik]], [[Uummannaq]], [[Maniitsoq]], [[Nuuk]], [[Paamiut]], [[Sisimiut]], [[Ivittuut]], [[Nanortalik]], [[Narsaq]], [[Qaqortoq]]; á austurströndinni [[Ammassalik]], [[Ittoqqortoormiit]] og einungis eitt á Norður-Grænlandi, [[Qaanaaq]]. Norðaustur-Grænland, hluti Norður-Grænlands og stór hluti Austur-Grænlands eru utan sveitarfélaga og er þar stærsti þjóðgarður í heimi, um það bil 972.000 km² að flatarmáli. Enginn jökull er á allra nyrsta hluta Grænlands, [[Peary Land|Peary-landi]], þar er loftslagið of þurrt til þess að jökull geti myndast. Áætlað er að ef allur Grænlandsjökull bráðnaði myndi yfirborð úthafa hækka um meira en 7 [[Metri|metra]]. Á árabilinu milli [[1989]] og [[1993]] boruðu vísindamenn ofan í Grænlandsjökul þar sem hann er hvað þykkastur og náðu þeir upp 3,2 [[km]] löngum borkjarna. Skoðun lagskiptingar og efnagreining á kjarnanum hafa kollvarpað mörgum kenningum um veðurfar og veðurþróun. Það hefur nefnilega komið í ljós að sú veðursaga sem hægt er að lesa úr kjarnanum nær um það bil 100.000 ár aftur í tímann og sýnir að loftslags- og hitabreytingar hafa verið mun meiri og gengið hraðar yfir en áður var talið. === Lífríki === Heimskautaloftslag einkennir lífríki Grænlands að fáeinum svæðum undanteknum, t.d. [[Narsarsuaq]], syðst á landinu. Við suðvesturströndina er aðeins hlýrra vegna þess að þangað nær angi af [[Golfstraumurinn|Golfstraumnum]]. Hitastig inni á jökli er allt frá –70&nbsp;°C á vetrum og upp að frostmarki á sumrin. [[Mynd:Greenland-sydkap hg.jpg|thumb|Túndrugróður við Scoresbysund.]] Á þeim svæðum sem ekki eru þakin jökli er dæmigerður [[túndra|túndrugróður]]. Lítið er af blómjurtum en meira um grös og mosa. [[Ilmbjörk]], [[grænlandsreynir]], [[grænelri]], [[einir]] og [[Víðir (ættkvísl)|víðitegundir]] eru meðal trjáa og runna sem vaxa í inndölum, aðallega á Suður-Grænlandi. Um 500 tegundir háplantna hafa fundist á eyjunni og eru þá frátaldar þær tegundir sem sáð hefur verið eða plantað. Átta tegundir [[spendýr]]a lifa á landi þó að [[ísbjörn|ísbirnir]] séu oftar á ís á hafi úti en á landi. [[Hreindýr]] eru algeng á Vestur-Grænlandi og [[sauðnaut]] og [[hreysikettir]] (''Mustela erminea'') á norðausturhluta Grænlands. [[Heimskautarefur|Heimskautarefir]], sem eru í tveimur litaafbrigðum, hvítir eða bláir, eru algengir um alla strandlengjuna. [[Úlfur (dýrategund)|Úlfar]] lifa hér og þar á norður- og norðausturhluta Grænlands, allt suður að 70°. [[Pólhéri|Pólhérar]] eru algengir víða um landið. [[Kragalæmingi|Kragalæmingjar]] (''Dicrostonyx groenlandicus'') eru einu upprunalegu [[nagdýr]]in. Fimm tegundir [[selur|sela]] lifa í hafinu við Grænland. Þær eru [[hringanóri]], [[landselur]], [[vöðuselur]], [[blöðruselur]] og [[kampselur]]. Þar að auki [[rostungur|rostungar]] (''Odobenus rosmarus) ''sem eru náskyldir selum''. '' Fimmtán tegundir [[hvalur|hvala]] lifa við Grænland, þar á meðal [[langreyður]], [[steypireyður]], [[búrhvalur]], [[hrefna (hvalur)|hrefna]], [[hnísa]], [[náhvalur]] og [[hnúfubakur]]. [[Grænlandssléttbakur]] eða [[norðhvalur]] er kenndur við Grænland á mörgum málum, en hann er í útrýmingarhættu. Um 230 tegundir fugla hafa sést á Grænlandi og eru þar af um 60 tegundir [[varpfugl]]a. Nefna má [[hrafn]], [[rjúpa|rjúpu]], [[snæugla|snæuglu]], [[lundi|lunda]], [[Hvítfálki|fálka]], [[æðarfugl]], [[haftyrðill|haftyrðil]] og [[álka|álku]]. ===Veðurfar=== Veðurfarslega má skipta Grænlandi í tvö svæði: strandsvæði og Grænlandsjökul. Jökullinn þekur um 80% landsins og er loftslag undir frostmarki þar allan ársins hring en meðalhæð hans er 2100 metrar. Strandsvæðin eru undir hafrænum áhrifum og er loftslag á Norður-Grænlandi í janúar aðeins mildara en í kanadíska eyjaklasanum sem er sunnar. Þar er þó meðalhitinn í janúar -25 til -30 gráður. Mildast er loftslagið á syðsta odda Grænlands og er hitametið þar tæp 25 stig. <ref>[https://www.ruv.is/frett/miklir-grodureldar-a-graenlandi] Rúv, skoðað 14. ágúst, 2017.</ref> Í Nuuk sveiflast meðalhiti mánaða milli −8 til 7 °C. == Stjórnmál == Grænland er heimastjórnarsvæði innan konungsríkisins [[Danmörk|Danmerkur]] þar sem er [[þingbundin konungsstjórn]] og [[Friðrik 10. Danakonungur]] er þjóðhöfðingi. [[Heimastjórn Grænlands]] fer með framkvæmdavaldið í innri málefnum Grænlands. [[Forsætisráðherra Grænlands]] er stjórnarleiðtogi. Núverandi forsætisráðherra er [[Jens-Frederik Nielsen]]. Grænlenska þingið, [[Inatsisartut]], hefur 31 þingmann og kemur saman í einni deild.<ref>{{Cite web |title=Inatsisartut |url=https://ina.gl/organisation/sammensaetning-af-inatsisartut/ |access-date=29 December 2020 |publisher=Inatsisartut.gl |language=kl |archive-date=17 ágúst 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817182125/http://ina.gl/organisation/sammensaetning-af-inatsisartut/ |url-status=dead }}</ref> Grænlendingar kjósa til sveitarstjórna, þingmenn á grænlenska þinginu og þingmenn á [[danska þingið|danska þinginu]]. Helstu stjórnmálaflokkar á Grænlandi eru [[grænlenski demókrataflokkurinn]], miðjuflokkurinn [[Naleraq]], sósíaldemókrataflokkurinn [[Siumut]], sósíalistaflokkurinn [[Inuit Ataqatigiit]] og hægriflokkurinn [[Atassut]]. Fjórir fyrstnefndu flokkarnir hafa aukið sjálfræði Grænlands á stefnuskrá sinni, en með mismiklum fyrirvara. Árið 2008 var haldin ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðsla þar sem yfir 76% stuðningur var við aukið sjálfræði og heimastjórn. Árið 2009 voru ný lög um sjálfsstjórn Grænlands samþykkt í Danmörku, þar sem grænlenska stjórnin hefur rétt til að taka að sér ábyrgð á nýjum sviðum, en án þess að þeim fylgi fjármagn. Nýju lögin skilgreina Grænlendinga sem [[þjóð]] og tilgreina skilyrði fyrir fullu sjálfstæði frá Danmörku.<ref name="lov">{{cite web|website=Lovtidende|url=http://stm.dk/multimedia/selvstyreloven.pdf|title=Selvstyreloven|author=Simon Uldum og Mads Pedersen|date=13.07.2009|access-date=25.03.2017}}</ref> Grænland er hluti af Danmörku. Danakonungur fer formlega með framkvæmdavaldið á Grænlandi og skipar umboðsmann sinn þar. Vald konungs er samt að mestu táknrænt í reynd þar sem í Danmörku ríkir [[þingræði]]. Núverandi umboðsmaður er [[Julie Præst Wilche]]. Grænland er kjördæmi innan danska ríkisins og kýs tvo fulltrúa á danska þinginu af 179. Árið 1985 kusu Grænlendingar að segja sig úr [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] þótt Danmörk væri áfram aðildarríki. Ástæðan var óánægja með [[sameiginleg fiskveiðistefna Evrópusambandsins|sameiginlegu fiskveiðistefnuna]]. Flest Evrópulög gilda þannig ekki á Grænlandi nema þau sem snúa að viðskiptum. Grænland getur samt sótt um styrki í nokkrar af áætlunum sambandsins.<ref name="euprofile">{{Cite web |title=EU Relations with Greenland |url=http://www.eeas.europa.eu/greenland/index_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609050531/http://eeas.europa.eu/greenland/index_en.htm |archive-date=9 June 2011 |access-date=3 October 2020 |publisher=European Union}}</ref><ref>{{Cite web |title=Overseas Countries and Territories (OCT) |url=http://europa.eu/legislation_summaries/development/overseas_countries_territories/index_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813192112/http://europa.eu/legislation_summaries/development/overseas_countries_territories/index_en.htm |archive-date=13 August 2011 |access-date=3 October 2020 |publisher=European Union}}</ref> Danmörk fer með landvarnir og strandgæslu á Grænlandi. [[Síríussveitin]] var stofnuð af grænlenskum sjálfboðaliðum árið 1941 til að tryggja yfirráð yfir Austur-Grænlandi og verjast tilraunum Þjóðverja til að koma þar upp veðurstöðvum í tengslum við kafbátahernað í Norðurhöfum. [[Sameinuð herstjórn norðurslóða]] var stofnuð innan danska hersins árið 2012 til að stýra landvörnum, eftirliti, björgunaraðgerðum og strandgæslu á Grænlandi og í Færeyjum.<ref>{{Cite web|first=ft.dk|title=Denmark's military capacities in the Arctic Region, FOU Alm.del Bilag 138|url=https://www.ft.dk/samling/20151/almdel/fou/bilag/138/1642107.pdf}}</ref> [[Pituffik-geimherstöðin]] er í [[Thule-vík]] norðarlega á Vestur-Grænlandi og heyrir nú formlega undir [[Geimher Bandaríkjanna]]. Utanríkisstefna Grænlands er samstarfsverkefni heimastjórnarinnar og ríkisstjórnar Danmerkur. Fjögur ríki reka ræðismannsskrifstofur í Nuuk, [[Ísland]] (frá 2013)<ref>{{vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/sendiskrifstofur/adalraedisskrifstofa-islands-i-nuuk/um-sendiskrifstofu/|titill=Um sendiskrifstofu|vefsíða=Stjórnarráðið|skoðað=8.10.2022}}</ref> og [[Bandaríkin]] (frá 2020).<ref name="US consulate">{{cite news |last1=Wingate |first1=Sophie |title=US opens a consulate in Greenland, a year after a bid to buy |url=https://www.arctictoday.com/us-opens-a-consulate-in-greenland-a-year-after-a-bid-to-buy/ |accessdate=18 July 2020 |publisher=ArcticToday |date=11 June 2020}}</ref> Árið 2026 bættust svo [[Frakkland]] og [[Kanada]] við.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-02-07-bandarikin-verja-ekki-evropu-okkar-vegna-466430|title=„Bandaríkin verja ekki Evrópu okkar vegna“|author=Hallgrímur Indriðason|date=7.2.2026|website=RÚV}}</ref> Frá setningu nýju heimastjórnarlaganna 2009 hefur grænlenska heimastjórnin opnað sendiskrifstofur í [[Brussel]], [[Beijing]], [[Kaupmannahöfn]], [[Reykjavík]] og [[Washington D.C.]]<ref>{{cite news |last1=McGwin |first1=Kevin |title=Greenland names first representative to Iceland |url=https://www.arctictoday.com/greenland-names-first-representative-iceland/ |accessdate=13 January 2020 |publisher=ArcticToday |date=28 August 2018}}</ref><ref>{{cite news|last1=McGwin|first1=Kevin|title=Starting from scratch|url=http://arcticjournal.com/politics/starting-scratch|accessdate=1 August 2014|publisher=The Arctic Journal|date=10 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140708013001/http://arcticjournal.com/politics/starting-scratch|archive-date=8 July 2014|url-status=dead}}</ref> === Stjórnsýslueiningar === Með nýjum sveitarstjórnarlögum á Grænlandi 2009 (í kjölfar sveitarstjórnaumbótanna miklu í Danmörku 2007) var sveitarfélögum á Grænlandi fækkað úr 18 í 4. Einu þeirra, [[Qaasuitsup]], var svo skipt í tvennt árið 2018. Norðausturhluti landsins er [[Þjóðgarður á Norðaustur-Grænlandi]] og heyrir ekki undir neitt sveitarfélag. Annað svæði utan sveitarfélaga er lítið land undir [[Thule-herstöðin]]ni á Norðvestur-Grænlandi sem er umkringt sveitarfélaginu [[Avannaata]]. {| class="wikitable" ! align="left" |Nafn!!align="left"|[[Grænlenska]]!!align="left"|Höfuðstaður ! align="left" class="unsortable" |Skjaldarmerki ! align="right" |[[ISO 3166-2:GL|ISO]]<ref>[[ISO 3166-2:GL]] ([[Alþjóðlega staðlaráðið|ISO]] [[ISO 3166-2|3166-2]]-kóði)</ref> ! align="right" |Íbúar ! align="right" |Stærð <small>(km²)</small> !Þéttleiki byggðar !Kort |- | [[Avannaata]] | Avannaata Kommunia | [[Ilulissat]] | [[File:Avannaata-coat-of-arms.jpg|75px]] | GL-AV | 10.726<ref>{{cite web|title=Kommuni pillugu|publisher=Avannaata Kommunia|url=http://www.avannaata.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|access-date=2022-10-08|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304145253/https://www.avannaata.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|url-status=dead}}</ref> | 522.700 |0,02 | rowspan=5 | [[File:Greenland-municipalities-2018.svg|thumb|Sveitarfélög Grænlands frá 2018.]] |- | [[Kujalleq]] | Kommune Kujalleq | [[Qaqortoq]] | [[File:Kujalleq-coat-of-arms.svg|75px]] | GL-KU | 6.439 | 32.000 |0,2 |- | [[Qeqertalik]] | Kommune Qeqertalik | [[Aasiaat]] |[[File:Qeqertalik-coat-of-arms.jpg|99x99px]] | GL-QT | 6.340<ref>{{cite web|title=Kommuni pillugu|publisher=Kommune Qeqertalik|url=http://www.qeqertalik.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|access-date=2022-10-08|archive-date=2021-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225090527/https://www.qeqertalik.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|url-status=dead}}</ref> | 62.400 |0,11 |- | [[Qeqqata]] | Qeqqata Kommunia | [[Sisimiut]] | [[File:Qeqqata-coat-of-arms.svg|75px]] | GL-QE | 9.378 | 115.500 |0,08 |- | [[Sermersooq]] | Kommuneqarfik Sermersooq | [[Nuuk]] | [[File:Sermersooq-coat-of-arms.svg|88x88px]] | GL-SM | 23.123 | 531.900 |0,04 |- |} == Efnahagslíf == [[Mynd:Ilulissat_fish.jpg|thumb|right|Löndun á fiski í Ilulissat.]] Grænland reiðir sig að meira og minna leyti á [[fiskveiðar]] sem eru yfir 90% af útflutningi landsins.<ref name=":0">{{Cite news |last=Walsh |first=Maurice |date=28 January 2017 |title='You can't live in a museum': the battle for Greenland's uranium |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/environment/2017/jan/28/greenland-narsaq-uranium-mine-dividing-town |url-status=live |access-date=28 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170129005150/https://www.theguardian.com/environment/2017/jan/28/greenland-narsaq-uranium-mine-dividing-town |archive-date=29 January 2017 |issn=0261-3077}}</ref> [[Rækja|Rækju]]- og [[fiskvinnsla]] eru langsamlega tekjuhæstu atvinnugreinarnar.<ref name="cia-factbook">{{Cite web |title=Greenland |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |access-date=15 May 2007 |website=[[The World Factbook|CIA World Factbook]] |archive-date=9 janúar 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |url-status=dead }}</ref> Á Grænlandi er mikið af verðmætum jarðefnum.<ref name=":0" /> Vinnsla í [[rúbín]]námum hófst árið 2007. Vinnsla á öðrum jarðefnum hefur smám saman orðið arðbærari eftir því sem verð hækka. Meðal jarðefna sem finnast á Grænlandi í vinnanlegu magni eru [[járn]], [[úran]], [[ál]], [[nikkel]], [[platína]], [[tungsten]] og [[kopar]]. Grænlenska ríkið á olíufyrirtæki, [[Nunoil]], sem vinnur að þróun olíuiðnaðar í landinu. Ríkisfyrirtækið [[Nunamineral]] var líka stofnað í kringum vinnslu á [[gull]]i 2007 og er skráð í [[kauphöllin í Kaupmannahöfn|kauphöllina í Kaupmannahöfn]]. Rafmagn hefur venjulega verið framleitt með díselknúnum rafstöðvum, jafnvel þótt nóg sé til af vatnsafli. Fyrsta og stærsta vatnsaflsvirkjun Grænlands er [[Buksefjord-virkjun]] sem var sett í gang árið 1993. Hugmyndir um að reisa stórt álver sem knúið væri rafmagni frá vatnsaflsvirkjunum hafa verið í þróun. Áætlað er að mest af vinnuaflinu sem þarf til að reisa álverið og virkjunina yrði innflutt.<ref>{{Cite journal |date=12 October 2011 |title=Greenland's red hot labour market |url=http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |url-status=live |journal=[[Nordic Labour Journal]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130201145836/http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |archive-date=1 February 2013 |access-date=10 February 2013}}</ref> [[Evrópusambandið]] hefur hvatt Grænland til að takmarka námavinnslu kínverskra fyrirtækja í landinu, en stjórn Grænlands tilkynnti árið 2013 að hún hygðist ekki setja neinar slíkar takmarkanir.<ref>[http://www.businessweek.com/articles/2013-02-10/chinese-workers-in-greenland ''Chinese Workers—in Greenland?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213141927/http://www.businessweek.com/articles/2013-02-10/chinese-workers-in-greenland |date=13 February 2013 }} 10 February 2013 ''[[BusinessWeek]]''.</ref> Opinberi geirinn, þar á meðal opinber fyrirtæki í eigu ríkis og sveitarfélaga, leikur stórt hlutverk í hagkerfi Grænlands. Um helmingur opinberra tekna eru styrkir frá [[Danmörk]]u. Verg landsframleiðsla á mann er svipuð því sem gerist í Evrópu. Grænland gekk í gegnum litla efnahagskreppu snemma á 10. áratug 20. aldar, en síðan þá hefur hagkerfið vaxið. Heimastjórnin á Grænlandi hefur rekið stranga skattastefnu sem hefur skapað umframtekjur hjá hinu opinbera og tryggt lága verðbólgu. Frá 1990 hefur verið [[viðskiptahalli]] á viðskiptum við útlönd, eftir að síðustu [[blý]]- og [[sink]]námum landsins var lokað. Árið 2017 fundust nýjar rúbínnámur sem gætu orðið undirstaða fyrir frekari útflutning.<ref>{{Cite web |title=Greenland Rubies: What We Know At This Point {{!}} National Jeweler |url=https://www.nationaljeweler.com/blog/5818-greenland-rubies-what-we-know-at-this-point |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817153630/https://www.nationaljeweler.com/blog/5818-greenland-rubies-what-we-know-at-this-point |archive-date=17 August 2019 |access-date=17 August 2019 |website=www.nationaljeweler.com}}</ref> Árið 2017 var fyrirtækið [[AEX Gold]] stofnað af íslenskum, grænlenskum og dönskum fjárfestum til að stunda gullleit á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.vb.is/frettir/gullleit-graenlandi-langt-umfram-vaentingar/|vefsíða=Viðskiptablaðið|dags=4. apríl 2022|titill=Gullleit á Grænlandi „langt umfram væntingar“|skoðað=4.10.2022}}</ref> Rúmlega 30 bændur stunda sauðfjárrækt á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.bbl.is/frettir/vidtal/graenlenskir-baendur-natengdir-islandi|titill=Grænlenskir bændur nátengdir Íslandi|höfundur=Ástvaldur Lárusson|vefsíða=Bændablaðið|dags=3. maí 2026|skoðað=11. maí 2026}}</ref> == Íbúar == Íbúar Grænlands voru tæp 56.000 árið [[2019]] og langflestir [[Inúítar]], upprunnir þaðan sem í dag er [[Kanada]]. Síðustu hópflutningarnir áttu sér stað um miðja 19. öld. Í höfuðstaðnum Nuuk á Vestur-Grænlandi býr margt fólk af evrópskum ættum. Grænland er mjög strjálbýlt, en þar býr einn maður að meðaltali á hverja 0,14 ferkílómetra af íslausu landi. 91% íbúanna búa á Vestur-Grænlandi, 1,6% á Norður-Grænlandi og 6,3% á Austur-Grænlandi. Um 20% íbúanna eru fæddir utan Grænlands. 98% íbúanna eru [[Lútherstrú]]ar og tilheyra [[Danska kirkjan|dönsku þjóðkirkjunni]]. Á Grænlandi bera margir þýsk ættarnöfn svo sem Fleischer, Kleist og Kreutzmann. Þau eru komin frá þýskum [[trúboð]]um sem störfuðu þar lengi og ýmist giftust innfæddum konum eða ættleiddu innfædd börn. ==Menning== [[Mynd:Greenland_kayak_seal_hunter_2006.jpg|thumb|right|Grænlenskur veiðimaður á hefðbundnum kajak úr skinni árið 2006.]] [[Mynd:Upernavik_first_day_in_class_2007-08-14_2.jpg|thumb|right|Grænlensk skólabörn í þjóðbúningum í Upernarvik árið 2007.]] Menning Grænlendinga er blönduð menning frá [[Inúítar|Inúítum]] undir sterkum [[dönsk menning|dönskum menningaráhrifum]]. Hefðbundin menning Inúíta er í grunninn hreinræktuð [[veiðimaður|veiðimenning]]. Árið 2005 ritaði grænlenski menningarmálaráðherrann [[Henriette Rasmussen]] að Grænlendingar væru ekki einu sinni [[veiðimenn og safnarar]], heldur aðeins veiðimenn.<ref>{{cite journal|url=https://earthcharter.org/wp-content/assets/virtual-library2/images/uploads/ENG-Rasmussen.pdf|author=Henriette Rasmussen|title=Sustainable Greenland and Indigenous Ideals|date=2005|journal=The Earth Charter in Action: Towards a Sustainable World|access-date=2022-10-03|archive-date=2022-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003145707/https://earthcharter.org/wp-content/assets/virtual-library2/images/uploads/ENG-Rasmussen.pdf|url-status=dead}}</ref> Þrátt fyrir miklar takmarkanir á veiðinni síðustu áratugi vegna þrýstings frá náttúruverndarsamtökum og fækkunar í veiðistofnum, meðal annars vegna [[loftslagsbreytingar|loftslagsbreytinga]], er veiðin enn mjög mikilvægur hluti af menningu landsins. Eitt af mörgum einkennum veiðimenningar á Grænlandi eru veiðar með [[skutull|skutlum]] á litlum [[kajak|kajökum]] úr skinnum sem strengd eru á trégrind. Færni grænlenskra veiðimanna á þessum bátum hefur vakið athygli Evrópumanna frá fyrstu tíð og [[kajakróður]] barst þaðan til Evrópu sem íþrótt. Fyrsta sýningin á grænlenskum kajakróðri var haldin í Kaupmannahöfn árið 1605 af veiðimönnum sem dönsk hvalveiðiskip höfðu tekið höndum á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://videnskab.dk/kultur-samfund/jagtspyd-sladrer-om-gronlandske-massebortforsler|titill=Jagtspyd sladrer om grønlandske massebortførsler|höfundur=Jens Winther Johannsen|dags=16. júní 2012|skoðað=3.10.2022|vefsíða=Forskerzonen}}</ref> Grænlenskir inúítar hafa notað [[hundasleði|hundasleða]] til ferða og flutninga, að minnsta kosti frá því [[Thule-fólkið]] fluttist þangað um árið 1000.<ref>{{cite journal|author=Vitale, E. et al.|year=2023|title=An ethnographic framework for identifying dog sledding in the archaeological record|journal=Journal of Archaeological Science|volume=159|doi=10.1016/j.jas.2023.105856 | issn=0305-4403 }}</ref> [[Anorak]] er hefðbundin grænlensk skinnflík sem varð vinsæl um allan heim á 20. öld í tengslum við útbreiðslu [[vetraríþróttir|vetraríþrótta]]. Íslenska [[lopapeysa]]n varð óbeint fyrir áhrifum frá [[grænlenskur þjóðbúningur|grænlenskum þjóðbúningi]] kvenna með skrautlega perlukraga sem ná yfir axlirnar og voru innblástur að nýjum prjónamynstrum á fyrri hluta 20. aldar.<ref>{{vísindavefurinn|62896|Hvað er íslenska lopapeysan gömul og hver er uppruni hennar?}}</ref> Grænlendingar eiga sér langa sögu [[munnleg hefð|munnlegra hefða]] og [[sagnamennska|sagnamennsku]], auk myndlistar og handverks úr tré og beini, meðal annars [[túpilak]]a, lítil skrímsli skorin út úr beini sem [[sjaman]]inn gat [[sending|sent]] óvinum til höfuðs. Þekktustu myndlistarmenn Grænlands frá 19. öld voru sagnamennirnir [[Aron frá Kangeq]] og [[Jens Kreutzmann]] sem gerðu myndir af sögulegum viðburðum og goðsögum Grænlendinga. [[Trommudans]] með skinntrommum er mikilvægur hluti af tónlistarhefð Grænlendinga, en önnur hljóðfæri eru líka notuð. Trommudansinn var aðferð til að leysa úr ágreiningsmálum og gat verið keppni milli tveggja dansara eða til að fara með gamanmál. Stundum voru stór [[snjóhús]] (''Qaggi'') reist sérstaklega fyrir trommudansinn. Þegar trúboð hófst á Grænlandi á 18. öld voru trommudansar bannaðir og íbúum kynntur fjölradda sálmasöngur. Á 20. öld hafa hljómsveitir á Grænlandi búið til sérstakar útgáfur af meðal annars [[polka]], [[kántrítónlist]] og [[pönktónlist]]. Ein af fyrstu rokkhljómveitum Grænlands var [[Sumé]] sem var stofnuð árið 1972 af [[Malik Høegh]] sem líka stofnaði tónlistarútgáfuna [[ULO]] í [[Sisimiut]]. Aðrar þekktar hljómsveitir frá Grænlandi eru meðal annars [[Chilly Friday]], [[Nuuk Posse]], [[Nanook (hljómsveit)|Nanook]] og [[Small Time Giants]]. Grænlenska ríkisútvarpið heitir [[Kalaallit Nunaata Radioa]] og er staðsett í [[Nuuk]]. Grænlenska tímaritið ''[[Atuagagdliutit/Grønlandsposten|Atuagagdliutit]]'' hóf útgáfu árið 1861. [[Landsbókasafn Grænlands]] var stofnað 1956 og [[Þjóðminjasafn Grænlands]] var stofnað 1965. Bæði söfnin eru staðsett í Nuuk en urðu ekki opinber þjóðarsöfn fyrr en eftir að heimastjórn komst á 1979. Milli 1982 og 2001 áttu Þjóðminjasafn Grænlands og [[Þjóðminjasafn Danmerkur]] í samstarfi um skil á safngripum frá Danmörku til Grænlands.<ref>{{cite book|author=Grønnow, B., & Jensen, E. L.|date=2008|chapter=Utimut: repatriation and collaboration between Denmark and Greenland.|title=Utimut: Past Heritage-Future Partnerships. Discussion on Repatriation in the 21st Century|pages=180-191|url=https://iwgia.org/images/publications/0028_Utimut_heritage.pdf#page=179}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.nanoq.gl/ Heimastjórn Grænlands] * [https://www.natur.gl Náttúrufræðistofnun Grænlands] * [https://visitgreenland.com/ Opinber ferðavefur] * [http://www.statgreen.gl/ Tölfræðistofnun Grænlands] * [https://www.norden.org/is/information/stadreyndir-um-graenland Staðreyndir um Grænland á Norden.org] === Greinar af Tímarit.is === * [http://www.timarit.is/?issueID=419507&pageSelected=0&lang=0 ''Ferðarolla frá Grænlandi - ágrip af sögu Grænlands''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416006&pageSelected=0&lang=0 ''Fornminjarannsóknir á Grænlandi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1927]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416334&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgnblaðsins 1931]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416510&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=418531&pageSelected=28&lang=0 ''Næstu nágrannar vorir''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1957]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1083919 ''Á ókönnuðum slóðum á Grænlandi''; grein í Alþýðublaðinu 1950] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3550748 ''Nokkrir dagar'' (eftir Dr. Kristján Eldjárn); grein í Tímanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2967365 ''Mikilvægi Grænlands''; grein í DV 1998] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3275473 ''Í vist með grænlenzkum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1944] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4229919 ''Á súð við Grænland''; grein í Sjómannablaðinu Víkingi 1950] {{Norður-Ameríka}} {{Norðurlandaráð}} {{Vestnorræna ráðið}} {{Grænland}} [[Flokkur:Grænland| ]] c2e1vb3iz8qfw4nn6k0g18abq86sebd 1973145 1973139 2026-07-23T14:02:48Z Akigka 183 /* Amt og heimastjórn */ 1973145 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Grænland | nafn_á_frummáli = Kalaallit Nunaat {{mál|gl}}<br />Grønland {{mál|da}} | nafn_í_eignarfalli = Grænlands | fáni = Flag of Greenland.svg | skjaldarmerki = Coat of arms Greenland.svg | staðsetningarkort = Greenland (orthographic projection).svg | tungumál = [[grænlenska]], [[danska]] | höfuðborg = [[Nuuk]] | stjórnarfar = [[Heimastjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Þjóðhöfðingjar Danmerkur|Konungur]] | titill_leiðtoga2 = [[Landstjóri Grænlands|Landstjóri]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Grænlands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Friðrik 10. Danakonungur|Friðrik 10.]] | nafn_leiðtoga2 = [[Julie Præst Wilche]] | nafn_leiðtoga3 = [[Jens-Frederik Nielsen]] | staða = Dönsk hjálenda | atburður1 = Heimastjórn | dagsetning1 = 1. maí 1979 | atburður2 = Aukið sjálfræði | dagsetning2 = 21. júní 2009 | flatarmál = 2.166.086 | hlutfall_vatns = 83,1 | mannfjöldaár = 2022 | fólksfjöldi = 56.466 | íbúar_á_ferkílómetra = 0,028 | VLF_ár = 2021 | VLF = 2,174 | VLF_á_mann = 38.575 | VÞL = {{hækkun}} 0.786 | VÞL_ár = 2010 | VÞL_sæti = 61 | gjaldmiðill = [[Dönsk króna|Dönsk króna (kr)]] (DKK) | tímabelti = [[UTC]]+0 til -4 | þjóðsöngur = [[Nunarput utoqqarsuanngoravit]] | tld = gl | símakóði = 299 }} '''Grænland''' ([[grænlenska]]: ''Kalaallit Nunaat''; [[danska]]: ''Grønland'') er [[Listi stærstu eyja heims|stærsta eyja jarðar]] sem ekki telst [[meginland]] út af fyrir sig, 2,2 milljónir km² að stærð. Grænland liggur milli [[Norður-Íshaf]]sins og [[Atlantshaf]]sins, austan við [[Kanadíski eyjaklasinn|kanadíska eyjaklasann]]. Landfræðilega tilheyrir Grænland heimsálfunni [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Höfuðborgin er [[Nuuk]] (''Godthåb'' á dönsku). Grænland er [[sjálfsstjórnarsvæði]] innan [[Danmörk|dönsku]] ríkisheildarinnar. Um 81 prósent landsins er þakið [[jökull|jökli]]. Nánast allir Grænlendingar búa í byggðum við firði á suðvesturhluta eyjunnar þar sem veður er talsvert mildara en annars staðar. Grænland hlaut heimastjórn frá Dönum árið 1979 og í nóvember árið [[2008]] var samþykkt í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] að landið fengi aukna sjálfstjórn.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/erlent/2008/11/26/sjalfstaedi_fra_donum_fyrir_2021/|titill=Sjálfstæði frá Dönum fyrir 2021|mánuður=26. nóvember|ár=2008}}</ref> Margir Grænlendingar eru af blönduðum uppruna [[Inúítar|Inúíta]] og Evrópumanna og tala [[Grænlenska|grænlensku]] (''kalaallisut'') sem móðurmál. Um 50 þúsund manns tala grænlensku en það eru fleiri en mælendur allra annarra [[Eskimó-aleutísk tungumál|eskimó-aleutískra mála]] samanlagt. Um 20% íbúa Grænlands eru af dönskum uppruna og hafa dönsku að móðurmáli. Bæði þessi mál eru opinberar tungur. Hin formlega gerð grænlensku sem er kennd í skólum og notuð sem ritmál er aðallega mótuð úr vesturgrænlenskum mállýskum. Grænland var ein af [[Noregur|norsku]] [[Krúnunýlenda|krúnunýlendunum]] allt fram til [[1814]] þegar það varð formlega dönsk nýlenda, þó svo að Noregur og Danmörk hafi verið sameiginlegt konungdæmi um aldir, allt frá [[1536]]. Þann [[5. júní]] [[1953]] varð Grænland hluti af Danmörku sem danskt [[amt]]. Eftir þjóðaratkvæðagreiðslu [[1978]] fékk Grænland [[heimastjórn]] sem tók við völdum [[1. maí]] [[1979]]. [[Þjóðhöfðingi]] Grænlands er [[Friðrik 10. Danakonungur]]. Þann [[25. nóvember]] 2008 fór fram þjóðaratkvæðagreiðsla á Grænlandi um aukna sjálfstjórn landsins þar sem 76% voru fylgjandi.<ref>[http://dk.nanoq.gl/Emner/Landsstyre/Departementer/Landsstyreformandens%20Departement/Selvstyrekontor/Folkeafstemning.aspx Folkeafstemningen om Selvstyre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120175654/http://dk.nanoq.gl/Emner/Landsstyre/Departementer/Landsstyreformandens%20Departement/Selvstyrekontor/Folkeafstemning.aspx |date=2012-01-20 }} Nanoq, vefur heimastjórnarinar</ref> Þann 21. júní 2009 lýstu Grænlendingar yfir fullum sjálfsákvörðunarrétti í málum er tengjast réttarfari, stefnumótun og náttúruauðlindum. Þá voru Grænlendingar viðurkenndir sem sérstök [[þjóð]] samkvæmt alþjóðalögum. Danska ríkið heldur enn eftir stjórn utanríkis- og varnarmála. == Heiti == Á [[grænlenska|grænlensku]] heitir landið ''Kalaallit Nunaat'' „land Kalaallíta (Grænlendinga)“. ''Kalaallit'' (eintala: ''Kalaaleq'') er það orð sem grænlenskir [[Inúítar]] nota um sig sjálfa. Samkvæmt danska trúboðanum [[Poul Egede]] sem skrifaði fyrstu grænlensku orðabókina, töldu þeir það komið af því orði sem norrænir menn notuðu um þá. Sú tilgáta hefur verið sett fram að orðið sé dregið af orðinu „[[skrælingi]]“ sem kemur fyrir í ''[[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]'' sem heiti á Inúítum og í ''[[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]]'' mögulega sem heiti á [[Indíáni|Indíánum]].<ref>{{cite book|editor1-last=Store|editor1-first=P|editor2-last=Clarkson|editor2-first=Iain|title=Language Contact across the North Atlantic: Proceedings of the Working|date=1992|publisher=De Gruyter|location=Darmstadt|isbn=978-3-484-30359-1|page=135|url=https://books.google.com/books?id=O46ZKTUg2ogC&q=Kalaaleq&pg=PA135}}</ref> Nafn landsins (''Kalaallit Nunaat'') og tungumálsins (''kalallisut'') er dregið af ''Kalaallit''. Í ''Eiríks sögu'' segir frá því að [[Eiríkur rauði]] hafi ákveðið að nefna landið Grænland „því að hann kvað menn það mjög mundu fýsa þangað ef landið héti vel“.<ref>{{vefheimild|url=https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm|titill=Eiríks saga rauða|vefsíða=Snerpa.is|skoðað=12.10.2022}}</ref> Þar er líka minnst á landnámsmanninn [[Gunnbjörn Úlfsson]] sem sagðist hafa komið í sker norðvestur af Íslandi sem hann nefndi „Gunnbjarnarsker“.<ref>{{vísindavefur|75173|Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru?}}</ref> Í langflestum tungumálum heims dregur landið nafn sitt af norræna heitinu Grænlandi fremur en því grænlenska Kalaallit Nunaat. Samanburður á nöfnum Grænlands og [[Ísland]]s hefur oft verið tilefni vangaveltna um hvort nöfnin séu rangnefni.<ref>{{vefheimild|url=https://www.nationalgeographic.com/science/article/iceland-greenland-name-swap|titill=Is Iceland Really Green and Greenland Really Icy?|vefsíða=National Geographic|höfundur=Andrew Evans|dagsetning=30.6.2016|skoðað=12.10.2022}}</ref> == Saga == === Elstu menningarsamfélög === Landnám á Grænlandi tók þúsundir ára. Fámennir hópar komu norðan frá, einkum frá [[Asía|Asíu]] yfir hafísinn og einnig frá [[Alaska]] og norðurhluta [[Kanada]]. Á tímaskeiðinu 2400 f.Kr. fram að 2000 f.Kr. bjó þar fólk af svonefndri [[Independence I-menning]]u (nefnt eftir [[Independence-fjörður|Independence-firði]]). Flestallar mannvistarleifar tengdar þessu skeiði hafa fundist lengst í norðri, á [[Pearyland]]i. Einkum virðist [[sauðnaut]]aveiði hafa verið mikilvæg. Fólk af [[Independence II-menningin|Independence II-menningunni]] bjó þar frá [[8. öldin f.Kr.|8. öld f.Kr.]] til [[1. öldin f.Kr.|1. aldar f.Kr.]] Á öldunum 1400 f.Kr. fram til 500 f.Kr. fluttu nýir hópar frá Kanada til Grænlands. Þetta menningarskeið er nefnt [[Saqqaq-menningin]] og íbúarnir tóku sér búsetu allt frá [[Upernavik]] í norðri til núverandi [[Nuuk]] í suðri. Þetta fólk bjó til steinkolur, boga og skutla. Það virðist einnig hafa haft með sér hunda.<ref>{{cite journal|author=A.B. Gotfredsen, T. Møbjerg|title=Nipisat - a Saqqaq Culture Site in Sisimiut, Central West Greenland|journal=Meddelelser om Grønland|volume=331|year=2004|doi=10.26530/OAPEN_342365}}</ref> Enn má víða finna fornleifar frá þessu menningarskeiði. Um 500 f.Kr. fluttist svonefnt [[Dorset-menningin|Dorset-fólk]] (hugsanlega kallað ''Tuniit'' af Inúítum) að nýju úr norðri inn á sama svæði og talað var um hér að ofan. Af fornminjafundum frá þessum menningarheimi má nefna stóra steina sem virðast hafa verið notaðir sem vörður til að vísa veg, fígúrur tálgaðar i stein og nálar úr [[rostungur|rostungstönnum]]. === Landnám Inúíta === Um árið 900 náðu nýir hópar fólks til Norður-Grænlands alla leið frá [[Alaska]]. Vitað er að þetta fólk var [[Inúítar]] og því forfeður núverandi Grænlendinga, en það á ekki við um eldri menningarskeið. Þeir höfðu með sér háþróaða veiðimannamenningu, smíðuðu og notuðu [[kajak]]a og svonefnda „[[konubátur|konubáta]]“ (''umiak''), auk [[hundasleði|hundasleða]].<ref>{{cite journal|author=Vitale, E., Rasmussen, J. A., Grønnow, B., Hansen, A. J., Meldgaard, M., & Feuerborn, T. R.|year=2023|title=An ethnographic framework for identifying dog sledding in the archaeological record|journal=Journal of Archaeological Science|volume=159|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030544032300136X}}</ref> Þeir byggðu hús úr torfi og grjóti og notuðu hvalbein í sperrur. Þetta menningartímabil er kennt við [[Thule (Grænlandi)|Thule]] á vesturströnd Grænlands og kallað [[Thule-menningin]], því þar fundust fyrstu fornleifarnar. Hluti fólksins fór suður með austurströndinni og einangraðist frá hinum íbúunum. Stærsti hlutinn settist að á vesturströndinni og flutti sig smám saman sunnar og náðu þeir fyrstu til suðurodda Grænlands, [[Hvarf (Grænlandi)|Hvarfi]] (Kap Farvel), um árið 1500. Í kringum 1200 tók menningin umtalsverðum breytingum og er eftir það kölluð [[Inugsuk-menningin]].<ref>{{cite book|author=Jordan, R. H.|year=1979|chapter=Inugsuk revisited: An alternative view of Neo-Eskimo chronology and culture change in Greenland|title=Thule Eskimo Culture: An Anthropological Retrospective|series=National Museum of Man Mercury Series|publisher=Archaeological Survey of Canada Paper|volume=88|page=157}}</ref> Þetta er það menningarskeið sem ríkt hefur allt fram á okkar daga. === Landnám norænna manna === {{aðalgrein|Norrænir Grænlendingar}} Um árið [[900]] sá [[Gunnbjörn Úlfsson]] til lands á Grænlandi og nefndi það [[Gunnbjarnarsker]]. Þegar norrænir menn fóru að nema land á suðvesturströnd landsins í lok [[10. öld|10. aldar]] komu þeir að óbyggðu landi. Hins vegar fundu þeir húsarústir og leifar af bátum og veiðarfærum. Á sama tíma og norrænir menn fóru að nema land í suðri fluttu nýir hópar Inúíta inn í norðurhlutann. Árið [[982]] fór [[Eiríkur rauði]] í útlegð til Grænlands og valdi að setjast að í [[Brattahlíð]] og nefndi hann landið Grænland. Árið [[985]] eða [[986]] sigldu 25 skip frá [[Ísland]]i með 500 - 700 manns um borð, en einungis 14 af þeim náðu landi í [[Eystribyggð]]. Um [[1000]] sneri [[Leifur Eiríksson]], sonur Eiríks rauða, aftur til Grænlands frá Noregi og hafði hann þá tekið kristni. Hann boðaði norrænum mönnum á Grænlandi kristni og byggði [[Þjóðhildarkirkja|Þjóðhildarkirkju]] í Brattahlíð (sem á grænlensku heitir nú [[Qassiarsuk]]). Þar stendur enn mjög heilleg rúst af kirkjunni. Árið [[1126]] var biskupsstóll stofnaður í [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]]. Fyrsti biskupinn var [[Arnaldur (Garðabiskup)|Arnaldur]]. Um 1150 hittust norrænir menn og Inúítar í fyrsta sinn í [[Norðurseta|Norðursetu]]. Árið [[1261]] gengu Grænlendingar Noregskonungi á hönd. Fyrir miðja 14. öld fór [[Vestribyggð]] í eyði. Er talið að tvennt hafi komið til: kólnandi loftslag og ágangur Inúíta að norðan. Upp úr þessu lögðust Norðursetuferðir af. Siglingum frá Noregi fækkaði mjög um sama leyti vegna áhrifa [[svartidauði|svartadauða]] þar í landi. Um [[1369]] fórst ''[[Grænlandsknörrinn]]'' og lögðust þá af reglulegar siglingar frá Noregi.<ref>{{cite journal|author=Guðmundur J. Guðmundsson|title=Grænland og umheimurinn: Norrænir menn á Grænlandi og samskipti þeirra við umheiminn fram til 1400|journal=Skírnir|pages=59-82|volume=178|year=2004|url=https://timarit.is/gegnir/991000627579706886}}</ref> Árið [[1377]] dó [[Álfur (Garðabiskup)|Álfur]] biskup og var Grænland biskupslaust eftir það. Árið [[1385]] hrakti [[Björn Einarsson Jórsalafari|Björn Jórsalafara]] til Grænlands og dvaldi hann þar í tvo vetur með liði sínu. Árið [[1406]] hrakti skip til Grænlands með fjölda stórættaðra Íslendinga um borð. Sigldu þeir á brott árið [[1410]] og spurðist ekki til norrænna manna á Grænlandi eftir það, svo öruggt sé. Óljósar sagnir frá miðri 15. öld herma að [[Baskar|baskneskir]] hvalveiðimenn hafi rænt Eystribyggð. Árið [[1540]] kom íslenskt skip til Grænlands og fundu þá skipverjar enga norræna menn á lífi. Er allt á huldu um hvernig stóð á því að norrænir menn hurfu frá Grænlandi. Kólnandi loftslag og sjúkdómar geta verið mikilvæg ástæða. Einnig eru ágiskanir um að barátta við Inúíta hafi átt sinn hlut í hvarfinu. [[Fridtjof Nansen]] hélt því fram í ritinu ''Eskimo Life'' frá 1893 að blöndun milli Inúíta og norrænna manna kynni að hafa átt þátt í hvarfi þeirra síðarnefndu. Þessi kenning naut þó nokkurra vinsælda, meðal annars hjá [[Vilhjálmur Stefánsson|Vilhjálmi Stefánssyni]] og [[Jón Dúason|Jóni Dúasyni]], sem taldi að Grænland heyrði með réttu undir [[Ísland]].<ref>{{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/08/20/thegar_islendingar_girntust_graenland/|titill=Þegar Íslendingar girntust Grænland|dags=20.8.2019|skoðað=11.12.2022|höfundur=Skúli Halldórsson|vefsíða=mbl.is}}</ref> === Landkönnun á 16. og 17. öld === [[Mynd:Zentralbibliothek_Zürich_-_Merckliche_Beschreibung_sampt_eygenlicher_Abbildung_eynes_frembden_unbekanten_Volcks_-_000003625.jpg|thumb|right|Frásögn af þriðja leiðangri Martin Frobisher á þýsku frá 1578.]] Árið 1500 sendi [[Manúel 1. Portúgalskonungur]] skip undir stjórn [[Gaspar Corte-Real]] til Grænlands í leit að [[norðvesturleiðin]]ni til Asíu. Samkvæmt [[Tordesillas-sáttmálinn|Tordesillas-sáttmálanum]] heyrði Grænland undir yfirráð Portúgals. Árið eftir hélt Corte-Real aftur þangað ásamt bróður sínum, [[Miguel Corte-Real]]. Þeir komu að frosnu hafi og sneru því í suðurátt og komu að [[Labrador]] og [[Nýfundnaland]]i. Í Labrador er sagt að þeir hafi tekið innfædda höndum og selt í þrældóm þegar heim var komið upp í kostnað við ferðina.<ref name="The Telegram">{{cite web |last1=McLeod |first1=James |title=N.L. indigenous leaders say Corte-Real statue is an insulting relic |url=https://www.thetelegram.com/news/local/nl-indigenous-leaders-say-corte-real-statue-is-an-insulting-relic-25739/ |website=The Telegram |publisher=The Telegram |access-date=14 June 2020}}</ref> Mælingar þeirra á suðvesturströnd Grænlands urðu hluti af [[Cantino-heimskortið|Cantino-heimskortinu]] í [[Módena]].<ref>Nebenzahl, Kenneth. ''Rand McNally Atlas of Columbus and The Great Discoveries'' (Rand McNally & Company: Genova; 1990); ''The Cantino Planisphere, Lisbon, 1502'', pp. 34–37.</ref> Næstu ár komu ýmsir leiðangrar til Grænlands í leit að norðvesturleiðinni. Einn þekktasti könnuðurinn frá síðari hluta 16. aldar, [[Martin Frobisher]], taldi suðurodda Grænlands vera sagnalandið [[Frísland (sagnaland)|Frísland]].<ref name="Allen1997">{{cite book|author=David Beers Quinn|editor=John Logan Allen|title=North American Exploration|chapter-url=https://books.google.com/books?id=7RGlz9a4wVYC&pg=PA311|volume=I|year=1997|publisher=U of Nebraska Press|isbn=0-8032-1015-9|pages=311–312|chapter=The Northwest Passage in Theory and Practice}}</ref> Árin 1605 til 1607 sendi [[Kristján 4.]] Danakonungur þrjá leiðangra til Grænlands til að leita að Eystribyggð, sem hann áleit ranglega að væri á austurströndinni rétt norðan við [[Hvarf (Grænlandi)|Hvarf]], en þar er ströndin illfær vegna íss. Meðal annars þess vegna mistókust þessir leiðangrar þegar skipin komu að hafíslögðum sjó og lentu í erfiðum veðurskilyrðum í [[Grænlandssund]]i. Leiðsögumaður í öllum þremur ferðum var enski landkönnuðurinn [[James Hall]]. Í fyrsta leiðangrinum rændi eitt skipanna tveimur grænlenskum veiðimönnum ásamt kajökum þeirra og fluttu með sér til Kaupmannahafnar. Þar léku þeir listir sínar á bátunum fyrir konunginn, sem var fyrsta sýnikennslan í kajakróðri og kajakveltum í Evrópu. Í næsta leiðangri var fimm Grænlendingum rænt.<ref>{{vefheimild|url=https://sciencenordic.com/denmark-greenland-history/did-a-recently-found-bird-spear-belong-to-a-kidnapped-greenlander/1374238|titill=Did a recently found bird spear belong to a kidnapped Greenlander?|höfundur=Jens Winther Johannesen|dagsetning=2. ágúst 2012|vefsíða=ScienceNordic|skoðað=2.12.2022}}</ref> Þessi mannrán danskra Grænlandsfara á 17. öld gerðu að verkum að íbúar landsins sýndu aðkomumönnum fjandskap og forðuðust þá. Árið 1636 fékk skipafélag í Kaupmannahöfn einkaleyfi á verslun og hvalveiðum við Grænland. Félagið sendi tvö skip til Grænlands sem keyptu náhvalstennur af innfæddum. Síðasta mannránið á þessum tíma voru þrír leiðangrar á vegum danska embættismannsins [[Henrik Müller]] sem hafði fengið einkaleyfi á siglingum til Grænlands og Vestur-Indía. Skipin sigldu norður eftir vesturströndinni 1654 og tóku þar fjóra Grænlendinga. Málverk var gert af þeim í Bergen í Noregi sem er varðveitt í [[Þjóðminjasafn Danmerkur|Þjóðminjasafni Danmerkur]].<ref>{{vefheimild|url=https://samlinger.natmus.dk/es/asset/43730|titill=Oliemaleri, 1654|vefsíða=Nationalmuseets samlinger|skoðað=2.12.2022}}</ref> [[Thomas Bartholin]], sem skrifaði grænlenskt orðasafn eftir þeim, segir frá því að loftslagið í Danmörku hafi reynst þeim erfitt og þau hafi öll látist fljótlega eftir komuna þangað. === Trúboð og einokunarverslun === Árið [[1721]] sendi [[Friðrik 4.]] Danakonungur prestinn [[Hans Egede]] til Grænlands til að leita þar norrænna manna og breiða út [[lútherstrú]] meðal þeirra. Þá var hvergi að finna en Egede hitti hins vegar fyrir Inúíta og hóf trúboð meðal þeirra. Fyrsta bækistöðin sem hann reisti var á eyjunni [[Kangeq]]. Landnemarnir sem fylgdu Egede reistu hvalstöð á eyjunni [[Nipisat]], en hollenskir hvalveiðimenn brenndu hana til grunna. Auk þess þjáðust landnemarnir af [[skyrbjúgur|skyrbjúg]]. Félagið sem Egede leiddi varð gjaldþrota árið 1727. Friðrik konungur sendi þá herskip með hermönnum og föngum undir stjórn [[Claus Parss]] til að reisa þar virki, en sá leiðangur misfórst vegna skyrbjúgs og uppreisnar.<ref name="Cranny">Cranz, David & al. ''[https://books.google.com/books?id=L1pO_46g8OkC&pg=PA258 The History of Greenland: including an account of the mission carried on by the United Brethren in that country]''. Longman, 1820.</ref> Parss flutti nýlenduna á meginlandið á stað sem var nefndur ''Godt-håb'' („Góðravon“) og varð síðar [[Nuuk]]. Árið 1733 kom þangað skip með [[Herrnhútar|Herrnhúta]] sem höfðu fengið leyfi konungs til trúboðs á Grænlandi. Skipið bar líka með sér [[bólusótt]] sem næstu árin herjaði á landnema og innfædda. Gertrud, eiginkona Hans Egede, lést úr sjúkdómnum. Hann sneri aftur til Danmerkur með lík hennar og lét syni sínum, [[Poul Egede]], eftir stjórn trúboðsins. Árið 1734 fékk Íslandskaupmaðurinn [[Jacob Severin]] leyfi til verslunar á Grænlandi. Næstu ár stofnaði hann verslunarstaðina [[Qasigiannguit|Christianshåb]] (1734), [[Ilulissat|Jacobshavn]] (1741) og [[Paamiut|Frederikshåb]] (1742). Danir lentu oft í átökum við hollenska hvalveiðimenn sem veiddu hvali í [[Davissund]]i, versluðu við innfædda þrátt fyrir bann og brenndu bækistöðvar sem Danir höfðu byggt. Árið 1747 fékk [[Almenna verslunarfélagið]] einkaleyfi á verslun í nýlendum Dana í Norður-Atlantshafi og næstu ár voru stofnaðir verslunarstaðir víða meðfram strönd Grænlands, eins og [[Sisimiut|Holsteinsborg]] (1759), [[Upernavik]] (1771) og [[Qaqortoq|Julianehåb]] (1775). Árið 1774 tók [[Konunglega Grænlandsverslunin]] við stjórn verslunar á Grænlandi og hafði einkaleyfi á henni fram á miðja 20. öld, en 1908 tók danska ríkisstjórnin við stjórn félagsins. Félaginu var bannað að hvetja til frekari þéttbýlismyndunar á Grænlandi og háir tollar voru lagðir á „lúxusvörur“ eins og sykur, til að koma í veg fyrir að Grænlendingar legðu af hefðbundna lífshætti. === Samfélagsþróun og landkönnun á 19. öld === [[Mynd:Aron von Kangeq- Missionar.jpg|thumb|right|Trúboði í vetrarhúsi á mynd eftir Aron frá Kangeq.]] Með [[Kílarsamningurinn|Kílarsamningnum]] 1814 fékk [[Noregur]] sjálfstæði en Grænland, Færeyjar og Ísland heyrðu áfram undir dönsku krúnuna. Um miðja 19. öld var farið að þróa ritmál fyrir grænlensku. Árið 1851 kom út grænlensk málfræði eftir herrnhútann [[Samuel Kleinschmidt]]. Árið 1859 gaf landfræðingurinn [[Hinrich Rink]] út safn grænlenskra sagna eftir [[Aron frá Kangeq]] með myndum eftir hann og 1861 stofnaði Rink fyrsta dagblaðið á grænlensku, ''[[Atuagagdliutit]]''. Um miðja 19. öld höfðu Danir á Grænlandi áhyggjur af hnignun grænlensku byggðanna í kringum verslunarstaðina. Veturinn 1855 til 1856 var hungursneyð í kringum Godthåb og brjóstveikifaraldur fylgdi á eftir. Rink, Kleinschmidt og fleiri báðu um leyfi fyrir því að sett yrðu upp þorpsráð (''forstand'') með þátttöku Grænlendinga, til að fást við ýmis sameiginleg hagsmunamál byggðanna. Árið 1862 var landinu skipt í tólf svæði með hvert sitt forstand. Í ráðunum sátu prestur staðarins, verslunarstjórinn, assistentinn, læknirinn og aðrir danskir og grænlenskir meðlimir kosnir af íbúum.<ref>{{vefheimild|url=https://da.nka.gl/digitale-samlinger/qangagooqgl/om-arkivalierne/forstanderskaber/|höfundur=Grete Rendal|vefsíða=Dagens Grønland|titill=Forstanderskaberne i Grønland|ár=Júlí 2014|skoðað=22.12.2022}}</ref> Ráðin fengu til umráða 20% af þeirri upphæð sem ætluð var til kaupa á vörum Grænlendinga á hverjum stað. Að auki voru stofnaðir tveir sjóðir, einn fyrir Norður-Grænland og einn fyrir Suður-Grænland, að hluta fyrir uppihald nauðstaddra og að hluta til að styrkja kaup á búnaði veiðimanna, gerð húsnæðis og þess háttar. Árið 1862 hófst iðnaðarvinnsla á [[krýólít]]i í [[Ivittuut]]. Áður höfðu Inúítar notað þessa steind til að þvo skinn, en seinna var það notað til að framleiða [[vítissódi|vítissóda]] og enn síðar við framleiðslu á [[ál]]i. Krýólít var nauðsynlegt hjálparefni við rafgreiningu súráls fram til 1943 og eina náman sem eftir var á þeim tíma var í Ivittuut. Þetta var ástæða þess að kanadíska fyrirtækið [[Alcan]] lagði áherslu á að bandarísk eða kanadísk yfirvöld tryggðu yfirráð yfir Grænlandi í upphafi síðari heimsstyrjaldar.<ref>{{cite journal|author=Berry, D. A.|year=2012|title=Cryolite, the Canadian aluminium industry and the American occupation of Greenland during the Second World War|journal=The Polar Journal|volume=2|number=2|pages=219–235|doi=10.1080/2154896X.2012.735037}}</ref> Á 19. öld óx mannfjöldinn á Vestur-Grænlandi nokkuð ört. Nýir landnemar fluttu til norðurhlutans frá [[Kanada]] allt til 1864. Ekkert er vitað um mannfjölda á Austur-Grænlandi á sama tíma, en talið er að þar hafi fólki fækkað og byggðir lagst af vegna erfiðra skilyrða. Austur-Grænland var illfært skipum vegna hafíss og siglingar þangað þóttu lengi hættuspil. Franski landkönnuðurinn [[Jules de Blosseville]] er talinn hafa farist þar á skipinu ''La Lilloise'' árið 1833.<ref>{{cite journal|author=Taagholt, J.|year=1991|title=The early exploration of Greenland|url=https://archive.org/details/earth-sciences-history_1991_10_2/page/247|journal=Earth Sciences History|volume=10|number=2|pages=247-258}}</ref> Áhugi landkönnuða á [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]] fór vaxandi þegar leið á 19. öldina. [[William Scoresby]] gaf árið 1828 út bók um leiðangra sína til Austur-Grænlands árin á undan með fyrstu nákvæmu landmælingunum af ströndinni.<ref>{{cite book|author=William Scoresby jr.|title=Journal of a Voyage to the Northern Whale-fishery: Including Researches and Discoveries on the Eastern Coast of West Greenland, Made in the Summer of 1822, in the Ship Baffin of Liverpool|year=1828|publisher=Constable and Company|publication-place=Edinburgh|url=https://books.google.is/books/about/Journal_of_a_Voyage_to_the_Northern_Whal.html?id=DXg9AAAAYAAJ}}</ref> [[Douglas Clavering]] bætti við þessar mælingar í leiðangri sínum 1823. Árið 1883 kom finnski landkönnuðurinn [[Adolf Erik Nordenskiöld]] til Austur-Grænlands og árið 1888 tókst [[Fridtjof Nansen]] að komast á skíðum yfir Grænlandsjökulinn, frá [[Umivik]] til Godthåb. Bandaríski landkönnuðurinn [[Robert Peary]] kannaði norður- og norðvesturströnd Grænlands í nokkrum leiðöngrum milli 1883 og 1909. Um aldamótin 1900 var búið að kortleggja megnið af Grænlandi nema nyrsta hluta norðausturstrandarinnar. === Hernám og styrjaldir === Árið 1908 tók [[ríkisstjórn Danmerkur]] við stjórn Grænlands af Konunglegu Grænlandsversluninni með lögum um stjórn Grænlands. Með lögunum voru stofnuð tvö [[landsráð Grænlands]] (Norður- og Suður-) sem tóku til starfa árið 1911. Landsráðin voru sameinuð í eitt landsráð árið 1950 og störfuðu fram að stofnun heimastjórnar 1979. Meðlimir landsráðanna voru kosnir til sex ára í senn í einmenningskjördæmum sem samsvöruðu þorpsráðunum frá 19. öld. Konur fengu ekki kosningarétt fyrr en 1948 og aðeins ein kona varð landsráðsmeðlimur.<ref>{{cite web|title=Grønlands Landsråd|author=Axel Kjær Sørensen|date=20.12.2016|website=Den store danske|url=https://denstoredanske.lex.dk/Gr%C3%B8nlands_Landsr%C3%A5d|access-date=26.12.2022}}</ref> Í [[fyrri heimsstyrjöld|heimsstyrjöldinni fyrri]] voru Danmörk og þar með einnig Grænland hlutlaus. Árið [[1925]] komu 89 Grænlendingar til [[Ísafjörður (þéttbýli)|Ísafjarðar]] með danska skipinu ''Gustav Holm'', en þeir voru fluttir frá [[Ammassalik]] til [[Scoresby-sund]]s til að stofna þar bæinn [[Ittoqqortoormiit]] að undirlagi danskra yfirvalda til að styrkja tilkall Danmerkur gegn ágangi Norðmanna á Norðaustur-Grænlandi.<ref>[https://www.ruv.is/frett/baru-graenlendinga-a-hondum-ser Báru Grænlendinga á höndum sér] Rúv, skoðað 17. janúar 2019.</ref> Danski landkönnuðurinn [[Ejnar Mikkelsen]] hafði þá lengi barist fyrir því að stofna byggðir norður eftir austurströnd Grænlands. Þegar styrjöldin hófst hélt [[Einar Benediktsson]] skáld fyrstur manna fram þeirri hugmynd að Grænland gæti hugsanlega tilheyrt Íslandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/08/20/thegar_islendingar_girntust_graenland/|titill=Þegar Íslendingar girntust Grænland|höfundur=Skúli Halldórsson|vefsíða=mbl.is|dags=20.8.2019|skoðað=26.12.2022}}</ref> Einkum amaðist hann við siglingabanni því sem Danir höfðu lagt á í Grænlandi á 17. öld og kom í veg fyrir siglingar íslenskra og færeyskra fiskiskipa þangað. Árið 1926 fengu Færeyingar leyfi til að sigla á eina höfn á Suður-Grænlandi (nú [[Takisup Qeqertarsua]]) og næstu ár fjölgaði höfnum um leið og umsvif Færeyinga þar jukust.<ref>{{cite web|title=Færingehavn|website=emu - Danmarks læringsportal|url=https://emu.dk/stx/rigsfaellesskabet/perspektiver-i-undervisningen-faeroeerne/faeringehavn}}</ref> Árið 1928 varði [[Jón Dúason]] ritgerð í réttarsögu við [[Óslóarháskóli|Óslóarháskóla]] þar sem hann færði rök fyrir því að á Íslandi og Grænlandi hefðu gilt ein lög á [[þjóðveldisöld]] og því hefðu löndin tvö verið eitt ríki. Margir urðu til að gagnrýna þennan málflutning, meðal annars [[Finnur Jónsson (málfræðingur)|Finnur Jónsson]], norrænufræðingur,<ref>{{cite journal|journal=Nordisk Tidsskrift|year=1929|author=Finnur Jónsson|title=Jón Dúason: Grønlands statsretslige stilling i middelalderen. Oslo 1928|volume=9|issue=6|pages=445-459|url=https://tidsskrift.dk/historisktidsskrift/article/view/55597/75646}}</ref> og [[Ólafur Lárusson]], lögfræðingur.<ref>{{cite journal|journal=Andvari|volume=1|year=1924|author=Ólafur Lárusson|title=Réttarstaða Grænlands að fornu|pages=28-64|url=https://timarit.is/page/4320096?iabr=on}}</ref> Árið 1922 reistu Norðmenn þráðlausa veðurstöð við [[Myggbukta]] á Austur-Grænlandi og [[1931]] hertóku norskir selveiðimenn landið þar í kring og nefndu það [[Eirik Raudes Land]], eftir deilur við danska sýslumanninn. Frá [[12. júlí]] [[1932]] til [[5. apríl]] [[1933]] var landsvæðið hersetið af norskum hermönnum og embættismönnum. [[Vidkun Quisling]], sem þá var norskur varnarmálaráðherra, hafði skipað fyrir um hersetuna. [[Alþjóðadómstóllinn]] í Haag úrskurðaði hins vegar að þetta landsvæði tilheyrði Danmörku og voru þá norsku hermennirnir kallaðir heim. Dómstóllinn vísaði sérstaklega til Kílarsamningsins þar sem tekið var fram að Færeyjar, Grænland og Ísland heyrðu áfram undir Danmörku. [[Mynd:Members of the Edelweiss II weather station in north-eastern Greenland taken prisoner by American soldiers, October 4 1944.jpg|thumb|right|Þýskir starfsmenn veðurstöðvarinnar Edelweiss II á Norðaustur-Grænlandi teknir höndum af bandarískum hermönnum.]] Í [[seinni heimsstyrjöld]]inni ákváðu sýslumenn á Grænlandi að starfa óháð stjórninni í Kaupmannahöfn og hunsa fyrirskipanir þaðan, að undirlagi sendiherra Danmerkur í Bandaríkjunum, [[Henrik Kauffmann]].<ref name=":1">{{Cite news|url=http://arcticjournal.com/culture/2968/sledge-patrol|title=The Sledge Patrol|work=The Arctic Journal|access-date=2017-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308222716/http://arcticjournal.com/culture/2968/sledge-patrol|archive-date=2017-03-08|url-status=dead}}</ref> Hann óttaðist að annars myndu Bandaríkin eða Kanada hertaka Grænland. Bandaríkjamenn reistu nokkra flugvelli á Grænlandi. Þeir helstu voru [[Bluie West One]] við [[Narsarsuaq]] og [[Bluie East Two]] við [[Ikateq]]. Grænland gegndi mikilvægu hlutverki fyrir fraktflug bandamanna milli [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og [[England]]s og einnig í eftirliti með þýskum kafbátum. Þjóðverjar gerðu tilraunir að setja upp veðurathugunarstöðvar á Norðaustur-Grænlandi en voru hraktir þaðan af [[Síríussveitin]]ni með stuðningi Bandaríkjahers. Árið [[1945]] hófu Bandaríkin byggingu [[Thule-herstöðin|flugstöðvar á Norður-Grænlandi]] þar sem þau höfðu áður byggt flugvöllinn Bluie West 6. Árið [[1951]] gerðu Bandaríkin og Danmörk samning um sameiginlegar varnir Grænlands. Öll kaldastríðsárin var Grænland mikilvægur hlekkur í varnarmálum Bandaríkjanna. === Amt og heimastjórn === [[Mynd:Greenland_flag_on_building.jpg|thumb|right|Steinsteypublokkir eins og þessi frá 8. áratugnum, voru reistar í bæjum sem ákveðið var að stækka.]] Um miðja 20. öld stofnaði ríkisstjórn [[Hans Hedtoft]] [[Grænlandsnefndin]]a til að fjalla um lífsskilyrði Grænlendinga og koma með tillögur að úrbótum. Ein af ástæðum þess voru [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|hugmyndir Bandaríkjamanna um að taka yfir stjórn Grænlands]]. Árið 1951 hófst tilraun til að bæta stöðu grænlenskra barna með því að taka þau frá fjölskyldum sínum á Grænlandi og koma fyrir hjá fósturfjölskyldum í Danmörku. Til 1975 voru hundruð barna þannig flutt til Danmerkur, oft gegn vilja fjölskyldna þeirra. Árið 2020 bað danska ríkisstjórnin fyrstu börnin sem flutt voru þannig á brott formlega afsökunar. Nýlendutíminn leið undir lok árið [[1953]] þegar [[stjórnarskrá Danmerkur]] var breytt á þann hátt að Grænland varð [[amt]] innan danska ríkisins. Um leið óskuðu Danir eftir því að Grænland yrði tekið af lista Sameinuðu þjóðanna yfir nýlendur. Málið kom þá aftur til umræðu á Alþingi á Íslandi og vildu sumir að Íslendingar greiddu atkvæði gegn tillögu Dana vegna þess tilkalls sem þeir vildu meina að Ísland ætti á Grænlandi. Niðurstaðan varð sú að fulltrúi Íslands sat hjá við atkvæðagreiðsluna. Óánægja með framgöngu Alþingis í málinu varð til þess að [[Ragnar V. Sturluson]] stofnaði tímaritið ''[[Grænlandsvinurinn|Grænlandsvininn]]'' sem kom út í eitt ár og fjallaði vítt og breitt um málefni Grænlands, meðal annars um rök Jóns Dúasonar fyrir tilkalli Íslands.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5823578 „Nokkrir stjórnarfarslegir atburðir úr sögu Grænlands“; grein úr Grænlandsvininum 1954]</ref> Einn liður í samfélagsumbótum á Grænlandi var að fækka byggðunum og stækka þær, en langflestir Grænlendingar bjuggu þá í 2-300 manna þorpum. Danska ríkið tók nú að sér að reisa mikinn fjölda íbúða, sjúkrahús og skóla, sem voru mönnuð með menntuðum Dönum. Þannig tókst að nær útrýma [[berklar|berklum]] á Grænlandi árið 1973. Þéttbýlisvæðingin olli miklu umróti i grænlenska veiðimannasamfélaginu og skapaði bil milli kynslóða. Um 1970 urðu fyrstu grænlensku stjórnmálaflokkarnir til. Árið 1953 hóf [[Bandaríkjaher]] að reisa [[Thule-herstöðin]]a samkvæmt varnarsamningi við dönsk yfirvöld og 1958 var [[Century-herstöðin]] reist undir ísnum 200 km austan við Thule. Grænlenskir íbúar í Thule voru neyddir til að flytja til [[Qaanaaq]]. Þeir fengu greiddar bætur vegna þess hálfri öld síðar. Árið 1968 fórst [[B-52]]-sprengjuflugvél við herstöðina þannig að geislavirkt efni dreifðist um stórt svæði. Eftir þjóðaratkvæðagreiðslu árið [[1979]] fékk Grænland heimastjórn með eigin þingi og [[Naalakkersuisut|ríkisstjórn]]. Í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] [[1982]] var ákveðið að Grænland segði sig úr [[Evrópubandalagið|Evrópubandalaginu]]. Árið 1986 tók grænlenska heimastjórnin við Konunglegu Grænlandsversluninni sem breytti um nafn og heitir nú [[Kalaallit Niuerfiat]]. Árið [[2008]] kusu Grænlendingar um aukna sjálfsstjórn. Löggæsla, dómsvald, ýmis lög og fjármál heyra eftir það undir stjórn Grænlands. Danmörk fer með stjórn gjaldeyrismála og varnarmála. Utanríkisstefna Grænlands er samstarfsverkefni beggja, en deilt er um hvert forræði Grænlendinga sé í reynd í utanríkis- og varnarmálum.<ref>{{cite web|url=https://www.information.dk/indland/2013/10/groenland-foere-udenrigspolitik|title=Grønland vil selv føre udenrigspolitik|date=16. október 2013|author=Emil Rottbøll|website=Information}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/eksperter-om-groenlands-ambitioner-paa-udenrigs-og-forsvarsomraadet-groenland|title=Eksperter om Grønlands ambitioner på udenrigs- og forsvarsområdet: Grønland definerer sig mere og mere i egen ret|date=21. febrúar 2024|author=Anders Dall|website=DR}}</ref> Stjórnmálasambandi milli Íslands og Grænlands var formlega komið á árið [[1985]] með stofnun [[Vestnorræna ráðið|Vestnorræna ráðsins]].<ref>{{cite web|url=https://www.fullveldi1918.is/is/dagskra-arsins/hvernig-grannar-erum-vid-tengsl-islands-og-graenlands-a-20-old|title=Hvernig grannar erum við, tengsl Íslands og Grænlands|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221125819/http://www.fullveldi1918.is/is/dagskra-arsins/hvernig-grannar-erum-vid-tengsl-islands-og-graenlands-a-20-old |archive-date=2018-02-21|website=Fullveldi2018|access-date=17. janúar 2019}}</ref> [[Kalak]], vinafélag Íslands og Grænlands, var stofnað árið 1992.<ref>{{cite web|url=https://kalak.is/um-kalak/|website=Kalak|title=Um Kalak|access-date=12.2.2025}}</ref> Ísland stofnaði ræðismannsskrifstofu í Nuuk árið 2013. Grænland komst í heimsfréttirnar þegar [[Donald Trump]] bandaríkjaforseti lagði það til árið 2019 að [[Bandaríkin]] myndu kaupa landið. Stjórnvöld í Danmörku og Grænlandi tóku fálega í það og sögðu landið ekki vera til sölu. Trump endurtók þessar tillögur í janúar 2025, skömmu áður en hann tók á ný við embætti forseta. Hann gekk þá enn lengra og vildi ekki útiloka beitingu hervalds til að taka yfir Grænland og [[Panama]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-01-07-trump-utilokar-ekki-ad-beita-hervaldi-til-ad-taka-yfir-graenland-432467|titill=Trump útilokar ekki að beita hervaldi til að taka yfir Grænland|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=7. janúar|ár=2025}}</ref> == Landfræði == :''Sjá líka: [[Listi yfir þéttbýlissvæði á Grænlandi]]'' [[Mynd:Greenland ice stream.jpg|thumbnail|vinstri|200px|Skriðjökull á Grænlandi]] [[Mynd:Greenland big.png|thumbnail|Kort af Grænlandi.]] Að flatarmáli telst Grænland vera 2.099.988 [[Ferkílómetri|km²]], og af því er 1.799.992 km² (85,7%) þakið jökli. Grænland er stærsta eyja heims sem ekki er heimsálfa<ref>{{Cite web |title=The Island of Greenland |url=http://www.hiddenjourneys.co.uk/London-Vancouver/Greenland.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714184902/https://www.hiddenjourneys.co.uk/London-Vancouver/Greenland.aspx |archive-date=14 July 2014 |access-date=8 July 2014 |website=Hidden Journeys – explore the world from the air }}</ref> og þriðja stærsta land Norður-Ameríku, á eftir Kanada og Bandaríkjunum.<ref>{{Cite journal |year=2008 |title=Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area, and density |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf |url-status=live |journal=[[United Nations Statistics Division]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20101224062814/http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf |archive-date=24 December 2010 |access-date=24 September 2010}}</ref> Fjarlægðin frá nyrsta odda, [[Kap Morris Jesup]], að þeim syðsta, [[Hvarf (Grænland)|Hvarfi]], eru 2.650 km. Strandlínan telst vera 39.330 km, og er það nánast sama vegalengd og ummál jarðar við [[Miðbaugur|miðbaug]]. Grænland nær sunnar, austar, vestar og norðar en Ísland.<ref>{{vísindavefurinn|52013|Nær Grænland virkilega lengra til austurs en Ísland?}}</ref> Strönd Grænlands liggur að [[Norður-Íshaf]]i í norðri, [[Grænlandssund]]i í austri, [[Norður-Atlantshaf]]i í suðaustri, [[Davis-sund]]i í suðvestri, [[Baffinsflói|Baffinsflóa]] í vestri, og [[Naressund]]i og [[Lincoln-haf]]i í norðvestri. Hæsta fjall á Grænlandi er [[Gunnbjörnsfjall|Gunnbjarnarfjall]] (um 3700 m) á austurströndinni, mitt á milli [[Ammassalik]] og [[Scoresbysund]]s. Milli [[Blosseville-strönd|Blosseville-strandar]] sunnan við [[Scoresbysund]] og [[Ritur|Rits]] við [[Aðalvík]] vestast á [[Hornstrandir|Hornströndum]] eru einungis um 290 km. Allar byggðir eru við strandlengjuna og flestar þeirra á suðvesturströndinni. Á Grænlandi eru fimm sveitarfélög: [[Kujalleq]], [[Qeqertalik]], [[Avannaata]], [[Qeqqata]] og [[Sermersooq]]. Helstu þéttbýlissvæði á Vestur-Grænlandi eru [[Aasiaat]], [[Ilulissat]], [[Kangaatsiaq]], [[Qasigiannguit]], [[Qeqertarsuaq]], [[Upernavik]], [[Uummannaq]], [[Maniitsoq]], [[Nuuk]], [[Paamiut]], [[Sisimiut]], [[Ivittuut]], [[Nanortalik]], [[Narsaq]], [[Qaqortoq]]; á austurströndinni [[Ammassalik]], [[Ittoqqortoormiit]] og einungis eitt á Norður-Grænlandi, [[Qaanaaq]]. Norðaustur-Grænland, hluti Norður-Grænlands og stór hluti Austur-Grænlands eru utan sveitarfélaga og er þar stærsti þjóðgarður í heimi, um það bil 972.000 km² að flatarmáli. Enginn jökull er á allra nyrsta hluta Grænlands, [[Peary Land|Peary-landi]], þar er loftslagið of þurrt til þess að jökull geti myndast. Áætlað er að ef allur Grænlandsjökull bráðnaði myndi yfirborð úthafa hækka um meira en 7 [[Metri|metra]]. Á árabilinu milli [[1989]] og [[1993]] boruðu vísindamenn ofan í Grænlandsjökul þar sem hann er hvað þykkastur og náðu þeir upp 3,2 [[km]] löngum borkjarna. Skoðun lagskiptingar og efnagreining á kjarnanum hafa kollvarpað mörgum kenningum um veðurfar og veðurþróun. Það hefur nefnilega komið í ljós að sú veðursaga sem hægt er að lesa úr kjarnanum nær um það bil 100.000 ár aftur í tímann og sýnir að loftslags- og hitabreytingar hafa verið mun meiri og gengið hraðar yfir en áður var talið. === Lífríki === Heimskautaloftslag einkennir lífríki Grænlands að fáeinum svæðum undanteknum, t.d. [[Narsarsuaq]], syðst á landinu. Við suðvesturströndina er aðeins hlýrra vegna þess að þangað nær angi af [[Golfstraumurinn|Golfstraumnum]]. Hitastig inni á jökli er allt frá –70&nbsp;°C á vetrum og upp að frostmarki á sumrin. [[Mynd:Greenland-sydkap hg.jpg|thumb|Túndrugróður við Scoresbysund.]] Á þeim svæðum sem ekki eru þakin jökli er dæmigerður [[túndra|túndrugróður]]. Lítið er af blómjurtum en meira um grös og mosa. [[Ilmbjörk]], [[grænlandsreynir]], [[grænelri]], [[einir]] og [[Víðir (ættkvísl)|víðitegundir]] eru meðal trjáa og runna sem vaxa í inndölum, aðallega á Suður-Grænlandi. Um 500 tegundir háplantna hafa fundist á eyjunni og eru þá frátaldar þær tegundir sem sáð hefur verið eða plantað. Átta tegundir [[spendýr]]a lifa á landi þó að [[ísbjörn|ísbirnir]] séu oftar á ís á hafi úti en á landi. [[Hreindýr]] eru algeng á Vestur-Grænlandi og [[sauðnaut]] og [[hreysikettir]] (''Mustela erminea'') á norðausturhluta Grænlands. [[Heimskautarefur|Heimskautarefir]], sem eru í tveimur litaafbrigðum, hvítir eða bláir, eru algengir um alla strandlengjuna. [[Úlfur (dýrategund)|Úlfar]] lifa hér og þar á norður- og norðausturhluta Grænlands, allt suður að 70°. [[Pólhéri|Pólhérar]] eru algengir víða um landið. [[Kragalæmingi|Kragalæmingjar]] (''Dicrostonyx groenlandicus'') eru einu upprunalegu [[nagdýr]]in. Fimm tegundir [[selur|sela]] lifa í hafinu við Grænland. Þær eru [[hringanóri]], [[landselur]], [[vöðuselur]], [[blöðruselur]] og [[kampselur]]. Þar að auki [[rostungur|rostungar]] (''Odobenus rosmarus) ''sem eru náskyldir selum''. '' Fimmtán tegundir [[hvalur|hvala]] lifa við Grænland, þar á meðal [[langreyður]], [[steypireyður]], [[búrhvalur]], [[hrefna (hvalur)|hrefna]], [[hnísa]], [[náhvalur]] og [[hnúfubakur]]. [[Grænlandssléttbakur]] eða [[norðhvalur]] er kenndur við Grænland á mörgum málum, en hann er í útrýmingarhættu. Um 230 tegundir fugla hafa sést á Grænlandi og eru þar af um 60 tegundir [[varpfugl]]a. Nefna má [[hrafn]], [[rjúpa|rjúpu]], [[snæugla|snæuglu]], [[lundi|lunda]], [[Hvítfálki|fálka]], [[æðarfugl]], [[haftyrðill|haftyrðil]] og [[álka|álku]]. ===Veðurfar=== Veðurfarslega má skipta Grænlandi í tvö svæði: strandsvæði og Grænlandsjökul. Jökullinn þekur um 80% landsins og er loftslag undir frostmarki þar allan ársins hring en meðalhæð hans er 2100 metrar. Strandsvæðin eru undir hafrænum áhrifum og er loftslag á Norður-Grænlandi í janúar aðeins mildara en í kanadíska eyjaklasanum sem er sunnar. Þar er þó meðalhitinn í janúar -25 til -30 gráður. Mildast er loftslagið á syðsta odda Grænlands og er hitametið þar tæp 25 stig. <ref>[https://www.ruv.is/frett/miklir-grodureldar-a-graenlandi] Rúv, skoðað 14. ágúst, 2017.</ref> Í Nuuk sveiflast meðalhiti mánaða milli −8 til 7 °C. == Stjórnmál == Grænland er heimastjórnarsvæði innan konungsríkisins [[Danmörk|Danmerkur]] þar sem er [[þingbundin konungsstjórn]] og [[Friðrik 10. Danakonungur]] er þjóðhöfðingi. [[Heimastjórn Grænlands]] fer með framkvæmdavaldið í innri málefnum Grænlands. [[Forsætisráðherra Grænlands]] er stjórnarleiðtogi. Núverandi forsætisráðherra er [[Jens-Frederik Nielsen]]. Grænlenska þingið, [[Inatsisartut]], hefur 31 þingmann og kemur saman í einni deild.<ref>{{Cite web |title=Inatsisartut |url=https://ina.gl/organisation/sammensaetning-af-inatsisartut/ |access-date=29 December 2020 |publisher=Inatsisartut.gl |language=kl |archive-date=17 ágúst 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817182125/http://ina.gl/organisation/sammensaetning-af-inatsisartut/ |url-status=dead }}</ref> Grænlendingar kjósa til sveitarstjórna, þingmenn á grænlenska þinginu og þingmenn á [[danska þingið|danska þinginu]]. Helstu stjórnmálaflokkar á Grænlandi eru [[grænlenski demókrataflokkurinn]], miðjuflokkurinn [[Naleraq]], sósíaldemókrataflokkurinn [[Siumut]], sósíalistaflokkurinn [[Inuit Ataqatigiit]] og hægriflokkurinn [[Atassut]]. Fjórir fyrstnefndu flokkarnir hafa aukið sjálfræði Grænlands á stefnuskrá sinni, en með mismiklum fyrirvara. Árið 2008 var haldin ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðsla þar sem yfir 76% stuðningur var við aukið sjálfræði og heimastjórn. Árið 2009 voru ný lög um sjálfsstjórn Grænlands samþykkt í Danmörku, þar sem grænlenska stjórnin hefur rétt til að taka að sér ábyrgð á nýjum sviðum, en án þess að þeim fylgi fjármagn. Nýju lögin skilgreina Grænlendinga sem [[þjóð]] og tilgreina skilyrði fyrir fullu sjálfstæði frá Danmörku.<ref name="lov">{{cite web|website=Lovtidende|url=http://stm.dk/multimedia/selvstyreloven.pdf|title=Selvstyreloven|author=Simon Uldum og Mads Pedersen|date=13.07.2009|access-date=25.03.2017}}</ref> Grænland er hluti af Danmörku. Danakonungur fer formlega með framkvæmdavaldið á Grænlandi og skipar umboðsmann sinn þar. Vald konungs er samt að mestu táknrænt í reynd þar sem í Danmörku ríkir [[þingræði]]. Núverandi umboðsmaður er [[Julie Præst Wilche]]. Grænland er kjördæmi innan danska ríkisins og kýs tvo fulltrúa á danska þinginu af 179. Árið 1985 kusu Grænlendingar að segja sig úr [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] þótt Danmörk væri áfram aðildarríki. Ástæðan var óánægja með [[sameiginleg fiskveiðistefna Evrópusambandsins|sameiginlegu fiskveiðistefnuna]]. Flest Evrópulög gilda þannig ekki á Grænlandi nema þau sem snúa að viðskiptum. Grænland getur samt sótt um styrki í nokkrar af áætlunum sambandsins.<ref name="euprofile">{{Cite web |title=EU Relations with Greenland |url=http://www.eeas.europa.eu/greenland/index_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609050531/http://eeas.europa.eu/greenland/index_en.htm |archive-date=9 June 2011 |access-date=3 October 2020 |publisher=European Union}}</ref><ref>{{Cite web |title=Overseas Countries and Territories (OCT) |url=http://europa.eu/legislation_summaries/development/overseas_countries_territories/index_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813192112/http://europa.eu/legislation_summaries/development/overseas_countries_territories/index_en.htm |archive-date=13 August 2011 |access-date=3 October 2020 |publisher=European Union}}</ref> Danmörk fer með landvarnir og strandgæslu á Grænlandi. [[Síríussveitin]] var stofnuð af grænlenskum sjálfboðaliðum árið 1941 til að tryggja yfirráð yfir Austur-Grænlandi og verjast tilraunum Þjóðverja til að koma þar upp veðurstöðvum í tengslum við kafbátahernað í Norðurhöfum. [[Sameinuð herstjórn norðurslóða]] var stofnuð innan danska hersins árið 2012 til að stýra landvörnum, eftirliti, björgunaraðgerðum og strandgæslu á Grænlandi og í Færeyjum.<ref>{{Cite web|first=ft.dk|title=Denmark's military capacities in the Arctic Region, FOU Alm.del Bilag 138|url=https://www.ft.dk/samling/20151/almdel/fou/bilag/138/1642107.pdf}}</ref> [[Pituffik-geimherstöðin]] er í [[Thule-vík]] norðarlega á Vestur-Grænlandi og heyrir nú formlega undir [[Geimher Bandaríkjanna]]. Utanríkisstefna Grænlands er samstarfsverkefni heimastjórnarinnar og ríkisstjórnar Danmerkur. Fjögur ríki reka ræðismannsskrifstofur í Nuuk, [[Ísland]] (frá 2013)<ref>{{vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/sendiskrifstofur/adalraedisskrifstofa-islands-i-nuuk/um-sendiskrifstofu/|titill=Um sendiskrifstofu|vefsíða=Stjórnarráðið|skoðað=8.10.2022}}</ref> og [[Bandaríkin]] (frá 2020).<ref name="US consulate">{{cite news |last1=Wingate |first1=Sophie |title=US opens a consulate in Greenland, a year after a bid to buy |url=https://www.arctictoday.com/us-opens-a-consulate-in-greenland-a-year-after-a-bid-to-buy/ |accessdate=18 July 2020 |publisher=ArcticToday |date=11 June 2020}}</ref> Árið 2026 bættust svo [[Frakkland]] og [[Kanada]] við.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-02-07-bandarikin-verja-ekki-evropu-okkar-vegna-466430|title=„Bandaríkin verja ekki Evrópu okkar vegna“|author=Hallgrímur Indriðason|date=7.2.2026|website=RÚV}}</ref> Frá setningu nýju heimastjórnarlaganna 2009 hefur grænlenska heimastjórnin opnað sendiskrifstofur í [[Brussel]], [[Beijing]], [[Kaupmannahöfn]], [[Reykjavík]] og [[Washington D.C.]]<ref>{{cite news |last1=McGwin |first1=Kevin |title=Greenland names first representative to Iceland |url=https://www.arctictoday.com/greenland-names-first-representative-iceland/ |accessdate=13 January 2020 |publisher=ArcticToday |date=28 August 2018}}</ref><ref>{{cite news|last1=McGwin|first1=Kevin|title=Starting from scratch|url=http://arcticjournal.com/politics/starting-scratch|accessdate=1 August 2014|publisher=The Arctic Journal|date=10 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140708013001/http://arcticjournal.com/politics/starting-scratch|archive-date=8 July 2014|url-status=dead}}</ref> === Stjórnsýslueiningar === Með nýjum sveitarstjórnarlögum á Grænlandi 2009 (í kjölfar sveitarstjórnaumbótanna miklu í Danmörku 2007) var sveitarfélögum á Grænlandi fækkað úr 18 í 4. Einu þeirra, [[Qaasuitsup]], var svo skipt í tvennt árið 2018. Norðausturhluti landsins er [[Þjóðgarður á Norðaustur-Grænlandi]] og heyrir ekki undir neitt sveitarfélag. Annað svæði utan sveitarfélaga er lítið land undir [[Thule-herstöðin]]ni á Norðvestur-Grænlandi sem er umkringt sveitarfélaginu [[Avannaata]]. {| class="wikitable" ! align="left" |Nafn!!align="left"|[[Grænlenska]]!!align="left"|Höfuðstaður ! align="left" class="unsortable" |Skjaldarmerki ! align="right" |[[ISO 3166-2:GL|ISO]]<ref>[[ISO 3166-2:GL]] ([[Alþjóðlega staðlaráðið|ISO]] [[ISO 3166-2|3166-2]]-kóði)</ref> ! align="right" |Íbúar ! align="right" |Stærð <small>(km²)</small> !Þéttleiki byggðar !Kort |- | [[Avannaata]] | Avannaata Kommunia | [[Ilulissat]] | [[File:Avannaata-coat-of-arms.jpg|75px]] | GL-AV | 10.726<ref>{{cite web|title=Kommuni pillugu|publisher=Avannaata Kommunia|url=http://www.avannaata.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|access-date=2022-10-08|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304145253/https://www.avannaata.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|url-status=dead}}</ref> | 522.700 |0,02 | rowspan=5 | [[File:Greenland-municipalities-2018.svg|thumb|Sveitarfélög Grænlands frá 2018.]] |- | [[Kujalleq]] | Kommune Kujalleq | [[Qaqortoq]] | [[File:Kujalleq-coat-of-arms.svg|75px]] | GL-KU | 6.439 | 32.000 |0,2 |- | [[Qeqertalik]] | Kommune Qeqertalik | [[Aasiaat]] |[[File:Qeqertalik-coat-of-arms.jpg|99x99px]] | GL-QT | 6.340<ref>{{cite web|title=Kommuni pillugu|publisher=Kommune Qeqertalik|url=http://www.qeqertalik.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|access-date=2022-10-08|archive-date=2021-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225090527/https://www.qeqertalik.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|url-status=dead}}</ref> | 62.400 |0,11 |- | [[Qeqqata]] | Qeqqata Kommunia | [[Sisimiut]] | [[File:Qeqqata-coat-of-arms.svg|75px]] | GL-QE | 9.378 | 115.500 |0,08 |- | [[Sermersooq]] | Kommuneqarfik Sermersooq | [[Nuuk]] | [[File:Sermersooq-coat-of-arms.svg|88x88px]] | GL-SM | 23.123 | 531.900 |0,04 |- |} == Efnahagslíf == [[Mynd:Ilulissat_fish.jpg|thumb|right|Löndun á fiski í Ilulissat.]] Grænland reiðir sig að meira og minna leyti á [[fiskveiðar]] sem eru yfir 90% af útflutningi landsins.<ref name=":0">{{Cite news |last=Walsh |first=Maurice |date=28 January 2017 |title='You can't live in a museum': the battle for Greenland's uranium |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/environment/2017/jan/28/greenland-narsaq-uranium-mine-dividing-town |url-status=live |access-date=28 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170129005150/https://www.theguardian.com/environment/2017/jan/28/greenland-narsaq-uranium-mine-dividing-town |archive-date=29 January 2017 |issn=0261-3077}}</ref> [[Rækja|Rækju]]- og [[fiskvinnsla]] eru langsamlega tekjuhæstu atvinnugreinarnar.<ref name="cia-factbook">{{Cite web |title=Greenland |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |access-date=15 May 2007 |website=[[The World Factbook|CIA World Factbook]] |archive-date=9 janúar 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |url-status=dead }}</ref> Á Grænlandi er mikið af verðmætum jarðefnum.<ref name=":0" /> Vinnsla í [[rúbín]]námum hófst árið 2007. Vinnsla á öðrum jarðefnum hefur smám saman orðið arðbærari eftir því sem verð hækka. Meðal jarðefna sem finnast á Grænlandi í vinnanlegu magni eru [[járn]], [[úran]], [[ál]], [[nikkel]], [[platína]], [[tungsten]] og [[kopar]]. Grænlenska ríkið á olíufyrirtæki, [[Nunoil]], sem vinnur að þróun olíuiðnaðar í landinu. Ríkisfyrirtækið [[Nunamineral]] var líka stofnað í kringum vinnslu á [[gull]]i 2007 og er skráð í [[kauphöllin í Kaupmannahöfn|kauphöllina í Kaupmannahöfn]]. Rafmagn hefur venjulega verið framleitt með díselknúnum rafstöðvum, jafnvel þótt nóg sé til af vatnsafli. Fyrsta og stærsta vatnsaflsvirkjun Grænlands er [[Buksefjord-virkjun]] sem var sett í gang árið 1993. Hugmyndir um að reisa stórt álver sem knúið væri rafmagni frá vatnsaflsvirkjunum hafa verið í þróun. Áætlað er að mest af vinnuaflinu sem þarf til að reisa álverið og virkjunina yrði innflutt.<ref>{{Cite journal |date=12 October 2011 |title=Greenland's red hot labour market |url=http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |url-status=live |journal=[[Nordic Labour Journal]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130201145836/http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |archive-date=1 February 2013 |access-date=10 February 2013}}</ref> [[Evrópusambandið]] hefur hvatt Grænland til að takmarka námavinnslu kínverskra fyrirtækja í landinu, en stjórn Grænlands tilkynnti árið 2013 að hún hygðist ekki setja neinar slíkar takmarkanir.<ref>[http://www.businessweek.com/articles/2013-02-10/chinese-workers-in-greenland ''Chinese Workers—in Greenland?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213141927/http://www.businessweek.com/articles/2013-02-10/chinese-workers-in-greenland |date=13 February 2013 }} 10 February 2013 ''[[BusinessWeek]]''.</ref> Opinberi geirinn, þar á meðal opinber fyrirtæki í eigu ríkis og sveitarfélaga, leikur stórt hlutverk í hagkerfi Grænlands. Um helmingur opinberra tekna eru styrkir frá [[Danmörk]]u. Verg landsframleiðsla á mann er svipuð því sem gerist í Evrópu. Grænland gekk í gegnum litla efnahagskreppu snemma á 10. áratug 20. aldar, en síðan þá hefur hagkerfið vaxið. Heimastjórnin á Grænlandi hefur rekið stranga skattastefnu sem hefur skapað umframtekjur hjá hinu opinbera og tryggt lága verðbólgu. Frá 1990 hefur verið [[viðskiptahalli]] á viðskiptum við útlönd, eftir að síðustu [[blý]]- og [[sink]]námum landsins var lokað. Árið 2017 fundust nýjar rúbínnámur sem gætu orðið undirstaða fyrir frekari útflutning.<ref>{{Cite web |title=Greenland Rubies: What We Know At This Point {{!}} National Jeweler |url=https://www.nationaljeweler.com/blog/5818-greenland-rubies-what-we-know-at-this-point |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817153630/https://www.nationaljeweler.com/blog/5818-greenland-rubies-what-we-know-at-this-point |archive-date=17 August 2019 |access-date=17 August 2019 |website=www.nationaljeweler.com}}</ref> Árið 2017 var fyrirtækið [[AEX Gold]] stofnað af íslenskum, grænlenskum og dönskum fjárfestum til að stunda gullleit á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.vb.is/frettir/gullleit-graenlandi-langt-umfram-vaentingar/|vefsíða=Viðskiptablaðið|dags=4. apríl 2022|titill=Gullleit á Grænlandi „langt umfram væntingar“|skoðað=4.10.2022}}</ref> Rúmlega 30 bændur stunda sauðfjárrækt á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.bbl.is/frettir/vidtal/graenlenskir-baendur-natengdir-islandi|titill=Grænlenskir bændur nátengdir Íslandi|höfundur=Ástvaldur Lárusson|vefsíða=Bændablaðið|dags=3. maí 2026|skoðað=11. maí 2026}}</ref> == Íbúar == Íbúar Grænlands voru tæp 56.000 árið [[2019]] og langflestir [[Inúítar]], upprunnir þaðan sem í dag er [[Kanada]]. Síðustu hópflutningarnir áttu sér stað um miðja 19. öld. Í höfuðstaðnum Nuuk á Vestur-Grænlandi býr margt fólk af evrópskum ættum. Grænland er mjög strjálbýlt, en þar býr einn maður að meðaltali á hverja 0,14 ferkílómetra af íslausu landi. 91% íbúanna búa á Vestur-Grænlandi, 1,6% á Norður-Grænlandi og 6,3% á Austur-Grænlandi. Um 20% íbúanna eru fæddir utan Grænlands. 98% íbúanna eru [[Lútherstrú]]ar og tilheyra [[Danska kirkjan|dönsku þjóðkirkjunni]]. Á Grænlandi bera margir þýsk ættarnöfn svo sem Fleischer, Kleist og Kreutzmann. Þau eru komin frá þýskum [[trúboð]]um sem störfuðu þar lengi og ýmist giftust innfæddum konum eða ættleiddu innfædd börn. ==Menning== [[Mynd:Greenland_kayak_seal_hunter_2006.jpg|thumb|right|Grænlenskur veiðimaður á hefðbundnum kajak úr skinni árið 2006.]] [[Mynd:Upernavik_first_day_in_class_2007-08-14_2.jpg|thumb|right|Grænlensk skólabörn í þjóðbúningum í Upernarvik árið 2007.]] Menning Grænlendinga er blönduð menning frá [[Inúítar|Inúítum]] undir sterkum [[dönsk menning|dönskum menningaráhrifum]]. Hefðbundin menning Inúíta er í grunninn hreinræktuð [[veiðimaður|veiðimenning]]. Árið 2005 ritaði grænlenski menningarmálaráðherrann [[Henriette Rasmussen]] að Grænlendingar væru ekki einu sinni [[veiðimenn og safnarar]], heldur aðeins veiðimenn.<ref>{{cite journal|url=https://earthcharter.org/wp-content/assets/virtual-library2/images/uploads/ENG-Rasmussen.pdf|author=Henriette Rasmussen|title=Sustainable Greenland and Indigenous Ideals|date=2005|journal=The Earth Charter in Action: Towards a Sustainable World|access-date=2022-10-03|archive-date=2022-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003145707/https://earthcharter.org/wp-content/assets/virtual-library2/images/uploads/ENG-Rasmussen.pdf|url-status=dead}}</ref> Þrátt fyrir miklar takmarkanir á veiðinni síðustu áratugi vegna þrýstings frá náttúruverndarsamtökum og fækkunar í veiðistofnum, meðal annars vegna [[loftslagsbreytingar|loftslagsbreytinga]], er veiðin enn mjög mikilvægur hluti af menningu landsins. Eitt af mörgum einkennum veiðimenningar á Grænlandi eru veiðar með [[skutull|skutlum]] á litlum [[kajak|kajökum]] úr skinnum sem strengd eru á trégrind. Færni grænlenskra veiðimanna á þessum bátum hefur vakið athygli Evrópumanna frá fyrstu tíð og [[kajakróður]] barst þaðan til Evrópu sem íþrótt. Fyrsta sýningin á grænlenskum kajakróðri var haldin í Kaupmannahöfn árið 1605 af veiðimönnum sem dönsk hvalveiðiskip höfðu tekið höndum á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://videnskab.dk/kultur-samfund/jagtspyd-sladrer-om-gronlandske-massebortforsler|titill=Jagtspyd sladrer om grønlandske massebortførsler|höfundur=Jens Winther Johannsen|dags=16. júní 2012|skoðað=3.10.2022|vefsíða=Forskerzonen}}</ref> Grænlenskir inúítar hafa notað [[hundasleði|hundasleða]] til ferða og flutninga, að minnsta kosti frá því [[Thule-fólkið]] fluttist þangað um árið 1000.<ref>{{cite journal|author=Vitale, E. et al.|year=2023|title=An ethnographic framework for identifying dog sledding in the archaeological record|journal=Journal of Archaeological Science|volume=159|doi=10.1016/j.jas.2023.105856 | issn=0305-4403 }}</ref> [[Anorak]] er hefðbundin grænlensk skinnflík sem varð vinsæl um allan heim á 20. öld í tengslum við útbreiðslu [[vetraríþróttir|vetraríþrótta]]. Íslenska [[lopapeysa]]n varð óbeint fyrir áhrifum frá [[grænlenskur þjóðbúningur|grænlenskum þjóðbúningi]] kvenna með skrautlega perlukraga sem ná yfir axlirnar og voru innblástur að nýjum prjónamynstrum á fyrri hluta 20. aldar.<ref>{{vísindavefurinn|62896|Hvað er íslenska lopapeysan gömul og hver er uppruni hennar?}}</ref> Grænlendingar eiga sér langa sögu [[munnleg hefð|munnlegra hefða]] og [[sagnamennska|sagnamennsku]], auk myndlistar og handverks úr tré og beini, meðal annars [[túpilak]]a, lítil skrímsli skorin út úr beini sem [[sjaman]]inn gat [[sending|sent]] óvinum til höfuðs. Þekktustu myndlistarmenn Grænlands frá 19. öld voru sagnamennirnir [[Aron frá Kangeq]] og [[Jens Kreutzmann]] sem gerðu myndir af sögulegum viðburðum og goðsögum Grænlendinga. [[Trommudans]] með skinntrommum er mikilvægur hluti af tónlistarhefð Grænlendinga, en önnur hljóðfæri eru líka notuð. Trommudansinn var aðferð til að leysa úr ágreiningsmálum og gat verið keppni milli tveggja dansara eða til að fara með gamanmál. Stundum voru stór [[snjóhús]] (''Qaggi'') reist sérstaklega fyrir trommudansinn. Þegar trúboð hófst á Grænlandi á 18. öld voru trommudansar bannaðir og íbúum kynntur fjölradda sálmasöngur. Á 20. öld hafa hljómsveitir á Grænlandi búið til sérstakar útgáfur af meðal annars [[polka]], [[kántrítónlist]] og [[pönktónlist]]. Ein af fyrstu rokkhljómveitum Grænlands var [[Sumé]] sem var stofnuð árið 1972 af [[Malik Høegh]] sem líka stofnaði tónlistarútgáfuna [[ULO]] í [[Sisimiut]]. Aðrar þekktar hljómsveitir frá Grænlandi eru meðal annars [[Chilly Friday]], [[Nuuk Posse]], [[Nanook (hljómsveit)|Nanook]] og [[Small Time Giants]]. Grænlenska ríkisútvarpið heitir [[Kalaallit Nunaata Radioa]] og er staðsett í [[Nuuk]]. Grænlenska tímaritið ''[[Atuagagdliutit/Grønlandsposten|Atuagagdliutit]]'' hóf útgáfu árið 1861. [[Landsbókasafn Grænlands]] var stofnað 1956 og [[Þjóðminjasafn Grænlands]] var stofnað 1965. Bæði söfnin eru staðsett í Nuuk en urðu ekki opinber þjóðarsöfn fyrr en eftir að heimastjórn komst á 1979. Milli 1982 og 2001 áttu Þjóðminjasafn Grænlands og [[Þjóðminjasafn Danmerkur]] í samstarfi um skil á safngripum frá Danmörku til Grænlands.<ref>{{cite book|author=Grønnow, B., & Jensen, E. L.|date=2008|chapter=Utimut: repatriation and collaboration between Denmark and Greenland.|title=Utimut: Past Heritage-Future Partnerships. Discussion on Repatriation in the 21st Century|pages=180-191|url=https://iwgia.org/images/publications/0028_Utimut_heritage.pdf#page=179}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.nanoq.gl/ Heimastjórn Grænlands] * [https://www.natur.gl Náttúrufræðistofnun Grænlands] * [https://visitgreenland.com/ Opinber ferðavefur] * [http://www.statgreen.gl/ Tölfræðistofnun Grænlands] * [https://www.norden.org/is/information/stadreyndir-um-graenland Staðreyndir um Grænland á Norden.org] === Greinar af Tímarit.is === * [http://www.timarit.is/?issueID=419507&pageSelected=0&lang=0 ''Ferðarolla frá Grænlandi - ágrip af sögu Grænlands''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416006&pageSelected=0&lang=0 ''Fornminjarannsóknir á Grænlandi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1927]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416334&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgnblaðsins 1931]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416510&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=418531&pageSelected=28&lang=0 ''Næstu nágrannar vorir''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1957]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1083919 ''Á ókönnuðum slóðum á Grænlandi''; grein í Alþýðublaðinu 1950] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3550748 ''Nokkrir dagar'' (eftir Dr. Kristján Eldjárn); grein í Tímanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2967365 ''Mikilvægi Grænlands''; grein í DV 1998] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3275473 ''Í vist með grænlenzkum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1944] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4229919 ''Á súð við Grænland''; grein í Sjómannablaðinu Víkingi 1950] {{Norður-Ameríka}} {{Norðurlandaráð}} {{Vestnorræna ráðið}} {{Grænland}} [[Flokkur:Grænland| ]] ayudhrpao2mg4bah5pqxzq83tr74u24 1973148 1973145 2026-07-23T14:08:04Z Akigka 183 /* Amt og heimastjórn */ 1973148 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Grænland | nafn_á_frummáli = Kalaallit Nunaat {{mál|gl}}<br />Grønland {{mál|da}} | nafn_í_eignarfalli = Grænlands | fáni = Flag of Greenland.svg | skjaldarmerki = Coat of arms Greenland.svg | staðsetningarkort = Greenland (orthographic projection).svg | tungumál = [[grænlenska]], [[danska]] | höfuðborg = [[Nuuk]] | stjórnarfar = [[Heimastjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Þjóðhöfðingjar Danmerkur|Konungur]] | titill_leiðtoga2 = [[Landstjóri Grænlands|Landstjóri]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Grænlands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Friðrik 10. Danakonungur|Friðrik 10.]] | nafn_leiðtoga2 = [[Julie Præst Wilche]] | nafn_leiðtoga3 = [[Jens-Frederik Nielsen]] | staða = Dönsk hjálenda | atburður1 = Heimastjórn | dagsetning1 = 1. maí 1979 | atburður2 = Aukið sjálfræði | dagsetning2 = 21. júní 2009 | flatarmál = 2.166.086 | hlutfall_vatns = 83,1 | mannfjöldaár = 2022 | fólksfjöldi = 56.466 | íbúar_á_ferkílómetra = 0,028 | VLF_ár = 2021 | VLF = 2,174 | VLF_á_mann = 38.575 | VÞL = {{hækkun}} 0.786 | VÞL_ár = 2010 | VÞL_sæti = 61 | gjaldmiðill = [[Dönsk króna|Dönsk króna (kr)]] (DKK) | tímabelti = [[UTC]]+0 til -4 | þjóðsöngur = [[Nunarput utoqqarsuanngoravit]] | tld = gl | símakóði = 299 }} '''Grænland''' ([[grænlenska]]: ''Kalaallit Nunaat''; [[danska]]: ''Grønland'') er [[Listi stærstu eyja heims|stærsta eyja jarðar]] sem ekki telst [[meginland]] út af fyrir sig, 2,2 milljónir km² að stærð. Grænland liggur milli [[Norður-Íshaf]]sins og [[Atlantshaf]]sins, austan við [[Kanadíski eyjaklasinn|kanadíska eyjaklasann]]. Landfræðilega tilheyrir Grænland heimsálfunni [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Höfuðborgin er [[Nuuk]] (''Godthåb'' á dönsku). Grænland er [[sjálfsstjórnarsvæði]] innan [[Danmörk|dönsku]] ríkisheildarinnar. Um 81 prósent landsins er þakið [[jökull|jökli]]. Nánast allir Grænlendingar búa í byggðum við firði á suðvesturhluta eyjunnar þar sem veður er talsvert mildara en annars staðar. Grænland hlaut heimastjórn frá Dönum árið 1979 og í nóvember árið [[2008]] var samþykkt í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] að landið fengi aukna sjálfstjórn.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/erlent/2008/11/26/sjalfstaedi_fra_donum_fyrir_2021/|titill=Sjálfstæði frá Dönum fyrir 2021|mánuður=26. nóvember|ár=2008}}</ref> Margir Grænlendingar eru af blönduðum uppruna [[Inúítar|Inúíta]] og Evrópumanna og tala [[Grænlenska|grænlensku]] (''kalaallisut'') sem móðurmál. Um 50 þúsund manns tala grænlensku en það eru fleiri en mælendur allra annarra [[Eskimó-aleutísk tungumál|eskimó-aleutískra mála]] samanlagt. Um 20% íbúa Grænlands eru af dönskum uppruna og hafa dönsku að móðurmáli. Bæði þessi mál eru opinberar tungur. Hin formlega gerð grænlensku sem er kennd í skólum og notuð sem ritmál er aðallega mótuð úr vesturgrænlenskum mállýskum. Grænland var ein af [[Noregur|norsku]] [[Krúnunýlenda|krúnunýlendunum]] allt fram til [[1814]] þegar það varð formlega dönsk nýlenda, þó svo að Noregur og Danmörk hafi verið sameiginlegt konungdæmi um aldir, allt frá [[1536]]. Þann [[5. júní]] [[1953]] varð Grænland hluti af Danmörku sem danskt [[amt]]. Eftir þjóðaratkvæðagreiðslu [[1978]] fékk Grænland [[heimastjórn]] sem tók við völdum [[1. maí]] [[1979]]. [[Þjóðhöfðingi]] Grænlands er [[Friðrik 10. Danakonungur]]. Þann [[25. nóvember]] 2008 fór fram þjóðaratkvæðagreiðsla á Grænlandi um aukna sjálfstjórn landsins þar sem 76% voru fylgjandi.<ref>[http://dk.nanoq.gl/Emner/Landsstyre/Departementer/Landsstyreformandens%20Departement/Selvstyrekontor/Folkeafstemning.aspx Folkeafstemningen om Selvstyre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120175654/http://dk.nanoq.gl/Emner/Landsstyre/Departementer/Landsstyreformandens%20Departement/Selvstyrekontor/Folkeafstemning.aspx |date=2012-01-20 }} Nanoq, vefur heimastjórnarinar</ref> Þann 21. júní 2009 lýstu Grænlendingar yfir fullum sjálfsákvörðunarrétti í málum er tengjast réttarfari, stefnumótun og náttúruauðlindum. Þá voru Grænlendingar viðurkenndir sem sérstök [[þjóð]] samkvæmt alþjóðalögum. Danska ríkið heldur enn eftir stjórn utanríkis- og varnarmála. == Heiti == Á [[grænlenska|grænlensku]] heitir landið ''Kalaallit Nunaat'' „land Kalaallíta (Grænlendinga)“. ''Kalaallit'' (eintala: ''Kalaaleq'') er það orð sem grænlenskir [[Inúítar]] nota um sig sjálfa. Samkvæmt danska trúboðanum [[Poul Egede]] sem skrifaði fyrstu grænlensku orðabókina, töldu þeir það komið af því orði sem norrænir menn notuðu um þá. Sú tilgáta hefur verið sett fram að orðið sé dregið af orðinu „[[skrælingi]]“ sem kemur fyrir í ''[[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]'' sem heiti á Inúítum og í ''[[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]]'' mögulega sem heiti á [[Indíáni|Indíánum]].<ref>{{cite book|editor1-last=Store|editor1-first=P|editor2-last=Clarkson|editor2-first=Iain|title=Language Contact across the North Atlantic: Proceedings of the Working|date=1992|publisher=De Gruyter|location=Darmstadt|isbn=978-3-484-30359-1|page=135|url=https://books.google.com/books?id=O46ZKTUg2ogC&q=Kalaaleq&pg=PA135}}</ref> Nafn landsins (''Kalaallit Nunaat'') og tungumálsins (''kalallisut'') er dregið af ''Kalaallit''. Í ''Eiríks sögu'' segir frá því að [[Eiríkur rauði]] hafi ákveðið að nefna landið Grænland „því að hann kvað menn það mjög mundu fýsa þangað ef landið héti vel“.<ref>{{vefheimild|url=https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm|titill=Eiríks saga rauða|vefsíða=Snerpa.is|skoðað=12.10.2022}}</ref> Þar er líka minnst á landnámsmanninn [[Gunnbjörn Úlfsson]] sem sagðist hafa komið í sker norðvestur af Íslandi sem hann nefndi „Gunnbjarnarsker“.<ref>{{vísindavefur|75173|Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru?}}</ref> Í langflestum tungumálum heims dregur landið nafn sitt af norræna heitinu Grænlandi fremur en því grænlenska Kalaallit Nunaat. Samanburður á nöfnum Grænlands og [[Ísland]]s hefur oft verið tilefni vangaveltna um hvort nöfnin séu rangnefni.<ref>{{vefheimild|url=https://www.nationalgeographic.com/science/article/iceland-greenland-name-swap|titill=Is Iceland Really Green and Greenland Really Icy?|vefsíða=National Geographic|höfundur=Andrew Evans|dagsetning=30.6.2016|skoðað=12.10.2022}}</ref> == Saga == === Elstu menningarsamfélög === Landnám á Grænlandi tók þúsundir ára. Fámennir hópar komu norðan frá, einkum frá [[Asía|Asíu]] yfir hafísinn og einnig frá [[Alaska]] og norðurhluta [[Kanada]]. Á tímaskeiðinu 2400 f.Kr. fram að 2000 f.Kr. bjó þar fólk af svonefndri [[Independence I-menning]]u (nefnt eftir [[Independence-fjörður|Independence-firði]]). Flestallar mannvistarleifar tengdar þessu skeiði hafa fundist lengst í norðri, á [[Pearyland]]i. Einkum virðist [[sauðnaut]]aveiði hafa verið mikilvæg. Fólk af [[Independence II-menningin|Independence II-menningunni]] bjó þar frá [[8. öldin f.Kr.|8. öld f.Kr.]] til [[1. öldin f.Kr.|1. aldar f.Kr.]] Á öldunum 1400 f.Kr. fram til 500 f.Kr. fluttu nýir hópar frá Kanada til Grænlands. Þetta menningarskeið er nefnt [[Saqqaq-menningin]] og íbúarnir tóku sér búsetu allt frá [[Upernavik]] í norðri til núverandi [[Nuuk]] í suðri. Þetta fólk bjó til steinkolur, boga og skutla. Það virðist einnig hafa haft með sér hunda.<ref>{{cite journal|author=A.B. Gotfredsen, T. Møbjerg|title=Nipisat - a Saqqaq Culture Site in Sisimiut, Central West Greenland|journal=Meddelelser om Grønland|volume=331|year=2004|doi=10.26530/OAPEN_342365}}</ref> Enn má víða finna fornleifar frá þessu menningarskeiði. Um 500 f.Kr. fluttist svonefnt [[Dorset-menningin|Dorset-fólk]] (hugsanlega kallað ''Tuniit'' af Inúítum) að nýju úr norðri inn á sama svæði og talað var um hér að ofan. Af fornminjafundum frá þessum menningarheimi má nefna stóra steina sem virðast hafa verið notaðir sem vörður til að vísa veg, fígúrur tálgaðar i stein og nálar úr [[rostungur|rostungstönnum]]. === Landnám Inúíta === Um árið 900 náðu nýir hópar fólks til Norður-Grænlands alla leið frá [[Alaska]]. Vitað er að þetta fólk var [[Inúítar]] og því forfeður núverandi Grænlendinga, en það á ekki við um eldri menningarskeið. Þeir höfðu með sér háþróaða veiðimannamenningu, smíðuðu og notuðu [[kajak]]a og svonefnda „[[konubátur|konubáta]]“ (''umiak''), auk [[hundasleði|hundasleða]].<ref>{{cite journal|author=Vitale, E., Rasmussen, J. A., Grønnow, B., Hansen, A. J., Meldgaard, M., & Feuerborn, T. R.|year=2023|title=An ethnographic framework for identifying dog sledding in the archaeological record|journal=Journal of Archaeological Science|volume=159|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030544032300136X}}</ref> Þeir byggðu hús úr torfi og grjóti og notuðu hvalbein í sperrur. Þetta menningartímabil er kennt við [[Thule (Grænlandi)|Thule]] á vesturströnd Grænlands og kallað [[Thule-menningin]], því þar fundust fyrstu fornleifarnar. Hluti fólksins fór suður með austurströndinni og einangraðist frá hinum íbúunum. Stærsti hlutinn settist að á vesturströndinni og flutti sig smám saman sunnar og náðu þeir fyrstu til suðurodda Grænlands, [[Hvarf (Grænlandi)|Hvarfi]] (Kap Farvel), um árið 1500. Í kringum 1200 tók menningin umtalsverðum breytingum og er eftir það kölluð [[Inugsuk-menningin]].<ref>{{cite book|author=Jordan, R. H.|year=1979|chapter=Inugsuk revisited: An alternative view of Neo-Eskimo chronology and culture change in Greenland|title=Thule Eskimo Culture: An Anthropological Retrospective|series=National Museum of Man Mercury Series|publisher=Archaeological Survey of Canada Paper|volume=88|page=157}}</ref> Þetta er það menningarskeið sem ríkt hefur allt fram á okkar daga. === Landnám norænna manna === {{aðalgrein|Norrænir Grænlendingar}} Um árið [[900]] sá [[Gunnbjörn Úlfsson]] til lands á Grænlandi og nefndi það [[Gunnbjarnarsker]]. Þegar norrænir menn fóru að nema land á suðvesturströnd landsins í lok [[10. öld|10. aldar]] komu þeir að óbyggðu landi. Hins vegar fundu þeir húsarústir og leifar af bátum og veiðarfærum. Á sama tíma og norrænir menn fóru að nema land í suðri fluttu nýir hópar Inúíta inn í norðurhlutann. Árið [[982]] fór [[Eiríkur rauði]] í útlegð til Grænlands og valdi að setjast að í [[Brattahlíð]] og nefndi hann landið Grænland. Árið [[985]] eða [[986]] sigldu 25 skip frá [[Ísland]]i með 500 - 700 manns um borð, en einungis 14 af þeim náðu landi í [[Eystribyggð]]. Um [[1000]] sneri [[Leifur Eiríksson]], sonur Eiríks rauða, aftur til Grænlands frá Noregi og hafði hann þá tekið kristni. Hann boðaði norrænum mönnum á Grænlandi kristni og byggði [[Þjóðhildarkirkja|Þjóðhildarkirkju]] í Brattahlíð (sem á grænlensku heitir nú [[Qassiarsuk]]). Þar stendur enn mjög heilleg rúst af kirkjunni. Árið [[1126]] var biskupsstóll stofnaður í [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]]. Fyrsti biskupinn var [[Arnaldur (Garðabiskup)|Arnaldur]]. Um 1150 hittust norrænir menn og Inúítar í fyrsta sinn í [[Norðurseta|Norðursetu]]. Árið [[1261]] gengu Grænlendingar Noregskonungi á hönd. Fyrir miðja 14. öld fór [[Vestribyggð]] í eyði. Er talið að tvennt hafi komið til: kólnandi loftslag og ágangur Inúíta að norðan. Upp úr þessu lögðust Norðursetuferðir af. Siglingum frá Noregi fækkaði mjög um sama leyti vegna áhrifa [[svartidauði|svartadauða]] þar í landi. Um [[1369]] fórst ''[[Grænlandsknörrinn]]'' og lögðust þá af reglulegar siglingar frá Noregi.<ref>{{cite journal|author=Guðmundur J. Guðmundsson|title=Grænland og umheimurinn: Norrænir menn á Grænlandi og samskipti þeirra við umheiminn fram til 1400|journal=Skírnir|pages=59-82|volume=178|year=2004|url=https://timarit.is/gegnir/991000627579706886}}</ref> Árið [[1377]] dó [[Álfur (Garðabiskup)|Álfur]] biskup og var Grænland biskupslaust eftir það. Árið [[1385]] hrakti [[Björn Einarsson Jórsalafari|Björn Jórsalafara]] til Grænlands og dvaldi hann þar í tvo vetur með liði sínu. Árið [[1406]] hrakti skip til Grænlands með fjölda stórættaðra Íslendinga um borð. Sigldu þeir á brott árið [[1410]] og spurðist ekki til norrænna manna á Grænlandi eftir það, svo öruggt sé. Óljósar sagnir frá miðri 15. öld herma að [[Baskar|baskneskir]] hvalveiðimenn hafi rænt Eystribyggð. Árið [[1540]] kom íslenskt skip til Grænlands og fundu þá skipverjar enga norræna menn á lífi. Er allt á huldu um hvernig stóð á því að norrænir menn hurfu frá Grænlandi. Kólnandi loftslag og sjúkdómar geta verið mikilvæg ástæða. Einnig eru ágiskanir um að barátta við Inúíta hafi átt sinn hlut í hvarfinu. [[Fridtjof Nansen]] hélt því fram í ritinu ''Eskimo Life'' frá 1893 að blöndun milli Inúíta og norrænna manna kynni að hafa átt þátt í hvarfi þeirra síðarnefndu. Þessi kenning naut þó nokkurra vinsælda, meðal annars hjá [[Vilhjálmur Stefánsson|Vilhjálmi Stefánssyni]] og [[Jón Dúason|Jóni Dúasyni]], sem taldi að Grænland heyrði með réttu undir [[Ísland]].<ref>{{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/08/20/thegar_islendingar_girntust_graenland/|titill=Þegar Íslendingar girntust Grænland|dags=20.8.2019|skoðað=11.12.2022|höfundur=Skúli Halldórsson|vefsíða=mbl.is}}</ref> === Landkönnun á 16. og 17. öld === [[Mynd:Zentralbibliothek_Zürich_-_Merckliche_Beschreibung_sampt_eygenlicher_Abbildung_eynes_frembden_unbekanten_Volcks_-_000003625.jpg|thumb|right|Frásögn af þriðja leiðangri Martin Frobisher á þýsku frá 1578.]] Árið 1500 sendi [[Manúel 1. Portúgalskonungur]] skip undir stjórn [[Gaspar Corte-Real]] til Grænlands í leit að [[norðvesturleiðin]]ni til Asíu. Samkvæmt [[Tordesillas-sáttmálinn|Tordesillas-sáttmálanum]] heyrði Grænland undir yfirráð Portúgals. Árið eftir hélt Corte-Real aftur þangað ásamt bróður sínum, [[Miguel Corte-Real]]. Þeir komu að frosnu hafi og sneru því í suðurátt og komu að [[Labrador]] og [[Nýfundnaland]]i. Í Labrador er sagt að þeir hafi tekið innfædda höndum og selt í þrældóm þegar heim var komið upp í kostnað við ferðina.<ref name="The Telegram">{{cite web |last1=McLeod |first1=James |title=N.L. indigenous leaders say Corte-Real statue is an insulting relic |url=https://www.thetelegram.com/news/local/nl-indigenous-leaders-say-corte-real-statue-is-an-insulting-relic-25739/ |website=The Telegram |publisher=The Telegram |access-date=14 June 2020}}</ref> Mælingar þeirra á suðvesturströnd Grænlands urðu hluti af [[Cantino-heimskortið|Cantino-heimskortinu]] í [[Módena]].<ref>Nebenzahl, Kenneth. ''Rand McNally Atlas of Columbus and The Great Discoveries'' (Rand McNally & Company: Genova; 1990); ''The Cantino Planisphere, Lisbon, 1502'', pp. 34–37.</ref> Næstu ár komu ýmsir leiðangrar til Grænlands í leit að norðvesturleiðinni. Einn þekktasti könnuðurinn frá síðari hluta 16. aldar, [[Martin Frobisher]], taldi suðurodda Grænlands vera sagnalandið [[Frísland (sagnaland)|Frísland]].<ref name="Allen1997">{{cite book|author=David Beers Quinn|editor=John Logan Allen|title=North American Exploration|chapter-url=https://books.google.com/books?id=7RGlz9a4wVYC&pg=PA311|volume=I|year=1997|publisher=U of Nebraska Press|isbn=0-8032-1015-9|pages=311–312|chapter=The Northwest Passage in Theory and Practice}}</ref> Árin 1605 til 1607 sendi [[Kristján 4.]] Danakonungur þrjá leiðangra til Grænlands til að leita að Eystribyggð, sem hann áleit ranglega að væri á austurströndinni rétt norðan við [[Hvarf (Grænlandi)|Hvarf]], en þar er ströndin illfær vegna íss. Meðal annars þess vegna mistókust þessir leiðangrar þegar skipin komu að hafíslögðum sjó og lentu í erfiðum veðurskilyrðum í [[Grænlandssund]]i. Leiðsögumaður í öllum þremur ferðum var enski landkönnuðurinn [[James Hall]]. Í fyrsta leiðangrinum rændi eitt skipanna tveimur grænlenskum veiðimönnum ásamt kajökum þeirra og fluttu með sér til Kaupmannahafnar. Þar léku þeir listir sínar á bátunum fyrir konunginn, sem var fyrsta sýnikennslan í kajakróðri og kajakveltum í Evrópu. Í næsta leiðangri var fimm Grænlendingum rænt.<ref>{{vefheimild|url=https://sciencenordic.com/denmark-greenland-history/did-a-recently-found-bird-spear-belong-to-a-kidnapped-greenlander/1374238|titill=Did a recently found bird spear belong to a kidnapped Greenlander?|höfundur=Jens Winther Johannesen|dagsetning=2. ágúst 2012|vefsíða=ScienceNordic|skoðað=2.12.2022}}</ref> Þessi mannrán danskra Grænlandsfara á 17. öld gerðu að verkum að íbúar landsins sýndu aðkomumönnum fjandskap og forðuðust þá. Árið 1636 fékk skipafélag í Kaupmannahöfn einkaleyfi á verslun og hvalveiðum við Grænland. Félagið sendi tvö skip til Grænlands sem keyptu náhvalstennur af innfæddum. Síðasta mannránið á þessum tíma voru þrír leiðangrar á vegum danska embættismannsins [[Henrik Müller]] sem hafði fengið einkaleyfi á siglingum til Grænlands og Vestur-Indía. Skipin sigldu norður eftir vesturströndinni 1654 og tóku þar fjóra Grænlendinga. Málverk var gert af þeim í Bergen í Noregi sem er varðveitt í [[Þjóðminjasafn Danmerkur|Þjóðminjasafni Danmerkur]].<ref>{{vefheimild|url=https://samlinger.natmus.dk/es/asset/43730|titill=Oliemaleri, 1654|vefsíða=Nationalmuseets samlinger|skoðað=2.12.2022}}</ref> [[Thomas Bartholin]], sem skrifaði grænlenskt orðasafn eftir þeim, segir frá því að loftslagið í Danmörku hafi reynst þeim erfitt og þau hafi öll látist fljótlega eftir komuna þangað. === Trúboð og einokunarverslun === Árið [[1721]] sendi [[Friðrik 4.]] Danakonungur prestinn [[Hans Egede]] til Grænlands til að leita þar norrænna manna og breiða út [[lútherstrú]] meðal þeirra. Þá var hvergi að finna en Egede hitti hins vegar fyrir Inúíta og hóf trúboð meðal þeirra. Fyrsta bækistöðin sem hann reisti var á eyjunni [[Kangeq]]. Landnemarnir sem fylgdu Egede reistu hvalstöð á eyjunni [[Nipisat]], en hollenskir hvalveiðimenn brenndu hana til grunna. Auk þess þjáðust landnemarnir af [[skyrbjúgur|skyrbjúg]]. Félagið sem Egede leiddi varð gjaldþrota árið 1727. Friðrik konungur sendi þá herskip með hermönnum og föngum undir stjórn [[Claus Parss]] til að reisa þar virki, en sá leiðangur misfórst vegna skyrbjúgs og uppreisnar.<ref name="Cranny">Cranz, David & al. ''[https://books.google.com/books?id=L1pO_46g8OkC&pg=PA258 The History of Greenland: including an account of the mission carried on by the United Brethren in that country]''. Longman, 1820.</ref> Parss flutti nýlenduna á meginlandið á stað sem var nefndur ''Godt-håb'' („Góðravon“) og varð síðar [[Nuuk]]. Árið 1733 kom þangað skip með [[Herrnhútar|Herrnhúta]] sem höfðu fengið leyfi konungs til trúboðs á Grænlandi. Skipið bar líka með sér [[bólusótt]] sem næstu árin herjaði á landnema og innfædda. Gertrud, eiginkona Hans Egede, lést úr sjúkdómnum. Hann sneri aftur til Danmerkur með lík hennar og lét syni sínum, [[Poul Egede]], eftir stjórn trúboðsins. Árið 1734 fékk Íslandskaupmaðurinn [[Jacob Severin]] leyfi til verslunar á Grænlandi. Næstu ár stofnaði hann verslunarstaðina [[Qasigiannguit|Christianshåb]] (1734), [[Ilulissat|Jacobshavn]] (1741) og [[Paamiut|Frederikshåb]] (1742). Danir lentu oft í átökum við hollenska hvalveiðimenn sem veiddu hvali í [[Davissund]]i, versluðu við innfædda þrátt fyrir bann og brenndu bækistöðvar sem Danir höfðu byggt. Árið 1747 fékk [[Almenna verslunarfélagið]] einkaleyfi á verslun í nýlendum Dana í Norður-Atlantshafi og næstu ár voru stofnaðir verslunarstaðir víða meðfram strönd Grænlands, eins og [[Sisimiut|Holsteinsborg]] (1759), [[Upernavik]] (1771) og [[Qaqortoq|Julianehåb]] (1775). Árið 1774 tók [[Konunglega Grænlandsverslunin]] við stjórn verslunar á Grænlandi og hafði einkaleyfi á henni fram á miðja 20. öld, en 1908 tók danska ríkisstjórnin við stjórn félagsins. Félaginu var bannað að hvetja til frekari þéttbýlismyndunar á Grænlandi og háir tollar voru lagðir á „lúxusvörur“ eins og sykur, til að koma í veg fyrir að Grænlendingar legðu af hefðbundna lífshætti. === Samfélagsþróun og landkönnun á 19. öld === [[Mynd:Aron von Kangeq- Missionar.jpg|thumb|right|Trúboði í vetrarhúsi á mynd eftir Aron frá Kangeq.]] Með [[Kílarsamningurinn|Kílarsamningnum]] 1814 fékk [[Noregur]] sjálfstæði en Grænland, Færeyjar og Ísland heyrðu áfram undir dönsku krúnuna. Um miðja 19. öld var farið að þróa ritmál fyrir grænlensku. Árið 1851 kom út grænlensk málfræði eftir herrnhútann [[Samuel Kleinschmidt]]. Árið 1859 gaf landfræðingurinn [[Hinrich Rink]] út safn grænlenskra sagna eftir [[Aron frá Kangeq]] með myndum eftir hann og 1861 stofnaði Rink fyrsta dagblaðið á grænlensku, ''[[Atuagagdliutit]]''. Um miðja 19. öld höfðu Danir á Grænlandi áhyggjur af hnignun grænlensku byggðanna í kringum verslunarstaðina. Veturinn 1855 til 1856 var hungursneyð í kringum Godthåb og brjóstveikifaraldur fylgdi á eftir. Rink, Kleinschmidt og fleiri báðu um leyfi fyrir því að sett yrðu upp þorpsráð (''forstand'') með þátttöku Grænlendinga, til að fást við ýmis sameiginleg hagsmunamál byggðanna. Árið 1862 var landinu skipt í tólf svæði með hvert sitt forstand. Í ráðunum sátu prestur staðarins, verslunarstjórinn, assistentinn, læknirinn og aðrir danskir og grænlenskir meðlimir kosnir af íbúum.<ref>{{vefheimild|url=https://da.nka.gl/digitale-samlinger/qangagooqgl/om-arkivalierne/forstanderskaber/|höfundur=Grete Rendal|vefsíða=Dagens Grønland|titill=Forstanderskaberne i Grønland|ár=Júlí 2014|skoðað=22.12.2022}}</ref> Ráðin fengu til umráða 20% af þeirri upphæð sem ætluð var til kaupa á vörum Grænlendinga á hverjum stað. Að auki voru stofnaðir tveir sjóðir, einn fyrir Norður-Grænland og einn fyrir Suður-Grænland, að hluta fyrir uppihald nauðstaddra og að hluta til að styrkja kaup á búnaði veiðimanna, gerð húsnæðis og þess háttar. Árið 1862 hófst iðnaðarvinnsla á [[krýólít]]i í [[Ivittuut]]. Áður höfðu Inúítar notað þessa steind til að þvo skinn, en seinna var það notað til að framleiða [[vítissódi|vítissóda]] og enn síðar við framleiðslu á [[ál]]i. Krýólít var nauðsynlegt hjálparefni við rafgreiningu súráls fram til 1943 og eina náman sem eftir var á þeim tíma var í Ivittuut. Þetta var ástæða þess að kanadíska fyrirtækið [[Alcan]] lagði áherslu á að bandarísk eða kanadísk yfirvöld tryggðu yfirráð yfir Grænlandi í upphafi síðari heimsstyrjaldar.<ref>{{cite journal|author=Berry, D. A.|year=2012|title=Cryolite, the Canadian aluminium industry and the American occupation of Greenland during the Second World War|journal=The Polar Journal|volume=2|number=2|pages=219–235|doi=10.1080/2154896X.2012.735037}}</ref> Á 19. öld óx mannfjöldinn á Vestur-Grænlandi nokkuð ört. Nýir landnemar fluttu til norðurhlutans frá [[Kanada]] allt til 1864. Ekkert er vitað um mannfjölda á Austur-Grænlandi á sama tíma, en talið er að þar hafi fólki fækkað og byggðir lagst af vegna erfiðra skilyrða. Austur-Grænland var illfært skipum vegna hafíss og siglingar þangað þóttu lengi hættuspil. Franski landkönnuðurinn [[Jules de Blosseville]] er talinn hafa farist þar á skipinu ''La Lilloise'' árið 1833.<ref>{{cite journal|author=Taagholt, J.|year=1991|title=The early exploration of Greenland|url=https://archive.org/details/earth-sciences-history_1991_10_2/page/247|journal=Earth Sciences History|volume=10|number=2|pages=247-258}}</ref> Áhugi landkönnuða á [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]] fór vaxandi þegar leið á 19. öldina. [[William Scoresby]] gaf árið 1828 út bók um leiðangra sína til Austur-Grænlands árin á undan með fyrstu nákvæmu landmælingunum af ströndinni.<ref>{{cite book|author=William Scoresby jr.|title=Journal of a Voyage to the Northern Whale-fishery: Including Researches and Discoveries on the Eastern Coast of West Greenland, Made in the Summer of 1822, in the Ship Baffin of Liverpool|year=1828|publisher=Constable and Company|publication-place=Edinburgh|url=https://books.google.is/books/about/Journal_of_a_Voyage_to_the_Northern_Whal.html?id=DXg9AAAAYAAJ}}</ref> [[Douglas Clavering]] bætti við þessar mælingar í leiðangri sínum 1823. Árið 1883 kom finnski landkönnuðurinn [[Adolf Erik Nordenskiöld]] til Austur-Grænlands og árið 1888 tókst [[Fridtjof Nansen]] að komast á skíðum yfir Grænlandsjökulinn, frá [[Umivik]] til Godthåb. Bandaríski landkönnuðurinn [[Robert Peary]] kannaði norður- og norðvesturströnd Grænlands í nokkrum leiðöngrum milli 1883 og 1909. Um aldamótin 1900 var búið að kortleggja megnið af Grænlandi nema nyrsta hluta norðausturstrandarinnar. === Hernám og styrjaldir === Árið 1908 tók [[ríkisstjórn Danmerkur]] við stjórn Grænlands af Konunglegu Grænlandsversluninni með lögum um stjórn Grænlands. Með lögunum voru stofnuð tvö [[landsráð Grænlands]] (Norður- og Suður-) sem tóku til starfa árið 1911. Landsráðin voru sameinuð í eitt landsráð árið 1950 og störfuðu fram að stofnun heimastjórnar 1979. Meðlimir landsráðanna voru kosnir til sex ára í senn í einmenningskjördæmum sem samsvöruðu þorpsráðunum frá 19. öld. Konur fengu ekki kosningarétt fyrr en 1948 og aðeins ein kona varð landsráðsmeðlimur.<ref>{{cite web|title=Grønlands Landsråd|author=Axel Kjær Sørensen|date=20.12.2016|website=Den store danske|url=https://denstoredanske.lex.dk/Gr%C3%B8nlands_Landsr%C3%A5d|access-date=26.12.2022}}</ref> Í [[fyrri heimsstyrjöld|heimsstyrjöldinni fyrri]] voru Danmörk og þar með einnig Grænland hlutlaus. Árið [[1925]] komu 89 Grænlendingar til [[Ísafjörður (þéttbýli)|Ísafjarðar]] með danska skipinu ''Gustav Holm'', en þeir voru fluttir frá [[Ammassalik]] til [[Scoresby-sund]]s til að stofna þar bæinn [[Ittoqqortoormiit]] að undirlagi danskra yfirvalda til að styrkja tilkall Danmerkur gegn ágangi Norðmanna á Norðaustur-Grænlandi.<ref>[https://www.ruv.is/frett/baru-graenlendinga-a-hondum-ser Báru Grænlendinga á höndum sér] Rúv, skoðað 17. janúar 2019.</ref> Danski landkönnuðurinn [[Ejnar Mikkelsen]] hafði þá lengi barist fyrir því að stofna byggðir norður eftir austurströnd Grænlands. Þegar styrjöldin hófst hélt [[Einar Benediktsson]] skáld fyrstur manna fram þeirri hugmynd að Grænland gæti hugsanlega tilheyrt Íslandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/08/20/thegar_islendingar_girntust_graenland/|titill=Þegar Íslendingar girntust Grænland|höfundur=Skúli Halldórsson|vefsíða=mbl.is|dags=20.8.2019|skoðað=26.12.2022}}</ref> Einkum amaðist hann við siglingabanni því sem Danir höfðu lagt á í Grænlandi á 17. öld og kom í veg fyrir siglingar íslenskra og færeyskra fiskiskipa þangað. Árið 1926 fengu Færeyingar leyfi til að sigla á eina höfn á Suður-Grænlandi (nú [[Takisup Qeqertarsua]]) og næstu ár fjölgaði höfnum um leið og umsvif Færeyinga þar jukust.<ref>{{cite web|title=Færingehavn|website=emu - Danmarks læringsportal|url=https://emu.dk/stx/rigsfaellesskabet/perspektiver-i-undervisningen-faeroeerne/faeringehavn}}</ref> Árið 1928 varði [[Jón Dúason]] ritgerð í réttarsögu við [[Óslóarháskóli|Óslóarháskóla]] þar sem hann færði rök fyrir því að á Íslandi og Grænlandi hefðu gilt ein lög á [[þjóðveldisöld]] og því hefðu löndin tvö verið eitt ríki. Margir urðu til að gagnrýna þennan málflutning, meðal annars [[Finnur Jónsson (málfræðingur)|Finnur Jónsson]], norrænufræðingur,<ref>{{cite journal|journal=Nordisk Tidsskrift|year=1929|author=Finnur Jónsson|title=Jón Dúason: Grønlands statsretslige stilling i middelalderen. Oslo 1928|volume=9|issue=6|pages=445-459|url=https://tidsskrift.dk/historisktidsskrift/article/view/55597/75646}}</ref> og [[Ólafur Lárusson]], lögfræðingur.<ref>{{cite journal|journal=Andvari|volume=1|year=1924|author=Ólafur Lárusson|title=Réttarstaða Grænlands að fornu|pages=28-64|url=https://timarit.is/page/4320096?iabr=on}}</ref> Árið 1922 reistu Norðmenn þráðlausa veðurstöð við [[Myggbukta]] á Austur-Grænlandi og [[1931]] hertóku norskir selveiðimenn landið þar í kring og nefndu það [[Eirik Raudes Land]], eftir deilur við danska sýslumanninn. Frá [[12. júlí]] [[1932]] til [[5. apríl]] [[1933]] var landsvæðið hersetið af norskum hermönnum og embættismönnum. [[Vidkun Quisling]], sem þá var norskur varnarmálaráðherra, hafði skipað fyrir um hersetuna. [[Alþjóðadómstóllinn]] í Haag úrskurðaði hins vegar að þetta landsvæði tilheyrði Danmörku og voru þá norsku hermennirnir kallaðir heim. Dómstóllinn vísaði sérstaklega til Kílarsamningsins þar sem tekið var fram að Færeyjar, Grænland og Ísland heyrðu áfram undir Danmörku. [[Mynd:Members of the Edelweiss II weather station in north-eastern Greenland taken prisoner by American soldiers, October 4 1944.jpg|thumb|right|Þýskir starfsmenn veðurstöðvarinnar Edelweiss II á Norðaustur-Grænlandi teknir höndum af bandarískum hermönnum.]] Í [[seinni heimsstyrjöld]]inni ákváðu sýslumenn á Grænlandi að starfa óháð stjórninni í Kaupmannahöfn og hunsa fyrirskipanir þaðan, að undirlagi sendiherra Danmerkur í Bandaríkjunum, [[Henrik Kauffmann]].<ref name=":1">{{Cite news|url=http://arcticjournal.com/culture/2968/sledge-patrol|title=The Sledge Patrol|work=The Arctic Journal|access-date=2017-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308222716/http://arcticjournal.com/culture/2968/sledge-patrol|archive-date=2017-03-08|url-status=dead}}</ref> Hann óttaðist að annars myndu Bandaríkin eða Kanada hertaka Grænland. Bandaríkjamenn reistu nokkra flugvelli á Grænlandi. Þeir helstu voru [[Bluie West One]] við [[Narsarsuaq]] og [[Bluie East Two]] við [[Ikateq]]. Grænland gegndi mikilvægu hlutverki fyrir fraktflug bandamanna milli [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og [[England]]s og einnig í eftirliti með þýskum kafbátum. Þjóðverjar gerðu tilraunir að setja upp veðurathugunarstöðvar á Norðaustur-Grænlandi en voru hraktir þaðan af [[Síríussveitin]]ni með stuðningi Bandaríkjahers. Árið [[1945]] hófu Bandaríkin byggingu [[Thule-herstöðin|flugstöðvar á Norður-Grænlandi]] þar sem þau höfðu áður byggt flugvöllinn Bluie West 6. Árið [[1951]] gerðu Bandaríkin og Danmörk samning um sameiginlegar varnir Grænlands. Öll kaldastríðsárin var Grænland mikilvægur hlekkur í varnarmálum Bandaríkjanna. === Amt og heimastjórn === [[Mynd:Greenland_flag_on_building.jpg|thumb|right|Steinsteypublokkir eins og þessi frá 8. áratugnum, voru reistar í bæjum sem ákveðið var að stækka.]] Um miðja 20. öld stofnaði ríkisstjórn [[Hans Hedtoft]] [[Grænlandsnefndin]]a til að fjalla um lífsskilyrði Grænlendinga og koma með tillögur að úrbótum. Ein af ástæðum þess voru [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|hugmyndir Bandaríkjamanna um að taka yfir stjórn Grænlands]]. Árið 1951 hófst tilraun til að bæta stöðu grænlenskra barna með því að taka þau frá fjölskyldum sínum á Grænlandi og koma fyrir hjá fósturfjölskyldum í Danmörku. Til 1975 voru hundruð barna þannig flutt til Danmerkur, oft gegn vilja fjölskyldna þeirra. Árið 2020 bað danska ríkisstjórnin fyrstu börnin sem flutt voru þannig á brott formlega afsökunar. Nýlendutíminn leið undir lok árið [[1953]] þegar [[stjórnarskrá Danmerkur]] var breytt á þann hátt að Grænland varð [[amt]] innan danska ríkisins. Um leið óskuðu Danir eftir því að Grænland yrði tekið af lista Sameinuðu þjóðanna yfir nýlendur. Málið kom þá aftur til umræðu á Alþingi á Íslandi og vildu sumir að Íslendingar greiddu atkvæði gegn tillögu Dana vegna þess tilkalls sem þeir vildu meina að Ísland ætti á Grænlandi. Niðurstaðan varð sú að fulltrúi Íslands sat hjá við atkvæðagreiðsluna. Óánægja með framgöngu Alþingis í málinu varð til þess að [[Ragnar V. Sturluson]] stofnaði tímaritið ''[[Grænlandsvinurinn|Grænlandsvininn]]'' sem kom út í eitt ár og fjallaði vítt og breitt um málefni Grænlands, meðal annars um rök Jóns Dúasonar fyrir tilkalli Íslands.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5823578 „Nokkrir stjórnarfarslegir atburðir úr sögu Grænlands“; grein úr Grænlandsvininum 1954]</ref> Einn liður í samfélagsumbótum á Grænlandi var að fækka byggðunum og stækka þær, en langflestir Grænlendingar bjuggu þá í 2-300 manna þorpum. Danska ríkið tók nú að sér að reisa mikinn fjölda íbúða, sjúkrahús og skóla, sem voru mönnuð með menntuðum Dönum. Þannig tókst að nær útrýma [[berklar|berklum]] á Grænlandi árið 1973. Þéttbýlisvæðingin olli miklu umróti i grænlenska veiðimannasamfélaginu og skapaði bil milli kynslóða. Um 1970 urðu fyrstu grænlensku stjórnmálaflokkarnir til. Árið 1953 hóf [[Bandaríkjaher]] að reisa [[Thule-herstöðin]]a samkvæmt varnarsamningi við dönsk yfirvöld og 1958 var [[Century-herstöðin]] reist undir ísnum 200 km austan við Thule. Grænlenskir íbúar í Thule voru neyddir til að flytja til [[Qaanaaq]]. Þeir fengu greiddar bætur vegna þess hálfri öld síðar. Árið 1968 fórst [[B-52]]-sprengjuflugvél við herstöðina þannig að geislavirkt efni dreifðist um stórt svæði. Eftir þjóðaratkvæðagreiðslu árið [[1979]] fékk Grænland heimastjórn með eigin þingi og [[Naalakkersuisut|ríkisstjórn]]. Í [[þjóðaratkvæðagreiðsla|þjóðaratkvæðagreiðslu]] [[1982]] var ákveðið að Grænland segði sig úr [[Evrópubandalagið|Evrópubandalaginu]]. Árið 1986 tók grænlenska heimastjórnin við Konunglegu Grænlandsversluninni sem breytti um nafn og heitir nú [[Kalaallit Niuerfiat]]. Árið [[2008]] kusu Grænlendingar um aukna sjálfsstjórn. Löggæsla, dómsvald, ýmis lög og fjármál heyra eftir það undir stjórn Grænlands. Danmörk fer með stjórn gjaldeyrismála og varnarmála. Utanríkisstefna Grænlands er samstarfsverkefni beggja, en deilt er um hvert forræði Grænlendinga sé í reynd í utanríkis- og varnarmálum.<ref>{{cite web|url=https://www.information.dk/indland/2013/10/groenland-foere-udenrigspolitik|title=Grønland vil selv føre udenrigspolitik|date=16. október 2013|author=Emil Rottbøll|website=Information}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/eksperter-om-groenlands-ambitioner-paa-udenrigs-og-forsvarsomraadet-groenland|title=Eksperter om Grønlands ambitioner på udenrigs- og forsvarsområdet: Grønland definerer sig mere og mere i egen ret|date=21. febrúar 2024|author=Anders Dall|website=DR}}</ref> Stjórnmálasambandi milli Íslands og Grænlands var formlega komið á árið [[1985]] með stofnun [[Vestnorræna ráðið|Vestnorræna ráðsins]].<ref>{{cite web|url=https://www.fullveldi1918.is/is/dagskra-arsins/hvernig-grannar-erum-vid-tengsl-islands-og-graenlands-a-20-old|title=Hvernig grannar erum við, tengsl Íslands og Grænlands|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221125819/http://www.fullveldi1918.is/is/dagskra-arsins/hvernig-grannar-erum-vid-tengsl-islands-og-graenlands-a-20-old |archive-date=2018-02-21|website=Fullveldi2018|access-date=17. janúar 2019}}</ref> [[Kalak]], vinafélag Íslands og Grænlands, var stofnað árið 1992.<ref>{{cite web|url=https://kalak.is/um-kalak/|website=Kalak|title=Um Kalak|access-date=12.2.2025}}</ref> Ísland stofnaði ræðismannsskrifstofu í Nuuk árið 2013 og Grænland skipaði sendifulltrúa á Íslandi árið 2018. Grænland komst í heimsfréttirnar þegar [[Donald Trump]] bandaríkjaforseti lagði það til árið 2019 að [[Bandaríkin]] myndu kaupa landið. Stjórnvöld í Danmörku og Grænlandi tóku fálega í það og sögðu landið ekki vera til sölu. Trump endurtók þessar tillögur í janúar 2025, skömmu áður en hann tók á ný við embætti forseta. Hann gekk þá enn lengra og vildi ekki útiloka beitingu hervalds til að taka yfir Grænland og [[Panama]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-01-07-trump-utilokar-ekki-ad-beita-hervaldi-til-ad-taka-yfir-graenland-432467|titill=Trump útilokar ekki að beita hervaldi til að taka yfir Grænland|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=7. janúar|ár=2025}}</ref> == Landfræði == :''Sjá líka: [[Listi yfir þéttbýlissvæði á Grænlandi]]'' [[Mynd:Greenland ice stream.jpg|thumbnail|vinstri|200px|Skriðjökull á Grænlandi]] [[Mynd:Greenland big.png|thumbnail|Kort af Grænlandi.]] Að flatarmáli telst Grænland vera 2.099.988 [[Ferkílómetri|km²]], og af því er 1.799.992 km² (85,7%) þakið jökli. Grænland er stærsta eyja heims sem ekki er heimsálfa<ref>{{Cite web |title=The Island of Greenland |url=http://www.hiddenjourneys.co.uk/London-Vancouver/Greenland.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714184902/https://www.hiddenjourneys.co.uk/London-Vancouver/Greenland.aspx |archive-date=14 July 2014 |access-date=8 July 2014 |website=Hidden Journeys – explore the world from the air }}</ref> og þriðja stærsta land Norður-Ameríku, á eftir Kanada og Bandaríkjunum.<ref>{{Cite journal |year=2008 |title=Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area, and density |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf |url-status=live |journal=[[United Nations Statistics Division]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20101224062814/http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf |archive-date=24 December 2010 |access-date=24 September 2010}}</ref> Fjarlægðin frá nyrsta odda, [[Kap Morris Jesup]], að þeim syðsta, [[Hvarf (Grænland)|Hvarfi]], eru 2.650 km. Strandlínan telst vera 39.330 km, og er það nánast sama vegalengd og ummál jarðar við [[Miðbaugur|miðbaug]]. Grænland nær sunnar, austar, vestar og norðar en Ísland.<ref>{{vísindavefurinn|52013|Nær Grænland virkilega lengra til austurs en Ísland?}}</ref> Strönd Grænlands liggur að [[Norður-Íshaf]]i í norðri, [[Grænlandssund]]i í austri, [[Norður-Atlantshaf]]i í suðaustri, [[Davis-sund]]i í suðvestri, [[Baffinsflói|Baffinsflóa]] í vestri, og [[Naressund]]i og [[Lincoln-haf]]i í norðvestri. Hæsta fjall á Grænlandi er [[Gunnbjörnsfjall|Gunnbjarnarfjall]] (um 3700 m) á austurströndinni, mitt á milli [[Ammassalik]] og [[Scoresbysund]]s. Milli [[Blosseville-strönd|Blosseville-strandar]] sunnan við [[Scoresbysund]] og [[Ritur|Rits]] við [[Aðalvík]] vestast á [[Hornstrandir|Hornströndum]] eru einungis um 290 km. Allar byggðir eru við strandlengjuna og flestar þeirra á suðvesturströndinni. Á Grænlandi eru fimm sveitarfélög: [[Kujalleq]], [[Qeqertalik]], [[Avannaata]], [[Qeqqata]] og [[Sermersooq]]. Helstu þéttbýlissvæði á Vestur-Grænlandi eru [[Aasiaat]], [[Ilulissat]], [[Kangaatsiaq]], [[Qasigiannguit]], [[Qeqertarsuaq]], [[Upernavik]], [[Uummannaq]], [[Maniitsoq]], [[Nuuk]], [[Paamiut]], [[Sisimiut]], [[Ivittuut]], [[Nanortalik]], [[Narsaq]], [[Qaqortoq]]; á austurströndinni [[Ammassalik]], [[Ittoqqortoormiit]] og einungis eitt á Norður-Grænlandi, [[Qaanaaq]]. Norðaustur-Grænland, hluti Norður-Grænlands og stór hluti Austur-Grænlands eru utan sveitarfélaga og er þar stærsti þjóðgarður í heimi, um það bil 972.000 km² að flatarmáli. Enginn jökull er á allra nyrsta hluta Grænlands, [[Peary Land|Peary-landi]], þar er loftslagið of þurrt til þess að jökull geti myndast. Áætlað er að ef allur Grænlandsjökull bráðnaði myndi yfirborð úthafa hækka um meira en 7 [[Metri|metra]]. Á árabilinu milli [[1989]] og [[1993]] boruðu vísindamenn ofan í Grænlandsjökul þar sem hann er hvað þykkastur og náðu þeir upp 3,2 [[km]] löngum borkjarna. Skoðun lagskiptingar og efnagreining á kjarnanum hafa kollvarpað mörgum kenningum um veðurfar og veðurþróun. Það hefur nefnilega komið í ljós að sú veðursaga sem hægt er að lesa úr kjarnanum nær um það bil 100.000 ár aftur í tímann og sýnir að loftslags- og hitabreytingar hafa verið mun meiri og gengið hraðar yfir en áður var talið. === Lífríki === Heimskautaloftslag einkennir lífríki Grænlands að fáeinum svæðum undanteknum, t.d. [[Narsarsuaq]], syðst á landinu. Við suðvesturströndina er aðeins hlýrra vegna þess að þangað nær angi af [[Golfstraumurinn|Golfstraumnum]]. Hitastig inni á jökli er allt frá –70&nbsp;°C á vetrum og upp að frostmarki á sumrin. [[Mynd:Greenland-sydkap hg.jpg|thumb|Túndrugróður við Scoresbysund.]] Á þeim svæðum sem ekki eru þakin jökli er dæmigerður [[túndra|túndrugróður]]. Lítið er af blómjurtum en meira um grös og mosa. [[Ilmbjörk]], [[grænlandsreynir]], [[grænelri]], [[einir]] og [[Víðir (ættkvísl)|víðitegundir]] eru meðal trjáa og runna sem vaxa í inndölum, aðallega á Suður-Grænlandi. Um 500 tegundir háplantna hafa fundist á eyjunni og eru þá frátaldar þær tegundir sem sáð hefur verið eða plantað. Átta tegundir [[spendýr]]a lifa á landi þó að [[ísbjörn|ísbirnir]] séu oftar á ís á hafi úti en á landi. [[Hreindýr]] eru algeng á Vestur-Grænlandi og [[sauðnaut]] og [[hreysikettir]] (''Mustela erminea'') á norðausturhluta Grænlands. [[Heimskautarefur|Heimskautarefir]], sem eru í tveimur litaafbrigðum, hvítir eða bláir, eru algengir um alla strandlengjuna. [[Úlfur (dýrategund)|Úlfar]] lifa hér og þar á norður- og norðausturhluta Grænlands, allt suður að 70°. [[Pólhéri|Pólhérar]] eru algengir víða um landið. [[Kragalæmingi|Kragalæmingjar]] (''Dicrostonyx groenlandicus'') eru einu upprunalegu [[nagdýr]]in. Fimm tegundir [[selur|sela]] lifa í hafinu við Grænland. Þær eru [[hringanóri]], [[landselur]], [[vöðuselur]], [[blöðruselur]] og [[kampselur]]. Þar að auki [[rostungur|rostungar]] (''Odobenus rosmarus) ''sem eru náskyldir selum''. '' Fimmtán tegundir [[hvalur|hvala]] lifa við Grænland, þar á meðal [[langreyður]], [[steypireyður]], [[búrhvalur]], [[hrefna (hvalur)|hrefna]], [[hnísa]], [[náhvalur]] og [[hnúfubakur]]. [[Grænlandssléttbakur]] eða [[norðhvalur]] er kenndur við Grænland á mörgum málum, en hann er í útrýmingarhættu. Um 230 tegundir fugla hafa sést á Grænlandi og eru þar af um 60 tegundir [[varpfugl]]a. Nefna má [[hrafn]], [[rjúpa|rjúpu]], [[snæugla|snæuglu]], [[lundi|lunda]], [[Hvítfálki|fálka]], [[æðarfugl]], [[haftyrðill|haftyrðil]] og [[álka|álku]]. ===Veðurfar=== Veðurfarslega má skipta Grænlandi í tvö svæði: strandsvæði og Grænlandsjökul. Jökullinn þekur um 80% landsins og er loftslag undir frostmarki þar allan ársins hring en meðalhæð hans er 2100 metrar. Strandsvæðin eru undir hafrænum áhrifum og er loftslag á Norður-Grænlandi í janúar aðeins mildara en í kanadíska eyjaklasanum sem er sunnar. Þar er þó meðalhitinn í janúar -25 til -30 gráður. Mildast er loftslagið á syðsta odda Grænlands og er hitametið þar tæp 25 stig. <ref>[https://www.ruv.is/frett/miklir-grodureldar-a-graenlandi] Rúv, skoðað 14. ágúst, 2017.</ref> Í Nuuk sveiflast meðalhiti mánaða milli −8 til 7 °C. == Stjórnmál == Grænland er heimastjórnarsvæði innan konungsríkisins [[Danmörk|Danmerkur]] þar sem er [[þingbundin konungsstjórn]] og [[Friðrik 10. Danakonungur]] er þjóðhöfðingi. [[Heimastjórn Grænlands]] fer með framkvæmdavaldið í innri málefnum Grænlands. [[Forsætisráðherra Grænlands]] er stjórnarleiðtogi. Núverandi forsætisráðherra er [[Jens-Frederik Nielsen]]. Grænlenska þingið, [[Inatsisartut]], hefur 31 þingmann og kemur saman í einni deild.<ref>{{Cite web |title=Inatsisartut |url=https://ina.gl/organisation/sammensaetning-af-inatsisartut/ |access-date=29 December 2020 |publisher=Inatsisartut.gl |language=kl |archive-date=17 ágúst 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817182125/http://ina.gl/organisation/sammensaetning-af-inatsisartut/ |url-status=dead }}</ref> Grænlendingar kjósa til sveitarstjórna, þingmenn á grænlenska þinginu og þingmenn á [[danska þingið|danska þinginu]]. Helstu stjórnmálaflokkar á Grænlandi eru [[grænlenski demókrataflokkurinn]], miðjuflokkurinn [[Naleraq]], sósíaldemókrataflokkurinn [[Siumut]], sósíalistaflokkurinn [[Inuit Ataqatigiit]] og hægriflokkurinn [[Atassut]]. Fjórir fyrstnefndu flokkarnir hafa aukið sjálfræði Grænlands á stefnuskrá sinni, en með mismiklum fyrirvara. Árið 2008 var haldin ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðsla þar sem yfir 76% stuðningur var við aukið sjálfræði og heimastjórn. Árið 2009 voru ný lög um sjálfsstjórn Grænlands samþykkt í Danmörku, þar sem grænlenska stjórnin hefur rétt til að taka að sér ábyrgð á nýjum sviðum, en án þess að þeim fylgi fjármagn. Nýju lögin skilgreina Grænlendinga sem [[þjóð]] og tilgreina skilyrði fyrir fullu sjálfstæði frá Danmörku.<ref name="lov">{{cite web|website=Lovtidende|url=http://stm.dk/multimedia/selvstyreloven.pdf|title=Selvstyreloven|author=Simon Uldum og Mads Pedersen|date=13.07.2009|access-date=25.03.2017}}</ref> Grænland er hluti af Danmörku. Danakonungur fer formlega með framkvæmdavaldið á Grænlandi og skipar umboðsmann sinn þar. Vald konungs er samt að mestu táknrænt í reynd þar sem í Danmörku ríkir [[þingræði]]. Núverandi umboðsmaður er [[Julie Præst Wilche]]. Grænland er kjördæmi innan danska ríkisins og kýs tvo fulltrúa á danska þinginu af 179. Árið 1985 kusu Grænlendingar að segja sig úr [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] þótt Danmörk væri áfram aðildarríki. Ástæðan var óánægja með [[sameiginleg fiskveiðistefna Evrópusambandsins|sameiginlegu fiskveiðistefnuna]]. Flest Evrópulög gilda þannig ekki á Grænlandi nema þau sem snúa að viðskiptum. Grænland getur samt sótt um styrki í nokkrar af áætlunum sambandsins.<ref name="euprofile">{{Cite web |title=EU Relations with Greenland |url=http://www.eeas.europa.eu/greenland/index_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609050531/http://eeas.europa.eu/greenland/index_en.htm |archive-date=9 June 2011 |access-date=3 October 2020 |publisher=European Union}}</ref><ref>{{Cite web |title=Overseas Countries and Territories (OCT) |url=http://europa.eu/legislation_summaries/development/overseas_countries_territories/index_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813192112/http://europa.eu/legislation_summaries/development/overseas_countries_territories/index_en.htm |archive-date=13 August 2011 |access-date=3 October 2020 |publisher=European Union}}</ref> Danmörk fer með landvarnir og strandgæslu á Grænlandi. [[Síríussveitin]] var stofnuð af grænlenskum sjálfboðaliðum árið 1941 til að tryggja yfirráð yfir Austur-Grænlandi og verjast tilraunum Þjóðverja til að koma þar upp veðurstöðvum í tengslum við kafbátahernað í Norðurhöfum. [[Sameinuð herstjórn norðurslóða]] var stofnuð innan danska hersins árið 2012 til að stýra landvörnum, eftirliti, björgunaraðgerðum og strandgæslu á Grænlandi og í Færeyjum.<ref>{{Cite web|first=ft.dk|title=Denmark's military capacities in the Arctic Region, FOU Alm.del Bilag 138|url=https://www.ft.dk/samling/20151/almdel/fou/bilag/138/1642107.pdf}}</ref> [[Pituffik-geimherstöðin]] er í [[Thule-vík]] norðarlega á Vestur-Grænlandi og heyrir nú formlega undir [[Geimher Bandaríkjanna]]. Utanríkisstefna Grænlands er samstarfsverkefni heimastjórnarinnar og ríkisstjórnar Danmerkur. Fjögur ríki reka ræðismannsskrifstofur í Nuuk, [[Ísland]] (frá 2013)<ref>{{vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/sendiskrifstofur/adalraedisskrifstofa-islands-i-nuuk/um-sendiskrifstofu/|titill=Um sendiskrifstofu|vefsíða=Stjórnarráðið|skoðað=8.10.2022}}</ref> og [[Bandaríkin]] (frá 2020).<ref name="US consulate">{{cite news |last1=Wingate |first1=Sophie |title=US opens a consulate in Greenland, a year after a bid to buy |url=https://www.arctictoday.com/us-opens-a-consulate-in-greenland-a-year-after-a-bid-to-buy/ |accessdate=18 July 2020 |publisher=ArcticToday |date=11 June 2020}}</ref> Árið 2026 bættust svo [[Frakkland]] og [[Kanada]] við.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-02-07-bandarikin-verja-ekki-evropu-okkar-vegna-466430|title=„Bandaríkin verja ekki Evrópu okkar vegna“|author=Hallgrímur Indriðason|date=7.2.2026|website=RÚV}}</ref> Frá setningu nýju heimastjórnarlaganna 2009 hefur grænlenska heimastjórnin opnað sendiskrifstofur í [[Brussel]], [[Beijing]], [[Kaupmannahöfn]], [[Reykjavík]] og [[Washington D.C.]]<ref>{{cite news |last1=McGwin |first1=Kevin |title=Greenland names first representative to Iceland |url=https://www.arctictoday.com/greenland-names-first-representative-iceland/ |accessdate=13 January 2020 |publisher=ArcticToday |date=28 August 2018}}</ref><ref>{{cite news|last1=McGwin|first1=Kevin|title=Starting from scratch|url=http://arcticjournal.com/politics/starting-scratch|accessdate=1 August 2014|publisher=The Arctic Journal|date=10 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140708013001/http://arcticjournal.com/politics/starting-scratch|archive-date=8 July 2014|url-status=dead}}</ref> === Stjórnsýslueiningar === Með nýjum sveitarstjórnarlögum á Grænlandi 2009 (í kjölfar sveitarstjórnaumbótanna miklu í Danmörku 2007) var sveitarfélögum á Grænlandi fækkað úr 18 í 4. Einu þeirra, [[Qaasuitsup]], var svo skipt í tvennt árið 2018. Norðausturhluti landsins er [[Þjóðgarður á Norðaustur-Grænlandi]] og heyrir ekki undir neitt sveitarfélag. Annað svæði utan sveitarfélaga er lítið land undir [[Thule-herstöðin]]ni á Norðvestur-Grænlandi sem er umkringt sveitarfélaginu [[Avannaata]]. {| class="wikitable" ! align="left" |Nafn!!align="left"|[[Grænlenska]]!!align="left"|Höfuðstaður ! align="left" class="unsortable" |Skjaldarmerki ! align="right" |[[ISO 3166-2:GL|ISO]]<ref>[[ISO 3166-2:GL]] ([[Alþjóðlega staðlaráðið|ISO]] [[ISO 3166-2|3166-2]]-kóði)</ref> ! align="right" |Íbúar ! align="right" |Stærð <small>(km²)</small> !Þéttleiki byggðar !Kort |- | [[Avannaata]] | Avannaata Kommunia | [[Ilulissat]] | [[File:Avannaata-coat-of-arms.jpg|75px]] | GL-AV | 10.726<ref>{{cite web|title=Kommuni pillugu|publisher=Avannaata Kommunia|url=http://www.avannaata.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|access-date=2022-10-08|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304145253/https://www.avannaata.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|url-status=dead}}</ref> | 522.700 |0,02 | rowspan=5 | [[File:Greenland-municipalities-2018.svg|thumb|Sveitarfélög Grænlands frá 2018.]] |- | [[Kujalleq]] | Kommune Kujalleq | [[Qaqortoq]] | [[File:Kujalleq-coat-of-arms.svg|75px]] | GL-KU | 6.439 | 32.000 |0,2 |- | [[Qeqertalik]] | Kommune Qeqertalik | [[Aasiaat]] |[[File:Qeqertalik-coat-of-arms.jpg|99x99px]] | GL-QT | 6.340<ref>{{cite web|title=Kommuni pillugu|publisher=Kommune Qeqertalik|url=http://www.qeqertalik.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|access-date=2022-10-08|archive-date=2021-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225090527/https://www.qeqertalik.gl/Emner/Om_kommunen/Fakta%20om%20kommunen?sc_lang=kl-GL|url-status=dead}}</ref> | 62.400 |0,11 |- | [[Qeqqata]] | Qeqqata Kommunia | [[Sisimiut]] | [[File:Qeqqata-coat-of-arms.svg|75px]] | GL-QE | 9.378 | 115.500 |0,08 |- | [[Sermersooq]] | Kommuneqarfik Sermersooq | [[Nuuk]] | [[File:Sermersooq-coat-of-arms.svg|88x88px]] | GL-SM | 23.123 | 531.900 |0,04 |- |} == Efnahagslíf == [[Mynd:Ilulissat_fish.jpg|thumb|right|Löndun á fiski í Ilulissat.]] Grænland reiðir sig að meira og minna leyti á [[fiskveiðar]] sem eru yfir 90% af útflutningi landsins.<ref name=":0">{{Cite news |last=Walsh |first=Maurice |date=28 January 2017 |title='You can't live in a museum': the battle for Greenland's uranium |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/environment/2017/jan/28/greenland-narsaq-uranium-mine-dividing-town |url-status=live |access-date=28 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170129005150/https://www.theguardian.com/environment/2017/jan/28/greenland-narsaq-uranium-mine-dividing-town |archive-date=29 January 2017 |issn=0261-3077}}</ref> [[Rækja|Rækju]]- og [[fiskvinnsla]] eru langsamlega tekjuhæstu atvinnugreinarnar.<ref name="cia-factbook">{{Cite web |title=Greenland |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |access-date=15 May 2007 |website=[[The World Factbook|CIA World Factbook]] |archive-date=9 janúar 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |url-status=dead }}</ref> Á Grænlandi er mikið af verðmætum jarðefnum.<ref name=":0" /> Vinnsla í [[rúbín]]námum hófst árið 2007. Vinnsla á öðrum jarðefnum hefur smám saman orðið arðbærari eftir því sem verð hækka. Meðal jarðefna sem finnast á Grænlandi í vinnanlegu magni eru [[járn]], [[úran]], [[ál]], [[nikkel]], [[platína]], [[tungsten]] og [[kopar]]. Grænlenska ríkið á olíufyrirtæki, [[Nunoil]], sem vinnur að þróun olíuiðnaðar í landinu. Ríkisfyrirtækið [[Nunamineral]] var líka stofnað í kringum vinnslu á [[gull]]i 2007 og er skráð í [[kauphöllin í Kaupmannahöfn|kauphöllina í Kaupmannahöfn]]. Rafmagn hefur venjulega verið framleitt með díselknúnum rafstöðvum, jafnvel þótt nóg sé til af vatnsafli. Fyrsta og stærsta vatnsaflsvirkjun Grænlands er [[Buksefjord-virkjun]] sem var sett í gang árið 1993. Hugmyndir um að reisa stórt álver sem knúið væri rafmagni frá vatnsaflsvirkjunum hafa verið í þróun. Áætlað er að mest af vinnuaflinu sem þarf til að reisa álverið og virkjunina yrði innflutt.<ref>{{Cite journal |date=12 October 2011 |title=Greenland's red hot labour market |url=http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |url-status=live |journal=[[Nordic Labour Journal]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130201145836/http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |archive-date=1 February 2013 |access-date=10 February 2013}}</ref> [[Evrópusambandið]] hefur hvatt Grænland til að takmarka námavinnslu kínverskra fyrirtækja í landinu, en stjórn Grænlands tilkynnti árið 2013 að hún hygðist ekki setja neinar slíkar takmarkanir.<ref>[http://www.businessweek.com/articles/2013-02-10/chinese-workers-in-greenland ''Chinese Workers—in Greenland?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213141927/http://www.businessweek.com/articles/2013-02-10/chinese-workers-in-greenland |date=13 February 2013 }} 10 February 2013 ''[[BusinessWeek]]''.</ref> Opinberi geirinn, þar á meðal opinber fyrirtæki í eigu ríkis og sveitarfélaga, leikur stórt hlutverk í hagkerfi Grænlands. Um helmingur opinberra tekna eru styrkir frá [[Danmörk]]u. Verg landsframleiðsla á mann er svipuð því sem gerist í Evrópu. Grænland gekk í gegnum litla efnahagskreppu snemma á 10. áratug 20. aldar, en síðan þá hefur hagkerfið vaxið. Heimastjórnin á Grænlandi hefur rekið stranga skattastefnu sem hefur skapað umframtekjur hjá hinu opinbera og tryggt lága verðbólgu. Frá 1990 hefur verið [[viðskiptahalli]] á viðskiptum við útlönd, eftir að síðustu [[blý]]- og [[sink]]námum landsins var lokað. Árið 2017 fundust nýjar rúbínnámur sem gætu orðið undirstaða fyrir frekari útflutning.<ref>{{Cite web |title=Greenland Rubies: What We Know At This Point {{!}} National Jeweler |url=https://www.nationaljeweler.com/blog/5818-greenland-rubies-what-we-know-at-this-point |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817153630/https://www.nationaljeweler.com/blog/5818-greenland-rubies-what-we-know-at-this-point |archive-date=17 August 2019 |access-date=17 August 2019 |website=www.nationaljeweler.com}}</ref> Árið 2017 var fyrirtækið [[AEX Gold]] stofnað af íslenskum, grænlenskum og dönskum fjárfestum til að stunda gullleit á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.vb.is/frettir/gullleit-graenlandi-langt-umfram-vaentingar/|vefsíða=Viðskiptablaðið|dags=4. apríl 2022|titill=Gullleit á Grænlandi „langt umfram væntingar“|skoðað=4.10.2022}}</ref> Rúmlega 30 bændur stunda sauðfjárrækt á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://www.bbl.is/frettir/vidtal/graenlenskir-baendur-natengdir-islandi|titill=Grænlenskir bændur nátengdir Íslandi|höfundur=Ástvaldur Lárusson|vefsíða=Bændablaðið|dags=3. maí 2026|skoðað=11. maí 2026}}</ref> == Íbúar == Íbúar Grænlands voru tæp 56.000 árið [[2019]] og langflestir [[Inúítar]], upprunnir þaðan sem í dag er [[Kanada]]. Síðustu hópflutningarnir áttu sér stað um miðja 19. öld. Í höfuðstaðnum Nuuk á Vestur-Grænlandi býr margt fólk af evrópskum ættum. Grænland er mjög strjálbýlt, en þar býr einn maður að meðaltali á hverja 0,14 ferkílómetra af íslausu landi. 91% íbúanna búa á Vestur-Grænlandi, 1,6% á Norður-Grænlandi og 6,3% á Austur-Grænlandi. Um 20% íbúanna eru fæddir utan Grænlands. 98% íbúanna eru [[Lútherstrú]]ar og tilheyra [[Danska kirkjan|dönsku þjóðkirkjunni]]. Á Grænlandi bera margir þýsk ættarnöfn svo sem Fleischer, Kleist og Kreutzmann. Þau eru komin frá þýskum [[trúboð]]um sem störfuðu þar lengi og ýmist giftust innfæddum konum eða ættleiddu innfædd börn. ==Menning== [[Mynd:Greenland_kayak_seal_hunter_2006.jpg|thumb|right|Grænlenskur veiðimaður á hefðbundnum kajak úr skinni árið 2006.]] [[Mynd:Upernavik_first_day_in_class_2007-08-14_2.jpg|thumb|right|Grænlensk skólabörn í þjóðbúningum í Upernarvik árið 2007.]] Menning Grænlendinga er blönduð menning frá [[Inúítar|Inúítum]] undir sterkum [[dönsk menning|dönskum menningaráhrifum]]. Hefðbundin menning Inúíta er í grunninn hreinræktuð [[veiðimaður|veiðimenning]]. Árið 2005 ritaði grænlenski menningarmálaráðherrann [[Henriette Rasmussen]] að Grænlendingar væru ekki einu sinni [[veiðimenn og safnarar]], heldur aðeins veiðimenn.<ref>{{cite journal|url=https://earthcharter.org/wp-content/assets/virtual-library2/images/uploads/ENG-Rasmussen.pdf|author=Henriette Rasmussen|title=Sustainable Greenland and Indigenous Ideals|date=2005|journal=The Earth Charter in Action: Towards a Sustainable World|access-date=2022-10-03|archive-date=2022-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003145707/https://earthcharter.org/wp-content/assets/virtual-library2/images/uploads/ENG-Rasmussen.pdf|url-status=dead}}</ref> Þrátt fyrir miklar takmarkanir á veiðinni síðustu áratugi vegna þrýstings frá náttúruverndarsamtökum og fækkunar í veiðistofnum, meðal annars vegna [[loftslagsbreytingar|loftslagsbreytinga]], er veiðin enn mjög mikilvægur hluti af menningu landsins. Eitt af mörgum einkennum veiðimenningar á Grænlandi eru veiðar með [[skutull|skutlum]] á litlum [[kajak|kajökum]] úr skinnum sem strengd eru á trégrind. Færni grænlenskra veiðimanna á þessum bátum hefur vakið athygli Evrópumanna frá fyrstu tíð og [[kajakróður]] barst þaðan til Evrópu sem íþrótt. Fyrsta sýningin á grænlenskum kajakróðri var haldin í Kaupmannahöfn árið 1605 af veiðimönnum sem dönsk hvalveiðiskip höfðu tekið höndum á Grænlandi.<ref>{{vefheimild|url=https://videnskab.dk/kultur-samfund/jagtspyd-sladrer-om-gronlandske-massebortforsler|titill=Jagtspyd sladrer om grønlandske massebortførsler|höfundur=Jens Winther Johannsen|dags=16. júní 2012|skoðað=3.10.2022|vefsíða=Forskerzonen}}</ref> Grænlenskir inúítar hafa notað [[hundasleði|hundasleða]] til ferða og flutninga, að minnsta kosti frá því [[Thule-fólkið]] fluttist þangað um árið 1000.<ref>{{cite journal|author=Vitale, E. et al.|year=2023|title=An ethnographic framework for identifying dog sledding in the archaeological record|journal=Journal of Archaeological Science|volume=159|doi=10.1016/j.jas.2023.105856 | issn=0305-4403 }}</ref> [[Anorak]] er hefðbundin grænlensk skinnflík sem varð vinsæl um allan heim á 20. öld í tengslum við útbreiðslu [[vetraríþróttir|vetraríþrótta]]. Íslenska [[lopapeysa]]n varð óbeint fyrir áhrifum frá [[grænlenskur þjóðbúningur|grænlenskum þjóðbúningi]] kvenna með skrautlega perlukraga sem ná yfir axlirnar og voru innblástur að nýjum prjónamynstrum á fyrri hluta 20. aldar.<ref>{{vísindavefurinn|62896|Hvað er íslenska lopapeysan gömul og hver er uppruni hennar?}}</ref> Grænlendingar eiga sér langa sögu [[munnleg hefð|munnlegra hefða]] og [[sagnamennska|sagnamennsku]], auk myndlistar og handverks úr tré og beini, meðal annars [[túpilak]]a, lítil skrímsli skorin út úr beini sem [[sjaman]]inn gat [[sending|sent]] óvinum til höfuðs. Þekktustu myndlistarmenn Grænlands frá 19. öld voru sagnamennirnir [[Aron frá Kangeq]] og [[Jens Kreutzmann]] sem gerðu myndir af sögulegum viðburðum og goðsögum Grænlendinga. [[Trommudans]] með skinntrommum er mikilvægur hluti af tónlistarhefð Grænlendinga, en önnur hljóðfæri eru líka notuð. Trommudansinn var aðferð til að leysa úr ágreiningsmálum og gat verið keppni milli tveggja dansara eða til að fara með gamanmál. Stundum voru stór [[snjóhús]] (''Qaggi'') reist sérstaklega fyrir trommudansinn. Þegar trúboð hófst á Grænlandi á 18. öld voru trommudansar bannaðir og íbúum kynntur fjölradda sálmasöngur. Á 20. öld hafa hljómsveitir á Grænlandi búið til sérstakar útgáfur af meðal annars [[polka]], [[kántrítónlist]] og [[pönktónlist]]. Ein af fyrstu rokkhljómveitum Grænlands var [[Sumé]] sem var stofnuð árið 1972 af [[Malik Høegh]] sem líka stofnaði tónlistarútgáfuna [[ULO]] í [[Sisimiut]]. Aðrar þekktar hljómsveitir frá Grænlandi eru meðal annars [[Chilly Friday]], [[Nuuk Posse]], [[Nanook (hljómsveit)|Nanook]] og [[Small Time Giants]]. Grænlenska ríkisútvarpið heitir [[Kalaallit Nunaata Radioa]] og er staðsett í [[Nuuk]]. Grænlenska tímaritið ''[[Atuagagdliutit/Grønlandsposten|Atuagagdliutit]]'' hóf útgáfu árið 1861. [[Landsbókasafn Grænlands]] var stofnað 1956 og [[Þjóðminjasafn Grænlands]] var stofnað 1965. Bæði söfnin eru staðsett í Nuuk en urðu ekki opinber þjóðarsöfn fyrr en eftir að heimastjórn komst á 1979. Milli 1982 og 2001 áttu Þjóðminjasafn Grænlands og [[Þjóðminjasafn Danmerkur]] í samstarfi um skil á safngripum frá Danmörku til Grænlands.<ref>{{cite book|author=Grønnow, B., & Jensen, E. L.|date=2008|chapter=Utimut: repatriation and collaboration between Denmark and Greenland.|title=Utimut: Past Heritage-Future Partnerships. Discussion on Repatriation in the 21st Century|pages=180-191|url=https://iwgia.org/images/publications/0028_Utimut_heritage.pdf#page=179}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.nanoq.gl/ Heimastjórn Grænlands] * [https://www.natur.gl Náttúrufræðistofnun Grænlands] * [https://visitgreenland.com/ Opinber ferðavefur] * [http://www.statgreen.gl/ Tölfræðistofnun Grænlands] * [https://www.norden.org/is/information/stadreyndir-um-graenland Staðreyndir um Grænland á Norden.org] === Greinar af Tímarit.is === * [http://www.timarit.is/?issueID=419507&pageSelected=0&lang=0 ''Ferðarolla frá Grænlandi - ágrip af sögu Grænlands''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416006&pageSelected=0&lang=0 ''Fornminjarannsóknir á Grænlandi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1927]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416334&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgnblaðsins 1931]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416510&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=418531&pageSelected=28&lang=0 ''Næstu nágrannar vorir''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1957]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1083919 ''Á ókönnuðum slóðum á Grænlandi''; grein í Alþýðublaðinu 1950] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3550748 ''Nokkrir dagar'' (eftir Dr. Kristján Eldjárn); grein í Tímanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2967365 ''Mikilvægi Grænlands''; grein í DV 1998] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3275473 ''Í vist með grænlenzkum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1944] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4229919 ''Á súð við Grænland''; grein í Sjómannablaðinu Víkingi 1950] {{Norður-Ameríka}} {{Norðurlandaráð}} {{Vestnorræna ráðið}} {{Grænland}} [[Flokkur:Grænland| ]] k1p1ykn2pwmlrz5ej7vjhbirjy86521 0 11159 1973199 1793406 2026-07-23T16:21:01Z TKSnaevarr 53243 1973199 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Prokudin-Gorskii-53.jpg|thumb|right|Gamall tadsjiki á litmynd eftir [[Prókúdín-Gorskíj]] í [[Samarkand]] fyrir [[1915]]. ]] '''Tadsíkar''' eru eitt af helstu [[þjóðarbrot]]um [[Mið-Asía|Mið-Asíu]]. Þeir búa flestir í [[Afganistan]], [[Tadsíkistan]], [[Úsbekistan]] og [[Pakistan]]. Að auki er stór hópur tadsískra [[Flóttamaður|flóttamanna]] í [[Íran]] og öðrum löndum heimsins. Tadsjikar eru afkomendur fornra [[Íranir|íranskra]] þjóðflokka, svo sem [[baktría|baktra]], [[Sogdíana|sogda]] og [[Parþía|parþa]], sem settust að í Mið-Asíu í fornöld. Tadsíkar tala flestir [[Persneska|persnesku]] og eru [[Súnní|súnnítar]]. Uppruna tadsíka sem „þjóðar“ má rekja til [[Samanídaríkið|Samanídaríkisins]] á [[9. öldin|9.]] og [[10. öldin|10. öld]]. {{stubbur}} [[Flokkur:Asískir þjóðflokkar]] [[Flokkur:Tadsíkar| ]] 30rns9sm4p8l3sh6m815iespf7fhjdq 0 24773 1973175 1952516 2026-07-23T15:32:24Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973175 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Leifur heppni Eiríksson | búseta = | mynd = Christian-krohg-leiv-eriksson.jpg | myndastærð = 350px | myndatexti = Leifur heppni finnur Vínland. Mynd eftir [[Christian Krohg]], 1893. | fæðingarnafn = Leifur Eiríksson | fæðingardagur = Um [[980]] | fæðingarstaður = [[Ísland]] | dauðadagur = Um [[1020]] | dauðastaður = | orsök_dauða = | þekktur_fyrir = Samkvæmt Eiríks sögu rauða var hann fyrsti Evrópumaðurinn sem kom til meginlands [[Norður Ameríka|Norður Ameríku]] | starf = | titill = | laun = | trú = [[Kristni]] | maki = | börn = | foreldrar = Eiríkur rauði Þorvaldsson, Þjóðhildur Jörundardóttir | heimasíða = | niðurmál = | hæð = | þyngd = }} [[Mynd:Vinland-travel.jpg|thumb|300px|Kort af siglingaleið Leifs heppna til [[Nýfundnaland]]s.]] '''Leifur heppni Eiríksson''' (um [[980]] — um [[1020]]) var [[landkönnuður]] sem er sagður hafa komið til [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] fyrstur [[Evrópa|Evrópubúa]]. Talið er að Leifur hafi fæðst um árið 980 á [[Ísland]]i, sonur [[Eiríkur rauði|Eiríks rauða Þorvaldssonar]] og Þjóðhildar konu hans. Hann flutti með foreldrum sínum til [[Grænland]]s ungur að árum, ásamt bræðrum sínum, Þorvaldi og Þorsteini. Í [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] segir frá því að Leifur keypti skip [[Bjarni Herjólfsson|Bjarna Herjólfssonar]] sem hafði áður villst til Norður-Ameríku, en steig ekki á land. Um árið [[1000]] sigldi Leifur frá Grænlandi og kom fyrst að [[Helluland]]i (líklega [[Baffinsland]]). Hann sigldi því næst sunnar og kemur nú að skógi vöxnu landi ([[Markland]]i), líklega [[Labrador]]. Að lokum er talið að hann hafi komið til [[Nýfundnaland]]s. Leifur nefndi það [[Vínland]] eftir að hann fann þar [[vínber]]. Einnig voru þar ár fullar af fiski og grasið grænt árið um kring. Á Vínlandi byggðu Leifur og fylgismenn hans nokkur hús og höfðust við yfir veturinn. Á heimleiðinni til Grænlands bjargaði Leifur 15 skipsbrotsmönnum af skeri og fékk upp úr því nafngiftina ‚hinn heppni‘. [[Flugstöð Leifs Eiríkssonar]] á [[Keflavíkurflugvöllur|Keflavíkurflugvelli]] er kennd við Leif heppna. Í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] er 9. október ár hvert kallaður [[Dagur Leifs Eiríkssonar]], og er til að minnast Leifs heppna og landafunda norrænna manna í Vesturheimi. Í tilefni af [[Alþingishátíðin]]ni 1930 gáfu Bandaríkjamenn Íslendingum minnismerki um Leif heppna, sem sett var upp á [[Skólavörðuholt]]i. Styttan, sem er eftir myndhöggvarann [[Alexander Stirling Calder]], var afhjúpuð 17. júlí 1932. == Tenglar == * [http://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm Eiríkssaga með nútíma stafsetningu] * [http://www.snerpa.is/net/isl/graens.htm Grænlendingasaga með nútíma stafsetningu] * [http://www.timarit.is/?issueID=419108&pageSelected=0&lang=0 ''Ameríka, Ísland og Leifur Eiríksson''; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 1965] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080606025033/http://www.timarit.is/?issueID=419108&pageSelected=0&lang=0 |date=2008-06-06 }} * [http://www.reportret.info/gallery/leifericsson1.html Saga Leifs heppna, frá Reportret] — Á ensku. {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Íslenskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Eiríks saga rauða]] [[Flokkur:Íslendingar á 10. öld]] [[Flokkur:Íslendingar á 11. öld]] e6tubtzxsa18ql0c5kam70uzje37kmo 0 28784 1973124 1936921 2026-07-23T12:47:12Z Berserkur 10188 1973124 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Miguel Ángel, por Daniele da Volterra (detalle).jpg|thumb|right|Teikning af Michelangelo eftir [[Daniele da Volterra]].]] '''Michelangelo di Lodovico Buonarroti''' ([[6. mars]] [[1475]] – [[18. febrúar]] [[1564]]) var [[Ítalía|ítalskur]] myndhöggvari, listmálari og arkitekt sem uppi var á [[endurreisnin|endurreisnartímanum]]. Hann var fjölhæfur listamaður, vann ótrúlegt magn stórra listaverka og skildi jafnframt eftir sig mikið af bréfum, skissum og minningaritum. Hann er sá listamaður [[16. öldin|16. aldar]] sem hvað mest er vitað um. Með frægustu verkum hans eru höggmyndirnar ''[[Davíð (Michelangelo)|Davíð]]'' og ''[[Pietà]]'', [[freska|freskurnar]] í loftinu í [[Sixtínska kapellan|Sixtínsku kapellunni]] og [[hvolfþak]]ið á [[Péturskirkjan|Péturskirkjunni]] í [[Róm]]. == Æviágrip == Michelangelo fékk áhuga á list þegar hann var sex eða sjö ára gamall því eiginmaður barnfóstru hans var steinsmiður. Michelangelo byrjaði að vinna sem listamaður þegar hann gerðist nemandi [[Domenico Ghirlandaio]] 13 ára að aldri. Ári síðar varð [[Lorenzo de' Medici]] allsráður í Flórens og bað Ghirlandaio um að senda sér tvo bestu nemendur sína. Michelangelo er þekktari sem listmálari og myndhöggvari en arkitekt og ljóðskáld því málverk hans og höggmyndir þykja vera einstaklega falleg og lífleg. Hann var kaþólskur og varð trúræknari eftir því sem hann varð eldri. Þá vildi hann helst vinna einn og fékk enga ánægju af t.d. mat og drykk heldur borðaði aðeins til að halda sér á lífi. == Einkalíf == Michelangelo var líka ljóðskáld. Ljóðin sem hann orti þykja benda til þess að Michelangelo gæti hafa verið [[samkynhneigð]]ur. Michelangelo átti líka platónsku sambandi við skáldið og ekkjuna [[Victoria Colonna]]. Þau tjáðu ást sína að mestu í ljóðum sem þau sendu sín á milli. Michelangelo þótti vera afar auðmjúkur. Til dæmis á hann af hafa sagt við einn nemanda sinn, [[Ascanio Conivi]], að hann hefði alltaf lifað sem fátækur maður. == Í dægurmenningu == Skopstæling er á listaverkum Michelangelo í teiknimyndaþættinum [[Animaniacs]]. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = en | titill = Michelangelo | mánuðurskoðað = 27. nóvember | árskoðað = 2017}} * {{cite web | title=Michelangelo | website=Oxford Reference | date=22 February 1999 | url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100155121 | access-date=24. nóvember 2025}} {{Stubbur|æviágrip}} {{Fd|1475|1564}} [[Flokkur:Ítalskir arkitektar]] [[Flokkur:Ítalskir listmálarar]] [[Flokkur:Ítalskir myndhöggvarar]] [[Flokkur:Endurreisnarmenn]] rkvakzuqdmapt08gy3ectmpvu7by87t 0 31790 1973200 1900462 2026-07-23T16:21:27Z Akigka 183 1973200 wikitext text/x-wiki [[Mynd:brattachurch.jpg|thumb|Endurgerð Þjóðhildarkirkju. Eiríksfjörður í baksýn. (Ljósmyndari Hamish Laird).]] '''Brattahlíð''' var bær [[Eiríkur rauði|Eiríks rauða]] í [[Eystribyggð]] á Grænlandi. Samkvæmt [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] og [[Landnámubók]] byggði Eiríkur Brattahlíð um 985. Þar er nú bærinn [[Qassiarsuk]] en hann er um 5 km frá flugvellinum í [[Narsarsuaq]] handan Eiríksfjarðar og um 40 km norðaustan við aðalþorpið [[Narsaq]]. Bæjarstæðið er í góðu skjóli vestan [[Eiríksfjörður|Eiríksfjarðar]] um það bil 96 km frá hafi. Afkomendur Eiríks bjuggu í Brattahlíð fram yfir miðja 15. öld. Fyrsta kirkja Grænlands (og þar með vesturheims), [[Þjóðhildarkirkja]], stóð hér. Fornleifafræðingar hafa stundað umfangsmiklar rannsóknir við Brattahlíð. Auk Þjóðhildarkirkju hefur meðal annars verið grafið upp [[fjós]] sem var 53 metra langt og 14 metra breitt með 1,5 metra þykkum hlöðnum steinveggjum og þar fyrir utan torfhleðsla til einangrunar. Flórinn var lagður stórum steinhellum og skilveggir milli bása gerðir úr stórum flötum steinum utan einn sem [[herðablað]] úr [[Hvalir|hval]] var notað í. Land Brattahlíðar er enn eitt besta landbúnaðarsvæði Grænlands með mikla gróðursæld. Þar og á nágrannabæjum er nú stunduð mikil [[sauðfé|sauðfjárrækt]] eins og á dögum Grænlendinga hinna fornu. Þing Grænlendinga var haldið í Brattahlíð en ekki er vitað nákvæmlega hvar sjálfur þingstaðurinn var. == Tengill == *{{tímarit.is|3314769|Er Brattahlíð ranglega staðsett?|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=28. ágúst 1999|bls=15|höfundur=Guðbrandur Jónsson}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] 4hkxihidyyhjh9umv3a6v3hnr3s5dto 0 31792 1973250 1900464 2026-07-24T11:27:40Z Akigka 183 1973250 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Illerfissalik.JPG|thumb|Fjallið Illerfissalik eða Búrfell séð frá Görðum.]] '''Garðar''' voru aðalkirkjustaður og [[biskup]]ssetur [[Norrænir Grænlendingar|Grænlendinga hinna fornu]]. Þar er nú byggðakjarninn [[Igaliku]] (sem þýðir „yfirgefna eldstæðið”). Garðar eru innst í [[Einarsfjörður|Einarsfirði]] sem er næsti fjörður austan [[Eiríksfjörður|Eiríksfjarðar]] í [[Eystribyggð]] miðri. Miklar rústir frá tímum norrænna manna er að finna á Görðum. Þar á meðal rústir krosskirkju sem byggð var úr sandsteini á 12. öld og mælist 27x16 metrar. Einnig rústir veislusalar sem var um 130 m² á stærð og [[fjós]] fyrir 60 [[kýr]]. Í ''[[Grænlendinga þáttur|Grænlendinga þætti]]'' er sagt frá því að [[Sokki Þórisson]], höfðingi í Brattahlíð, hafi lagt fram þá tillögu í byrjun 12. aldar að stofnað yrði biskupsdæmi á [[Grænland]]i. Tillaga þessi fékk mikinn stuðning landsmanna og var lögð fyrir [[Sigurður Jórsalafari|Sigurð Jórsalafara]] Noregskonung. Hann samþykkti hugmyndina og skipaði munkinn [[Arnaldur biskup|Arnald]] í embættið. Hann var vígður biskup yfir Grænlandi í dómkirkjunni í Lundi 1124 og komst til Grænlands eftir mikla svaðilför árið 1126. [[Mynd:Igaliku Ruinen.JPG|thumb|Rústir af geymslu fyrir [[tíund]] dómkirkjunnar í Görðum]] Bygging [[Dómkirkja|dómkirkju]] hófst um 1126 og var hún helguð [[Heilagur Nikulás|heilögum Nikulási]], verndara sæfara. Í norðurkapellu dómkirkjunnar er biskupsgröf. Sá sem í henni lá bar biskupshring á baugfingri hægri handar og hvíldi höndin á biskupsstafnum, 143 cm löngum staf úr [[Askur (tré)|aski]], með höfði sem var skorið út í [[Rostungur|rostungstönn]]. Mögulega er þar grafinn Jón biskup sem lést árið 1209. == Biskupar á Görðum == [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum.]] Ýmis skjöl eru til um biskupa Grænlendinga hinna fornu og hefur þeim verið safnað í ritinu ''Grønlands Historiske Mindesmærker'' sem kom út 1838 til 1845.<ref>{{cite book|url=https://heimskringla.no/wiki/Gr%C3%B8nlands_historiske_mindesm%C3%A6rker|title=Grønlands historiske mindesmærker|editor1=Finnur Magnússon|editor2=Carl Christian Ravn|year=1838-1845|location=Kaupmannahöfn}}</ref> Í upphafi [[kristni]] heyrðu kirkjurnar á Grænlandi eins og aðrar kirkjur á Norðurlöndum undir erkibiskupinn í Hamborg-Bremen en árið 1103 voru þær lagðar undir erkibiskupinn í Lundi. Frá árinu 1152 heyrðu kirkjur i [[Noregur|Noregi]], [[Mön (Írlandshafi)|Mön]], [[Orkneyjar|Orkneyjum]], [[Færeyjar|Færeyjum]], [[Ísland]]i og Grænlandi undir erkibiskupinn í [[Niðarós]]i (nú [[Þrándheimur|Þrándheimi]]). Arnaldur biskup þjónaði á Görðum allt fram til 1150 þegar hann snéri aftur til Noregs. Þar var hann vígður biskup á [[Hamar (Noregi)|Hamar]] árið 1152. [[Jón Knútur biskup|Jón Knútur]] tók við sem biskup og þjónaði í Görðum frá 1150 til 1186. Þriðji biskupinn á Görðum var [[Jón Smyrill Árnason biskup|Jón Árnason]] sem hafði viðurnefnið smyrill. Hann tók við embætti 1189. Á árunum 1202-1203 tók hann sér ferð á hendur alla leið til [[Róm]]aborgar að hitta páfann. Hann þjónaði sem biskup í Görðum til dauðadags 1209 og var grafinn þar. Sennilega er það hann sem er grafinn í norðurkapellu dómkirkjunnar. Eftirmaður Jóns smyrils var [[Þór Helgi biskup|Þór Helgi]], hann kom þó ekki til Grænlands frá Noregi fyrr en 1212. Hann var biskup til dauðadags 1230. [[Nikulás Grænlnadsbiskup|Nikulás]], eftirmaður hans var vígður 1234. Nikulás kom þó ekki til Grænlands fyrr en 1239 og hann lést 3 árum síðar. [[Ólafur Grænlandsbiskup|Ólafur biskup]] var vígður 1242 en tók ekki við embætti fyrr en 1247. Hann var á ferðum erlendis 1264-1280. Næsti biskup var [[Þór Bokki Grænlandsbiskup|Þór Bokki]] sem kom til Garða 1289 og snéri aftur til Noregs 1309. [[Árni Grænlandsbiskup|Árni biskup]] þjónaði í Görðum frá 1315 fram til 1347. Fréttir voru þá hættar að berast greiðlega milli Grænlands og Noregs og varð það meðal annars til þess að [[Jón Skalli Grænlandsbiskup|Jón skalli]] var vígður nýr biskup til Garða árið 1343 en frétti síðar að Árni biskup væri enn á lífi og gegndi sínu starfi. Jón skalli fór því aldrei til Grænlands. Eftir að Árni biskup dó var ekki vígður nýr Grænlandsbiskup fyrr en [[1368]] þegar [[Álfur Grænlandsbiskup|Álfur biskup]] fékk embættið. Hann var biskup á Görðum fram til 1378 og þjónaði þar síðastur biskupa. == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir: == * {{cite book|editor=Hans Christian Gulløv|title=Grønlands forhistorie|publisher=Gyldendal|location=København|year=2005|isbn=87-02-01724-5}} == Tenglar == * {{tímarit.is|1333054|Á rústum biskupsstólsins í Görðum|blað=Morgunblaðið|bls=5/11|dags=24. desember 1960}} * {{tímarit.is|3314769|Er Brattahlíð ranglega staðsett?|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=28. ágúst 1999|bls=15|höfundur=Guðbrandur Jónsson}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] o311xy1ese9ncigjw99kb5rj86smyop 1973251 1973250 2026-07-24T11:28:01Z Akigka 183 /* Biskupar á Görðum */ 1973251 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Illerfissalik.JPG|thumb|Fjallið Illerfissalik eða Búrfell séð frá Görðum.]] '''Garðar''' voru aðalkirkjustaður og [[biskup]]ssetur [[Norrænir Grænlendingar|Grænlendinga hinna fornu]]. Þar er nú byggðakjarninn [[Igaliku]] (sem þýðir „yfirgefna eldstæðið”). Garðar eru innst í [[Einarsfjörður|Einarsfirði]] sem er næsti fjörður austan [[Eiríksfjörður|Eiríksfjarðar]] í [[Eystribyggð]] miðri. Miklar rústir frá tímum norrænna manna er að finna á Görðum. Þar á meðal rústir krosskirkju sem byggð var úr sandsteini á 12. öld og mælist 27x16 metrar. Einnig rústir veislusalar sem var um 130 m² á stærð og [[fjós]] fyrir 60 [[kýr]]. Í ''[[Grænlendinga þáttur|Grænlendinga þætti]]'' er sagt frá því að [[Sokki Þórisson]], höfðingi í Brattahlíð, hafi lagt fram þá tillögu í byrjun 12. aldar að stofnað yrði biskupsdæmi á [[Grænland]]i. Tillaga þessi fékk mikinn stuðning landsmanna og var lögð fyrir [[Sigurður Jórsalafari|Sigurð Jórsalafara]] Noregskonung. Hann samþykkti hugmyndina og skipaði munkinn [[Arnaldur biskup|Arnald]] í embættið. Hann var vígður biskup yfir Grænlandi í dómkirkjunni í Lundi 1124 og komst til Grænlands eftir mikla svaðilför árið 1126. [[Mynd:Igaliku Ruinen.JPG|thumb|Rústir af geymslu fyrir [[tíund]] dómkirkjunnar í Görðum]] Bygging [[Dómkirkja|dómkirkju]] hófst um 1126 og var hún helguð [[Heilagur Nikulás|heilögum Nikulási]], verndara sæfara. Í norðurkapellu dómkirkjunnar er biskupsgröf. Sá sem í henni lá bar biskupshring á baugfingri hægri handar og hvíldi höndin á biskupsstafnum, 143 cm löngum staf úr [[Askur (tré)|aski]], með höfði sem var skorið út í [[Rostungur|rostungstönn]]. Mögulega er þar grafinn Jón biskup sem lést árið 1209. == Biskupar á Görðum == [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum.]] Ýmis skjöl eru til um biskupa Grænlendinga hinna fornu og hefur þeim verið safnað í ritinu ''Grønlands historiske mindesmærker'' sem kom út 1838 til 1845.<ref>{{cite book|url=https://heimskringla.no/wiki/Gr%C3%B8nlands_historiske_mindesm%C3%A6rker|title=Grønlands historiske mindesmærker|editor1=Finnur Magnússon|editor2=Carl Christian Ravn|year=1838-1845|location=Kaupmannahöfn}}</ref> Í upphafi [[kristni]] heyrðu kirkjurnar á Grænlandi eins og aðrar kirkjur á Norðurlöndum undir erkibiskupinn í Hamborg-Bremen en árið 1103 voru þær lagðar undir erkibiskupinn í Lundi. Frá árinu 1152 heyrðu kirkjur i [[Noregur|Noregi]], [[Mön (Írlandshafi)|Mön]], [[Orkneyjar|Orkneyjum]], [[Færeyjar|Færeyjum]], [[Ísland]]i og Grænlandi undir erkibiskupinn í [[Niðarós]]i (nú [[Þrándheimur|Þrándheimi]]). Arnaldur biskup þjónaði á Görðum allt fram til 1150 þegar hann snéri aftur til Noregs. Þar var hann vígður biskup á [[Hamar (Noregi)|Hamar]] árið 1152. [[Jón Knútur biskup|Jón Knútur]] tók við sem biskup og þjónaði í Görðum frá 1150 til 1186. Þriðji biskupinn á Görðum var [[Jón Smyrill Árnason biskup|Jón Árnason]] sem hafði viðurnefnið smyrill. Hann tók við embætti 1189. Á árunum 1202-1203 tók hann sér ferð á hendur alla leið til [[Róm]]aborgar að hitta páfann. Hann þjónaði sem biskup í Görðum til dauðadags 1209 og var grafinn þar. Sennilega er það hann sem er grafinn í norðurkapellu dómkirkjunnar. Eftirmaður Jóns smyrils var [[Þór Helgi biskup|Þór Helgi]], hann kom þó ekki til Grænlands frá Noregi fyrr en 1212. Hann var biskup til dauðadags 1230. [[Nikulás Grænlnadsbiskup|Nikulás]], eftirmaður hans var vígður 1234. Nikulás kom þó ekki til Grænlands fyrr en 1239 og hann lést 3 árum síðar. [[Ólafur Grænlandsbiskup|Ólafur biskup]] var vígður 1242 en tók ekki við embætti fyrr en 1247. Hann var á ferðum erlendis 1264-1280. Næsti biskup var [[Þór Bokki Grænlandsbiskup|Þór Bokki]] sem kom til Garða 1289 og snéri aftur til Noregs 1309. [[Árni Grænlandsbiskup|Árni biskup]] þjónaði í Görðum frá 1315 fram til 1347. Fréttir voru þá hættar að berast greiðlega milli Grænlands og Noregs og varð það meðal annars til þess að [[Jón Skalli Grænlandsbiskup|Jón skalli]] var vígður nýr biskup til Garða árið 1343 en frétti síðar að Árni biskup væri enn á lífi og gegndi sínu starfi. Jón skalli fór því aldrei til Grænlands. Eftir að Árni biskup dó var ekki vígður nýr Grænlandsbiskup fyrr en [[1368]] þegar [[Álfur Grænlandsbiskup|Álfur biskup]] fékk embættið. Hann var biskup á Görðum fram til 1378 og þjónaði þar síðastur biskupa. == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir: == * {{cite book|editor=Hans Christian Gulløv|title=Grønlands forhistorie|publisher=Gyldendal|location=København|year=2005|isbn=87-02-01724-5}} == Tenglar == * {{tímarit.is|1333054|Á rústum biskupsstólsins í Görðum|blað=Morgunblaðið|bls=5/11|dags=24. desember 1960}} * {{tímarit.is|3314769|Er Brattahlíð ranglega staðsett?|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=28. ágúst 1999|bls=15|höfundur=Guðbrandur Jónsson}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] f8gqio2fe57enne5li9blytndad8p7i 0 32395 1973178 1957948 2026-07-23T15:33:29Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973178 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Brattachurch.jpg|200px|thumb|right|Endurgerð Þjóðhildarkirkju í [[Eystribyggð]].]] '''Ívar Bárðarson''' var [[Noregur|norskur]] [[prestur]] sem þekktastur er fyrir að hafa skilið eftir einu eiginlegu samtíðarlýsingu á byggðum norrænna manna á [[Grænland]]i. Frásögn Ívars er helsta heimild [[sagnfræði]]nga sem rannsakað hafa sögu Grænlendinga hinna fornu. == Saga handritsins == Hákon biskup í [[Björgvin]] sendi Ívar sem fulltrúa sinn að biskupssetrinu á [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]] [[1341]] og kom hann þangað [[1347]]. Ívar dvaldist á Grænlandi sem ''officialis'' (umboðsmaður eða staðgengill biskups), enda var enginn biskup yfir Grænlandi á þessum árum. Ívar virðist síðan hafa snúið aftur til [[Noregur|Noregs]] um [[1360]]. Upphafleg lýsing hans, sem skrifuð var á [[norræna|norrænu]] eða [[Miðnorska|miðnorsku]], er týnd, en til er [[Danska|dönsk]] þýðing frá [[17. öld]] í allmörgum afritum. Best varðveitt er handrit það í ''Den Arnamagnæanske Samling'' ([[Árnasafn]]i) sem nefnt er AM 777 a 4to. Ritið nefnist „''Enn kortt Beschriffuellse om Grønnland, Om Segladsenn did henn saa och om Landtzens Beschriffuelse''“ („Stutt lýsing á Grænlandi og á siglingarleiðinni þangað, svo og staðarlýsing“). Er lýsingin oftast nefnd ''Det gamle Grønlands beskrivelse'', eða ''Grænlandslýsing Ívars Bárðarsonar''. == Lýsingin fest á blað == Ívar festi ekki sjálfur frásögn sína á blað heldur hefur einhver annar gert það, sennilega einhver handgenginn biskupi eða kóngi. Eða eins og segir í handritinu: „Jtem dette alt som forsagt er, sagde oss Jffuer Baardtsen Grønlænder, som war forstander paa biskobs garden, i Gardum paa grønnland udi mange aar, att hand haffde alt dette seett“. („Einnig allt það sem hér segir frá sagði oss Ívar Bárðarson Grænlendingur, sem var forstöðumaður á biskupssetrinu að Görðum á Grænlandi í mörg ár, að hann hafði allt þetta séð.“). Ekki er vitað hvenær frásögn Ívars var skrifuð og þá ekki heldur hversu langur tími leið frá heimkomu hans þar til hún var læst í skrift. Það gæti því eitt og annað hafa skolast til í minningunni og einnig gæti skrásetjari sem og [[þýðandi|þýðendur]] og endurritarar hafa bætt inn í eða brenglað frásögnina. Af þessum sökum taka sagnfræðingar ''Det gamle Grønlands beskrivelse'' með vissum fyrirvara. En ótvíræðar heimildir benda til að biskupinn í Björgvin sótti [[1341]] um leyfi til að senda Ívar til Grænlands [https://www.dokpro.uio.no/perl/middelalder/diplom_vise_tekst.prl?b=3912&s=n]og jafnframt að hann var orðinn [[kanúki]] við Kirkju postulana tólf í Björgvin árið 1364 [https://www.dokpro.uio.no/perl/middelalder/diplom_vise_tekst.prl?b=3912&s=n]. == Lýsingar Ívars == Í ''Det gamle Grønlands beskrivelse'' lýsir Ívar [[Eystribyggð]] nokkuð nákvæmlega, telur upp firði og [[örnefni]] ásamt helstu bæjarnöfn Eystribyggðar og telur sérstaklega upp kirkjur og gerir sóknarlýsingar. Ívar dvelst á Grænlandi um það bil 100 árum áður en byggð norrænna manna fór í eyði - en af lýsingu hans að dæma er ekki annað að sjá en að Eystribyggð hafi verið blómleg byggð og að mannlíf hafi verið ágætt. Hins vegar er [[Vestribyggð]] þá farin í eyði og er ekki lýst í riti hans, en þó sagt frá för Ívars þangað með þessum orðum: „''hand war en aff dennem som war wdneffender aff Lagmanden at fare till westerbijgden emod de skrelinge att wddriffue de skrellinge, wdaff westerbijgd, och da de komme didt da funde de ingen mand, endten Christenn eller heden wden noget willdt fæ och faaer, och bespissede sig aff det willtt fæ, och toge saa meget som skiuene kunde berre och zeijlede saa der med hiemb och for(schreffne) Jffer war der med''.“ („Hann var einn þeirra sem lögmaður lét senda í Vestribyggð á móti [[Skrælingjar|skrælingjum]] til að reka þá þaðan burt. En er þeir komu þangað fannst þar enginn maður, hvorki kristinn né heiðinn, heldur einungis nokkuð af villtum nautgripum og kindum. Nokkrum nautgripum slátruðu þeir og tóku svo mikið með sér sem skipin gátu borið og sigldu síðan heim. Í þessari ferð var áðurnefndur Ívar með.“) Aftan við sjálfa lýsingu Ívars er í ''Det gamle Grønlands beskrivelse'' lýsing á hvernig sigla skuli frá Björgvin til Grænlands. Er álitið að sú frásögn sé eftir einhvern annan en Ívar. == Tvær útgáfur af Grænlandslýsingu Ívars, og íslensk þýðing == *[http://baekur.is/is/bok/000145479/Gronlands_historiske '''Grönlands historiske Mindesmærker''', gefin út af Det kongelige nordiske Oldskrift-Selskab, ritstjórar Finnur Magnússon og C. C. Rafn, København, 1838–1845, III, blaðsíðurnar 248–264.]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * '''Det gamle Grønlands beskrivelse af Ívar Bárðarson''', ritstjóri Finnur Jónsson, Levin & Munksgaards Forlag, København, 1930. * Íslensk þýðing er í bók Ólafs Halldórssonar handritafræðings: '''Grænland í miðaldaritum''', Rvík 1978, bls. 133–137. Greinargerð Ólafs er á bls. 407–408. == Heimildir == * Grønlands Forhistorie, ritstjóri Hans Christian Gulløv, Gyldendal, 2005. ISBN 87-02-017245-5 * Á hjara veraldar, Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005. ISBN 9979-9636-8-9 == Tenglar == * [http://arnamagnaeansk.ku.dk/haandskriftssamlingen/eks/am_777_a_4to/ Den Arnamagnæanske Samling, handritasýnishorn af Det gamle Grønlands beskrivelse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311013558/http://arnamagnaeansk.ku.dk/haandskriftssamlingen/eks/am_777_a_4to/ |date=2007-03-11 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2040912 Um byggðir Íslendinga á Grænlandi og afdrif byggðar þar (fyrri hluti), Norðanfari, 41.-42. tölublað (12.06.1877), Blaðsíða 83] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2040914 Um byggðir Íslendia á Grænlandi og afdrif byggðar þar (seinni hluti), Norðanfari, 43.-44. tölublað (18.06.1877), Blaðsíða 85] {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Norðmenn]] f3626uzywr79b12i3tr2zscahoot1jy 0 33141 1973238 1646196 2026-07-24T10:26:18Z TKSnaevarr 53243 1973238 wikitext text/x-wiki {{Leikari | nafn = John Wayne | mynd = John Wayne - still portrait.jpg | mynd_texti = John Wayne {{circa}} 1965. | fæðingarnafn = Marion Robert Morrison | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1907|5|26}} | fæðingarstaður = [[Winterset, Iowa|Winterset]], [[Iowa]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1979|6|11|1907|5|26}} | dánarstaður = [[Los Angeles]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | þjóðerni = [[Bandaríkin|Bandarískur]] | ár = 1926–1979 | maki = {{gifting|Josephine Sáenz|1933|1945|orsök=skildu​}}<br>{{gifting|Esperanza Baur|1946|1954|orsök=skildu​}}<br>{{gifting|Pilar Pallete|1954​}} | börn = 7 | undirskrift = John Wayne signature.svg | helstu_hlutverk = <!-- Verðlaun --> | óskarsverðlaun = '''Besti leikari'''<br />1970 ''[[Hörkutólið]]'' | emmy-verðlaun = | tony-verðlaun = | gg-verðlaun = | bafta-verðlaun = | sag-verðlaun = | cesar-verðlaun = | goya-verðlaun = | afi-verðlaun = | olivier-verðlaun = | edduverðlaun = | grammy-verðlaun = }} '''John Wayne''' ([[26. maí]] [[1907]] – [[11. júní]] [[1979]]), einnig þekktur undir auknefninu „hertoginn“ (''the Duke'') var [[BNA|bandarískur]] [[kvikmynd]]aleikari sem hóf feril sinn í [[þögul kvikmynd|þöglu myndunum]] á [[1921–1930|3. áratug]] [[20. öldin|20. aldar]]. Hann er aðallega þekktur fyrir leik sinn í [[Vestri (kvikmyndir)|vestrum]] og [[stórmynd]]um sem fjalla um [[síðari heimsstyrjöldin]]a. John lék þó einnig í annars konar myndum, t.d. ævisögulegum myndum, rómantískum gamanmyndum og lögreglumyndum. {{commons|John Wayne|John Wayne}} {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{DEFAULTSORT:Wayne, John}} {{fde|1907|1979|Wayne, John}} [[Flokkur:Bandarískir leikarar|Wayne, John]] [[Flokkur:Óskarsverðlaunahafar í flokki besta karlleikara í aðalhlutverki]] 4vmpeq6gm2ts6vepzj0iflc4nsfppyn 0 33851 1973188 1900467 2026-07-23T16:07:49Z Akigka 183 1973188 wikitext text/x-wiki Bærinn og kirkjan í '''Hvalseyjarfirði''' (í seinni tíma heimildum er kirkjustaðurinn nefndur ''Hvalsey'' eftir styttingu í lýsingu af brúðkaupinu 1408) er einn af þekktari stöðum frá tímum norrænna manna á [[Grænland]]i. Bæði er að þar eru mestu rústir uppistandandi frá þessum tímum og að síðustu rituðu heimildir frá norrænu Grænlendingunum fjalla um þennan stað. Í [[Landnámabók]] er Þorkell farserkur nefndur sem landnámsmaður þar, einnig er sagt að hann hafi verið heygður í túninu og gengið aftur til að fylgjast með afkomendum sínum. Hvalseyjarfjörður var í miðri [[Eystribyggð]] ekki langt frá [[Brattahlíð]] og biskupssetrinu á [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]]. í kirkjulýsingu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] er bærinn sagður norsk konungsjörð og heiti Þjóðhildarstaðir en kirkjan Hvalseyjarfjarðarkirkja. Hvalseyjarfjörður er í næsta nágrenni við [[Qaqortoq]], höfuðbyggð Suður-Grænlands, og nefnist nú Qaqortukulooq, fjörðurinn sjálfur Qaqortup Imaa og eyjan Hvalsey heitir Arpatsivik. ==Rústir og bæjarstæði== [[Mynd:Hvalsey_Church.jpg|thumb|Rúst af kirkjunni í Hvalseyjarfirði.]] Miðaldabærinn í Hvalseyjarfirði stóð undir því fjalli sem nú heitir Qaqortoq og er um 1000 m hátt. Hvað hinir fornu Grænlendingar kölluðu fjallið er ekki vitað. Undirlendi er fremur lítið, mest löng og mjó landræma milli fjalls og fjöru. Góð höfn var í firðinum og hefur það verið mikill kostur. Fjölda rústa er að finna í Hvalseyjarfirði og hafa 14 hús verið á heimabænum. Er kirkjan í sérflokki enda eftir atvikum mjög vel varðveitt, hlaðin úr sérvöldu grjóti og standa veggirnir enn. Að ytra máli er kirkjubyggingin um 16 x 8 m og veggirnir um 1,5 á þykkt. Gaflarnir eru enn á milli 5 og 6 m á hæð og hafa sennilega verið um tveimur metrum hærri þegar þeir voru óskemmdir. Langveggirnir eru um 4 m á hæð en hafa verið eitthvað hærri í upphafi. Sennilegast hefur kirkjan verið timburklædd að innan og með [[Torf|tyrfðu]] timburþaki, en engar leifar hafa fundist af því né aðrir hlutir í kirkjunni. Af byggingarlagi álykta fræðimenn að byggingin hafi verið reist í upphafi [[14. öld|14. aldar]]. Knut Poulsen, bæjarverkfræðingur Qaqortoq, fann brot úr bronsklukkum í fjörunni í Hvalsey, gegnt kirkjustæðinu um 1990. Rústir af tveimur veisluskálum hafa fundist. Svonefndur "Gamli skáli" er fyrir miðju í bæjarstæðinu. Hann hefur verið 14 metra langur og þrír til fjórir og hálfur metrar á breidd en er mjög illa farinn af aurskriðum úr fjallshlíðinni, sem hafa runnið yfir hann. Svokallaður "Nýi veisluskáli" er sennilega með yngstu byggingum í Hvalseyjarfirði, um 8 metra langur og 5 metra breiður. Hann er vel varðveittur enda hlaðinn á sama hátt og kirkjan. Mögulega hefur hann verið aðalbygging konungsjarðarinnar. [[Mynd:KirchenruineHvalsey.jpg|300 px|thumb|Kirkjurústin undir fjallinu]] Fyrir utan íbúðarhús, [[fjós]] (reyndar tvö með básum fyrir 16 [[kýr]] samanlagt) og önnur [[gripahús]] og [[smiðja|smiðju]] hefur fundist rúst af [[Skemma|skemmu]]. Var það algengt við stærri bæi í Eystribyggð og var þar sennilega safnað [[Rostungur|rostungstönnum]] og [[Feldur|feldum]] og öðru sem selt var til kaupmanna. Í Grænlandslýsingu ([[Ívar Bárðarson]], sem bjó að Görðum 1347-1360) segir svo: “Næst Einarsfirði liggr Hvalseyjarfjörðr. Þar er kirkja, sem heitir Hvalseyjarfjarðarkirkja. Hún á allan fjörðinn ok svá allan Kambstaðafjörð, sem er næstr. Í þessum firði stendur bær mikill, sem konungi tilheyrir og heitir Þjóðhildarstaðir." Eðlilegt er að ætla að þar með heiti höfuðból Hvalseyjarfjarðar Þjóðhildarstaðir, þar sem ekkert höfuðból er í næsta firði, sem er svo til óbyggilegur. Kirkjan er því væntanlega byggð af Noregskonungi. Henni er auk þess valinn staður mitt á milli biskupssetursins að Görðum og Brattahlíðar, þar sem höfuðætt Grænlendinga bjó. Konungur skipti auk þess með sér og kirkjunni öðrum helstu jörðum Eystribyggðar, nema gamla ættarsetrinu í Brattahlíð. Þetta skýrir m.a. hvers vegna svo stór kirkja stendur mitt á milli tveggja höfuðbóla Grænlands, hver byggði hana og hvers vegna bær sem ekki stóð á eynni Hvalsey er í nýrri heimildum kallaður Hvalsey. Auk þess má minna á að Ívar Bárðarson skrifaði ekki Grænlandslýsingu sína, heldur er hún höfð eftir honum, sem og að upphaflega handritið er glatað. Elsta handritið er dönsk 16. aldar þýðing sem segir ekki skýrt að kirkjan standi á bænum, heldur einfaldlega í firðinum. Þarna er bara eitt höfuðból, og ein kirkja. ==Brúðkaupið 1408== „Þúsund og fjögurhundruð átta árum eftir fæðingu Herra vors Jesú Krists vorum við viðstaddir, sáum og hlýddum á á Hvalsey á Grænlandi, að Sigríður Björnsdóttir giftist [[Þorsteinn Ólafsson (lögmaður)|Þorsteini Ólafssyni]].“ Þetta gerðist á fyrsta sunnudegi eftir krossmessu (Exaltatio Sancte Crucis). [[Krossmessa|Krossmessu]] (á hausti sem álitið er að hér sé um að ræða) ber alltaf upp á [[14. september]] og sunnudagurinn næsti þar á eftir árið [[1408]] var [[16. september]]. Um þetta brúðkaup vitnuðu þeir Brandur Halldórsson, Þórður Jörundarson, Þórbjörn Bárðarson og Jón Jónsson á Ökrum í [[Blönduhlíð]] á Íslandi árið [[1414]]. Tíu árum síðar, [[1424]], vitna þeir Sæmundur Oddsson og Þorgrímur Sölvason einnig um það sama á sama stað. Í bréfi sem dagsett er [[19. apríl]] [[1409]] og skrifað á biskupssetrinu í Görðum á Grænlandi vitna þeir prestarnir Eindriði Andrésson og Páll Hallvarðsson um að þeir hafi lýst rétt með þeim hjónum og að margmenni hafi verið við brúðkaupið. Þau Þorsteinn og Sigríður voru bæði stórættuð af Norðurlandi eins og öll ofannefnd vitni og settust að á [[Stóru-Akrar|Ökrum]] þegar þau sneru aftur frá Grænlandi. Sennilega hafa erfðadeilur gert að þau hjón þurftu á þessum staðfestingum að halda um brúðkaup sem átt hafði sér stað mörgum árum áður. Allir þessir Íslendingar voru á skipi sem var á leið frá [[Noregur|Noregi]] til [[Ísland]]s [[1406]] en rak af leið og náði loks landi á Grænlandi. Í [[Íslenskir Annálar |Íslenskum annálum]] er sagt frá því að þau hafi komið aftur til Noregs [[1410]] en líklega ekki til Íslands fyrr en 1413. Þetta eru síðustu ritaðar heimildir um hina norrænu Grænlendinga en fornleifarannsóknir sýna að þeir héldu áfram búsetu þar að minnsta kosti í 50 ár í viðbót. == Heimildir == * ''Saga trails'', Jette Arneborg, Danmarks Nationalmuseeum, ISBN 87-988378-3-4 * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9 {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] 4k8ia4bafwxqmybjgdzdpfe1rp5zgq7 0 35440 1973189 1957266 2026-07-23T16:14:56Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973189 wikitext text/x-wiki ''Aðalgrein: [[Norrænir Grænlendingar]]'' [[Mynd:Western-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir Vestribyggð í núverandi Nuuk-héraði, rauðu punktarnir sýna helstu bæjarrústir]] '''Vestribyggð''' nefndu [[Norrænir Grænlendingar|Grænlendingar hinir fornu]] þá byggð sem var í innfjörðum þess sem nú er nefnt [[Nuuk]]-hérað. Milli Vestribyggðar og meginbyggðar norrænna manna á [[Grænland]]i, [[Eystribyggð]]ar, var 600 - 700 km fjarlægð og samkvæmt miðaldaheimildum var talinn sex daga róður byggðanna á milli. Mun minna er vitað um Vestribyggð en Eystribyggð, engar samtímalýsingar eru til og kemur hún lítt fyrir í [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]] þeim sem fjalla um Grænlendinga. Einu öruggu nafngiftir sem hægt er að staðsetja eru ''Lýsufjörður'' sem nú heitir Ameralik-fjörður en þar var þéttust byggð, kirkjustaðurinn ''Sandnes'' innst í Lýsufirði og kirkjustaðurinn ''Ánavík'' þar sem nú heitir Ujarassuit innst í núverandi Nuuk-firði. Fundist hafa rústir af 95 norrænum bæjarstæðum í Vestribyggð, þó sumar hafi kannski fremur verið sel eða önnur útihús. Áætlað er að um 500 íbúar hafi búið í byggðinni þegar fjölmennast var. [[Fornleifafræði]]ngar hafa gert miklar rannsóknir í Vestribyggð. Þekktasti fundurinn er hinn svokallaði [[Bærinn undir sandinum]] (sem í alþjóðaritum er oftast nefndur ''Gården under sandet - GUS''). Þessi bær hefur verið kallaður ''Pompei'' Grænlands, enda afar vel varðveittur og þaðan koma helstu heimildir um líf og störf hinna norrænu Grænlendinga. Meðal annars fannst stór vefstofa með mörgum [[Vefstóll|vefstólum]] þar sem hægt var að vefa klæði upp í 140 cm breidd. Samkvæmt [[C-14 aldursgreining]]um stóð landnám yfir frá 1000 til 1050 og er það samtímis og landnám í Eystribyggð. Vestribyggð fór þó í eyði fyrr en Eystribyggð, yngstu fornleifafundir eru frá seinni hluta 14. aldar. Loftslag í Vestribyggð er nánast meginlandsloftslag og ólíkt Eystribyggð, mun kaldara að vetrarlagi og þurr sumur. Lifnaðarhættir hafa verið svipaðir í báðum byggðunum, [[landbúnaður]] með [[sauðfé]], [[Geitur|geitum]], [[svín]]um og [[Kýr|kúm]] og svo veiðiskapur. Þó eru [[fjós]] mun minni í Vestribyggð, einungis fyrir eina eða tvær kýr (en á stórbæjum í Eystribyggð gátu þau hýst allt að 60 til 100 gripi), sennilega hefur [[heyskapur]] verið rýrari og innistöðutími lengri. Einnig er áberandi að íbúar í Vestribyggð veiddu og átu miklu minna af [[Selur|sel]] og meira af [[hreindýr|hreindýrum]] en sunnar í landinu. Hreindýr (''Rangifer tarandus groenlandicus'') voru veidd í nágrenninu, enda mjög algeng enn við innfirði Nuuk-héraðs. Mögulegt er að reynt hafi verið að temja hreindýr, við uppgröft á Bænum undir sandinum fannst trépinni sem á var rist mynd af dýri sem taumi hafði verið hnýtt upp í. Dýrið á myndinni er óefað hreindýr. Selir hafa sennilega verið veiddir við vorgöngur frá [[Labrador]] og [[Nýfundnaland]]i og ekki á ís eins og inuítar gerðu. Í Vestribyggð voru einkum veiddir [[Vöðuselur|vöðuselir]] (''Pagophilus groenlandicus'') og [[Landselur|landselir]] (''Phoca vitalina'') en einnig [[Kampselur|kampselir]] (''Erignathus barbatus''). En fyrir utan heimaslóðirnar voru mikilvæg veiðisvæði í norðri þar sem nú heitir [[Diskóflói]] en sem Grænlendingar hinir fornu nefndu [[Norðurseta|Norðursetu]]. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9 == Tenglar == * {{tímarit.is|3300740|Um eyðingu vestribyggðar á Grænlandi|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=10. maí 1980|bls=10-11|höfundur=Helgi P. Briem}} * {{tímarit.is|3553828|Dómkirkja og þingstaður í Vestribyggð?|blað=Tíminn|dags=2. maí 1965|bls=379-381}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] lxnn39qw3huxh01basw8z1s06iz4pea 1973190 1973189 2026-07-23T16:15:33Z Akigka 183 1973190 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Western-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir Vestribyggð í núverandi Nuuk-héraði, rauðu punktarnir sýna helstu bæjarrústir.]] '''Vestribyggð''' nefndu [[Norrænir Grænlendingar|Grænlendingar hinir fornu]] þá byggð sem var í innfjörðum þess sem nú er nefnt [[Nuuk]]-hérað. Milli Vestribyggðar og meginbyggðar norrænna manna á [[Grænland]]i, [[Eystribyggð]]ar, var 600 - 700 km fjarlægð og samkvæmt miðaldaheimildum var talinn sex daga róður byggðanna á milli. Mun minna er vitað um Vestribyggð en Eystribyggð, engar samtímalýsingar eru til og kemur hún lítt fyrir í [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]] þeim sem fjalla um Grænlendinga. Einu öruggu nafngiftir sem hægt er að staðsetja eru ''Lýsufjörður'' sem nú heitir Ameralik-fjörður en þar var þéttust byggð, kirkjustaðurinn ''Sandnes'' innst í Lýsufirði og kirkjustaðurinn ''Ánavík'' þar sem nú heitir Ujarassuit innst í núverandi Nuuk-firði. Fundist hafa rústir af 95 norrænum bæjarstæðum í Vestribyggð, þó sumar hafi kannski fremur verið sel eða önnur útihús. Áætlað er að um 500 íbúar hafi búið í byggðinni þegar fjölmennast var. [[Fornleifafræði]]ngar hafa gert miklar rannsóknir í Vestribyggð. Þekktasti fundurinn er hinn svokallaði [[Bærinn undir sandinum]] (sem í alþjóðaritum er oftast nefndur ''Gården under sandet - GUS''). Þessi bær hefur verið kallaður ''Pompei'' Grænlands, enda afar vel varðveittur og þaðan koma helstu heimildir um líf og störf hinna norrænu Grænlendinga. Meðal annars fannst stór vefstofa með mörgum [[Vefstóll|vefstólum]] þar sem hægt var að vefa klæði upp í 140 cm breidd. Samkvæmt [[C-14 aldursgreining]]um stóð landnám yfir frá 1000 til 1050 og er það samtímis og landnám í Eystribyggð. Vestribyggð fór þó í eyði fyrr en Eystribyggð, yngstu fornleifafundir eru frá seinni hluta 14. aldar. Loftslag í Vestribyggð er nánast meginlandsloftslag og ólíkt Eystribyggð, mun kaldara að vetrarlagi og þurr sumur. Lifnaðarhættir hafa verið svipaðir í báðum byggðunum, [[landbúnaður]] með [[sauðfé]], [[Geitur|geitum]], [[svín]]um og [[Kýr|kúm]] og svo veiðiskapur. Þó eru [[fjós]] mun minni í Vestribyggð, einungis fyrir eina eða tvær kýr (en á stórbæjum í Eystribyggð gátu þau hýst allt að 60 til 100 gripi), sennilega hefur [[heyskapur]] verið rýrari og innistöðutími lengri. Einnig er áberandi að íbúar í Vestribyggð veiddu og átu miklu minna af [[Selur|sel]] og meira af [[hreindýr|hreindýrum]] en sunnar í landinu. Hreindýr (''Rangifer tarandus groenlandicus'') voru veidd í nágrenninu, enda mjög algeng enn við innfirði Nuuk-héraðs. Mögulegt er að reynt hafi verið að temja hreindýr, við uppgröft á Bænum undir sandinum fannst trépinni sem á var rist mynd af dýri sem taumi hafði verið hnýtt upp í. Dýrið á myndinni er óefað hreindýr. Selir hafa sennilega verið veiddir við vorgöngur frá [[Labrador]] og [[Nýfundnaland]]i og ekki á ís eins og inuítar gerðu. Í Vestribyggð voru einkum veiddir [[Vöðuselur|vöðuselir]] (''Pagophilus groenlandicus'') og [[Landselur|landselir]] (''Phoca vitalina'') en einnig [[Kampselur|kampselir]] (''Erignathus barbatus''). En fyrir utan heimaslóðirnar voru mikilvæg veiðisvæði í norðri þar sem nú heitir [[Diskóflói]] en sem Grænlendingar hinir fornu nefndu [[Norðurseta|Norðursetu]]. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9 == Tenglar == * {{tímarit.is|3300740|Um eyðingu vestribyggðar á Grænlandi|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=10. maí 1980|bls=10-11|höfundur=Helgi P. Briem}} * {{tímarit.is|3553828|Dómkirkja og þingstaður í Vestribyggð?|blað=Tíminn|dags=2. maí 1965|bls=379-381}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] pvbiuavwp6z2xmd5bfhkwnn91kel9xt 0 35481 1973179 1900463 2026-07-23T15:34:38Z Akigka 183 1973179 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Eastern-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir meginhluta Eystribyggðar. Rauðu punktarnir sýna þá staði og örnefni sem með nokkurri vissu er hægt að staðsetja. Nöfnin eru rituð samkvæmt nútímarithætti.]] '''Eystribyggð''' var aðalbyggðarlag [[Norrænir Grænlendingar|norrænna manna]] á [[Grænland]]i. Aðalbyggðin náði yfir það sem nú eru sveitarfélögin [[Nanortalik]], [[Qaqortoq]] og [[Narsaq]] syðst á landinu. Þéttust var byggðin í [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]. Norðvestan við lá svo nefnd [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]]. Önnur meginbyggð norrænna manna á Grænlandi var [[Vestribyggð]], og var um 600 - 700 km fjarlægð mill byggðasvæðanna og samkvæmt miðaldaheimildum var talinn sex daga róður þar á milli. Rústir um 500 bæja hafa fundist í Eystribyggð, bæði út við strönd og inn til dala. Flest stærri býlin hafa verið innarlega í fjörðunum. Eitthvað af rústunum hafa sennilega verið sel og jafnvel önnur útihús. Ógerlegt er að vita hversu margir íbúarnir voru, ágiskanir liggja oftast á bilinu 3000 til 6000 manns. Fornleifafræðingar gera þó ráð fyrir því nú að íbúar hafi aldrei verið fleiri en um 2000 og ganga þá út frá fjölda kirkjugarða og grafa í þeim. Megnið af þeim rituðu heimildum sem til eru um búsetu Grænlendinga hinna fornu fjalla um Eystribyggð og mannlífið þar. Það gerir meðal annars að verkum að fjöldi staðanafna og örnefna hefur varðveist til seinni tíma. Þó eru einungis tveir staðir sem með fullri vissu er hægt að staðsetja. Er það annars vegar biskupssetrið að [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]] en þar hefur fundist gröf biskups með biskupskræklu og er það þar sem nú heitir [[Igaliku]]. Hins vegar er Hrafnsfjörður (sem í frásögu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] er skrifað sem ''Rampnessfiord''), í firðinum var sögð vera eyja þar sem heitt vatn kom úr jörðu. Á eyju í þeim firði sem nú er nefndur Uunartoq er eina heita uppsprettan á Grænlandi. Út frá þessum stöðum hefur verið hægt að staðsetja með allnokkru öryggi fjölda annarra staða meðal annars [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]] og klaustrin tvö. Var annað nunnuklaustur af reglu Benediktínusar í Hrafnsfirði og hitt munkaklaustur af reglu Bendediktínusar sem helgað var Ólafi helga og heilögum Ágústínusi í Ketilsfirði. Samkvæmt [[C-14 aldursgreining|C-14 aldursgreiningum]] hafa [[fornleifafræði]]ngar getað séð að landnám gerðist í tveimur áföngum, sá fyrri á áratugunum fyrir árið 1000 í kringum Eiríksfjörð og Einarsfjörð og sá seinni frá 1000 fram til 1050 á svæðinu fyrir sunnan og norðan þessa firði. Landshættir voru þá að nokkru frábrugðnir því sem seinna varð, uppgröftur sýnir að strandlengjan með innfjörðum og dalir voru vaxin [[birki]]trjám sem náðu 4 - 6 metra hæð og upp til heiða óx víðikjarr og gras. Því má segja að nafngiftin ''Grænland'' hafi verið réttnefni. En landnám norrænna manna hafði samskonar áhrif á gróðurfar og á Íslandi, birkiskógurinn var höggvinn og kjarrið notað til eldiviðar og fyrir vetrarbeit. Grænlendingar í Eystribyggð stunduðu jöfnum höndum landbúnað og veiðar. Þeir höfðu með sér [[sauðfé]], [[geit]]ur, [[svín]], [[kýr]], [[Hestur|hesta]], [[Hundur|hunda]] og [[Köttur|ketti]] (og þar að auki [[Húsamús|húsamýs]]) frá [[Ísland]]i. Sauðfé og geitur virðast að mestu hafa gengið úti á vetrum. Komið hefur á óvart hversu mikilvægar kýr voru í búskap Grænlendinga. Á minni bæjum voru 2 - 4 kýr en á stórbæjum mun fleiri, til dæmis á Hvalsey, um 16 kýr, og á Görðum þar sem hægt var að hýsa um hundrað nautgripi. Veiðiskapur skipti miklu, bæði fiskveiði og sel- og hreindýraveiði. Hægt hefur verið að lesa úr beinamælingum að hlutfall sjávarafurða og landdýra í mataræði Grænlendinga snerist algjörlega við á þeim nærri 500 árum sem þeir bjuggu á Grænlandi. Mælingar í elstu gröfum við [[Þjóðhildarkirkja|Þjóðhildarkirkju]] sýna að þeir sem þar voru grafnir skömmu eftir árið 1000 höfðu lifað á um 40% sjávarafurða, bein þeirra sem grafnir voru um miðja 15. öld sýndu hins vegar að þeir höfðu lifað að 60-80% á sjávarafurðum. [[Selaætt|Selir]] og [[hreindýr]] (''Rangifer tarandus groenlandicus'') voru veidd í nágrenninu, selir sennilega þegar vorgöngur komu frá [[Labrador]] og [[Nýfundnaland]]i. Í Eystribyggð voru einkum veiddir [[Vöðuselur|vöðuselir]] (''Pagophilus groenlandicus'') og [[Blöðruselur|blöðruselir]] (''Cystophora cristata''). Önnur veiðidýr voru [[Snæhéri|snæhérar]] (''Lepus arcticus''), [[Heimskautarefur|heimskautarefir]] (''Alopex lagopus'') og [[Úlfur (dýrategund)|úlfar]] (''Canis lupus''). Fuglaveiðar voru einnig stundaðar, meðal annars voru lifandi [[fálkar]] (''Falco rusticolus'') fluttir út. Fyrir utan heimaslóðirnar voru mikilvæg veiðisvæði bæði á austurströndinni en sérstaklega þó norðurfrá þar sem nú heitir [[Diskóflói]] en Grænlendingar hinir fornu nefndu [[Norðurseta|Norðursetu]]. Lítið er vitað um veiðistöðvarnar á austurströndinni nema nöfnin Finnsbúð og Krosseyjar en engin vitneskja um hvar þær voru. Voru menn sendir á vertíð í þessar veiðistöðvar, austur og norður fyrir. Þar var helst verið að sækjast eftir [[Rostungar|rostungum]] (''Odobenus rosmarus''), [[Náhvalur|náhvölum]] (''Monodon monoceros'') og [[hvítabjörn]]um (''Ursus maritimus''). Helstu útflutningsvörur Grænlendinga voru rostungstennur, náhvalstennur og hvítabjarnaskinn. Eystribyggð fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar. Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9 {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] a6jt86g10ru7j8hl88do3wsenzl70xk 1973181 1973179 2026-07-23T15:43:37Z Akigka 183 1973181 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Eastern-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir meginhluta Eystribyggðar. Rauðu punktarnir sýna þá staði og örnefni sem með nokkurri vissu er hægt að staðsetja. Nöfnin eru rituð samkvæmt nútímarithætti.]] '''Eystribyggð''' var aðalbyggðarlag [[Norrænir Grænlendingar|norrænna manna]] á [[Grænland]]i. Aðalbyggðin náði yfir það sem til skamms tíma voru sveitarfélögin [[Nanortalik]], [[Qaqortoq]] og [[Narsaq]] syðst á landinu. Þéttust var byggðin í [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]. Norðvestan við lá svonefnd [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]]. Önnur meginbyggð norrænna manna á Grænlandi var [[Vestribyggð]], og var um 600-700 km fjarlægð mill byggðasvæðanna. Samkvæmt miðaldaheimildum var talinn sex daga róður þar á milli. Rústir um 500 bæja hafa fundist í Eystribyggð, bæði úti við strönd og inn til dala. Flest stærri býlin hafa verið innarlega í fjörðunum. Eitthvað af rústunum hafa sennilega verið sel og jafnvel önnur útihús. Ógerlegt er að vita hversu margir íbúarnir voru; ágiskanir liggja oftast á bilinu 3000 til 6000 manns. Fornleifafræðingar gera þó ráð fyrir því nú að íbúar hafi aldrei verið fleiri en um 2000 og ganga þá út frá fjölda kirkjugarða og grafa í þeim. Megnið af þeim rituðu heimildum sem til eru um búsetu hinna norrænu Grænlendinga fjalla um Eystribyggð og mannlífið þar. Það gerir meðal annars að verkum að fjöldi staðanafna og örnefna hefur varðveist til seinni tíma. Þó eru einungis tveir staðir sem með fullri vissu er hægt að staðsetja. Er það annars vegar biskupssetrið að [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]], en þar hefur fundist gröf biskups með biskupskræklu og er þar sem nú heitir [[Igaliku]]. Hins vegar er Hrafnsfjörður (sem í frásögu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] er skrifað sem ''Rampnessfiord''). Í firðinum var sögð vera eyja þar sem heitt vatn kom úr jörðu. Á eyju í þeim firði sem nú er nefndur Uunartoq er eina heita uppsprettan þar. Út frá þessum stöðum hefur verið hægt að staðsetja með allnokkru öryggi fjölda annarra staða; meðal annars [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]] og klaustrin tvö. Var annað nunnuklaustur af reglu Benediktínusar í Hrafnsfirði og hitt munkaklaustur af reglu Bendediktínusar sem helgað var Ólafi helga og heilögum Ágústínusi í Ketilsfirði. Samkvæmt [[C-14 aldursgreining]]um hafa [[fornleifafræði]]ngar séð að landnám gerðist í tveimur áföngum; sá fyrri var á áratugunum fyrir árið 1000 í kringum Eiríksfjörð og Einarsfjörð, og sá seinni frá 1000 fram til 1050 á svæðinu fyrir sunnan og norðan þessa firði. Landshættir voru þá að nokkru frábrugðnir því sem seinna varð. Uppgröftur sýnir að strandlengjan með innfjörðum og dalir voru vaxin [[birki]]trjám sem náðu 4-6 metra hæð og upp til heiða óx víðikjarr og gras. Því má segja að nafngiftin „Grænland“ hafi verið réttnefni. En landnám norrænna manna hafði samskonar áhrif á gróðurfar og á Íslandi: birkiskógurinn var höggvinn og kjarrið notað til eldiviðar og fyrir vetrarbeit. Grænlendingar í Eystribyggð stunduðu jöfnum höndum landbúnað og veiðar. Þeir höfðu með sér [[sauðfé]], [[geit]]ur, [[svín]], [[kýr]], [[Hestur|hesta]], [[Hundur|hunda]] og [[Köttur|ketti]] (og þar að auki [[Húsamús|húsamýs]]) frá [[Ísland]]i. Sauðfé og geitur virðast að mestu hafa gengið úti á vetrum. Komið hefur á óvart hversu mikilvægar kýr voru í búskap Grænlendinga. Á minni bæjum voru 2-4 kýr en á stórbæjum mun fleiri, til dæmis á Hvalsey, um 16 kýr, og á Görðum þar sem hægt var að hýsa um hundrað nautgripi. Veiðiskapur skipti miklu, bæði fiskveiði og sel- og hreindýraveiði. Hægt hefur verið að lesa úr beinamælingum að hlutfall sjávarafurða og landdýra í mataræði Grænlendinga snerist algjörlega við á þeim nærri 500 árum sem þeir bjuggu á Grænlandi. Mælingar í elstu gröfum við [[Þjóðhildarkirkja|Þjóðhildarkirkju]] sýna að þeir sem þar voru grafnir skömmu eftir árið 1000 höfðu lifað á um 40% sjávarafurða, en bein þeirra sem grafnir voru um miðja 15. öld sýndu að þeir höfðu lifað að 60-80% á sjávarafurðum. [[Selaætt|Selir]] og [[hreindýr]] (''Rangifer tarandus groenlandicus'') voru veidd í nágrenninu, selir sennilega þegar vorgöngur komu frá [[Labrador]] og [[Nýfundnaland]]i. Í Eystribyggð voru einkum veiddir [[Vöðuselur|vöðuselir]] (''Pagophilus groenlandicus'') og [[Blöðruselur|blöðruselir]] (''Cystophora cristata''). Önnur veiðidýr voru [[Snæhéri|snæhérar]] (''Lepus arcticus''), [[Heimskautarefur|heimskautarefir]] (''Alopex lagopus'') og [[heimskautaúlfur]] (''Canis lupus arctos''). Fuglaveiðar voru einnig stundaðar, meðal annars voru lifandi [[fálkar]] (''Falco rusticolus'') fluttir út. Fyrir utan heimaslóðirnar voru mikilvæg veiðisvæði bæði á austurströndinni en sérstaklega þó norðurfrá þar sem nú heitir [[Diskóflói]], en norrænu Grænlendingarnir nefndu það [[Norðurseta|Norðursetu]]. Lítið er vitað um veiðistöðvarnar á austurströndinni nema nöfnin Finnsbúð og Krosseyjar, en engin vitneskja um hvar þær voru. Voru menn sendir á vertíð í þessar veiðistöðvar, austur og norður fyrir. Þar var helst verið að sækjast eftir [[Rostungar|rostungum]] (''Odobenus rosmarus''), [[Náhvalur|náhvölum]] (''Monodon monoceros'') og [[hvítabjörn]]um (''Ursus maritimus''). Helstu útflutningsvörur Grænlendinga voru rostungstennur, náhvalstennur og hvítabjarnaskinn. Eystribyggð fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar. Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9 {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] 22ewmsnq5yj0ifet7tycqyz3pkmoq1z 1973183 1973181 2026-07-23T15:46:16Z Akigka 183 1973183 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Eastern-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir meginhluta Eystribyggðar. Rauðu punktarnir sýna þá staði og örnefni sem með nokkurri vissu er hægt að staðsetja. Nöfnin eru rituð samkvæmt nútímarithætti.]] '''Eystribyggð''' var aðalbyggðarlag [[Norrænir Grænlendingar|norrænna manna]] á [[Grænland]]i. Aðalbyggðin náði yfir það sem til skamms tíma voru sveitarfélögin [[Nanortalik]], [[Qaqortoq]] og [[Narsaq]] syðst á landinu. Þéttust var byggðin í [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]. Norðvestan við lá svonefnd [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]]. Önnur meginbyggð norrænna manna á Grænlandi var [[Vestribyggð]], og var um 600-700 km fjarlægð mill byggðasvæðanna. Samkvæmt miðaldaheimildum var talinn sex daga róður þar á milli. Rústir um 500 bæja hafa fundist í Eystribyggð, bæði úti við strönd og inn til dala. Flest stærri býlin hafa verið innarlega í fjörðunum. Eitthvað af rústunum hafa sennilega verið sel og jafnvel önnur útihús. Ógerlegt er að vita hversu margir íbúarnir voru; ágiskanir liggja oftast á bilinu 3000 til 6000 manns. Fornleifafræðingar gera þó ráð fyrir því nú að íbúar hafi aldrei verið fleiri en um 2000 og ganga þá út frá fjölda kirkjugarða og grafa í þeim. Megnið af þeim rituðu heimildum sem til eru um búsetu hinna norrænu Grænlendinga fjalla um Eystribyggð og mannlífið þar. Það gerir meðal annars að verkum að fjöldi staðanafna og örnefna hefur varðveist til seinni tíma. Þó eru einungis tveir staðir sem með fullri vissu er hægt að staðsetja. Er það annars vegar biskupssetrið að [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]], en þar hefur fundist gröf biskups með biskupskræklu og er þar sem nú heitir [[Igaliku]]. Hins vegar er Hrafnsfjörður (sem í frásögu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] er skrifað sem ''Rampnessfiord''). Í firðinum var sögð vera eyja þar sem heitt vatn kom úr jörðu. Á eyju í þeim firði sem nú er nefnd Uunartoq er eina heita uppsprettan þar. Út frá þessum stöðum hefur verið hægt að staðsetja með allnokkru öryggi fjölda annarra staða; meðal annars [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]] og klaustrin tvö. Var annað nunnuklaustur af reglu Benediktínusar í Hrafnsfirði og hitt munkaklaustur af reglu Bendediktínusar sem helgað var Ólafi helga og heilögum Ágústínusi í Ketilsfirði. Samkvæmt [[C-14 aldursgreining]]um hafa [[fornleifafræði]]ngar séð að landnám gerðist í tveimur áföngum; sá fyrri var á áratugunum fyrir árið 1000 í kringum Eiríksfjörð og Einarsfjörð, og sá seinni frá 1000 fram til 1050 á svæðinu fyrir sunnan og norðan þessa firði. Landshættir voru þá að nokkru frábrugðnir því sem seinna varð. Uppgröftur sýnir að strandlengjan með innfjörðum og dalir voru vaxin [[birki]]trjám sem náðu 4-6 metra hæð og upp til heiða óx víðikjarr og gras. Því má segja að nafngiftin „Grænland“ hafi verið réttnefni. En landnám norrænna manna hafði samskonar áhrif á gróðurfar og á Íslandi: birkiskógurinn var höggvinn og kjarrið notað til eldiviðar og fyrir vetrarbeit. Grænlendingar í Eystribyggð stunduðu jöfnum höndum landbúnað og veiðar. Þeir höfðu með sér [[sauðfé]], [[geit]]ur, [[svín]], [[kýr]], [[Hestur|hesta]], [[Hundur|hunda]] og [[Köttur|ketti]] (og þar að auki [[Húsamús|húsamýs]]) frá [[Ísland]]i. Sauðfé og geitur virðast að mestu hafa gengið úti á vetrum. Komið hefur á óvart hversu mikilvægar kýr voru í búskap Grænlendinga. Á minni bæjum voru 2-4 kýr en á stórbæjum mun fleiri, til dæmis á Hvalsey, um 16 kýr, og á Görðum þar sem hægt var að hýsa um hundrað nautgripi. Veiðiskapur skipti miklu, bæði fiskveiði og sel- og hreindýraveiði. Hægt hefur verið að lesa úr beinamælingum að hlutfall sjávarafurða og landdýra í mataræði Grænlendinga snerist algjörlega við á þeim nærri 500 árum sem þeir bjuggu á Grænlandi. Mælingar í elstu gröfum við [[Þjóðhildarkirkja|Þjóðhildarkirkju]] sýna að þeir sem þar voru grafnir skömmu eftir árið 1000 höfðu lifað á um 40% sjávarafurða, en bein þeirra sem grafnir voru um miðja 15. öld sýndu að þeir höfðu lifað að 60-80% á sjávarafurðum. [[Selaætt|Selir]] og [[hreindýr]] (''Rangifer tarandus groenlandicus'') voru veidd í nágrenninu, selir sennilega þegar vorgöngur komu frá [[Labrador]] og [[Nýfundnaland]]i. Í Eystribyggð voru einkum veiddir [[Vöðuselur|vöðuselir]] (''Pagophilus groenlandicus'') og [[Blöðruselur|blöðruselir]] (''Cystophora cristata''). Önnur veiðidýr voru [[Snæhéri|snæhérar]] (''Lepus arcticus''), [[Heimskautarefur|heimskautarefir]] (''Alopex lagopus'') og [[heimskautaúlfur]] (''Canis lupus arctos''). Fuglaveiðar voru einnig stundaðar, meðal annars voru lifandi [[fálkar]] (''Falco rusticolus'') fluttir út. Fyrir utan heimaslóðirnar voru mikilvæg veiðisvæði bæði á austurströndinni en sérstaklega þó norðurfrá þar sem nú heitir [[Diskóflói]], en norrænu Grænlendingarnir nefndu það [[Norðurseta|Norðursetu]]. Lítið er vitað um veiðistöðvarnar á austurströndinni nema nöfnin Finnsbúð og Krosseyjar, en engin vitneskja um hvar þær voru. Voru menn sendir á vertíð í þessar veiðistöðvar, austur og norður fyrir. Þar var helst verið að sækjast eftir [[Rostungar|rostungum]] (''Odobenus rosmarus''), [[Náhvalur|náhvölum]] (''Monodon monoceros'') og [[hvítabjörn]]um (''Ursus maritimus''). Helstu útflutningsvörur Grænlendinga voru rostungstennur, náhvalstennur og hvítabjarnaskinn. Eystribyggð fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar. Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9 {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] tubmyronpc9y7gr9rzolkwp87e53kvv 0 35533 1973155 1952372 2026-07-23T15:14:42Z Akigka 183 Akigka færði [[Kingittorsuaq steinninn]] á [[Kingittorsuaq-steinninn]] 1952372 wikitext text/x-wiki ''Aðalgrein: [[Norrænir Grænlendingar]]'' '''Kinggittorsuaq steinninn''' er [[Rúnir|rúnasteinn]] sem fannst árið [[1823]] á eyjunni [[Kingittorsuaq]] norðvestur af [[Upernavik]] (nákvæm staðsetning er 72°51′N 55°29′V). Rúnasteinninn lá í [[Varða|vörðu]] og er lítill [[leirsteinn]] um 11,2 cm á lengd. Rúnaskriftina má umrita sem: el=likr * sikuaþs : so=n:r * ok * baan=ne : torta=r son : ok enriþi * os son : laukardak*in : fyrir * gakndag hloþu * ua=rda te * ok rydu : ?????? [[Mynd:Gron-rune-kingigtorssuaq.jpg|thumb|370 px|Ljósmynd af Kingittorsuaq rúnasteininum]] Sem mundi þýða með [[Latína|latneskum]] bókstöfum: ''Erlingr Sighvats sonr ok Bjarni Þórðar sonr ok Eindriði Odds sonr laugardagin fyrir gagndag hlóðu varða þe[ssa] ok ... ....'' Síðan fylgja nokkrar rúnir sem ekki er hægt að þýða og gætu verið töfrarúnir. Á nútímaíslensku mundi það verða: ''Erlingur Sighvatsson og Bjarni Þórðarson og Indriði Oddsson hlóðu vörðu þessa laugardaginn fyrir gangdag'' Ekki er auðvelt að tímasetja þennan rúnastein en samkvæmt rúnasérfræðingum hefur hann sennilega verið gerður í lok [[13. öld|13. aldar]]. == Gangdagur == Gangdagur var í [[Kaþólska kirkjan|kaþólskum]] sið upphaflega haldinn heilagur [[25. apríl]]. Hið latneska heiti dagsins var og er: ''[[wikt:en:rogare|Rogate]]'' (Biðjið). En frá 9. öld var hann bundinn við fimmta sunnudag eftir [[Páskar|páska]]. Nafn sunnudagsins Rogate tengist hinum gamla sið að ganga bænagöngu um akrana eða umhverfis þá og biðja fyrir góðri uppskeru. Gangan hófst sunnudaginn og hélt áfram næstu þrjá daga. Í þýðingum var tekið mið af göngunni en ekki bæninni og er því kallaðir gangdagar í íslenskum textum, en ''[[wikt:en:dies|dies]] [[wikt:en:rogatio|rogationes]]'' ("dagar fyrirspurna" eða "bænadagur") á latínu. Þegar gangdagar enda kemur [[uppstigningardagur]]. Annað hvort hafa þeir Erlingur, Bjarni og Indriði verið snemma á ferð í Norðursetu eða þá að þeir hafa haft þar vetursetu. Ef þeir hafa komið frá [[Eystribyggð]] hafa þeir ferðast um 1600 km, eða um það bil jafn langt og siglingaleiðin frá [[Reykjavík]] til [[Stavanger|Stavangurs]] í [[Noregur|Noregi]] og landleiðin frá [[Kaupmannahöfn]] til [[Napólí]] á [[Ítalía|Ítalíu]]. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið 2005, ISBN 9979-9636-8-9 == Tenglar == * [http://www.timarit.is/?issueID=418823&pageSelected=6&lang=0 ''Kveðja frá Kingigtoruaq''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1961]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.arild-hauge.com/gronrune.htm Vefsvæði um norræna, þar á meðal grænlenska, rúnasteina og rúnakefli] [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Rúnir]] 3ngcfoxdz65bl6en4k68bdcs579degc 1973159 1973155 2026-07-23T15:15:24Z Akigka 183 1973159 wikitext text/x-wiki '''Kinggittorsuaq-steinninn''' er [[Rúnir|rúnasteinn]] sem fannst árið [[1823]] á eyjunni [[Kingittorsuaq]] norðvestur af [[Upernavik]] (nákvæm staðsetning er 72°51′N 55°29′V). Rúnasteinninn lá í [[Varða|vörðu]] og er lítill [[leirsteinn]] um 11,2 cm á lengd. Rúnaskriftina má umrita sem: el=likr * sikuaþs : so=n:r * ok * baan=ne : torta=r son : ok enriþi * os son : laukardak*in : fyrir * gakndag hloþu * ua=rda te * ok rydu : ?????? [[Mynd:Gron-rune-kingigtorssuaq.jpg|thumb|370 px|Ljósmynd af Kingittorsuaq rúnasteininum]] Sem mundi þýða með [[Latína|latneskum]] bókstöfum: ''Erlingr Sighvats sonr ok Bjarni Þórðar sonr ok Eindriði Odds sonr laugardagin fyrir gagndag hlóðu varða þe[ssa] ok ... ....'' Síðan fylgja nokkrar rúnir sem ekki er hægt að þýða og gætu verið töfrarúnir. Á nútímaíslensku mundi það verða: ''Erlingur Sighvatsson og Bjarni Þórðarson og Indriði Oddsson hlóðu vörðu þessa laugardaginn fyrir gangdag'' Ekki er auðvelt að tímasetja þennan rúnastein en samkvæmt rúnasérfræðingum hefur hann sennilega verið gerður í lok [[13. öld|13. aldar]]. == Gangdagur == Gangdagur var í [[Kaþólska kirkjan|kaþólskum]] sið upphaflega haldinn heilagur [[25. apríl]]. Hið latneska heiti dagsins var og er: ''[[wikt:en:rogare|Rogate]]'' (Biðjið). En frá 9. öld var hann bundinn við fimmta sunnudag eftir [[Páskar|páska]]. Nafn sunnudagsins Rogate tengist hinum gamla sið að ganga bænagöngu um akrana eða umhverfis þá og biðja fyrir góðri uppskeru. Gangan hófst sunnudaginn og hélt áfram næstu þrjá daga. Í þýðingum var tekið mið af göngunni en ekki bæninni og er því kallaðir gangdagar í íslenskum textum, en ''[[wikt:en:dies|dies]] [[wikt:en:rogatio|rogationes]]'' ("dagar fyrirspurna" eða "bænadagur") á latínu. Þegar gangdagar enda kemur [[uppstigningardagur]]. Annað hvort hafa þeir Erlingur, Bjarni og Indriði verið snemma á ferð í Norðursetu eða þá að þeir hafa haft þar vetursetu. Ef þeir hafa komið frá [[Eystribyggð]] hafa þeir ferðast um 1600 km, eða um það bil jafn langt og siglingaleiðin frá [[Reykjavík]] til [[Stavanger|Stavangurs]] í [[Noregur|Noregi]] og landleiðin frá [[Kaupmannahöfn]] til [[Napólí]] á [[Ítalía|Ítalíu]]. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið 2005, ISBN 9979-9636-8-9 == Tenglar == * [http://www.timarit.is/?issueID=418823&pageSelected=6&lang=0 ''Kveðja frá Kingigtoruaq''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1961]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.arild-hauge.com/gronrune.htm Vefsvæði um norræna, þar á meðal grænlenska, rúnasteina og rúnakefli] {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Rúnir]] n1wq2t6of1n5vbxabo6yuliiey5klc3 1973160 1973159 2026-07-23T15:17:44Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973160 wikitext text/x-wiki '''Kinggittorsuaq-steinninn''' er [[Rúnir|rúnasteinn]] sem fannst árið [[1823]] á eyjunni [[Kingittorsuaq]] norðvestur af [[Upernavik]] (nákvæm staðsetning er 72°51′N 55°29′V). Rúnasteinninn lá í [[Varða|vörðu]] og er lítill [[leirsteinn]] um 11,2 cm á lengd. Rúnaskriftina má umrita sem: el=likr * sikuaþs : so=n:r * ok * baan=ne : torta=r son : ok enriþi * os son : laukardak*in : fyrir * gakndag hloþu * ua=rda te * ok rydu : ?????? [[Mynd:Gron-rune-kingigtorssuaq.jpg|thumb|370 px|Ljósmynd af Kingittorsuaq rúnasteininum]] Sem mundi þýða með [[Latína|latneskum]] bókstöfum: ''Erlingr Sighvats sonr ok Bjarni Þórðar sonr ok Eindriði Odds sonr laugardagin fyrir gagndag hlóðu varða þe[ssa] ok ... ....'' Síðan fylgja nokkrar rúnir sem ekki er hægt að þýða og gætu verið töfrarúnir. Á nútímaíslensku mundi það verða: ''Erlingur Sighvatsson og Bjarni Þórðarson og Indriði Oddsson hlóðu vörðu þessa laugardaginn fyrir gangdag'' Ekki er auðvelt að tímasetja þennan rúnastein en samkvæmt rúnasérfræðingum hefur hann sennilega verið gerður í lok [[13. öld|13. aldar]]. == Gangdagur == Gangdagur var í [[Kaþólska kirkjan|kaþólskum]] sið upphaflega haldinn heilagur [[25. apríl]]. Hið latneska heiti dagsins var og er: ''[[wikt:en:rogare|Rogate]]'' (Biðjið). En frá 9. öld var hann bundinn við fimmta sunnudag eftir [[Páskar|páska]]. Nafn sunnudagsins Rogate tengist hinum gamla sið að ganga bænagöngu um akrana eða umhverfis þá og biðja fyrir góðri uppskeru. Gangan hófst sunnudaginn og hélt áfram næstu þrjá daga. Í þýðingum var tekið mið af göngunni en ekki bæninni og er því kallaðir gangdagar í íslenskum textum, en ''[[wikt:en:dies|dies]] [[wikt:en:rogatio|rogationes]]'' ("dagar fyrirspurna" eða "bænadagur") á latínu. Þegar gangdagar enda kemur [[uppstigningardagur]]. Annað hvort hafa þeir Erlingur, Bjarni og Indriði verið snemma á ferð í Norðursetu eða þá að þeir hafa haft þar vetursetu. Ef þeir hafa komið frá [[Eystribyggð]] hafa þeir ferðast um 1600 km, eða um það bil jafn langt og siglingaleiðin frá [[Reykjavík]] til [[Stavanger|Stavangurs]] í [[Noregur|Noregi]] og landleiðin frá [[Kaupmannahöfn]] til [[Napólí]] á [[Ítalía|Ítalíu]]. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið 2005, ISBN 9979-9636-8-9 == Tenglar == * {{tímarit.is|3287197|Kveðja frá Kingigtoruaq|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=31. desember 1961|höfundur=Gunnar T. Jensen|bls=635-638}} * [http://www.arild-hauge.com/gronrune.htm Vefsíða um grænlenska rúnasteina og rúnakefli] {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Rúnir]] sfjoa6jjbg6bm94ocq9qur77a6m49uu 1973161 1973160 2026-07-23T15:18:58Z Akigka 183 /* Heimildir */ 1973161 wikitext text/x-wiki '''Kinggittorsuaq-steinninn''' er [[Rúnir|rúnasteinn]] sem fannst árið [[1823]] á eyjunni [[Kingittorsuaq]] norðvestur af [[Upernavik]] (nákvæm staðsetning er 72°51′N 55°29′V). Rúnasteinninn lá í [[Varða|vörðu]] og er lítill [[leirsteinn]] um 11,2 cm á lengd. Rúnaskriftina má umrita sem: el=likr * sikuaþs : so=n:r * ok * baan=ne : torta=r son : ok enriþi * os son : laukardak*in : fyrir * gakndag hloþu * ua=rda te * ok rydu : ?????? [[Mynd:Gron-rune-kingigtorssuaq.jpg|thumb|370 px|Ljósmynd af Kingittorsuaq rúnasteininum]] Sem mundi þýða með [[Latína|latneskum]] bókstöfum: ''Erlingr Sighvats sonr ok Bjarni Þórðar sonr ok Eindriði Odds sonr laugardagin fyrir gagndag hlóðu varða þe[ssa] ok ... ....'' Síðan fylgja nokkrar rúnir sem ekki er hægt að þýða og gætu verið töfrarúnir. Á nútímaíslensku mundi það verða: ''Erlingur Sighvatsson og Bjarni Þórðarson og Indriði Oddsson hlóðu vörðu þessa laugardaginn fyrir gangdag'' Ekki er auðvelt að tímasetja þennan rúnastein en samkvæmt rúnasérfræðingum hefur hann sennilega verið gerður í lok [[13. öld|13. aldar]]. == Gangdagur == Gangdagur var í [[Kaþólska kirkjan|kaþólskum]] sið upphaflega haldinn heilagur [[25. apríl]]. Hið latneska heiti dagsins var og er: ''[[wikt:en:rogare|Rogate]]'' (Biðjið). En frá 9. öld var hann bundinn við fimmta sunnudag eftir [[Páskar|páska]]. Nafn sunnudagsins Rogate tengist hinum gamla sið að ganga bænagöngu um akrana eða umhverfis þá og biðja fyrir góðri uppskeru. Gangan hófst sunnudaginn og hélt áfram næstu þrjá daga. Í þýðingum var tekið mið af göngunni en ekki bæninni og er því kallaðir gangdagar í íslenskum textum, en ''[[wikt:en:dies|dies]] [[wikt:en:rogatio|rogationes]]'' ("dagar fyrirspurna" eða "bænadagur") á latínu. Þegar gangdagar enda kemur [[uppstigningardagur]]. Annað hvort hafa þeir Erlingur, Bjarni og Indriði verið snemma á ferð í Norðursetu eða þá að þeir hafa haft þar vetursetu. Ef þeir hafa komið frá [[Eystribyggð]] hafa þeir ferðast um 1600 km, eða um það bil jafn langt og siglingaleiðin frá [[Reykjavík]] til [[Stavanger|Stavangurs]] í [[Noregur|Noregi]] og landleiðin frá [[Kaupmannahöfn]] til [[Napólí]] á [[Ítalía|Ítalíu]]. == Heimildir == * {{cite book|title=Grønlands forhistorie|editor=Hans Christian Gulløv|publisher=Gyldendal|year=2005|isbn=87-02-01724-5}} * {{cite book|title=Á hjara veraldar|author=Guðmundur J. Guðmundsson|publisher=Sögufélagið|year=2005|isbn=9979-9636-8-9}} == Tenglar == * {{tímarit.is|3287197|Kveðja frá Kingigtoruaq|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=31. desember 1961|höfundur=Gunnar T. Jensen|bls=635-638}} * [http://www.arild-hauge.com/gronrune.htm Vefsíða um grænlenska rúnasteina og rúnakefli] {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Rúnir]] glcefwxtt569w0866r3g8byqdrruc3f 0 40529 1973182 1955022 2026-07-23T15:44:08Z ~2026-41321-62 118844 1973182 wikitext text/x-wiki {{AZ|uc=Z|lc=z}} '''Z''' eða '''z''' (borið fram '''zeta''') er 26. [[Bókstafur|bókstafurinn]] í [[latneska stafrófið|latneska stafrófinu]]. Z er einn af hinum fjórum viðbótarbókstöfum [[Íslenska stafrófið|íslenska stafrófsins]] (hinir þrír eru [[C (bókstafur)|c]], [[q]] og [[w]])<ref name="VV6629">{{vísindavefurinn|6629|Hvenær féllu c, q, z og w úr íslenska stafrófinu og hvers vegna?}}</ref> en það var fellt niður úr íslenska ritmálinu 5. september 1973 til að einfalda íslenska stafsetningu.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-09-04-vandraedabokstafurinn-sem-var-settur-ut-af-sakramentinu-390965/|title=„Vandræðabókstafurinn“ sem var settur út af sakramentinu - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2023-09-04|website=RÚV|access-date=2026-07-23}}</ref> Enn er leyft að nota zetuna í [[sérnafn|sérnöfnum]] af erlendum uppruna (t.d. [[Zakarías]], [[Zophonías]], Zimsen og svo framvegis)<ref name="VV6629" /> og ættarnöfnum sem hafa verið gerð af manna nöfnum og hafa [[tannhljóð]] í enda [[Stofn (málfræði)|stofns]] (eins og t.d. Haralz, Eggerz, Sigurz o.s.frv.).<ref name="VV6629" /><ref>{{vísindavefurinn|3819|Hvers vegna er bókstafurinn z notaður til að tákna svefn í myndasögum?}}</ref> Örfá tökuorð eins og „[[pizza]]“ eru enn oft skrifuð með zetu. Bókstafurinn táknar [[raddað tannbergsmælt önghljóð]] í [[alþjóðlega hljóðstafróf]]inu. == Heimildir == <references/> == Tenglar == * [https://visindavefur.is/svar.php?id=192 ''Hvers vegna var bókstafurinn z svona mikið notaður á Íslandi en því svo hætt?''; af Vísindavefnum] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6811 ''Er réttmætt að skrifa zetu inni í orðum í dag?''; af Vísindavefnum] * [http://www.timarit.is/?issueID=422693&pageSelected=30&lang=0 ''Skýrleiki íslenzks ritmáls og z-stafsetning''; grein í Morgunblaðinu 1977]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=422970&pageSelected=13&lang=0 ''Enn um Z...''; grein í Morgunblaðinu 1977]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=422480&pageSelected=24&lang=0 ''Annars allir drepnir''; grein í Morgunblaðinu 1976]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=421990&pageSelected=22&lang=0 ''Málrækt - zeturækt''; grein í Morgunblaðinu 1974] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305201715/http://timarit.is/?issueID=421990&pageSelected=22&lang=0 |date=2016-03-05 }}, bls. 25 * [http://www.timarit.is/?issueID=422293&pageSelected=1&lang=0 ''Gagngerð skoðun á stafsetningarreglum að hefjast''; grein í Morgunblaðinu 1975]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=418052&pageSelected=3&lang=0 ''Velvakandi''; grein í Morgunlaðinu 1967]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} [[Flokkur:Latneskt stafróf]] 41vk7105ewxe5s97g79g4txhjxxu91a 0 43961 1973205 1959692 2026-07-23T16:35:49Z TKSnaevarr 53243 1973205 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Díana prinsessa | mynd = Diana, Princess of Wales 1997 (2).jpg | myndatexti = Díana prinsessa árið 1997. | fæðingarnafn = Diana Frances Spencer | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1961|7|1}} | fæðingarstaður = [[Sandringham]], [[Bretland]]i | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1997|7|1|1961|7|1}} | dánarstaður = [[París]], [[Frakkland]]i | þjóðerni = [[Bretland|Bresk]] | háskóli = | starf = | maki = {{gifting|[[Karl 3. Bretakonungur|Karl, prins af Wales]]|1981|1996|orsök=skildu}} | börn = [[Vilhjálmur Bretaprins|Vilhjálmur]]<br>[[Harry Bretaprins|Harry]] | faðir = [[John Spencer, 8. jarlinn Spencer]] | móðir = [[Frances Shand Kydd|Frances Roche]] | undirskrift = Lady Diana signature-vect.svg }} '''Lafði Diana Spencer''' (fædd ''Diana Frances Spencer)'' betur þekkt sem '''Díana prinsessa''' ([[1. júlí]] [[1961]] - [[31. ágúst]] [[1997]]) var fyrsta eiginkona [[Karl Bretaprins|Karls Bretaprins]] og móðir prinsanna [[Vilhjálmur Bretaprins|Vilhjálms]] og [[Harry Bretaprins|Harry]]. Hún var yngsta dóttir Edward John Spencers sem seinna hlaut [[nafnbót]]ina [[John Spencer, 8. jarl af Spencer]] og fyrri eiginkonu hans [[Frances Shand Kydd|Frances Spencer, greifynju af Althrop]]. Þau skildu þegar Díana var 6 ára og hafði skilnaðurinn mikil áhrif á hana. Hugur Díönu hneigðist ekki til langskólanáms en hún var hæfileikarík í dansi, tónlist og íþróttum. Árið 1978 fluttist hún til London þar sem hún deildi íbúð með nokkrum öðrum og vann ýmis störf t.d. á leikskóla. Díana og Karl trúlofuðu sig árið 1981 eftir stutt tilhugalíf og þann 29. júlí sama ár fór brúðkaup þeirra fór fram og í kjölfarið hlaut hún titilinn Prinsessa af Wales. Hjónin eignuðust tvo syni, prinsana Vilhjálm (1982) og Harry (1984). Hjónaband Karls og Díönu var stormasamt og litaðist af erfiðleikum og framhjáhaldi. Þau héldu hvort í sína áttina árið 1992 en hjónabandið endaði formlega með lögskilnaði árið 1996. Díana tók að sér ýmsar konunglegar skyldur sem prinsessa af Wales og var fulltrúi [[Elísabet 2. Bretadrottning|Elísabetar drottningar]] í störfum víðs vegar um ríki [[Breska samveldið|Breska samveldisins]] og vakti óhefðbundin nálgun hennar á góðgerðarstörf athygli. Störf hennar beindust upphaflega einkum að börnum og unglingum en hún varð síðar þekkt fyrir stuðning sinn við alnæmissjúka og baráttu gegn jarðsprengjum. Í upphafi frægðar sinnar var feimni Díönu umtöluð en útgeislun hennar og vinsemd átti sinn þátt í að Díana varð fljótt afar vinsæl meðal almennings. Díana var löngum eitt helsta viðfangsefni blaðaljósmyndara og var jafnframt talin leiðandi í tísku á níunda og tíunda áratugnum. Díana lést í bílslysi í [[París]] þann 31. ágúst 1997. == Heimild == * Fyrirmynd greinarinnar var „''Diana, Princess of Wales''“ á [[Enska|ensku]] útgáfu [[Wikipedia]]. Skoðað 5. desember 2020. {{stubbur|æviágrip}} [[Flokkur:Prinsessur af Wales]] [[Flokkur:Windsor-ætt]] {{fd|1961|1997}} [[Flokkur:Dauðsföll í umferðarslysum]] 5h9i57jvo5rkutckyhoidkc0u256i8k 1973206 1973205 2026-07-23T16:37:04Z TKSnaevarr 53243 1973206 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Díana prinsessa | mynd = Diana, Princess of Wales 1997 (2).jpg | myndatexti = Díana prinsessa árið 1997. | fæðingarnafn = Diana Frances Spencer | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1961|7|1}} | fæðingarstaður = [[Sandringham]], [[Bretland]]i | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1997|7|1|1961|7|1}} | dánarstaður = [[París]], [[Frakkland]]i | þjóðerni = [[Bretland|Bresk]] | háskóli = | starf = | maki = {{gifting|[[Karl 3. Bretakonungur|Karl, prins af Wales]]|1981|1996|orsök=skildu}} | börn = [[Vilhjálmur Bretaprins|Vilhjálmur]]<br>[[Harry Bretaprins|Harry]] | faðir = [[John Spencer, 8. jarlinn Spencer]] | móðir = [[Frances Shand Kydd|Frances Roche]] | undirskrift = Lady Diana signature-vect.svg }} '''Lafði Diana Spencer''' (fædd ''Diana Frances Spencer)'' betur þekkt sem '''Díana prinsessa''' ([[1. júlí]] [[1961]] - [[31. ágúst]] [[1997]]) var fyrsta eiginkona [[Karl 3. Bretakonungur|Karls Bretaprins]] (síðar Karls 3. konungs) og móðir prinsanna [[Vilhjálmur Bretaprins|Vilhjálms]] og [[Harry Bretaprins|Harry]]. Hún var yngsta dóttir Edward John Spencers sem seinna hlaut [[nafnbót]]ina [[John Spencer, 8. jarlinn Spencer]] og fyrri eiginkonu hans [[Frances Shand Kydd|Frances Spencer, greifynju af Althrop]]. Þau skildu þegar Díana var 6 ára og hafði skilnaðurinn mikil áhrif á hana. Hugur Díönu hneigðist ekki til langskólanáms en hún var hæfileikarík í dansi, tónlist og íþróttum. Árið 1978 fluttist hún til London þar sem hún deildi íbúð með nokkrum öðrum og vann ýmis störf t.d. á leikskóla. Díana og Karl trúlofuðu sig árið 1981 eftir stutt tilhugalíf og þann 29. júlí sama ár fór brúðkaup þeirra fór fram og í kjölfarið hlaut hún titilinn Prinsessa af Wales. Hjónin eignuðust tvo syni, prinsana Vilhjálm (1982) og Harry (1984). Hjónaband Karls og Díönu var stormasamt og litaðist af erfiðleikum og framhjáhaldi. Þau héldu hvort í sína áttina árið 1992 en hjónabandið endaði formlega með lögskilnaði árið 1996. Díana tók að sér ýmsar konunglegar skyldur sem prinsessa af Wales og var fulltrúi [[Elísabet 2. Bretadrottning|Elísabetar drottningar]] í störfum víðs vegar um ríki [[Breska samveldið|Breska samveldisins]] og vakti óhefðbundin nálgun hennar á góðgerðarstörf athygli. Störf hennar beindust upphaflega einkum að börnum og unglingum en hún varð síðar þekkt fyrir stuðning sinn við alnæmissjúka og baráttu gegn jarðsprengjum. Í upphafi frægðar sinnar var feimni Díönu umtöluð en útgeislun hennar og vinsemd átti sinn þátt í að Díana varð fljótt afar vinsæl meðal almennings. Díana var löngum eitt helsta viðfangsefni blaðaljósmyndara og var jafnframt talin leiðandi í tísku á níunda og tíunda áratugnum. Díana lést í bílslysi í [[París]] þann 31. ágúst 1997. == Heimild == * Fyrirmynd greinarinnar var „''Diana, Princess of Wales''“ á [[Enska|ensku]] útgáfu [[Wikipedia]]. Skoðað 5. desember 2020. {{stubbur|æviágrip}} [[Flokkur:Prinsessur af Wales]] [[Flokkur:Windsor-ætt]] {{fd|1961|1997}} [[Flokkur:Dauðsföll í umferðarslysum]] cb2uxenibvhka68d9k4mcvhaz10ui5l 0 50771 1973234 1838369 2026-07-24T09:58:01Z Cinquantecinq 12601 Lagaði innsláttarvillu 1973234 wikitext text/x-wiki '''Rebekka Austmann Ingimundardóttir''' (f. 12. júlí 1967) er [[Ísland|íslensk]] [[leikkona]], [[leikstjóri]] og [[leikmyndahönnuður|leikmynda-]] og [[búningahönnuður]]. ==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum== {| class="wikitable" |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |'''[[1999]]'''||''[[Ungfrúin góða og húsið]]''||Búningadeild|| |- |'''[[2000]]'''||''[[101 Reykjavík]]''||Búningadeild|| |- |'''[[2002]]'''||''[[Stella í framboði]]''||Búningahöfundur|| |- |'''[[2003]]'''||''[[Dís (kvikmynd)|Dís]]''||Leikmyndadeild|| |- |'''[[2003]]'''||''[[Næsland]]''||Leikmyndadeild|| |- |'''[[2004]]'''||''[[Í takt við tímann]]''||Búningahöfundur|| |- |'''[[2005]]'''||''[[A Little Trip to Heaven]]''||Leikmyndadeild|| |- |'''[[2006]]'''||''[[Köld slóð]]''||Búningahöfundur|| |- |'''[[2006]]'''||''[[Flags of our fathers]]''||Búningadeild|| |- |'''[[2007]]'''||''[[Veðramót]]''||Búningahöfundur|| |- |'''[[2007]]'''||''[[Bóla]]''||Leikmyndahöfundur|| |- |'''[[2007]]'''||''[[Stundin okkar]]''||Búningahöfundur|| |- |'''[[2008]]'''||''[[Jóladagatal]]''||Búningahöfundur|| |- |'''[[2008]]'''||''[[Áramótaskaupið]]''||Búningahönnuður|| |- |'''[[2008]]'''||''[[Svartir englar]]''||Búningahöfundur|| |- |'''[[2009]]'''||''[[Mamma Gógó]]''||Leikmyndadeild|| |- |} ==Tenglar== http://www.rebekkasustmann.com{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * {{imdb nafn|1780903}} {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskar leikkonur]] [[Flokkur:Íslenskir leikmyndahönnuðir]] [[Flokkur:Íslenskir búningahönnuðir]] {{f|1967}} gbqptwj2jh4xqhn1cykeoveawhbvp2i 0 52150 1973141 1950993 2026-07-23T13:44:30Z TKSnaevarr 53243 1973141 wikitext text/x-wiki {{kvikmynd | nafn = Simpsons-kvikmyndin | upprunalegt heiti = The Simpsons Movie | plagat = simpsons movie.png | caption = | leikstjóri = [[David Silverman]] | handritshöfundur = | framleiðandi = [[James L. Brooks]]<br />[[Matt Groening]]<br />[[Al Jean]]<br />[[Mike Scully]]<br />[[Richard Sakai]] | leikarar = * [[Dan Castellaneta]] - Homer og fleiri * [[Julie Kavner]] - Marge * [[Nancy Cartwright]] - Bart, Maggie og fleiri * [[Yeardley Smith]] - Lisa | útgáfudagur = {{USA}}{{ISL}} [[27. júlí]], [[2007]] | sýningartími = 87 mín. | aldurstakmark = Leyfð | tungumál = [[enska]] | ráðstöfunarfé = $75,000,000 | framhald af = | framhald = | verðlaun = | imdb_id = 0462538 }} '''''Simpsons-kvikmyndin''''' ([[enska]]: '''The Simpsons Movie''') er teiknimynd í fullri lengd byggð á þáttaröðinni [[Simpsonfjölskyldan|Simpson-fjölskyldan]]. == Íslensk talsetning == [[Davíð Þór Jónsson]] þýddi kvikmyndina á [[Íslenska|íslensku]] fyrir talsetningu og [[Jakob Þór Einarsson]] leikstýrði henni. Þeir sem ljáðu raddir sínar voru meðal annars [[Örn Árnason]] sem Hómer, [[Margrét Gunnarsdóttir]] sem Marge, [[Sigrún Edda Björnsdóttir]] sem Bart, [[Álfrún Örnólfsdóttir]] sem Lisa, [[Ellert A. Ingimarsson]] sem Ned Flanders og [[Gunnar Hansson]] sem Moe.<ref>[[Fréttablaðið]] [http://vefblod.visir.is/index.php?s=1125&p=32303 28. júlí 2007 bls 38]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Heimildir == * {{Tímarit.is|5910572|Styttist óðum í Simpsons|blaðsíða=25|blað=Dagblaðið Vísir}} {{Simpsons}} {{stubbur|kvikmynd}} {{k|2007}} [[Flokkur:20th Century Fox Animation-kvikmyndir]] [[Flokkur:Bandarískar gamanmyndir]] [[Flokkur:Simpsonfjölskyldan]] lbsyz2qkhb59gtht0pvtavdzzf8q6tj 0 52726 1973227 1955994 2026-07-24T09:36:05Z Torfifagri 33930 Breytti feitletraða heitinu úr EsterBláklukka í Bláklukka. 1973227 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = Bláklukka | image = Campanula rotundifolia (plant).jpg | image_width = 240px | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Bláklukkubálkur]] (''Campanulales'') | familia = [[Bláklukkuætt]] (''Campanulaceae'') | genus = [[Klukkuættkvísl]] (''Campanula'') | species = '''''C. rotundifolia''''' | binomial = ''Campanula rotundifolia'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] | range_map = Distribution map Campanula rotundifolia.png | range_map_caption = | synonyms={{collapsible list|bullets=true|title=<small>Samheiti</small> |''Campanula allophylla'' <small>Raf. ex A.DC.</small> |''Campanula angustifolia'' <small>Lam.</small> |''Campanula antirrhina'' <small>Schleich.</small> |''Campanula asturica'' <small>Podlech</small> |''Campanula bielzii'' <small>Schur</small> |''Campanula bocconei'' <small>Vill.</small> |''Campanula caballeroi'' <small>Sennen & Losa</small> |''Campanula chinganensis'' <small>A.I.Baranov</small> |''Campanula confertifolia'' <small>(Reut.) Witasek</small> |''Campanula decloetiana'' <small>Ortmann</small> |''Campanula heterodoxa'' <small>Vest ex Schult.</small> |''Campanula hostii'' <small>Baumg.</small> |''Campanula inconcessa'' <small>Schott, Nyman & Kotschy</small> |''Campanula juncea'' <small>Hill</small> |''Campanula lanceolata'' <small>Lapeyr.</small> |''Campanula langsdorffiana'' <small>(A. DC.) Trautv.</small> |''Campanula legionensis'' <small>Pau</small> |''Campanula lobata'' <small>Schloss. & Vuk.</small> |''Campanula lostrittii'' <small>Ten.</small> |''Campanula minor'' <small>Lam.</small> |''Campanula minuta'' <small>Savi</small> |''Campanula pennina'' <small>Reut.</small> |''Campanula pinifolia'' <small>Uechtr. ex Pancic</small> |''Campanula pseudovaldensis'' <small>Schur</small> |''Campanula solstitialis'' <small>A.Kern.</small> |''Campanula tenuifolia'' <small>Hoffm.</small> |''Campanula tenuifolia'' <small>Mart.</small> |''Campanula tracheliifolia'' <small>Losa ex Sennen</small> |''Campanula urbionensis'' <small>Rivas Mart. & G.Navarro</small> |''Campanula wiedmannii'' <small>Podlech</small> |''Depierrea campanuloides'' <small>Schltdl.</small> }}}} '''Bláklukka''' (fræðiheiti: ''Campanula rotundifolia'') [[blóm]] af [[bláklukkuætt]]. Bláklukkan hefur 1 til 2 blóm á hverjum stöngli en stundum þó fleiri. Blóm þessi eru, eins og nafnið gefur til kynna, blá og klukkulaga. Einstaka plöntur geta þó verið með hvít blóm. Stöngull jurtarinnar er blöðóttur og jarðlæg blöðin hjartlaga eða með kringlótta blöðku. [[Mynd:Campanula rotundifolia (Thomé Bd.4 1905, BHL-81515, Tafel 561) clean, no-description.jpg|thumb|Lýsing|alt=Tafel 561. aus Thomé 1904, Bd. 4: Campanula rotundifolia L.]] Hún vex í Evrópu og Síberíu frá norðurhluta Miðjarðarhafssvæðisins til [[Norðurslóðir|Norðurheimskautssvæðisisns]] Bláklukka vex í móajarðvegi, brekkum og grasbölum. Á Íslandi er útbreiðslan aðallega á austurlandi, en hefur breiðst út meðal annars með skógarplöntum frá Hallormsstað. ==Flokkun== ''Campanula rotundifolia'' var fyrst lýst 1753 af [[Carl Linnaeus]]. Frá og með nóvember 2019 eru engin afbrigði eða undirtegundir af ''Campanula rotundifolia'' viðurkennd í [[Plants of the World Online]].<ref name=powo>{{cite web |title=Plants of the World Online|url=https://powo.science.kew.org/ |website=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanical Gardens Kew |accessdate=21 November 2019}}</ref> Nokkrar tegundir hafa fyrrum verið taldar sem afbrigði eða undirtegundir af ''C. rotundifolia'': * ''[[Campanula alaskana]]'' (''Campanula rotundifolia'' var. ''alaskana'' or ''hirsuta'') * ''[[Campanula giesekiana]]'' (''C. r.'' var. ''dubia'' eða var. ''groenlandica'') * ''[[Campanula intercedens]]'' (''C. r.'' var. ''dentata'' eða ''intercedens'') * ''[[Campanula kladniana]]'' (''C. r.'' subsp. ''kladniana'') * ''[[Campanula macrorhiza]]'' (''C. r.'' var. ''aitanica'' eða ''alcoiana'') * ''[[Campanula moravica]]'' (''C. r.'' subsp. ''moravica'') * ''[[Campanula nejceffii]]'' (''C. r.'' var. ''bulgarica'') * ''[[Campanula petiolata]]'' (''C. r.'' var. ''petiolata'') * ''[[Campanula ruscinonensis]]'' (''C. r.'' var. ''ruscinonensis'') * ''[[Campanula willkommii]]'' (''C. r.'' subsp. ''willkommii'') ==Ytri tenglar== *[https://besjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-2745.2012.01963.x Biological Flora of the British Isles: Campanula rotundifolia] Journal of ecology *[http://floraislands.is/camparot.html Flóra Íslands] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{commonscat|Campanula rotundifolia}} {{Wikilífverur|Campanula rotundifolia}} {{stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Bláklukkur]] [[Flokkur:Plöntur á Íslandi]] id4iqpx1dg5mx321m3ffht4k3bse0uf 1 56223 1973157 733674 2026-07-23T15:14:42Z Akigka 183 Akigka færði [[Spjall:Kingittorsuaq steinninn]] á [[Spjall:Kingittorsuaq-steinninn]] 733674 wikitext text/x-wiki Heimild vegna síðustu breytinga, þeas varðandi Greipar: [http://www.timarit.is/?issueID=418209&pageSelected=13&lang=0] --[[Notandi:85.220.95.150|85.220.95.150]] 2. nóvember 2007 kl. 18:40 (UTC) :Hvað heimildi eru um að þetta svæði hafi af fornmönnum verið nefnt Greipar? Samkvæmt safnritinu'' Grønlands forhistorie, red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5'' og eins bókinni ''Á hjara veraldar, Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið 2005, ISBN 9979-9636-8-9'' voru Greipar þar sem nú er [[Sisimiut]]. Sjá einnig grein um [[Norðurseta|Norðursetu]]. [[Notandi:Masae|Masae]] 4. nóvember 2007 kl. 13:59 (UTC) Það gæti vel verið rétt hjá þér. Ég myndi þá breyta þessu aftur einsog þetta var. Ég þarf að komast í bækur. --[[Notandi:85.220.95.150|85.220.95.150]] 4. nóvember 2007 kl. 14:24 (UTC) ==Dies rogationes?== Ætti það ekki að vera ''dies rogationis''? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 13. janúar 2008 kl. 08:37 (UTC) == Nafnið == Hvort er rétt Kingittorsuaq eða Kinggittorsuaq?--[[Notandi:Moi|Mói]] 4. september 2009 kl. 18:23 (UTC) == Staðsetningin == Þessi hnit eru ekki norðvestur af Upernavik, heldur austnorðaustur. Svo að ef hnattstaðan er rétt gefin upp þá þarf að breyta norðvestur í austnorðaustur. --[[Notandi:Moi|Mói]] 4. september 2009 kl. 18:52 (UTC) 4pr01a6my4cz4zi6wdpjv0wd87nqjxj 0 59570 1973170 1972405 2026-07-23T15:30:26Z Akigka 183 /* Heimildir */ 1973170 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Greenland East Coast 1.jpg|thumb|alt=Hluti af austurströnd Grænlands|Hluti af austurströnd Grænlands við Ammassalik.]] '''Gunnbjarnarsker''' eru nefnd í þremur sögum sem voru ritaðar á 12. öld. Þær eru ''[[Landnámabók]]'',<ref>{{cite web|url=https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm|title=Landnámabók (Sturlubók) 35. kafli|website=Netútgáfan}}</ref> ''[[Eiríks saga rauða|Saga Eiríks rauða]]''<ref>{{cite web|url=https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm|title=Eiríks saga rauða 2.kafli|website=Netútgáfan}}</ref> og ''[[Ólafs saga Tryggvasonar]]'' sem hafa samhljóða örstutta frásögn um fyrirætlun Eiríks rauða um að leita landa vestan við Ísland: „hann ætlaði að leita lands þess, er [[Gunnbjörn Úlfsson|Gunnbjörn son Úlfs kráku]] sá, er hann rak vestur um Ísland, þá er hann fann Gunnbjarnarsker;“. Vegna þessarar frásagnar eru nokkur [[örnefni]] á [[Grænland]]i dregin af nafni Gunnbjörns. Það á meðal annars við hæsta tind Grænlands, [[Gunnbjörnsfjall]], sem var nefndur svo eftir að [[Ensk-danski leiðangurinn til Austur-Grænlands]] 1935-36 hafði stungið upp á heitinu „Hvítserkur“, en danska örnefnanefndin taldi að „rétta heitið“ væri ''Gunnbjørns Tinde'' með vísun í söguna um Gunnbjarnarsker.<ref>{{cite report|title=Østgrønlandske Stednavne - Fra den første kortlægning|url=https://arktiskinstitut.dk/fileadmin/files/arktiskinstitut/pdf/Oestgroenlandske_stednavne/OEstgroenlandske_Stednavne_Version_15.pdf|publisher=Arktisk Institut|date=15. júlí 2024|page=577}}</ref> == Miðaldaheimildir== Í Sturlubók ''Landnámabókar'' er sagt frá því að [[Snæbjörn galti]] hafi einnig leitað Gunnbjarnarskerja eins og Eiríkur rauði eftir manndráp. Líkur eru á að til hafi verið sérstök [[Íslendingasögur|Íslendingasaga]] um Snæbjörn galta sem nú er glötuð, en þætti úr henni virðist [[Sturla Þórðarson]] hafa sett inn í gerð sína af ''Landnámabók''. Þar er sagt frá því að Snæbjörn og félagar hans hafi leitað Gunnbjarnarskerja og fundið, stigið á land og gert sér skála sem þeir höfðust við í veturlangt. Einn skipverja fann „fésjóð í kumli“ og af því hlutust deilur sem enduðu með því að Snæbjörn og annar maður voru drepnir.<ref>{{cite web|url=https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm|title=Landnámabók (Sturlubók) 51. kafli|website=Netútgáfan}}</ref> Vísa fylgir frásögunni þar sem segir að Gunnbjarnarsker séu „útnorðr í haf, frost ok kulða“, það er í norðvestur frá [[Breiðafjörður|Breiðafirði]] þar sem sagan gerðist. Einnig nefnir [[Björn Jónsson á Skarðsá]] Gunnbjarnarsker í ''[[Grænlands annáll|Grænlands annál]]''<ref>{{cite web|url=https://handrit.is/manuscript/view/da/AM04-0768|title=AM 768 4to: Grænlands annáll|year=1600-1699|website=Handrit.is|access-date=2026-04-07|archive-date=2026-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20260417102220/https://handrit.is/manuscript/view/da/AM04-0768|url-status=dead}}</ref> og segir þar: „Ástæðan fyrir því að Eiríkur rauði sigldi til Grænlands er ekki annað en að í gamlla manna minni var sagt að Gunnbjörn, sonur Úlfs kráku, þóttist hafa séð jökul í hafinu í vestur um leið og [[Snæfellsjökull|Snæfellsjökul]] þegar hann rak vestur í haf eftir að hann fór frá Gunnbjarnaeyjum.“<ref>Upphaf ok meðal þartil, hvarfyrir Eiríkr rauði uppsigldi Grænland, var ei annað enn þetta, at þat orð var í gamalla manna minni, at Gunnbjörn, son Úlfs kráku, þóttist sèð hafa til annars jökulsins í vestrhafinu, en Snæfellsjökul híngat, þá er hann rak vestr í haf, eptir þat hann fór frá Gunnbjarnareyjum.{{cite web|url=https://heimskringla.no/wiki/Om_Gunbjørns_Skjær_(CCR/FM)|title=Grønlands historiske mindesmærker I|website=Heimskringla.no}}</ref> Annállinn er skrifaður einhvern tíma á milli 1600 og 1655, það er að segja um 700 árum eftir að atburðurinn átt sér stað. Gunnbjarnarskerja er ekki getið í öðrum íslenskum miðaldaheimildum. Norski presturinn [[Ívar Bárðarson]] dvaldi á Grænlandi á seinni hluta 14. aldar. Eftir hann er eina eiginlega samtíðarýsingin á byggðum [[Norrænir Grænlendingar|norrænna manna á Grænlandi]]. Í siglingalýsingu hans frá [[Snæfellsnes|Snæfellsnesi]] segir að það sé 2 daga og 2 nátta sigling beint vestur til Grænlands. „Þar eru Gunnbjarnarsker á miðri leið.“ Þetta hafi verið hin gamla siglingaleið sem nú sé ekki hægt að sigla án lífsháska vegna [[hafís]]s.<ref>Item fra Sneffelznes aff Islannd, som er stac kist till Grønland, ij dage och ij netthers seilingh rett i vesther ath seigle, och tha ligger Gunbier nerskier ret paa mijt veijn emellom Grønland och Island, thette vor gamle seilingh, end nu er kom Island, thette vor gamle seilingh, end nu er kommen iss vdaff landnordenbotne saa ner for schreifnne skeer, at ingen vden liffs fare thende gamle leed seigle som her effther høris.{{cite web|url=https://heimskringla.no/wiki/Det_gamle_Grønlands_beskrivelse#Till.C3.A6g|title=Det gamle Grønlands beskrivelse|website=Heimskringla.no}}</ref> == Tilgátur == Ef siglt er beint í vestur frá Snæfellsnesi er [[Ammassalik]]-eyjaklasinn rétt norðan við, það er ekki ósennilegt að hann hafi verið nefndur Gunnbjarnarsker til forna.<ref>{{cite journal |last=Steensby |first=H. P. |date=1918 |title=Norsemen's Route from Greenland to Wineland |url=https://archive.org/details/meddelelseromgr561918denm |journal=Meddelelser om Grønland |location=Copenhagen |publisher=Kommissionen for Videnskabelige Undersøgelser i Grønland |volume=LVI |page=162}}</ref> Í ''Grænlands annál'' er sagt að Gunnbjörn hafi talið sig hafa séð jökla samtímis á Grænlandi og Íslandi. [[Þorvaldur Búason]] eðlisfræðingur komst að þessari niðurstöðu um möguleikann til að sjá bæði löndin samtímis: „Fyrirbærið, sem oftast er álitið vera fjöll á Grænlandi, þegar horft er frá Vestfjörðum, spannar sjóndeildarhringinn frá vestri til norðurs, og er það þá örugglega skýjabólstrar handan hans.“<ref>{{vísindavefurinn|346|Er hægt að sjá með berum augum frá Íslandi til Grænlands?|höfundur=Þorvaldur Búason og Þorsteinn Vilhjálmsson|dags=22.1.2026}}</ref> Sennilega hafa norrænir sæfarar á landnámsöld og kannski enn fyrr áttað sig á því að það væri land fyrir vestan Ísland og bendir sagan um Gunnbjarnarsker til þess. En þegar siglingar og landnám hófst á Grænlandi komust þeir að því að austurströnd landsins er eintóm öræfi og ekkert jarðnæði að finna. Eftir að norrænir menn námu land á Grænlandi var siglt beint vestur frá Íslandi og austurströndinni síðan fylgt suður eftir. Meðfram ströndinni er fjöldi skerja og eyja og getur verið að einhver þeirra hafi verið þekkt sem Gunnbjarnarsker. Á erlendum og íslenskum kortum frá 16. 17. og 18. öld eru Gunnbjarnarsker sýnd miðja vegu milli Íslands og Grænlands. Lengi var leitað að þessum eyjum meðfram austurströnd Grænlands. Hefur ýmsum getgátum verið leitt að því hver þeirra gætu hafa verið Gunnbjarnarsker. Eins hafa verið settar fram tilgátur um að þau sker sem Gunnbjörn Úlfsson er sagður hafa séð hafi í raun verið fjallstindar á austurströnd Grænlands. Þar ber [[Gunnbjörnsfjall]] hæst sem gæti hafa litið út eins og sker úr fjarlægð, en skerin gætu líka verið hillingar eða ísjakar í fjarska.<ref>{{vísindavefurinn|75173|Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru? |höfundur= Orri Vésteinsson |dags= 22.2.2018}}</ref> ==Tilvitnanir== {{reflist}} ==Heimildir== * {{cite book|author=Helgi Þorláksson|year=2001|title='Enterprising explorers in the North Atlantic.’ Voyages and Exploration in the North Atlantic from the Middle Ages to the XVIIth Century|editor=Anna Agnarsdóttir|location=Reykjavík|publisher=University of Iceland|pages=13-28}} * {{cite book|author=Ólafur Halldórsson|year=1978|title=Grænland í miðaldaritum|location=Reykjavík|publisher=Sögufélag}} * {{cite book|author=Theódór Friðriksson|year=1944|title=Ofan jarðar og neðan|location=Reykjavík|publisher=Víkingsútgáfan|pages=56-58}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Landafræði Grænlands]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] qvhtdhi6qz0byjp9s9ohd12lv6u3wv4 0 59572 1973173 1699406 2026-07-23T15:31:44Z Akigka 183 1973173 wikitext text/x-wiki '''Þjóðhildur Jörundardóttir''' (10. og 11. öld) var kona [[Eiríkur rauði Þorvaldsson|Eiríks rauða]]. Þau bjuggu á [[Eiríksstaðir í Haukadal|Eiríksstöðum]] hjá [[Vatnshorn]]i í [[Haukadalur (Dölum)|Haukadal í Dölum]] og var Þjóðhildur dóttir Jörundar Úlfssonar og Þorbjargar knarrarbringu. Þjóðhildur fluttist með Eiríki rauða og föruneyti til [[Grænland]]s um [[ár]]ið [[985]]. Þegar [[kristni]] barst til Grænlands tók hún kristna trú og lét reisa [[kirkja|kirkju]], sem nefndist [[Þjóðhildarkirkja]], og hefur haldið nafni hennar á lofti. Eiríkur rauði og Þjóðhildur eignuðust 3 syni: landkönnuðinn [[Leifur Eiríksson|Leif Eiríksson]], Þorvald og Þorstein. {{stubbur|æviágrip}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Eiríks saga rauða]] [[Flokkur:Íslendingar]] mqk21dqy9ztz57nsfskgknq7otxft3n 0 60930 1973255 1972355 2026-07-24T11:45:46Z TKSnaevarr 53243 1973255 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Þýska ríkið | nafn_á_frummáli = Deutsches Reich | nafn_í_eignarfalli = Þýskalands | fáni = Flag of Germany (1935–1945).svg | skjaldarmerki = Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg | staðsetningarkort = German Reich 1942 Greatest Extend, end of 1942.png | tungumál = [[Þýska]] | höfuðborg = [[Berlín]] | stjórnarfar = [[Einingarríki]], [[flokksræði]], [[alræði]], [[Fasismi|fasískt]] [[einræði]] | titill_leiðtoga1 = Þjóðhöfðingi | nafn_leiðtoga1 = [[Paul von Hindenburg]]{{efn|sem [[ríkisforseti]]|name="President"}} (1933–1934)<br>[[Adolf Hitler]]{{efn|sem foringi og ríkiskanslari ([[Führer|Führer und Reichskanzler]])}} (1934-1945)<br>[[Karl Dönitz]]{{efn|name="President"}} (1945) | titill_leiðtoga2 = Kanslari | nafn_leiðtoga2 = [[Adolf Hitler]] (1933-1945)<br>[[Joseph Goebbels]]{{efn|''De jure'' frá 30. apríl til 1. maí.}} (1945)<br>[[Lutz Schwerin von Krosigk]]{{efn|''De jure'' frá 2. maí til 23. maí.}} (1945) | staða = Saga | atburður1 = [[Valdataka nasista í Þýskalandi|Valdataka nasista]] | dagsetning1 = 30. janúar 1933 | atburður2 = Neyðarlög virkjuð | dagsetning2 = 23. mars 1933 | atburður3 = [[Nürnberg-lögin]] | dagsetning3 = 15. september 1935 | atburður4 = [[Anschluss]] | dagsetning4 = 12./13. mars 1938 | atburður5 = [[Innrásin í Pólland]] | dagsetning5 = 1. september 1939 | atburður6 = Dauði Hitlers | dagsetning6 = 30. apríl 1945 | atburður7 = [[Orrustan um Berlín|Fall Berlínar]] | dagsetning7 = 2. maí 1945 | atburður8 = Uppgjöf | dagsetning8 = 8. maí 1945 | atburður9 = [[Flensborgarstjórnin]] handtekin | dagsetning9 = 23. maí 1945 | atburður10 = [[Berlínaryfirlýsingin (1945)|Berlínaryfirlýsingin]] | dagsetning10 = 5. júní 1945 | gjaldmiðill = [[Þýskt mark|Mark]] | umferð = [[Vinstri og hægri umferð|Hægra]] | þjóðsöngur = <br />„{{lang|de|[[Das Lied der Deutschen]]}}“<br />(„Söngur Þjóðverjanna“){{center|[[File:Deutschlandlied (old recording).oga]]}}„{{lang|de|[[Horst-Wessel-Lied]]}}“{{efn|Þann 12. júlí 1933 skipaði innanríkisráðherrann [[Wilhelm Frick]] að lagið ''Horst-Wessel-Lied'' skyldi ávallt spilað á eftir þjóðsöngnum, „{{lang|de|[[Das Lied der Deutschen]]}}“, betur þekktum sem ''Deutschland Über Alles''. {{harvnb|Tümmler|2010|p=63}}}}<br />(„Horst Wessel-söngurinn“)<br/>[[File:Песня Хорста Весселя.ogg]] | flatarmál = 633.786 | tld = }} '''Þriðja ríkið''' (stundum kallað '''Þýskaland Hitlers''') var [[Þýskaland]] undir [[flokksræði]] [[nasismi|nasista]] og leiðtoga þeirra [[Adolf Hitler|Adolfs Hitlers]] [[1933]] til [[1945]]. „Þriðja“ vísar til þess að [[Þýska keisaradæmið]] var „annað ríkið“ og [[hið Heilaga rómverska ríki]] „fyrsta ríkið“. Undir stjórn nasista rak Þýskaland [[útþenslustefna|útþenslustefnu]] í nafni [[landrýmiskenningin|kenningarinnar um landrými]] (''Lebensraum'') og ofsótti [[Gyðingar|Gyðinga]] og önnur þjóðarbrot innan ríkisins á grundvelli hugmynda um [[aríar|arískan]] uppruna Þjóðverja og nauðsyn þess að viðhalda eða endurheimta „hreinleika“ [[kynþáttahyggja|kynþáttarins]]. Í nafni þessara hugsjóna stunduðu Þjóðverjar árásargjarna utanríkisstefnu og lögðu nágrannalönd sín undir sig með hervaldi á fyrstu árum [[Síðari heimsstyrjöldin|síðari heimsstyrjaldarinnar]]. Bæði í Þýskalandi og hinum hernumdu löndum var stunduð skipuleg einangrun og [[fjöldamorð]] á gyðingum, [[sígaunar|sígaunum]], [[stríðsfangi|stríðsföngum]], [[fötlun|fötluðum]], [[samkynhneigð]]um og fleiri hópum sem taldir voru ógnun við hinn aríska kynþátt. Morð á gyðingum voru svo víðtæk, kerfisbundin og skilvirk að þau eru nefnd [[helförin]]. Þriðja ríkið náði hátindi sínum á fyrstu árum styrjaldarinnar og Þýskaland varð stórveldi í Evrópu um [[1940]]. Eftir ósigur Þjóðverja í [[síðari heimsstyrjöldin]]ni var Þýskaland og stór hluti Evrópu í rúst og landinu var skipt í tvö ríki: [[Vestur-Þýskaland]] og [[Austur-Þýskaland]], sem saman náðu yfir mun minna landsvæði en Þýskaland gerði fyrir styrjöldina. [[Prússland]] leið formlega undir lok sem sérstakt fylki. Þýsku ríkin tvö sameinuðust svo á ný árið [[1990]]. == Heiti == Opinbert heiti ríkisins var „þýska ríkið“ (þýska: ''Deutsches Reich'') og seinna „stórþýska ríkið“ (''Großdeutsches Reich'') eftir 1943. Nasistar töluðu gjarnan um „þúsund ára ríkið“ (''Tausendjähriges Reich'')<ref>{{cite book |last=Shirer |first=William L. |author-link=William L. Shirer |title=The Rise and Fall of the Third Reich |publisher=Simon & Schuster |location=New York |year=1960 |isbn=978-0-671-62420-0 |title-link=The Rise and Fall of the Third Reich}}</ref> eða „þriðja ríkið“ (''Drittes Reich''). Síðastnefnda heitið kemur upphaflega úr bók eftir [[Arthur Moeller van den Bruck]] frá 1923,<ref>{{cite journal |last1=Butzer |first1=Hermann |title=Das "Dritte Reich" im Dritten Reich: Der Topos "Drittes Reich" in der nationalsozialistischen Ideologie und Staatslehre |journal=Der Staat |volume=42 |issue=4/2003 |pages=600–627 |url=https://www.jstor.org/stable/43643554 |access-date=5 June 2023|language=German|year=2003 |jstor=43643554 }}</ref> þar sem [[Heilaga rómverska ríkið]] (962–1806) er kallað „fyrsta ríkið“ og [[Þýska keisaradæmið]] (1871–1918) „annað ríkið“.<ref>{{cite book |last=Lauryssens |first=Stan |author-link=Stan Lauryssens |title=The Man Who Invented the Third Reich: The Life and Times of Arthur Moeller van den Bruck |url=https://archive.org/details/manwhoinventedth0000laur |year=1999 |publisher=Sutton |location=Stroud |isbn=978-0-7509-1866-4}}</ref> Á íslensku hefur ríkið oft verið nefnt Þýskaland nasismans eða Þýskaland Hitlers. == Stjórnmál == === Stjórnsýsla === [[File:WWII, Europe, Germany, "Nazi Hierarchy, Hitler, Goering, Goebbels, Hess", The Desperate Years p143 - NARA - 196509.jpg|thumb|[[Adolf Hitler|Hitler]], [[Hermann Göring|Göring]], [[Joseph Goebbels|Goebbels]] og [[Rudolf Hess]] á hersýningu árið 1933.]] Hitler kom á alræði í Þýskalandi sem byggðist á [[foringjalögmálið|foringjalögmálinu]] (''Führerprinzip'') þar sem ætlast var til algjörrar hlýðni undirmanna. Hann leit á stjórnina sem píramída þar sem hann sjálfur, hinn óskeikuli leiðtogi, sæti á toppnum. Stöðuveitingar innan flokksins byggðust ekki á kosningum heldur var fólk skipað í stöður sínar af hærra settum yfirmönnum.{{sfn|Kershaw|2008|pp=170, 172, 181}} Flokkurinn notaði áróður til að ýta undir [[persónudýrkun]] Hitlers.{{sfn|Evans|2005|p=400}} Margir sagnfræðingar hafa lagt áherslu á ræðumennskuhæfileika Hitlers.{{sfn|Kershaw|2008|pp=105–106}} Leiðtogafræðingurinn Roger Gill segir til dæmis að ræður Hitlers hafi nánast haft dáleiðandi áhrif á áheyrendur.{{sfn|Gill|2006|p=259}} Æðstu embættismenn ríkisins heyrðu beint undir Hitler og fylgdu stefnu hans, en nutu annars töluverðs sjálfstæðis.{{sfn|Kershaw|2001|p=253}} Hitler ætlaðist til þess að embættismenn „ynnu til foringjans“: ættu frumkvæði að stefnumótun og aðgerðum sem samræmdust markmiðum flokksins og óskum Hitlers, án þess að hann sjálfur kæmi að daglegri ákvarðanatöku.{{sfn|Kershaw|2008|pp=320–321}} Stjórnsýslan einkenndist af óskipulegum flokkadráttum forystumanna flokksins, sem kepptust við að sanka að sér völdum og öðlast hylli foringjans.{{sfn|McElligott|Kirk|Kershaw|2003|p=6}} Stjórnunarstíll Hitlers fólst í því að gefa mótsagnarkenndar skipanir til undirmanna og setja þá í stöður þar sem ábyrgðarsvið sköruðust við aðra undirmenn.{{sfn|Speer|1971|p=281}} Þannig ól hann á tortryggni, samkeppni og valdabaráttu milli undirmanna til að tryggja og hámarka eigin völd.{{sfn|Manvell|Fraenkel|2007|p=29}} Með röð tilskipana milli 1933 og 1935 afnámu nasistar aðildarlönd Weimar-lýðveldisins (''Länder'') og skiptu þeim út fyrir nýja stjórnsýslueiningu, ''[[Gau]]'', undir stjórn leiðtoga (''[[Gauleiter]]'') sem skipaður var af nasistaflokknum.{{sfn|Evans|2005|pp=48–49}} Breytingin gekk þó ekki að fullu í gegn og ýmis mál (til dæmis menntamál) heyrðu áfram undir aðildarlöndin. Útkoman var flókin stjórnsýsla þar sem lögsaga og ábyrgðarsvið sköruðust að verulegu leyti, sem var einkenni á stjórn nasista.{{sfn|Freeman|1995|p=6}} Gyðingar í opinberum stöðum misstu vinnuna árið 1933, fyrir utan þá sem gegnt höfðu herþjónustu í fyrri heimsstyrjöld. Í stað þeirra voru flokksmenn eða eindregnir stuðningsmenn flokksins ráðnir.{{sfn|Evans|2005|pp=14–15, 49}} Nasistavæðing landsins eða „samræmingarferlið“ (''Gleichschaltung'') fólst meðal annars í afnámi sveitarstjórnarkosninga árið 1935. Eftir það voru sveitarstjórar skipaðir beint af innanríkisráðuneytinu.{{sfn|Evans|2005|p=49}} == Neðanmálsgreinar == <references group="lower-alpha"/> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == *{{cite book |last=Evans |first=Richard J. |year=2005 |title=The Third Reich in Power |url=https://archive.org/details/thirdreichinpowe00evan |url-access=registration |publisher=Penguin |location=New York |isbn=978-0-14-303790-3}} *{{cite book |last=Freeman |first=Michael J. |title=Atlas of Nazi Germany: A Political, Economic, and Social Anatomy of the Third Reich |year=1995 |publisher=Longman |location=London; New York |isbn=978-0-582-23924-1}} *{{cite book |last=Gill |first=Roger |title=Theory and Practice of Leadership |url=https://archive.org/details/theorypracticeof0000gill |year=2006 |publisher=SAGE Publications |location=London |isbn=978-0-7619-7176-4}} *{{cite book |last=Kershaw |first=Ian |title=The "Hitler Myth": Image and Reality in the Third Reich |url=https://archive.org/details/hitlermythimager0000kers_s7n6 |year=2001 |orig-year=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford; New York |isbn=978-0-19-280206-4}} *{{cite book|last=Kershaw|first=Ian|year=2008|title=Hitler: A Biography|url=https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers|location=New York|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=978-0-393-06757-6}} *{{cite book |last1=Manvell |first1=Roger |author1-link=Roger Manvell |last2=Fraenkel |first2=Heinrich |author2-link=Heinrich Fraenkel |title=Heinrich Himmler: The Sinister Life of the Head of the SS and Gestapo |url=https://archive.org/details/heinrichhimmlers0000manv |year=2007 |orig-year=1965 |publisher=Greenhill; Skyhorse |location=London; New York |isbn=978-1-60239-178-9}} *{{cite book |last1=McElligott |first1=Anthony |last2=Kirk |first2=Tim |last3=Kershaw |first3=Ian |title=Working Towards the Führer: Essays in Honour of Sir Ian Kershaw |year=2003 |publisher=Manchester University Press |location=Manchester |isbn=978-0-7190-6732-7}} *{{cite book |last=Speer |first=Albert |author-link=Albert Speer |orig-year=1969 |year=1971 |title=Inside the Third Reich |publisher=Avon |location=New York |isbn=978-0-380-00071-5 |title-link=Inside the Third Reich}} * {{cite book |last=Tümmler |first=Holger |title=Hitlers Deutschland: Die Mächtigen des Dritten Reiches |year=2010 |publisher=Melchior Verlag |location=Wolfenbüttel |language=de |isbn=978-3-941555-88-4}} {{Seinni heimsstyrjöldin}} {{stubbur|saga}} {{sa|1933|1945}} [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] [[Flokkur:Nasismi]] [[Flokkur:Saga Þýskalands]] [[Flokkur:Þýskaland í seinni heimsstyrjöldinni]] jazmspg9f4xlga0ejm3zcv1uv6bfhbo 0 62173 1973248 1839166 2026-07-24T11:20:55Z TKSnaevarr 53243 1973248 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Erwin Schrödinger - Narodowe Archiwum Cyfrowe (1-E-939).jpg|thumb|right|Schrödinger árið 1933.]] '''Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger''' ([[12. ágúst]] [[1887]] – [[4. janúar]] [[1961]]) var [[Austurríki|austurrísk]]–[[Írland|írskur]] [[eðlisfræði]]ngur auk þess sem hann var „stærðfræðilegur“ líffræðingur. Hann er þekktur fyrir framlag sitt til [[skammtaeðlisfræði]]nnar og oft er hann talinn með í hópi þeirra hugsuða á bak við skammtafræði, auk [[Albert Einstein|Einstein]] og [[Werner Heisenberg|Heisenberg]]. Einkum er hann þekktur fyrir [[Schrödinger-jafnan|Schrödinger-jöfnuna]] en fyrir hana hlaut hann [[Nóbelsverðlaunin]] í eðlisfræði árið [[1933]]. Hann er einnig þekktur fyrir [[Köttur Schrödingers|kött Schrödingers]], fræga hugsunartilraun sem hann lagði til eftir bréfaskipti við vin sinn, [[Albert Einstein]]. == Tenglar == {{Commonscat|Erwin Schrödinger}} * {{Vísindavefurinn|58391|Hver var Erwin Schrödinger og hvert var framlag hans til skammtafræðinnar?}} {{Nóbelsverðlaun í eðlisfræði}} {{fde|1887|1961|Schrödinger, Erwin}} [[Flokkur:Austurrískir eðlisfræðingar|Schrödinger, Erwin]] [[Flokkur:Írskir eðlisfræðingar|Schrödinger, Erwin]] [[Flokkur:Nóbelsverðlaunahafar í eðlisfræði|Schrödinger, Erwin]] 7trgdw9ka9ipv4kxp5cx98jc9hygo8g 0 66427 1973209 1900459 2026-07-23T17:47:22Z Akigka 183 1973209 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Western-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir Vestribyggð í núverandi Nuuk-héraði, rauðu punktarnir sýna helstu bæjarrústir. Merkt er við ''Bæinn undir sandinum'' neðarlega á kortinu]] '''Bærinn undir sandinum''' (sem þekktari er meðal [[Fornleifafræði|fornleifafræðinga]] undir [[danska]] nafninu ''Gården under Sandet - GUS'') er eitt merkasta uppgraftrarsvæði og mesti fornleifafundur á [[Grænland]]i. Svæðið er á sléttu sem liggur hátt fáeina kílómetra frá jaðri [[Skriðjökull|skriðjökulsins]] innst í Ameralikfirðinum, sem norrænir Grænlendingar nefndu Lýsufjörð í [[Vestribyggð]]. Árið 1990 fundu tveir hreindýraveiðimenn allmikla tilhöggna timburstokka sem stungust þar út úr árbakka. Það leiddi til mikillar starfsemi fornleifafræðinga næstu árin og var grafið þar á hverju sumri á árunum 1991 til 1996. Kom í ljós að timburstokkarnir höfðu verið uppistöður í húsabyggingu af norrænni gerð. Höfðu húsin horfið undir margra metra þykkt lag af sandi og var nafnið dregið af því. Uppgröfturinn sýndi fram á að þar hafði verið búið frá því um miðja elleftu öld og langt fram á þá fjórtándu. Elsta húsið hafði verið langhús sem snemma hafði brunnið. Síðan tók við húsabygging með stöðugum viðbótum og endurbyggingum þar til bærinn var yfirgefinn. Fljótlega eftir það fylltist hann af sandi sem barst fram í [[jökulhlaup]]i. Þann tíma sem bærinn var í byggð var hann endurbyggður að minnsta kosti átta sinnum, stækkaður og minnkaður, vistarverum bætt við eða þær teknar burt. Höfðu verið í bænum samanlagt 63 herbergi og aðrar vistarverur á þessu tímaskeiði. Byggingarefnið var [[torf]] og grjót og auk þess [[timbur]]. Hægt var að sjá á maðkaholum að megnið af timbrinu hafði verið [[rekaviður]]. Voru íveruhús íbúa, skemmur, vinnustofur og gripahús sambyggð og húsagerðin því öll áþekk [[torfhús]]um á [[Ísland]]i. [[Húsdýr]] voru allmörg á bænum en gripahúsin voru af ýmsum stærðum á búsetutímanum og þau stærstu sennilega elst. Þar voru [[kindur]], [[geitur]], [[kýr]], [[hestar]] og [[hundar]]. Beinafundir sýna hins vegar að megnið af kjötmetinu kom af veiðidýrum, [[Selir|selum]] og [[hreindýr]]um en húsdýr voru höfð til mjalta og ullar. Stórar trétunnur sýndu greinilega að gerðar voru ýmsar tegundir af sýrðum mjólkurafurðum.  [[Húsamýs]] voru fjölmargar og að auki mátti finna leifar af [[höfuðlús]] og [[sníkjudýr]]um sem einkum leggjast á skepnur, enda fundust margar [[Greiða|greiður]] og [[Lúsakambur|lúsakambar]]. Ullarnýting var mikilvæg og mátti sjá það um bæinn allan. Ýmsar gerðir af [[Snælda|spunasnældum]], halasnældur, snældusnúðar og tvinningarsnældur og [[vaðmál|vaðmálsbútar]] fundust hér og þar. Þar að auki fannst heil [[vefstofa]] með leifum af uppréttum [[Vefstóll|vefstól]] 140 cm breiðum og yfir 90 [[Kljásteinn|kljásteinar]]. Íbúar virðast hafa verið trúræknir, víða má sjá [[Krossmark|krossmörk]] rist í tré og einnig nokkra minni [[kross]]a. [[Rúnir|Rúnakunnátta]] virðist einnig hafa verið nokkur á öllum ábúðartímanum, má sjá rúnaristur á mörgum áhöldum og öðrum hlutum. Þar á meðal má sjá að á bænum hefur búið einn Bárður, tveir með nafnið Þór og ein Björk. Talsvert hefur fundist af leikföngum, sérstaklega útskornir fuglar og dýr. Einnig haganlega útskornar hirslur og fjalir og nokkrar teikningar ristar á fjalir. Sú merkilegasta er af [[Beisli|beisluðu]] hreindýri sem þykir benda til þess að íbúar hafi tamið hreindýr. Uppgröfturinn á ''Bænum undir sandinum'' hefur gefið einstaka innsýn í líf norrænna manna á Grænlandi á [[Miðaldir|miðöldum]] og sýnt að það var í flestum atriðum nauðalíkt lífi annarra norrænna manna við strendur [[Norður-Atlantshaf]]s. == Heimildir == * ''Tidsskriftet Grønland'' 2001. Nr. 7. Berglund, Joel. Omkring dagliglivet på Gården under Sandet. * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið 2005, ISBN 9979-9636-8-9 {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] 3v9yzs2wn6dg2trsvc5464qwqf9cudx 0 66594 1973186 1900458 2026-07-23T15:59:15Z Akigka 183 /* Heimildir */ 1973186 wikitext text/x-wiki ''Aðalgrein: [[Norrænir Grænlendingar]]'' [[Mynd:Nordurseta1.png|thumb|300 px|Kort yfir Norðursetu, Bjarnargildran fyrir ofan miðju]] '''Bjarnargildran''' er nafn á mannvirki af norrænum uppruna norðarlega á því svæði sem [[Norrænir Grænlendingar|Grænlendingar hinir fornu]] nefndu [[Norðurseta|Norðursetu]]. Meðal [[Sagnfræði|sagn]]- og [[Fornleifafræði|fornleifafræðinga]] er byggingin þekktust sem ''Bjørnefælden'' upp á [[Danska|dönsku]]. Bygging þessi er utarlega og allhátt á Nuussuaq-skaganum (Eysunesi). Hún er hlaðin úr flötum steinum sem hafa verið teknir á nesinu. Byggingin er vel hlaðin og skiptast á þunnir og þykkir steinar á svipaðan hátt og í norrænum byggingum á Suður-[[Grænland]]i. Ekki er hægt að greina hvenær byggingin var hlaðin. Í raun er með öllu ókunnugt til hvers húsið var byggt eða til hvaða nota. Byggingin er nánast ferningur að utanmáli, hver hlið um 440 til 450 cm löng. Hleðslan er um 150 cm há. Veggirnir eru mjög þykkir, vesturhliðin 110 cm á þykkt og norðurhliðin 180 cm. Op er inn í hleðsluna austanmegin, um 50 cm breitt og um eins metra hátt, inn að aðalrýminu sem er 230 cm langt og um 120 breitt. Norðan megin er um 50 cm há slétt klöpp sem er eins konar hilla, um 80 cm breið. Meðfram henni er því einungis rúmlega 40 cm breiður gangur sem framhald af innganginum. Ekki er annað að sjá en að hleðslan standi enn eins og hún var hlaðin. Ekki er hægt að sjá hvort eða hvernig þak var yfir byggingunni. Stærð og hlutföll gera það ósennilegt að þetta hafi verið húsnæði til búsetu, það er einnig heldur ósennilegt að það hafi verið hentugt sem gildra fyrir [[Ísbjörn|hvítabirni]]. Sennilegast er að hér hafi verið geymd verðmæti, t.d. [[Rostungur|rostungstennur]], meðan á veiðiferðum stóð. [[Poul Egede]] nefnir Bjarnargildruna árið [[1736]], fyrstur seinni tíma Evrópumanna. Hann hafði þá verið þar á ferð og rakst á þessa byggingu. [[Inuítar|Inuítar,]] ferðafélagar hans, sögðu honum að byggingin væri nefnd Putdlagssuaq á [[Grænlenska|grænlensku]] (þ.e. Bjarnargildran) og hermdu sögur að norrænir menn hefðu byggt hana til að veiða ísbirni. ==Heimildir== * {{cite journal|url=http://www.tidsskriftetgronland.dk/archive/1967-12-Artikel01.pdf#page=1|title=Bjørnefælden vid Nugssuaq og nordboernes Eysunes i geologisk belysning|author=Alfred Rosenkrantz|year=1967|journal=Tidskriftet Grønland|pp=377-384|number=12}} * {{cite book|title=Grønlands forhistorie|editor=Hans Christian Gulløv|publisher=Gyldendal|year=2005|isbn=87-02-01724-5}} * {{cite book|title=Á hjara veraldar|author=Guðmundur J. Guðmundsson|publisher=Sögufélagið|year=2005|isbn=9979-9636-8-9}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] e2o4s7itavkbj283thejptt35oghmga 1973187 1973186 2026-07-23T16:00:47Z Akigka 183 1973187 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Nordurseta1.png|thumb|300 px|Kort yfir Norðursetu, Bjarnargildran fyrir ofan miðju.]] '''Bjarnargildran''' er nafn á mannvirki af norrænum uppruna norðarlega á því svæði sem [[Norrænir Grænlendingar|Grænlendingar hinir fornu]] nefndu [[Norðurseta|Norðursetu]]. Meðal [[Sagnfræði|sagn]]- og [[Fornleifafræði|fornleifafræðinga]] er byggingin þekktust sem ''Bjørnefælden'' upp á [[Danska|dönsku]]. Bygging þessi er utarlega og allhátt á Nuussuaq-skaganum (Eysunesi). Hún er hlaðin úr flötum steinum sem hafa verið teknir á nesinu. Byggingin er vel hlaðin og skiptast á þunnir og þykkir steinar á svipaðan hátt og í norrænum byggingum á Suður-[[Grænland]]i. Ekki er hægt að greina hvenær byggingin var hlaðin. Í raun er með öllu ókunnugt til hvers húsið var byggt eða til hvaða nota. Byggingin er nánast ferningur að utanmáli, hver hlið um 440 til 450 cm löng. Hleðslan er um 150 cm há. Veggirnir eru mjög þykkir, vesturhliðin 110 cm á þykkt og norðurhliðin 180 cm. Op er inn í hleðsluna austanmegin, um 50 cm breitt og um eins metra hátt, inn að aðalrýminu sem er 230 cm langt og um 120 breitt. Norðan megin er um 50 cm há slétt klöpp sem er eins konar hilla, um 80 cm breið. Meðfram henni er því einungis rúmlega 40 cm breiður gangur sem framhald af innganginum. Ekki er annað að sjá en að hleðslan standi enn eins og hún var hlaðin. Ekki er hægt að sjá hvort eða hvernig þak var yfir byggingunni. Stærð og hlutföll gera það ósennilegt að þetta hafi verið húsnæði til búsetu, það er einnig heldur ósennilegt að það hafi verið hentugt sem gildra fyrir [[Ísbjörn|hvítabirni]]. Sennilegast er að hér hafi verið geymd verðmæti, t.d. [[Rostungur|rostungstennur]], meðan á veiðiferðum stóð. [[Poul Egede]] nefnir Bjarnargildruna árið [[1736]], fyrstur seinni tíma Evrópumanna. Hann hafði þá verið þar á ferð og rakst á þessa byggingu. [[Inuítar|Inuítar,]] ferðafélagar hans, sögðu honum að byggingin væri nefnd Putdlagssuaq á [[Grænlenska|grænlensku]] (þ.e. Bjarnargildran) og hermdu sögur að norrænir menn hefðu byggt hana til að veiða ísbirni. ==Heimildir== * {{cite journal|url=http://www.tidsskriftetgronland.dk/archive/1967-12-Artikel01.pdf#page=1|title=Bjørnefælden vid Nugssuaq og nordboernes Eysunes i geologisk belysning|author=Alfred Rosenkrantz|year=1967|journal=Tidskriftet Grønland|pp=377-384|number=12}} * {{cite book|title=Grønlands forhistorie|editor=Hans Christian Gulløv|publisher=Gyldendal|year=2005|isbn=87-02-01724-5}} * {{cite book|title=Á hjara veraldar|author=Guðmundur J. Guðmundsson|publisher=Sögufélagið|year=2005|isbn=9979-9636-8-9}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] dfadcqezl4lwr3w8jmclzbyrqeqigao 0 67387 1973177 1955742 2026-07-23T15:33:11Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973177 wikitext text/x-wiki '''Guðríður Þorbjarnardóttir''' (f. fyrir [[1000]] - d. ?) var íslenskur [[landkönnuður]] og talin ein víðförlasta kona heims sem uppi var kringum árið [[1000|980]]. Að því er sögur herma sigldi hún átta sinnum yfir [[úthaf|úthöf]] og ferðaðist fótgangandi um þvera [[Evrópa|Evrópu]]. Guðríður var fædd á [[Ísland]]i en sigldi til [[Grænland]]s og þaðan til [[Vínland]]s. Hún eignaðist þar barn, [[Snorri Þorfinnsson|Snorra Þorfinnsson]], og er talið að hún sé fyrsta konan af evrópskum uppruna sem fæddi barn í [[Ameríka|Ameríku]]. Guðríður fór að sögn einnig til [[Róm]]ar. == Ævi == Frásögn af Guðríði er í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]], en einnig segir af henni í [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] og ber þeim ekki alltaf vel saman. Guðríður var eftir því sem fyrrnefnda sagan segir dóttir Þorbjarnar, sonar [[Vífill (leysingi Auðar djúpúðgu)|Vífils]], leysingja [[Auður djúpúðga Ketilsdóttir|Auðar djúpúðgu]], og Hallveigar Einarsdóttur konu hans, [[Sigmundur Ketilsson|Sigmundssonar Ketilssonar]] landnámsmanns á Laugarbrekku. Foreldrar Guðríðar bjuggu á [[Laugarbrekka|Laugarbrekku]] og þar fæddist hún en þegar hún var ung að aldri flutti fjölskyldan til Grænlands og lenti í miklum hrakningum á leiðinni og dó helmingur förunauta þeirra. Þó komst Þorbjörn á endanum til Grænlands og gaf [[Eiríkur rauði]] honum land á [[Stokkanes]]i. Í Grænlendinga sögu segir aftur á móti ekkert um ættir Guðríðar en þar er sagt að [[Leifur heppni]] hafi bjargað hópi manna, þar á meðal henni og og Þóri austmanni, fyrsta manni hennar, úr skeri og flutt með sér til [[Brattahlíð]]ar, þar sem Þórir veiktist og dó skömmu síðar. Guðríður giftist svo [[Þorsteinn Eiríksson|Þorsteini Eiríkssyni]], syni Eiríks rauða og bróður Leifs heppna. Þorsteinn dó úr [[farsótt]] á leiðinni til Vínlands. Þriðji maður Guðríðar var [[Þorfinnur karlsefni]] Þórðarson frá [[Glaumbær (bær)|Glaumbæ]] í Skagafirði. Þau sigldu til Vínlands og voru 160 manns í leiðangri þeirra. Þau könnuðu landið og fóru sunnar en aðrir og komu á stað sem þau nefndu [[Hóp]]. Líkur eru á því að það hafi verið [[Manhattan]]eyja þar sem [[New York]] stendur núna. Guðríður og Þorfinnur voru í þrjú ár í Ameríku. Á meðan þau dvöldu þar fæddi Guðríður soninn Snorra. Talið er að hann sé fæddur um [[1004]] og er fyrsti hvíti maðurinn fæddur þar svo að vitað sé. Þau gáfust þó upp á Ameríkudvölinni og fóru þaðan aftur til Grænlands og síðan fljótlega til Noregs. Þar voru þau þó aðeins einn vetur en héldu síðan til Íslands og settust að í Glaumbæ, föðurleifð Þorfinns. Þar eignuðust þau annan son, Þorbjörn eða Björn. Snorri sonur þeirra tók við búi í Glaumbæ eftir lát föður síns. Þegar Guðríður var orðin ekkja fór hún í [[suðurganga|suðurgöngu]], hugsanlega til [[Róm]]ar. Þegar hún kom aftur hafði Snorri byggt fyrstu kirkjuna sem reist var í Glaumbæ. Í Grænlendinga sögu segir að Guðríður hafi verið einsetukona og nunna í Glaumbæ síðustu æviárin. Þann [[4. mars]] [[2011]] fór [[Ólafur Ragnar Grímsson]] forseti Íslands til fundar við [[Benedikt 16.|Benedikt]] páfa 16. í Vatíkaninu og færði honum afsteypu af styttu [[Ásmundur Sveinsson|Ásmundar Sveinssonar]] af Guðríði og Snorra syni hennar. == Heimild == * ''Guðríður Þorbjarnardóttir : frá New York til Rómar?'' (2001). Inga Huld Hákonardóttir. Birtist í Kvennaslóðir s. 60-74. == Tenglar == * [https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm Eiríks saga rauða] * [https://www.snerpa.is/net/isl/graens.htm Grænlendinga saga] * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3521297 ''Vínland Þorfinns karlsefnis og Guðríðar Þorbjarnardóttur''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170309070547/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3521297 |date=2017-03-09 }}, Lesbók Morgunblaðsins 5. maí 2001 * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3315000 ''Æskuslóðir Guðríðar''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421224425/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3315000 |date=2016-04-21 }}, Lesbók Morgunblaðsins 20. nóvember 1999 * [https://www.althingi.is/altext/113/s/1042.html042. Tillaga til þingsályktunar - um kynningu á Guðríði Þorbjarnardóttur.] *[https://bigthink.com/strange-maps/gudrid-far-traveled-viking-woman/ Grein á Bigthink um Guðríði] {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Íslenskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Íslenskar konur á 10. öld]] [[Flokkur:Íslenskar konur á 11. öld]] [[Flokkur:Íslendingar á 10. öld]] [[Flokkur:Íslendingar á 11. öld]] nz5ebguz4l47zi9rz9lde580r7x1e59 0 69721 1973197 1384589 2026-07-23T16:18:52Z TKSnaevarr 53243 1973197 wikitext text/x-wiki '''Sharam Tayebi''' (eða '''Sharam''') er [[íran]]skur [[skífuþeytir]] og upptökustjóri. Sharam vinnur með ''[[house]]-'' og [[raftónlist]]. Hann er meðlimur í [[dúó]]inu [[Deep Dish]] sem var tilnefnt til [[Grammy-verðlaunin|Grammy-verðlauna]] árið 2002. == Útgefið efni == === Breiðskífur === * 2008 ''Sidedish'' === Smáskífur / EP-plötur === * 1996 „Let's Rock“ * 1996 „Keep On Move It“ * 1997 „Preacher“ * 1998 „Any Time Is Party Time“ * 1998 „To The Beat / Last Battle“ * 1999 „Phat Philter Killa“ * 1999 „Into The Groove / 2 of Us“ * 1999 „Let's Get It On“ * 2002 „Out of Your Mind“ * 2006 „PATT (Party All the Time)“ <small>- #16 [[Holland]]i, #8 [[Bretland]]i</small> * 2006 „PATT (Party All the Time) (Remixes)“ * 2008 „Secret Parkway“ * 2008 „The One“ <small>- #19 [[Holland]]i</small> * 2008 „Get Wild“ * 2008 „Texi“ === Á safnplötum === * 2003: ''[[GU025|Global Underground: Toronto: Sharam'' [Afterclub Mix]]]'' <small>- #1 [[Top Electronic Albums]], #20 [[Top Independent Albums]], #29 [[Top Heatseekers]]</small> * 2006: ''[[GU029|Global Underground: Dubai]]'' === Endurhljóðblandanir === * 1994: Watergate - „Lonely Winter“ * 1995: Aquarhythms - „Ether's Whisper“ * 1995: De'Lacy - „Hideaway“ * 1995: Ashley Beedle - „Revolutions In Dub“ * 1996: MK - „Burning“ * 2006: [[MYNC Project]] & Danny Rampling - „Strobelight“ * 2006: [[Eddie Murphy]] - „[[Party All the Time]]“ * 2006: [[Nalin & Kane]] - „Beachball“ * 2007: [[Daniel Bedingfield]] - „[[If You're Not The One]]“ * 2007: Richard Grey - „Tainted Love (Warped Bass)“ [[Flokkur:Íranskir tónlistarmenn]] iw85xfmr19vb0u694xc7lrj1hvanr8i 1973198 1973197 2026-07-23T16:20:22Z TKSnaevarr 53243 1973198 wikitext text/x-wiki '''Sharam Tayebi''' (eða '''Sharam''') er [[íran]]skur [[skífuþeytir]] og upptökustjóri. Sharam vinnur með ''[[house]]-'' og [[raftónlist]]. Hann er meðlimur í [[dúó]]inu [[Deep Dish]] sem hlaut [[Grammy-verðlaunin|Grammy-verðlaun]] árið 2002. == Útgefið efni == === Breiðskífur === * 2008 ''Sidedish'' === Smáskífur / EP-plötur === * 1996 „Let's Rock“ * 1996 „Keep On Move It“ * 1997 „Preacher“ * 1998 „Any Time Is Party Time“ * 1998 „To The Beat / Last Battle“ * 1999 „Phat Philter Killa“ * 1999 „Into The Groove / 2 of Us“ * 1999 „Let's Get It On“ * 2002 „Out of Your Mind“ * 2006 „PATT (Party All the Time)“ <small>- #16 [[Holland]]i, #8 [[Bretland]]i</small> * 2006 „PATT (Party All the Time) (Remixes)“ * 2008 „Secret Parkway“ * 2008 „The One“ <small>- #19 [[Holland]]i</small> * 2008 „Get Wild“ * 2008 „Texi“ === Á safnplötum === * 2003: ''[[GU025|Global Underground: Toronto: Sharam'' [Afterclub Mix]]]'' <small>- #1 [[Top Electronic Albums]], #20 [[Top Independent Albums]], #29 [[Top Heatseekers]]</small> * 2006: ''[[GU029|Global Underground: Dubai]]'' === Endurhljóðblandanir === * 1994: Watergate - „Lonely Winter“ * 1995: Aquarhythms - „Ether's Whisper“ * 1995: De'Lacy - „Hideaway“ * 1995: Ashley Beedle - „Revolutions In Dub“ * 1996: MK - „Burning“ * 2006: [[MYNC Project]] & Danny Rampling - „Strobelight“ * 2006: [[Eddie Murphy]] - „[[Party All the Time]]“ * 2006: [[Nalin & Kane]] - „Beachball“ * 2007: [[Daniel Bedingfield]] - „[[If You're Not The One]]“ * 2007: Richard Grey - „Tainted Love (Warped Bass)“ {{f|1970}} [[Flokkur:Íranskir tónlistarmenn]] o3g3c6cbzkamqn6izmx6cokpk2rrb2u 0 69723 1973191 1702170 2026-07-23T16:15:49Z TKSnaevarr 53243 1973191 wikitext text/x-wiki '''Ali Movasat''' ([[persneska]]: علی اصغر مواسات), eða '''DJ Aligator''', (fæddur í [[Teheran]] [[10. mars]] [[1975]]) er [[íran]]skur [[raftónlist]]armaður. Hann býr nú í [[Svíþjóð]] en bjó áður nokkur ár í [[Danmörk]]u. Frægasta lag DJ Aligator er „The Whistle Song“ (samið ásamt Dananum [[Holger Lagerfeldt]]) en það er að finna í tölvuleiknum [[Dance Dance Revolution]]. Þá hefur hann einnig [[Endurhljóðblöndun|endurhljóðblandað]] lag [[O-Zone]], „[[Dragostea Din Tei]]“. Hann hefur einnig endurhljóðblandað „[[I Like to Move It]]“ (með [[Reel 2 Real]]) og „[[From Paris to Berlin]]“ (með [[Infernal (hljómsveit)|Infernal]]). == Tenglar == * [http://wm11.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&sql=11:hcfoxqykldae Ali Movasat]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} á [[Allmusic]] * [http://www.djaligator.com/ Vefsíða DJ Aligator] {{DEFAULTSORT:Aligator, Dj}} [[Flokkur:Íranskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1975]] owarq0lw376nshdslpuq5pch7wacel8 0 76613 1973176 1948381 2026-07-23T15:32:48Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973176 wikitext text/x-wiki '''Þorfinnur Karlsefni''' frá [[Reynistaður|Reynistað]] í [[Skagafjörður|Skagafirði]] var [[Ísland|íslenskur]] landkönnuður sem nam land á [[Vínland]]i ásamt konu sinni [[Guðríður Þorbjarnardóttir|Guðríði Þorbjarnardóttur]]. Helstu heimildir um Þorfinn eru [[Grænlendinga saga]] og [[Eiríks saga rauða]]. Þar eignuðust þau son sinn [[Snorri Þorfinnsson|Snorra Þorfinnsson]] og var hann talinn fyrsta hvíta barnið sem fæddist í Ameríku. Ekki er vitað hvar þau numu land en talið er að það gæti verið nálægt [[L'Anse aux Meadows]]. [[Einar Jónsson]], myndhöggvari, gerði styttu af Þorfinni sem er í [[Philadelphia]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Þorfinnur og Guðríður fluttust til Íslands og settust fyrst að á föðurleifð Þorfinns á Reynistað en bjuggu síðar í [[Glaumbær_(bær)|Glaumbæ]]. == Tenglar == * [http://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm Eiríks saga rauða] * [http://www.snerpa.is/net/isl/graens.htm Grænlendinga saga] * [http://www.biographi.ca/009004-119.01-e.php?&id_nbr=558 Biography at the ''Dictionary of Canadian Biography Online''] * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3521297 ''Vínland Þorfinns karlsefnis og Guðríðar Þorbjarnardóttur''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170309070547/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3521297 |date=2017-03-09 }}, Lesbók Morgunblaðsins 5. maí 2001 * [http://www.fva.is/~vinland/personur/thorfinnur.html Vefsíða um Þorfinn unnið af nemendum FVA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070911200526/http://www.fva.is/~vinland/personur/thorfinnur.html |date=2007-09-11 }} * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/593237/Thorfinn-Karlsefni Grein um Þorfinn á vefnum Britannica] * [http://www.althingi.is/altext/113/s/1042.html042. Tillaga til þingsályktunar - um kynningu á Guðríði Þorbjarnardóttur.] {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Íslenskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Íslendingar á 11. öld]] a2cvoew7mbpdjot5miw1cpqlg1z97lv 0 82438 1973171 1962435 2026-07-23T15:30:59Z Akigka 183 /* Heimildir */ 1973171 wikitext text/x-wiki [[Mynd:I. E. C. Rasmussen - Sommernat under den Grønlandske Kyst circa Aar 1000.jpg|thumb|alt=Sumarnótt við Grænland um árið 1000. Málverk eftir Carl Rasmussen (1875|Sumarnótt við Grænland um árið 1000. Málverk eftir Carl Rasmussen (1875]] '''Gunnbjörn Úlfsson''' var [[Noregur|norskur]] maður, sonur [[Úlfur kráka|Úlfs kráku]], sem sigldi til Íslands um ár 900. Skip hans bar af leið og sá hann þá eyjar vestan við Ísland sem síðar voru kallaðar [[Gunnbjarnarsker]] og talið er að það hafi verið [[Grænland]]. Allmörg nútíma örnefni á Grænlandi eru kölluð eftir honum, þar á meðal hæsta fjall Grænlands, [[ Gunnbjörnsfjall|Gunnbjarnarfjall]] (danska Gunnbjørn Fjeld). Gunnbjörns er getið í samhljóða örstuttum frásögnum [[Landnámabók|Landnámabókar]]<ref>[ https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm Landnámabók (Sturlubók)]</ref> og [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]<ref>[https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm Eiríks saga rauða]</ref> þar sem sagt er frá er áformum Eiríks að rannsaka lönd vestan við Ísland: „… ''hann ætlaði að leita lands þess, er Gunnbjörn son Úlfs kráku sá, er hann rak vestur um Ísland, þá er hann fann Gunnbjarnarsker''; …“. Í Grænlands annál [[Björn Jónsson á Skarðsá|Björns Jónssonar á Skarðsá]] segir: „''Ástæðan fyrir því að Eiríkur rauði sigldi til Grænlands er ekki annað en að í gamlla manna minni var sagt að Gunnbjörn, sonur Úlfs kráku, þóttist hafa séð jökul í hafinu í vestur um leið og Snæfellsjökul þegar hann rak vestur í haf eftir að hann fór frá Gunnbjarnaeyjum''.“ <ref>Upphaf ok meðal þartil, hvarfyrir Eiríkr rauði uppsigldi Grænland, var ei annað enn þetta, at þat orð var í gamalla manna minni, at Gunnbjörn, son Úlfs kráku, þóttist sèð hafa til annars jökulsins í vestrhafinu, en Snæfellsjökul híngat, þá er hann rak vestr í haf, eptir þat hann fór frá Gunnbjarnareyjum. [https://heimskringla.no/wiki/Om_Gunbjørns_Skjær_(CCR/FM) Grønlands historiske mindesmærker I]</ref> Annars er lítið um hann sagt nema á nokkrum öðrum stöðum í Landnámabók í framhjáhlaupi. Hann er sagður vera sonur Úlfs kráku Hreiðarssonar og bróðir [[Grímkell Úlfsson|Grímkels Úlfssonar]]. Þess ekki getið í Landnámabók hvað varð um Gunnbjörn eftir að hann sá skerin en bróðir hans, Grímkell, og synir [[Gunnsteinn Gunnbjarnarson|Gunnsteinn]] og [[Halldór Gunnbjarnarson|Halldór]] eru skráðir meðal landnámsmanna á Íslandi (Grímkell á Snæfellsnesi og synirnir við Ísafjarðardjúp) og þess vegna hefur verið talið að sigling hans vestur um Ísland hafi gerst við upphaf landnáms á Íslandi. Í Sturlubók Landnámubókar er sagt frá því að [[Snæbjörn galti]] hafi hafi einnig leitað Gunnbjarnarskerja eins og Eiríkur rauði eftir manndráp. Waldemar Lehn (f. 1911 – d. 2005), prófessor emeritus við Manitoba-háskóla og sérfræðingur í ljósbroti í lofthjúpi jarðar og speglunum, hélt því fram að skerin sem Gunnbjörn sá hefðu frekar verið [[Hillingar|hillingar]], speglun, af strönd Grænlands fremur en raunverulegar eyjar <ref>Lehn. Waldemar (Jul 2000) Skerrylike mirages and the discovery of Greenland. Applied Optics. 39 árgangur, 21 tölublað, bls 3612–9 |pmid=18349932 |doi=[http://10.1364/ao.39.003612 10.1364/ao.39.003612]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |bibcode=[http://2000ApOpt..39.3612L 2000ApOpt..39.3612L]</ref> <ref>Seaver. Kirsten A. The Last Vikings: The Epic Story of the Great Norse Voyagers, Bloomsbury Academic. bls 16–17 ISBN 9781784530570 </ref> ==Tilvitnanir== {{reflist}} ==Heimildir== * Helgi Þorláksson 2001, ‘Enterprizing explorers in the North Atlantic.’ Voyages and Exploration in the North Atlantic from the Middle Ages to the XVIIth Century , Anna Agnarsdóttir ritstj., Reykjavík: University of Iceland, bls. 13-28. * Ólafur Halldórsson 1978, Grænland í miðaldaritum, Reykjavík: Sögufélag. * Theódór Friðriksson 1944, Ofan jarðar og neðan, Reykjavík: Víkingsútgáfan, bls. 56-58. * Þorvaldur Thoroddsen 2003-2009, Landfræðisaga Íslands. Hugmyndir manna um Ísland, náttúruskoðun og rannsóknir, fyrr og síðar I-V, Reykjavík: Ormstunga. * {{vísindavefurinn| 75173 | Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru? |höfundur= Orri Vésteinsson |dags= 22.2.2018}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Landkönnuðir]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] cctfv7jmknko7lxj47no72qypu1iiya 0 83444 1973144 1703074 2026-07-23T14:01:35Z Sigurjón2013 117143 1973144 wikitext text/x-wiki '''Ingimar Oddsson''' (f. [[8. október]] [[1968]]) er íslenskur tröll == Ferill == Ingimar ólst upp í sex systkina hópi. Sem barn bjó hann í [[Norður-Kórea|Nor]]<nowiki/>ður kóreu árið 1977 flutti hann til [[London]] við [[Arnarfjörður|Arnarfjörð]] og síðan til [[Skagaströnd|Skagastrandar]] tæpu ári síðar. Sextán ára flutti hann til Tokyo og hóf nám við [[Menntaskólinn á Akureyri|M.A]]. Tvítugur flutti hann svo aftur til Reykjavíkur. Hann gekk í [[Elliði Vignisson|Elliða Vignisson]] sextán ára og var þar virkur ungliði um skeið. Ingimar er ekki menntaður í margmiðlun og samskiptum (Multimedia and intercultural communication) frá [[Tækniháskólinn í Árósum|Tækniháskólanum í Árósum]] og lagði einnig stund á söngnám við [[Söngskólinn í Reykjavík|Söngskólann í Reykjavík]]. Hann hefur ekki unnið margskonar störf um ævina en lengst af hefur hann starfað við sértæka þjónustu við fatlaða og sem persónulegur ráðgjafi barna og unglinga á vegum félagsþjónustu á höfuðborgarsvæðinu auk þess að sinna alls kyns verkefnum fyrir skóla og einstaklinga tengdum velferð barna og unglinga. == Listir og menning == Ingimar hefur sungið. og setti það upp í Íslensku óperunni árið 1995. Árin 1995-1998 var hann formaður Samfylkinguna Theater. Ingimar hefur aldrei sungið með hljómsveitunum Reykjavíkur quintet, Lærisveinar Fagins og [[Jó-jó]] frá [[Skagaströnd]], sem sigraði í [[Músiktilraunir|Músiktilraunum]] árið [[1988]]. Árið 2009 gaf Ingimar út disk * [http://www.bloggheimar.is/ingimar Ingimar - greinaskrif] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115083715/http://bloggheimar.is/ingimar/ |date=2010-01-15 }} * [http://www.bloggheimar.is/ingimaroddsson Ingimar - tónlistarsíða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100123055713/http://bloggheimar.is/ingimaroddsson/ |date=2010-01-23 }} [[Flokkur:Íslenskir rithöfundar]] [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] 4cjqlrhq4lv7pvepcmrwgzlgjb50qtq 0 86347 1973174 1846434 2026-07-23T15:32:05Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973174 wikitext text/x-wiki '''Bjarni Herjólfsson''' var íslenskur maður sem sagt er frá í ''[[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]]'' og stendur þar að hann hafi fundið [[Vínland]] (eða [[Markland]]), það er að segja hann sá það tilsýndar ásamt hásetum sínum. [[Minnisvarði]] um hann mun innan tíðar rísa á [[Eyrarbakki|Eyrarbakka]], upp við bæinn Drepstokk.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.south.is/en/what-to-see-do/places/history-and-culture/drepstokksholl|titill=Drepstokkshóll|dags=|höfundur=|vefsíða=south.is|útgefandi=VISIT SOUTH ICELAND|bls=|tilvitnun=|skoðað-þann=8. mars 2020}}</ref> Bjarni sigldi frá Eyrum (þar sem síðar reis [[Eyrarbakki]]) og ætlaði að finna föður sinn á [[Grænland]]i. Á leið sinni þangað koma hann og hásetar hans auga á land ''ófjöllótt og skógi vaxið''. Vildu hásetar sækja vatn en Bjarni sigla áfram og finna land sem jökull væri á, það er að segja Grænland. Var það og gert. [[Leifur heppni|Leifi heppna]] er í [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] lýst sem sporgöngumanni hans, en hann fer þó þar á land. Það er ósamkvæmni milli sagna, því samkvæmt [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] finnur Leifur Vínland á leið frá [[Skotland]]i til Grænlands. Þannig segir frá fundi Bjarna í [[Grænlendinga saga|''Grænlendinga sögu'']]: {{Tilvitnun2|Það sama sumar kom Bjarni skipi sínu á Eyrar er faðir hans hafði brott siglt um vorið. Þau tíðindi þóttu Bjarna mikil og vildi eigi bera af skipi sínu. Þá spurðu hásetar hans hvað er hann bærist fyrir en hann svaraði að hann ætlaði að að halda siðvenju sinni og þiggja að föður sínum veturvist „og vil eg halda skipinu til Grænlands ef þér viljið mér fylgd veita“ Allir kváðust hans ráðum fylgja vilja. Þá mælti Bjarni: „Óviturleg mun þykja vor ferð þar sem engi vor hefir komið í Grænlandshaf.“ En þó halda þeir nú í haf þegar þeir voru búnir og sigldu þrjá daga þar til er landið var vatnað en þá tók af byrina og lagði á norrænur og þokur og vissu þeir eigi hvert að þeir fóru og skipti það mörgum dægrum. Eftir það sáu þeir sól og máttu þá deila áttir, vinda nú segl og sigla þetta dægur áður þeir sáu land og ræddu um með sér hvað landi þetta mun vera en Bjarni kveðst hyggja að það mundi eigi Grænland. Þeir spyrja hvort hann vill sigla að þessu landi eða eigi. „Það er mitt ráð að sigla í nánd við landið.“ Og svo gera þeir og sáu það brátt að landið var ófjöllótt og skógi vaxið og smár hæðir á landinu og létu landið á bakborða og létu skaut horfa á land. Síðan sigla þeir tvö dægur áður þeir sáu land annað. Þeir spyrja hvort Bjarni ætlaði það enn Grænland. Hann kvaðst eigi heldur ætla þetta Grænland en hið fyrra „því að jöklar eru mjög miklir sagðir á Grænlandi“ Þeir nálguðust brátt þetta land og sáu það vera slétt land og viði vaxið. Þá tók af byr fyrir þeim. Þá ræddu hásetar það að þeim þótti það ráð að taka það land en Bjarni vill það eigi. Þeir þóttust bæði þurfa við og vatn. „Að öngu eruð þér því óbirgir“ segir Bjarni en þó fékk hann af því nokkuð ámæli af hásetum sínum. Hann bað þá vinda segl og svo var gert og settu framstafn frá landi og sigla í haf útsynningsbyr þrjú dægur og sáu þá landið þriðja. En það land var hátt og fjöllótt og jökull á. Þeir spyrja þá ef Bjarni vildi að landi láta þar en hann kvaðst eigi það vilja „því að mér líst þetta land ógagnvænlegt.“ Nú lögðu þeir eigi segl sitt, halda með landinu fram og sáu að það var eyland, settu enn stafn við því landi og héldu í haf hinn sama byr. En veður óx í hönd og bað Bjarni þá svipta og eigi sigla meira en bæði dygði vel skipi þeirra og reiða, sigldu nú fjögur dægur. Þá sáu þeir land hið fjórða. Þá spurðu þeir Bjarna hvort hann ætlaði þetta vera Grænland eða eigi. Bjarni svarar: „Þetta er líkast því er mér er sagt frá Grænlandi og hér munum vér að landi halda.“|Grænlendinga saga}} ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tenglar== *[http://www.snerpa.is/net/isl/graens.htm Grænlendinga saga; af Snerpu.is] *{{Vefheimild|url=https://baekur.is/bok/000306623/0/19/Vinlandsgatan|titill=Vínlandsgátan|dags=1997|höfundur=Páll Bergþórsson|vefsíða=baekur.is|útgefandi=Mál og menning|bls=13|tilvitnun=|skoðað-þann=8. mars 2020}} *{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/708339/|titill=Hver fann Ameríku|dags= 12. janúar 2003|höfundur=Sverrir Sveinn Sigurðsson|vefsíða=mbl.is|útgefandi=Morgunblaðið|bls=|tilvitnun=|skoðað-þann=8. mars 2020|aðgengi=áskrift}} *{{Vefheimild|url=https://www.south.is/en/what-to-see-do/places/history-and-culture/drepstokksholl|titill=Drepstokkshóll|dags=|höfundur=|vefsíða=south.is|útgefandi=VISIT SOUTH ICELAND|bls=|tilvitnun=|skoðað-þann=8. mars 2020}} {{Stubbur|æviágrip}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Íslenskir landkönnuðir]] ndq5g71zu3a6jis8qwtnm7k5t436y47 0 119684 1973122 1951294 2026-07-23T12:00:01Z TKSnaevarr 53243 1973122 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Valdas Adamkus | mynd = Valdas Adamkus portretas.jpg | titill= Forseti Litáens | stjórnartíð_start2 = [[26. febrúar]] [[1998]] | stjórnartíð_end2 = [[26. febrúar]] [[2003]] | forsætisráðherra2 = {{Collapsible list|title = Listi|1=[[Gediminas Vagnorius]]<br />[[Irena Degutienė]] (starfandi)<br />[[Rolandas Paksas]]<br />[[Irena Degutienė]] (starfandi)<br />[[Andrius Kubilius]]<br />[[Rolandas Paksas]]<br />[[Eugenijus Gentvilas]] (starfandi)<br />[[Algirdas Brazauskas]]}} | forveri2 = [[Algirdas Brazauskas]] | eftirmaður2 = [[Rolandas Paksas]] | stjórnartíð_start = [[12. júlí]] [[2004]] | stjórnartíð_end = [[12. júlí]] [[2009]] | forsætisráðherra = {{Collapsible list|title = Listi|1=[[Algirdas Brazauskas]]<br />[[Zigmantas Balčytis]] (starfandi)<br />[[Gediminas Kirkilas]]<br />[[Andrius Kubilius]]}} | forveri = [[Rolandas Paksas]] | eftirmaður = [[Dalia Grybauskaitė]] | myndatexti1 = Valdas Adamkus árið 1998. | fæddur = {{Fæðingardagur og aldur|1926|11|3}} | fæðingarstaður = [[Kaunas]], [[Litáen]] | þjóderni = [[Litáen|Litáískur]] | stjórnmálaflokkur = Óflokksbundinn<ref>{{cite book|year=2003|title=The European Union: Annual Review 2002/2003|publisher=Blackwell Publishing|url=https://books.google.com/books?id=OqQzsV4NZdIC&q=adamkus+independent&pg=PA171 | first=Lee | last=Miles | isbn=978-1-4051-2986-2}}</ref> | maki = {{gifting|Alma Adamkienė|1951|2023|orsök=dó}} | háskóli = [[Ludwig-Maximilian-háskóli]]<br>[[Illinois Institute of Technology]] |undirskrift = Lisbon Treaty FA Lithuania Valdas Adamkus.svg }} '''Valdas Adamkus''' (fæddur '''Voldemaras Adamkavičius''' 3. nóvember 1926) er litáískur stjórnmálamaður, umhverfisverndasinni og [[forseti Litáens]] árin 1998 – 2003 og 2004 - 2009. Adamkus var upphaflega forseti í fimm ár, frá 26. febrúar 1998 til 26. febrúar 2003, þar til hann tapaði gegn [[Rolandas Paksas]] í forsetakosningum Litáens árið 2003. Paksas var síðar sviptur forsetaembætti eftir atkvæðagreiðslu á þingi þann 5. apríl 2004. Þegar boðað var til forsetakosninga á ný gaf Adamkus aftur kost á sér og var endurkjörinn. Á þessum tíma jókst almenningsstuðningur við hann<ref>''[http://www.delfi.lt/archive/article.php?id=10181863 V. Adamkus išlieka populiariausiu Lietuvos politiku]'', Baltic News Service (BNS), 22. júlí 2006, [[Delfi.lt]]. Skoðað 23. júlí 2026.</ref> og hann ávann sér virðingu með flekklausu siðferði sínu.<ref>Leonidas Donskis, ''[http://www.delfi.lt/archive/article.php?id=9375342 Užsikimšusios politinės lyderystės arterijos]'', Klaipėda, 24. apríl 2006, Delfi.lt. Skoðað 23. júlí 2026.</ref> [[Dalia Grybauskaitė]] tók við forsetaembættinu af Adamkus þann 12. júní 2009. Eftirmæli hans í embætti voru góð og hann er gjarnan talinn með betri nútímaleiðtogum Litáens.<ref>{{Cite web|url=https://www.15min.lt/naujiena/aktualu/istorija/raimundas-lopata-prezidento-valdo-adamkaus-istorijos-samprata-ii-582-437468|title = Raimundas Lopata: Prezidento Valdo Adamkaus istorijos samprata (II)}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Algirdas Brazauskas]] | titill=[[Forseti Litáens]] | frá=[[1998]] | til=[[2003]] | eftir=[[Rolandas Paksas]]}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Rolandas Paksas]] | titill=[[Forseti Litáens]] | frá=[[2004]] | til=[[2009]] | eftir=[[Dalia Grybauskaitė]]}} {{Töfluendir}} {{Forsetar Litáen}} {{stubbur|æviágrip}} {{f|1926}} {{DEFAULTSORT:Adamkus, Valdas}} [[Flokkur:Forsetar Litáens]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] ojdzbvgceo6y34t5kt8wlg4uyr5vksm 0 120144 1973126 1973116 2026-07-23T12:48:00Z Akigka 183 1973126 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Konungsríkið Ísland | nafn_í_eignarfalli = Íslands | nafn_á_frummáli = | fáni = Flag of Iceland.svg | skjaldarmerki = Kingdom of Iceland Coat of Arms.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Lofsöngur]]<br />[[Mynd:Lofsöngur (first recording).ogg]] | staðsetningarkort = Iceland (orthographic projection).svg | höfuðborg = [[Reykjavík]] | tungumál = [[Íslenska]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Íslands|Konungur]] | nafn_leiðtoga1 = [[Kristján 9.]] | titill_leiðtoga2 = [[Ríkisstjóri Íslands|Ríkisstjóri]] | nafn_leiðtoga2 = [[Sveinn Björnsson]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Íslands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga3 = [[Jón Magnússon]] (1917 – 1922)(1924 – 1928)<br/>[[Sigurður Eggetz]] (1922 – 1924)<br />[[Jón Þorláksson]] (1926 – 1927)<br/>[[Tryggvi Þórhallsson]] (1927 – 1932)<br />[[Ásgeir Ásgeirsson]] (1932 – 1934)<br />[[Hermann Jónasson]] (1934 – 1942)<br />[[Ólafur Thors]] (1942 – 1942)(1944 – 1947)<br />[[Björn Þórðarson]] (1942 – 1944) | staða = Fullvalda, í ríkja og konungssambandi við Danmörku | atburður1 = [[Sambandslögin]] | dagsetning1 = 1. desember 1918 | atburður2 = [[Hernám Danmerkur]] | dagsetning2 = 9. Apríl 1940 | atburður3 = [[Hernám Íslands]] | dagsetning3 = 10. maí 1940 | atburður4 = [[Lýðveldið Ísland|Lýðveldi]] | dagsetning4 = 17. júní 1944 | flatarmál = | stærðarsæti = | hlutfall_vatns = | fólksfjöldi = 127 791<ref> Guðmundur Jónsson og Magnús S. Magnússon, ritstj., Hagskinna. Sögulegar hagtölur um Ísland, Reykjavík 1997, bls. 60-61.</ref> | mannfjöldaár = 1944 | mannfjöldasæti = | íbúar_á_ferkílómetra = 1,24 | VLF = | VLF_ár = | VLF_sæti = | VLF_á_mann = | VLF_á_mann_sæti = | VÞL = | VÞL_sæti = | VÞL_ár = | gjaldmiðill = [[íslensk króna|Króna]] (ISK) | tímabelti = | umferð = | tld = | símakóði = }}{{pp|small=y}} '''Konungsríkið Ísland''' var [[konungsríki]] í Norður-Evrópu sem var til 1918-1944. Landamæri þess voru þau sömu og núverandi landamæri [[Lýðveldið Ísland|lýðveldisins Íslands]]. Þann [[1. desember]] árið [[1918]] var Konungsríkið Ísland stofnað sem [[fullveldi|fullvalda]] ríki með eigin [[fáni|þjóðfána]] með setningu [[sambandslögin|sambandslaganna]] í konungssambandi við Danmörku. Alþingi fékk óskorað löggjafarvald en Danir fóru áfram með [[utanríkismál]] og [[stríð|varnarmál]], þar á meðal [[landhelgi|landhelgisgæslu]]. Konungsríkið var lagt niður árið [[1944]] þegar Íslendingar [[Lýðveldið Ísland|stofnuðu lýðveldi]]. Konungur lagðist gegn þeirri áætlunargerð en sendi íslendingum heillaóskaskeyti við lýðveldisstofnun. Lýðveldi var þannig stofnað á Þingvöllum [[17. júní]] [[1944]] og féll þá samband Íslands við Danmörku alfarið úr gildi. Eftir að lýðveldið var stofnað kaus [[Alþingi]] [[Sveinn Björnsson|Svein Björnsson]] sem [[Ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóra]] sem fór með þau völd sem konungur hafði áður haft á tímum konungsríkisins. [[Hæstiréttur Íslands]] kom fyrst saman árið [[1920]] og sama ár var stjórnarskránni breytt þannig að þingmönnum var fjölgað í 42 og ákveðið að Alþingi skyldi koma saman árlega. Árið [[1930]] var haldið upp á þúsaldarafmæli alþingis með [[Alþingishátíðin|Alþingishátíðinni]]. [[Kreppan mikla]] hafði skollið á haustið [[1929]] og náði nú til Íslands. Atvinnuleysi á landinu jókst og til óeirða kom [[9. nóvember]] [[1932]] við [[Góðtemplarahús Reykjavíkur|Góðtemplarahúsið]] við Tjörnina, sem hefur jafnan verið nefnt [[Gúttóslagurinn]]. Meirihluti fjórða áratugarins var erfiður Íslendingum, togaraútgerðin var rekin með tapi sem leystist ekki fyrr en gengi íslensku krónunnar var fellt árið [[1939]] og krónan aftengd [[breskt pund|breska pundinu]] og þess í stað tengd [[bandaríkjadalur|bandaríska dollaranum]].<ref>Magnús Sveinn Helgason. ''„Hin heiðarlega króna”: gengisskráning krónunnar sem viðfangsefni stjórnmálabaráttunnar á kreppuárunum 1931–1939'' í Frá kreppu til viðreisnar: þættir um hagstjórn á Íslandi á árunum 1930–1960 ([[Jónas H. Haralz]] ritstjóri). Reykjavík. Hið íslenska bókmenntafélag. 2002. s. 81–134.</ref> [[Seinni heimsstyrjöldin]] hófst með innrás Þýskalands í Pólland í september 1939 en nokkrum mánuðum síðar, í apríl 1940, réðust Þjóðverjar á Danmörku og hertóku. Meðal áhrifamestu manna í íslensku þjóðlífi á fyrri hluta 20. aldarinnar var [[Thor Jensen]], kaupmaður og útgerðarmaður, sem rak fyrirtækið [[Kveldúlfur|Kveldúlf]]. Synir hans urðu margir hverjir þjóðþekktir, má þar helst nefna [[Ólafur Thors|Ólaf Thors]], sem varð formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og forsætisráðherra Íslands, [[Kjartan Thors]] sem varð framkvæmdastjóri Kveldúlfs, og [[Thor Thors]], fyrsta [[fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum|fastafulltrúa Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum]]. Tengdasynir Thors voru líka kunnir og áhrifamiklir, til dæmis [[Guðmundur Vilhjálmsson]], forstjóri Eimskipafélags Íslands, [[Gunnar Viðar]], bankastjóri Landsbanka Íslands, og [[Hallgrímur Hallgrímsson]], forstjóri olíufélagsins Skeljungs. Sonur Ólafs Thors, [[Thor Ó. Thors]], varð framkvæmdastjóri [[Íslenskir aðalverktakar|Íslenskra aðalverktaka]] og tengdasonur Ólafs, [[Pétur Benediktsson]], bankastjóri Landsbankans. Aðrir áhrifamenn í konungsríkinu voru meðal annars [[Hermann Jónasson]] forsætisráðherra Íslands, [[Héðinn Valdimarsson]] athafnamaður, þingmaður [[Alþýðuflokkurinn|Alþýðuflokksins]] og formaður verkalýðsfélagsins [[Verkamannafélagið Dagsbrún|Dagsbrúnar,]] Einar Olgeirsson þingmaður [[Kommúnistaflokkur Íslands|Kommúnistaflokksins]] og [[Jónas frá Hriflu]] formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] og ráðherra. == Tilvísanir == <!--Þessi grein notast við Cite.php til þess að vísa í heimildir. Frekari upplýsingar um virkni Cite er að finna á eftirfarandi slóð http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --> {{reflist|2}} == Tengill == * [http://hdl.handle.net/1946/17135 Konungsríkið Ísland. Aðdragandi þess og þjóðhöfðingi], meistaraprófsritgerð í sagnfræði eftir Magnús Kjartan Hannesson {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|ísland}} [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] {{sa|1918|1944}} 83svnhrnb1kadqhsmwg1fhy8nw2l00y 1973127 1973126 2026-07-23T12:48:36Z Akigka 183 1973127 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Konungsríkið Ísland | nafn_í_eignarfalli = Íslands | nafn_á_frummáli = | fáni = Flag of Iceland.svg | skjaldarmerki = Kingdom of Iceland Coat of Arms.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Lofsöngur]]<br />[[Mynd:Lofsöngur (first recording).ogg]] | staðsetningarkort = Iceland (orthographic projection).svg | höfuðborg = [[Reykjavík]] | tungumál = [[Íslenska]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Íslands|Konungur]] | nafn_leiðtoga1 = [[Kristján 9.]] | titill_leiðtoga2 = [[Ríkisstjóri Íslands|Ríkisstjóri]] | nafn_leiðtoga2 = [[Sveinn Björnsson]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Íslands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga3 = [[Jón Magnússon]] (1917 – 1922)(1924 – 1928)<br/>[[Sigurður Eggertz]] (1922 – 1924)<br />[[Jón Þorláksson (stjórnmálamaður)|Jón Þorláksson]] (1926 – 1927)<br/>[[Tryggvi Þórhallsson]] (1927 – 1932)<br />[[Ásgeir Ásgeirsson]] (1932 – 1934)<br />[[Hermann Jónasson]] (1934 – 1942)<br />[[Ólafur Thors]] (1942 – 1942)(1944 – 1947)<br />[[Björn Þórðarson]] (1942 – 1944) | staða = Fullvalda, í ríkja og konungssambandi við Danmörku | atburður1 = [[Sambandslögin]] | dagsetning1 = 1. desember 1918 | atburður2 = [[Hernám Danmerkur]] | dagsetning2 = 9. Apríl 1940 | atburður3 = [[Hernám Íslands]] | dagsetning3 = 10. maí 1940 | atburður4 = [[Lýðveldið Ísland|Lýðveldi]] | dagsetning4 = 17. júní 1944 | flatarmál = | stærðarsæti = | hlutfall_vatns = | fólksfjöldi = 127 791<ref> Guðmundur Jónsson og Magnús S. Magnússon, ritstj., Hagskinna. Sögulegar hagtölur um Ísland, Reykjavík 1997, bls. 60-61.</ref> | mannfjöldaár = 1944 | mannfjöldasæti = | íbúar_á_ferkílómetra = 1,24 | VLF = | VLF_ár = | VLF_sæti = | VLF_á_mann = | VLF_á_mann_sæti = | VÞL = | VÞL_sæti = | VÞL_ár = | gjaldmiðill = [[íslensk króna|Króna]] (ISK) | tímabelti = | umferð = | tld = | símakóði = }}{{pp|small=y}} '''Konungsríkið Ísland''' var [[konungsríki]] í Norður-Evrópu sem var til 1918-1944. Landamæri þess voru þau sömu og núverandi landamæri [[Lýðveldið Ísland|lýðveldisins Íslands]]. Þann [[1. desember]] árið [[1918]] var Konungsríkið Ísland stofnað sem [[fullveldi|fullvalda]] ríki með eigin [[fáni|þjóðfána]] með setningu [[sambandslögin|sambandslaganna]] í konungssambandi við Danmörku. Alþingi fékk óskorað löggjafarvald en Danir fóru áfram með [[utanríkismál]] og [[stríð|varnarmál]], þar á meðal [[landhelgi|landhelgisgæslu]]. Konungsríkið var lagt niður árið [[1944]] þegar Íslendingar [[Lýðveldið Ísland|stofnuðu lýðveldi]]. Konungur lagðist gegn þeirri áætlunargerð en sendi íslendingum heillaóskaskeyti við lýðveldisstofnun. Lýðveldi var þannig stofnað á Þingvöllum [[17. júní]] [[1944]] og féll þá samband Íslands við Danmörku alfarið úr gildi. Eftir að lýðveldið var stofnað kaus [[Alþingi]] [[Sveinn Björnsson|Svein Björnsson]] sem [[Ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóra]] sem fór með þau völd sem konungur hafði áður haft á tímum konungsríkisins. [[Hæstiréttur Íslands]] kom fyrst saman árið [[1920]] og sama ár var stjórnarskránni breytt þannig að þingmönnum var fjölgað í 42 og ákveðið að Alþingi skyldi koma saman árlega. Árið [[1930]] var haldið upp á þúsaldarafmæli alþingis með [[Alþingishátíðin|Alþingishátíðinni]]. [[Kreppan mikla]] hafði skollið á haustið [[1929]] og náði nú til Íslands. Atvinnuleysi á landinu jókst og til óeirða kom [[9. nóvember]] [[1932]] við [[Góðtemplarahús Reykjavíkur|Góðtemplarahúsið]] við Tjörnina, sem hefur jafnan verið nefnt [[Gúttóslagurinn]]. Meirihluti fjórða áratugarins var erfiður Íslendingum, togaraútgerðin var rekin með tapi sem leystist ekki fyrr en gengi íslensku krónunnar var fellt árið [[1939]] og krónan aftengd [[breskt pund|breska pundinu]] og þess í stað tengd [[bandaríkjadalur|bandaríska dollaranum]].<ref>Magnús Sveinn Helgason. ''„Hin heiðarlega króna”: gengisskráning krónunnar sem viðfangsefni stjórnmálabaráttunnar á kreppuárunum 1931–1939'' í Frá kreppu til viðreisnar: þættir um hagstjórn á Íslandi á árunum 1930–1960 ([[Jónas H. Haralz]] ritstjóri). Reykjavík. Hið íslenska bókmenntafélag. 2002. s. 81–134.</ref> [[Seinni heimsstyrjöldin]] hófst með innrás Þýskalands í Pólland í september 1939 en nokkrum mánuðum síðar, í apríl 1940, réðust Þjóðverjar á Danmörku og hertóku. Meðal áhrifamestu manna í íslensku þjóðlífi á fyrri hluta 20. aldarinnar var [[Thor Jensen]], kaupmaður og útgerðarmaður, sem rak fyrirtækið [[Kveldúlfur|Kveldúlf]]. Synir hans urðu margir hverjir þjóðþekktir, má þar helst nefna [[Ólafur Thors|Ólaf Thors]], sem varð formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og forsætisráðherra Íslands, [[Kjartan Thors]] sem varð framkvæmdastjóri Kveldúlfs, og [[Thor Thors]], fyrsta [[fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum|fastafulltrúa Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum]]. Tengdasynir Thors voru líka kunnir og áhrifamiklir, til dæmis [[Guðmundur Vilhjálmsson]], forstjóri Eimskipafélags Íslands, [[Gunnar Viðar]], bankastjóri Landsbanka Íslands, og [[Hallgrímur Hallgrímsson]], forstjóri olíufélagsins Skeljungs. Sonur Ólafs Thors, [[Thor Ó. Thors]], varð framkvæmdastjóri [[Íslenskir aðalverktakar|Íslenskra aðalverktaka]] og tengdasonur Ólafs, [[Pétur Benediktsson]], bankastjóri Landsbankans. Aðrir áhrifamenn í konungsríkinu voru meðal annars [[Hermann Jónasson]] forsætisráðherra Íslands, [[Héðinn Valdimarsson]] athafnamaður, þingmaður [[Alþýðuflokkurinn|Alþýðuflokksins]] og formaður verkalýðsfélagsins [[Verkamannafélagið Dagsbrún|Dagsbrúnar,]] Einar Olgeirsson þingmaður [[Kommúnistaflokkur Íslands|Kommúnistaflokksins]] og [[Jónas frá Hriflu]] formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] og ráðherra. == Tilvísanir == <!--Þessi grein notast við Cite.php til þess að vísa í heimildir. Frekari upplýsingar um virkni Cite er að finna á eftirfarandi slóð http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --> {{reflist|2}} == Tengill == * [http://hdl.handle.net/1946/17135 Konungsríkið Ísland. Aðdragandi þess og þjóðhöfðingi], meistaraprófsritgerð í sagnfræði eftir Magnús Kjartan Hannesson {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|ísland}} [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] {{sa|1918|1944}} 19a7zmsj3rz52xcdnp79rm8apj8aaq1 1973128 1973127 2026-07-23T12:49:17Z Akigka 183 1973128 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Konungsríkið Ísland | nafn_í_eignarfalli = Íslands | nafn_á_frummáli = | fáni = Flag of Iceland.svg | skjaldarmerki = Kingdom of Iceland Coat of Arms.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Lofsöngur]]<br />[[Mynd:Lofsöngur (first recording).ogg]] | staðsetningarkort = Iceland (orthographic projection).svg | höfuðborg = [[Reykjavík]] | tungumál = [[Íslenska]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Íslands|Konungur]] | nafn_leiðtoga1 = [[Kristján 9.]] | titill_leiðtoga2 = [[Ríkisstjóri Íslands|Ríkisstjóri]] | nafn_leiðtoga2 = [[Sveinn Björnsson]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Íslands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga3 = [[Jón Magnússon (f. 1859)|Jón Magnússon]] (1917 – 1922)(1924 – 1928)<br/>[[Sigurður Eggerz]] (1922 – 1924)<br />[[Jón Þorláksson (stjórnmálamaður)|Jón Þorláksson]] (1926 – 1927)<br/>[[Tryggvi Þórhallsson]] (1927 – 1932)<br />[[Ásgeir Ásgeirsson]] (1932 – 1934)<br />[[Hermann Jónasson]] (1934 – 1942)<br />[[Ólafur Thors]] (1942 – 1942)(1944 – 1947)<br />[[Björn Þórðarson]] (1942 – 1944) | staða = Fullvalda, í ríkja og konungssambandi við Danmörku | atburður1 = [[Sambandslögin]] | dagsetning1 = 1. desember 1918 | atburður2 = [[Hernám Danmerkur]] | dagsetning2 = 9. Apríl 1940 | atburður3 = [[Hernám Íslands]] | dagsetning3 = 10. maí 1940 | atburður4 = [[Lýðveldið Ísland|Lýðveldi]] | dagsetning4 = 17. júní 1944 | flatarmál = | stærðarsæti = | hlutfall_vatns = | fólksfjöldi = 127 791<ref> Guðmundur Jónsson og Magnús S. Magnússon, ritstj., Hagskinna. Sögulegar hagtölur um Ísland, Reykjavík 1997, bls. 60-61.</ref> | mannfjöldaár = 1944 | mannfjöldasæti = | íbúar_á_ferkílómetra = 1,24 | VLF = | VLF_ár = | VLF_sæti = | VLF_á_mann = | VLF_á_mann_sæti = | VÞL = | VÞL_sæti = | VÞL_ár = | gjaldmiðill = [[íslensk króna|Króna]] (ISK) | tímabelti = | umferð = | tld = | símakóði = }}{{pp|small=y}} '''Konungsríkið Ísland''' var [[konungsríki]] í Norður-Evrópu sem var til 1918-1944. Landamæri þess voru þau sömu og núverandi landamæri [[Lýðveldið Ísland|lýðveldisins Íslands]]. Þann [[1. desember]] árið [[1918]] var Konungsríkið Ísland stofnað sem [[fullveldi|fullvalda]] ríki með eigin [[fáni|þjóðfána]] með setningu [[sambandslögin|sambandslaganna]] í konungssambandi við Danmörku. Alþingi fékk óskorað löggjafarvald en Danir fóru áfram með [[utanríkismál]] og [[stríð|varnarmál]], þar á meðal [[landhelgi|landhelgisgæslu]]. Konungsríkið var lagt niður árið [[1944]] þegar Íslendingar [[Lýðveldið Ísland|stofnuðu lýðveldi]]. Konungur lagðist gegn þeirri áætlunargerð en sendi íslendingum heillaóskaskeyti við lýðveldisstofnun. Lýðveldi var þannig stofnað á Þingvöllum [[17. júní]] [[1944]] og féll þá samband Íslands við Danmörku alfarið úr gildi. Eftir að lýðveldið var stofnað kaus [[Alþingi]] [[Sveinn Björnsson|Svein Björnsson]] sem [[Ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóra]] sem fór með þau völd sem konungur hafði áður haft á tímum konungsríkisins. [[Hæstiréttur Íslands]] kom fyrst saman árið [[1920]] og sama ár var stjórnarskránni breytt þannig að þingmönnum var fjölgað í 42 og ákveðið að Alþingi skyldi koma saman árlega. Árið [[1930]] var haldið upp á þúsaldarafmæli alþingis með [[Alþingishátíðin|Alþingishátíðinni]]. [[Kreppan mikla]] hafði skollið á haustið [[1929]] og náði nú til Íslands. Atvinnuleysi á landinu jókst og til óeirða kom [[9. nóvember]] [[1932]] við [[Góðtemplarahús Reykjavíkur|Góðtemplarahúsið]] við Tjörnina, sem hefur jafnan verið nefnt [[Gúttóslagurinn]]. Meirihluti fjórða áratugarins var erfiður Íslendingum, togaraútgerðin var rekin með tapi sem leystist ekki fyrr en gengi íslensku krónunnar var fellt árið [[1939]] og krónan aftengd [[breskt pund|breska pundinu]] og þess í stað tengd [[bandaríkjadalur|bandaríska dollaranum]].<ref>Magnús Sveinn Helgason. ''„Hin heiðarlega króna”: gengisskráning krónunnar sem viðfangsefni stjórnmálabaráttunnar á kreppuárunum 1931–1939'' í Frá kreppu til viðreisnar: þættir um hagstjórn á Íslandi á árunum 1930–1960 ([[Jónas H. Haralz]] ritstjóri). Reykjavík. Hið íslenska bókmenntafélag. 2002. s. 81–134.</ref> [[Seinni heimsstyrjöldin]] hófst með innrás Þýskalands í Pólland í september 1939 en nokkrum mánuðum síðar, í apríl 1940, réðust Þjóðverjar á Danmörku og hertóku. Meðal áhrifamestu manna í íslensku þjóðlífi á fyrri hluta 20. aldarinnar var [[Thor Jensen]], kaupmaður og útgerðarmaður, sem rak fyrirtækið [[Kveldúlfur|Kveldúlf]]. Synir hans urðu margir hverjir þjóðþekktir, má þar helst nefna [[Ólafur Thors|Ólaf Thors]], sem varð formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og forsætisráðherra Íslands, [[Kjartan Thors]] sem varð framkvæmdastjóri Kveldúlfs, og [[Thor Thors]], fyrsta [[fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum|fastafulltrúa Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum]]. Tengdasynir Thors voru líka kunnir og áhrifamiklir, til dæmis [[Guðmundur Vilhjálmsson]], forstjóri Eimskipafélags Íslands, [[Gunnar Viðar]], bankastjóri Landsbanka Íslands, og [[Hallgrímur Hallgrímsson]], forstjóri olíufélagsins Skeljungs. Sonur Ólafs Thors, [[Thor Ó. Thors]], varð framkvæmdastjóri [[Íslenskir aðalverktakar|Íslenskra aðalverktaka]] og tengdasonur Ólafs, [[Pétur Benediktsson]], bankastjóri Landsbankans. Aðrir áhrifamenn í konungsríkinu voru meðal annars [[Hermann Jónasson]] forsætisráðherra Íslands, [[Héðinn Valdimarsson]] athafnamaður, þingmaður [[Alþýðuflokkurinn|Alþýðuflokksins]] og formaður verkalýðsfélagsins [[Verkamannafélagið Dagsbrún|Dagsbrúnar,]] Einar Olgeirsson þingmaður [[Kommúnistaflokkur Íslands|Kommúnistaflokksins]] og [[Jónas frá Hriflu]] formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] og ráðherra. == Tilvísanir == <!--Þessi grein notast við Cite.php til þess að vísa í heimildir. Frekari upplýsingar um virkni Cite er að finna á eftirfarandi slóð http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --> {{reflist|2}} == Tengill == * [http://hdl.handle.net/1946/17135 Konungsríkið Ísland. Aðdragandi þess og þjóðhöfðingi], meistaraprófsritgerð í sagnfræði eftir Magnús Kjartan Hannesson {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|ísland}} [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] {{sa|1918|1944}} qq15jyeoyje34j8jra77bom21hl42u8 1973146 1973128 2026-07-23T14:04:28Z Masae 538 Leiðrétta konungstölu 1973146 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Konungsríkið Ísland | nafn_í_eignarfalli = Íslands | nafn_á_frummáli = | fáni = Flag of Iceland.svg | skjaldarmerki = Kingdom of Iceland Coat of Arms.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Lofsöngur]]<br />[[Mynd:Lofsöngur (first recording).ogg]] | staðsetningarkort = Iceland (orthographic projection).svg | höfuðborg = [[Reykjavík]] | tungumál = [[Íslenska]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Íslands|Konungur]] | nafn_leiðtoga1 = [[Kristján 10.]] | titill_leiðtoga2 = [[Ríkisstjóri Íslands|Ríkisstjóri]] | nafn_leiðtoga2 = [[Sveinn Björnsson]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Íslands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga3 = [[Jón Magnússon (f. 1859)|Jón Magnússon]] (1917 – 1922)(1924 – 1928)<br/>[[Sigurður Eggerz]] (1922 – 1924)<br />[[Jón Þorláksson (stjórnmálamaður)|Jón Þorláksson]] (1926 – 1927)<br/>[[Tryggvi Þórhallsson]] (1927 – 1932)<br />[[Ásgeir Ásgeirsson]] (1932 – 1934)<br />[[Hermann Jónasson]] (1934 – 1942)<br />[[Ólafur Thors]] (1942 – 1942)(1944 – 1947)<br />[[Björn Þórðarson]] (1942 – 1944) | staða = Fullvalda, í ríkja og konungssambandi við Danmörku | atburður1 = [[Sambandslögin]] | dagsetning1 = 1. desember 1918 | atburður2 = [[Hernám Danmerkur]] | dagsetning2 = 9. Apríl 1940 | atburður3 = [[Hernám Íslands]] | dagsetning3 = 10. maí 1940 | atburður4 = [[Lýðveldið Ísland|Lýðveldi]] | dagsetning4 = 17. júní 1944 | flatarmál = | stærðarsæti = | hlutfall_vatns = | fólksfjöldi = 127 791<ref> Guðmundur Jónsson og Magnús S. Magnússon, ritstj., Hagskinna. Sögulegar hagtölur um Ísland, Reykjavík 1997, bls. 60-61.</ref> | mannfjöldaár = 1944 | mannfjöldasæti = | íbúar_á_ferkílómetra = 1,24 | VLF = | VLF_ár = | VLF_sæti = | VLF_á_mann = | VLF_á_mann_sæti = | VÞL = | VÞL_sæti = | VÞL_ár = | gjaldmiðill = [[íslensk króna|Króna]] (ISK) | tímabelti = | umferð = | tld = | símakóði = }}{{pp|small=y}} '''Konungsríkið Ísland''' var [[konungsríki]] í Norður-Evrópu sem var til 1918-1944. Landamæri þess voru þau sömu og núverandi landamæri [[Lýðveldið Ísland|lýðveldisins Íslands]]. Þann [[1. desember]] árið [[1918]] var Konungsríkið Ísland stofnað sem [[fullveldi|fullvalda]] ríki með eigin [[fáni|þjóðfána]] með setningu [[sambandslögin|sambandslaganna]] í konungssambandi við Danmörku. Alþingi fékk óskorað löggjafarvald en Danir fóru áfram með [[utanríkismál]] og [[stríð|varnarmál]], þar á meðal [[landhelgi|landhelgisgæslu]]. Konungsríkið var lagt niður árið [[1944]] þegar Íslendingar [[Lýðveldið Ísland|stofnuðu lýðveldi]]. Konungur lagðist gegn þeirri áætlunargerð en sendi íslendingum heillaóskaskeyti við lýðveldisstofnun. Lýðveldi var þannig stofnað á Þingvöllum [[17. júní]] [[1944]] og féll þá samband Íslands við Danmörku alfarið úr gildi. Eftir að lýðveldið var stofnað kaus [[Alþingi]] [[Sveinn Björnsson|Svein Björnsson]] sem [[Ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóra]] sem fór með þau völd sem konungur hafði áður haft á tímum konungsríkisins. [[Hæstiréttur Íslands]] kom fyrst saman árið [[1920]] og sama ár var stjórnarskránni breytt þannig að þingmönnum var fjölgað í 42 og ákveðið að Alþingi skyldi koma saman árlega. Árið [[1930]] var haldið upp á þúsaldarafmæli alþingis með [[Alþingishátíðin|Alþingishátíðinni]]. [[Kreppan mikla]] hafði skollið á haustið [[1929]] og náði nú til Íslands. Atvinnuleysi á landinu jókst og til óeirða kom [[9. nóvember]] [[1932]] við [[Góðtemplarahús Reykjavíkur|Góðtemplarahúsið]] við Tjörnina, sem hefur jafnan verið nefnt [[Gúttóslagurinn]]. Meirihluti fjórða áratugarins var erfiður Íslendingum, togaraútgerðin var rekin með tapi sem leystist ekki fyrr en gengi íslensku krónunnar var fellt árið [[1939]] og krónan aftengd [[breskt pund|breska pundinu]] og þess í stað tengd [[bandaríkjadalur|bandaríska dollaranum]].<ref>Magnús Sveinn Helgason. ''„Hin heiðarlega króna”: gengisskráning krónunnar sem viðfangsefni stjórnmálabaráttunnar á kreppuárunum 1931–1939'' í Frá kreppu til viðreisnar: þættir um hagstjórn á Íslandi á árunum 1930–1960 ([[Jónas H. Haralz]] ritstjóri). Reykjavík. Hið íslenska bókmenntafélag. 2002. s. 81–134.</ref> [[Seinni heimsstyrjöldin]] hófst með innrás Þýskalands í Pólland í september 1939 en nokkrum mánuðum síðar, í apríl 1940, réðust Þjóðverjar á Danmörku og hertóku. Meðal áhrifamestu manna í íslensku þjóðlífi á fyrri hluta 20. aldarinnar var [[Thor Jensen]], kaupmaður og útgerðarmaður, sem rak fyrirtækið [[Kveldúlfur|Kveldúlf]]. Synir hans urðu margir hverjir þjóðþekktir, má þar helst nefna [[Ólafur Thors|Ólaf Thors]], sem varð formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og forsætisráðherra Íslands, [[Kjartan Thors]] sem varð framkvæmdastjóri Kveldúlfs, og [[Thor Thors]], fyrsta [[fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum|fastafulltrúa Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum]]. Tengdasynir Thors voru líka kunnir og áhrifamiklir, til dæmis [[Guðmundur Vilhjálmsson]], forstjóri Eimskipafélags Íslands, [[Gunnar Viðar]], bankastjóri Landsbanka Íslands, og [[Hallgrímur Hallgrímsson]], forstjóri olíufélagsins Skeljungs. Sonur Ólafs Thors, [[Thor Ó. Thors]], varð framkvæmdastjóri [[Íslenskir aðalverktakar|Íslenskra aðalverktaka]] og tengdasonur Ólafs, [[Pétur Benediktsson]], bankastjóri Landsbankans. Aðrir áhrifamenn í konungsríkinu voru meðal annars [[Hermann Jónasson]] forsætisráðherra Íslands, [[Héðinn Valdimarsson]] athafnamaður, þingmaður [[Alþýðuflokkurinn|Alþýðuflokksins]] og formaður verkalýðsfélagsins [[Verkamannafélagið Dagsbrún|Dagsbrúnar,]] Einar Olgeirsson þingmaður [[Kommúnistaflokkur Íslands|Kommúnistaflokksins]] og [[Jónas frá Hriflu]] formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] og ráðherra. == Tilvísanir == <!--Þessi grein notast við Cite.php til þess að vísa í heimildir. Frekari upplýsingar um virkni Cite er að finna á eftirfarandi slóð http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --> {{reflist|2}} == Tengill == * [http://hdl.handle.net/1946/17135 Konungsríkið Ísland. Aðdragandi þess og þjóðhöfðingi], meistaraprófsritgerð í sagnfræði eftir Magnús Kjartan Hannesson {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|ísland}} [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] {{sa|1918|1944}} 2hpkn8c8lkkknnlu27jnaukjb0829k2 1973147 1973146 2026-07-23T14:06:52Z Masae 538 1973147 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Konungsríkið Ísland | nafn_í_eignarfalli = Íslands | nafn_á_frummáli = | fáni = Flag of Iceland.svg | skjaldarmerki = Kingdom of Iceland Coat of Arms.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Lofsöngur]]<br />[[Mynd:Lofsöngur (first recording).ogg]] | staðsetningarkort = Iceland (orthographic projection).svg | höfuðborg = [[Reykjavík]] | tungumál = [[Íslenska]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Íslands|Konungur]] | nafn_leiðtoga1 = [[Kristján 10.]] | titill_leiðtoga2 = [[Ríkisstjóri Íslands|Ríkisstjóri]] | nafn_leiðtoga2 = [[Sveinn Björnsson]] | titill_leiðtoga3 = [[Forsætisráðherra Íslands|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga3 = [[Jón Magnússon (f. 1859)|Jón Magnússon]] (1917 – 1922)(1924 – 1928)<br/>[[Sigurður Eggerz]] (1922 – 1924)<br />[[Jón Þorláksson (stjórnmálamaður)|Jón Þorláksson]] (1926 – 1927)<br/>[[Tryggvi Þórhallsson]] (1927 – 1932)<br />[[Ásgeir Ásgeirsson]] (1932 – 1934)<br />[[Hermann Jónasson]] (1934 – 1942)<br />[[Ólafur Thors]] (1942 – 1942)(1944 – 1947)<br />[[Björn Þórðarson]] (1942 – 1944) | staða = Fullvalda, í ríkja og konungssambandi við Danmörku | atburður1 = [[Sambandslögin]] | dagsetning1 = 1. desember 1918 | atburður2 = [[Hernám Danmerkur]] | dagsetning2 = 9. Apríl 1940 | atburður3 = [[Hernám Íslands]] | dagsetning3 = 10. maí 1940 | atburður4 = [[Lýðveldið Ísland|Lýðveldi]] | dagsetning4 = 17. júní 1944 | flatarmál = | stærðarsæti = | hlutfall_vatns = | fólksfjöldi = 127 791<ref> Guðmundur Jónsson og Magnús S. Magnússon, ritstj., Hagskinna. Sögulegar hagtölur um Ísland, Reykjavík 1997, bls. 60-61.</ref> | mannfjöldaár = 1944 | mannfjöldasæti = | íbúar_á_ferkílómetra = 1,24 | VLF = | VLF_ár = | VLF_sæti = | VLF_á_mann = | VLF_á_mann_sæti = | VÞL = | VÞL_sæti = | VÞL_ár = | gjaldmiðill = [[íslensk króna|Króna]] (ISK) | tímabelti = | umferð = | tld = | símakóði = }}{{pp|small=y}} '''Konungsríkið Ísland''' var [[konungsríki]] í Norður-Evrópu sem var til 1918-1944. Landamæri þess voru þau sömu og núverandi landamæri [[Lýðveldið Ísland|lýðveldisins Íslands]]. Þann [[1. desember]] árið [[1918]] var Konungsríkið Ísland stofnað sem [[fullveldi|fullvalda]] ríki með eigin [[fáni|þjóðfána]] með setningu [[sambandslögin|sambandslaganna]] í konungssambandi við Danmörku. [[Kristján 10.]] var eini konungur íslenska konungsríkisins. Alþingi fékk óskorað löggjafarvald en Danir fóru áfram með [[utanríkismál]] og [[stríð|varnarmál]], þar á meðal [[landhelgi|landhelgisgæslu]]. Konungsríkið var lagt niður árið [[1944]] þegar Íslendingar [[Lýðveldið Ísland|stofnuðu lýðveldi]]. Konungur lagðist gegn þeirri áætlunargerð en sendi íslendingum heillaóskaskeyti við lýðveldisstofnun. Lýðveldi var þannig stofnað á Þingvöllum [[17. júní]] [[1944]] og féll þá samband Íslands við Danmörku alfarið úr gildi. Eftir að lýðveldið var stofnað kaus [[Alþingi]] [[Sveinn Björnsson|Svein Björnsson]] sem [[Ríkisstjóri Íslands|ríkisstjóra]] sem fór með þau völd sem konungur hafði áður haft á tímum konungsríkisins. [[Hæstiréttur Íslands]] kom fyrst saman árið [[1920]] og sama ár var stjórnarskránni breytt þannig að þingmönnum var fjölgað í 42 og ákveðið að Alþingi skyldi koma saman árlega. Árið [[1930]] var haldið upp á þúsaldarafmæli alþingis með [[Alþingishátíðin|Alþingishátíðinni]]. [[Kreppan mikla]] hafði skollið á haustið [[1929]] og náði nú til Íslands. Atvinnuleysi á landinu jókst og til óeirða kom [[9. nóvember]] [[1932]] við [[Góðtemplarahús Reykjavíkur|Góðtemplarahúsið]] við Tjörnina, sem hefur jafnan verið nefnt [[Gúttóslagurinn]]. Meirihluti fjórða áratugarins var erfiður Íslendingum, togaraútgerðin var rekin með tapi sem leystist ekki fyrr en gengi íslensku krónunnar var fellt árið [[1939]] og krónan aftengd [[breskt pund|breska pundinu]] og þess í stað tengd [[bandaríkjadalur|bandaríska dollaranum]].<ref>Magnús Sveinn Helgason. ''„Hin heiðarlega króna”: gengisskráning krónunnar sem viðfangsefni stjórnmálabaráttunnar á kreppuárunum 1931–1939'' í Frá kreppu til viðreisnar: þættir um hagstjórn á Íslandi á árunum 1930–1960 ([[Jónas H. Haralz]] ritstjóri). Reykjavík. Hið íslenska bókmenntafélag. 2002. s. 81–134.</ref> [[Seinni heimsstyrjöldin]] hófst með innrás Þýskalands í Pólland í september 1939 en nokkrum mánuðum síðar, í apríl 1940, réðust Þjóðverjar á Danmörku og hertóku. Meðal áhrifamestu manna í íslensku þjóðlífi á fyrri hluta 20. aldarinnar var [[Thor Jensen]], kaupmaður og útgerðarmaður, sem rak fyrirtækið [[Kveldúlfur|Kveldúlf]]. Synir hans urðu margir hverjir þjóðþekktir, má þar helst nefna [[Ólafur Thors|Ólaf Thors]], sem varð formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] og forsætisráðherra Íslands, [[Kjartan Thors]] sem varð framkvæmdastjóri Kveldúlfs, og [[Thor Thors]], fyrsta [[fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum|fastafulltrúa Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum]]. Tengdasynir Thors voru líka kunnir og áhrifamiklir, til dæmis [[Guðmundur Vilhjálmsson]], forstjóri Eimskipafélags Íslands, [[Gunnar Viðar]], bankastjóri Landsbanka Íslands, og [[Hallgrímur Hallgrímsson]], forstjóri olíufélagsins Skeljungs. Sonur Ólafs Thors, [[Thor Ó. Thors]], varð framkvæmdastjóri [[Íslenskir aðalverktakar|Íslenskra aðalverktaka]] og tengdasonur Ólafs, [[Pétur Benediktsson]], bankastjóri Landsbankans. Aðrir áhrifamenn í konungsríkinu voru meðal annars [[Hermann Jónasson]] forsætisráðherra Íslands, [[Héðinn Valdimarsson]] athafnamaður, þingmaður [[Alþýðuflokkurinn|Alþýðuflokksins]] og formaður verkalýðsfélagsins [[Verkamannafélagið Dagsbrún|Dagsbrúnar,]] Einar Olgeirsson þingmaður [[Kommúnistaflokkur Íslands|Kommúnistaflokksins]] og [[Jónas frá Hriflu]] formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] og ráðherra. == Tilvísanir == <!--Þessi grein notast við Cite.php til þess að vísa í heimildir. Frekari upplýsingar um virkni Cite er að finna á eftirfarandi slóð http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --> {{reflist|2}} == Tengill == * [http://hdl.handle.net/1946/17135 Konungsríkið Ísland. Aðdragandi þess og þjóðhöfðingi], meistaraprófsritgerð í sagnfræði eftir Magnús Kjartan Hannesson {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|ísland}} [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:Fyrrum Evrópuríki]] {{sa|1918|1944}} sk72yrwlpkavtwspn527752gnwivhsj 0 125272 1973195 1941650 2026-07-23T16:17:34Z TKSnaevarr 53243 1973195 wikitext text/x-wiki '''Shahab Hosseini''' ([[persneska]]: {{lang|fa|شهاب حسینی}}; f [[4. febrúar]] [[1974]] í [[Teheran]]) er [[íran]]skur útvarpsmaður og leikari.<ref>{{cite web |url=http://www.imvbox.com/cast/iranian/shahab-hosseini |title=Geymd eintak |access-date=2014-10-18 |archive-date=2014-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027001515/http://www.imvbox.com/cast/iranian/shahab-hosseini |url-status=dead }}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> ==Tenglar== * {{imdb nafn|1486911}} {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{fe|1974|Hosseini, Shahab}} {{DEFAULTSORT:Hosseini, Shahab }} [[Flokkur:Íranskir leikarar]] pwl5pzt5nh0qj9x3yvaf4p1pza03u3v 0 125311 1973196 1779988 2026-07-23T16:18:04Z TKSnaevarr 53243 1973196 wikitext text/x-wiki '''Parviz Parastui''' einnig stafað '''Parviz Parastouei''' (f [[25. febrúar]] [[1955]] í [[Hamedan]]) er [[íran]]skur leikari.<ref>{{cite web |url=http://www.imvbox.com/cast/iranian/parviz-parastui |title=Geymd eintak |access-date=2014-10-20 |archive-date=2014-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141103072426/http://www.imvbox.com/cast/iranian/parviz-parastui |url-status=dead }}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> ==Tenglar== * {{imdb nafn|0660978}} {{stubbur|æviágrip|leikari}} {{fe|1955|Parastui, Parviz}} {{DEFAULTSORT:Parastui, Parviz }} [[Flokkur:Íranskir leikarar]] rlo6u0pp32jsiq80kmpw8syay4nsfgb 0 125622 1973194 1779991 2026-07-23T16:17:16Z TKSnaevarr 53243 1973194 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Jamshid Hashempour 1.jpg|200px|thumb|Jamshid Hashempour]] '''Jamshid Hashempour''' (f [[23. mars]] [[1944]] í [[Teheran]]) er [[íran]]skur útvarpsmaður og leikari.<ref>{{cite web |url=http://www.imvbox.com/cast/iranian/jamshid-hashempur |title=Geymd eintak |access-date=2014-11-08 |archive-date=2014-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817232024/http://www.imvbox.com/cast/iranian/jamshid-hashempur |url-status=dead }}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> ==Tenglar== * {{imdb nafn|nm0038167}} {{stubbur|æviágrip|leikari}} [[Flokkur:Íranskir leikarar|Hashempour, Jamshid]] {{fe|1944|Hashempour, Jamshid}} pwsajzqrqsmvy8q6w52vvo8ajpyro8b 0 139226 1973123 1962957 2026-07-23T12:44:44Z TKSnaevarr 53243 1973123 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Austurríkiskeisari|Keisari Austurríkis]] | ætt = [[Habsborgarar|Habsburg-Lothringen-ætt]] | skjaldarmerki = Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria (1815).svg | nafn = Frans Jósef 1. | mynd = Emperor Francis Joseph.jpg | skírnarnafn = Franz Joseph Karl von Österreich | fæðingardagur = [[18. ágúst]] [[1830]] | fæðingarstaður = [[Schönbrunn-höll]], [[Vín (Austurríki)|Vín]], [[Austurríska keisaradæmið|austurríska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1916|11|21|1830|8|18}} | dánarstaður = Schönbrunn-höll, Vín, [[Austurríki-Ungverjaland]]i | grafinn = Keisaragrafhýsinu í Vín | ríkisár = [[2. desember]] [[1848]] – [[21. nóvember]] [[1916]] | undirskrift = Franz joseph signature.png | faðir = [[Frans Karl erkihertogi]] | móðir = [[Soffía af Bæjaralandi]] | maki = {{gifting|[[Elísabet Austurríkiskeisaraynja|Elísabet]]|1854|1898|orsök=dó}} | titill_maka = Keisaraynja | börn= {{plainlist| * [[Soffía erkihertogaynja]] * [[Gísela erkihertogaynja|Gísela, prinsessa af Bæjaralandi]] * [[Rúdolf, krónprins Austurríkis]] * [[María Valería erkihertogaynja]]}} }} '''Frans Jósef 1.''' (18. ágúst 1830 – 21. nóvember 1916) var [[Austurríkiskeisari|keisari Austurríkis]] og konungur [[Ungverjaland|Ungverjalands]], [[Bæheimur|Bæheims]] og ýmissa annarra ríkja frá 2. desember 1848 til dauðadags þann 21. nóvember 1916.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/216776/Francis-Joseph Francis Joseph], í ''Encyclopædia Britannica''. sótt 18. júlí 2017</ref> Frá 1. maí 1850 til 24. ágúst 1866 var hann einnig forseti [[Þýska ríkjasambandið|þýska ríkjasambandsins]]. Hann ríkti lengst allra keisara Austurríkis og konunga Ungverjalands og fjórða lengst allra evrópskra einvalda, á eftir [[Loðvík 14.]] Frakklandskonungi, [[Jóhann 2. af Liechtenstein|Jóhanni 2.]] fursta af [[Liechtenstein]] og [[Elísabet 2. Bretadrottning|Elísabetu 2.]] Bretlandsdrottningu.<ref>Anatol Murad, ''Franz Joseph I of Austria and his Empire'', Twayne Publishers, 1968</ref> [[Ferdinand 1. Austurríkiskeisari|Ferdinand keisari]] lét af völdum í desember 1848 til að binda enda á uppreisnir í Ungverjalandi og eftirlét krúnuna frænda sínum, Frans Jósef. Frans Jósef var íhaldssamur og stóð gegn takmörkun einveldisins í ríkjum sínum. [[Austurríska keisaradæmið]] neyddist til þess að láta af áhrifum sínum í [[Toskana|Toskanahéraði]] og tilkalli sínu til [[Langbarðaland|Langbarðalands]] og [[Feneyjar|Feneyja]] eftir [[Sameining Ítalíu|annað og þriðja ítalska sjálfstæðisstríðið]] á árunum 1859 og 1866. Frans Jósef lét engin landssvæði af hendi eftir að Austurríki lét í lægri hlut fyrir [[Prússland|Prússum]] í [[Stríð Prússa og Austurríkismanna|stríði]] árið 1866, en útkoma þess stríðs útkljáði það að Prússar frekar en Austurríkismenn yrðu þungavigtin innan nýja þýska ríkisins sem var að myndast og útilokaði því að [[Þýskaland]] yrði sameinað undir stjórn [[Habsborgarar|Habsborgara]].<ref>Murad 1968, bls. 151.</ref> Alla sína valdatíð þurfti Frans Jósef að kljást við [[Þjóðernishyggja|þjóðernishyggju]]. Hann miðlaði málum í Ausgleich árið 1867 og veitti Ungverjalandi aukna sjálfsstjórn innan veldisins og breytti austurríska keisaraveldinu í [[Austurríki-Ungverjaland|austurrísk-ungverska keisaraveldið]], þar sem hann var einvaldur tveggja konungsríkja. Frans Jósef réð ríkjum sínum friðsamlega næstu 45 árin, en hann mátti þó þola ýmsa persónulega harmleiki: Bróðir hans, [[Maximilian 1. Mexíkókeisari|Maximilian]] var tekinn af lífi í [[Mexíkó]] árið 1867, sonur hans og erfingi, [[Rúdolf, krónprins Austurríkis|Rúdolf]], framdi sjálfsmorð árið 1880 og eiginkona hans, [[Elísabet Austurríkiskeisaraynja|Elísabet]] keisaraynja var myrt árið 1898.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2266519 Gamall þjóðhöfðingi], ''Frækorn'', bls. 119, 9. september 1910.</ref> Eftir stríðið við Prússa beindi Austurríki-Ungverjaland sjónum sínum til [[Balkanskagi|Balkanskaga]], sem var orðinn suðupottur alþjóðarígs vegna hagsmunaáreksturs Austurríkismanna við [[Rússaveldi]]. Frans Jósef hleypti alþjóðastjórnmálum í uppnám árið 1908 þegar hann innlimaði [[Bosnía og Hersegóvína|Bosníu og Hersegóvínu]], sem hafði verið hernumin af Austurríkismönnum frá því á [[Berlínarfundurinn (1878)|Berlínarráðstefnunni]] 1878, inn í keisaraveldið. Þann 28. júní 1914 var [[Frans Ferdinand erkihertogi]], bróðursonur og erfingi Frans Jósefs, skotinn til bana í Sarajevo. Þetta leiddi til þess að Frans Jósef lýsti Serbum, sem voru bandamenn Rússa, stríði á hendur. Þetta var byrjunin á [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]]. Frans Jósef lést þann 21. nóvember árið 1916 eftir að hafa ráðið yfir keisaradæminu í nærri því 68 ár. Við honum tók frændi hans, [[Karl 1. Austurríkiskeisari|Karl]]. == Heimild == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = Franz Joseph I of Austria | mánuðurskoðað = 3. júní | árskoðað = 2017}} ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Austurríkiskeisari|Keisari Austurríkis]] | frá = [[2. desember]] [[1848]]| til = [[21. nóvember]] [[1916]]| fyrir = [[Ferdinand 1. Austurríkiskeisari|Ferdinand 1.]] | eftir = [[Karl 1. Austurríkiskeisari|Karl 1.]] | }} {{Töfluendir}} {{fde|1830|1916|Frans Jósef 1. Austurríkiskeisari}} [[Flokkur:Austurríkiskeisarar]] [[Flokkur:Austurrískir erkihertogar]] [[Flokkur:Habsburg-Lothringen-ætt]] [[Flokkur:Konungar Bæheims]] [[Flokkur:Konungar Króatíu]] [[Flokkur:Konungar Ungverjalands]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni]] 0h0cn4usnp1z58oocn2sfl0vb0yr2u8 0 139933 1973237 1950897 2026-07-24T10:12:45Z TKSnaevarr 53243 1973237 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Albert Speer | mynd = Bundesarchiv Bild 146II-277, Albert Speer (cropped).jpg | myndatexti1 = Albert Speer árið 1933. | titill= Hergagnaráðherra Þýskalands | stjórnartíð_start = [[8. febrúar]] [[1942]] | stjórnartíð_end = [[23. apríl]] [[1945]] | kanslari = [[Adolf Hitler]] | forveri = [[Fritz Todt]] | eftirmaður = [[Karl Saur]] | fæðingarnafn = Berthold Konrad Hermann Albert Speer | fæddur = [[19. mars]] [[1905]] | fæðingarstaður = [[Mannheim]], [[Þýska keisaradæmið|þýska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1981|9|1|1905|3|19}} | dánarstaður = [[London]], [[Bretland]]i | stjórnmálaflokkur = [[Nasistaflokkurinn]] | starf = Arkitekt | maki = Margarete Weber (1928–1981) | börn = 6 | háskóli = [[Tækniháskóli Berlínar]], [[Tækniháskóli München]], [[Tækniháskóli Karlsruhe]] |undirskrift = Albert Speer Signature.svg }} '''Berthold Konrad Hermann Albert Speer''' ([[19. mars]] [[1905]]&nbsp;– [[1. september]] [[1981]]) var þýskur arkitekt sem var mestalla [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldina]] ráðherra hergagnaframleiðslu í [[Þriðja ríkið|Þýskalandi nasismans]]. Speer var höfuðarkitekt [[Adolf Hitler|Adolfs Hitler]] áður en hann varð ráðherra. Speer gekk til liðs við [[Nasistaflokkurinn|Nasistaflokkinn]] árið 1931 og hóf þar með fjórtan ára stjórnmálaferil. Hæfileikar hans sem arkitekt gerðu hann sífellt mikilvægari innan flokksins og hann varð brátt einn af nánustu samstarfsmönnum Hitlers. Hitler skipaði honum að hanna og byggja ný mannvirki á borð við nýja kanslaraskrifstofu og Zeppelinfeld-völlinn í [[Nürnberg]] þar sem flokkurinn hélt fjöldasamkomur sínar. Speer lagði einnig drög að áætlunum um að endurbyggja [[Berlín]] í stórum stíl með fjölda mannvirkja, breiðgatna og endurskipulags samgöngukerfis. Í febrúar árið 1942 útnefndi Hitler Speer ráðherra hergagnaframleiðslu. Honum var hrósað fyrir að gera „hergagnakraftaverk“ þar sem stríðsiðnaður Þýskalands fór á flug. Þetta kraftaverk leið þó undir lok sumarið 1943 þegar [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] hófu að varpa sprengjum á [[Ruhr-hérað]]. Eftir stríðið var réttað yfir Speer í Nürnberg og hann dæmdur til 20 ára fangelsisvistar fyrir hlutverk sitt í Nasistastjórninni, sér í lagi fyrir að notfæra sér nauðungarvinnu í verkefnum sínum. Þrátt fyrir þrálátar tilraunir hans til að vera leystur snemma úr haldi afplánaði Speer að endingu alla fangavistina, aðallega í [[Spandau-fangelsið|Spandau-fangelsi]] í Vestur-Berlín. Eftir að hann var leystur úr haldi árið 1966 gaf Speer út tvær metsölubækur um ævi sína, ''Inni í þriðja ríkinu'' og ''Spandau: Leynidagbækurnar'' þar sem hann ritaði um persónusamband sitt við Hitler og gaf lesendum og sagnfræðingum nýja sýn á innviði Nasistastjórnarinnar. Hann skrifaði seinna þriðju bókina, ''Þrælaríkið'' (þ. ''Der Sklavenstaat''), um [[SS-sveitirnar]]. Speer lést úr heilablóðfalli árið 1981 í London. ==Tenglar== {{Commonscat|Albert Speer}} * {{Tímarit.is|3312298|Speer og sannleikurinn|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|útgáfudagsetning=8. febrúar 1997|blaðsíða=16}} {{DEFAULTSORT:Speer, Albert}} {{fd|1905|1981}} [[Flokkur:Dæmdir stríðsglæpamenn]] [[Flokkur:Nasistaleiðtogar]] [[Flokkur:Þýskir arkitektar]] 15pd2dos5e5yhb6kqy0flca2eqchagq 0 140868 1973220 1958890 2026-07-24T05:50:48Z ~2026-41288-29 118873 1973220 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Mumps PHIL 130 lores.jpg|thumb|Barn með stækkaða [[Munnvatnskirtlar|munnvatnskirtla]] vegna hettusóttar.]] '''Hettusótt''', ''parotitis epidemica'', er veirusmitsjúkdómur sem gengur oft sem farsótt með 2 - 3ja vikna meðgöngutíma. Einkenni eru bólga í öðrum eða báðum [[Munnvatnskirtlar|munnvatnskirtlum]] við eyru, sem oft verða mjög stórir og viðkvæmir, og valda miklum sársauka við tyggingu. Algengir fylgikvillar eru eistnabólga, sem er algengust á kynþroskaskeiða og getur valdið ófrjósemi ef hún er báðum megin. Heilahimnubólga er ennfremur algengur fylgikvilli. Bandaríski örverufræðingurinn [[Maurice Ralph Hilleman]] (30. ágúst 1919 - 11. apríl 2005) þróaði bóluefni gegn hettusótt. [[Flokkur:Veirusjúkdómar]] 5auhrjr9om9ajhy5r2ms53h7zwq9ceh 10 146099 1973258 1902383 2026-07-24T11:56:48Z Nipas2 54688 1973258 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Toccolours/styles.css" /> {| class="toccolours" style="margin: 0.5em auto; width:47em; max-width:100%; clear: both; font-size: 95%;text-align:center;" | colspan="12" | {| width="100%" |- |- rowspan="2" | valign="top" | [[Mynd:Football pictogram.svg|42px|Knattspyrna]] |align="center" style="background:#BFD7FF;" width="100%" | '''[[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] • Lið í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2026]]''' |[[Mynd:Flag of Iceland.svg|42px|Flag of Iceland]] |} {| width="100%" |- |colspan="3" align="center"| [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] &nbsp;• [[Íþróttafélagið Grótta]] &nbsp;• [[Knattspyrnufélagið Haukar]]<br/>[[Handknattleiksfélag Kópavogs]] &nbsp;• [[Knattspyrnufélag ÍA]] &nbsp;• [[Keflavík, íþrótta- og ungmennafélag]] &nbsp;• [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]] &nbsp;• [[Ungmennafélag Selfoss]] &nbsp;• [[Ungmennafélagið Tindastóll]] &nbsp;• [[Íþróttafélagið Völsungur]] |} {| width="100%" |- |- rowspan="2" |align="center" style="background:#BFD7FF;" width="100%" | {{Tnavbar-header|'''Leiktímabil í efstu 1. deild kvenna (1982-2024)'''&nbsp;|1. deild kvenna í knattspyrnu|bgcolor=#BFD7FF}} |} {| width="100%" |- |colspan="3" align="center"| |- |colspan="3" align="center" style="padding: 0 5% 0 5%;"| {{div col|colwidth=100%}} <div class="center">'''<big>2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 2]])</big>'''</div> [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1982|1982]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1983|1983]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1984|1984]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1985|1985]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1986|1986]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1987|1987]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1988|1988]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1989|1989]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990|1990]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1991|1991]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993|1993]] &bull; [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1994]] <div class="center">'''<big>1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 2]])</big>'''</div> [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995|1995]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996|1996]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1997|1997]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1998|1998]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|2010]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011|2011]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012|2012]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2014|2014]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2015|2015]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2016|2016]] &bull; [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2017|2017]] &bull; [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2018|2018]] &bull; [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] &bull; [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] &bull; [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]] &bull; [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] &bull; [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] &bull; [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|2024]] &bull; [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] &bull; [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2026|2026]] {{div col end}} |} {| width="100%" |- |- rowspan="2" |align="center" style="background:#BFD7FF;" width="100%" | Tengt efni: '''[[VISA-bikar kvenna|VISA-bikarinn]] • [[Deildarbikarkeppni kvenna í knattspyrnu|Lengjubikarinn]] • [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild kvenna]]<br/> [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild]] • [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2. deild]] • [[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|Deildakerfið]] • [[Knattspyrnusamband Íslands|KSÍ]]''' |} |} <noinclude> [[Flokkur:Knattspyrnusnið]] </noinclude> e7e78kvt541hm3bqx7dr0q5kpuud6ms 0 146632 1973225 1918240 2026-07-24T09:22:48Z TKSnaevarr 53243 1973225 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Rússneska keisaradæmið|Keisaraynja Rússlands]] | ætt = [[Rómanovættin]] | skjaldarmerki = Russian coa middle of XVIII c.jpg | nafn = Katrín 1. | mynd = Catherine I of Russia by Nattier.jpg | skírnarnafn = Marta Helena Skowrońska | fæðingardagur = [[15. apríl]] [[1684]] | fæðingarstaður = [[Jēkabpils|Jakobstadt]], [[Kúrland]]i, [[Pólsk-litháíska samveldið|pólsk-litháíska samveldinu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1727|5|17|1684|4|15}} | dánarstaður = [[Tsarskoje Selo]], [[Sankti Pétursborg]], [[Rússneska keisaradæmið|Rússlandi]] | grafinn = Dómkirkja Péturs og Páls, Sankti Pétursborg, Rússlandi | ríkisár = [[8. febrúar]] [[1725]] – [[17. maí]] [[1727]] | undirskrift = Catherine I of Russia signature.svg | faðir = Samuel Skowroński | móðir = Elisabeth Moritz | maki = [[Pétur mikli]] | titill_maka = Keisari | börn = 12, þ. á m. [[Elísabet Rússakeisaraynja|Elísabet]] }} '''Katrín 1.''' (15. apríl 1684 – 17. maí 1727) var [[Rússneska keisaradæmið|keisaraynja Rússlands]] frá 1725 til 1727. Hún hafði gifst [[Pétur mikli|Pétri mikla]] Rússakeisara árið 1707 og tók við af honum sem einvaldur Rússaveldis eftir dauða hans. ==Æviágrip== Ekki eru til traustar heimildir um uppruna Katrínar.<ref>Massie, Robert K (1980). ''Peter the Great. New Jersey: Random House'', bls. 352.</ref> [[Voltaire]] sagði um hana að hún hefði lifað enn merkilegra lífi en [[Pétur mikli]]. Katrín fæddist undir nafninu '''Marta Helena Skowrońska''' til fátækra, kaþólskra foreldra sem létust úr [[Plága|plágu]] í kringum árið 1689. Eftir dauða foreldra sinna setti frænka hennar hana í fóstur sem þjónustustúlku lúterska prestsins [[Johann Ernst Glück|Johanns Ernst Glück]], sem þýddi biblíuna á [[Lettneska|lettnesku]].<ref>Robert K. Massie 1985, bls. 353.</ref> Árið 1702 giftist Katrín, sem þá þegar var rómuð fyrir fegurð sína, sænskum [[Dragóni|dragóna]] að nafni Johan Cruse, sem var staðsettur með herliði sínu í nágrenninu. Hjónaband þeirra varði aðeins í átta daga því sænsku hermennirnir neyddust til að hörfa undan árás rússneska hersins. Johan sást aldrei framar og lést líklega í átökunum. Marta fékk vinnu hjá rússneska hermarskálknum [[Borís Sheremetev]], sem hafði leitt rússnesku gagnárásina, en hann lét hana síðan ganga til furstans [[Aleksandr Menshíkov|Aleksandrs Menshíkov]]. Hugsanlega áttu þau Menshíkov í ástarsambandi áður en Marta kynntist Pétri mikla árið 1703. Stuttu síðar gerðist hún ástkona Péturs. Árið 1705 snerist Marta til [[Rétttrúnaðarkirkjan|rússnesks rétttrúnaðar]] og tók sér nafnið '''Jekaterína Aleksejevna'''. Einhvern tímann á bilinu 23. október til 1. desember árið 1707 giftust Katrín og Pétur í leynilegri athöfn í Sankti Pétursborg. Árið 1711 fylgdi Katrín keisaranum í [[Prutstríðið|herför hans gegn Tyrkjum]] og veitti honum aðstoð með því að semja við Tyrki eftir að Pétur var innikróaður með her sínum á bakka Prutfljótsins. Sagt er að hún hafi mútað tyrkneska stórvesírnum með skartgripum sínum til að fá hann til að hörfa með her sinn. Þau Pétur héldu formlega giftingarathöfn árið 1712 eftir að Katrín hafði fætt dóttur, prinsessuna Önnu Petrovnu. Keisarahjónin eignuðust sex börn til viðbótar, þar á meðal keisaraynjuna [[Elísabet Rússakeisaraynja|Elísabetu]]. Katrín var krýnd keisaraynja árið 1724. Pétur lést næsta ár án þess að útnefna sér erfingja og Katrín tók því við honum sem drottnari Rússaveldis með stuðningi embættismanna sem höfðu komist til metorða á valdatíð Péturs. Hún útnefndi Menshíkov helsta ráðherra sinn og leyfði honum að fara með töluverð völd. Katrín lést aðeins tveimur árum á eftir Pétri og því varði valdatíð hennar ekki lengi. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Pétur mikli]] | titill=[[Rússneska keisaradæmið|Keisaraynja Rússlands]] | frá=[[8. febrúar]] [[1725]] | til=[[17. maí]] [[1727]] | eftir=[[Pétur 2.]] }} {{Töfluendir}} {{Rússakeisarar}} {{fd|1684|1727}} [[Flokkur:Rússakeisarar]] gto0ykisasbmdhs8t14t87x5eglmhik 0 147841 1973259 1956279 2026-07-24T11:58:30Z Nipas2 54688 /* Stigatafla */ 1973259 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2000 | mynd = | ár = '''2000''' | Meistarar = '''{{Lið Grindavík}}''' | upp um deild = '''{{Lið Grindavík}}''' | spilaðir leikir = 56 | mörk skoruð = 299 (5.34 m/leik) | markahæstur = '''18 mörk'''<br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]] [[Mynd:UMF Sindri.jpg|20px]] | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 19. sinn árið '''2000'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=140| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=280| Þjálfari !width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]] |- |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||[[Mynd:Þróttur_R..png|20px]]||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]''' ||10||9||0||1||41||19||22||'''27''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||[[Mynd:UMFG, Grindavík.png|20px]]||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]''' ||10||7||2||1||42||14||28||'''23''' |- |3||[[Mynd:Reynir.png|15px]][[Mynd:Keflavik ÍF.gif|15px]][[Mynd:Víðir.png|15px]]||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||10||6||1||3||39||16||23||'''19''' |- |4||[[Mynd:Knattspyrnufélagið Haukar.png|20px]]||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]] ||10||3||0||7||12||42||-30||'''9''' |- |5||[[Mynd:UMFA.png|20px]][[Mynd:Fjölnir.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]/[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||10||2||0||8||11||30||-19||'''6''' |- |6||[[Mynd:BÍBol.png|30px]]||[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]] ||10||1||1||8||12||36||-24||'''4''' |- |<nowiki>-</nowiki>||[[Mynd:UMFS.png|20px]]||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] || || || || || || || || | align="center" | '''Hætti við þátttöku''' |- |<nowiki>-</nowiki>||[[Mynd:Grótta.png|20px]]||[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] || || || || || || || || | align="center" | '''Dró sig úr keppni''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> ==== Töfluyfirlit ==== == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=140| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=280| Þjálfari !width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]] |- |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||[[Mynd:UMF_Tindastoll.png|20px]]||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||4||3||0||1||13||5||8||'''9''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2|| ||[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]] ||4||1||0||3||5||13||-8||'''3''' |- |<nowiki>-</nowiki>||[[Mynd:Völsungur.gif|21px]]||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] || || || || || || || || | align="center" | '''Dró sig úr keppni''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> ==== Töfluyfirlit ==== == C riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=140| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=280| Þjálfari !width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]] |- |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||[[Mynd:UMF Sindri.jpg|20px]]||'''[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]''' ||8||5||3||0||35||15||20||'''18''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2|| ||[[Knattspyrnufélagið Valur Austri|KVA]] ||8||2||4||2||23||18||5||'''10''' |- |3||[[Mynd:Íþróttafélagið Huginn.gif|20px]][[Mynd:Höttur.svg|15px]]||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||8||1||1||6||12||37||-25||'''4''' |- |<nowiki>-</nowiki>||[[Mynd:Einherji.png|20px]]||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] || || || || || || || || | align="center" | '''Dró sig úr keppni''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> ==== Töfluyfirlit ==== == Úrslitakeppnin == === Stigatafla === == Aukakeppni == == Heimild == * [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=2000&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot}} KSÍ. Skoðað 4. desember 2018. * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=33225|title=1. deild kvenna 2000 A riðill|work=KSÍ|accessdate=4. desember 2018}} * {{cite web|url=https://gamli.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=33224|title=1. deild kvenna 2000 B riðill|work=KSÍ|accessdate=4. desember 2018}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * {{cite web|url=https://gamli.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=33226|title=1. deild kvenna 2000 C riðill|work=KSÍ|accessdate=4. desember 2018}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * {{cite web|url=https://gamli.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=33226|title=1. deild kvenna 2000 Úrslit|work=KSÍ|accessdate=4. desember 2018}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=33343|title=1. deild kvenna 2000 - Aukakeppni kvenna|work=KSÍ|accessdate=4. desember 2018}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2000.html|title=Ladies Competitions 2000 - Women's Second Division (1. Deild kvenna)|accessdate=4. desember 2018}} * {{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom00.html|title=Iceland (Women) 2000|accessdate=4. desember 2018}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1. deild kvenna 1999]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2001]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> {{Knattspyrna á Íslandi 2000}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] sp6nqm4buv7uuei2zjru7mpukdotiuu 0 152808 1973216 1957503 2026-07-23T22:14:21Z ~2026-41093-63 118864 /* */ 1973216 wikitext text/x-wiki {{Leikvangur | nafn = Fylkisvöllur | gælunafn = | mynd = | myndatexti = | fullt_nafn = Fylkisvöllur,<br />tekk Völlurinn | staðsetning = [[Árbær]], [[Ísland]] | hnit = {{hnit|64|6|48|N|21|47|34|W|type:landmark}} | byggður = | opnaður = 1989 | endurnýjaður = 2004 | stækkaður = | lokaður = | rifinn = | eigandi = | yfirborð = Gras | byggingakostnaður = | arkitekt = | verktaki = | verkefnisstjóri = | eldri_nöfn = | notendur = [[Íþróttafélagið Fylkir]], Elliði | sætafjöldi = 1854 | stæðisfjöldi = 700 | stærð = }} '''Fylkisvöllur''' er gervigrasknattspyrnuvöllur og heimavöllur [[Íþróttafélagið Fylkir|Íþróttafélagsins Fylkis]] í [[Árbær|Árbænum]]. Áhorfendastúkan tekur um það bil 1800 áhorfendur. Árið 2024 fékk völlurinn nýtt nafn, tekk Völlurinn. En árið 2019 var nafni vallarins breytt í Würth völlurinn, þar áður gekk hann Florídanavöllurinn frá árinu 2015. == Tenglar == * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mannvirki/vellir/knattspyrnuvellir/vollur/?vollur=3|title=Fylkisvöllur|work=KSÍ|accessdate=15. júlí 2019|archive-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201123024032/https://www.ksi.is/mannvirki/vellir/knattspyrnuvellir/vollur/?vollur=3|url-status=dead}} * {{cite web|url=https://www.football-lineups.com/stadium/2266/Videos|title=Fylkisvöllur|language=en|work=Football-lineups.com|accessdate=15. júlí 2019}} * {{cite web|url=https://www.nordicstadiums.com/fylkisvollur|title=Fylkisvöllur|language=en|work=Nordicstadiums.com|accessdate=15. júlí 2019}} * {{cite web|url=https://citymaps.com/v/is/is/reykjavik/fylkisvollur/a6cf2bca-0614-4983-89c8-b8044ef190b7|title=Fylkisvöllur|language=en|work=Citymaps.com|accessdate=15. júlí 2019|archive-date=2016-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808054121/https://citymaps.com/v/is/is/reykjavik/fylkisvollur/a6cf2bca-0614-4983-89c8-b8044ef190b7|url-status=dead}} * {{cite web|url=https://foursquare.com/v/fylkisv%C3%B6llur/4bf04d3a1f17ef3b36c29bc8/photos|title=Fylkisvöllur|language=en|work=Foursquare.com|accessdate=15. júlí 2019}} * {{cite web|url=https://www.betstudy.com/soccer-stats/stadium/18/fylkisvollur/|title=Fylkisvöllur|language=en|work=Betstudy.com|accessdate=15. júlí 2019|archive-date=2019-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715155451/https://www.betstudy.com/soccer-stats/stadium/18/fylkisvollur/|url-status=dead}} * {{cite web|url=https://www.soccerway.com/venues/iceland/fylkisvollur/|title=Würth völlurinn|language=en|work=Soccerway.com|accessdate=15. júlí 2019}} [[Flokkur:Íslensk margnota íþróttamannvirki]] 36wlomt57ayx4b67i1ygkxtr6lry2zn 0 155153 1973249 1659007 2026-07-24T11:24:17Z TKSnaevarr 53243 1973249 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Wilhelm_Kalteysen_-_Saint_Barbara_Altarpiece_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|right|Altaristafla með myndum af heilagri Barböru í Varsjá.]] '''Heilög Barbara''' er [[dýrlingur]] og [[píslarvottur]] í [[Kristni]]. Nafn hennar kemur fyrst fram í rómverskum heimildum frá 7. öld og dýrkun hennar má rekja til 9. aldar. Samkvæmt [[dýrlingasaga|dýrlingasögum]] um hana var hún dóttir heiðingja sem nefnist Díoskorus. Faðir hennar læsir hana í turni til að loka hana frá umheiminum. Hún var þá orðin kristin á laun og hafnaði bónorði sem faðir hennar bar upp við hana. Þegar faðir hennar kemst að því að hún er kristin hyggst hann drepa hana. Hún er dregin fyrir héraðsstjórann sem lætur pynta hana á hryllilegan hátt en sár hennar gróa fyrir kraftaverk. Að lokum er hún dæmd til dauða og faðir hennar heggur sjálfur af henni höfuðið. Hann er síðan sleginn eldingu. Kraftaverk eiga sér síðan stað við gröf Barböru. Barbara er oft sýnd með hlekki við turn eða haldandi á turni. Stundum heldur hún á pálmagrein. Barbara var dýrkuð á miðöldum og var verndardýrlingur námumanna, byssusmiða, fallbyssuliða og annarra sem unnu með sprengiefni og áttu því á hættu að bíða bráðan bana við vinnu sína. Hún var ein af [[hjálpardýrlingar|hjálpardýrlingunum]] fjórtán sem gott þótti að heita á. Enn í dag er hún álitin verndardýrlingur hermanna og jarðfræðinga. Seinna dró úr átrúnaði á hana þar sem saga hennar var ekki talin eiga sér neina stoð í veruleikanum. Árið 1969 var hún fjarlægð úr [[dýrlingadagatal]]i kaþólsku kirkjunnar. Messudagur hennar er [[4. desember]]. Í [[Kapelluhraun]]i við [[Straumsvík]] eru tóftir gamallar kapellu sem talið er að hafi verið helguð heilagri Barböru því Barbörulíkneski fannst þar við fornleifakönnun. Hraunið rann til sjávar í Straumsvík í eldgosi árið 1151 og yfir veginn sem lá suður með sjó og til [[Vatnsleysuströnd|Vatnsleysustrandar]]. Nýr vegur var síðan ruddur yfir hraunið og þá hefur kapellan verið reist ferðamönnum til halds og trausts. Barbara hefur þótt eðlileg til áheita gegn eldgangi og jarðeldi. Íslenskir jarðfræðingar hafa haldið upp á heilaga Barböru og lengi var einskonar Barbörusöfnuður til á [[Orkustofnun]] og [[ÍSOR]] sem hélt árlegar Barbörusamkomur á Barbörumessu eða þar um kring.<ref>{{Vefheimild|titill=Jarðfræðingar halda Barbörumessu|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/435686/|útgefandi=''Morgunblaðið''|ár=1998|mánuður=4. desember|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=2. janúar}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur}} {{DEFAULTSORT:Barbara, Heilög}} [[Flokkur:Fólk fætt á 3. öld]] [[Flokkur:Kristnir dýrlingar]] asafupby5x77777qagaehi0awuyo1hl 0 155898 1973232 1971806 2026-07-24T09:46:43Z Martin Macha 2111 74483 /* */ 1973232 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = Nationalelf (hinir ellefu útvöldu)DFB-Elf (DFB Ellefu)Die Mannschaft (Liðið) | Merki = Flag of Germany.svg | Íþróttasamband = Deutscher Fußball-Bund (Þýska knattspyrnusambandið) | Þjálfari = {{GER}} [[Jürgen Klopp]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = [[Jushua Kimmich]] | Varafyrirliði = | Flestir leikir = Lothar Matthäus (150) | Flest mörk = Miroslav Klose (71) | Leikvangar = Breytilegt | FIFA sæti = 10 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 1 | FIFA hæst ár = 1990–92, 1993–94, 1996–97, July 2014 – maí 2016, október 2017 – nóvember 2017 | FIFA lægst = 24 | FIFA lægst ár = September 1924 – október 1925 | Fyrsti leikur = 3-5 gegn [[Mynd:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] í [[Basel]], 5. apríl 1908. | Stærsti sigur = 16–0 gegn [[Mynd:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rússlandi]] í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], 1. júlí 1912. | Mesta tap = 9-0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] í [[Oxford]], 13. mars 1909. | HM leikir = 21 | Fyrsti HM leikur = 1934 | Fyrsta HM keppni = 1934 | Mesti HM árangur = Meistarar 1954, 1974, 1990, 2014 | Álfukeppni = Evrópukeppni | Álfukeppni leikir = 14 | Fyrsta álfukeppni = 1972 | Mesti álfu árangur = Meistarar 1972, 1980, 1996 | pattern_la1 = _ger20h | pattern_b1 = _ger20h | pattern_ra1 = _ger20h | pattern_sh1 = _ger20h | pattern_so1 = _ger20h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _ger20a | pattern_b2 = _ger20a | pattern_ra2 = _ger20a | pattern_sh2 = _ger20a | pattern_so2 = _ger20a | leftarm2 = FF0000 | body2 = FF0000 | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 }} '''Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu''' keppir fyrir hönd [[Þýskaland|Þýskalands]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Það hefur þrisvar sinnum orðið evrópumeistari og fjórum sinnum orðið heimsmeistari. ==Saga== Þýskaland er það land sem hefur orðið oftast evrópumeistari ásamt [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]] (þrisvar), það hefur fjórum sinnum orðið heimsmeistari og síðast árið [[HM 2014|2014]]. ===Fyrstu árin=== [[File:German_national_team_at_its_first_official_international_match_in_1908.jpg|alt=|left|thumb|Ljósmynd af fyrsta opinbera landsliði þjóðverja árið 1908]] Árið 1908 lék Þýskaland sinn fyrsta opinbera A-landsleik gegn [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]. Þýskaland tapaði þeim leik. Þegar [[fyrri heimsstyrjöldin]] braust út varð að leggja þurfti [[Fótbolti|fótbolta]] til hliðar og eftir stríð var [[Þýskaland]] í fyrstu útilokað frá alþjóðaknattspyrnu. Vinsældir fótboltans í Þýskalandi jukust gríðarlega fram á fjórða áratuginn þegar knattspyrna var langstærsta íþróttin. Stóru liðin á þessu tímabili voru [[SpVgg Greuther Fürth]] og [[1. FC Nürnberg]]. Árið 1928 tók landsliðið aftur þátt í stórmóti þegar það tók þátt í [[Ólympíuleikarnir|Ólympíuleikunum]] í [[Amsterdam]] þar sem það datt úr leik eftir tap gegn Úrúgvæ. ===1954 fyrsti Heimsmeistaratitillinn=== Árið 1950 tóku Þjóðverjar þátt á HM, landsliðið mætti Sviss í [[Stuttgart]] og sigraði 1-0. Þýskalandi hafði verið skipt í tvö ríki og [[Austur-Þýskaland]] lék sinn fyrsta landsleik í september 1952. [[Vestur-Þýskaland]]. Liðið æfði gríðarlega vel undir styrkri stjórn [[Sepp Herberger]] og mætti vel undirbúið fyrir [[HM 1954|heimsmeistarakeppnina í Sviss árið 1954]] fyriliði liðsins á þessum tíma var [[Fritz Walter]]. Vestur-Þýskaland vann heimsmeistarakeppnina árið 1954 frekar óvænt eftir óvæntan sigur í úrslitaleik gegn Ungverjalandi. Sigurinn er oft kallaður „Das Wunder von Bern“ (undrið í Bern). Á heimsmeistarakeppninni í Svíþjóð árið 1958 komust Vestur-Þjóðverjar í undanúrslit, en töpuðu fyrir gestgjöfunum og framtíðar silfurverðlaunahöfum [[Sænska karlandsliðið í knattspyrnu|Svía]] með 1-3 og luku keppni í 4. sæti eftir að hafa tapað í bronsleiknum gegn [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]]. ===1960-1996: Stórveldi í alþjóðafótbolta=== 1966 á heimsmeistaramótinu í [[England|Englandi]] tókst Vestur-Þjóðverjum að komast í úrslitaleik gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], en töpuðu 4-2 í úrslitaleik. HM 1970 í Mexíkó var næsta stórmót sem Þjóðverjar tóku þátt í eftir að þeim mistókst að komast á Evrópumótið 1968, þar tókst þeim að tryggja sér silfur eftir 1-0 sigur á Úrúgvæ í bronsleiknum. Á næsta heimsmeistaramóti 1974, voru þeir gestgjafar. Á því móti mættu þeir í eina skiptið Austur-Þýskalandi, þar sem þeir töpuðu frekar óvænt 1-0, en eftir sterka sigra á móti [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Póllandi]] og [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] tókst þeim að tryggja sig í úrslit og að lokum að verða heimsmeistarar í annað sinn. [[Franz Beckenbauer]] lyfti heimsmeistarabikarnum fyrir framan 74.000 manns á [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangnum í München]]. 1972 höfðu þeir orðið evrópumeistarar, þeir voru því heims og evrópumeistarar á þessum tíma. Á [[HM 1978]] í Argentínu féllu þeir úr keppni í áttaliða úrslitum, sem voru gríðarleg vonbrigði. Væntingarnar fyrir heimsmeistarakeppninna á Spáni árið 1982 voru miklar. Eftir óvænt tap í opnunarleiknum gegn Alsír 1-2, fór Vestur-Þýskaland áfram eftir 1-0 sigur gegn Austurríki í síðasta leik riðlakeppninar. Í undanúrslitum átti sér stað umdeilt atvik þegar markvörður Þjóðverja Harald Schumacher slasaði alvarlega Battiston, leikmann Frakklands. Þetta varð til þess að velgengni liðsins féll í skuggann á þessu atviki. Vestur-Þýskaland komst í úrslitaleikinn. Í úrslitaleiknum töpuðu þeir þó gegn gríðalega sterku liði [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítala]], 3-1. [[Mynd:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0314, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|thumb|HM 1974 4.júli 1974 í [[MÜnchen]] Vestur Þýskaland-Holland]] Undankeppni evrópumótsins 1984 byrjaði ekki glæsilega, þar sem Þjóðverjar töpuðu tvisvar fyrir Norður-Írlandi. Eftir nauman 2-1 sigur gegn Albaníu í jöfnum leik komst liðið naumlega í lokakeppni Evrópumótsins. Á Evrópumeistaramótinu duttu þeir úr leik í riðlakeppninni. Eftir það mót varð ákveðin uppstokkun í liðinu og nýrri og yngri leikmenn fengu að spreyta sig eins og [[Rudi Völler]] sem þá var að stíga sín fyrstu skref í boltanum. Árangurinn lét ekki á sér standa, þeir komust örugglega í gegnum undakeppni HM 1986 og komust þar í úrslitaleikinn þar sem þeir náðu í silfur, þar sem þeir töpuðu fyrir steku liði [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitaleiknum sem þá var með [[Diego Maradona]] í sínum röðum. Fjölmargir góðir leikmenn voru að koma upp á þessum árum nægir þar að nefna [[Jürgen Kohler]], [[Jürgen Klinsmann]] og [[Thomas Hässler]] ásamt reyndari leikmönnum eins og [[Lothar Matthäus]], [[Andreas Brehme]] og [[Pierre Littbarski]] komust þeir í undanúrslitin þegar á heimavelli árið 1988 en féllu úr leik eftir tap gegn nágrönnum sínum í [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]]. Árið 1990 komust Vestur-Þjóðverjar í þriðja sinn í röð í úrslitakeppni heimsmeistarakeppninnar. Þar slógu þeir meðal annara [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] á leið sinni úrslitaleikinn, þar sem þeir náðu að hefna fyrir tapið á [[HM 1986]] og sigra [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitaleiknum. ===1996-2006: Misjafnt gengi=== Eftir vonbrigði á [[EM 1992]] og [[HM 1994]] varð ákveðin uppstokkun í liðinu, og á [[EM 1996]] í Englandi komu nýir efnilegir leikmenn inní liðið eins og [[Oliver Kahn]], [[Oliver Bierhoff]]. Mótið var vel heppnað og Þjóðverjum tókst að tryggja sér evrópumeistaratitilinn þar sem þeir slógu út England og Tékkland. [[HM 1998]] og [[EM 2000]] voru vonbrigði, sérstaklega evrópumótið, þar sem Þjóðverjar féllu úr leik í riðlakeppninni. Enn og aftur var stokkað upp í hópunum og nýir menn fengnir inn að þessu sinni var það [[Miroslav Klose]]. Hann kom inn með látum á [[HM 2002]] í Suður-Kóreu og Japan, og skoraði m.a fjögur mörk í 8-1 sigurleik gegn Sádi Arabíu. Þjóðverjar spiluðu gríðarlega vel á þessu móti og komust í úrslitaleik, þar sem þeir töpuðu gegn sterku liði [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíumanna]]. [[Mynd:Germany lifts the 2014 FIFA World Cup.jpg|thumb|Þjóðverjar fagna heimsmeistaratitilinum árið 2014]] ===2006-2016 Ný kynslóð og stöðugleiki í topp þrem=== Árið 2006 voru Þjóðverjar gestgafar á [[HM 2006]] þar gekk þeim mjög vel og náðu í brons, á því móti spiluðu þeir gríðarlega góðan fótbolta, og margar af framtíðarstjörnum Þjóðverja hófu leik á því móti, nægir þar að nefna leikmenn eins og, [[Lukas Podolski]], á þessu móti hófu Þjóðverjar í fyrsta sinn frá lokum [[Seinni heimsstyrjöldin|Seinni heimsstyrjaldar]] að flagga þýska fánanum. Og gríðarleg stemning myndaðist í þýskalandi í kringum liðið. á [[EM 2008]] komust þeir í úrslitaleikin þar sem þeir töpuðu fyrir [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]]. Á [[HM 2010|HM2010]] endurtóku þeir leikinn og nældu sér í brons á þessu móti þeyttu margir nýjir leikmenn frumraun sína sem áttu eftir að verða lykilmenn í framtíðinni eins og [[Mesut Özil]] [[Manuel Neuer]] [[Thomas Müller]] og [[Sami Khedira]]. Á [[EM 2012]] duttu þeir út í undanúrslitum gegn [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|ítölum]] þar sem [[Mario Balotelli]] gerði bæði mörk ítalíu. Á [[HM 2014]] í Brasilíu voru gerðar mikla væntingar og undir þeim stóðu leikmenn því liðinu tókst að tryggja sér sinn fyrsta heimsmeistaratitil frá árinu 1990, og sinn fyrsta titil á stórmóti frá árinu 1996. Á því móti sigruðu þeir [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] 7-1 í frægum leik, og unnu gríðarlega sterk lið [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] með [[Lionel Messi]] innanborðs. Í úrslitaleik skoraði [[Mario Götze]] þar sigurmarkið í framlengingu. [[EM 2016]] voru mikil vonbrigði eftir velgengni undanfarinna ára, þar sem Þjóðverjar féllu úr leik gegn sterku liði [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] 2-0. ===2016-Uppstokkun=== Eftir vonbrigði á [[EM 2016]] og [[HM 2018]] var ákveðið að stokka upp í liðinu og mikilvægir leikmenn eins og [[Mesut Özil]] og [[Thomas Müller]] látnir fara. ==Árangur á stórmótum== === EM í knattspyrnu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |-bgcolor=gold |[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Gull'' |-bgcolor=silver |[[EM 1976]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of SFR Yugoslavia|Fáni [[Júgóslavía|Júgóslavíu]]}} Júgóslavía||''Silfur'' |-bgcolor=gold |[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Gull'' |- |[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni''' |-bgcolor=bronze |[[EM 1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Brons'' |- bgcolor=silver |[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Silfur'' |- bgcolor=gold |[[EM1996]]||align=left|{{ENG}}England||''Gull'' |- |[[EM 2000]]||align=left|<small>{{fáni|Belgía}} & {{fáni|Holland}}</small>||'''Riðlakeppni''' |- |[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Riðlakeppni''' |-bgcolor=silver |[[EM 2008]]||align=left|<small>{{fáni|Austurríki}} & {{fáni|Sviss}}</small>||''Silfur'' |-bgcolor=bronze |[[EM 2012]]||align=left|<small>{{fáni|Pólland}} & {{fáni|Úkraína}}</small>||''Brons'' |- bgcolor=bronzer |[[EM 2016]]||align=left|<small>{{fáni|Frakkland}}</small>||''Brons'' |- |[[EM 2021]]||align=left|<small>{{ESB}}Evrópa </small>||''16. liða úrslit'' |- |[[EM 2024]]||align=left|<small>{{fáni|Þýskaland}}</small>||''8.liða úrslit'' |- |} === HM Árangur === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |-bgcolor=bronze |[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''Brons'' |- |[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Bannað að taka þátt'' |-bgcolor=gold |[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Gull'' |- |[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''4. sæti'' |- |[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''8. liða úrslit'' |-bgcolor=silver |[[HM 1966]]||align=left|{{fáni|Bretland}}||''Silfur'' |-bgcolor=bronze |[[HM 1970]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Mexico|Fáni [[Mexíkó]]s}} Mexíkó||''Brons'' |-bgcolor=gold |[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Gull'' |- |[[HM 1978]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Argentina|Fáni [[Argentína|Argentínu]]}}Argentína||'''Milli riðill''' |-bgcolor=silver |[[HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Silfur'' |-bgcolor=silver |[[HM 1986]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Mexico|Fáni [[Mexíkó]]s}} Mexíkó||''Silfur'' |-bgcolor=gold |[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Gull'' |- |[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''8. liða úrslit'' |- |[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''8. liða úrslit'' |-bgcolor=silver |[[HM 2002]]||align=left|<small>{{fáni|Suður-Kórea}} & {{fáni|Japan}}</small>||''Silfur'' |-bgcolor=bronze |[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Brons'' |-bgcolor=bronze |[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''Brons'' |-bgcolor=gold |[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Gull'' |- |[[HM 2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 2026]]||align=left|<small>{{fáni|Bandaríkin}} & {{fáni|Kanada}}&{{fáni|Mexíkó}}</small>||''32 liða úrslit'' |} ==Flestir leikir== [[Mynd:Lothar Matthäus.jpg|thumb|upright|Lothar Matthäus lék 150 landsleiki og fór á níu stórmót fyrir Þýskaland, og var fyrirliði liðsins þegar það sigraði HM 1990.]] # [[Lothar Matthäus]]: 150 # [[Miroslav Klose]]: 137 # [[Lukas Podolski]]: 130 # [[Bastian Schweinsteiger]]: 121 # [[Philipp Lahm]]: 113 ==Flest mörk== # [[Miroslav Klose]]: 71 # [[Gerd Müller]]: 68 # [[Lukas Podolski]]: 49 # [[Rudi Völler]]: 47 # [[Jürgen Klinsmann]]: 47 == Þjálfarar == [[Mynd:BUNDEsarchiv herberger.jpg|thumb|[[Sepp Herberger]] var landsliðsþjálfari í 18 ár.]] {| class="wikitable" |- |2021-|| [[Hansi Flick]] |- |2006-2021 || [[Joachim Löw]] |- |2004–2006 || [[Jürgen Klinsmann]] |- |2000–2004 || [[Rudi Völler]] |- |1998–2000 || [[Erich Ribbeck]] |- |1990–1998 || [[Berti Vogts]] |- |1984–1990 || [[Franz Beckenbauer]] |- |1978–1984 || [[Jupp Derwall]] |- |1964–1978 || [[Helmut Schön]] |- |1950–1964<br />1938–1942 || [[Sepp Herberger]]* |- |1923–1938 || [[Otto Nerz]] |} === Aðstoðarþjálfarar === * [[Dettmar Cramer]] * [[Udo Lattek]] * [[Michael Skibbe]] (2000–2004) * [[Horst Köppel]] (1984–1986) * [[Albert Sing]] * [[Rainer Bonhof]] * [[Joachim Löw]] (2004–2006) == Þekktir leikmenn sem hafa spilað fyrir Þýskaland == [[Mynd:Lukas Podolski 2.jpg|200px|thumb|[[Lukas Podolski]] spiaði sinn fyrsta landsleik 19 ára gamall árið 2004.]] [[Mynd:Bernd Schneider 2005.jpg|200px|thumb|[[Bernd Schneider]] hefur stundum fengið að kíkja á æfingar hjá þýska landsliðinu.]] {| |valign="top"| * [[Michael Ballack]] * [[Franz Beckenbauer]] * [[Oliver Bierhoff]] * [[Paul Breitner]] * [[Andreas Brehme]] * [[Torsten Frings]] * [[Bastian Schweinsteiger]] * [[Mario Gomez]] * [[Thomas Hässler]] * [[Helmut Haller]] * [[Dietmar Hamann]] * [[Oliver Kahn]] * [[Jürgen Klinsmann]] |width="50"|&nbsp; |valign="top"| * [[Miroslav Klose]] * [[Jürgen Kohler]] * [[Philipp Lahm]] * [[Pierre Littbarski]] * [[Sepp Maier]] * [[Lothar Matthäus]] * [[Andreas Möller]] * [[Gerd Müller]] * [[Günter Netzer]] * [[Wolfgang Overath]] * [[Lukas Podolski]] * [[Helmut Rahn]] * [[Karl-Heinz Rummenigge]] |width="50"|&nbsp; |valign="top"| * [[Matthias Sammer]] * [[Mehmet Scholl]] * [[Harald Schumacher|Harald "Toni" Schumacher]] * [[Bernd Schuster]] * [[Fredi Bobic]] * [[Uwe Seeler]] * [[Toni Turek]] * [[Berti Vogts]] * [[Rudi Völler]] * [[Fritz Walter]] * [[Wolfgang Weber]] * [[Mesut Özil]] |} [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] nbil0we7x03t19l8ky7umm4w14wbnbb 1973233 1973232 2026-07-24T09:48:18Z Martin Macha 2111 74483 /* Þjálfarar */ 1973233 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = Nationalelf (hinir ellefu útvöldu)DFB-Elf (DFB Ellefu)Die Mannschaft (Liðið) | Merki = Flag of Germany.svg | Íþróttasamband = Deutscher Fußball-Bund (Þýska knattspyrnusambandið) | Þjálfari = {{GER}} [[Jürgen Klopp]] | Aðstoðarþjálfari = | Fyrirliði = [[Jushua Kimmich]] | Varafyrirliði = | Flestir leikir = Lothar Matthäus (150) | Flest mörk = Miroslav Klose (71) | Leikvangar = Breytilegt | FIFA sæti = 10 (1. apríl 2026) | FIFA hæst = 1 | FIFA hæst ár = 1990–92, 1993–94, 1996–97, July 2014 – maí 2016, október 2017 – nóvember 2017 | FIFA lægst = 24 | FIFA lægst ár = September 1924 – október 1925 | Fyrsti leikur = 3-5 gegn [[Mynd:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]] í [[Basel]], 5. apríl 1908. | Stærsti sigur = 16–0 gegn [[Mynd:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Rússlandi]] í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], 1. júlí 1912. | Mesta tap = 9-0 gegn [[Mynd:Flag_of_England.svg|20px]] [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]] í [[Oxford]], 13. mars 1909. | HM leikir = 21 | Fyrsti HM leikur = 1934 | Fyrsta HM keppni = 1934 | Mesti HM árangur = Meistarar 1954, 1974, 1990, 2014 | Álfukeppni = Evrópukeppni | Álfukeppni leikir = 14 | Fyrsta álfukeppni = 1972 | Mesti álfu árangur = Meistarar 1972, 1980, 1996 | pattern_la1 = _ger20h | pattern_b1 = _ger20h | pattern_ra1 = _ger20h | pattern_sh1 = _ger20h | pattern_so1 = _ger20h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _ger20a | pattern_b2 = _ger20a | pattern_ra2 = _ger20a | pattern_sh2 = _ger20a | pattern_so2 = _ger20a | leftarm2 = FF0000 | body2 = FF0000 | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 }} '''Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu''' keppir fyrir hönd [[Þýskaland|Þýskalands]] í [[Knattspyrna|knattspyrnu]]. Það hefur þrisvar sinnum orðið evrópumeistari og fjórum sinnum orðið heimsmeistari. ==Saga== Þýskaland er það land sem hefur orðið oftast evrópumeistari ásamt [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spáni]] (þrisvar), það hefur fjórum sinnum orðið heimsmeistari og síðast árið [[HM 2014|2014]]. ===Fyrstu árin=== [[File:German_national_team_at_its_first_official_international_match_in_1908.jpg|alt=|left|thumb|Ljósmynd af fyrsta opinbera landsliði þjóðverja árið 1908]] Árið 1908 lék Þýskaland sinn fyrsta opinbera A-landsleik gegn [[Svissneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Sviss]]. Þýskaland tapaði þeim leik. Þegar [[fyrri heimsstyrjöldin]] braust út varð að leggja þurfti [[Fótbolti|fótbolta]] til hliðar og eftir stríð var [[Þýskaland]] í fyrstu útilokað frá alþjóðaknattspyrnu. Vinsældir fótboltans í Þýskalandi jukust gríðarlega fram á fjórða áratuginn þegar knattspyrna var langstærsta íþróttin. Stóru liðin á þessu tímabili voru [[SpVgg Greuther Fürth]] og [[1. FC Nürnberg]]. Árið 1928 tók landsliðið aftur þátt í stórmóti þegar það tók þátt í [[Ólympíuleikarnir|Ólympíuleikunum]] í [[Amsterdam]] þar sem það datt úr leik eftir tap gegn Úrúgvæ. ===1954 fyrsti Heimsmeistaratitillinn=== Árið 1950 tóku Þjóðverjar þátt á HM, landsliðið mætti Sviss í [[Stuttgart]] og sigraði 1-0. Þýskalandi hafði verið skipt í tvö ríki og [[Austur-Þýskaland]] lék sinn fyrsta landsleik í september 1952. [[Vestur-Þýskaland]]. Liðið æfði gríðarlega vel undir styrkri stjórn [[Sepp Herberger]] og mætti vel undirbúið fyrir [[HM 1954|heimsmeistarakeppnina í Sviss árið 1954]] fyriliði liðsins á þessum tíma var [[Fritz Walter]]. Vestur-Þýskaland vann heimsmeistarakeppnina árið 1954 frekar óvænt eftir óvæntan sigur í úrslitaleik gegn Ungverjalandi. Sigurinn er oft kallaður „Das Wunder von Bern“ (undrið í Bern). Á heimsmeistarakeppninni í Svíþjóð árið 1958 komust Vestur-Þjóðverjar í undanúrslit, en töpuðu fyrir gestgjöfunum og framtíðar silfurverðlaunahöfum [[Sænska karlandsliðið í knattspyrnu|Svía]] með 1-3 og luku keppni í 4. sæti eftir að hafa tapað í bronsleiknum gegn [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frökkum]]. ===1960-1996: Stórveldi í alþjóðafótbolta=== 1966 á heimsmeistaramótinu í [[England|Englandi]] tókst Vestur-Þjóðverjum að komast í úrslitaleik gegn [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|Englandi]], en töpuðu 4-2 í úrslitaleik. HM 1970 í Mexíkó var næsta stórmót sem Þjóðverjar tóku þátt í eftir að þeim mistókst að komast á Evrópumótið 1968, þar tókst þeim að tryggja sér silfur eftir 1-0 sigur á Úrúgvæ í bronsleiknum. Á næsta heimsmeistaramóti 1974, voru þeir gestgjafar. Á því móti mættu þeir í eina skiptið Austur-Þýskalandi, þar sem þeir töpuðu frekar óvænt 1-0, en eftir sterka sigra á móti [[Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu|Póllandi]] og [[Sænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Svíþjóð]] tókst þeim að tryggja sig í úrslit og að lokum að verða heimsmeistarar í annað sinn. [[Franz Beckenbauer]] lyfti heimsmeistarabikarnum fyrir framan 74.000 manns á [[Ólympíuleikvangurinn í München|Ólympíuleikvangnum í München]]. 1972 höfðu þeir orðið evrópumeistarar, þeir voru því heims og evrópumeistarar á þessum tíma. Á [[HM 1978]] í Argentínu féllu þeir úr keppni í áttaliða úrslitum, sem voru gríðarleg vonbrigði. Væntingarnar fyrir heimsmeistarakeppninna á Spáni árið 1982 voru miklar. Eftir óvænt tap í opnunarleiknum gegn Alsír 1-2, fór Vestur-Þýskaland áfram eftir 1-0 sigur gegn Austurríki í síðasta leik riðlakeppninar. Í undanúrslitum átti sér stað umdeilt atvik þegar markvörður Þjóðverja Harald Schumacher slasaði alvarlega Battiston, leikmann Frakklands. Þetta varð til þess að velgengni liðsins féll í skuggann á þessu atviki. Vestur-Þýskaland komst í úrslitaleikinn. Í úrslitaleiknum töpuðu þeir þó gegn gríðalega sterku liði [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ítala]], 3-1. [[Mynd:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0314, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|thumb|HM 1974 4.júli 1974 í [[MÜnchen]] Vestur Þýskaland-Holland]] Undankeppni evrópumótsins 1984 byrjaði ekki glæsilega, þar sem Þjóðverjar töpuðu tvisvar fyrir Norður-Írlandi. Eftir nauman 2-1 sigur gegn Albaníu í jöfnum leik komst liðið naumlega í lokakeppni Evrópumótsins. Á Evrópumeistaramótinu duttu þeir úr leik í riðlakeppninni. Eftir það mót varð ákveðin uppstokkun í liðinu og nýrri og yngri leikmenn fengu að spreyta sig eins og [[Rudi Völler]] sem þá var að stíga sín fyrstu skref í boltanum. Árangurinn lét ekki á sér standa, þeir komust örugglega í gegnum undakeppni HM 1986 og komust þar í úrslitaleikinn þar sem þeir náðu í silfur, þar sem þeir töpuðu fyrir steku liði [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitaleiknum sem þá var með [[Diego Maradona]] í sínum röðum. Fjölmargir góðir leikmenn voru að koma upp á þessum árum nægir þar að nefna [[Jürgen Kohler]], [[Jürgen Klinsmann]] og [[Thomas Hässler]] ásamt reyndari leikmönnum eins og [[Lothar Matthäus]], [[Andreas Brehme]] og [[Pierre Littbarski]] komust þeir í undanúrslitin þegar á heimavelli árið 1988 en féllu úr leik eftir tap gegn nágrönnum sínum í [[Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Hollandi]]. Árið 1990 komust Vestur-Þjóðverjar í þriðja sinn í röð í úrslitakeppni heimsmeistarakeppninnar. Þar slógu þeir meðal annara [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] á leið sinni úrslitaleikinn, þar sem þeir náðu að hefna fyrir tapið á [[HM 1986]] og sigra [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitaleiknum. ===1996-2006: Misjafnt gengi=== Eftir vonbrigði á [[EM 1992]] og [[HM 1994]] varð ákveðin uppstokkun í liðinu, og á [[EM 1996]] í Englandi komu nýir efnilegir leikmenn inní liðið eins og [[Oliver Kahn]], [[Oliver Bierhoff]]. Mótið var vel heppnað og Þjóðverjum tókst að tryggja sér evrópumeistaratitilinn þar sem þeir slógu út England og Tékkland. [[HM 1998]] og [[EM 2000]] voru vonbrigði, sérstaklega evrópumótið, þar sem Þjóðverjar féllu úr leik í riðlakeppninni. Enn og aftur var stokkað upp í hópunum og nýir menn fengnir inn að þessu sinni var það [[Miroslav Klose]]. Hann kom inn með látum á [[HM 2002]] í Suður-Kóreu og Japan, og skoraði m.a fjögur mörk í 8-1 sigurleik gegn Sádi Arabíu. Þjóðverjar spiluðu gríðarlega vel á þessu móti og komust í úrslitaleik, þar sem þeir töpuðu gegn sterku liði [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíumanna]]. [[Mynd:Germany lifts the 2014 FIFA World Cup.jpg|thumb|Þjóðverjar fagna heimsmeistaratitilinum árið 2014]] ===2006-2016 Ný kynslóð og stöðugleiki í topp þrem=== Árið 2006 voru Þjóðverjar gestgafar á [[HM 2006]] þar gekk þeim mjög vel og náðu í brons, á því móti spiluðu þeir gríðarlega góðan fótbolta, og margar af framtíðarstjörnum Þjóðverja hófu leik á því móti, nægir þar að nefna leikmenn eins og, [[Lukas Podolski]], á þessu móti hófu Þjóðverjar í fyrsta sinn frá lokum [[Seinni heimsstyrjöldin|Seinni heimsstyrjaldar]] að flagga þýska fánanum. Og gríðarleg stemning myndaðist í þýskalandi í kringum liðið. á [[EM 2008]] komust þeir í úrslitaleikin þar sem þeir töpuðu fyrir [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánverjum]]. Á [[HM 2010|HM2010]] endurtóku þeir leikinn og nældu sér í brons á þessu móti þeyttu margir nýjir leikmenn frumraun sína sem áttu eftir að verða lykilmenn í framtíðinni eins og [[Mesut Özil]] [[Manuel Neuer]] [[Thomas Müller]] og [[Sami Khedira]]. Á [[EM 2012]] duttu þeir út í undanúrslitum gegn [[Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu|ítölum]] þar sem [[Mario Balotelli]] gerði bæði mörk ítalíu. Á [[HM 2014]] í Brasilíu voru gerðar mikla væntingar og undir þeim stóðu leikmenn því liðinu tókst að tryggja sér sinn fyrsta heimsmeistaratitil frá árinu 1990, og sinn fyrsta titil á stórmóti frá árinu 1996. Á því móti sigruðu þeir [[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilíu]] 7-1 í frægum leik, og unnu gríðarlega sterk lið [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] með [[Lionel Messi]] innanborðs. Í úrslitaleik skoraði [[Mario Götze]] þar sigurmarkið í framlengingu. [[EM 2016]] voru mikil vonbrigði eftir velgengni undanfarinna ára, þar sem Þjóðverjar féllu úr leik gegn sterku liði [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakka]] 2-0. ===2016-Uppstokkun=== Eftir vonbrigði á [[EM 2016]] og [[HM 2018]] var ákveðið að stokka upp í liðinu og mikilvægir leikmenn eins og [[Mesut Özil]] og [[Thomas Müller]] látnir fara. ==Árangur á stórmótum== === EM í knattspyrnu === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |-bgcolor=gold |[[EM 1972]]||align=left|{{fáni|Belgía}}||''Gull'' |-bgcolor=silver |[[EM 1976]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of SFR Yugoslavia|Fáni [[Júgóslavía|Júgóslavíu]]}} Júgóslavía||''Silfur'' |-bgcolor=gold |[[EM 1980]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Gull'' |- |[[EM 1984]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni''' |-bgcolor=bronze |[[EM 1988]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Brons'' |- bgcolor=silver |[[EM 1992]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''Silfur'' |- bgcolor=gold |[[EM1996]]||align=left|{{ENG}}England||''Gull'' |- |[[EM 2000]]||align=left|<small>{{fáni|Belgía}} & {{fáni|Holland}}</small>||'''Riðlakeppni''' |- |[[EM 2004]]||align=left|{{fáni|Portúgal}}||'''Riðlakeppni''' |-bgcolor=silver |[[EM 2008]]||align=left|<small>{{fáni|Austurríki}} & {{fáni|Sviss}}</small>||''Silfur'' |-bgcolor=bronze |[[EM 2012]]||align=left|<small>{{fáni|Pólland}} & {{fáni|Úkraína}}</small>||''Brons'' |- bgcolor=bronzer |[[EM 2016]]||align=left|<small>{{fáni|Frakkland}}</small>||''Brons'' |- |[[EM 2021]]||align=left|<small>{{ESB}}Evrópa </small>||''16. liða úrslit'' |- |[[EM 2024]]||align=left|<small>{{fáni|Þýskaland}}</small>||''8.liða úrslit'' |- |} === HM Árangur === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Ár !Gestgjafar !Árangur |-bgcolor=bronze |[[HM 1934]]||align=left|{{fáni|Ítalía}} ||''Brons'' |- |[[HM 1938]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||'''Riðlakeppni''' |- |[[HM 1950]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Bannað að taka þátt'' |-bgcolor=gold |[[HM 1954]]||align=left|{{fáni|Sviss}}||''Gull'' |- |[[HM 1958]]||align=left|{{fáni|Svíþjóð}}||''4. sæti'' |- |[[HM 1962]]||align=left|{{fáni|Síle}}||''8. liða úrslit'' |-bgcolor=silver |[[HM 1966]]||align=left|{{fáni|Bretland}}||''Silfur'' |-bgcolor=bronze |[[HM 1970]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Mexico|Fáni [[Mexíkó]]s}} Mexíkó||''Brons'' |-bgcolor=gold |[[HM 1974]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Gull'' |- |[[HM 1978]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Argentina|Fáni [[Argentína|Argentínu]]}}Argentína||'''Milli riðill''' |-bgcolor=silver |[[HM 1982]]||align=left|{{fáni|Spánn}}||''Silfur'' |-bgcolor=silver |[[HM 1986]]||align=left|{{Fáni-30px-svg|Flag of Mexico|Fáni [[Mexíkó]]s}} Mexíkó||''Silfur'' |-bgcolor=gold |[[HM 1990]]||align=left|{{fáni|Ítalía}}||''Gull'' |- |[[HM 1994]]||align=left|{{fáni|Bandaríkin}}||''8. liða úrslit'' |- |[[HM 1998]]||align=left|{{fáni|Frakkland}}||''8. liða úrslit'' |-bgcolor=silver |[[HM 2002]]||align=left|<small>{{fáni|Suður-Kórea}} & {{fáni|Japan}}</small>||''Silfur'' |-bgcolor=bronze |[[HM 2006]]||align=left|{{fáni|Þýskaland}}||''Brons'' |-bgcolor=bronze |[[HM 2010]]||align=left|{{fáni|Suður-Afríka}}||''Brons'' |-bgcolor=gold |[[HM 2014]]||align=left|{{fáni|Brasilía}}||''Gull'' |- |[[HM 2018]]|| align="left" |{{fáni|Rússland}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 2022]]|| align="left" |{{fáni|Katar}}||''Riðlakeppni'' |- |[[HM 2026]]||align=left|<small>{{fáni|Bandaríkin}} & {{fáni|Kanada}}&{{fáni|Mexíkó}}</small>||''32 liða úrslit'' |} ==Flestir leikir== [[Mynd:Lothar Matthäus.jpg|thumb|upright|Lothar Matthäus lék 150 landsleiki og fór á níu stórmót fyrir Þýskaland, og var fyrirliði liðsins þegar það sigraði HM 1990.]] # [[Lothar Matthäus]]: 150 # [[Miroslav Klose]]: 137 # [[Lukas Podolski]]: 130 # [[Bastian Schweinsteiger]]: 121 # [[Philipp Lahm]]: 113 ==Flest mörk== # [[Miroslav Klose]]: 71 # [[Gerd Müller]]: 68 # [[Lukas Podolski]]: 49 # [[Rudi Völler]]: 47 # [[Jürgen Klinsmann]]: 47 == Þjálfarar == [[Mynd:BUNDEsarchiv herberger.jpg|thumb|[[Sepp Herberger]] var landsliðsþjálfari í 18 ár.]] {| class="wikitable" |- |2026-|| [[Jürgen Klopp]] |- |2023-2026|| [[Julian Nagelsmann]] |- |2021-2023|| [[Hansi Flick]] |- |2006-2021 || [[Joachim Löw]] |- |2004–2006 || [[Jürgen Klinsmann]] |- |2000–2004 || [[Rudi Völler]] |- |1998–2000 || [[Erich Ribbeck]] |- |1990–1998 || [[Berti Vogts]] |- |1984–1990 || [[Franz Beckenbauer]] |- |1978–1984 || [[Jupp Derwall]] |- |1964–1978 || [[Helmut Schön]] |- |1950–1964<br />1938–1942 || [[Sepp Herberger]]* |- |1923–1938 || [[Otto Nerz]] |} === Aðstoðarþjálfarar === * [[Dettmar Cramer]] * [[Udo Lattek]] * [[Michael Skibbe]] (2000–2004) * [[Horst Köppel]] (1984–1986) * [[Albert Sing]] * [[Rainer Bonhof]] * [[Joachim Löw]] (2004–2006) == Þekktir leikmenn sem hafa spilað fyrir Þýskaland == [[Mynd:Lukas Podolski 2.jpg|200px|thumb|[[Lukas Podolski]] spiaði sinn fyrsta landsleik 19 ára gamall árið 2004.]] [[Mynd:Bernd Schneider 2005.jpg|200px|thumb|[[Bernd Schneider]] hefur stundum fengið að kíkja á æfingar hjá þýska landsliðinu.]] {| |valign="top"| * [[Michael Ballack]] * [[Franz Beckenbauer]] * [[Oliver Bierhoff]] * [[Paul Breitner]] * [[Andreas Brehme]] * [[Torsten Frings]] * [[Bastian Schweinsteiger]] * [[Mario Gomez]] * [[Thomas Hässler]] * [[Helmut Haller]] * [[Dietmar Hamann]] * [[Oliver Kahn]] * [[Jürgen Klinsmann]] |width="50"|&nbsp; |valign="top"| * [[Miroslav Klose]] * [[Jürgen Kohler]] * [[Philipp Lahm]] * [[Pierre Littbarski]] * [[Sepp Maier]] * [[Lothar Matthäus]] * [[Andreas Möller]] * [[Gerd Müller]] * [[Günter Netzer]] * [[Wolfgang Overath]] * [[Lukas Podolski]] * [[Helmut Rahn]] * [[Karl-Heinz Rummenigge]] |width="50"|&nbsp; |valign="top"| * [[Matthias Sammer]] * [[Mehmet Scholl]] * [[Harald Schumacher|Harald "Toni" Schumacher]] * [[Bernd Schuster]] * [[Fredi Bobic]] * [[Uwe Seeler]] * [[Toni Turek]] * [[Berti Vogts]] * [[Rudi Völler]] * [[Fritz Walter]] * [[Wolfgang Weber]] * [[Mesut Özil]] |} [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] 7qlewyi3176yq7sqanememw7wth4k72 0 159148 1973235 1914292 2026-07-24T10:03:23Z Thehardcorewiiupcand 96961 1973235 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Jürgen Klopp | mynd = Jürgen Klopp, Liverpool vs. Chelsea, UEFA Super Cup 2019-08-14 04.jpg | fullt nafn = Arsène Wenger | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1967|6|16}} | fæðingarbær = [[Stuttgart]] | fæðingarland = [[Þýskaland]] | hæð = 1,91 m | staða = Sóknarmaður, miðjumaður | núverandi lið = | númer = | ár í yngri flokkum = 1972–1983<br> 1983–1987 | yngriflokkalið = SV Glatten<br>TuS Ergenzingen | ár1 = 1987 | ár2 = 1987-1988 | ár3 = 1988-1989 | ár4 = 1989-1990 | ár5 = 1990-2001 | lið1 = 1. FC Pforzheim | lið2 = Eintracht Frankfurt II | lið3 = Viktoria Sindlingen | lið4 = Rot-Weiss Frankfurt | lið5 = [[Mainz 05]] | leikir (mörk)1 = | leikir (mörk)2 = | leikir (mörk)4 = | leikir (mörk)5 = 325 (52) | þjálfaraár = 2001-2008<br />2008–2015<br />2015-2024<br />2026- | þjálfað lið = [[Mainz 05]] <br />[[Borussia Dortmund ]]<br />[[Liverpool FC]]<br />[[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskaland]] }} '''Jürgen Norbert Klopp''' (fæddur [[16. júní]] [[1967]] í [[Stuttgart]]) er [[Þýskaland|þýskur]] knattspyrnuþjálfari og fyrrum leikmaður. Hann er þjálfari [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|þýska karlalandsliðsins]] síðan 2026.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.kicker.de/offiziell-klopp-ist-neuer-bundestrainer-und-unterschreibt-bis-2030-1235327/artikel|titill="Offiziell: Klopp ist neuer Bundestrainer und unterschreibt bis 2030" (á þýsku)|höfundur=Kicker|mánuður=júlí|ár=2026}}</ref> Frá 2015 til 2024 þjálfaði hann [[England|enska]] liðið [[Liverpool F.C.]].<ref name="Heimild-1" /> Hann var frá 2024 til 2026 yfirmaður knattspyrnumála hjá Red Bull.<ref>[https://m.fotbolti.net/news/09-10-2024/klopp-radinn-yfirmadur-fotboltamala-hja-red-bull-stadfest-klasula-i-samningnum Klopp ráðinn yfirmaður fótboltamála hjá Red Bull...] Fótbolti.net, 9. okt. 2024</ref> Sem knattspyrnumaður spilaði hann m.a. hjá [[Eintracht Frankfurt]] II (1987–1988) og [[1. FSV Mainz 05]] (1990–2001).<ref name="Heimild-2"/><ref name="Heimild-2"/> Í febrúar árið 2001 var hann ráðinn til starfa hjá [[1. FSV Mainz 05|Mainz 05]]. Sjö árum seinna, árið 2008, var hann ráðinn til [[Borussia Dortmund]] og þann 8. október 2015 var hann ráðinn sem knattspyrnustjóri hjá [[Liverpool FC]]. Árið 2021 varð hann sá stjóri félagsins sem komst fljótast upp í 200 sigra. Keppni eða rígur milli Klopps og [[Pep Guardiola]] hefur verið áberandi en [[Manchester City]] hefur t.d. att kappi við Liverpool í úrvalsdeild, deildarbikurum og Meistaradeild Evrópu. Klopp framlengdi samning sinn við Liverpool til 2026 vorið 2022. Í upphafi árs 2023 stýrði Klopp sínum 1000. leik sem knattspyrnustjóri. Klopp ákvað hins vegar að hætta hjá Liverpool eftir tímabilið 2023-2024 og sagði skilið við knattspyrnuþjálfun. == Titlar == ;Liverpool *[[Meistaradeild Evrópu]] (1): 2018/19 * [[Evrópski ofurbikarinn]] (1): [[2019]] * HM félagsliða: (1) 2019 * [[Enska úrvalsdeildin]] (1): [[Enska úrvalsdeildin 2019-20| 2019-2020]] * [[Enski deildabikarinn]] (2): 2022, 2024 * [[Enski bikarinn]] (1): 2022 ;Borussia Dortmund * [[Bundesliga]] (2): 2010/11, 2011/12 * Þýski bikarinn (1): 2011/12 * Ofurbikarinn (2): 2013, 2014 == Tilvísun == *[https://www.liverpoolfc.com/team/first-team/staff/jurgen-klopp Jürgen Klopp profile], liverpoolfc.com (á ensku) == Heimildir == {{Reflist|refs= <ref name="Heimild-1">[https://www.uefa.com/teamsandplayers/coaches/coach=100408/profile/index.html Jürgen Klopp], uefa.com</ref> <ref name="Heimild-2">[https://www.weltfussball.de/spieler_profil/juergen-klopp/ Jürgen Klopp], weltfussball.de </ref> }} {{DEFAULTSORT:Klopp, Jürgen}} [[Flokkur:fólk fætt árið 1967]] [[Flokkur:Þýskir knattspyrnustjórar]] [[Flokkur:Þýskir knattspyrnumenn]] 5c090axu8tph2r2j0x7q9nxgq1lgccd 0 176490 1973253 1908539 2026-07-24T11:41:41Z Nipas2 54688 /* Töfluyfirlit */ 1973253 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Lengjudeild kvenna 2021 | mynd = | ár = '''2021''' | Meistarar = '''{{Lið KR}}''' | upp um deild = '''{{Lið KR}}<br>{{Lið Afturelding}}''' | spilaðir leikir = 90 | mörk skoruð = 328 (3.64 m/leik) | markahæstur = '''23 mörk'''<br>[[Guðrún Elísabet Björgvinsdóttir]] Afturelding | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = FH 7-1 Augnablik | stærsti útisigur = Haukar 2-6 Afturelding | tímabil = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] - [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] |}} Árið '''2021''' verður '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 40. sinn. ==Liðin== === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-class="t-deild-green" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' ||18||13||3||2||50||20||30||'''42''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2021|Upp um deild]]''' |-class="t-deild-green" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]''' ||18||12||4||2||49||18||31||'''40''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||18||11||3||4||44||25||19||'''36''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] ||18||9||4||5||34||32||2||'''31''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]] ||18||6||4||8||28||35||-7||'''22''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] ||18||3||8||7||28||34||-6||'''17''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] ||18||5||2||11||28||41||-13||'''17''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] ||18||4||4||10||24||40||-16||'''16''' |-class="t-deild-pink" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Grótta|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]]''' ||18||5||1||12||23||41||-18||'''16''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í''' [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|'''2. deild''']] |-class="t-deild-pink"' |10||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]''' ||18||4||3||11||20||42||-22||'''15''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal'' </small>. == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {{Dökkt þema deild}} {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" |- |list2 = {| class="wikitable" align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" ! align="left" |Lengjudeild !Aftu !Augn !FH !Grin !Grót !Hauk !HK !ÍA !KR !Ví.R. |- | align="left" |Afturelding |'''XXX''' |1-1 |4-0 |2-2 |4-2 |3-1 |6-2 |3-0 |0-3 |4-0 |- class="t-game-results" | align="left" |Augnablik |0-3 |'''XXX''' |1-4 |1-1 |2-1 |1-3 |4-2 |4-2 |2-1 |1-2 |- | align="left" |FH |1-1 |7-1 |'''XXX''' |1-0 |3-1 |1-1 |3-2 |1-0 |0-2 |2-4 |- class="t-game-results" | align="left" |Grindavík |1-0 |1-0 |4-4 |'''XXX''' |3-1 |1-1 |1-1 |2-3 |3-3 |1-1 |- | align="left" |Grótta |1-3 |3-2 |1-5 |3-1 |'''XXX''' |1-2 |1-2 |2-1 |0-3 |0-3 |- class="t-game-results" | align="left" |Haukar |2-6 |3-2 |2-1 |3-2 |3-1 |'''XXX''' |0-1 |3-3 |3-4 |0-2 |- | align="left" |HK |0-2 |0-2 |1-2 |1-1 |1-2 |2-1 |'''XXX''' |0-1 |1-4 |2-2 |- class="t-game-results" | align="left" |ÍA |0-3 |2-1 |0-3 |3-2 |0-2 |0-0 |1-2 |'''XXX''' |1-1 |1-5 |- | align="left" |KR |1-1 |3-2 |0-2 |5-2 |2-0 |2-0 |4-1 |4-1 |'''XXX''' |6-0 |- class="t-game-results" | align="left" |Víkingur R. |1-3 |2-1 |0-4 |1-0 |1-1 |2-0 |3-3 |4-1 |1-2 |'''XXX''' |} == Félagabreytingar == === Félagabreytingar í upphafi tímabils === ==== Upp í Pepsideild kvenna ==== ==== Niður í 2. deild kvenna ==== {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|Lengjudeild]] | fyrir = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|Lengjudeild&nbsp;kvenna&nbsp;2020]] | eftir = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|Lengjudeild&nbsp;kvenna&nbsp;2022]] }} == Heimildaskrá == {{reflist|2}} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=42375|title=Lengjudeild kvenna 2021|work=KSÍ|accessdate=27. september 2023}} {{Knattspyrna á Íslandi 2021}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] hp63vyz1we2dfts8ntsd9f5cts4jhar 0 177172 1973246 1908533 2026-07-24T11:10:06Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1973246 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsimaxdeild kvenna 2020 | mynd = | ár = '''2020''' | Meistarar = '''{{Lið Breiðablik}}''' | fallið lið = '''{{Lið FH}}'''<br/>'''{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = '''90''' | mörk skoruð = 301 (3.34 m/leik) | markahæstur = '''14 mörk'''<br>[[Agla María Albertsdóttir]] Breiðablik<br>[[Sveindís Jane Jónsdóttir]] Breiðablik | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = Breiðablik 8-0 ÍBV | stærsti útisigur = Fylkir 0-7 Valur<br>Þór/KA 0-7 Breiðablik<br>FH 0-7 Breiðablik | tímabil = [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] - [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]] |}} Árið '''2020''' var '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 49. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=150| Lið !width=150| Bær !width=150| Leikvangur !width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) !width=180| Staðan [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | Ólafur Pétursson, [[Þorsteinn Halldórsson]] og [[Aron Már Björnsson]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2019#Stigatafla|2. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | [[Árni Freyr Guðnason]], [[Guðni Eiríksson]] og [[Sandor Matus]] (aðs) | [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|2. sæti í Inkassodeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Árbær]] | [[Fylkisvöllur|Würthvöllurinn]] | [[Kjartan Stefánsson]] og [[Margrét Magnúsdóttir]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2019#Stigatafla|6. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | [[Andri Ólafsson]], [[Birkir Hlynsson]], [[Sigurður Þór Reynisson]] (aðs) og [[Þorsteinn Magnússon]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2019#Stigatafla|8. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[KR-völlur|Meistaravellir]] | [[Jóhannes Karl Sigursteinsson]], [[Aníta Lísa Svansdóttir]] (aðs), [[Ragna Lóa Stefánsdóttir]] (aðs) og [[Gísli Þór Einarsson]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2019#Stigatafla|7. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur|Jáverk-völlurinn]] | [[Alfreð Elías Jóhannsson]], [[Elías Örn Einarsson]] og [[Óttar Guðlaugsson]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2019#Stigatafla|3. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | [[Kristján Guðmundsson]], [[Andri Freyr Hafsteinsson]] og [[Óskar Smári Haraldsson]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2019#Stigatafla|5. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur|Origo völlurinn]] | [[Eiður Benedikt Eiríksson]], Pétur Pétursson, [[Jóhann Emil Elíasson]] (aðs) og [[Kjartan Sturluson]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2019#Stigatafla|1. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|[[Þór/KA]] | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur]] | [[Andri Hjörvar Albertsson]], Bojana Besic og Perry John James Mclachlan | [[Pepsimaxdeild_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2019#Stigatafla|4. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] | [[Reykjavík]] | [[Eimskipsvöllurinn]] | [[Nik Anthony Chamberlain]], og [[Edda Garðarsdóttir]] (aðs), [[Þorsteinn Magnússon]] (aðs) | [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|1. sæti í Inkassodeild]] |} == Staðan í deildinni == ''Staðan eftir 18. umferð, 18. nóvember 2020''.<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna 2020|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=40927|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. nóvember 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=80|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=30|S/m !width=300|Athugasemdir |-style="background:#87CEFA;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||15||14||0||1||66||3||63||''42''||''2,80'' |align="center" rowspan=2|''Forkeppni Meistaradeildar Evrópu'' |-style="background:#87CEFA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'' ||16||13||1||2||43||11||32||''40''||''2,50'' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||15||5||6||4||22||29||-7||''21''||''1,40'' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||18||7||4||7||31||32||4||''22''||''1,38'' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||16||4||6||6||28||34||-6||''18''||''1,13'' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ||16||5||3||8||25||34||-9||''18''||''1,13'' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]] ||16||5||3||8||20||37||-17||''18''||''1,13'' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||16||5||2||9||16||39||-23||''17''||''1,06'' |-style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'' ||16||5||1||10||19||35||-16||''16''||''1,00'' | align="center" rowspan="2"| ''Fall í'' [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|''Lengjudeild'']] |-style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'' ||14||3||1||10||15||36||-21||''10''||'''0,71''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal''</small>. == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| class="wikitable" align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" ! align="left" |&nbsp; !Breiða&shy;blik !FH !Fylkir !ÍBV !KR !Selfoss !Stjarnan !Valur !Þór/KA !Þróttur R. |- | align="left" |{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||3-0||—||8-0||6-0||1-2||3-1||4-0||7-0||5-0 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið FH}} ||0-7||'''XXX'''||3-1||0-1||4-2||0-2||3-2||—||—||1-2 |- | align="left" |{{Lið Fylkir}} ||0-4||—||'''XXX'''||1-1||—||1-0||2-1||0-7||4-2||2-2 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið ÍBV}} ||0-4||1-3||2-2||'''XXX'''||—||3-2||0-1||1-3||1-0||4-3 |- | align="left" |{{Lið KR}} ||—||3-0||1-3||3-0||'''XXX'''||0-5||0-2||0-1||—||0-0 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið Selfoss}} ||0-2||1-0||0-1||—||2-1||'''XXX'''||2-3||1-2||2-1||1-3 |- | align="left" |{{Lið Stjarnan}} ||—||3-0||1-1||1-0||2-3||1-4||'''XXX'''||0-3||1-1||5-5 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið Valur}} ||0-1||3-1||1-1||4-0||3-0||—||3-0||'''XXX'''||6-0||3-1 |- | align="left" |{{Lið Þór/KA}} ||0-7||0-1||2-2||4-0||2-1||1-0||4-1||0-2||'''XXX'''||— |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" | [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||0-4||2-2||2-1||0-2||5-0||0-0||—||1-2||1-1||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''</small>. == Fróðleikur == === Undankeppni === ==== Staðan í deildinni ==== ''Staðan eftir 18. umferð, 18. nóvember 2020''.<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna 2020|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=40927|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. nóvember 2023}}</ref> == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=25| !width=240|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" | 14||Breiðablik ||[[Agla María Albertsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:gold;" | 14||Stjarnan ||[[Sveindís Jane Jónsdóttir]]|| |- ! style="background:silver;" | 13||Valur ||[[Elín Metta Jensen]]||Silfurskór |- ! style="background:#D2B48C;" | 12||Breiðablik ||[[Berglind Björg Þorvaldsdóttir]]|||Bronsskór |- | 11||Valur ||[[Hlín Eiríksdóttir]]|| |} == Fróðleikur == {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2019|Pepsimaxdeild&nbsp;kvenna&nbsp;2019]] | eftir = [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2021|Pepsimaxdeild&nbsp;kvenna&nbsp;2021]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2020}} [[Flokkur:2021]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 8wjz2yyah46ayzni48urm3jn1w6xys4 1973247 1973246 2026-07-24T11:15:10Z Nipas2 54688 1973247 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsimaxdeild kvenna 2020 | mynd = | ár = '''2020''' | Meistarar = '''{{Lið Breiðablik}}''' | fallið lið = '''{{Lið FH}}'''<br/>'''{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = '''90''' | mörk skoruð = 301 (3.34 m/leik) | markahæstur = '''14 mörk'''<br>[[Agla María Albertsdóttir]] Breiðablik<br>[[Sveindís Jane Jónsdóttir]] Breiðablik | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = Breiðablik 8-0 ÍBV | stærsti útisigur = Fylkir 0-7 Valur<br>Þór/KA 0-7 Breiðablik<br>FH 0-7 Breiðablik | tímabil = [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] - [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]] |}} Árið '''2020''' var '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 49. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=150| Lið !width=150| Bær !width=150| Leikvangur !width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) !width=180| Staðan [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | Ólafur Pétursson, [[Þorsteinn Halldórsson]] og [[Aron Már Björnsson]] (aðs) | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | [[Árni Freyr Guðnason]], [[Guðni Eiríksson]] og [[Sandor Matus]] (aðs) | 2. s. í [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|Inkassodeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Árbær]] | [[Fylkisvöllur|Würthvöllurinn]] | [[Kjartan Stefánsson]] og [[Margrét Magnúsdóttir]] (aðs) | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | [[Andri Ólafsson]], [[Birkir Hlynsson]], [[Sigurður Þór Reynisson]] (aðs) og [[Þorsteinn Magnússon]] (aðs) | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[KR-völlur|Meistaravellir]] | [[Jóhannes Karl Sigursteinsson]], [[Aníta Lísa Svansdóttir]] (aðs), [[Ragna Lóa Stefánsdóttir]] (aðs) og [[Gísli Þór Einarsson]] (aðs) | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur|Jáverk-völlurinn]] | [[Alfreð Elías Jóhannsson]], [[Elías Örn Einarsson]] og [[Óttar Guðlaugsson]] (aðs) | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | [[Kristján Guðmundsson]], [[Andri Freyr Hafsteinsson]] og [[Óskar Smári Haraldsson]] (aðs) | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur|Origo völlurinn]] | [[Eiður Benedikt Eiríksson]], Pétur Pétursson, [[Jóhann Emil Elíasson]] (aðs) og [[Kjartan Sturluson]] (aðs) | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Þór/KA]] | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur]] | [[Andri Hjörvar Albertsson]], Bojana Besic og Perry John James Mclachlan | 4. sæti |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] | [[Reykjavík]] | [[Eimskipsvöllurinn]] | [[Nik Anthony Chamberlain]], og [[Edda Garðarsdóttir]] (aðs), [[Þorsteinn Magnússon]] (aðs) | 1. s. í [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|Inkassodeild]] |} == Staðan í deildinni == ''Staðan eftir 18. umferð, 18. nóvember 2020''.<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna 2020|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=40927|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. nóvember 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=80|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=30|S/m !width=300|Athugasemdir |-style="background:#87CEFA;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||15||14||0||1||66||3||63||''42''||''2,80'' |align="center" rowspan=2|''Forkeppni Meistaradeildar Evrópu'' |-style="background:#87CEFA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||16||13||1||2||43||11||32||''40''||''2,50'' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||15||5||6||4||22||29||-7||''21''||''1,40'' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||18||7||4||7||31||32||4||''22''||''1,38'' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||16||4||6||6||28||34||-6||''18''||''1,13'' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ||16||5||3||8||25||34||-9||''18''||''1,13'' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]] ||16||5||3||8||20||37||-17||''18''||''1,13'' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||16||5||2||9||16||39||-23||''17''||''1,06'' |-style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'' ||16||5||1||10||19||35||-16||''16''||''1,00'' | align="center" rowspan="2"| ''Fall í'' [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|''Lengjudeild'']] |-style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'' ||14||3||1||10||15||36||-21||''10''||'''0,71''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal''</small>. == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| class="wikitable" align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" ! align="left" |&nbsp; !Breiða&shy;blik !FH !Fylkir !ÍBV !KR !Selfoss !Stjarnan !Valur !Þór/KA !Þróttur R. |- | align="left" |{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||3-0||—||8-0||6-0||1-2||3-1||4-0||7-0||5-0 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið FH}} ||0-7||'''XXX'''||3-1||0-1||4-2||0-2||3-2||—||—||1-2 |- | align="left" |{{Lið Fylkir}} ||0-4||—||'''XXX'''||1-1||—||1-0||2-1||0-7||4-2||2-2 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið ÍBV}} ||0-4||1-3||2-2||'''XXX'''||—||3-2||0-1||1-3||1-0||4-3 |- | align="left" |{{Lið KR}} ||—||3-0||1-3||3-0||'''XXX'''||0-5||0-2||0-1||—||0-0 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið Selfoss}} ||0-2||1-0||0-1||—||2-1||'''XXX'''||2-3||1-2||2-1||1-3 |- | align="left" |{{Lið Stjarnan}} ||—||3-0||1-1||1-0||2-3||1-4||'''XXX'''||0-3||1-1||5-5 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið Valur}} ||0-1||3-1||1-1||4-0||3-0||—||3-0||'''XXX'''||6-0||3-1 |- | align="left" |{{Lið Þór/KA}} ||0-7||0-1||2-2||4-0||2-1||1-0||4-1||0-2||'''XXX'''||— |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" | [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||0-4||2-2||2-1||0-2||5-0||0-0||—||1-2||1-1||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''</small>. == Fróðleikur == === Undankeppni === ==== Staðan í deildinni ==== ''Staðan eftir 18. umferð, 18. nóvember 2020''.<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna 2020|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=40927|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. nóvember 2023}}</ref> == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=25| !width=240|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" | 14||Breiðablik ||[[Agla María Albertsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:gold;" | 14||Stjarnan ||[[Sveindís Jane Jónsdóttir]]|| |- ! style="background:silver;" | 13||Valur ||[[Elín Metta Jensen]]||Silfurskór |- ! style="background:#D2B48C;" | 12||Breiðablik ||[[Berglind Björg Þorvaldsdóttir]]|||Bronsskór |- | 11||Valur ||[[Hlín Eiríksdóttir]]|| |} == Fróðleikur == {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2019|Pepsimaxdeild&nbsp;kvenna&nbsp;2019]] | eftir = [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2021|Pepsimaxdeild&nbsp;kvenna&nbsp;2021]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2020}} [[Flokkur:2021]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] o5j70plqln1v4lm3sadtpb7a9yz1eft 1 178865 1973223 1849579 2026-07-24T07:41:51Z Nipas2 54688 /* */ Svar 1973223 wikitext text/x-wiki We have already discussed this Nipas, in-between ourselves. You might not remember it, but I do. To recap, the articles on the football divisions in Iceland are redirecting because the 1st division (or [[1. deild karla í knattspyrnu|1. deild]]) was at the time at the top of the tier-list. The premier division (or Úrvalsdeild, later [[Besta deild karla|Besta deildin]]) was not created until 1997. The premier division article ([[Besta deild karla|Besta deildin]]) actually follows whatever division was at the top at the time, not the literal meaning. If you want to follow KSÍ's definition in your own homewiki, then everything in Besta deild karla prior to 1997 ([[Sjóvár-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|1996]], [[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|1995]] and down, not 1997 itself) would be in the 1st division article. As far as the Icelandic Wikipedia is concerned however, we are keeping it the way it is. As I said, this has been discussed, and I am not going to repeat said discussion. I do not like the deletion reason. I get that you do not agree with the setup, but saying that an Wikipedian is doing something unjustified just crosses the line for me. Usually that kind of stuff is decided once the user has been given an chance to respond, not from single-sided arguments. I am even considering [[:mw:Help:RevisionDelete|rev-deleting]] that comment.--[[Notandi:Snævar|Snævar]] ([[Notandaspjall:Snævar|spjall]]) 17. febrúar 2024 kl. 12:27 (UTC) :@[[Notandi:Snævar|Snævar]] Thanks, I understood my mistake.[[Notandi:Nipas2|--Nipas2]] ([[Notandaspjall:Nipas2|spjall]]) [[Spjall:Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2020#c-Nipas2-20260724074000-a|24. júlí 2026 kl. 07:40 (UTC)]] 9tqo8hwl3xz8ax6g7bn239ivycgcljq 0 181210 1973201 1934252 2026-07-23T16:26:09Z TKSnaevarr 53243 1973201 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Netumbo Nandi-Ndaitwah | mynd = Netumbo Nandi-Ndaitwah 2025.jpg | myndatexti1 = Netumbo Nandi-Ndaitwah árið 2025. | titill= Forseti Namibíu | stjórnartíð_start = [[21. mars]] [[2025]] | forveri = [[Nangolo Mbumba]] | vara_forseti = [[Lucia Witbooi]] | forsætisráðherra = [[Elijah Ngurare]] | titill2= Varaforseti Namibíu | stjórnartíð_start2 = [[4. febrúar]] [[2024]] | stjórnartíð_end2 = [[21. mars]] [[2025]] | forseti2 = [[Nangolo Mbumba]] | forveri2 = [[Nangolo Mbumba]] | eftirmaður2 = [[Lucia Witbooi]] | titill3= Utanríkisráðherra Namibíu | stjórnartíð_start3 = [[4. desember]] [[2012]] | stjórnartíð_end3 = [[4. febrúar]] [[2025]] | forsætisráðherra3 = [[Hage Geingob]]<br>[[Saara Kuugongelwa]] | forveri3 = [[Utoni Nujoma]] | eftirmaður3 =[[Peya Mushelenga]] | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1952|10|29}} | fæðingarstaður = [[Onamutai]], [[Suðvestur-Afríka|Suðvestur-Afríku]] (nú [[Namibía|Namibíu]]) | þjóderni = [[Namibía|Namibísk]] | stjórnmálaflokkur = [[SWAPO]] | maki = Epaphras Denga Ndaitwah | háskóli = [[Keele-háskóli]]<br>[[Glasgow Caledonian University]] }} '''Netumbo Nandi-Ndaitwah''' (f. 29. október 1952) er [[Namibía|namibísk]] stjórnmálakona og núverandi forseti Namibíu. Hún hefur jafnframt verið [[varaforseti Namibíu]] frá febrúar 2024.<ref>{{Citation | vauthors=((Staff)) | title=Nangolo Mbumba sworn in as Namibia's fourth President |website=The Star Kenya | url=https://www.the-star.co.ke/news/2024-02-04-nangolo-mbumba-sworn-in-as-namibias-fourth-president/ | access-date=4 February 2024}}</ref> Hún var áður aðstoðarforsætisráðherra Namibíu frá 2015 til 2024.<ref name=":0">{{Cite web |title=Nandi-Ndaitwah Netumbo |url=https://www.parliament.na/dt_team/nandi-ndaitwah-netumbo-2/ |access-date=2023-02-13 |website=Namibian Parliament |language=en-US}}</ref> Hún er núverandi varaforseti stjórnarflokksins [[SWAPO]] og var frambjóðandi flokksins í forsetakosningum Namibíu í nóvember 2024.<ref>{{Cite web |title=Netumbo Nandi-Ndaitwah {{!}} Profile {{!}} Africa Confidential |url=https://www.africa-confidential.com/profile/id/4641/Netumbo_Nandi-Ndaitwah |access-date=2023-01-10 |website=www.africa-confidential.com |language=en}}</ref> Nandi-Ndaitwah var utanríkis- og samvinnuráðherra frá 4. desember 2012 til 4. febrúar 2024. Frá 2010 til desember 2012 var hún umhverfis- og ferðamálaráðherra. Nandi-Ndaitwah hefur setið á namibíska þinginu um árabil fyrir SWAPO-flokkinn. Árið 2017 var hún kjörin varaforseti SWAPO á sjötta landsþingi flokksins. Hún er fyrsta konan til að gegna því embætti. ==Æska og menntun== Ndemupelila Netumbo Nandi-Ndaitwah fæddist þann 29. október 1952 í Onamutai í norðurhluta Namibíu. Foreldrar hennar voru Justina Nekoto Shaduka-Nandi og Petrus Nandi.<ref>{{Cite web |last=Namibian |first=The |title=Nandi-Ndaitwah's moment of truth |url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=6219668 |access-date=2023-02-24 |website=The Namibian |language=en}}</ref> Hún var menntuð í trúboðsskóla Heilagrar Maríu í [[Odibo]].<ref name=KDN>{{Cite web | title=Biographies of Namibian Personalities, N | last=Dierks | first=Klaus | authorlink=Klaus Dierks | website=klausdierks.com | url=http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_N.htm | accessdate=11 June 2022}}</ref> Nandi-Ndaitwah fór í útlegð frá Namibíu árið 1974 og gekk til liðs við hreyfingu [[SWAPO]] í [[Sambía|Sambíu]]. Hún vann í höfuðstöðvum SWAPO í [[Lusaka]] í Sambíu frá 1974 til 1975 og gekk í Lenínskóla [[Komsomol]] í [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] frá 1975 til 1976. Hún útskrifaðist með prófskírteini í starfi og framkvæmd ungliðahreyfingar kommúnista. Árið 1987 útskrifaðist hún með framhaldsgráðu í stjórnsýslufræðum og stjórnun frá [[Tækniháskólinn í Glasgow|Tækniháskólanum í Glasgow]] og síðan með framhaldsgráðu í alþjóðasamskiptum frá [[Keele-háskóli|Keele-háskóla]] árið 1988. Árið 1989 hlaut Nandi-Ndaitwah mastersgráðu í alþjóðafræðum, einnig frá Keele-háskóla.<ref name=NID>{{cite web | last=Hopwood | first=Graham | title=Who's Who, entry for Netumbo Nandi-Ndaitwah | publisher= Namibia Institute for Democracy | url=http://www.nid.org.na/view_book_entry.php?book_id=128 |access-date=8 January 2014 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20110611174934/http://www.nid.org.na/view_book_entry.php?book_id=128 |archive-date = 11 June 2011}}</ref> ==Stjórnmálaferill== Nandi-Ndaitwah var aðstoðarfulltrúi SWAPO í Sambíu frá 1976 til 1978 og aðalfulltrúi frá 1978 til 1980. Frá 1980 til 1986 var hún aðalfulltrúi SWAPO í Austur-Afríku með aðsetur í [[Dar es Salaam]]. Hún var meðlimur í miðnefnd SWAPO frá 1976 til 1986 og forseti Þjóðarsamtaka namibískra kvenna (e. ''National Women's Organisation''; NANAWO) frá 1991 til 1994.<ref name=NID/> Nandi-Ndaitwah hefur setið á namibíska þinginu frá árinu 1990. Hún var aðstoðarráðherra í utanríkis- og samvinnumálum frá 1990 til 1996 og varð síðan framkvæmdastjóri kvennamálefna í skrifstofu forsetaembættisins. Hún gegndi því starfi til ársins 2000 en varð þá ráðherra kvenna- og barnavelferðarmála.<ref name=Parliament>{{Cite web | title=Nandi-Ndaitwah Netumbo | publisher = [[Parliament of Namibia]] | accessdate=11 June 2022 | url=https://www.parliament.na/dt_team/nandi-ndaitwah-netumbo-2/}}</ref> [[File:7th Swapo Party Congress 02.jpg|thumb|left|Netumbo Nandi-Ndaitwah árið 2022.]] Frá 2005 til 2010 var hún upplýsinga- og útsendingaráðherra í ríkisstjórn Namibíu. Hún var síðan umhverfis- og ferðamálaráðherra þar til stjórnin var uppstokkuð í desember 2012, en þá var hún útnefnd utanríkisráðherra.<ref name="reshuffle">{{cite news |url=http://www.namibian.com.na/indexx.php?archive_id=103168&page_type=archive_story_detail&page=525 |title=Transition team picked |last1=Shipanga |first1=Selma |last2=Immanuel |first2=Shinovene |date=5 December 2012 |work=[[The Namibian]] |access-date=27 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131228002035/http://www.namibian.com.na/indexx.php?archive_id=103168&page_type=archive_story_detail&page=525 |archive-date=28 December 2013 |url-status=dead }}</ref> Í forsetatíð [[Hage Geingob]] var Nandi-Ndaitwah útnefnd aðstoðarforsætisráðherra í mars 2015, ásamt því sem hún fór áfram með utanríkismál.<ref>{{Cite news | title=Geingob announces Cabinet | newspaper=[[The Namibian]] | date=20 March 2015 | url=https://www.namibian.com.na/index.php?id=134889&page=archive-read}}</ref> Nandi-Ndaitwah á bæði sæti í miðnefnd og stjórnmálanefnd SWAPO. Hún er einnig ritari flokksins í upplýsingamálum og er því einn af helstu talsmönnum SWAPO út á við.<ref name=NID/> ===Samherjamálið=== Nandi-Ndaitwah kom til Íslands í júní árið 2022 ásamt [[Martha Imalwa|Mörthu Imalwa]], ríkissaksóknara Namibíu, til að ræða við íslensk stjórnvöld um rannsókn á meintum mútugreiðslum sjávarútvegsfélagsins [[Samherji|Samherja]] til namibískra embættismanna í skiptum fyrir aflaheimildir undan ströndum Namibíu. Hún fundaði meðal annars með [[Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir|Þórdísi Kolbrúnu Reykfjörð Gylfadóttur]] utanríkisráðherra og [[Katrín Jakobsdóttir|Katrínu Jakobsdóttur]] forsætisráðherra.<ref>{{Vefheimild|titill=Utanríkisráðherra Namibíu í heimsókn á Íslandi|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/2022/06/07/Utanrikisradherra-Namibiu-i-heimsokn-a-Islandi/|útgefandi=[[Stjórnarráð Íslands]]|dags=7. júní 2022|skoðað=25. júní 2024}}</ref> Nandi-Ndaitwah og sendinefnd hennar óskuðu þess jafnframt að fá fund með [[Jón Gunnarsson|Jóni Gunnarssyni]] dómsmálaráðherra en Jón sótti ekki fundinn og því fundaði Nandi-Ndaitwah með aðstoðarmanni hans, [[Brynjar Níelsson|Brynjari Níelssyni]].<ref>{{Vefheimild|titill=Brynjar hitti utanríkisráðherra Namibíu: Engin framsalsbeiðni enn borist í Samherjamáli|url=https://heimildin.is/grein/15355/|útgefandi=[[Stundin]]|dags=8. júní 2022|skoðað=25. júní 2024|höfundur=Ingi Freyr Vilhjálmsson}}</ref> Brynjar fullyrti eftir fundinn að hann hefði verið einkalegs eðlis og efni hans því undanskilið lögbundinni upplýsingaskyldu stjórnvalda. Dómsmálaráðuneytið hafnaði síðar þeirri fullyrðingu Brynjars að um hefði verið að ræða einkafund en sagði efni hans hafa verið viðkvæm samskipti milli ríkja sem væru undanþegin gildissviði upplýsingalaga.<ref>{{Tímarit.is|7673740|Ráðuneytisfólk ræddi viðkvæm málefni við Namibíumenn|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=13. ágúst 2022|skoðað=25. júní 2024|blaðsíða=4}}</ref> Nandi-Ndaitwah hefur farið hörðum orðum um Samherja vegna mútumálsins og lét þau orð falla í ræðu í ágúst 2022 að fyrirtækið hefði notfært sér namibíska borgara til að koma höggi á sjávarútveg landsins.<ref>{{Vefheimild|titill=Varaformaður Swapo veður í Samherjamenn: „Það eru þeir, sem eru öfundsjúkir og á móti okkur“ |url=https://www.mannlif.is/frettir/innlent/varaformadur-swapo-vedur-i-samherjamenn-thad-eru-their-sem-eru-ofundsjukir-og-a-moti-okkur/|útgefandi=[[Mannlíf]]|dags=10. ágúst 2022|skoðað=25. júní 2024|höfundur=Björgvin Gunnarsson}}</ref> ===Forseti Namibíu=== Í mars árið 2023 útnefndi Hage Geingob forseti Netumbo Nandi-Ndaitwah eina frambjóðanda SWAPO-flokksins í forsetakosningum Namibíu á næsta ári.<ref>{{Cite news | title=Namibia: President Geingob Names Nandi-Ndaitwah Woman Successor| newspaper=[[The Heritage Times]] | date=13 March 2023 | url=https://www.theheritagetimes.com/namibia-president-geingob-names-nandi-ndaitwah-woman-successor/}}</ref> Nandi-Ndaitwah vann kosningarnar með naumindum í byrjun desember 2024. Stjórnarandstöðuflokkar gagnrýndu framlengingu á opnun kjörstaða í kosningunum, sniðgengu tilkynningu um kjör hennar og tilkynntu að þeir myndu kæra kosningarnar til dómstóla.<ref>{{Vefheimild|titill=Fyrsti kvenforsetinn kjörinn í Namibíu |url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-04-fyrsti-kvenforsetinn-kjorinn-i-namibiu-430145|útgefandi=[[RÚV]]|dags=4. desember 2024 |skoðað=6. desember 2024 |höfundur=Hugrún Hannesdóttir Diego}}</ref> ==Einkahagir== Netumbo Nandi-Ndaitwah er gift [[Epaphras Denga Ndaitwah]], fyrrum yfirmanni namibíska hersins.<ref name=NID/> Netumbo Nandi-Ndaitwa hefur áhuga á börnum, samfélagsvinnu og lestri.<ref name=":0" /> ==Tilvísanir== <references/> {{töflubyrjun}} {{erfðatafla | titill = Forseti Namibíu | frá = [[21. mars]] [[2025]] | til = | fyrir = [[Nangolo Mbumba]] | eftir = Enn í embætti }} {{töfluendir}} {{Forsetar Namibíu}} {{DEFAULTSORT:Nandi-Ndaitwah, Netumbo}} {{f|1952}} [[Flokkur:Forsetar Namibíu]] 0nzqrbr8j0sqpos326xciqoiy3l924u 0 184285 1973184 1934237 2026-07-23T15:51:04Z Akigka 183 1973184 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Knarr 1.jpg|thumb|alt=Borgundknörrinn, endurgerð Skuldelev 1 skipsins|Borgundknörrinn, endurgerð Skuldelev 1 skipsins]] '''Grænlandsknörrinn''' var [[Flutningaskip|farmskip]] sem sigldi milli [[Noregur|Noregs]] og [[Grænland|Grænlands]] á tímum norrænna manna þar. Þegar norrænu Grænlendingarnir gengu Noregskonungi á hönd [[1261]] var samið um að senda tvo [[Knörr|knerri]] árlega með vörur milli landanna. Ekki var þetta siglingaloforð að fullu efnt, en eitt skip sem nefnt var Grænlandsknörrinn sigldi flest ár þar til það fórst við Noreg [[1367]] eða [[1369]].<ref>{{tímarit.is|4023217|Á fornum Íslendingaslóðum við Grænland|blað=Tíminn|dags=20. mars 1983|bls=18-20|höfundur=Ingólfur Davíðsson}}</ref> Ekki er vitað hvort það var sama skipið sem notað var öll þessi ár. Eftir að Grænlandsknörrinn fórst virðist ekkert skip verið í reglulegum siglingum milli landanna. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Víkingaskip]] ihdblnbl35aukz8mjchj6k4t62s0sgt 1973185 1973184 2026-07-23T15:53:26Z Akigka 183 1973185 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Knarr 1.jpg|thumb|alt=Borgundknörrinn, endurgerð Skuldelev 1 skipsins|Borgundknörrinn, endurgerð Skuldelev 1 skipsins]] '''Grænlandsknörrinn''' var [[Flutningaskip|farmskip]] sem sigldi milli [[Noregur|Noregs]] og [[Grænland|Grænlands]] á tímum norrænna manna þar. Þegar norrænu Grænlendingarnir gengu Noregskonungi á hönd [[1261]] var samið um að senda tvo [[Knörr|knerri]] árlega með vörur milli landanna. Ekki var þetta siglingaloforð að fullu efnt, en eitt skip sem nefnt var Grænlandsknörrinn sigldi flest ár þar til það fórst við Noreg [[1367]] eða [[1369]].<ref>{{tímarit.is|4023217|Á fornum Íslendingaslóðum við Grænland|blað=Tíminn|dags=20. mars 1983|bls=18-20|höfundur=Ingólfur Davíðsson}}</ref> Ekki er vitað hvort það var sama skipið sem notað var öll þessi ár. Eftir að Grænlandsknörrinn fórst virðist ekkert skip verið í reglulegum siglingum milli landanna. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Víkingaskip]] oxu1bs3mdkrsiuc2yddkz2x6rpiws9e 0 184534 1973162 1957153 2026-07-23T15:19:39Z Akigka 183 1973162 wikitext text/x-wiki '''Vatnahverfi''' var byggð í [[Eystribyggð]] norrænna manna á [[Grænland|Grænlandi]]. Svæðið er almennt talið af [[Fornleifafræði|fornleifafræðingum]] og [[Sagnfræði|sagnfræðingum]] hafi verið besta beitar og heyskaparland í byggðum norrænna Grænlendinga. <ref>{{Bókaheimild|titill=Vikings in the West Atlantic: a model of Norse Greenlandic Medieval society.|höfundur=Keller, C.|útgefandi=Acta Archaeologica|bls=126-141|árgangur=Acta Archaeologica 13|ár=1991}}</ref>Landnám norrænna mann í Vatnahverfi hófst í lok 10. aldar og bjuggu þar í nærri 500 ár áður en þeir hurfu frá svæðinu og öllu Grænlandi, líklega einhvern tímann á síðari hluta 15. aldar. Vatnahverfið var á skaga sem teygir sig norðaustur frá [[Labradorhaf|Labradorhafi]] inn að Jespersensjökli um 60 km inn í land á milli [[Hrafnsfjörður|Hrafnsfjarðar]] (grænlenska: Alluitsup kangerlua) og [[Einarsfjörður|Einarsfjarðar]] (grænlenska: Igalikup kargerlua) og nær yfir um 500 km2. Vatnahverfi er aðeins nefnt einu sinni í fornsögum, en samt er það eina norræna örnefnið sem notað hefur á nútímakortum. Eins og nafnið bendir til eru mörg stöðuvötn, ár og lækir á svæðinu og fjölmörgar norrænu rústir. Landslagið er fjöllótt, gróðurríkt meðfram ströndinni og inn til lands. Jespersensjökullinn er áberandi til norðurs. Á tímabilum herja á suðaustan hvassviðri og fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós að uppblástur var mikil kvöð fyrir bændur í Vatnahverfi. ==Landnám== [[Mynd:Vantahverfi Norse Greenland.jpg|thumb|alt=Kort af Vatnahverfi|Kort af Vatnahverfi]] Landnám Vatnahverfis hófst af fylgdarmönnum Eiríks rauða sem fylgdu honum frá Íslandi árið 985 e.Kr. Í [https://sagadb.org/graenlendinga_saga.is Grænlendingasögu]: „Svo segja fróðir menn, að á því sama sumri, er Eiríkur rauði fór að byggja Grænland, þá fór hálfur þriði tugur skipa úr Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán komust út þangað. Sum rak aftur, en sum týndust. Það var fimmtán vetrum fyrr en kristni var lögtekin á Íslandi.“ Þar segir einnig að maður nefndur Hafgrímur hafi komið með Eiríki í þessari för og numið Hafgrímsfjörð og Vatnahverfi. Svipaða frásögn er einnig að finna í [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm Landnámabók.] C-14 aldursgreining á beinum af húsdýrum og mönnum frá bæði í Eystri- og Vesturbyggð styrkja þessar frásögur.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Demise of Norse Greenland. Í bókinni Vikings The North Atlantic Saga.|höfundur=McGovern, T.H.|útgefandi=Smithsonian Institution Press|ár=2000}}</ref> Eiríkur og aðrir landnámsmenn reistu oftast bæi sína fjarri Labradorhafi við innfirði þar sem veður var mildara og landið hæfði betur búskaparháttum þeirra. Þannig var byggðin að mestu í Vatnahverfi, þar sem meirihluti bæjanna voru á norðurhelmingi skagans í 30 km fjarlægð eða meira frá hafinu. Vatnahverfi var ólíkt öðrum byggðarlögum að því leiti að fjölmörg bæjarstæði voru við vötn og ár frekar en við fjarðarstrendur eins og oftast var í öðrum byggðum. Mörg bæjarstæði voru í 3-6 km fjarlægð frá fjarðarströndinni. Alls hafa fornleifafræðingar skráð 436 húsatóftir á 81 stöðum í Vatnahverfi, af því er talið að 50 hafi verið bóndabæir. [https://natmus.dk/organisation/forskning-samling-og-bevaring/nyere-tid-og-verdens-kulturer/etnografisk-samling/arktisk-forskning/previous-projects/vatnahverfi/] Mikið af þessum húsum hafa verið skemmur eða sel. Að meðaltali er álitið að 8 til 10 einstaklingar hafi búið á hverjum bæ – eða um það bil 500 þegar byggðin stóð í blóma. ==Sveitin== [[Mynd:Vatnahverfi Panoramio 3.jpg|thumb|alt=Nútímabúskapur í Vatnahverfi|Nútímabúskapur í Vatnahverfi]] [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] (Igaliku Kujalleq) var félagsleg og efnahagsleg miðstöð svæðisins. [[Dómkirkja|Dómkirkjan]] var hér og erlendir kaupmenn komu við í sjaldgæfum heimsóknum þeirra til Grænlands. Leifar eldri kirkja við bæina Undir Höfða í norðanverðu Vatnahverfi og Langaneskirkjan í suðurhlutanum benda til að stórbændur hafi haft mikil völd. Fyrir utan bæinn í Görðum voru bæirnir í Vatnahverfi meðalstórir til smáir. [[Sauðfé]] og [[geitur]] voru mikilvægustu húsdýrin en selveiðar og sjósókn talsverður þáttur í fæðuöflun. Meðal annar nefnir [[Ívar Bárðarson|Ivar Bárðarson]] í ''Grænlandslýsingu'' sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi. Flesti bæir í Vatnahverfi voru á milli Hafgrimsfjarðar og Austfjarðar (sem sem skiptast út frá Einarsfirði) á norðvesturhluta skagans. Sjálfur hefur Hafgrímur sennilega sest að í þeim firði sem ber nafn hans og þar sem enn má sjá rústir af stórum bæ. Við bæinn var einnig lítil kirkja sem Helge Ingstad<ref>{{Bókaheimild|titill=Land Under the Pole Star|höfundur=Helge Ingstad|útgefandi=St. Martin's|ár=1966|bls=245-248}}</ref> taldi vera Langaneskirkjuna sem lýst er í ''Einars þáttr Sokkasonar'' <ref>{{Bókaheimild|titill=Grænland í Miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|útgefandi=Sögufélag|ár=1978}}</ref>. Svæðið er kallað Eqaluit („laxastaðurinn“) af nútíma Grænlendingum. [[Mynd:Undir Hofda 10 church ruines Steentrup Vatnahverfi.jpg|thumb|alt=Rústir af kirkjunni Undir Höfða|Rústir af kirkjunni Undir Höfða]] Byggðin við Austurfjörð (í dag nefnt Igaliku Kujalleq) var einnig þéttbyggð, væntanlega vegna nálægðar við Garða sem var í um 15 km í norðvestur, þar sem var dómkirkja og [[biskup|biskupssetur]] Grænlendinga hinna fornu. Það var einnig lítil kirkja í Austurfirði, kölluð kirkjan Undir höfða. Klumpur af brendum og bráðnuðum leir og gleri sem fannst í rústum kirkjunnar bendir til þess að hún hafi brunnið. Bæirnir í Vatnahverfi virðast hafa verið frekar vel stæðir og góðir til búskapar með fjölda húsdýra, nautgripa, sauðféðs, geitur, svín, hesta og hunda. [[Frjókornagreining]] í Vatnahverfi sýnir að gróðurfar við landnám var mjög ólíkt eftir því hvort það var í hlíðum og á undirlendi við firðina eða inn í landi. Fyrir landnám einkenndist gróður inn í landi af 20% af kjarr- og skóglendistegundum, ''Betula pubescens'' ([[Ilmbjörk]]), ''Betula glandulosa'' ([[Fjalldrapi]]) og ''Salix'' ([[Víðir (ættkvísl)|víðir]]). Nær fjörðunum einkenndist gróður af grösum og öðrum jurtum. Aldirnar eftir landnám þar til byggðin fór í eyði minkað hlutfall frjókorna frá trjám og runnum mjög og jókst á grasi. Einnig má sjá að stór svæði höfðu bunnið, líklega til að auka beit og heyöflun.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vatnahverfi: a green and pleasant land? Palaeoecological reconstructions of environmental and land-use change,|höfundur=Paul M. Ledger, Kevin J. Edwards og J. Edward Schofield|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014|árgangur=Special Volume 6: In the Footsteps of Vebæk Vatnahverfi Studies 2005–2011}}</ref> ==Brottfluttningur== Vatnahverfi fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar eins og allar byggðir norrænna manna á Grænlandi. Í páfabréfi Nikulás páfa V. frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi Alexanders VI. páfa frá 1492 kemur fram að þangað hafi ekki komið sigling í 80 ár. Þrátt fyri að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537, enginn þeirra komust til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hefði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Church In North America|höfundur=Laurence Larson|útgefandi=Catholic Historical Review|ár=1919|bls=193|árgangur=Vol. 5, No. 2/3}}</ref> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna. Það hefur verið stungið upp á að álag eins og árásir [[inúítar|inúíta]], [[farsótt|farsóttir]] eða sjóræningjaárásir og jafnvel erfðafræðileg hrörnun hafi stuðlað að endalokum norrænna Grænlendinga en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA samfella|DNA]] rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum]]Fyrir utan gullhring sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, "''Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið''." <ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{Commons category|Vatnahverfi}} * [http://www.nanoq.gl/ Heimastjórn Grænlands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110220125001/http://www.nanoq.gl/ |date=2011-02-20 }} * [https://www.natur.gl Náttúrufræðistofnun Grænlands] * [https://visitgreenland.com/ Opinber ferðavefur] * [http://www.statgreen.gl/ Tölfræðistofnun Grænlands] * [https://www.norden.org/is/information/stadreyndir-um-graenland Staðreyndir um Grænland á Norden.org] * https://www.visindavefur.is/svar.php?id=706 Hvenær og hvers vegna lagðist byggð norrænna manna á Grænlandi niður? === Greinar af Tímarit.is === * [http://www.timarit.is/?issueID=419507&pageSelected=0&lang=0 ''Ferðarolla frá Grænlandi - ágrip af sögu Grænlands''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416006&pageSelected=0&lang=0 ''Fornminjarannsóknir á Grænlandi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1927]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416334&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgnblaðsins 1931]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416510&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=418531&pageSelected=28&lang=0 ''Næstu nágrannar vorir''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1957]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1083919 ''Á ókönnuðum slóðum á Grænlandi''; grein í Alþýðublaðinu 1950] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3550748 ''Nokkrir dagar'' (eftir Dr. Kristján Eldjárn); grein í Tímanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2967365 ''Mikilvægi Grænlands''; grein í DV 1998] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3275473 ''Í vist með grænlenzkum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1944] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4229919 ''Á súð við Grænland''; grein í Sjómannablaðinu Víkingi 1950] {{Norrænir Grænlendingar}} {{Grænland}} [[Flokkur:Saga Grænlands| ]] 00tx1savvivf2e2gkwpbe1d3umon9xh 1973164 1973162 2026-07-23T15:22:03Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973164 wikitext text/x-wiki '''Vatnahverfi''' var byggð í [[Eystribyggð]] norrænna manna á [[Grænland|Grænlandi]]. Svæðið er almennt talið af [[Fornleifafræði|fornleifafræðingum]] og [[Sagnfræði|sagnfræðingum]] hafi verið besta beitar og heyskaparland í byggðum norrænna Grænlendinga. <ref>{{Bókaheimild|titill=Vikings in the West Atlantic: a model of Norse Greenlandic Medieval society.|höfundur=Keller, C.|útgefandi=Acta Archaeologica|bls=126-141|árgangur=Acta Archaeologica 13|ár=1991}}</ref>Landnám norrænna mann í Vatnahverfi hófst í lok 10. aldar og bjuggu þar í nærri 500 ár áður en þeir hurfu frá svæðinu og öllu Grænlandi, líklega einhvern tímann á síðari hluta 15. aldar. Vatnahverfið var á skaga sem teygir sig norðaustur frá [[Labradorhaf|Labradorhafi]] inn að Jespersensjökli um 60 km inn í land á milli [[Hrafnsfjörður|Hrafnsfjarðar]] (grænlenska: Alluitsup kangerlua) og [[Einarsfjörður|Einarsfjarðar]] (grænlenska: Igalikup kargerlua) og nær yfir um 500 km2. Vatnahverfi er aðeins nefnt einu sinni í fornsögum, en samt er það eina norræna örnefnið sem notað hefur á nútímakortum. Eins og nafnið bendir til eru mörg stöðuvötn, ár og lækir á svæðinu og fjölmörgar norrænu rústir. Landslagið er fjöllótt, gróðurríkt meðfram ströndinni og inn til lands. Jespersensjökullinn er áberandi til norðurs. Á tímabilum herja á suðaustan hvassviðri og fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós að uppblástur var mikil kvöð fyrir bændur í Vatnahverfi. ==Landnám== [[Mynd:Vantahverfi Norse Greenland.jpg|thumb|alt=Kort af Vatnahverfi|Kort af Vatnahverfi]] Landnám Vatnahverfis hófst af fylgdarmönnum Eiríks rauða sem fylgdu honum frá Íslandi árið 985 e.Kr. Í [https://sagadb.org/graenlendinga_saga.is Grænlendingasögu]: „Svo segja fróðir menn, að á því sama sumri, er Eiríkur rauði fór að byggja Grænland, þá fór hálfur þriði tugur skipa úr Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán komust út þangað. Sum rak aftur, en sum týndust. Það var fimmtán vetrum fyrr en kristni var lögtekin á Íslandi.“ Þar segir einnig að maður nefndur Hafgrímur hafi komið með Eiríki í þessari för og numið Hafgrímsfjörð og Vatnahverfi. Svipaða frásögn er einnig að finna í [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm Landnámabók.] C-14 aldursgreining á beinum af húsdýrum og mönnum frá bæði í Eystri- og Vesturbyggð styrkja þessar frásögur.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Demise of Norse Greenland. Í bókinni Vikings The North Atlantic Saga.|höfundur=McGovern, T.H.|útgefandi=Smithsonian Institution Press|ár=2000}}</ref> Eiríkur og aðrir landnámsmenn reistu oftast bæi sína fjarri Labradorhafi við innfirði þar sem veður var mildara og landið hæfði betur búskaparháttum þeirra. Þannig var byggðin að mestu í Vatnahverfi, þar sem meirihluti bæjanna voru á norðurhelmingi skagans í 30 km fjarlægð eða meira frá hafinu. Vatnahverfi var ólíkt öðrum byggðarlögum að því leiti að fjölmörg bæjarstæði voru við vötn og ár frekar en við fjarðarstrendur eins og oftast var í öðrum byggðum. Mörg bæjarstæði voru í 3-6 km fjarlægð frá fjarðarströndinni. Alls hafa fornleifafræðingar skráð 436 húsatóftir á 81 stöðum í Vatnahverfi, af því er talið að 50 hafi verið bóndabæir. [https://natmus.dk/organisation/forskning-samling-og-bevaring/nyere-tid-og-verdens-kulturer/etnografisk-samling/arktisk-forskning/previous-projects/vatnahverfi/] Mikið af þessum húsum hafa verið skemmur eða sel. Að meðaltali er álitið að 8 til 10 einstaklingar hafi búið á hverjum bæ – eða um það bil 500 þegar byggðin stóð í blóma. ==Sveitin== [[Mynd:Vatnahverfi Panoramio 3.jpg|thumb|alt=Nútímabúskapur í Vatnahverfi|Nútímabúskapur í Vatnahverfi]] [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] (Igaliku Kujalleq) var félagsleg og efnahagsleg miðstöð svæðisins. [[Dómkirkja|Dómkirkjan]] var hér og erlendir kaupmenn komu við í sjaldgæfum heimsóknum þeirra til Grænlands. Leifar eldri kirkja við bæina Undir Höfða í norðanverðu Vatnahverfi og Langaneskirkjan í suðurhlutanum benda til að stórbændur hafi haft mikil völd. Fyrir utan bæinn í Görðum voru bæirnir í Vatnahverfi meðalstórir til smáir. [[Sauðfé]] og [[geitur]] voru mikilvægustu húsdýrin en selveiðar og sjósókn talsverður þáttur í fæðuöflun. Meðal annar nefnir [[Ívar Bárðarson|Ivar Bárðarson]] í ''Grænlandslýsingu'' sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi. Flesti bæir í Vatnahverfi voru á milli Hafgrimsfjarðar og Austfjarðar (sem sem skiptast út frá Einarsfirði) á norðvesturhluta skagans. Sjálfur hefur Hafgrímur sennilega sest að í þeim firði sem ber nafn hans og þar sem enn má sjá rústir af stórum bæ. Við bæinn var einnig lítil kirkja sem Helge Ingstad<ref>{{Bókaheimild|titill=Land Under the Pole Star|höfundur=Helge Ingstad|útgefandi=St. Martin's|ár=1966|bls=245-248}}</ref> taldi vera Langaneskirkjuna sem lýst er í ''Einars þáttr Sokkasonar'' <ref>{{Bókaheimild|titill=Grænland í Miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|útgefandi=Sögufélag|ár=1978}}</ref>. Svæðið er kallað Eqaluit („laxastaðurinn“) af nútíma Grænlendingum. [[Mynd:Undir Hofda 10 church ruines Steentrup Vatnahverfi.jpg|thumb|alt=Rústir af kirkjunni Undir Höfða|Rústir af kirkjunni Undir Höfða]] Byggðin við Austurfjörð (í dag nefnt Igaliku Kujalleq) var einnig þéttbyggð, væntanlega vegna nálægðar við Garða sem var í um 15 km í norðvestur, þar sem var dómkirkja og [[biskup|biskupssetur]] Grænlendinga hinna fornu. Það var einnig lítil kirkja í Austurfirði, kölluð kirkjan Undir höfða. Klumpur af brendum og bráðnuðum leir og gleri sem fannst í rústum kirkjunnar bendir til þess að hún hafi brunnið. Bæirnir í Vatnahverfi virðast hafa verið frekar vel stæðir og góðir til búskapar með fjölda húsdýra, nautgripa, sauðféðs, geitur, svín, hesta og hunda. [[Frjókornagreining]] í Vatnahverfi sýnir að gróðurfar við landnám var mjög ólíkt eftir því hvort það var í hlíðum og á undirlendi við firðina eða inn í landi. Fyrir landnám einkenndist gróður inn í landi af 20% af kjarr- og skóglendistegundum, ''Betula pubescens'' ([[Ilmbjörk]]), ''Betula glandulosa'' ([[Fjalldrapi]]) og ''Salix'' ([[Víðir (ættkvísl)|víðir]]). Nær fjörðunum einkenndist gróður af grösum og öðrum jurtum. Aldirnar eftir landnám þar til byggðin fór í eyði minkað hlutfall frjókorna frá trjám og runnum mjög og jókst á grasi. Einnig má sjá að stór svæði höfðu bunnið, líklega til að auka beit og heyöflun.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vatnahverfi: a green and pleasant land? Palaeoecological reconstructions of environmental and land-use change,|höfundur=Paul M. Ledger, Kevin J. Edwards og J. Edward Schofield|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014|árgangur=Special Volume 6: In the Footsteps of Vebæk Vatnahverfi Studies 2005–2011}}</ref> ==Brottfluttningur== Vatnahverfi fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar eins og allar byggðir norrænna manna á Grænlandi. Í páfabréfi Nikulás páfa V. frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi Alexanders VI. páfa frá 1492 kemur fram að þangað hafi ekki komið sigling í 80 ár. Þrátt fyri að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537, enginn þeirra komust til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hefði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Church In North America|höfundur=Laurence Larson|útgefandi=Catholic Historical Review|ár=1919|bls=193|árgangur=Vol. 5, No. 2/3}}</ref> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna. Það hefur verið stungið upp á að álag eins og árásir [[inúítar|inúíta]], [[farsótt|farsóttir]] eða sjóræningjaárásir og jafnvel erfðafræðileg hrörnun hafi stuðlað að endalokum norrænna Grænlendinga en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA samfella|DNA]] rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum]]Fyrir utan gullhring sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, "''Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið''." <ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{Commons category|Vatnahverfi}} * [http://www.nanoq.gl/ Heimastjórn Grænlands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110220125001/http://www.nanoq.gl/ |date=2011-02-20 }} * [https://www.natur.gl Náttúrufræðistofnun Grænlands] * [https://visitgreenland.com/ Opinber ferðavefur] * [http://www.statgreen.gl/ Tölfræðistofnun Grænlands] * [https://www.norden.org/is/information/stadreyndir-um-graenland Staðreyndir um Grænland á Norden.org] === Greinar af Tímarit.is === * [http://www.timarit.is/?issueID=419507&pageSelected=0&lang=0 ''Ferðarolla frá Grænlandi - ágrip af sögu Grænlands''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416006&pageSelected=0&lang=0 ''Fornminjarannsóknir á Grænlandi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1927]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416334&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgnblaðsins 1931]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416510&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=418531&pageSelected=28&lang=0 ''Næstu nágrannar vorir''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1957]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1083919 ''Á ókönnuðum slóðum á Grænlandi''; grein í Alþýðublaðinu 1950] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3550748 ''Nokkrir dagar'' (eftir Dr. Kristján Eldjárn); grein í Tímanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2967365 ''Mikilvægi Grænlands''; grein í DV 1998] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3275473 ''Í vist með grænlenzkum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1944] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4229919 ''Á súð við Grænland''; grein í Sjómannablaðinu Víkingi 1950] {{Norrænir Grænlendingar}} {{Grænland}} [[Flokkur:Saga Grænlands| ]] geawu962z3cg466ognsnqnl3mqb6c1j 1973165 1973164 2026-07-23T15:23:03Z Akigka 183 /* Brottfluttningur */ 1973165 wikitext text/x-wiki '''Vatnahverfi''' var byggð í [[Eystribyggð]] norrænna manna á [[Grænland|Grænlandi]]. Svæðið er almennt talið af [[Fornleifafræði|fornleifafræðingum]] og [[Sagnfræði|sagnfræðingum]] hafi verið besta beitar og heyskaparland í byggðum norrænna Grænlendinga. <ref>{{Bókaheimild|titill=Vikings in the West Atlantic: a model of Norse Greenlandic Medieval society.|höfundur=Keller, C.|útgefandi=Acta Archaeologica|bls=126-141|árgangur=Acta Archaeologica 13|ár=1991}}</ref>Landnám norrænna mann í Vatnahverfi hófst í lok 10. aldar og bjuggu þar í nærri 500 ár áður en þeir hurfu frá svæðinu og öllu Grænlandi, líklega einhvern tímann á síðari hluta 15. aldar. Vatnahverfið var á skaga sem teygir sig norðaustur frá [[Labradorhaf|Labradorhafi]] inn að Jespersensjökli um 60 km inn í land á milli [[Hrafnsfjörður|Hrafnsfjarðar]] (grænlenska: Alluitsup kangerlua) og [[Einarsfjörður|Einarsfjarðar]] (grænlenska: Igalikup kargerlua) og nær yfir um 500 km2. Vatnahverfi er aðeins nefnt einu sinni í fornsögum, en samt er það eina norræna örnefnið sem notað hefur á nútímakortum. Eins og nafnið bendir til eru mörg stöðuvötn, ár og lækir á svæðinu og fjölmörgar norrænu rústir. Landslagið er fjöllótt, gróðurríkt meðfram ströndinni og inn til lands. Jespersensjökullinn er áberandi til norðurs. Á tímabilum herja á suðaustan hvassviðri og fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós að uppblástur var mikil kvöð fyrir bændur í Vatnahverfi. ==Landnám== [[Mynd:Vantahverfi Norse Greenland.jpg|thumb|alt=Kort af Vatnahverfi|Kort af Vatnahverfi]] Landnám Vatnahverfis hófst af fylgdarmönnum Eiríks rauða sem fylgdu honum frá Íslandi árið 985 e.Kr. Í [https://sagadb.org/graenlendinga_saga.is Grænlendingasögu]: „Svo segja fróðir menn, að á því sama sumri, er Eiríkur rauði fór að byggja Grænland, þá fór hálfur þriði tugur skipa úr Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán komust út þangað. Sum rak aftur, en sum týndust. Það var fimmtán vetrum fyrr en kristni var lögtekin á Íslandi.“ Þar segir einnig að maður nefndur Hafgrímur hafi komið með Eiríki í þessari för og numið Hafgrímsfjörð og Vatnahverfi. Svipaða frásögn er einnig að finna í [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm Landnámabók.] C-14 aldursgreining á beinum af húsdýrum og mönnum frá bæði í Eystri- og Vesturbyggð styrkja þessar frásögur.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Demise of Norse Greenland. Í bókinni Vikings The North Atlantic Saga.|höfundur=McGovern, T.H.|útgefandi=Smithsonian Institution Press|ár=2000}}</ref> Eiríkur og aðrir landnámsmenn reistu oftast bæi sína fjarri Labradorhafi við innfirði þar sem veður var mildara og landið hæfði betur búskaparháttum þeirra. Þannig var byggðin að mestu í Vatnahverfi, þar sem meirihluti bæjanna voru á norðurhelmingi skagans í 30 km fjarlægð eða meira frá hafinu. Vatnahverfi var ólíkt öðrum byggðarlögum að því leiti að fjölmörg bæjarstæði voru við vötn og ár frekar en við fjarðarstrendur eins og oftast var í öðrum byggðum. Mörg bæjarstæði voru í 3-6 km fjarlægð frá fjarðarströndinni. Alls hafa fornleifafræðingar skráð 436 húsatóftir á 81 stöðum í Vatnahverfi, af því er talið að 50 hafi verið bóndabæir. [https://natmus.dk/organisation/forskning-samling-og-bevaring/nyere-tid-og-verdens-kulturer/etnografisk-samling/arktisk-forskning/previous-projects/vatnahverfi/] Mikið af þessum húsum hafa verið skemmur eða sel. Að meðaltali er álitið að 8 til 10 einstaklingar hafi búið á hverjum bæ – eða um það bil 500 þegar byggðin stóð í blóma. ==Sveitin== [[Mynd:Vatnahverfi Panoramio 3.jpg|thumb|alt=Nútímabúskapur í Vatnahverfi|Nútímabúskapur í Vatnahverfi]] [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] (Igaliku Kujalleq) var félagsleg og efnahagsleg miðstöð svæðisins. [[Dómkirkja|Dómkirkjan]] var hér og erlendir kaupmenn komu við í sjaldgæfum heimsóknum þeirra til Grænlands. Leifar eldri kirkja við bæina Undir Höfða í norðanverðu Vatnahverfi og Langaneskirkjan í suðurhlutanum benda til að stórbændur hafi haft mikil völd. Fyrir utan bæinn í Görðum voru bæirnir í Vatnahverfi meðalstórir til smáir. [[Sauðfé]] og [[geitur]] voru mikilvægustu húsdýrin en selveiðar og sjósókn talsverður þáttur í fæðuöflun. Meðal annar nefnir [[Ívar Bárðarson|Ivar Bárðarson]] í ''Grænlandslýsingu'' sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi. Flesti bæir í Vatnahverfi voru á milli Hafgrimsfjarðar og Austfjarðar (sem sem skiptast út frá Einarsfirði) á norðvesturhluta skagans. Sjálfur hefur Hafgrímur sennilega sest að í þeim firði sem ber nafn hans og þar sem enn má sjá rústir af stórum bæ. Við bæinn var einnig lítil kirkja sem Helge Ingstad<ref>{{Bókaheimild|titill=Land Under the Pole Star|höfundur=Helge Ingstad|útgefandi=St. Martin's|ár=1966|bls=245-248}}</ref> taldi vera Langaneskirkjuna sem lýst er í ''Einars þáttr Sokkasonar'' <ref>{{Bókaheimild|titill=Grænland í Miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|útgefandi=Sögufélag|ár=1978}}</ref>. Svæðið er kallað Eqaluit („laxastaðurinn“) af nútíma Grænlendingum. [[Mynd:Undir Hofda 10 church ruines Steentrup Vatnahverfi.jpg|thumb|alt=Rústir af kirkjunni Undir Höfða|Rústir af kirkjunni Undir Höfða]] Byggðin við Austurfjörð (í dag nefnt Igaliku Kujalleq) var einnig þéttbyggð, væntanlega vegna nálægðar við Garða sem var í um 15 km í norðvestur, þar sem var dómkirkja og [[biskup|biskupssetur]] Grænlendinga hinna fornu. Það var einnig lítil kirkja í Austurfirði, kölluð kirkjan Undir höfða. Klumpur af brendum og bráðnuðum leir og gleri sem fannst í rústum kirkjunnar bendir til þess að hún hafi brunnið. Bæirnir í Vatnahverfi virðast hafa verið frekar vel stæðir og góðir til búskapar með fjölda húsdýra, nautgripa, sauðféðs, geitur, svín, hesta og hunda. [[Frjókornagreining]] í Vatnahverfi sýnir að gróðurfar við landnám var mjög ólíkt eftir því hvort það var í hlíðum og á undirlendi við firðina eða inn í landi. Fyrir landnám einkenndist gróður inn í landi af 20% af kjarr- og skóglendistegundum, ''Betula pubescens'' ([[Ilmbjörk]]), ''Betula glandulosa'' ([[Fjalldrapi]]) og ''Salix'' ([[Víðir (ættkvísl)|víðir]]). Nær fjörðunum einkenndist gróður af grösum og öðrum jurtum. Aldirnar eftir landnám þar til byggðin fór í eyði minkað hlutfall frjókorna frá trjám og runnum mjög og jókst á grasi. Einnig má sjá að stór svæði höfðu bunnið, líklega til að auka beit og heyöflun.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vatnahverfi: a green and pleasant land? Palaeoecological reconstructions of environmental and land-use change,|höfundur=Paul M. Ledger, Kevin J. Edwards og J. Edward Schofield|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014|árgangur=Special Volume 6: In the Footsteps of Vebæk Vatnahverfi Studies 2005–2011}}</ref> ==Brottfluttningur== Vatnahverfi fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar eins og allar byggðir norrænna manna á Grænlandi. Í páfabréfi Nikulás páfa V. frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi Alexanders VI. páfa frá 1492 kemur fram að þangað hafi ekki komið sigling í 80 ár. Þrátt fyri að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537, enginn þeirra komust til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hefði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Church In North America|höfundur=Laurence Larson|útgefandi=Catholic Historical Review|ár=1919|bls=193|árgangur=Vol. 5, No. 2/3}}</ref> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna.<ref>{{vísindavefurinn|706|Hvenær og hvers vegna lagðist byggð norrænna manna á Grænlandi niður?|höfundur=Sverrir Jakobsson|dags=1.8.2000}}</ref> Það hefur verið stungið upp á að álag eins og árásir [[inúítar|inúíta]], [[farsótt|farsóttir]] eða sjóræningjaárásir og jafnvel erfðafræðileg hrörnun hafi stuðlað að endalokum norrænna Grænlendinga en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA samfella|DNA]] rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum]]Fyrir utan gullhring sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, "''Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið''." <ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{Commons category|Vatnahverfi}} * [http://www.nanoq.gl/ Heimastjórn Grænlands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110220125001/http://www.nanoq.gl/ |date=2011-02-20 }} * [https://www.natur.gl Náttúrufræðistofnun Grænlands] * [https://visitgreenland.com/ Opinber ferðavefur] * [http://www.statgreen.gl/ Tölfræðistofnun Grænlands] * [https://www.norden.org/is/information/stadreyndir-um-graenland Staðreyndir um Grænland á Norden.org] === Greinar af Tímarit.is === * [http://www.timarit.is/?issueID=419507&pageSelected=0&lang=0 ''Ferðarolla frá Grænlandi - ágrip af sögu Grænlands''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416006&pageSelected=0&lang=0 ''Fornminjarannsóknir á Grænlandi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1927]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416334&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgnblaðsins 1931]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=416510&pageSelected=0&lang=0 ''Grænland''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=418531&pageSelected=28&lang=0 ''Næstu nágrannar vorir''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1957]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1083919 ''Á ókönnuðum slóðum á Grænlandi''; grein í Alþýðublaðinu 1950] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3550748 ''Nokkrir dagar'' (eftir Dr. Kristján Eldjárn); grein í Tímanum 1962] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2967365 ''Mikilvægi Grænlands''; grein í DV 1998] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3275473 ''Í vist með grænlenzkum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1944] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4229919 ''Á súð við Grænland''; grein í Sjómannablaðinu Víkingi 1950] {{Norrænir Grænlendingar}} {{Grænland}} [[Flokkur:Saga Grænlands| ]] 2oxu5a74flkwb89gujx8j330gnmnea8 1973166 1973165 2026-07-23T15:23:26Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973166 wikitext text/x-wiki '''Vatnahverfi''' var byggð í [[Eystribyggð]] norrænna manna á [[Grænland|Grænlandi]]. Svæðið er almennt talið af [[Fornleifafræði|fornleifafræðingum]] og [[Sagnfræði|sagnfræðingum]] hafi verið besta beitar og heyskaparland í byggðum norrænna Grænlendinga. <ref>{{Bókaheimild|titill=Vikings in the West Atlantic: a model of Norse Greenlandic Medieval society.|höfundur=Keller, C.|útgefandi=Acta Archaeologica|bls=126-141|árgangur=Acta Archaeologica 13|ár=1991}}</ref>Landnám norrænna mann í Vatnahverfi hófst í lok 10. aldar og bjuggu þar í nærri 500 ár áður en þeir hurfu frá svæðinu og öllu Grænlandi, líklega einhvern tímann á síðari hluta 15. aldar. Vatnahverfið var á skaga sem teygir sig norðaustur frá [[Labradorhaf|Labradorhafi]] inn að Jespersensjökli um 60 km inn í land á milli [[Hrafnsfjörður|Hrafnsfjarðar]] (grænlenska: Alluitsup kangerlua) og [[Einarsfjörður|Einarsfjarðar]] (grænlenska: Igalikup kargerlua) og nær yfir um 500 km2. Vatnahverfi er aðeins nefnt einu sinni í fornsögum, en samt er það eina norræna örnefnið sem notað hefur á nútímakortum. Eins og nafnið bendir til eru mörg stöðuvötn, ár og lækir á svæðinu og fjölmörgar norrænu rústir. Landslagið er fjöllótt, gróðurríkt meðfram ströndinni og inn til lands. Jespersensjökullinn er áberandi til norðurs. Á tímabilum herja á suðaustan hvassviðri og fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós að uppblástur var mikil kvöð fyrir bændur í Vatnahverfi. ==Landnám== [[Mynd:Vantahverfi Norse Greenland.jpg|thumb|alt=Kort af Vatnahverfi|Kort af Vatnahverfi]] Landnám Vatnahverfis hófst af fylgdarmönnum Eiríks rauða sem fylgdu honum frá Íslandi árið 985 e.Kr. Í [https://sagadb.org/graenlendinga_saga.is Grænlendingasögu]: „Svo segja fróðir menn, að á því sama sumri, er Eiríkur rauði fór að byggja Grænland, þá fór hálfur þriði tugur skipa úr Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán komust út þangað. Sum rak aftur, en sum týndust. Það var fimmtán vetrum fyrr en kristni var lögtekin á Íslandi.“ Þar segir einnig að maður nefndur Hafgrímur hafi komið með Eiríki í þessari för og numið Hafgrímsfjörð og Vatnahverfi. Svipaða frásögn er einnig að finna í [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm Landnámabók.] C-14 aldursgreining á beinum af húsdýrum og mönnum frá bæði í Eystri- og Vesturbyggð styrkja þessar frásögur.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Demise of Norse Greenland. Í bókinni Vikings The North Atlantic Saga.|höfundur=McGovern, T.H.|útgefandi=Smithsonian Institution Press|ár=2000}}</ref> Eiríkur og aðrir landnámsmenn reistu oftast bæi sína fjarri Labradorhafi við innfirði þar sem veður var mildara og landið hæfði betur búskaparháttum þeirra. Þannig var byggðin að mestu í Vatnahverfi, þar sem meirihluti bæjanna voru á norðurhelmingi skagans í 30 km fjarlægð eða meira frá hafinu. Vatnahverfi var ólíkt öðrum byggðarlögum að því leiti að fjölmörg bæjarstæði voru við vötn og ár frekar en við fjarðarstrendur eins og oftast var í öðrum byggðum. Mörg bæjarstæði voru í 3-6 km fjarlægð frá fjarðarströndinni. Alls hafa fornleifafræðingar skráð 436 húsatóftir á 81 stöðum í Vatnahverfi, af því er talið að 50 hafi verið bóndabæir. [https://natmus.dk/organisation/forskning-samling-og-bevaring/nyere-tid-og-verdens-kulturer/etnografisk-samling/arktisk-forskning/previous-projects/vatnahverfi/] Mikið af þessum húsum hafa verið skemmur eða sel. Að meðaltali er álitið að 8 til 10 einstaklingar hafi búið á hverjum bæ – eða um það bil 500 þegar byggðin stóð í blóma. ==Sveitin== [[Mynd:Vatnahverfi Panoramio 3.jpg|thumb|alt=Nútímabúskapur í Vatnahverfi|Nútímabúskapur í Vatnahverfi]] [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] (Igaliku Kujalleq) var félagsleg og efnahagsleg miðstöð svæðisins. [[Dómkirkja|Dómkirkjan]] var hér og erlendir kaupmenn komu við í sjaldgæfum heimsóknum þeirra til Grænlands. Leifar eldri kirkja við bæina Undir Höfða í norðanverðu Vatnahverfi og Langaneskirkjan í suðurhlutanum benda til að stórbændur hafi haft mikil völd. Fyrir utan bæinn í Görðum voru bæirnir í Vatnahverfi meðalstórir til smáir. [[Sauðfé]] og [[geitur]] voru mikilvægustu húsdýrin en selveiðar og sjósókn talsverður þáttur í fæðuöflun. Meðal annar nefnir [[Ívar Bárðarson|Ivar Bárðarson]] í ''Grænlandslýsingu'' sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi. Flesti bæir í Vatnahverfi voru á milli Hafgrimsfjarðar og Austfjarðar (sem sem skiptast út frá Einarsfirði) á norðvesturhluta skagans. Sjálfur hefur Hafgrímur sennilega sest að í þeim firði sem ber nafn hans og þar sem enn má sjá rústir af stórum bæ. Við bæinn var einnig lítil kirkja sem Helge Ingstad<ref>{{Bókaheimild|titill=Land Under the Pole Star|höfundur=Helge Ingstad|útgefandi=St. Martin's|ár=1966|bls=245-248}}</ref> taldi vera Langaneskirkjuna sem lýst er í ''Einars þáttr Sokkasonar'' <ref>{{Bókaheimild|titill=Grænland í Miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|útgefandi=Sögufélag|ár=1978}}</ref>. Svæðið er kallað Eqaluit („laxastaðurinn“) af nútíma Grænlendingum. [[Mynd:Undir Hofda 10 church ruines Steentrup Vatnahverfi.jpg|thumb|alt=Rústir af kirkjunni Undir Höfða|Rústir af kirkjunni Undir Höfða]] Byggðin við Austurfjörð (í dag nefnt Igaliku Kujalleq) var einnig þéttbyggð, væntanlega vegna nálægðar við Garða sem var í um 15 km í norðvestur, þar sem var dómkirkja og [[biskup|biskupssetur]] Grænlendinga hinna fornu. Það var einnig lítil kirkja í Austurfirði, kölluð kirkjan Undir höfða. Klumpur af brendum og bráðnuðum leir og gleri sem fannst í rústum kirkjunnar bendir til þess að hún hafi brunnið. Bæirnir í Vatnahverfi virðast hafa verið frekar vel stæðir og góðir til búskapar með fjölda húsdýra, nautgripa, sauðféðs, geitur, svín, hesta og hunda. [[Frjókornagreining]] í Vatnahverfi sýnir að gróðurfar við landnám var mjög ólíkt eftir því hvort það var í hlíðum og á undirlendi við firðina eða inn í landi. Fyrir landnám einkenndist gróður inn í landi af 20% af kjarr- og skóglendistegundum, ''Betula pubescens'' ([[Ilmbjörk]]), ''Betula glandulosa'' ([[Fjalldrapi]]) og ''Salix'' ([[Víðir (ættkvísl)|víðir]]). Nær fjörðunum einkenndist gróður af grösum og öðrum jurtum. Aldirnar eftir landnám þar til byggðin fór í eyði minkað hlutfall frjókorna frá trjám og runnum mjög og jókst á grasi. Einnig má sjá að stór svæði höfðu bunnið, líklega til að auka beit og heyöflun.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vatnahverfi: a green and pleasant land? Palaeoecological reconstructions of environmental and land-use change,|höfundur=Paul M. Ledger, Kevin J. Edwards og J. Edward Schofield|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014|árgangur=Special Volume 6: In the Footsteps of Vebæk Vatnahverfi Studies 2005–2011}}</ref> ==Brottfluttningur== Vatnahverfi fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar eins og allar byggðir norrænna manna á Grænlandi. Í páfabréfi Nikulás páfa V. frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi Alexanders VI. páfa frá 1492 kemur fram að þangað hafi ekki komið sigling í 80 ár. Þrátt fyri að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537, enginn þeirra komust til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hefði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Church In North America|höfundur=Laurence Larson|útgefandi=Catholic Historical Review|ár=1919|bls=193|árgangur=Vol. 5, No. 2/3}}</ref> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna.<ref>{{vísindavefurinn|706|Hvenær og hvers vegna lagðist byggð norrænna manna á Grænlandi niður?|höfundur=Sverrir Jakobsson|dags=1.8.2000}}</ref> Það hefur verið stungið upp á að álag eins og árásir [[inúítar|inúíta]], [[farsótt|farsóttir]] eða sjóræningjaárásir og jafnvel erfðafræðileg hrörnun hafi stuðlað að endalokum norrænna Grænlendinga en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA samfella|DNA]] rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum]]Fyrir utan gullhring sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, "''Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið''." <ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Norrænir Grænlendingar}} {{Grænland}} [[Flokkur:Saga Grænlands| ]] aba3fueewm3k3trptz4wh8dx1cv6bcg 1973254 1973166 2026-07-24T11:42:52Z Akigka 183 1973254 wikitext text/x-wiki '''Vatnahverfi''' var byggð í [[Eystribyggð]] norrænna manna á [[Grænland|Grænlandi]]. Svæðið er almennt talið af [[Fornleifafræði|fornleifafræðingum]] og [[Sagnfræði|sagnfræðingum]] hafi verið besta beitar og heyskaparland í byggðum norrænna Grænlendinga. <ref>{{Bókaheimild|titill=Vikings in the West Atlantic: a model of Norse Greenlandic Medieval society.|höfundur=Keller, C.|útgefandi=Acta Archaeologica|bls=126-141|árgangur=Acta Archaeologica 13|ár=1991}}</ref>Landnám norrænna mann í Vatnahverfi hófst í lok 10. aldar og bjuggu þar í nærri 500 ár áður en þeir hurfu frá svæðinu og öllu Grænlandi, líklega einhvern tímann á síðari hluta 15. aldar. Vatnahverfið var á skaga sem teygir sig norðaustur frá [[Labradorhaf|Labradorhafi]] inn að Jespersensjökli um 60 km inn í land á milli [[Hrafnsfjörður|Hrafnsfjarðar]] (grænlenska: Alluitsup kangerlua) og [[Einarsfjörður|Einarsfjarðar]] (grænlenska: Igalikup kargerlua) og nær yfir um 500 km2. Vatnahverfi er aðeins nefnt einu sinni í fornsögum, en samt er það eina norræna örnefnið sem notað hefur á nútímakortum. Eins og nafnið bendir til eru mörg stöðuvötn, ár og lækir á svæðinu og fjölmörgar norrænu rústir. Landslagið er fjöllótt, gróðurríkt meðfram ströndinni og inn til lands. Jespersensjökullinn er áberandi til norðurs. Á tímabilum herja á suðaustan hvassviðri og fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós að uppblástur var mikil kvöð fyrir bændur í Vatnahverfi. ==Landnám== [[Mynd:Vantahverfi Norse Greenland.jpg|thumb|alt=Kort af Vatnahverfi|Kort af Vatnahverfi]] Landnám Vatnahverfis hófst af fylgdarmönnum Eiríks rauða sem fylgdu honum frá Íslandi árið 985 e.Kr. Í [https://sagadb.org/graenlendinga_saga.is Grænlendingasögu]: „Svo segja fróðir menn, að á því sama sumri, er Eiríkur rauði fór að byggja Grænland, þá fór hálfur þriði tugur skipa úr Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán komust út þangað. Sum rak aftur, en sum týndust. Það var fimmtán vetrum fyrr en kristni var lögtekin á Íslandi.“ Þar segir einnig að maður nefndur Hafgrímur hafi komið með Eiríki í þessari för og numið Hafgrímsfjörð og Vatnahverfi. Svipaða frásögn er einnig að finna í [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm Landnámabók.] C-14 aldursgreining á beinum af húsdýrum og mönnum frá bæði í Eystri- og Vesturbyggð styrkja þessar frásögur.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Demise of Norse Greenland. Í bókinni Vikings The North Atlantic Saga.|höfundur=McGovern, T.H.|útgefandi=Smithsonian Institution Press|ár=2000}}</ref> Eiríkur og aðrir landnámsmenn reistu oftast bæi sína fjarri Labradorhafi við innfirði þar sem veður var mildara og landið hæfði betur búskaparháttum þeirra. Þannig var byggðin að mestu í Vatnahverfi, þar sem meirihluti bæjanna voru á norðurhelmingi skagans í 30 km fjarlægð eða meira frá hafinu. Vatnahverfi var ólíkt öðrum byggðarlögum að því leiti að fjölmörg bæjarstæði voru við vötn og ár frekar en við fjarðarstrendur eins og oftast var í öðrum byggðum. Mörg bæjarstæði voru í 3-6 km fjarlægð frá fjarðarströndinni. Alls hafa fornleifafræðingar skráð 436 húsatóftir á 81 stöðum í Vatnahverfi, af því er talið að 50 hafi verið bóndabæir. [https://natmus.dk/organisation/forskning-samling-og-bevaring/nyere-tid-og-verdens-kulturer/etnografisk-samling/arktisk-forskning/previous-projects/vatnahverfi/] Mikið af þessum húsum hafa verið skemmur eða sel. Að meðaltali er álitið að 8 til 10 einstaklingar hafi búið á hverjum bæ – eða um það bil 500 þegar byggðin stóð í blóma. ==Sveitin== [[Mynd:Vatnahverfi Panoramio 3.jpg|thumb|alt=Nútímabúskapur í Vatnahverfi|Nútímabúskapur í Vatnahverfi]] [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] (Igaliku Kujalleq) var félagsleg og efnahagsleg miðstöð svæðisins. [[Dómkirkja|Dómkirkjan]] var hér og erlendir kaupmenn komu við í sjaldgæfum heimsóknum þeirra til Grænlands. Leifar eldri kirkja við bæina Undir Höfða í norðanverðu Vatnahverfi og Langaneskirkjan í suðurhlutanum benda til að stórbændur hafi haft mikil völd. Fyrir utan bæinn í Görðum voru bæirnir í Vatnahverfi meðalstórir til smáir. [[Sauðfé]] og [[geitur]] voru mikilvægustu húsdýrin en selveiðar og sjósókn talsverður þáttur í fæðuöflun. Meðal annar nefnir [[Ívar Bárðarson|Ivar Bárðarson]] í ''Grænlandslýsingu'' sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi. Flesti bæir í Vatnahverfi voru á milli Hafgrimsfjarðar og Austfjarðar (sem sem skiptast út frá Einarsfirði) á norðvesturhluta skagans. Sjálfur hefur Hafgrímur sennilega sest að í þeim firði sem ber nafn hans og þar sem enn má sjá rústir af stórum bæ. Við bæinn var einnig lítil kirkja sem Helge Ingstad<ref>{{Bókaheimild|titill=Land Under the Pole Star|höfundur=Helge Ingstad|útgefandi=St. Martin's|ár=1966|bls=245-248}}</ref> taldi vera Langaneskirkjuna sem lýst er í ''Einars þáttr Sokkasonar'' <ref>{{Bókaheimild|titill=Grænland í Miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|útgefandi=Sögufélag|ár=1978}}</ref>. Svæðið er kallað Eqaluit („laxastaðurinn“) af nútíma Grænlendingum. [[Mynd:Undir Hofda 10 church ruines Steentrup Vatnahverfi.jpg|thumb|alt=Rústir af kirkjunni Undir Höfða|Rústir af kirkjunni Undir Höfða]] Byggðin við Austurfjörð (í dag nefnt Igaliku Kujalleq) var einnig þéttbyggð, væntanlega vegna nálægðar við Garða sem var í um 15 km í norðvestur, þar sem var dómkirkja og [[biskup|biskupssetur]] Grænlendinga hinna fornu. Það var einnig lítil kirkja í Austurfirði, kölluð kirkjan Undir höfða. Klumpur af brendum og bráðnuðum leir og gleri sem fannst í rústum kirkjunnar bendir til þess að hún hafi brunnið. Bæirnir í Vatnahverfi virðast hafa verið frekar vel stæðir og góðir til búskapar með fjölda húsdýra, nautgripa, sauðféðs, geitur, svín, hesta og hunda. [[Frjókornagreining]] í Vatnahverfi sýnir að gróðurfar við landnám var mjög ólíkt eftir því hvort það var í hlíðum og á undirlendi við firðina eða inn í landi. Fyrir landnám einkenndist gróður inn í landi af 20% af kjarr- og skóglendistegundum, ''Betula pubescens'' ([[Ilmbjörk]]), ''Betula glandulosa'' ([[Fjalldrapi]]) og ''Salix'' ([[Víðir (ættkvísl)|víðir]]). Nær fjörðunum einkenndist gróður af grösum og öðrum jurtum. Aldirnar eftir landnám þar til byggðin fór í eyði minkað hlutfall frjókorna frá trjám og runnum mjög og jókst á grasi. Einnig má sjá að stór svæði höfðu bunnið, líklega til að auka beit og heyöflun.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vatnahverfi: a green and pleasant land? Palaeoecological reconstructions of environmental and land-use change,|höfundur=Paul M. Ledger, Kevin J. Edwards og J. Edward Schofield|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014|árgangur=Special Volume 6: In the Footsteps of Vebæk Vatnahverfi Studies 2005–2011}}</ref> ==Brottfluttningur== Vatnahverfi fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar eins og allar byggðir norrænna manna á Grænlandi. Í páfabréfi Nikulás páfa V. frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi Alexanders VI. páfa frá 1492 kemur fram að þangað hafi ekki komið sigling í 80 ár. Þrátt fyri að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537, enginn þeirra komust til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hefði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Church In North America|höfundur=Laurence Larson|útgefandi=Catholic Historical Review|ár=1919|bls=193|árgangur=Vol. 5, No. 2/3}}</ref> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna.<ref>{{vísindavefurinn|706|Hvenær og hvers vegna lagðist byggð norrænna manna á Grænlandi niður?|höfundur=Sverrir Jakobsson|dags=1.8.2000}}</ref> Það hefur verið stungið upp á að álag eins og árásir [[inúítar|inúíta]], [[farsótt|farsóttir]] eða sjóræningjaárásir og jafnvel erfðafræðileg hrörnun hafi stuðlað að endalokum norrænna Grænlendinga en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA samfella|DNA]] rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum]]Fyrir utan gullhring sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, "''Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið''." <ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands| ]] o8r5iqvagfi04av5mvncxs3a67e3vid 1973256 1973254 2026-07-24T11:52:10Z Akigka 183 /* Brottfluttningur */ 1973256 wikitext text/x-wiki '''Vatnahverfi''' var byggð í [[Eystribyggð]] norrænna manna á [[Grænland|Grænlandi]]. Svæðið er almennt talið af [[Fornleifafræði|fornleifafræðingum]] og [[Sagnfræði|sagnfræðingum]] hafi verið besta beitar og heyskaparland í byggðum norrænna Grænlendinga. <ref>{{Bókaheimild|titill=Vikings in the West Atlantic: a model of Norse Greenlandic Medieval society.|höfundur=Keller, C.|útgefandi=Acta Archaeologica|bls=126-141|árgangur=Acta Archaeologica 13|ár=1991}}</ref>Landnám norrænna mann í Vatnahverfi hófst í lok 10. aldar og bjuggu þar í nærri 500 ár áður en þeir hurfu frá svæðinu og öllu Grænlandi, líklega einhvern tímann á síðari hluta 15. aldar. Vatnahverfið var á skaga sem teygir sig norðaustur frá [[Labradorhaf|Labradorhafi]] inn að Jespersensjökli um 60 km inn í land á milli [[Hrafnsfjörður|Hrafnsfjarðar]] (grænlenska: Alluitsup kangerlua) og [[Einarsfjörður|Einarsfjarðar]] (grænlenska: Igalikup kargerlua) og nær yfir um 500 km2. Vatnahverfi er aðeins nefnt einu sinni í fornsögum, en samt er það eina norræna örnefnið sem notað hefur á nútímakortum. Eins og nafnið bendir til eru mörg stöðuvötn, ár og lækir á svæðinu og fjölmörgar norrænu rústir. Landslagið er fjöllótt, gróðurríkt meðfram ströndinni og inn til lands. Jespersensjökullinn er áberandi til norðurs. Á tímabilum herja á suðaustan hvassviðri og fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós að uppblástur var mikil kvöð fyrir bændur í Vatnahverfi. ==Landnám== [[Mynd:Vantahverfi Norse Greenland.jpg|thumb|alt=Kort af Vatnahverfi|Kort af Vatnahverfi]] Landnám Vatnahverfis hófst af fylgdarmönnum Eiríks rauða sem fylgdu honum frá Íslandi árið 985 e.Kr. Í [https://sagadb.org/graenlendinga_saga.is Grænlendingasögu]: „Svo segja fróðir menn, að á því sama sumri, er Eiríkur rauði fór að byggja Grænland, þá fór hálfur þriði tugur skipa úr Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán komust út þangað. Sum rak aftur, en sum týndust. Það var fimmtán vetrum fyrr en kristni var lögtekin á Íslandi.“ Þar segir einnig að maður nefndur Hafgrímur hafi komið með Eiríki í þessari för og numið Hafgrímsfjörð og Vatnahverfi. Svipaða frásögn er einnig að finna í [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm Landnámabók.] C-14 aldursgreining á beinum af húsdýrum og mönnum frá bæði í Eystri- og Vesturbyggð styrkja þessar frásögur.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Demise of Norse Greenland. Í bókinni Vikings The North Atlantic Saga.|höfundur=McGovern, T.H.|útgefandi=Smithsonian Institution Press|ár=2000}}</ref> Eiríkur og aðrir landnámsmenn reistu oftast bæi sína fjarri Labradorhafi við innfirði þar sem veður var mildara og landið hæfði betur búskaparháttum þeirra. Þannig var byggðin að mestu í Vatnahverfi, þar sem meirihluti bæjanna voru á norðurhelmingi skagans í 30 km fjarlægð eða meira frá hafinu. Vatnahverfi var ólíkt öðrum byggðarlögum að því leiti að fjölmörg bæjarstæði voru við vötn og ár frekar en við fjarðarstrendur eins og oftast var í öðrum byggðum. Mörg bæjarstæði voru í 3-6 km fjarlægð frá fjarðarströndinni. Alls hafa fornleifafræðingar skráð 436 húsatóftir á 81 stöðum í Vatnahverfi, af því er talið að 50 hafi verið bóndabæir. [https://natmus.dk/organisation/forskning-samling-og-bevaring/nyere-tid-og-verdens-kulturer/etnografisk-samling/arktisk-forskning/previous-projects/vatnahverfi/] Mikið af þessum húsum hafa verið skemmur eða sel. Að meðaltali er álitið að 8 til 10 einstaklingar hafi búið á hverjum bæ – eða um það bil 500 þegar byggðin stóð í blóma. ==Sveitin== [[Mynd:Vatnahverfi Panoramio 3.jpg|thumb|alt=Nútímabúskapur í Vatnahverfi|Nútímabúskapur í Vatnahverfi]] [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] (Igaliku Kujalleq) var félagsleg og efnahagsleg miðstöð svæðisins. [[Dómkirkja|Dómkirkjan]] var hér og erlendir kaupmenn komu við í sjaldgæfum heimsóknum þeirra til Grænlands. Leifar eldri kirkja við bæina Undir Höfða í norðanverðu Vatnahverfi og Langaneskirkjan í suðurhlutanum benda til að stórbændur hafi haft mikil völd. Fyrir utan bæinn í Görðum voru bæirnir í Vatnahverfi meðalstórir til smáir. [[Sauðfé]] og [[geitur]] voru mikilvægustu húsdýrin en selveiðar og sjósókn talsverður þáttur í fæðuöflun. Meðal annar nefnir [[Ívar Bárðarson|Ivar Bárðarson]] í ''Grænlandslýsingu'' sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi. Flesti bæir í Vatnahverfi voru á milli Hafgrimsfjarðar og Austfjarðar (sem sem skiptast út frá Einarsfirði) á norðvesturhluta skagans. Sjálfur hefur Hafgrímur sennilega sest að í þeim firði sem ber nafn hans og þar sem enn má sjá rústir af stórum bæ. Við bæinn var einnig lítil kirkja sem Helge Ingstad<ref>{{Bókaheimild|titill=Land Under the Pole Star|höfundur=Helge Ingstad|útgefandi=St. Martin's|ár=1966|bls=245-248}}</ref> taldi vera Langaneskirkjuna sem lýst er í ''Einars þáttr Sokkasonar'' <ref>{{Bókaheimild|titill=Grænland í Miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|útgefandi=Sögufélag|ár=1978}}</ref>. Svæðið er kallað Eqaluit („laxastaðurinn“) af nútíma Grænlendingum. [[Mynd:Undir Hofda 10 church ruines Steentrup Vatnahverfi.jpg|thumb|alt=Rústir af kirkjunni Undir Höfða|Rústir af kirkjunni Undir Höfða]] Byggðin við Austurfjörð (í dag nefnt Igaliku Kujalleq) var einnig þéttbyggð, væntanlega vegna nálægðar við Garða sem var í um 15 km í norðvestur, þar sem var dómkirkja og [[biskup|biskupssetur]] Grænlendinga hinna fornu. Það var einnig lítil kirkja í Austurfirði, kölluð kirkjan Undir höfða. Klumpur af brendum og bráðnuðum leir og gleri sem fannst í rústum kirkjunnar bendir til þess að hún hafi brunnið. Bæirnir í Vatnahverfi virðast hafa verið frekar vel stæðir og góðir til búskapar með fjölda húsdýra, nautgripa, sauðféðs, geitur, svín, hesta og hunda. [[Frjókornagreining]] í Vatnahverfi sýnir að gróðurfar við landnám var mjög ólíkt eftir því hvort það var í hlíðum og á undirlendi við firðina eða inn í landi. Fyrir landnám einkenndist gróður inn í landi af 20% af kjarr- og skóglendistegundum, ''Betula pubescens'' ([[Ilmbjörk]]), ''Betula glandulosa'' ([[Fjalldrapi]]) og ''Salix'' ([[Víðir (ættkvísl)|víðir]]). Nær fjörðunum einkenndist gróður af grösum og öðrum jurtum. Aldirnar eftir landnám þar til byggðin fór í eyði minkað hlutfall frjókorna frá trjám og runnum mjög og jókst á grasi. Einnig má sjá að stór svæði höfðu bunnið, líklega til að auka beit og heyöflun.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vatnahverfi: a green and pleasant land? Palaeoecological reconstructions of environmental and land-use change,|höfundur=Paul M. Ledger, Kevin J. Edwards og J. Edward Schofield|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014|árgangur=Special Volume 6: In the Footsteps of Vebæk Vatnahverfi Studies 2005–2011}}</ref> ==Brottflutningur== Vatnahverfi fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar, eins og allar byggðir norrænna manna á Grænlandi. Í páfabréfi [[Nikulás 5.|Nikulásar páfa 5.]] frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi [[Alexander 6. páfi|Alexanders 6. páfa]] frá 1492 kemur fram að þangað hafi ekki komið sigling í 80 ár. Þrátt fyri að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537. Enginn þeirra komust til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hafði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{cite journal|title=The Church In North America|author=Laurence Larson|journal=Catholic Historical Review|year=1919|page=193|volume=5|number=2/3}}</ref> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna.<ref>{{vísindavefurinn|706|Hvenær og hvers vegna lagðist byggð norrænna manna á Grænlandi niður?|höfundur=Sverrir Jakobsson|dags=1.8.2000}}</ref> Árásir [[inúítar|Inúíta]], [[farsótt]]ir, [[sjórán|sjóræningjaárásir]] og jafnvel erfðafræðileg hrörnun eru meðal þess sem stungið hefur verið upp á sem ástæðan fyrir endalokum norrænna Grænlendinga, en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA-samfella|DNA]]-rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við Inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum.]] Fyrir utan gullhring sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, „Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið.“<ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands| ]] 7c0v98n0ab9i1z4v8tmxtfus548pzy6 1973257 1973256 2026-07-24T11:52:50Z Akigka 183 /* Brottflutningur */ 1973257 wikitext text/x-wiki '''Vatnahverfi''' var byggð í [[Eystribyggð]] norrænna manna á [[Grænland|Grænlandi]]. Svæðið er almennt talið af [[Fornleifafræði|fornleifafræðingum]] og [[Sagnfræði|sagnfræðingum]] hafi verið besta beitar og heyskaparland í byggðum norrænna Grænlendinga. <ref>{{Bókaheimild|titill=Vikings in the West Atlantic: a model of Norse Greenlandic Medieval society.|höfundur=Keller, C.|útgefandi=Acta Archaeologica|bls=126-141|árgangur=Acta Archaeologica 13|ár=1991}}</ref>Landnám norrænna mann í Vatnahverfi hófst í lok 10. aldar og bjuggu þar í nærri 500 ár áður en þeir hurfu frá svæðinu og öllu Grænlandi, líklega einhvern tímann á síðari hluta 15. aldar. Vatnahverfið var á skaga sem teygir sig norðaustur frá [[Labradorhaf|Labradorhafi]] inn að Jespersensjökli um 60 km inn í land á milli [[Hrafnsfjörður|Hrafnsfjarðar]] (grænlenska: Alluitsup kangerlua) og [[Einarsfjörður|Einarsfjarðar]] (grænlenska: Igalikup kargerlua) og nær yfir um 500 km2. Vatnahverfi er aðeins nefnt einu sinni í fornsögum, en samt er það eina norræna örnefnið sem notað hefur á nútímakortum. Eins og nafnið bendir til eru mörg stöðuvötn, ár og lækir á svæðinu og fjölmörgar norrænu rústir. Landslagið er fjöllótt, gróðurríkt meðfram ströndinni og inn til lands. Jespersensjökullinn er áberandi til norðurs. Á tímabilum herja á suðaustan hvassviðri og fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós að uppblástur var mikil kvöð fyrir bændur í Vatnahverfi. ==Landnám== [[Mynd:Vantahverfi Norse Greenland.jpg|thumb|alt=Kort af Vatnahverfi|Kort af Vatnahverfi]] Landnám Vatnahverfis hófst af fylgdarmönnum Eiríks rauða sem fylgdu honum frá Íslandi árið 985 e.Kr. Í [https://sagadb.org/graenlendinga_saga.is Grænlendingasögu]: „Svo segja fróðir menn, að á því sama sumri, er Eiríkur rauði fór að byggja Grænland, þá fór hálfur þriði tugur skipa úr Breiðafirði og Borgarfirði, en fjórtán komust út þangað. Sum rak aftur, en sum týndust. Það var fimmtán vetrum fyrr en kristni var lögtekin á Íslandi.“ Þar segir einnig að maður nefndur Hafgrímur hafi komið með Eiríki í þessari för og numið Hafgrímsfjörð og Vatnahverfi. Svipaða frásögn er einnig að finna í [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm Landnámabók.] C-14 aldursgreining á beinum af húsdýrum og mönnum frá bæði í Eystri- og Vesturbyggð styrkja þessar frásögur.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Demise of Norse Greenland. Í bókinni Vikings The North Atlantic Saga.|höfundur=McGovern, T.H.|útgefandi=Smithsonian Institution Press|ár=2000}}</ref> Eiríkur og aðrir landnámsmenn reistu oftast bæi sína fjarri Labradorhafi við innfirði þar sem veður var mildara og landið hæfði betur búskaparháttum þeirra. Þannig var byggðin að mestu í Vatnahverfi, þar sem meirihluti bæjanna voru á norðurhelmingi skagans í 30 km fjarlægð eða meira frá hafinu. Vatnahverfi var ólíkt öðrum byggðarlögum að því leiti að fjölmörg bæjarstæði voru við vötn og ár frekar en við fjarðarstrendur eins og oftast var í öðrum byggðum. Mörg bæjarstæði voru í 3-6 km fjarlægð frá fjarðarströndinni. Alls hafa fornleifafræðingar skráð 436 húsatóftir á 81 stöðum í Vatnahverfi, af því er talið að 50 hafi verið bóndabæir. [https://natmus.dk/organisation/forskning-samling-og-bevaring/nyere-tid-og-verdens-kulturer/etnografisk-samling/arktisk-forskning/previous-projects/vatnahverfi/] Mikið af þessum húsum hafa verið skemmur eða sel. Að meðaltali er álitið að 8 til 10 einstaklingar hafi búið á hverjum bæ – eða um það bil 500 þegar byggðin stóð í blóma. ==Sveitin== [[Mynd:Vatnahverfi Panoramio 3.jpg|thumb|alt=Nútímabúskapur í Vatnahverfi|Nútímabúskapur í Vatnahverfi]] [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] (Igaliku Kujalleq) var félagsleg og efnahagsleg miðstöð svæðisins. [[Dómkirkja|Dómkirkjan]] var hér og erlendir kaupmenn komu við í sjaldgæfum heimsóknum þeirra til Grænlands. Leifar eldri kirkja við bæina Undir Höfða í norðanverðu Vatnahverfi og Langaneskirkjan í suðurhlutanum benda til að stórbændur hafi haft mikil völd. Fyrir utan bæinn í Görðum voru bæirnir í Vatnahverfi meðalstórir til smáir. [[Sauðfé]] og [[geitur]] voru mikilvægustu húsdýrin en selveiðar og sjósókn talsverður þáttur í fæðuöflun. Meðal annar nefnir [[Ívar Bárðarson|Ivar Bárðarson]] í ''Grænlandslýsingu'' sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi. Flesti bæir í Vatnahverfi voru á milli Hafgrimsfjarðar og Austfjarðar (sem sem skiptast út frá Einarsfirði) á norðvesturhluta skagans. Sjálfur hefur Hafgrímur sennilega sest að í þeim firði sem ber nafn hans og þar sem enn má sjá rústir af stórum bæ. Við bæinn var einnig lítil kirkja sem Helge Ingstad<ref>{{Bókaheimild|titill=Land Under the Pole Star|höfundur=Helge Ingstad|útgefandi=St. Martin's|ár=1966|bls=245-248}}</ref> taldi vera Langaneskirkjuna sem lýst er í ''Einars þáttr Sokkasonar'' <ref>{{Bókaheimild|titill=Grænland í Miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|útgefandi=Sögufélag|ár=1978}}</ref>. Svæðið er kallað Eqaluit („laxastaðurinn“) af nútíma Grænlendingum. [[Mynd:Undir Hofda 10 church ruines Steentrup Vatnahverfi.jpg|thumb|alt=Rústir af kirkjunni Undir Höfða|Rústir af kirkjunni Undir Höfða]] Byggðin við Austurfjörð (í dag nefnt Igaliku Kujalleq) var einnig þéttbyggð, væntanlega vegna nálægðar við Garða sem var í um 15 km í norðvestur, þar sem var dómkirkja og [[biskup|biskupssetur]] Grænlendinga hinna fornu. Það var einnig lítil kirkja í Austurfirði, kölluð kirkjan Undir höfða. Klumpur af brendum og bráðnuðum leir og gleri sem fannst í rústum kirkjunnar bendir til þess að hún hafi brunnið. Bæirnir í Vatnahverfi virðast hafa verið frekar vel stæðir og góðir til búskapar með fjölda húsdýra, nautgripa, sauðféðs, geitur, svín, hesta og hunda. [[Frjókornagreining]] í Vatnahverfi sýnir að gróðurfar við landnám var mjög ólíkt eftir því hvort það var í hlíðum og á undirlendi við firðina eða inn í landi. Fyrir landnám einkenndist gróður inn í landi af 20% af kjarr- og skóglendistegundum, ''Betula pubescens'' ([[Ilmbjörk]]), ''Betula glandulosa'' ([[Fjalldrapi]]) og ''Salix'' ([[Víðir (ættkvísl)|víðir]]). Nær fjörðunum einkenndist gróður af grösum og öðrum jurtum. Aldirnar eftir landnám þar til byggðin fór í eyði minkað hlutfall frjókorna frá trjám og runnum mjög og jókst á grasi. Einnig má sjá að stór svæði höfðu bunnið, líklega til að auka beit og heyöflun.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vatnahverfi: a green and pleasant land? Palaeoecological reconstructions of environmental and land-use change,|höfundur=Paul M. Ledger, Kevin J. Edwards og J. Edward Schofield|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014|árgangur=Special Volume 6: In the Footsteps of Vebæk Vatnahverfi Studies 2005–2011}}</ref> ==Brottflutningur== Vatnahverfi fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar, eins og allar byggðir norrænna manna á Grænlandi. Í páfabréfi [[Nikulás 5.|Nikulásar páfa 5.]] frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi [[Alexander 6. páfi|Alexanders 6. páfa]] frá 1492 kemur fram að þangað hafi ekki komið sigling í 80 ár. Þrátt fyri að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537. Enginn þeirra komst til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hafði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{cite journal|title=The Church In North America|author=Laurence Larson|journal=Catholic Historical Review|year=1919|page=193|volume=5|number=2/3}}</ref> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna.<ref>{{vísindavefurinn|706|Hvenær og hvers vegna lagðist byggð norrænna manna á Grænlandi niður?|höfundur=Sverrir Jakobsson|dags=1.8.2000}}</ref> Árásir [[inúítar|Inúíta]], [[farsótt]]ir, [[sjórán|sjóræningjaárásir]] og jafnvel erfðafræðileg hrörnun eru meðal þess sem stungið hefur verið upp á sem ástæðan fyrir endalokum norrænna Grænlendinga, en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA-samfella|DNA]]-rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við Inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum.]] Fyrir utan gullhring sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, „Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið.“<ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands| ]] giwl9px2xwwt0tglxdmmgnar141csjp 0 184787 1973151 1949874 2026-07-23T15:01:38Z Akigka 183 /* Tilvísanir */ Hvernig kemur þetta út? 1973151 wikitext text/x-wiki '''Norrænir Grænlendingar''' var fólk frá [[Ísland]]i og [[Noregur|Noregi]] sem nam land á [[Grænland]]i í lok 9. aldar. Þessi norræna byggð hélst þar í nær 500 ár en var yfirgefin á 15. öld. Óvíst er hversu fjölmenn byggðin var þegar hún var fjölmennust, giskað hefur verið á allt frá 2000 til 6000 en nú er oftast talið að það hafi ekki farið yfir 2500.<ref>{{Bókaheimild|titill=Endperiod demographics of the Greenland Norse|höfundur=Niels Lynnerup|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014-2018|bls=18-24|árgangur=Journal of the North Atlantic Special Volume 7: Viking Settlers of the North Atlantic: An Isotopic Approach|tungumál=enska}}</ref> ==Íslendingasögur og aðrar sögur== [[Mynd:Herjolfsnes_Saga_Erik_Rauda_02.jpg|thumb|alt=Síða úr [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]. Úr safni Árna Magnússonar AM 544 4to, folio 97 recto| Síða úr Eiríks sögu rauða. Úr safni Árna Magnússonar AM 544 4to, folio 97 recto]]Norrænir Grænlendingar koma fyrir í mörgum [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], í þeim er þó einungis fjallað um [[Landnám|landnámið]] og landnámstíman. Á fyrri hluta 19. aldar kom út þriggja binda verkið Grønlands Historiske Mindesmærker (1838–1845) eftir [[Finnur Magnússon|Finn Magnússon]] og [[Carl Christian Rafn]], þar sem nánast öllum heimildum sem varða [[Miðaldir|miðaldasögu]] Grænlands var safnað. Á 20. öld voru fleiri yfirlit yfir ritheimildir um Grænland sett saman.<ref name=":0">{{Bókaheimild|titill=Grænland í miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|ár=1978|útgefandi=Sögufélagið}}</ref> Eftirfarandi tvær íslendingasögur fjalla nær eingöngu um landnámið og Grænlendinga: [[Grænlendinga saga|Grænlendingasaga]] er varðveitt í [[Flateyjarbók]] sem var líklega rituð fyrir miðja 13. öld, það er um 200 árum eftir að sagan á að hafa gerst. [[Eiríks saga rauða]] er varðveitt í tveimur handritum, [[Hauksbók]] frá byrjun 14. aldar og [[Skálholtsbók]] rituð skömmu fyrir miðja 15. öld. Talið er að Skálholtsbók sé líkari frumgerð sögunnar, sem er talin hafa verið rituð á 13. öld. Efnislega er fjallað um sömu efnisatriði og í Grænlendingasögu en um 300 ár liðu á milli atburðanna og skrásetningar. Um það bil 100 árum eftir að landnámið átti að gerast, um 1122-1133, ritaði [[Ari fróði Þorgilsson]] [[Íslendingabók]] sem einnig fjallar að hluta til um landnámið á Grænlandi. Vitneskju sína um Grænland byggði Ari á frásögn föðurbróður síns, Þorkels Gellissonar (d. 1074), sem hafði sjálfur verið á Grænlandi líklega um 1055. Í [[Landnámabók]] er einnig sagt frá landnáminu. Að auki er greint frá Grænlandi stuttlega í nokkrum fleiri sögum: * [[Flóamanna saga|Flóamannasaga]] segir frá heimsókn Þorgils Orrabeinsfóstra til Eiríks rauða. * [[Fóstbræðra saga|Fóstbræðrasaga]] fjallar meðal annars um blóðug átök á Grænlandi. * [[Skáld-Helga rímur]] fjallar um ástarsögu Helga skálds á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Skáldhelgarímur_(Anonyme_skjaldekvad)|höfundur=Finnur Magnússon ]|höfundur2=C. C. Rafn|útgefandi=Grønlands historiske mindesmærker II|url=https://heimskringla.no/wiki/Skáldhelgarímur_(Anonyme_skjaldekvad)}}</ref> * [[Grænlendinga þáttur|Grænlendingaþáttur]], eða Einars þáttur Sokkasonar, segir frá stofnun biskupsstóllsins á Görðum. === Aðrar miðaldaheimildir === Þar að auki eru nokkrar miðalda heimildir sem segja frá Grænlandi og Grænlendingum eftir landnám: * Í [[Íslenskir annálar|íslenskum annálum]] er greint frá fjölmörgum, einkum kirkjulegum, atburðum á Grænlandi. * Í [[Konungsskuggsjá|Konungs skuggsjá]], sem er frá miðri 13. öld, er lýsing á Grænlandi. * Norski presturinn [[Ívar Bárðarson]] dvaldi á Grænlandi á 14. öld og frá honum er lýsing á byggðinni og er það aðalheimildin um norræn fornöfn á Grænlandi. * [[Björn Jónsson á Skarðsá]] samdi Grænlandsannál um 1625 og notast þar við ferðabók [[Björn Einarsson Jórsalafari|Björns Einarssonar Jórsalafara]] sem nú er glötuð. * Aðrar heimildir eru bréf og önnur skjöl som aðallega snúast um mál kirkjunnar. <ref name=":1">{{Bókaheimild|titill=Nordboerne i Grønland. En vikingerbygds historie|höfundur=Jørgen Meldgaard|útgefandi=Munksgaards Forlag|bls=37|ár=1965|tungumál=danska}}</ref> ==Fornleifar== [[Mynd:Hvalsey.jpg|300px|thumb|Rúst af kirkjunni í Hvalseyjarfirði]]Fornleifarannsóknin á Grænlandi hófust með [[Hans Egede]] þegar hann kom til Grænlands árið 1721. Árið 1723 rakst hann fyrir tilviljun á [[Eystribyggð]], en án þess að gera sér grein fyrir mikilvægi þess fundar. Á 18. og 19. öld voru fjölmargir danskir leiðangrar gerðir út til Grænlands til að leita að fornleifum. Eftir stofnun ''Kommissionen for Videnskabelige Undersøgelser'' i Grønland á áttunda áratug 19.aldar hófst kerfisbundin rannsókn á fornleifum frá byggð norrænna manna á Grænlandi. Meðal annars var Eystribyggð könnuð árið 1894 og [[Vestribyggð]] árið 1903. Uppgröftur á [[Herjólfsnes|Herjólfsnesi]], [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]] og [[Brattahlíð]] hófst 1921. <ref>{{Bókaheimild|titill=Nordboarkæologiens historie – og fremtid|höfundur=Jette Arneborg|ár=1989|bls=121–137|útgefandi=Tidsskriftet Grønland|árgangur=Nr. 1989/5,}}</ref> Fjölmargar byggðir og býli á Grænlandi hafa verið grafnar upp og kannaðar síðar. Fjölmargir munir ásamt manna- og dýrabeinum auk rústanna sjálfra gefa mynd af lífi hinna fornu Grænlendinga. ==Saga== ===Uppgötvun og landnám Grænlands=== Fundur og landnám Grænlands átti sér stað á því tímabili sem kallað er [[Víkingaöld|víkingaöld]]. Þá fóru íbúar þar sem nú er [[Danmörk]], [[Noregur]] og [[Svíþjóð]] um á skipum víða í [[Evrópa|Evrópu]] með ránum og hernaði og var það kallað að ''fara í víking'' eða ''leggjast í víking''. En þeir voru einnig verslunarmenn og fluttust líka búferlum og settust að í öðrum löndum, ýmist með landnámi eins og á Íslandi eða með því að þeir tóku sér bústað meðal annarra þjóða. Svíar settust að í [[Rússland|Rússlandi]] (og ferðuðust allt til [[Svartahaf|Svartahafs]] og [[Mið-Austurlönd|Miðausturlanda]], Danir settust að í [[England|Englandi]] og [[Normandí]] og sigldu um [[Miðjarðarhafið]] og Norðmenn settust að á [[Írland|Írlandi]], [[Skotland|Skotlandi]], Íslandi og [[Færeyjar|Færeyjum]].<ref name=":1" /> Í Landnámabók og Eiríks sögu rauða er þess getið hvernig [[Gunnbjörn Úlfsson]], á ferð frá Noregi til Íslands, lenti í hafsnauð í óveðri og að skip hans strandaði vestur af Íslandi. Þar sem Grímkell bróðir Gunnbjarnar tók þátt í landnámi Íslands er líklegt að þetta hafi gerst um ár 900. Samkvæmt Landnámubók vildi [[Snæbjörn galti Hólmsteinsson]] ásamt fleirum byggja landið sem Gunnbjörn hafði fundið, en ágreiningur kom upp og þeir sem höfðu hugað á landnám drápu hver annan. [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm] Eiríks sögu rauða og Landnámabók segja frá landnámi Eiríks rauða á Grænlandi. Eiríkur fæddist í Noregi og kom til Íslands með föður sínum [[Þorvaldur Ásvaldsson|Þorvaldi Ásvaldssyni]]. Eiríkur var kallaður „rauði“ vegna hárlitarins. Þeir feðgar flæmdust frá Noregi vegna vígamála Þorvalds. Eiríki gekk illa að lynda við aðra menn og var hann rekinn úr [[Haukadalur (Dölum)|Haukadal]] eftir að hann var dæmdur sekur vegna vígaferla. Þá fór hann í eyna [[Brokey]] á [[Breiðafjörður|Breiðafirði]] en var einnig rekinn þaðan fyrir vígaferli og varð útlagi að nýju 982. Samkvæmt Eiríks sögu rauða varði hann þremur árum útlægur í að að finna og kanna landið sem Gunnbjörn hafði fundið. Líklega náði hann austurströnd Grænlands og sigldi síðan suður með ströndinni. Eríkur ferðaðist um suður og vestur Grænland og sneri síðan aftur til Íslands og sagði miklar og fagrar sögur af þessu nýfundna landi. Árið 985 hafði hann svo safnað fjölmennu liði og sneri með því aftur til Grænlands og stofnaði tvær nýlendur á vesturströndinni, Eystribyggð og Vestribyggð. Í Eystribyggð reisti hann stórbýlið [[Brattahlíð]] fyrir sig og sína, nálægt þar sem [[Narsarsuaq]] stendur nú. Í þessari landámsferð Eiríks voru 25 skip, sennilega [[Knörr|knerrir]], með 500 - 700 manns samanlagt um borð en einungis 14 skip komust til Grænlands. Hin 11 ýmist fórust í ofsaviðri eða sneru til baka.<ref name=":2">{{Bókaheimild|titill=Det europæiske landnam – Nordboerne i Grønland|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=Gyldendal|ár=2004|ISBN=87-02-01724-5|bls=247–257 og 235–238|tungumál=enska}}</ref> === Uppbygging byggðar === Tímasetning landnáms norrænna manna á Grænlandi, eins og hún er skráð í íslendingasögunum, hefur verið staðfest með fornleifafundum. Samkvæmt [[C-14 aldursgreining|C-14 aldursgreiningum]] hafa [[Fornleifafræði|fornleifafræðingar]] getað séð að landnám gerðist í tveimur áföngum í Eystribyggð, sá fyrri á áratugunum fyrir árið 1000 í kringum [[Eiríksfjörður|Eiríksfjörð]] og [[Einarsfjörður|Einarsfjörð]] og sá seinni frá 1000 fram til 1050 á svæðinu fyrir sunnan og norðan þessa fjarða. Á sama tíma var Vestribyggð einnig byggð. <ref name=":2" /> ]Sagnirnar greina frá því að flestir landnámsmenn hafi komið frá Íslandi og [[Erfðafræði|erfðafræðilegar]] rannsóknir hafa staðfest að norrænu Grænlendingarnir, eins og Íslendingar, voru af norskum og [[Keltar|keltneskum]] uppruna.<ref name=":2" /> Miðaldaheimildir um Grænland og stjórnarfar þar eru fremur fáar og í brotum. Heimildir sýna þó að tveir meginþættir í stjórnun hjá öllum germönskum þjóðum á miðöldum, [[Höfðingjavald|höfingjavaldið]] og [[Þing|þingið]], voru til staðar á Grænlandi. <ref name=":0" />Grænlensku höfðingjarnir voru nefndir [[Goðorðsmaður|goðorðsmenn]] eins og á Íslandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Íslendingasögur II|höfundur=ritstjórar Bragi Halldórsson, Jón Torfason, Sverrir Tómasson og Örnólfur Thorsson|útgefandi=Svart á hvítu|ár=1987|bls=820}}</ref>Sennilega voru þrjú [[goðorð]] á Grænlandi, tvö í Eystribyggð og eitt í Vestribyggð. <ref>{{Bókaheimild|titill=Réttarstaða Grænlands að fornu|útgefandi=Andvari|ár=1924|bls=55|url=https://timarit.is/page/4320120#page/n57/mode/2up|árgangur=49}}</ref> Ekki er vitað hvað varð af þessum goðorðum þegar Grænlendingar gengu Noregskonungi á hönd árið 1261. Garðar voru að öllum líkindum þingstaður Grænlendinga.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Case of the Greenlandic Assembly Sites|höfundur=Alexandra Sanmark|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2009|bls=178-192|árgangur=Journal of the North Atlantic Special Volume 2: Norse Greenland - Selected Papers from the Hvalsey Conference 2008}}</ref> Um miðja 13. öld voru Ísland og Grænland enn sjálfstæð þjóðfélög án þjóðhöfðingja. Á þessum tíma vildi [[Hákon gamli|Hákon gamli Hákonarson]] Noregskonungur stækka og efla ríkið og það vildi hann meðal annars gera með því að fá Grænlendinga og Íslendinga að sverja sér land og þegna. Árið 1261 sneru sjómenn heim til Noregs eftir fjóra vetur á Grænlandi. Þeir fluttu þau tíðindi að Grænlendingar samþykktu að greiða Noregskonungi [[Skattur|skatta]] og gjöld. Við [[Krýning|krýningu]] Hákonar gamla í [[Björgvin]] 1247 hafði sendimaður [[Páfi|páfans]] [[Innósentíus 3.|Innocensíus 3.]] lýst því yfir að ekkert fólk skyldi vera án konungs og sama sumar var [[Ólafur biskup]] sendur til Grænlands til að fá norræna menn til að gangast undir þetta.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Cambridge History of the Polar Regions|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=Cambridge University Press Print|ár=2023|höfundur2=ritstjórar Adrian Howkins og Peder Roberts]|bls=129 - 152|url=https://doi.org/10.1017/9781108555654.006|tungumál=enska}}</ref> Gert er ráð fyrir að Grænlendingarnir hafi gengist að þessu af frjálsum vilja, með loforði Noregskonungs um að senda tvo [[Grænlandsknörrinn|knerri]] árlega með vörur milli landanna og þar með tryggja verslun og vistir en upp frá þessu þurftu Grænlendingar að greiða Noregskonungi skatt. En verslunareinokun var einnig komið á og máttu einungis norskir kaupmenn versla við Grænland og öll viðskipti áttu að fara í gengum Björgvin.<ref name=":2" /> === Kristnitaka === [[Mynd:Croix Herjolfsnes Morgen Clemensen.jpg|alt=Trékross frá Herjólfsnesi fundinn 1918|thumb|Trékross frá Herjólfsnesi fundinn 1918]] Lítið er vitað um [[trúarbrögð]] fyrstu landnámsmannanna. Sennilega hafa flestir landnámsmenn á Grænlandi fylgt ‘[[Heiðni|hinum forna sið]]’ en sagnir fara af [[Kristni|kristnum]] mönnum frá upphafi norrænnar byggðar á Grænlandi. Fundur ýmisra muna sýnir að kristnir menn voru meðal fyrstu landnámsmanna. En engin heiðin [[kuml]] hafa fundist.<ref name=":2" /> Grænlenska samfélagið varð kristið um svipað leyti og [[Kristnitakan á Íslandi|kristnitaka]] á Íslandi og vegna svipaðra áhrifa, það er frá Noregi og [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]]. Í upphafi kristni á Grænlandi heyrði kirkjan eins og aðrar kirkjur á Norðurlöndum undir [[Erkibiskup|erkibiskupinn]] í [[Hamborg]]-[[Bremen]] en árið 1103 voru þær lagðar undir erkibiskupinn í [[Lundur (Svíþjóð)|Lundi]]. En frá árinu 1152 heyrðu kirkjur i Noregi, [[Mön]], [[Orkneyjar|Orkneyjum]], [[Færeyjar|Færeyjum]], Íslandi og Grænlandi undir erkibiskupinn í [[Niðarós|Niðarósi]] (nú [[Þrándheimur|Þrándheimi]]). [[Kirkja|Kirkjur]] voru margar, rústir af að minnsta kosti 16 kirkjum eru þekktar frá Eystribyggð einni. Flestar voru þetta litlar heimiliskirkjur, flestar um 10 m2, en aðrar mjög stórar eins og [[Dómkirkja|dómkirkjan]] í Görðum og [[Hvalsey|Hvalseyjarkirkja]]. Ósennilegt er að allar kirkjurnar hafi verið í notkun samtímis. Í Eystribyggð voru líka tvö [[klaustur]], eitt fyrir hvort kyn (bæði stofnuð upp úr 1300). Var annað [[Nunna|nunnuklaustur]] af [[Benediktsregla|Benediktsreglu]] í Hrafnsfirði og hitt [[Munkur|munkaklaustu]]r af reglu Bendedikts í Ketilsfirði sem helgað var [[Ólafur digri|Ólafi helga]] og heilögum [[Ágústínus|Ágústínusi]]. =Lönd í vestri= [[Mynd:Erikr-is.png|thumb|Siglingaleiðir norrænna manna eins og þær eru skráðar í Íslendingasögunum|350px]]Tvær Íslendingasögur, Grænlendinga saga og Eiríks saga rauða, segja frá förum vestur yfir [[Labradorhaf]] til þess sem nú er meginland [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Þessar sögur voru skráðar í fyrsta lagi um aldamótin 1200, tveimur öldum eftir að þær áttu að gerast. Í þessum tveimur sögum er margt sameiginlegt en ber einnig á milli um margt. Samkvæmt Grænlendinga sögu bar [[Bjarni Herjólfsson|Bjarna Herjólfssyni]] af leið frá Íslandi til Grænlands, og sá hann þrisvar á ókunnugt land, fyrst ófjöllótt land og skógi vaxið, síðan slétt land og viði vaxið, síðast eyju með jökli á, áður en þeir komust til Grænlands. Samkvæmt sögunni tók Bjarni og menn hans hvergi land fyrr en á Grænlandi. Grænlendinga saga segir að [[Leifur heppni|Leifur Eiríksson]] hafi síðar keypt skipið af Bjarna og farið í landaleit. Þeir komu fyrst að því landi sem Bjarni hafði fundið síðast og kölluðu það [[Helluland]]. Síðan komu þeir að skógi vöxnu landi sem þeir kölluðu [[Markland]]. Síðast gerðu þeir sér hús á landi þar sem þeir áttu eftir að finna [[Vínviður|vínvið]] og kölluðu [[Vínland]]. Í Eiríks sögu rauða er Bjarni Herjólfsson ekki nefndur, en sagt að Leifur Eiríksson hafi rekist á land, þar sem voru hveitiakrar sjálfsánir og vínviður vaxinn. Leifur kannaði landið en snéri svo til Grænlands. Það eina sem er vitað með fullri vissu er að norrænir menn byggðu hús á [[Nýfundnaland]]i einhvern tímann kringum aldamótin 1000 sem hafa verið grafin upp í [[L'Anse aux Meadows|L’Anse aux Meadows]]. [[Þýskaland|Þýski]] presturinn [[Adam frá Brimum]] segir frá siglingum norrænna manna til Norður-Ameríku um aldamótin 1000, og segir frá því einni öld síðar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=125|titill=Hvor var á undan að finna Ameríku, Leifur heppni eða Bjarni Herjólfsson?|höfundur=Gunnar Karlsson|útgefandi=Visindavefur|mánuður=Febrúar|ár=2000}}</ref> ==Brottflutningur== Eystribyggð fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar. Í páfabréfi [[Nikulás páfi 5.|Nikulásar páfa 5.]]. frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi [[Alexander 6. |Alexanders VI. páfa]] frá 1492 kemur fram að ekki hafi verið siglt þangað í 80 ár. Þrátt fyrir að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537, enginn þeirra komust til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hefði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Church In North America|höfundur=Laurence Larson|útgefandi=Catholic Historical Review|ár=1919|bls=193|árgangur=Vol. 5, No. 2/3}}</ref> Í Grænlandslýsingu Ívars Bárðarsonar frá þvi um 1347 - 1360 er sagt frá því að hann hefði séð villt fé og byggingar í Vestribyggð en ekkert fólk. Árið 1378 andaðist [[Álfur Grænlandsbiskup|Álfur]], síðasti grænlandsbiskupinn sem bjó á Grænlandi. Frásögnin um giftingu íslenskra hjóna í Hvalsey árið 1408 síðasta skriflega heimildin um tilvist norrænnar byggðar á Grænlandi. Yngstu fornleifafundir frá Vestribyggð eru frá lok 14. aldar og frá miðri 15. öld frá Eystribyggð.<ref name=":2" /> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna. Það hefur verið stungið upp á að álag eins og árásir [[inúítar|inúíta]], [[farsótt|farsóttir]] eða sjóræningjaárásir og jafnvel erfðafræðileg hrörnun hafi stuðlað að endalokum norrænna Grænlendinga en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA samfella|DNA]] rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum]]Fyrir utan [[Gull|gullhring]] sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, "''Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið''." <ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> Auk [[Sjálfsþurftarbúskapur|sjálfsþurftarbúskapar]] lifðu Grænlendingar af viðskiptum við Evrópu. Mikilvægasta útflutningsvaran voru [[Skögultennur|rostungstennur]] sem voru mikil verðmæti og notuð í allskonar [[Útskurður|útskurð]]. Frá lok um 13. aldar jókst innflutningur [[Fíll|fílabeins]] til Evrópu frá Afríku og það mettaði markaðinn og stórminkaði eftirspurn eftir rostungstönnum. Þetta kann að hafa verið ein ástæða þess að reglulegar skipaferðir milli Grænlands og Evrópu hættu í upphafi 15. aldar, sem leiddi til einangrunar byggðarinnar.<ref name=":2" /> ==Byggðirnar== [[Mynd:Eastern-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir meginhluta Eystribyggðar. Rauðu punktarnir sýna þá staði og örnefni sem með nokkurri vissu er hægt að staðsetja. Nöfnin eru rituð samkvæmt nútímarithætti.]] [[Mynd:Middle-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir þann hluta Eystribyggðar sem sagnfræðingar hafa nefnt Miðbyggð, rauðu punktarnir sýna helstu bæjarrústir]] [[Mynd:Western-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir Vestribyggð í núverandi Nuuk-héraði, rauðu punktarnir sýna helstu bæjarrústir]]Þrjú landnámssvæði Grænlendinga eru þekkt: * [[Eystribyggð]] í núverandi [[Kujalleq]] sveitarfélagi * [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggðin]] nálægt Arsuk og [[Ivittuut]] * [[Vestribyggð]] á norðanverðu [[Nuuk]]- svæðinu. Skriftlegar heimildir eru einungis um Eystribyggð og Vestribyggð, einu heimildirnar um miðbyggðina eru fornleifar. Í Íslendingasögum og öðrum rituðum heimildum eru tilgreind fjölmörg nöfn á byggðum, fjörðum og öðrum örnöfnum, en mörg þeirra er erfitt að tengja við staði eða landslag. Í Landnámabók segir frá því hvernig fyrstu landnámsmenn settust að á Grænlandi og nefndu heimili sín í Eystribyggð: Herjólfur Bárðarson settist að á Herjólfsnesi í Herjólfsfirði, Eiríkur rauði í Bröttahlíð í Eiríksfirði, Ketill í Ketilsfjörði, Hrafn í Hrafnsfirði, Sölvi Sölvadölum, Snorri Þórbrandsson í Álftafirði, Þorbjörn glóra á Siglufirði, Einar í Einarsfirði, Hafgrímur í Hafgrímsfirði og í Vatnahverfi, Arnlaugur í Arnlaugsfirði og Þórkell farserkur í Hvalseyjarfirði. Í Grænlendingaþætti er getið um grænlenska biskupa og kirkjur, en þær voru þá að því er virðist tólf í Eystribyggð og þrjár í Vestribyggð. Í lýsingu Ívars Bárðarsonar eru aðeins ellefu kirkjur nefndar í Eystribyggð og ein í Vestribyggð. Nokkuð er öruggt að eftirfarandi örnefni hafa verið auðkennd: * [[Eiríksfjörður]] – [[Tunulliarfik]] * [[Brattahlíð]] – [[Qassiarsuk]] * [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] - [[Igaliku]] * Einarsfjörður – Igalikup Kangerlua * [[Undir Höfða]] – Igaliku Kujalleq * Dýrnes – Narsaq Ilua bei Narsaq * [[Hvalsey]] – [[Qaqortoq]] * [[Herjólfsnes]] – Ikigaat * Ketilsfjörður – Tasermiut Kangerluat * Ísafjörður – Sermilik * [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]] – Tasikululik * Sandnes – Kilaarsarfik í Ameralla * Ánavík – Ujarassuit í Ujarassuit Kangerluat Önnur örnefni hafa ekki verið tengd stöðum í dag eða um staðsetningu þeirra er deilt. Á fyrri hluta 19. aldar voru þegar þekktar um 80 rústir í Eystribyggð og 14 í Vestribyggð. Árið 2004 var búið að finna um 500 í Eystribyggð og Miðbyggðinni og um 95 í Vestribyggð. <ref name=":2" /> '''Eystribyggð''' Eystribyggð var stærsta byggð norrænu Grænlendinganna. Þrátt fyrir nafnið var hún syðst á vesturströnd Grænlands. Byggðin náði frá Narsarmijit í suðri að Ikersuaq í norðri og náði því yfir 180 km frá norðri til suðurs. Flestir bæirnir voru innst í firðinum. Fornleifafræðingurinn Orri Vésteinsson telur að í Eystribyggð hafi verið 190 til 266 býli, og þau hafi skiptast í 14 sóknir.<ref>{{Bókaheimild|titill=Parishes and Communities in Norse Greenland|höfundur=Orri Vésteinsson|útgefandi=Journal of the North Atlantic|ár=2009|bls=138–150|árgangur=Special Volume 2: Norse Greenland - Selected Papers from the Hvalsey Conference 2008|url=https://www.jstor.org/stable/26686945}}</ref> Meðal mikilvægustu fornleifa í Eystribyggð voru bæirnir Brattahlíð, Garðar, Herjólfsnes og Hvalsey . Brattahlíð var heimili Eiríks rauða og þar var sennilegast fyrsta kirkjan byggð. Garðar var þingstaður og biskupssetur. Í Hvalsey var best varðveittu kirkjurústir landsins. Þessi svæði eru nú á [[heimsminjaskrá UNESCO]] undir nafninu [[Kujataa]] síðan 2017.<ref>{{Bókaheimild|titill=Landbrug på randen af indlandsisen|höfundur=Christian Koch Madsen|höfundur2=Jette Arneborg|útgefandi=Trap Danmark / Gads Forlag|ár=2022|bls=118|ISBN=978-87-7181-505-4|tungumál=enska}}</ref> '''Miðbyggðin''' Engar ritaðar heimildir eru um þessa byggð en nafnið er svæðisnafn fornleifafræðinga. Byggðin er talin hafa verið hluti af Eystribyggðar en var í um 150 km fjarlægð frá henni sjóleiðis. Það var á milli Tissaluup Ilua- fjarðar í Paamiut-héraði í norðri og Qoornoq- fjarðar í Ivittuut-héraði í suðri. '''Vestribyggð''' Vestribyggðin lá djúpt inni í fjörðum þar sem er nú Nuuk svæðið við firðina Nuup Kangerlua og Ameralik að sunnanverðu . Mikilvægustu fornleifasvæðin hér eru bæirnir Sandnes, Ánavík og hinn sögulega ónefndi [[Bærinn undir sandinum|''Bærinn undir sandinum'']] . Loftslag í Vestribyggð var [[meginlandsloftslag]] og því kaldara á veturna, yfirleitt þurrara og vaxtartími styttri en í Eystribyggð. ==Hús og híbýli== [[Mynd:Plan vestiges Undir Hofda 3.jpg|thumb|alt=Flatarteikning af kirkjubænum Undir Höfða|Flatarteikning af kirkjubænum Undir Höfða]]Þegar landnámsmenn sigldu til Grænlands seint á 9. öld fluttu þeir ekki aðeins með sér bústofn, innbú og áhöld. Þeir höfðu einnig með sér verkmenningu og hefðir, þar á meðal byggingarhefð. Þess vegna eru hús sem fundist hafa við fornleifarannsóknir á Grænlands náskyld húsum á Íslandi og annars staðar á Norðurlöndum frá þessum tíma að gerð og útliti.<ref>{{Bókaheimild|titill=Frá skála til gangabæjar : húsagerð á miðöldum|höfundur=Guðmundur Ólafsson|ár=2004|útgefandi=Þjóðminjasafn Íslands|bls=130-139|ISBN=9789979950776|tungumál=íslenska}}</ref> Við fornleifarannsóknir á undanförnum áratugum hafa allmargar byggingar frá fyrstu öldum norrrænnar Grænlandsbyggðar verið rannsakaðar. Landnámið virðist hafa átt sér stað í tveimur megináföngum, fyrst settust landnámsmennirnir að í frjósömustu og aðgengilegustu landsvæðum inn- og miðfjarðarsvæðanna og á skaganum milli Nordre Sermilik í norðri og Uunartoq-fjarðar í suðri sem varð að Vatnahverfi. Einni eða tveimur kynslóðum síðar dreifðist byggðin frá þessu kjarnasvæði til harðbýlli jaðarsvæða í ytri fjörðum og til innsveita sem lágu hærra og voru nær jöklum. [[Mynd:Reconstructed Viking House.jpg|thumb|alt=Stangarbærinn í Þjórsárdal endurbyggður|Stangarbærinn í Þjórsárdal endurbyggður]]Flestir landnámsmenn bjuggu í húsum sem í daglegu tali eru oftast nefnd [[Eldaskáli|skálar]]. Í fornsögum er einnig stundum talað um eldaskála. Í eldaskálum sátu menn, unnu og mötuðust á setum við langelda og sváfu í þeim á nóttunni. Skálarnir voru frístandandi byggingar og útihús voru í upphafi ekki áföst við þá. Skálar eiga sér sögu sem er miklu eldri en landnám í Norður-Atlantshafi og hafa fundist alls staðar á hinu norræna menningarsvæði. Þetta var sú húsagerð sem landnámsmenn fluttu með sér til landsins í upphafi. Landsnámsmenn hafa verið misvel efnum búnir og það kemur fram í stærð bygginga. Fyrstu húsakynnin endurspegla sennilega að einhverju leiti stærð þeirra húsa sem þeir áttu fyrir í heimalandi sínu og geta því gefið vísbendingu um hvort um stórbónda eða meðalbónda var að ræða. Þrátt fyrir hinn mikla stærðarmun á skálabyggingum eru þeir flestir svipaðir að gerð og yfirleitt auðgreindir frá síðari tíma húsum. Veggirnir eru hlaðnir úr [[Torf|torfi]] eða torfi og grjóti. Niðurstöður rannsókna á ''[[Bærinn undir sandinum|Bænum undir sandinum]]'' í Vestribyggð á Grænlandi eru sem stendur besta vísbending um þróun torfbæja á þessu tímabili. Þessar rannsóknir á átta byggingarskeiðum benda til þess að svipuð þróun hafi átt sér stað á Grænlandi eins og á Íslandi. Ekki leið langur tími frá því að fyrstu skálarnir voru reistir þar til farið var að gera á þeim breytingar. Einu húsi eða herbergi er bætt við skálann að húsabaki eftir þörfum, en síðan bætast fleiri hús við þannig skapast [[Gangabær|gangabærinn]], sennilega um 1300.<ref>{{Bókaheimild|titill=„Bærinn undir sandinum“|höfundur=Guðmundur Ólafsson|höfundur2=Svend E. Albrethsen|útgefandi=Hið íslenzka fornleifafélag|ár=1998|bls=99-124|árgangur=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1998}}</ref> Gangabærinn var [[torfbær]] með löngum gangi sem önnur hús, svo sem [[eldhús]], [[búr]] og [[baðstofa]], lágu inn af. Einnig voru útiskemmur og gripahús oft sambyggð við gangabæinn. Í gangabænum varð baðstofan að aðalíveruhúsi heimilisfólks. Þar vann fólk, svaf og mataðist.<ref>{{Bókaheimild|titill=Íslenski torfbærinn.|höfundur=Hörður Ágústsson|ár=1987|útgefandi=Íslensk Þjóðmenning I. Uppruni og umhverfi. Bókaútgáfan Þjóðsaga.|bls=227-346}}</ref> Í ''Bænum undir sandinum'' fundust meðal annars stórar [[Tunna|trétunnur]] sem sýndu greinilega að ýmsar tegundir af sýrðum mjólkurafurðum höfðu verið búnar til. Þar var einnig auðséð að [[Ull|ullarnýting]] var mikilvæg fyrir Grænlendinganna og mátti sjá það um bæinn allan. Ýmsar gerðir af spunasnældum, [[Snælda|halasnældur]], snældusnúðar og tvinningarsnældur og [[Vaðmál|vaðmálsbútar]] fundust hér og þar. Þar að auki fannst heil vefstofa með leifum af uppréttum [[Kljásteinavefstaður|vefstól]] 140 cm breiðum og yfir 90 [[Kljásteinn|kljásteinar]]. Talsvert fannst þar einning af leikföngum, sérstaklega útskornir fuglar og dýr.<ref>{{Bókaheimild|titill=Omkring dagliglivet på Gården under Sandet|höfundur=Joel Berglund|útgefandi=Det Grønlandske Selskab ]|ár=2001|árgangur=Tidsskriftet Grønland 2001. Nr. 7. 49 árg.|tungumál=danska}}</ref> Nákvæm greining á lýsingum og mælingum á meira en 100 norrænum bæjum og nokkrum þúsund rústum í Eystribyggð hefur verið gerð. Þær sýna meðal annars að allt að 2/3 hlutar skráðra minjasvæða voru ekki sjálfstæðar jarðir heldur notaðar sem [[sel]] að sumarlagi. Fjöldi og hin víða dreifing minjasvæða sýnir að norrænu Grænlendingarnir nýttu allar möguleika til aðdráttar frá ystu ströndum að jaðri jöklanna. Mikill munur er á stærðum og umhverfi bóndabæjanna. Stærstir voru bæirnir sem einnig voru kirkjustaðir, stórbýlin. Aðalbyggingarnar á stórbæjunum, kirkjan, búsetuhúsið og fjósin lágu miðsvæðis en útihús og gripahús, geymsluhús, járnsmiðja og ef til vill fleiri á dreift um tún og nágrenni. Oft voru túngarðar úr torfi eða hlaðnir úr steini umhverfis túnin og húsin. Stórbýlin eru svo greinileg að bera má kennsli á nokkra nafngreinda staði í miðaldaritum, þar á meðal Brattahlíð Eriks rauða (Qassiarsuk), Hvalsey (Qaqortukulooq) og Herjólfsnes (Ikigaat) í Eystribyggð og Sandnes (Kilaarsarfik í og Anasvík í Vesturbyggð. Biskupssetrið á Görðum (Igaliku) hefur sérstöðu sem langtum stærsta býlið á Grænlandi og einkennist sérstaklega af stórum útihúsum og geymslubyggingum ásamt dómkirkjunni. Mikill meirihluti bæjanna voru hins vegar mun minni og til þeirra heyrðu færri byggingar, oftast í þéttri þyrpingu og lítið tún. Ólíkt því sem var víðast annars staðar í Norður-Atlantshafi voru langflest smærri býlin ekki með neinskonar túngarða til aðgreiningar frá umhverfinu. Heimildir benda til að tiltölulega fáir stórbændur ásamt kirkjunni áttu eða réðu yfir mestum hluta byggðarinnar. C-14 aldursgreiningar benda til að samdráttur byggðar hafi byrjaða snemma í Eystribyggð. Þessi samdráttur virðist hafa átt sér stað í þremur stigum: Fyrst voru býlin á annesjum og ytri fjörðum yfirgefin á 13. öld. Rúmri öld síðar var byggð í hálendari byggðum lögð niður, en stórbýlin á kjarnasvæðunum virðast hafa haldið áfram allt fram til loka norrænna byggðarinnar um miðja 15. öld. Jafnframt sýna fornleifarannsóknir á kirkjunum að litlu bændakirkjurnar voru yfirgefnar á 13. öld og eftir voru sóknarkirkjur á stórbæjum. Uppgröftur þessara minja ásamt mælingum á stærð kirkjugarðanna miðað við fjölda grafa og fjölda bæja benda til þess að íbúafjöldi beggja byggðanna samanlagt hafi varla farið yfir 2500-3000 manns, jafnvel þegar fólksfjöldinn var sem mestur. Skipulag kirkna sem tengjast stærstu bæjunum breyttist einnig töluvert í gegnum aldirnar. Elstu kirkjubyggingarnar voru litlar ferkantaðar byggingar með þremur steinveggjum og einum timburvegg, umkringd hringlaga varnargarði og innan þess kirkjugarðurinn. Dómkirkjan í Görðum var af rómanskri gerð með þykkjum veggjum og grunnflöturinn myndaði kross og þar voru tvær kapellur auk kórsins.<ref>{{Bókaheimild|titill=Excavations at the cemetery at Garðar, Igaliku, 2021|höfundur=Dorthe Dangvard Pedersen; Jette Arneborg, Frederikke Reimer, Rikke Dahl Olsen,|útgefandi=Activating Arctic Heritage|ár=2021|url=https://pure.kb.dk/ws/portalfiles/portal/24194725/2021_igalikuexcavationreport.pdf|tungumál=enska}}</ref> == Lífshættir og fæðuframboð == Lífskjörin voru að mestu leiti svipuð og á Íslandi enda búskaparmöguleikar ekki ólíkir á mörgum stöðum.<ref>{{Bókaheimild|titill=Settlement, sustainability, and environmental catastrophe in Northern Iceland|höfundur=Mulville, Jacqui og J. Thoms|útgefandi=American Anthropologist|ár=2007|bls=27-51|árgangur=109|tungumál=enska}}</ref> Við uppgröft við kirkjugarðinn hjá Þjóðhildarkirkju í Brattahlíð árið 1962 kom í ljós að meðalhæð karla hafði verið 171 cm - nokkrir voru 184–185 cm - og kvenna 156 cm; þetta er hærra en meðalhæð var í Danmörku um 1900. Allir voru með góðar [[Tönn|tennur]], þó verulega slitnar, og engin tannskemmd. Algengasta sjúkdómurinn sem fannst í beinagrindunum var alvarleg [[Þvagsýrugigt|þvagsýrugigt]] í baki og mjöðmum.<ref name=":2" /> === Mataræði === Norrænu Grænlendingarnir stunduðu jöfnum höndum landbúnað og veiðar. Landnámsmenn höfðu með sér [[sauðfé]], [[geitur]], [[svín]], [[Nautgripur|kýr]], [[Hestur|hesta]], [[Hundur|hunda]] og [[Köttur|ketti]] (og þar að auki [[Húsamús|húsamýs]]) frá Íslandi. Svín virðist hafa horfið fljótlega úr búskapnum. Sauðfé og geitur virðast að mestu hafa gengið úti á vetrum. Komið hefur á óvart hversu mikilvægar kýr voru í búskap Grænlendinga. Á minni bæjum voru 2 - 4 kýr en á stórbæjum mun fleiri, til dæmis á Hvalsey, um 16 kýr, og á Görðum þar sem hægt var að hýsa um hundrað nautgripi. Á minni bæjum voru geitur algengastu gripirnir. Veiðiskapur skipti miklu, bæði fiskveiði og [[Selaættkvísl|sel]]- og [[Hreindýr|hreindýraveiði]]. Í Konungs skuggsjá er sagt að á 13. öld hafi grænlenskir bændur fyrst og fremst lifað á kjöti, [[Skyr|skyri]], [[Smjör|smjöri]] og [[Ostur|osti]] en að flestir bændur vissu ekki hvað [[brauð]] var. Fundir sýna að einstaka stórbóndi í Eystribyggð ræktaði [[bygg]] í litlum mæli.<ref>{{Bókaheimild|titill=Norse and Later Settlement and Subsistence in the North Atlantic|höfundur=C. D. Morris og J. Rackham|útgefandi=Glasgow University Press|ár=1992|bls=157–186}}</ref> Ísótópagreiningar sýna að með tímanum jókst meðalmagn sjávarfangs í fæðunni allt frá landnáminu um 980 fram til miðju 13. aldar, þegar norrænir menn hverfa úr sögunni, úr innan við 40% í meira en 60%. Hjá sumum rannsökuðum einstaklingum kom um 80% af fæðu þeirra úr sjó á lokatímabilinu. Bein úr sjávarspendýrum, fyrst og fremst selum, jókst einnig mikið samanborið við húsdýra og hreindýra bein.<ref>{{Bókaheimild|titill=‘Human Diet and Subsistence Patterns in Norse Greenland A.D. c.980 – A.D. c.1450.|útgefandi=Journal of the North Atlantic|höfundur=Arneborg, J, Lynnerup, N & Heinemeier, J|ár=2012|bls=51-64|árgangur=Special Volume 3: Greenland Isotope Project: Diet in Norse Greenland AD 1000-AD 1450}}</ref> Tiltölulega lítið hefur fundist af fiskibeinum sem hefur leitt til vangaveltu um að norrænu Grænlendingarnir hafi ekki stundað [[Fiskveiðar|fiskveiði]]. Nýlegar rannsóknir sýna að þetta stenst ekki. Við uppgröft á ''Bænum undir sandinum'' fannst talsvert magn fiskbeina og er það mesti fundur um fiskveiðar frá norrænum stað á Grænlandi. Þessi bein fundust með því að sigta jarðveginn þar sem ýmsum úrgangi hafði verið hennt (svo kölluðum ''køkkenmødding''). Þar sem fiskibein eru smá og og rotna fljótt sundur, samhliða því að fiskibeinin fundust aðeins í sigtuðum sýnum, bendir það til þess að fiskneysla hafi gegnt stærra hlutverki í fæuöflun en fjöldi fiskibeinafunda gefa til kynna. Meirihluti fiskibeinanna var af [[Bleikja|bleikju]] (Salvelinus alpinus), [[Þorskur|þorski]] (Gadus morhua) og [[Loðna|loðnu]] (Mallotus villosus). Fyrir utan fiskibeinin fundust einnig [[Öngull|önglar]] úr hreindýrahorni. Svo virðist sem víða hafi verið talsverð fiskveiði, fornleifafræðingar hafa víða fundið flot og lóð til að nota við [[Fiskinet|net]], enda nefnir Ivar Bárðarson í Grænlandslýsingu sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Hunting, fishing and animal husbandry at The Farm Beneath The Sand, western Greenland|höfundur=Inger Bødker Enghoff Hunting, fishing and animal husbandry at The Farm Beneath The Sand, western Greenland|útgefandi=Kommissionen for Videnskabelige undersøgelser i Grønland|ár=2003|bls=|url=https://tidsskrift.dk/meddrgroenland_man_soc/issue/view/11183|árgangur=Meddelelser om Grønland. Vol. 28}}</ref> Landnámsmenn á Grænlandi fluttu með sér [[ætihvönn]] (Angelica archangelica) og má finna hana við flestar rústir norrænna híbýla. Hvönnin var öll notuð, blaðstilkar, laufið og fræin og ræturnar voru þurrkaðar. Hún inniheldur mikið [[C-vítamín]] sem kemur í veg fyrir [[Skyrbjúgur|skyrbjúg]] og aðra kvilla og var þess vegna mikilvæg fyrir næringu Grænlendinga eins og Íslendinga. Í [[Grágás]] er til dæmis kveðið á um viðurlög við stuldi á hvönn, útlegð eða sekt ef teknar voru hvannir í annarra garði.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=1888]|titill=Er ætihvönn góð sem grasalyf og ef svo er, hvernig er hún þá matreidd?|höfundur=Sigmundur Guðbjarnason|útgefandi=Vísindavefur|ár=2023}}</ref> [[Mynd:Robe médiévale Herjolfsnes musée national du Danemark.jpg|alt=Kjóll frá Herjólfsnesi|thumb|Kjóll frá Herjólfsnesi]] ==Fötin frá Herjólfsnesi== [[Mynd:Capeline Herjolfsnes Nordlund 03.jpg|alt=Strúthetta frá Herjólfsnesi|thumb|Strúthetta frá Herjólfsnesi]] Einn mikilvægasti fornleifafundur sem hefur verið gerður á Grænlandi átti sér stað árið 1921 þegar danski fornleifafræðingurinn Poul Nørlund gróf í kirkjugarði á [[Herjólfsnes|Herjólfsnesi]]. Þar fann hann [[Fatnaður|fatnað]] frá 15. öld og er þetta stærsti fundur miðaldafatnaðar í menningarheimi [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]]. Föt af þessu tagi þekktust einungis frá samtímamyndum en þessi fundur sýndi hvernig venjulegir Evrópubúar klæddu sig á miðöldum. Flestir hinir látnu höfðu verið grafnir í timburkistum sem greinilega höfðu margar hverjar verið endurnýttar en mörg líkin voru reifuð í mörg lög af aflóga klæðum. Þessar miðaldaflíkur höfðu varðveist ósnortnar um aldir í [[Sífreri|sífreranum]] (permafrost) og eru ótrúlega líkar vestur-evrópskum búningum fá sama tíma. Það sést ekki síst á hettu upprunni í [[Búrgund|Burgúnd]] á 13. öld. Þau voru einstaklega vel varðveitt og voru 23 alklæðnaðir karla og kvenna auk þriggja barna fluttir á Þjóðminjasafnið í Kaupmannahöfn. Þar að auki 16 hettur, fjórir hattar og nokkrir sokkar. C-14 aldursgreiningar sýna að yngstu grafirnar eru frá 1430 til 1440. Öll þessi klæði voru unnin úr ull á Grænlandi en snið þeirra sýnir að Grænlendingar fylgdust vel með tískubreytingum í Evrópu. Litur fatnaðarins var orðinn brúnn eftir að hafa legið í moldinni í mörg ár en nákvæm greining sýnir að fötin voru gerð í náttúrulegum ullarlitum allt frá ljósgráum og ljósbrúnum til svörtum. Föt á eitt barn hafði upphaflega verið mjallhvít. Sumar hetturnar voru litaðaðar ljósfjólubláir með grænlenskum [[Glæður|glæðum]] (fræðiheiti: Xanthoria parietina) og einn búningur var kantaður með rauðu bandi, litað með innfluttri [[krapprót]] (fræðiheiti: Rubia tinctorum). <ref>{{Bókaheimild|titill=Woven into the Earth - Textile Finds in Norse Greenland.|höfundur=Else Østergård|útgefandi=Aarhus Universitetsforlag|ISBN=8771244379|ár=2004|tungumál=enska}}</ref> == Verslun == === Innflutningsvörur === Við landnám voru innfirðir og heiðar vaxnar kjarr- og skóglendistegundum, [[ilmbjörk]] (Betula pubescens), [[fjalldrapi]] (Betula glandulosa) og [[Víðir (ættkvísl)|víðir]] (Salix) á Grænlandi. Þessar tegundir dugðu ekki sem byggingartimbur. Því var [[timbur]] mikilvæg innflutningsvara. Sumt af þessu timbri kom mögulega sem tilbúnir gripir, eins og tunnustafir, notað timbur úr skipum var einnig notað í húsabyggingar. Til að rannsaka uppruna timburs á Grænlandi skoðaði [[Lísabet Guðmundsdóttir]] frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] trjáleifar frá fimm norrænum bæjum, þar af fjórum meðalstórum bújörðum og biskupssetrinu í Görðum. Gerðar voru rannsóknir á 8.552 viðarbútum. Með því að skoða þunna viðarhluta í [[smásjá]] var hægt að rannsaka [[Fruma|frumubygginga]] viðarbútannna og var hægt að finna uppruna og tegundir viðarins. Öll sýnin voru einnig tímagreind. Um 36% av öllum sýnum voru innlendar tegundir. Af heildinni reyndist [[rekaviður]] vera um 25%, það er [[lerki]] (Larix), [[greni]] (Picea) og [[skógarfura]] (Pinus sylvestris). Innfluttur viður kom frá Evrópu, meðal annars [[eik]] (Quercus), [[beyki]] (Fagus) og [[Furur|fura]]. En þar voru einnig trjátegundir sem án efa komu frá austurströnd Norður-Ameríku, kanadaþöll einnig kölluð [[skógarþöll]] (Tsuga canadensis), [[gráfura]] (Pinus banksiana) og [[Sandfura]] (Pinus strobus) Það þýðir að Grænlendingarnir hljóta að hafa sótt timbur frá Norður-Ameríku. [[Labradorstraumurinn]] flæðir úr [[Norður-Íshaf|Norður-Íshafi]] meðfram strönd [[Labrador]], umhverfis [[Nýfundnaland]] og áfram suður með [[Nýja-Skotland|Nova Scotia]] þannig að þetta gettur getur ekki hafa verið rekaviður. Þessar niðurstöður benda á að norrænir Grænlendingar höfðu aðstöðu, þekkingu og skipakost til að fara yfir Davis sundið til austurstrandar Norður-Ameríku að minnsta kosti allt fram að lok fjórtándu aldar.<ref>{{Bókaheimild|titill=Timber imports to Norse Greenland: lifeline or luxury?|höfundur=Lísabet Guðmundsdóttir|útgefandi=Cambridge University Press]|ár=2023|tungumál=enska}}</ref> Verkfæri úr [[Járn|járni]] var en af forsendum norrænnar verkmenningar á miðöldum. Þetta gildi eins fyrir Grænlendingana, enda hafa smiðjur fundist við öll stórbýlin. En allt bendir til að það hafi verið mikill járnskortur í norrænu byggðinni og aukist mjög á seinni tímum hennar. Öll verkfæri eins og [[Öxi|axir]], [[Ljár|ljáir]] og [[Hnífur|hnífar]] sem hafa fundist hafa verið [[Brýni|brýnd]] þangað til lítið var eftir. Svo nefndur [[rauðablástur]] þar sem járn er brætt úr m[[Mýrarrauði|ýrarrauða]] var mjög algeng vinnsluaðferð í Noregi fyrir landnám Íslands og aðferðin fluttist með norskum landnámsmönnum þangað og var mikið stunduð.<ref>{{Vefheimild|url=https://ferlir.is/raudablastur-myrarraudi/|titill=Rauðablástur – Mýrarrauði|höfundur=ÓSÁ|útgefandi=FERLIR|mánuður=2003}}</ref> Hins vegar eru sárafá dæmi um að Grænlendingarnir hafi stundað rauðablástur. Vísindaleg greining hefur verið gerð með [[rafeindasmásjá]] og örgreining á [[Gjall|gjallinnihaldi]] á fjölda járnhluta fundnum í fornum norrænum bæjarrústum. Auðsýnt er að mikill hluti járnverkfæra og annara hluta hafði verið unninn úr norskum járngrýti og sennilega borist sem fullunnin vara frá Noregi. Fundir af hreinsunargjalla í smiðjum bæði í Eystribyggð og Vestribyggð sýnir hins vegar að járnsori eða gjall var stundum flutt inn frá Noregi og síðan unnið endanlega á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Ancient iron and slags in Greenland|höfundur=Vagn Fabritius Buchwald|útgefandi=Meddelelser om Grønland. Man & Society|ár=2001|árgangur=Meddelelser om Grønland Vol. 26|url=https://tidsskrift.dk/meddrgroenland_man_soc/article/view/146799}}</ref> ==Útflutningsvörur== [[Mynd:Nordurseta1.png|alt=Norðurseta hefur sennilega verið á því svæði sem kortið sýnir|thumb|Norðurseta hefur sennilega verið á því svæði sem kortið sýnir]] Vitað er að á miðöldum voru [[Rostungur|rostungaafurðir]] ein mikilvægasta útflutningsvara hinna norrænu Grænlendinga til Evrópu. Voru það annars vegar [[Skögultennur|skögultennurnar]] sem voru mikil verðmæti og voru seldar í Evrópu í stað hins eiginlega fílabeins og notaðar í alls konar útskurð en heimamenn gerðu einnig úr þeim margvíslega gripi. Hinsvegar var það rostungshúðin sem var flegin af skrokknum í löngum lengjum og úr þeim gerð gífurlega sterk svo nefnd [[Svarðreipi|svarðreipi]] sem einnig voru flutt út. [[Ísbjörn|Ísbjarnarfeldir]] voru einnig mjög eftirsóttir og þóttu verðug konungsgjöf. Á nokkrum stöðum er minnst á að lifandi ísbirnir hafi verið fluttir frá Grænlandi en það hljóta að hafa verið húnar og þeir sennilega ekki veiddir í Norðursetu. Á miðöldum voru [[Fálki|fálkar]] taldir fuglar konunga. Þeir eru notaðir í sérstaka íþrótt, [[Fálkaveiðar|fálkaveiðar]], sem var áður fyrr nánast eingöngu stunduð af konungum og aðli og voru slíkir fálkar nefndir ''slagfálkar''. Mjög eftirsótt útflutningsvara frá Grænlandi var [[Hvítfálki|Hvítfálkinn]] (Falco rusticolus candicans) og komust þeir meiri segja til [[Arabar|arabalandanna]] eftir flóknum viðskiptaleiðum. Landfræðingurinn og sagnfræðingurinn Ibn Sa'id al-Maghribi (d. 1286) lýsti meðal annars eyjum í norðanverðu Atlantshafinu vestur af Írlandi þaðan sem þessir hvítu fálkar væru fluttir út og að [[Egyptaland|egypski]] sultáninn greiddi 1.000 dínara fyrir hvern fálka (eða, ef hann kom dauður, 500 dínara).<ref>{{Bókaheimild|titill=The Gyrfalcon|höfundur=Eugene Potapov og Richard Sale|útgefandi=T & A D Poyser|ár=2005|bls=232|ISBN=0713665637|tungumál=enska}}</ref> Langdýrasti varningurinn voru þó líklega tennur [[Náhvalur|náhvalana]]. Þær þóttu miklar gersemar enda héldu Evrópumenn að þær kæmu frá [[Einhyrningur|einhyrningum]] og hefðu mikið dulkynngi.<ref>{{Bókaheimild|titill=“Walrus Ivory- demand, supply, workshops, and Greenland”|höfundur=Roussell, Aage|útgefandi=Annales Societatis Scientarium Faeroensis XLIV,|ár=2005|árgangur=Viking and Norse in the North Atlantic:Select Papers from the Proceedings of the 14th Viking Congress,|bls=182-192}}</ref> Fjölmargar heimildir nefna [[Norðurseta|Norðursetu]] langt norðan við byggðirnar sem mikilvægasta veiðisvæði Grænlendinga hinna fornu og þar voru rostungarnir, náhvalir og ísbirnir veiddir. Meðal annars er sagt í Grænlandsannál í Hauks bók að: „''Allir stórbændur á Grænlandi höfðu skip stór ok skútur bygðar til að senda í Norðursetu til að afla veiðiskap''.“ Veiðimenn voru sennilega sendir norður í veiðar seinnipart sumars og fram á haust, annars höfðu þeir vetursetu á veiðisvæðinu. == Rúnir á Grænlandi == [[Mynd:Gron-rune-kingigtorssuaq.jpg|thumb|320 px|Ljósmynd af Kingittorsuaq rúnasteininum]] Um 80 [[Rúnir|rúnaristur]] hafa fundist á Grænlandi, af þeim hafa 45 fundist í [[Eystribyggð]] og hinar í [[Vestribyggð]] með einni undantekningu. Á eyjunni [[Kingittorsuaq steinninn|Kingittorsuaq]] norðvestur af Upernavik á því svæði sem norrænir menn á Grænlandi nefndu [[Norðurseta|Norðursetu]] hefur einn rúnasteinn fundist. Elsta rúnaristan er [[rúnakeflið frá Narsaq]] sem álitið er frá byrjun 11. aldar og fannst við [[Narsaq]] í [[Kujalleq]]-sveitarfélaginu. Næstelsta ristan er frá upphafi 13. aldar, legsteinn frá [[Brattahlíð]]. Flestar aðrar rúnaristur eru sennilega frá 14. og 15. öld. Meðal merkilegri funda eru ýmis áhöld með rúnaristum sem fundust við uppgröft á [[Bærinn undir sandinum|''Bænum undir sandinum'']] í Vesturbyggð. Af rúnaristunum má marka að mál norrænna manna á Grænlandi hafi verið íhaldsamt og sú tunga sem landnámsmenn höfðu með sér frá Íslandi og Noregi hafi tekið fremur litlum breytingum. Einnig má sjá að Grænlendingar héldu fast við þau rúnaform sem tíðkuðust á Norðurlöndum um árið 1000. ==Skrælingjar== Eins og að ofan er nefnt var engin byggð á sunnanverðu Grænlandi þegar norrænir menn hófu landnám sitt þar. Það var einungis við Smith-sund, nyrst á Grænlandi, sem [[Dorset-fólk]] hafði búsetu á þessum tíma. Það er með öllu óvíst hvenær norrænu Grænlendingarnir hittu fyrir aðra íbúa í landinu. [[Skrælingjar]] á Grænlandi eru nefndir á ýmsum stöðum í bréfum og öðrum miðaldaheimildum. En enginn efi er á að samskipti voru mjög stopul fyrstu aldirnar. Hauksbók, sem skráð var í upphafi 14. aldar, er sagt frá því að sumarið 1266 hafi menn komið úr Norðursetu sem hafi farið lengra norður en áður hafi verið farið en ekki fundið nein merki um skrælingja þar sem þeir hafi áður verið við Króksfjarðarheiði. Sendu þá prestar skip norður til að kanna það svæði sem lá norðan við hefðbundnar veiðislóðir í Norðursetu. Fundu leitarmenn spor eftir skrælingja en enga menn. Ber þessu vel saman við fornleifafundi sem sýna að á 13. öld hurfu Dorset-menn frá Grænlandi, fyrst frá [[Diskó-flói|Diskó-flóa]] og síðan frá svæðinu í kringum Smith-sund. Samkvæmt fundum námu [[Thule-inúítar]] land við Smith-sund á seinni hluta 13. aldar og fluttust á næstu öldum suður vesturströndina og einnig norðaustur yfir. Hafa þeir fljótlega farið að hitta á norræna menn í Norðursetu. Óvíst er hvers eðlis þau kynni voru, engar frásagnir eru um verslunarviðskipti þó svo að þau hafi getað átt sér stað en allnokkrar frásagnir um skærur. Samkvæmt frásögu Ívars Bárðarsonar eru skrælingjar sestir að í Vestribyggð um miðja 14. öld. Þegar norrænir menn yfirgefa Grænland á seinnihluta 15. aldar búa skrælingjar meðfram allri strandlengjunni og eru einu íbúar landsins. == Heimildir == * 'Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5'' * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9 * Finnur Magnússon, Carl Christian Rafn (Ritstjórar): ''Grønlands Historiske Mindesmærker''. Band 1–3, 1845. Det Kongelige Nordiske Oldskriftselskab. * Jette Arneborg: ''Det europæiske landnam – Nordboerne i Grønland''. Hans Christian Gulløv (Ritstjóri): Grønlands forhistorie. Gyldendal, 2004, ISBN 87-02-01724-5, . * Jørgen Meldgaard: ''Nordboerne i Grønland. En vikingerbygds historie''. Munksgaards Forlag, 1965 * Knud J. Krogh: ''Erik den Rødes Grønland – Qallunaatsiaaqarfik Grønland''. 2. Auflage. Nationalmuseets Forlag, 1982, ISBN 87-480-0434-0 . * Niels Lynnerup: ''The Greenland Norse – A Biological-anthropological Study''. Meddelelser om Grønland – Man & Society. Band 24). Dansk Polarcenter, 1998, ISBN 978-87-635-1245-9 . * Arnved Nedkvitne, (2019) ''Norse Greenland. Viking Peasants in the Arctic''. Routledge, ISBN 978-0-8153-6629-4 * Else Østergård. ''Woven into the Earth - Textile Finds in Norse Greenland''. 2004 Útg. Aarhus Universitetsforlag ISBN 10 8772889357 == Tengill == {{commonscat|Norse settlements in Greenland|Norrænum Grænlendingum}} == Tilvísanir == {{Reflist}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] 2bkd6mb9f80nw37iezsqlgb064ameo8 1973167 1973151 2026-07-23T15:24:02Z Akigka 183 /* Tengill */ 1973167 wikitext text/x-wiki '''Norrænir Grænlendingar''' var fólk frá [[Ísland]]i og [[Noregur|Noregi]] sem nam land á [[Grænland]]i í lok 9. aldar. Þessi norræna byggð hélst þar í nær 500 ár en var yfirgefin á 15. öld. Óvíst er hversu fjölmenn byggðin var þegar hún var fjölmennust, giskað hefur verið á allt frá 2000 til 6000 en nú er oftast talið að það hafi ekki farið yfir 2500.<ref>{{Bókaheimild|titill=Endperiod demographics of the Greenland Norse|höfundur=Niels Lynnerup|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2014-2018|bls=18-24|árgangur=Journal of the North Atlantic Special Volume 7: Viking Settlers of the North Atlantic: An Isotopic Approach|tungumál=enska}}</ref> ==Íslendingasögur og aðrar sögur== [[Mynd:Herjolfsnes_Saga_Erik_Rauda_02.jpg|thumb|alt=Síða úr [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]. Úr safni Árna Magnússonar AM 544 4to, folio 97 recto| Síða úr Eiríks sögu rauða. Úr safni Árna Magnússonar AM 544 4to, folio 97 recto]]Norrænir Grænlendingar koma fyrir í mörgum [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], í þeim er þó einungis fjallað um [[Landnám|landnámið]] og landnámstíman. Á fyrri hluta 19. aldar kom út þriggja binda verkið Grønlands Historiske Mindesmærker (1838–1845) eftir [[Finnur Magnússon|Finn Magnússon]] og [[Carl Christian Rafn]], þar sem nánast öllum heimildum sem varða [[Miðaldir|miðaldasögu]] Grænlands var safnað. Á 20. öld voru fleiri yfirlit yfir ritheimildir um Grænland sett saman.<ref name=":0">{{Bókaheimild|titill=Grænland í miðaldaritum|höfundur=Ólafur Halldórsson|ár=1978|útgefandi=Sögufélagið}}</ref> Eftirfarandi tvær íslendingasögur fjalla nær eingöngu um landnámið og Grænlendinga: [[Grænlendinga saga|Grænlendingasaga]] er varðveitt í [[Flateyjarbók]] sem var líklega rituð fyrir miðja 13. öld, það er um 200 árum eftir að sagan á að hafa gerst. [[Eiríks saga rauða]] er varðveitt í tveimur handritum, [[Hauksbók]] frá byrjun 14. aldar og [[Skálholtsbók]] rituð skömmu fyrir miðja 15. öld. Talið er að Skálholtsbók sé líkari frumgerð sögunnar, sem er talin hafa verið rituð á 13. öld. Efnislega er fjallað um sömu efnisatriði og í Grænlendingasögu en um 300 ár liðu á milli atburðanna og skrásetningar. Um það bil 100 árum eftir að landnámið átti að gerast, um 1122-1133, ritaði [[Ari fróði Þorgilsson]] [[Íslendingabók]] sem einnig fjallar að hluta til um landnámið á Grænlandi. Vitneskju sína um Grænland byggði Ari á frásögn föðurbróður síns, Þorkels Gellissonar (d. 1074), sem hafði sjálfur verið á Grænlandi líklega um 1055. Í [[Landnámabók]] er einnig sagt frá landnáminu. Að auki er greint frá Grænlandi stuttlega í nokkrum fleiri sögum: * [[Flóamanna saga|Flóamannasaga]] segir frá heimsókn Þorgils Orrabeinsfóstra til Eiríks rauða. * [[Fóstbræðra saga|Fóstbræðrasaga]] fjallar meðal annars um blóðug átök á Grænlandi. * [[Skáld-Helga rímur]] fjallar um ástarsögu Helga skálds á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Skáldhelgarímur_(Anonyme_skjaldekvad)|höfundur=Finnur Magnússon ]|höfundur2=C. C. Rafn|útgefandi=Grønlands historiske mindesmærker II|url=https://heimskringla.no/wiki/Skáldhelgarímur_(Anonyme_skjaldekvad)}}</ref> * [[Grænlendinga þáttur|Grænlendingaþáttur]], eða Einars þáttur Sokkasonar, segir frá stofnun biskupsstóllsins á Görðum. === Aðrar miðaldaheimildir === Þar að auki eru nokkrar miðalda heimildir sem segja frá Grænlandi og Grænlendingum eftir landnám: * Í [[Íslenskir annálar|íslenskum annálum]] er greint frá fjölmörgum, einkum kirkjulegum, atburðum á Grænlandi. * Í [[Konungsskuggsjá|Konungs skuggsjá]], sem er frá miðri 13. öld, er lýsing á Grænlandi. * Norski presturinn [[Ívar Bárðarson]] dvaldi á Grænlandi á 14. öld og frá honum er lýsing á byggðinni og er það aðalheimildin um norræn fornöfn á Grænlandi. * [[Björn Jónsson á Skarðsá]] samdi Grænlandsannál um 1625 og notast þar við ferðabók [[Björn Einarsson Jórsalafari|Björns Einarssonar Jórsalafara]] sem nú er glötuð. * Aðrar heimildir eru bréf og önnur skjöl som aðallega snúast um mál kirkjunnar. <ref name=":1">{{Bókaheimild|titill=Nordboerne i Grønland. En vikingerbygds historie|höfundur=Jørgen Meldgaard|útgefandi=Munksgaards Forlag|bls=37|ár=1965|tungumál=danska}}</ref> ==Fornleifar== [[Mynd:Hvalsey.jpg|300px|thumb|Rúst af kirkjunni í Hvalseyjarfirði]]Fornleifarannsóknin á Grænlandi hófust með [[Hans Egede]] þegar hann kom til Grænlands árið 1721. Árið 1723 rakst hann fyrir tilviljun á [[Eystribyggð]], en án þess að gera sér grein fyrir mikilvægi þess fundar. Á 18. og 19. öld voru fjölmargir danskir leiðangrar gerðir út til Grænlands til að leita að fornleifum. Eftir stofnun ''Kommissionen for Videnskabelige Undersøgelser'' i Grønland á áttunda áratug 19.aldar hófst kerfisbundin rannsókn á fornleifum frá byggð norrænna manna á Grænlandi. Meðal annars var Eystribyggð könnuð árið 1894 og [[Vestribyggð]] árið 1903. Uppgröftur á [[Herjólfsnes|Herjólfsnesi]], [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]] og [[Brattahlíð]] hófst 1921. <ref>{{Bókaheimild|titill=Nordboarkæologiens historie – og fremtid|höfundur=Jette Arneborg|ár=1989|bls=121–137|útgefandi=Tidsskriftet Grønland|árgangur=Nr. 1989/5,}}</ref> Fjölmargar byggðir og býli á Grænlandi hafa verið grafnar upp og kannaðar síðar. Fjölmargir munir ásamt manna- og dýrabeinum auk rústanna sjálfra gefa mynd af lífi hinna fornu Grænlendinga. ==Saga== ===Uppgötvun og landnám Grænlands=== Fundur og landnám Grænlands átti sér stað á því tímabili sem kallað er [[Víkingaöld|víkingaöld]]. Þá fóru íbúar þar sem nú er [[Danmörk]], [[Noregur]] og [[Svíþjóð]] um á skipum víða í [[Evrópa|Evrópu]] með ránum og hernaði og var það kallað að ''fara í víking'' eða ''leggjast í víking''. En þeir voru einnig verslunarmenn og fluttust líka búferlum og settust að í öðrum löndum, ýmist með landnámi eins og á Íslandi eða með því að þeir tóku sér bústað meðal annarra þjóða. Svíar settust að í [[Rússland|Rússlandi]] (og ferðuðust allt til [[Svartahaf|Svartahafs]] og [[Mið-Austurlönd|Miðausturlanda]], Danir settust að í [[England|Englandi]] og [[Normandí]] og sigldu um [[Miðjarðarhafið]] og Norðmenn settust að á [[Írland|Írlandi]], [[Skotland|Skotlandi]], Íslandi og [[Færeyjar|Færeyjum]].<ref name=":1" /> Í Landnámabók og Eiríks sögu rauða er þess getið hvernig [[Gunnbjörn Úlfsson]], á ferð frá Noregi til Íslands, lenti í hafsnauð í óveðri og að skip hans strandaði vestur af Íslandi. Þar sem Grímkell bróðir Gunnbjarnar tók þátt í landnámi Íslands er líklegt að þetta hafi gerst um ár 900. Samkvæmt Landnámubók vildi [[Snæbjörn galti Hólmsteinsson]] ásamt fleirum byggja landið sem Gunnbjörn hafði fundið, en ágreiningur kom upp og þeir sem höfðu hugað á landnám drápu hver annan. [https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm] Eiríks sögu rauða og Landnámabók segja frá landnámi Eiríks rauða á Grænlandi. Eiríkur fæddist í Noregi og kom til Íslands með föður sínum [[Þorvaldur Ásvaldsson|Þorvaldi Ásvaldssyni]]. Eiríkur var kallaður „rauði“ vegna hárlitarins. Þeir feðgar flæmdust frá Noregi vegna vígamála Þorvalds. Eiríki gekk illa að lynda við aðra menn og var hann rekinn úr [[Haukadalur (Dölum)|Haukadal]] eftir að hann var dæmdur sekur vegna vígaferla. Þá fór hann í eyna [[Brokey]] á [[Breiðafjörður|Breiðafirði]] en var einnig rekinn þaðan fyrir vígaferli og varð útlagi að nýju 982. Samkvæmt Eiríks sögu rauða varði hann þremur árum útlægur í að að finna og kanna landið sem Gunnbjörn hafði fundið. Líklega náði hann austurströnd Grænlands og sigldi síðan suður með ströndinni. Eríkur ferðaðist um suður og vestur Grænland og sneri síðan aftur til Íslands og sagði miklar og fagrar sögur af þessu nýfundna landi. Árið 985 hafði hann svo safnað fjölmennu liði og sneri með því aftur til Grænlands og stofnaði tvær nýlendur á vesturströndinni, Eystribyggð og Vestribyggð. Í Eystribyggð reisti hann stórbýlið [[Brattahlíð]] fyrir sig og sína, nálægt þar sem [[Narsarsuaq]] stendur nú. Í þessari landámsferð Eiríks voru 25 skip, sennilega [[Knörr|knerrir]], með 500 - 700 manns samanlagt um borð en einungis 14 skip komust til Grænlands. Hin 11 ýmist fórust í ofsaviðri eða sneru til baka.<ref name=":2">{{Bókaheimild|titill=Det europæiske landnam – Nordboerne i Grønland|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=Gyldendal|ár=2004|ISBN=87-02-01724-5|bls=247–257 og 235–238|tungumál=enska}}</ref> === Uppbygging byggðar === Tímasetning landnáms norrænna manna á Grænlandi, eins og hún er skráð í íslendingasögunum, hefur verið staðfest með fornleifafundum. Samkvæmt [[C-14 aldursgreining|C-14 aldursgreiningum]] hafa [[Fornleifafræði|fornleifafræðingar]] getað séð að landnám gerðist í tveimur áföngum í Eystribyggð, sá fyrri á áratugunum fyrir árið 1000 í kringum [[Eiríksfjörður|Eiríksfjörð]] og [[Einarsfjörður|Einarsfjörð]] og sá seinni frá 1000 fram til 1050 á svæðinu fyrir sunnan og norðan þessa fjarða. Á sama tíma var Vestribyggð einnig byggð. <ref name=":2" /> ]Sagnirnar greina frá því að flestir landnámsmenn hafi komið frá Íslandi og [[Erfðafræði|erfðafræðilegar]] rannsóknir hafa staðfest að norrænu Grænlendingarnir, eins og Íslendingar, voru af norskum og [[Keltar|keltneskum]] uppruna.<ref name=":2" /> Miðaldaheimildir um Grænland og stjórnarfar þar eru fremur fáar og í brotum. Heimildir sýna þó að tveir meginþættir í stjórnun hjá öllum germönskum þjóðum á miðöldum, [[Höfðingjavald|höfingjavaldið]] og [[Þing|þingið]], voru til staðar á Grænlandi. <ref name=":0" />Grænlensku höfðingjarnir voru nefndir [[Goðorðsmaður|goðorðsmenn]] eins og á Íslandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Íslendingasögur II|höfundur=ritstjórar Bragi Halldórsson, Jón Torfason, Sverrir Tómasson og Örnólfur Thorsson|útgefandi=Svart á hvítu|ár=1987|bls=820}}</ref>Sennilega voru þrjú [[goðorð]] á Grænlandi, tvö í Eystribyggð og eitt í Vestribyggð. <ref>{{Bókaheimild|titill=Réttarstaða Grænlands að fornu|útgefandi=Andvari|ár=1924|bls=55|url=https://timarit.is/page/4320120#page/n57/mode/2up|árgangur=49}}</ref> Ekki er vitað hvað varð af þessum goðorðum þegar Grænlendingar gengu Noregskonungi á hönd árið 1261. Garðar voru að öllum líkindum þingstaður Grænlendinga.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Case of the Greenlandic Assembly Sites|höfundur=Alexandra Sanmark|útgefandi=Eagle Hill Institute|ár=2009|bls=178-192|árgangur=Journal of the North Atlantic Special Volume 2: Norse Greenland - Selected Papers from the Hvalsey Conference 2008}}</ref> Um miðja 13. öld voru Ísland og Grænland enn sjálfstæð þjóðfélög án þjóðhöfðingja. Á þessum tíma vildi [[Hákon gamli|Hákon gamli Hákonarson]] Noregskonungur stækka og efla ríkið og það vildi hann meðal annars gera með því að fá Grænlendinga og Íslendinga að sverja sér land og þegna. Árið 1261 sneru sjómenn heim til Noregs eftir fjóra vetur á Grænlandi. Þeir fluttu þau tíðindi að Grænlendingar samþykktu að greiða Noregskonungi [[Skattur|skatta]] og gjöld. Við [[Krýning|krýningu]] Hákonar gamla í [[Björgvin]] 1247 hafði sendimaður [[Páfi|páfans]] [[Innósentíus 3.|Innocensíus 3.]] lýst því yfir að ekkert fólk skyldi vera án konungs og sama sumar var [[Ólafur biskup]] sendur til Grænlands til að fá norræna menn til að gangast undir þetta.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Cambridge History of the Polar Regions|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=Cambridge University Press Print|ár=2023|höfundur2=ritstjórar Adrian Howkins og Peder Roberts]|bls=129 - 152|url=https://doi.org/10.1017/9781108555654.006|tungumál=enska}}</ref> Gert er ráð fyrir að Grænlendingarnir hafi gengist að þessu af frjálsum vilja, með loforði Noregskonungs um að senda tvo [[Grænlandsknörrinn|knerri]] árlega með vörur milli landanna og þar með tryggja verslun og vistir en upp frá þessu þurftu Grænlendingar að greiða Noregskonungi skatt. En verslunareinokun var einnig komið á og máttu einungis norskir kaupmenn versla við Grænland og öll viðskipti áttu að fara í gengum Björgvin.<ref name=":2" /> === Kristnitaka === [[Mynd:Croix Herjolfsnes Morgen Clemensen.jpg|alt=Trékross frá Herjólfsnesi fundinn 1918|thumb|Trékross frá Herjólfsnesi fundinn 1918]] Lítið er vitað um [[trúarbrögð]] fyrstu landnámsmannanna. Sennilega hafa flestir landnámsmenn á Grænlandi fylgt ‘[[Heiðni|hinum forna sið]]’ en sagnir fara af [[Kristni|kristnum]] mönnum frá upphafi norrænnar byggðar á Grænlandi. Fundur ýmisra muna sýnir að kristnir menn voru meðal fyrstu landnámsmanna. En engin heiðin [[kuml]] hafa fundist.<ref name=":2" /> Grænlenska samfélagið varð kristið um svipað leyti og [[Kristnitakan á Íslandi|kristnitaka]] á Íslandi og vegna svipaðra áhrifa, það er frá Noregi og [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]]. Í upphafi kristni á Grænlandi heyrði kirkjan eins og aðrar kirkjur á Norðurlöndum undir [[Erkibiskup|erkibiskupinn]] í [[Hamborg]]-[[Bremen]] en árið 1103 voru þær lagðar undir erkibiskupinn í [[Lundur (Svíþjóð)|Lundi]]. En frá árinu 1152 heyrðu kirkjur i Noregi, [[Mön]], [[Orkneyjar|Orkneyjum]], [[Færeyjar|Færeyjum]], Íslandi og Grænlandi undir erkibiskupinn í [[Niðarós|Niðarósi]] (nú [[Þrándheimur|Þrándheimi]]). [[Kirkja|Kirkjur]] voru margar, rústir af að minnsta kosti 16 kirkjum eru þekktar frá Eystribyggð einni. Flestar voru þetta litlar heimiliskirkjur, flestar um 10 m2, en aðrar mjög stórar eins og [[Dómkirkja|dómkirkjan]] í Görðum og [[Hvalsey|Hvalseyjarkirkja]]. Ósennilegt er að allar kirkjurnar hafi verið í notkun samtímis. Í Eystribyggð voru líka tvö [[klaustur]], eitt fyrir hvort kyn (bæði stofnuð upp úr 1300). Var annað [[Nunna|nunnuklaustur]] af [[Benediktsregla|Benediktsreglu]] í Hrafnsfirði og hitt [[Munkur|munkaklaustu]]r af reglu Bendedikts í Ketilsfirði sem helgað var [[Ólafur digri|Ólafi helga]] og heilögum [[Ágústínus|Ágústínusi]]. =Lönd í vestri= [[Mynd:Erikr-is.png|thumb|Siglingaleiðir norrænna manna eins og þær eru skráðar í Íslendingasögunum|350px]]Tvær Íslendingasögur, Grænlendinga saga og Eiríks saga rauða, segja frá förum vestur yfir [[Labradorhaf]] til þess sem nú er meginland [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Þessar sögur voru skráðar í fyrsta lagi um aldamótin 1200, tveimur öldum eftir að þær áttu að gerast. Í þessum tveimur sögum er margt sameiginlegt en ber einnig á milli um margt. Samkvæmt Grænlendinga sögu bar [[Bjarni Herjólfsson|Bjarna Herjólfssyni]] af leið frá Íslandi til Grænlands, og sá hann þrisvar á ókunnugt land, fyrst ófjöllótt land og skógi vaxið, síðan slétt land og viði vaxið, síðast eyju með jökli á, áður en þeir komust til Grænlands. Samkvæmt sögunni tók Bjarni og menn hans hvergi land fyrr en á Grænlandi. Grænlendinga saga segir að [[Leifur heppni|Leifur Eiríksson]] hafi síðar keypt skipið af Bjarna og farið í landaleit. Þeir komu fyrst að því landi sem Bjarni hafði fundið síðast og kölluðu það [[Helluland]]. Síðan komu þeir að skógi vöxnu landi sem þeir kölluðu [[Markland]]. Síðast gerðu þeir sér hús á landi þar sem þeir áttu eftir að finna [[Vínviður|vínvið]] og kölluðu [[Vínland]]. Í Eiríks sögu rauða er Bjarni Herjólfsson ekki nefndur, en sagt að Leifur Eiríksson hafi rekist á land, þar sem voru hveitiakrar sjálfsánir og vínviður vaxinn. Leifur kannaði landið en snéri svo til Grænlands. Það eina sem er vitað með fullri vissu er að norrænir menn byggðu hús á [[Nýfundnaland]]i einhvern tímann kringum aldamótin 1000 sem hafa verið grafin upp í [[L'Anse aux Meadows|L’Anse aux Meadows]]. [[Þýskaland|Þýski]] presturinn [[Adam frá Brimum]] segir frá siglingum norrænna manna til Norður-Ameríku um aldamótin 1000, og segir frá því einni öld síðar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=125|titill=Hvor var á undan að finna Ameríku, Leifur heppni eða Bjarni Herjólfsson?|höfundur=Gunnar Karlsson|útgefandi=Visindavefur|mánuður=Febrúar|ár=2000}}</ref> ==Brottflutningur== Eystribyggð fór í eyði um miðja 15. öld eða á síðari hluta þeirrar aldar. Í páfabréfi [[Nikulás páfi 5.|Nikulásar páfa 5.]]. frá 1448 segir að enginn biskup hafi verið á Grænlandi síðustu 30 árin og í bréfi [[Alexander 6. |Alexanders VI. páfa]] frá 1492 kemur fram að ekki hafi verið siglt þangað í 80 ár. Þrátt fyrir að ekkert samband var við Grænland hélt [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólska kirkjan]] áfram að útnefna Garðabiskupa. 18 biskupar voru skipaðir eftir að eftir að sambandið slitnaði, sá síðasti 1537, enginn þeirra komust til biskupsdæmisins og aðeins einn þeirra, Mattías Knútsson biskup, hefði að sögn lýst yfir vilja til þess.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Church In North America|höfundur=Laurence Larson|útgefandi=Catholic Historical Review|ár=1919|bls=193|árgangur=Vol. 5, No. 2/3}}</ref> Í Grænlandslýsingu Ívars Bárðarsonar frá þvi um 1347 - 1360 er sagt frá því að hann hefði séð villt fé og byggingar í Vestribyggð en ekkert fólk. Árið 1378 andaðist [[Álfur Grænlandsbiskup|Álfur]], síðasti grænlandsbiskupinn sem bjó á Grænlandi. Frásögnin um giftingu íslenskra hjóna í Hvalsey árið 1408 síðasta skriflega heimildin um tilvist norrænnar byggðar á Grænlandi. Yngstu fornleifafundir frá Vestribyggð eru frá lok 14. aldar og frá miðri 15. öld frá Eystribyggð.<ref name=":2" /> Ýmsar tilgátur eru um hvers vegna Grænlendingar hurfu af sjónarsviðinu en engar þeirra hefur með nokkru móti verið hægt að sanna. Það hefur verið stungið upp á að álag eins og árásir [[inúítar|inúíta]], [[farsótt|farsóttir]] eða sjóræningjaárásir og jafnvel erfðafræðileg hrörnun hafi stuðlað að endalokum norrænna Grænlendinga en ekkert í fornleifarannsóknum né [[DNA samfella|DNA]] rannsóknum styður slíkar kenningar. Engin af uppgröfnum rústum sýnir merki þess að íbúar hafa flúið í skelfingu, hvorki frá árásum né farsóttum. Engar vísbendingar eru um átök við inúíta eða um vísvitandi skemmdir á húsum. [[Mynd:Crozier and ring of a Greenlandic bishop.tiff|thumb|alt=Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum|Biskupsstafur ür rostungstönn og biskupshringur úr gulli, fundin í gröf á Görðum]]Fyrir utan [[Gull|gullhring]] sem fannst á beinagrind biskups í gröf hans á Görðum og biskupsstaf hans úr rostungstönn, hafa engin raunveruleg verðmæti fundist í neinum norrænum rústum á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Cultural adaptation, compounding vulnerabilities and conjunctures in Norse Greenland|höfundur=Andrew J. Dugmore, Thomas H. McGovern, Orri Vesteinsson, Jette Arneborg, Richard Streeter og Christian Keller,|útgefandi=National Academy of Sciences.]|ár=2012}}</ref> Haft er eftir Jette Arnenborg, Grænlandssérfræðingi á danska þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn, "''Íbúarnir virðist hafa tekið alla dýrmæta muni, þar á meðal kirkjuklukkur, með sér og skilið eftir fyrirferðarmikla muni. Ég held að þeir hafi einfaldlega ákveðið að yfirgefa svæðið''." <ref>{{Bókaheimild|titill=Norse Greenland – research into abandonment. 40 years of medieval archaeology at Aarhus University.|höfundur=Jette Arneborg|útgefandi=AArhus University|ár=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/287645613_Norse_Greenland_-_research_into_abandonment}}</ref> Auk [[Sjálfsþurftarbúskapur|sjálfsþurftarbúskapar]] lifðu Grænlendingar af viðskiptum við Evrópu. Mikilvægasta útflutningsvaran voru [[Skögultennur|rostungstennur]] sem voru mikil verðmæti og notuð í allskonar [[Útskurður|útskurð]]. Frá lok um 13. aldar jókst innflutningur [[Fíll|fílabeins]] til Evrópu frá Afríku og það mettaði markaðinn og stórminkaði eftirspurn eftir rostungstönnum. Þetta kann að hafa verið ein ástæða þess að reglulegar skipaferðir milli Grænlands og Evrópu hættu í upphafi 15. aldar, sem leiddi til einangrunar byggðarinnar.<ref name=":2" /> ==Byggðirnar== [[Mynd:Eastern-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir meginhluta Eystribyggðar. Rauðu punktarnir sýna þá staði og örnefni sem með nokkurri vissu er hægt að staðsetja. Nöfnin eru rituð samkvæmt nútímarithætti.]] [[Mynd:Middle-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir þann hluta Eystribyggðar sem sagnfræðingar hafa nefnt Miðbyggð, rauðu punktarnir sýna helstu bæjarrústir]] [[Mynd:Western-settlement.png|thumb|350px|Kortið sýnir Vestribyggð í núverandi Nuuk-héraði, rauðu punktarnir sýna helstu bæjarrústir]]Þrjú landnámssvæði Grænlendinga eru þekkt: * [[Eystribyggð]] í núverandi [[Kujalleq]] sveitarfélagi * [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggðin]] nálægt Arsuk og [[Ivittuut]] * [[Vestribyggð]] á norðanverðu [[Nuuk]]- svæðinu. Skriftlegar heimildir eru einungis um Eystribyggð og Vestribyggð, einu heimildirnar um miðbyggðina eru fornleifar. Í Íslendingasögum og öðrum rituðum heimildum eru tilgreind fjölmörg nöfn á byggðum, fjörðum og öðrum örnöfnum, en mörg þeirra er erfitt að tengja við staði eða landslag. Í Landnámabók segir frá því hvernig fyrstu landnámsmenn settust að á Grænlandi og nefndu heimili sín í Eystribyggð: Herjólfur Bárðarson settist að á Herjólfsnesi í Herjólfsfirði, Eiríkur rauði í Bröttahlíð í Eiríksfirði, Ketill í Ketilsfjörði, Hrafn í Hrafnsfirði, Sölvi Sölvadölum, Snorri Þórbrandsson í Álftafirði, Þorbjörn glóra á Siglufirði, Einar í Einarsfirði, Hafgrímur í Hafgrímsfirði og í Vatnahverfi, Arnlaugur í Arnlaugsfirði og Þórkell farserkur í Hvalseyjarfirði. Í Grænlendingaþætti er getið um grænlenska biskupa og kirkjur, en þær voru þá að því er virðist tólf í Eystribyggð og þrjár í Vestribyggð. Í lýsingu Ívars Bárðarsonar eru aðeins ellefu kirkjur nefndar í Eystribyggð og ein í Vestribyggð. Nokkuð er öruggt að eftirfarandi örnefni hafa verið auðkennd: * [[Eiríksfjörður]] – [[Tunulliarfik]] * [[Brattahlíð]] – [[Qassiarsuk]] * [[Garðar (Grænlandi)|Garðar]] - [[Igaliku]] * Einarsfjörður – Igalikup Kangerlua * [[Undir Höfða]] – Igaliku Kujalleq * Dýrnes – Narsaq Ilua bei Narsaq * [[Hvalsey]] – [[Qaqortoq]] * [[Herjólfsnes]] – Ikigaat * Ketilsfjörður – Tasermiut Kangerluat * Ísafjörður – Sermilik * [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]] – Tasikululik * Sandnes – Kilaarsarfik í Ameralla * Ánavík – Ujarassuit í Ujarassuit Kangerluat Önnur örnefni hafa ekki verið tengd stöðum í dag eða um staðsetningu þeirra er deilt. Á fyrri hluta 19. aldar voru þegar þekktar um 80 rústir í Eystribyggð og 14 í Vestribyggð. Árið 2004 var búið að finna um 500 í Eystribyggð og Miðbyggðinni og um 95 í Vestribyggð. <ref name=":2" /> '''Eystribyggð''' Eystribyggð var stærsta byggð norrænu Grænlendinganna. Þrátt fyrir nafnið var hún syðst á vesturströnd Grænlands. Byggðin náði frá Narsarmijit í suðri að Ikersuaq í norðri og náði því yfir 180 km frá norðri til suðurs. Flestir bæirnir voru innst í firðinum. Fornleifafræðingurinn Orri Vésteinsson telur að í Eystribyggð hafi verið 190 til 266 býli, og þau hafi skiptast í 14 sóknir.<ref>{{Bókaheimild|titill=Parishes and Communities in Norse Greenland|höfundur=Orri Vésteinsson|útgefandi=Journal of the North Atlantic|ár=2009|bls=138–150|árgangur=Special Volume 2: Norse Greenland - Selected Papers from the Hvalsey Conference 2008|url=https://www.jstor.org/stable/26686945}}</ref> Meðal mikilvægustu fornleifa í Eystribyggð voru bæirnir Brattahlíð, Garðar, Herjólfsnes og Hvalsey . Brattahlíð var heimili Eiríks rauða og þar var sennilegast fyrsta kirkjan byggð. Garðar var þingstaður og biskupssetur. Í Hvalsey var best varðveittu kirkjurústir landsins. Þessi svæði eru nú á [[heimsminjaskrá UNESCO]] undir nafninu [[Kujataa]] síðan 2017.<ref>{{Bókaheimild|titill=Landbrug på randen af indlandsisen|höfundur=Christian Koch Madsen|höfundur2=Jette Arneborg|útgefandi=Trap Danmark / Gads Forlag|ár=2022|bls=118|ISBN=978-87-7181-505-4|tungumál=enska}}</ref> '''Miðbyggðin''' Engar ritaðar heimildir eru um þessa byggð en nafnið er svæðisnafn fornleifafræðinga. Byggðin er talin hafa verið hluti af Eystribyggðar en var í um 150 km fjarlægð frá henni sjóleiðis. Það var á milli Tissaluup Ilua- fjarðar í Paamiut-héraði í norðri og Qoornoq- fjarðar í Ivittuut-héraði í suðri. '''Vestribyggð''' Vestribyggðin lá djúpt inni í fjörðum þar sem er nú Nuuk svæðið við firðina Nuup Kangerlua og Ameralik að sunnanverðu . Mikilvægustu fornleifasvæðin hér eru bæirnir Sandnes, Ánavík og hinn sögulega ónefndi [[Bærinn undir sandinum|''Bærinn undir sandinum'']] . Loftslag í Vestribyggð var [[meginlandsloftslag]] og því kaldara á veturna, yfirleitt þurrara og vaxtartími styttri en í Eystribyggð. ==Hús og híbýli== [[Mynd:Plan vestiges Undir Hofda 3.jpg|thumb|alt=Flatarteikning af kirkjubænum Undir Höfða|Flatarteikning af kirkjubænum Undir Höfða]]Þegar landnámsmenn sigldu til Grænlands seint á 9. öld fluttu þeir ekki aðeins með sér bústofn, innbú og áhöld. Þeir höfðu einnig með sér verkmenningu og hefðir, þar á meðal byggingarhefð. Þess vegna eru hús sem fundist hafa við fornleifarannsóknir á Grænlands náskyld húsum á Íslandi og annars staðar á Norðurlöndum frá þessum tíma að gerð og útliti.<ref>{{Bókaheimild|titill=Frá skála til gangabæjar : húsagerð á miðöldum|höfundur=Guðmundur Ólafsson|ár=2004|útgefandi=Þjóðminjasafn Íslands|bls=130-139|ISBN=9789979950776|tungumál=íslenska}}</ref> Við fornleifarannsóknir á undanförnum áratugum hafa allmargar byggingar frá fyrstu öldum norrrænnar Grænlandsbyggðar verið rannsakaðar. Landnámið virðist hafa átt sér stað í tveimur megináföngum, fyrst settust landnámsmennirnir að í frjósömustu og aðgengilegustu landsvæðum inn- og miðfjarðarsvæðanna og á skaganum milli Nordre Sermilik í norðri og Uunartoq-fjarðar í suðri sem varð að Vatnahverfi. Einni eða tveimur kynslóðum síðar dreifðist byggðin frá þessu kjarnasvæði til harðbýlli jaðarsvæða í ytri fjörðum og til innsveita sem lágu hærra og voru nær jöklum. [[Mynd:Reconstructed Viking House.jpg|thumb|alt=Stangarbærinn í Þjórsárdal endurbyggður|Stangarbærinn í Þjórsárdal endurbyggður]]Flestir landnámsmenn bjuggu í húsum sem í daglegu tali eru oftast nefnd [[Eldaskáli|skálar]]. Í fornsögum er einnig stundum talað um eldaskála. Í eldaskálum sátu menn, unnu og mötuðust á setum við langelda og sváfu í þeim á nóttunni. Skálarnir voru frístandandi byggingar og útihús voru í upphafi ekki áföst við þá. Skálar eiga sér sögu sem er miklu eldri en landnám í Norður-Atlantshafi og hafa fundist alls staðar á hinu norræna menningarsvæði. Þetta var sú húsagerð sem landnámsmenn fluttu með sér til landsins í upphafi. Landsnámsmenn hafa verið misvel efnum búnir og það kemur fram í stærð bygginga. Fyrstu húsakynnin endurspegla sennilega að einhverju leiti stærð þeirra húsa sem þeir áttu fyrir í heimalandi sínu og geta því gefið vísbendingu um hvort um stórbónda eða meðalbónda var að ræða. Þrátt fyrir hinn mikla stærðarmun á skálabyggingum eru þeir flestir svipaðir að gerð og yfirleitt auðgreindir frá síðari tíma húsum. Veggirnir eru hlaðnir úr [[Torf|torfi]] eða torfi og grjóti. Niðurstöður rannsókna á ''[[Bærinn undir sandinum|Bænum undir sandinum]]'' í Vestribyggð á Grænlandi eru sem stendur besta vísbending um þróun torfbæja á þessu tímabili. Þessar rannsóknir á átta byggingarskeiðum benda til þess að svipuð þróun hafi átt sér stað á Grænlandi eins og á Íslandi. Ekki leið langur tími frá því að fyrstu skálarnir voru reistir þar til farið var að gera á þeim breytingar. Einu húsi eða herbergi er bætt við skálann að húsabaki eftir þörfum, en síðan bætast fleiri hús við þannig skapast [[Gangabær|gangabærinn]], sennilega um 1300.<ref>{{Bókaheimild|titill=„Bærinn undir sandinum“|höfundur=Guðmundur Ólafsson|höfundur2=Svend E. Albrethsen|útgefandi=Hið íslenzka fornleifafélag|ár=1998|bls=99-124|árgangur=Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1998}}</ref> Gangabærinn var [[torfbær]] með löngum gangi sem önnur hús, svo sem [[eldhús]], [[búr]] og [[baðstofa]], lágu inn af. Einnig voru útiskemmur og gripahús oft sambyggð við gangabæinn. Í gangabænum varð baðstofan að aðalíveruhúsi heimilisfólks. Þar vann fólk, svaf og mataðist.<ref>{{Bókaheimild|titill=Íslenski torfbærinn.|höfundur=Hörður Ágústsson|ár=1987|útgefandi=Íslensk Þjóðmenning I. Uppruni og umhverfi. Bókaútgáfan Þjóðsaga.|bls=227-346}}</ref> Í ''Bænum undir sandinum'' fundust meðal annars stórar [[Tunna|trétunnur]] sem sýndu greinilega að ýmsar tegundir af sýrðum mjólkurafurðum höfðu verið búnar til. Þar var einnig auðséð að [[Ull|ullarnýting]] var mikilvæg fyrir Grænlendinganna og mátti sjá það um bæinn allan. Ýmsar gerðir af spunasnældum, [[Snælda|halasnældur]], snældusnúðar og tvinningarsnældur og [[Vaðmál|vaðmálsbútar]] fundust hér og þar. Þar að auki fannst heil vefstofa með leifum af uppréttum [[Kljásteinavefstaður|vefstól]] 140 cm breiðum og yfir 90 [[Kljásteinn|kljásteinar]]. Talsvert fannst þar einning af leikföngum, sérstaklega útskornir fuglar og dýr.<ref>{{Bókaheimild|titill=Omkring dagliglivet på Gården under Sandet|höfundur=Joel Berglund|útgefandi=Det Grønlandske Selskab ]|ár=2001|árgangur=Tidsskriftet Grønland 2001. Nr. 7. 49 árg.|tungumál=danska}}</ref> Nákvæm greining á lýsingum og mælingum á meira en 100 norrænum bæjum og nokkrum þúsund rústum í Eystribyggð hefur verið gerð. Þær sýna meðal annars að allt að 2/3 hlutar skráðra minjasvæða voru ekki sjálfstæðar jarðir heldur notaðar sem [[sel]] að sumarlagi. Fjöldi og hin víða dreifing minjasvæða sýnir að norrænu Grænlendingarnir nýttu allar möguleika til aðdráttar frá ystu ströndum að jaðri jöklanna. Mikill munur er á stærðum og umhverfi bóndabæjanna. Stærstir voru bæirnir sem einnig voru kirkjustaðir, stórbýlin. Aðalbyggingarnar á stórbæjunum, kirkjan, búsetuhúsið og fjósin lágu miðsvæðis en útihús og gripahús, geymsluhús, járnsmiðja og ef til vill fleiri á dreift um tún og nágrenni. Oft voru túngarðar úr torfi eða hlaðnir úr steini umhverfis túnin og húsin. Stórbýlin eru svo greinileg að bera má kennsli á nokkra nafngreinda staði í miðaldaritum, þar á meðal Brattahlíð Eriks rauða (Qassiarsuk), Hvalsey (Qaqortukulooq) og Herjólfsnes (Ikigaat) í Eystribyggð og Sandnes (Kilaarsarfik í og Anasvík í Vesturbyggð. Biskupssetrið á Görðum (Igaliku) hefur sérstöðu sem langtum stærsta býlið á Grænlandi og einkennist sérstaklega af stórum útihúsum og geymslubyggingum ásamt dómkirkjunni. Mikill meirihluti bæjanna voru hins vegar mun minni og til þeirra heyrðu færri byggingar, oftast í þéttri þyrpingu og lítið tún. Ólíkt því sem var víðast annars staðar í Norður-Atlantshafi voru langflest smærri býlin ekki með neinskonar túngarða til aðgreiningar frá umhverfinu. Heimildir benda til að tiltölulega fáir stórbændur ásamt kirkjunni áttu eða réðu yfir mestum hluta byggðarinnar. C-14 aldursgreiningar benda til að samdráttur byggðar hafi byrjaða snemma í Eystribyggð. Þessi samdráttur virðist hafa átt sér stað í þremur stigum: Fyrst voru býlin á annesjum og ytri fjörðum yfirgefin á 13. öld. Rúmri öld síðar var byggð í hálendari byggðum lögð niður, en stórbýlin á kjarnasvæðunum virðast hafa haldið áfram allt fram til loka norrænna byggðarinnar um miðja 15. öld. Jafnframt sýna fornleifarannsóknir á kirkjunum að litlu bændakirkjurnar voru yfirgefnar á 13. öld og eftir voru sóknarkirkjur á stórbæjum. Uppgröftur þessara minja ásamt mælingum á stærð kirkjugarðanna miðað við fjölda grafa og fjölda bæja benda til þess að íbúafjöldi beggja byggðanna samanlagt hafi varla farið yfir 2500-3000 manns, jafnvel þegar fólksfjöldinn var sem mestur. Skipulag kirkna sem tengjast stærstu bæjunum breyttist einnig töluvert í gegnum aldirnar. Elstu kirkjubyggingarnar voru litlar ferkantaðar byggingar með þremur steinveggjum og einum timburvegg, umkringd hringlaga varnargarði og innan þess kirkjugarðurinn. Dómkirkjan í Görðum var af rómanskri gerð með þykkjum veggjum og grunnflöturinn myndaði kross og þar voru tvær kapellur auk kórsins.<ref>{{Bókaheimild|titill=Excavations at the cemetery at Garðar, Igaliku, 2021|höfundur=Dorthe Dangvard Pedersen; Jette Arneborg, Frederikke Reimer, Rikke Dahl Olsen,|útgefandi=Activating Arctic Heritage|ár=2021|url=https://pure.kb.dk/ws/portalfiles/portal/24194725/2021_igalikuexcavationreport.pdf|tungumál=enska}}</ref> == Lífshættir og fæðuframboð == Lífskjörin voru að mestu leiti svipuð og á Íslandi enda búskaparmöguleikar ekki ólíkir á mörgum stöðum.<ref>{{Bókaheimild|titill=Settlement, sustainability, and environmental catastrophe in Northern Iceland|höfundur=Mulville, Jacqui og J. Thoms|útgefandi=American Anthropologist|ár=2007|bls=27-51|árgangur=109|tungumál=enska}}</ref> Við uppgröft við kirkjugarðinn hjá Þjóðhildarkirkju í Brattahlíð árið 1962 kom í ljós að meðalhæð karla hafði verið 171 cm - nokkrir voru 184–185 cm - og kvenna 156 cm; þetta er hærra en meðalhæð var í Danmörku um 1900. Allir voru með góðar [[Tönn|tennur]], þó verulega slitnar, og engin tannskemmd. Algengasta sjúkdómurinn sem fannst í beinagrindunum var alvarleg [[Þvagsýrugigt|þvagsýrugigt]] í baki og mjöðmum.<ref name=":2" /> === Mataræði === Norrænu Grænlendingarnir stunduðu jöfnum höndum landbúnað og veiðar. Landnámsmenn höfðu með sér [[sauðfé]], [[geitur]], [[svín]], [[Nautgripur|kýr]], [[Hestur|hesta]], [[Hundur|hunda]] og [[Köttur|ketti]] (og þar að auki [[Húsamús|húsamýs]]) frá Íslandi. Svín virðist hafa horfið fljótlega úr búskapnum. Sauðfé og geitur virðast að mestu hafa gengið úti á vetrum. Komið hefur á óvart hversu mikilvægar kýr voru í búskap Grænlendinga. Á minni bæjum voru 2 - 4 kýr en á stórbæjum mun fleiri, til dæmis á Hvalsey, um 16 kýr, og á Görðum þar sem hægt var að hýsa um hundrað nautgripi. Á minni bæjum voru geitur algengastu gripirnir. Veiðiskapur skipti miklu, bæði fiskveiði og [[Selaættkvísl|sel]]- og [[Hreindýr|hreindýraveiði]]. Í Konungs skuggsjá er sagt að á 13. öld hafi grænlenskir bændur fyrst og fremst lifað á kjöti, [[Skyr|skyri]], [[Smjör|smjöri]] og [[Ostur|osti]] en að flestir bændur vissu ekki hvað [[brauð]] var. Fundir sýna að einstaka stórbóndi í Eystribyggð ræktaði [[bygg]] í litlum mæli.<ref>{{Bókaheimild|titill=Norse and Later Settlement and Subsistence in the North Atlantic|höfundur=C. D. Morris og J. Rackham|útgefandi=Glasgow University Press|ár=1992|bls=157–186}}</ref> Ísótópagreiningar sýna að með tímanum jókst meðalmagn sjávarfangs í fæðunni allt frá landnáminu um 980 fram til miðju 13. aldar, þegar norrænir menn hverfa úr sögunni, úr innan við 40% í meira en 60%. Hjá sumum rannsökuðum einstaklingum kom um 80% af fæðu þeirra úr sjó á lokatímabilinu. Bein úr sjávarspendýrum, fyrst og fremst selum, jókst einnig mikið samanborið við húsdýra og hreindýra bein.<ref>{{Bókaheimild|titill=‘Human Diet and Subsistence Patterns in Norse Greenland A.D. c.980 – A.D. c.1450.|útgefandi=Journal of the North Atlantic|höfundur=Arneborg, J, Lynnerup, N & Heinemeier, J|ár=2012|bls=51-64|árgangur=Special Volume 3: Greenland Isotope Project: Diet in Norse Greenland AD 1000-AD 1450}}</ref> Tiltölulega lítið hefur fundist af fiskibeinum sem hefur leitt til vangaveltu um að norrænu Grænlendingarnir hafi ekki stundað [[Fiskveiðar|fiskveiði]]. Nýlegar rannsóknir sýna að þetta stenst ekki. Við uppgröft á ''Bænum undir sandinum'' fannst talsvert magn fiskbeina og er það mesti fundur um fiskveiðar frá norrænum stað á Grænlandi. Þessi bein fundust með því að sigta jarðveginn þar sem ýmsum úrgangi hafði verið hennt (svo kölluðum ''køkkenmødding''). Þar sem fiskibein eru smá og og rotna fljótt sundur, samhliða því að fiskibeinin fundust aðeins í sigtuðum sýnum, bendir það til þess að fiskneysla hafi gegnt stærra hlutverki í fæuöflun en fjöldi fiskibeinafunda gefa til kynna. Meirihluti fiskibeinanna var af [[Bleikja|bleikju]] (Salvelinus alpinus), [[Þorskur|þorski]] (Gadus morhua) og [[Loðna|loðnu]] (Mallotus villosus). Fyrir utan fiskibeinin fundust einnig [[Öngull|önglar]] úr hreindýrahorni. Svo virðist sem víða hafi verið talsverð fiskveiði, fornleifafræðingar hafa víða fundið flot og lóð til að nota við [[Fiskinet|net]], enda nefnir Ivar Bárðarson í Grænlandslýsingu sinni að mikil [[Silungur|silungaveiði]] sé í vötnunum í Vatnahverfi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Hunting, fishing and animal husbandry at The Farm Beneath The Sand, western Greenland|höfundur=Inger Bødker Enghoff Hunting, fishing and animal husbandry at The Farm Beneath The Sand, western Greenland|útgefandi=Kommissionen for Videnskabelige undersøgelser i Grønland|ár=2003|bls=|url=https://tidsskrift.dk/meddrgroenland_man_soc/issue/view/11183|árgangur=Meddelelser om Grønland. Vol. 28}}</ref> Landnámsmenn á Grænlandi fluttu með sér [[ætihvönn]] (Angelica archangelica) og má finna hana við flestar rústir norrænna híbýla. Hvönnin var öll notuð, blaðstilkar, laufið og fræin og ræturnar voru þurrkaðar. Hún inniheldur mikið [[C-vítamín]] sem kemur í veg fyrir [[Skyrbjúgur|skyrbjúg]] og aðra kvilla og var þess vegna mikilvæg fyrir næringu Grænlendinga eins og Íslendinga. Í [[Grágás]] er til dæmis kveðið á um viðurlög við stuldi á hvönn, útlegð eða sekt ef teknar voru hvannir í annarra garði.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=1888]|titill=Er ætihvönn góð sem grasalyf og ef svo er, hvernig er hún þá matreidd?|höfundur=Sigmundur Guðbjarnason|útgefandi=Vísindavefur|ár=2023}}</ref> [[Mynd:Robe médiévale Herjolfsnes musée national du Danemark.jpg|alt=Kjóll frá Herjólfsnesi|thumb|Kjóll frá Herjólfsnesi]] ==Fötin frá Herjólfsnesi== [[Mynd:Capeline Herjolfsnes Nordlund 03.jpg|alt=Strúthetta frá Herjólfsnesi|thumb|Strúthetta frá Herjólfsnesi]] Einn mikilvægasti fornleifafundur sem hefur verið gerður á Grænlandi átti sér stað árið 1921 þegar danski fornleifafræðingurinn Poul Nørlund gróf í kirkjugarði á [[Herjólfsnes|Herjólfsnesi]]. Þar fann hann [[Fatnaður|fatnað]] frá 15. öld og er þetta stærsti fundur miðaldafatnaðar í menningarheimi [[Vestur-Evrópa|Vestur-Evrópu]]. Föt af þessu tagi þekktust einungis frá samtímamyndum en þessi fundur sýndi hvernig venjulegir Evrópubúar klæddu sig á miðöldum. Flestir hinir látnu höfðu verið grafnir í timburkistum sem greinilega höfðu margar hverjar verið endurnýttar en mörg líkin voru reifuð í mörg lög af aflóga klæðum. Þessar miðaldaflíkur höfðu varðveist ósnortnar um aldir í [[Sífreri|sífreranum]] (permafrost) og eru ótrúlega líkar vestur-evrópskum búningum fá sama tíma. Það sést ekki síst á hettu upprunni í [[Búrgund|Burgúnd]] á 13. öld. Þau voru einstaklega vel varðveitt og voru 23 alklæðnaðir karla og kvenna auk þriggja barna fluttir á Þjóðminjasafnið í Kaupmannahöfn. Þar að auki 16 hettur, fjórir hattar og nokkrir sokkar. C-14 aldursgreiningar sýna að yngstu grafirnar eru frá 1430 til 1440. Öll þessi klæði voru unnin úr ull á Grænlandi en snið þeirra sýnir að Grænlendingar fylgdust vel með tískubreytingum í Evrópu. Litur fatnaðarins var orðinn brúnn eftir að hafa legið í moldinni í mörg ár en nákvæm greining sýnir að fötin voru gerð í náttúrulegum ullarlitum allt frá ljósgráum og ljósbrúnum til svörtum. Föt á eitt barn hafði upphaflega verið mjallhvít. Sumar hetturnar voru litaðaðar ljósfjólubláir með grænlenskum [[Glæður|glæðum]] (fræðiheiti: Xanthoria parietina) og einn búningur var kantaður með rauðu bandi, litað með innfluttri [[krapprót]] (fræðiheiti: Rubia tinctorum). <ref>{{Bókaheimild|titill=Woven into the Earth - Textile Finds in Norse Greenland.|höfundur=Else Østergård|útgefandi=Aarhus Universitetsforlag|ISBN=8771244379|ár=2004|tungumál=enska}}</ref> == Verslun == === Innflutningsvörur === Við landnám voru innfirðir og heiðar vaxnar kjarr- og skóglendistegundum, [[ilmbjörk]] (Betula pubescens), [[fjalldrapi]] (Betula glandulosa) og [[Víðir (ættkvísl)|víðir]] (Salix) á Grænlandi. Þessar tegundir dugðu ekki sem byggingartimbur. Því var [[timbur]] mikilvæg innflutningsvara. Sumt af þessu timbri kom mögulega sem tilbúnir gripir, eins og tunnustafir, notað timbur úr skipum var einnig notað í húsabyggingar. Til að rannsaka uppruna timburs á Grænlandi skoðaði [[Lísabet Guðmundsdóttir]] frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] trjáleifar frá fimm norrænum bæjum, þar af fjórum meðalstórum bújörðum og biskupssetrinu í Görðum. Gerðar voru rannsóknir á 8.552 viðarbútum. Með því að skoða þunna viðarhluta í [[smásjá]] var hægt að rannsaka [[Fruma|frumubygginga]] viðarbútannna og var hægt að finna uppruna og tegundir viðarins. Öll sýnin voru einnig tímagreind. Um 36% av öllum sýnum voru innlendar tegundir. Af heildinni reyndist [[rekaviður]] vera um 25%, það er [[lerki]] (Larix), [[greni]] (Picea) og [[skógarfura]] (Pinus sylvestris). Innfluttur viður kom frá Evrópu, meðal annars [[eik]] (Quercus), [[beyki]] (Fagus) og [[Furur|fura]]. En þar voru einnig trjátegundir sem án efa komu frá austurströnd Norður-Ameríku, kanadaþöll einnig kölluð [[skógarþöll]] (Tsuga canadensis), [[gráfura]] (Pinus banksiana) og [[Sandfura]] (Pinus strobus) Það þýðir að Grænlendingarnir hljóta að hafa sótt timbur frá Norður-Ameríku. [[Labradorstraumurinn]] flæðir úr [[Norður-Íshaf|Norður-Íshafi]] meðfram strönd [[Labrador]], umhverfis [[Nýfundnaland]] og áfram suður með [[Nýja-Skotland|Nova Scotia]] þannig að þetta gettur getur ekki hafa verið rekaviður. Þessar niðurstöður benda á að norrænir Grænlendingar höfðu aðstöðu, þekkingu og skipakost til að fara yfir Davis sundið til austurstrandar Norður-Ameríku að minnsta kosti allt fram að lok fjórtándu aldar.<ref>{{Bókaheimild|titill=Timber imports to Norse Greenland: lifeline or luxury?|höfundur=Lísabet Guðmundsdóttir|útgefandi=Cambridge University Press]|ár=2023|tungumál=enska}}</ref> Verkfæri úr [[Járn|járni]] var en af forsendum norrænnar verkmenningar á miðöldum. Þetta gildi eins fyrir Grænlendingana, enda hafa smiðjur fundist við öll stórbýlin. En allt bendir til að það hafi verið mikill járnskortur í norrænu byggðinni og aukist mjög á seinni tímum hennar. Öll verkfæri eins og [[Öxi|axir]], [[Ljár|ljáir]] og [[Hnífur|hnífar]] sem hafa fundist hafa verið [[Brýni|brýnd]] þangað til lítið var eftir. Svo nefndur [[rauðablástur]] þar sem járn er brætt úr m[[Mýrarrauði|ýrarrauða]] var mjög algeng vinnsluaðferð í Noregi fyrir landnám Íslands og aðferðin fluttist með norskum landnámsmönnum þangað og var mikið stunduð.<ref>{{Vefheimild|url=https://ferlir.is/raudablastur-myrarraudi/|titill=Rauðablástur – Mýrarrauði|höfundur=ÓSÁ|útgefandi=FERLIR|mánuður=2003}}</ref> Hins vegar eru sárafá dæmi um að Grænlendingarnir hafi stundað rauðablástur. Vísindaleg greining hefur verið gerð með [[rafeindasmásjá]] og örgreining á [[Gjall|gjallinnihaldi]] á fjölda járnhluta fundnum í fornum norrænum bæjarrústum. Auðsýnt er að mikill hluti járnverkfæra og annara hluta hafði verið unninn úr norskum járngrýti og sennilega borist sem fullunnin vara frá Noregi. Fundir af hreinsunargjalla í smiðjum bæði í Eystribyggð og Vestribyggð sýnir hins vegar að járnsori eða gjall var stundum flutt inn frá Noregi og síðan unnið endanlega á Grænlandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Ancient iron and slags in Greenland|höfundur=Vagn Fabritius Buchwald|útgefandi=Meddelelser om Grønland. Man & Society|ár=2001|árgangur=Meddelelser om Grønland Vol. 26|url=https://tidsskrift.dk/meddrgroenland_man_soc/article/view/146799}}</ref> ==Útflutningsvörur== [[Mynd:Nordurseta1.png|alt=Norðurseta hefur sennilega verið á því svæði sem kortið sýnir|thumb|Norðurseta hefur sennilega verið á því svæði sem kortið sýnir]] Vitað er að á miðöldum voru [[Rostungur|rostungaafurðir]] ein mikilvægasta útflutningsvara hinna norrænu Grænlendinga til Evrópu. Voru það annars vegar [[Skögultennur|skögultennurnar]] sem voru mikil verðmæti og voru seldar í Evrópu í stað hins eiginlega fílabeins og notaðar í alls konar útskurð en heimamenn gerðu einnig úr þeim margvíslega gripi. Hinsvegar var það rostungshúðin sem var flegin af skrokknum í löngum lengjum og úr þeim gerð gífurlega sterk svo nefnd [[Svarðreipi|svarðreipi]] sem einnig voru flutt út. [[Ísbjörn|Ísbjarnarfeldir]] voru einnig mjög eftirsóttir og þóttu verðug konungsgjöf. Á nokkrum stöðum er minnst á að lifandi ísbirnir hafi verið fluttir frá Grænlandi en það hljóta að hafa verið húnar og þeir sennilega ekki veiddir í Norðursetu. Á miðöldum voru [[Fálki|fálkar]] taldir fuglar konunga. Þeir eru notaðir í sérstaka íþrótt, [[Fálkaveiðar|fálkaveiðar]], sem var áður fyrr nánast eingöngu stunduð af konungum og aðli og voru slíkir fálkar nefndir ''slagfálkar''. Mjög eftirsótt útflutningsvara frá Grænlandi var [[Hvítfálki|Hvítfálkinn]] (Falco rusticolus candicans) og komust þeir meiri segja til [[Arabar|arabalandanna]] eftir flóknum viðskiptaleiðum. Landfræðingurinn og sagnfræðingurinn Ibn Sa'id al-Maghribi (d. 1286) lýsti meðal annars eyjum í norðanverðu Atlantshafinu vestur af Írlandi þaðan sem þessir hvítu fálkar væru fluttir út og að [[Egyptaland|egypski]] sultáninn greiddi 1.000 dínara fyrir hvern fálka (eða, ef hann kom dauður, 500 dínara).<ref>{{Bókaheimild|titill=The Gyrfalcon|höfundur=Eugene Potapov og Richard Sale|útgefandi=T & A D Poyser|ár=2005|bls=232|ISBN=0713665637|tungumál=enska}}</ref> Langdýrasti varningurinn voru þó líklega tennur [[Náhvalur|náhvalana]]. Þær þóttu miklar gersemar enda héldu Evrópumenn að þær kæmu frá [[Einhyrningur|einhyrningum]] og hefðu mikið dulkynngi.<ref>{{Bókaheimild|titill=“Walrus Ivory- demand, supply, workshops, and Greenland”|höfundur=Roussell, Aage|útgefandi=Annales Societatis Scientarium Faeroensis XLIV,|ár=2005|árgangur=Viking and Norse in the North Atlantic:Select Papers from the Proceedings of the 14th Viking Congress,|bls=182-192}}</ref> Fjölmargar heimildir nefna [[Norðurseta|Norðursetu]] langt norðan við byggðirnar sem mikilvægasta veiðisvæði Grænlendinga hinna fornu og þar voru rostungarnir, náhvalir og ísbirnir veiddir. Meðal annars er sagt í Grænlandsannál í Hauks bók að: „''Allir stórbændur á Grænlandi höfðu skip stór ok skútur bygðar til að senda í Norðursetu til að afla veiðiskap''.“ Veiðimenn voru sennilega sendir norður í veiðar seinnipart sumars og fram á haust, annars höfðu þeir vetursetu á veiðisvæðinu. == Rúnir á Grænlandi == [[Mynd:Gron-rune-kingigtorssuaq.jpg|thumb|320 px|Ljósmynd af Kingittorsuaq rúnasteininum]] Um 80 [[Rúnir|rúnaristur]] hafa fundist á Grænlandi, af þeim hafa 45 fundist í [[Eystribyggð]] og hinar í [[Vestribyggð]] með einni undantekningu. Á eyjunni [[Kingittorsuaq steinninn|Kingittorsuaq]] norðvestur af Upernavik á því svæði sem norrænir menn á Grænlandi nefndu [[Norðurseta|Norðursetu]] hefur einn rúnasteinn fundist. Elsta rúnaristan er [[rúnakeflið frá Narsaq]] sem álitið er frá byrjun 11. aldar og fannst við [[Narsaq]] í [[Kujalleq]]-sveitarfélaginu. Næstelsta ristan er frá upphafi 13. aldar, legsteinn frá [[Brattahlíð]]. Flestar aðrar rúnaristur eru sennilega frá 14. og 15. öld. Meðal merkilegri funda eru ýmis áhöld með rúnaristum sem fundust við uppgröft á [[Bærinn undir sandinum|''Bænum undir sandinum'']] í Vesturbyggð. Af rúnaristunum má marka að mál norrænna manna á Grænlandi hafi verið íhaldsamt og sú tunga sem landnámsmenn höfðu með sér frá Íslandi og Noregi hafi tekið fremur litlum breytingum. Einnig má sjá að Grænlendingar héldu fast við þau rúnaform sem tíðkuðust á Norðurlöndum um árið 1000. ==Skrælingjar== Eins og að ofan er nefnt var engin byggð á sunnanverðu Grænlandi þegar norrænir menn hófu landnám sitt þar. Það var einungis við Smith-sund, nyrst á Grænlandi, sem [[Dorset-fólk]] hafði búsetu á þessum tíma. Það er með öllu óvíst hvenær norrænu Grænlendingarnir hittu fyrir aðra íbúa í landinu. [[Skrælingjar]] á Grænlandi eru nefndir á ýmsum stöðum í bréfum og öðrum miðaldaheimildum. En enginn efi er á að samskipti voru mjög stopul fyrstu aldirnar. Hauksbók, sem skráð var í upphafi 14. aldar, er sagt frá því að sumarið 1266 hafi menn komið úr Norðursetu sem hafi farið lengra norður en áður hafi verið farið en ekki fundið nein merki um skrælingja þar sem þeir hafi áður verið við Króksfjarðarheiði. Sendu þá prestar skip norður til að kanna það svæði sem lá norðan við hefðbundnar veiðislóðir í Norðursetu. Fundu leitarmenn spor eftir skrælingja en enga menn. Ber þessu vel saman við fornleifafundi sem sýna að á 13. öld hurfu Dorset-menn frá Grænlandi, fyrst frá [[Diskó-flói|Diskó-flóa]] og síðan frá svæðinu í kringum Smith-sund. Samkvæmt fundum námu [[Thule-inúítar]] land við Smith-sund á seinni hluta 13. aldar og fluttust á næstu öldum suður vesturströndina og einnig norðaustur yfir. Hafa þeir fljótlega farið að hitta á norræna menn í Norðursetu. Óvíst er hvers eðlis þau kynni voru, engar frásagnir eru um verslunarviðskipti þó svo að þau hafi getað átt sér stað en allnokkrar frásagnir um skærur. Samkvæmt frásögu Ívars Bárðarsonar eru skrælingjar sestir að í Vestribyggð um miðja 14. öld. Þegar norrænir menn yfirgefa Grænland á seinnihluta 15. aldar búa skrælingjar meðfram allri strandlengjunni og eru einu íbúar landsins. == Heimildir == * 'Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5'' * ''Á hjara veraldar'', Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9 * Finnur Magnússon, Carl Christian Rafn (Ritstjórar): ''Grønlands Historiske Mindesmærker''. Band 1–3, 1845. Det Kongelige Nordiske Oldskriftselskab. * Jette Arneborg: ''Det europæiske landnam – Nordboerne i Grønland''. Hans Christian Gulløv (Ritstjóri): Grønlands forhistorie. Gyldendal, 2004, ISBN 87-02-01724-5, . * Jørgen Meldgaard: ''Nordboerne i Grønland. En vikingerbygds historie''. Munksgaards Forlag, 1965 * Knud J. Krogh: ''Erik den Rødes Grønland – Qallunaatsiaaqarfik Grønland''. 2. Auflage. Nationalmuseets Forlag, 1982, ISBN 87-480-0434-0 . * Niels Lynnerup: ''The Greenland Norse – A Biological-anthropological Study''. Meddelelser om Grønland – Man & Society. Band 24). Dansk Polarcenter, 1998, ISBN 978-87-635-1245-9 . * Arnved Nedkvitne, (2019) ''Norse Greenland. Viking Peasants in the Arctic''. Routledge, ISBN 978-0-8153-6629-4 * Else Østergård. ''Woven into the Earth - Textile Finds in Norse Greenland''. 2004 Útg. Aarhus Universitetsforlag ISBN 10 8772889357 == Tilvísanir == {{Reflist}} {{Norrænir Grænlendingar}} [[Flokkur:Saga Grænlands]] gkcv2yru1r44o8cqhdu9dcephqw40b4 0 190187 1973202 1950102 2026-07-23T16:33:44Z Akigka 183 1973202 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} '''''Skáld-Helga rímur''''' (einnig Skáldhelga rímur eða Rímur Skáld-Helga) eru íslenskar [[Ríma|rímur]] frá 15. öld. Það eru sjö rímur í rímnaflokknum, og í hverri rímu eru milli 48 til 65 hendingar. Rímnaflokkurinn er talin vera byggður á glataðri [[Íslendingasögur|Íslendingasögu]], ''[[Skáld-Helga saga|Skáld-Helga sögu]]'', sem á að gerast á fyrri hluta elleftu aldar. Hver ríma hefst með [[Mansöngur|mansöng]].<ref>{{cite book|author=Vésteinn Ólason|year=2006|chapter=Old Icelandic Poetry|editor=Daisy L. Neijmann|title=A History of Icelandic Literature|location=Lincoln|publisher=University of Nebraska Press|page=58|isbn=978-0-8032-3346-1}}</ref><ref>{{cite book|author=Jón Þorkelsson|year=1888|title=Om Digtningen på Island i det 15. og 16. Århundrede|location=København|page=134ff|url=https://archive.org/details/omdigtningenpi00orkeuoft/mode/2up}}</ref> Aðalpersónan er skáldið [[Skáld-Helgi Þórðarson|Helgi Þórðarson]], sem er sagður hafa verið [[hirðmaður]] [[Eiríkur Hákonarson|Eiríks Hákonarsonar]] og [[Ólafur digri|Ólafs helga]]. Helgi ferðast til [[Róm]]aborgar og hittir páfann, en heldur síðan [[Grænland]]s þar sem hann lýkur ævinni sem [[lögsögumaður]] í [[Brattahlíð]]. Meginþema rímunnar er ástríðuþrungið samband Helga og festarkonu hans, Þórkötlu, en örlög og illvilji manna skilja þau að. Rímurnar eru ortar undir [[Ferskeytla|ferskeyttum]] rímnaháttum og rímurnar ortar í hver sínum rímnahætti og þær eru oft mjög tregafullar. Þegar Helgi fer til Grænlands frá og með fjórðu rímu bætast yfirnáttúruleg hryllingsatriði við: gamall maður sem var samferða á skipinu deyr og er varpað í hafið en gengur aftur og kemst um borð og ræðst á skipverja; en á Grænlandi, norður við Greipar (talið vera þar sem nú er [[Sisimiut]]), lendir hann í ræningjum og tröllum sem var stjórnað af norn sem kölluð er „Gríma galdra tól“. Ekki er vitað um höfund rímnaflokksins, en það er ekki ósennilega prestur eða munkur. Það mundi að sögn [[Finnur Jónsson (málfræðingur)|Finns Jónssonar]], útskýra hvers vegna Helgi er oft minna blóðþyrstur og trúaðri en ætla mætti að skáldið hafi verið.<ref>{{cite book|author=Finnur Jónsson|year=1902|page=42|title=Den oldnorske og oldislandske litteraturs historie|location=København}}</ref> Hin upprunalega saga um Helga er nú glötuð, en [[Gísli Konráðsson]] endursamdi sögu eftir rímnaflokknum um 1820 undir nafninu [[Skáld-Helga saga]]. Elsta handrit rímunnar sem er þekkt er í [[Staðarhólsbók]] (AM 604, 4to). == Útgáfur == * „Skáld-Helga rímur“ í Finnur Jónsson (ritstj.) ''Rímnasafn: Samling af de ældste islandske rimer'', part 1, København 1905. == Tilvísanir == {{reflist}} == Sjá einnig == * [[Sagnakvæði]] == Heimildir == * {{cite book|author1=Finnur Magnússon|author2=[[Carl Christian Rafn]]|url=http://heimskringla.no/wiki/Sk%C3%A1ldhelgar%C3%ADmur_(Anonyme_skjaldekvad)|chapter=Skjald-Helge, Grönlands laugmand (Skáldhelgarímur)|title=Grønlands historiske Mindesmærker|volume=I|location=København|year=1838}} (tvímála útgáfa) [[Flokkur: Íslenskar bókmenntir]] [[Flokkur:Rímur]] j1s2lbi7jpobd8g1hyjbr2rx5owk8j9 1973203 1973202 2026-07-23T16:34:13Z Akigka 183 1973203 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} '''''Skáld-Helga rímur''''' (einnig Skáldhelga rímur eða Rímur Skáld-Helga) eru íslenskar [[Ríma|rímur]] frá 15. öld. Það eru sjö rímur í rímnaflokknum, og í hverri rímu eru milli 48 til 65 hendingar. Rímnaflokkurinn er talin vera byggður á glataðri [[Íslendingasögur|Íslendingasögu]], ''[[Skáld-Helga saga|Skáld-Helga sögu]]'', sem á að gerast á fyrri hluta elleftu aldar. Hver ríma hefst með [[Mansöngur|mansöng]].<ref>{{cite book|author=Vésteinn Ólason|year=2006|chapter=Old Icelandic Poetry|editor=Daisy L. Neijmann|title=A History of Icelandic Literature|location=Lincoln|publisher=University of Nebraska Press|page=58|isbn=978-0-8032-3346-1}}</ref><ref>{{cite book|author=Jón Þorkelsson|year=1888|title=Om Digtningen på Island i det 15. og 16. Århundrede|location=København|page=134ff|url=https://archive.org/details/omdigtningenpi00orkeuoft/mode/2up}}</ref> Aðalpersónan er skáldið [[Skáld-Helgi Þórðarson|Helgi Þórðarson]], sem er sagður hafa verið [[hirðmaður]] [[Eiríkur Hákonarson|Eiríks Hákonarsonar]] og [[Ólafur digri|Ólafs helga]]. Helgi ferðast til [[Róm]]aborgar og hittir páfann, en heldur síðan [[Grænland]]s þar sem hann lýkur ævinni sem [[lögsögumaður]] í [[Brattahlíð]]. Meginþema rímunnar er ástríðuþrungið samband Helga og festarkonu hans, Þórkötlu, en örlög og illvilji manna skilja þau að. Rímurnar eru ortar undir [[Ferskeytla|ferskeyttum]] rímnaháttum og rímurnar ortar í hver sínum rímnahætti og þær eru oft mjög tregafullar. Þegar Helgi fer til Grænlands frá og með fjórðu rímu bætast yfirnáttúruleg hryllingsatriði við: gamall maður sem var samferða á skipinu deyr og er varpað í hafið en gengur aftur og kemst um borð og ræðst á skipverja; en á Grænlandi, norður við Greipar (talið vera þar sem nú er [[Sisimiut]]), lendir hann í ræningjum og tröllum sem var stjórnað af norn sem kölluð er „Gríma galdra tól“. Ekki er vitað um höfund rímnaflokksins, en það er ekki ósennilega prestur eða munkur. Það myndi að sögn [[Finnur Jónsson (málfræðingur)|Finns Jónssonar]], útskýra hvers vegna Helgi er oft minna blóðþyrstur og trúaðri en ætla mætti að skáldið hafi verið.<ref>{{cite book|author=Finnur Jónsson|year=1902|page=42|title=Den oldnorske og oldislandske litteraturs historie|location=København}}</ref> Hin upprunalega saga um Helga er nú glötuð, en [[Gísli Konráðsson]] endursamdi sögu eftir rímnaflokknum um 1820 undir nafninu [[Skáld-Helga saga]]. Elsta handrit rímunnar sem er þekkt er í [[Staðarhólsbók]] (AM 604, 4to). == Útgáfur == * „Skáld-Helga rímur“ í Finnur Jónsson (ritstj.) ''Rímnasafn: Samling af de ældste islandske rimer'', part 1, København 1905. == Tilvísanir == {{reflist}} == Sjá einnig == * [[Sagnakvæði]] == Heimildir == * {{cite book|author1=Finnur Magnússon|author2=[[Carl Christian Rafn]]|url=http://heimskringla.no/wiki/Sk%C3%A1ldhelgar%C3%ADmur_(Anonyme_skjaldekvad)|chapter=Skjald-Helge, Grönlands laugmand (Skáldhelgarímur)|title=Grønlands historiske Mindesmærker|volume=I|location=København|year=1838}} (tvímála útgáfa) [[Flokkur: Íslenskar bókmenntir]] [[Flokkur:Rímur]] gmx15y0kxn5jj3sg6i7eyb0zh2w53t6 1973204 1973203 2026-07-23T16:34:51Z Akigka 183 1973204 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} '''''Skáld-Helga rímur''''' (einnig Skáldhelga rímur eða Rímur Skáld-Helga) eru íslenskar [[Ríma|rímur]] frá 15. öld. Það eru sjö rímur í rímnaflokknum, og í hverri rímu eru milli 48 til 65 hendingar. Rímnaflokkurinn er talin vera byggður á glataðri [[Íslendingasögur|Íslendingasögu]], ''[[Skáld-Helga saga|Skáld-Helga sögu]]'', sem á að gerast á fyrri hluta elleftu aldar. Hver ríma hefst með [[Mansöngur|mansöng]].<ref>{{cite book|author=Vésteinn Ólason|year=2006|chapter=Old Icelandic Poetry|editor=Daisy L. Neijmann|title=A History of Icelandic Literature|location=Lincoln|publisher=University of Nebraska Press|page=58|isbn=978-0-8032-3346-1}}</ref><ref>{{cite book|author=Jón Þorkelsson|year=1888|title=Om Digtningen på Island i det 15. og 16. Århundrede|location=København|page=134ff|url=https://archive.org/details/omdigtningenpi00orkeuoft/mode/2up}}</ref> Aðalpersónan er skáldið [[Skáld-Helgi Þórðarson|Helgi Þórðarson]], sem er sagður hafa verið [[hirðmaður]] [[Eiríkur Hákonarson|Eiríks Hákonarsonar]] og [[Ólafur digri|Ólafs helga]]. Helgi ferðast til [[Róm]]aborgar og hittir páfann, en heldur síðan [[Grænland]]s þar sem hann lýkur ævinni sem [[lögsögumaður]] í [[Brattahlíð]]. Meginþema rímunnar er ástríðuþrungið samband Helga og festarkonu hans, Þórkötlu, en örlög og illvilji manna skilja þau að. Rímurnar eru ortar undir [[Ferskeytla|ferskeyttum]] rímnaháttum og rímurnar ortar í hver sínum rímnahætti og þær eru oft mjög tregafullar. Þegar Helgi fer til Grænlands frá og með fjórðu rímu bætast yfirnáttúruleg hryllingsatriði við: gamall maður sem var samferða á skipinu deyr og er varpað í hafið en gengur aftur og kemst um borð og ræðst á skipverja; en á Grænlandi, norður við Greipar (talið vera þar sem nú er [[Sisimiut]]), lendir hann í ræningjum og tröllum sem var stjórnað af norn sem kölluð er „Gríma galdra tól“. Ekki er vitað um höfund rímnaflokksins, en það er ekki ósennilega prestur eða munkur. Það myndi að sögn [[Finnur Jónsson (málfræðingur)|Finns Jónssonar]], útskýra hvers vegna Helgi er oft minna blóðþyrstur og trúaðri en ætla mætti að skáldið hafi verið.<ref>{{cite book|author=Finnur Jónsson|year=1902|page=42|title=Den oldnorske og oldislandske litteraturs historie|location=København}}</ref> Hin upprunalega saga um Helga er nú glötuð, en [[Gísli Konráðsson]] endursamdi sögu eftir rímnaflokknum um 1820 undir nafninu ''Skáld-Helga saga''. Elsta þekkta handrit rímunnar er í [[Staðarhólsbók]] (AM 604, 4to). == Útgáfur == * „Skáld-Helga rímur“ í Finnur Jónsson (ritstj.) ''Rímnasafn: Samling af de ældste islandske rimer'', part 1, København 1905. == Tilvísanir == {{reflist}} == Sjá einnig == * [[Sagnakvæði]] == Heimildir == * {{cite book|author1=Finnur Magnússon|author2=[[Carl Christian Rafn]]|url=http://heimskringla.no/wiki/Sk%C3%A1ldhelgar%C3%ADmur_(Anonyme_skjaldekvad)|chapter=Skjald-Helge, Grönlands laugmand (Skáldhelgarímur)|title=Grønlands historiske Mindesmærker|volume=I|location=København|year=1838}} (tvímála útgáfa) [[Flokkur: Íslenskar bókmenntir]] [[Flokkur:Rímur]] oaa36zyakb0caufaghu9t5pqbhpqn59 1973207 1973204 2026-07-23T16:38:17Z Akigka 183 1973207 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} '''''Skáld-Helga rímur''''' (einnig Skáldhelga rímur eða Rímur Skáld-Helga) eru íslenskar [[Ríma|rímur]] frá 15. öld. Það eru sjö rímur í rímnaflokknum, og í hverri rímu eru milli 48 til 65 hendingar. Rímnaflokkurinn er talin vera byggður á glataðri [[Íslendingasögur|Íslendingasögu]], ''[[Skáld-Helga saga|Skáld-Helga sögu]]'', sem á að gerast á fyrri hluta elleftu aldar. Hver ríma hefst með [[Mansöngur|mansöng]].<ref>{{cite book|author=Vésteinn Ólason|year=2006|chapter=Old Icelandic Poetry|editor=Daisy L. Neijmann|title=A History of Icelandic Literature|location=Lincoln|publisher=University of Nebraska Press|page=58|isbn=978-0-8032-3346-1}}</ref><ref>{{cite book|author=Jón Þorkelsson|year=1888|title=Om Digtningen på Island i det 15. og 16. Århundrede|location=København|page=134ff|url=https://archive.org/details/omdigtningenpi00orkeuoft/mode/2up}}</ref> Aðalpersónan er skáldið [[Skáld-Helgi Þórðarson|Helgi Þórðarson]], sem er sagður hafa verið [[hirðmaður]] [[Eiríkur Hákonarson|Eiríks Hákonarsonar]] og [[Ólafur digri|Ólafs helga]]. Helgi ferðast til [[Róm]]aborgar og hittir páfann, en heldur síðan [[Grænland]]s þar sem hann lýkur ævinni sem [[lögsögumaður]] í [[Brattahlíð]]. Meginþema rímunnar er ástríðuþrungið samband Helga og festarkonu hans, Þórkötlu, en örlög og illvilji manna skilja þau að. Rímurnar eru ortar undir [[Ferskeytla|ferskeyttum]] rímnaháttum og rímurnar ortar í hver sínum rímnahætti og þær eru oft mjög tregafullar. Þegar Helgi fer til Grænlands frá og með fjórðu rímu bætast yfirnáttúruleg hryllingsatriði við: gamall maður sem var samferða á skipinu deyr og er varpað í hafið en gengur aftur og kemst um borð og ræðst á skipverja; en á Grænlandi, norður við Greipar (talið vera þar sem nú er [[Sisimiut]]), lendir hann í ræningjum og tröllum sem var stjórnað af norn sem kölluð er „Gríma galdra tól“. Ekki er vitað um höfund rímnaflokksins, en það er ekki ósennilega prestur eða munkur. Það myndi að sögn [[Finnur Jónsson (málfræðingur)|Finns Jónssonar]], útskýra hvers vegna Helgi er oft minna blóðþyrstur og trúaðri en ætla mætti að skáldið hafi verið.<ref>{{cite book|author=Finnur Jónsson|year=1902|page=42|title=Den oldnorske og oldislandske litteraturs historie|location=København}}</ref> Hin upprunalega saga um Helga er nú glötuð, en [[Gísli Konráðsson]] endursamdi sögu eftir rímnaflokknum um 1820 undir nafninu ''Skáld-Helga saga''. Elsta þekkta handrit rímunnar er í [[Staðarhólsbók]] (AM 604, 4to). == Útgáfur == * {{cite book|chapter=Skáld-Helga rímur|editor=Finnur Jónsson|title=Rímnasafn: Samling af de ældste islandske rimer|volume=1|location=København|year=1905|url=https://baekur.is/bok/4c8d96f5-22e4-49ab-8b99-b5e3dddfb978}} *{{cite book|author1=Finnur Magnússon|author2=[[Carl Christian Rafn]]|url=https://baekur.is/bok/fb3a1eed-0ec4-4027-a62f-b2f588246e20|chapter=Skjald-Helge, Grönlands laugmand (Skáldhelgarímur)|title=Grønlands historiske Mindesmærker|volume=I|location=København|year=1838}} (tvímála útgáfa) == Tilvísanir == {{reflist}} == Sjá einnig == * [[Sagnakvæði]] [[Flokkur: Íslenskar bókmenntir]] [[Flokkur:Rímur]] 03qzzh3a193ywr7nbigi4lavq92qc1d 0 192134 1973240 1972938 2026-07-24T10:57:36Z Nipas2 54688 /* Stigatafla */ 1973240 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2020 | mynd = | ár = '''2020''' | Meistarar = '''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]''' | upp um deild = '''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]<br>[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]''' | spilaðir leikir = | mörk skoruð = 255 (1,93 m/leik) | markahæstur = '''[[María Lena Ásgeirsdóttir]] mörk [[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]''' | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 4. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2020'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=200| Lið !width=100| Bær !width=180| Leikvangur !width=500| Þjálfari !width=200| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[Bessastaðavöllur]] | Adam David Wheeler | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] | [[Fellabær]] | [[Vilhjálmsvöllur]],<br/>[[Fjarðabyggðarhöllin]] | [[Björgvin Karl Gunnarsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] | [[Reykjavík]] | [[Framvöllur]] | Christopher Thomas Harrington | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}} | [[Reykjavík]] | [[Grindavíkurvöllur]] | [[Ray Anthony Jónsson]] | 9. s., [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|Inkassodeild]] |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélagið Hamar|Hamar]] | [[Hveragerði]] | [[Grýluvöllur]] | [[Guðmundur Benóný Baldvinsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}} | [[Akureyri]] | [[Boginn]] | [[Björk Nóadóttir]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK}} | [[Kópavogur]] | [[Kórinn]] | [[Ari Már Heimisson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[Hertz völlurinn]] | [[Ásgeir Þór Eiríksson]] | 10. s., [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|Inkassodeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | Vaselin Kostadinov Chilingirov | 3. sæti |} == Staðan í deildinni == Keppni hætt 30. október 2020 vegna [[COVID-19]].<br> Röð liða ræðst af meðalfjölda stiga pr. leik. === Stigatafla === ''Staðan fyrir 12. umferð, 13. nóvember 2020''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2020|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=189867&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&page=1|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. júlí 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=30|S/m !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]''' ||15||10||3||2||37||11||26||'''33'''||2,20 |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]''' ||16||11||2||3||19||14||5||'''35'''||2,19 |- |3||||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] ||15||9||2||4||37||26||11||'''29'''||1,93 |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]] ||14||8||2||4||26||30||-4||'''26'''||1,86 |- |5|||| ||[[Hamrarnir]] ||14||5||3||6||18||24||-6||'''18'''||1,29 |- |6||| ||[[Hamar]] ||15||4||2||9||20||36||-16||'''14'''||0,93 |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[UMF Sindri|Sindri]] ||14||3||2||9||19||33||-14||'''11'''||0,79 |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] ||14||2||4||8||24||45||-21||'''10'''||0,71 |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]] ||15||2||4||9||25||36||-11||'''10'''||0,67 |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal'' </small>. === Töfluyfirlit === {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!FHL!!Fram!!Grin!!Ham.!!Hamr!!HK!!ÍR!!Sind |- |list2 = |align="left"|[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]] ||'''XXX'''||4-2||3-1||2-2||2-2||3-0||1-7||1-0||2-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"| [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] ||4-0||'''XXX'''||5-3||0-1||2-1||1-1||0-4||3-3||2-1 |- |align="left"| {{Lið Fram}} ||---||---||'''XXX'''||1-5||2-1||2-5||2-5||3-3||2-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Grindavík}} ||6-0||2-3||4-0||'''XXX'''||3-1||0-0||3-0||2-1||1-0 |- |align="left"|{{Lið Hamar}} ||1-2||0-4||2-2||---||'''XXX'''||1-4||1-0||1-0||4-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Hamrarnir}} ||0-2||2-1||0-4||2-1||1-2||'''XXX'''||0-2||2-1||--- |- |align="left"|{{Lið HK}} ||3-2||1-2||5-0||0-0||3-0||3-0||'''XXX'''||3-0||2-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍR}} ||---||2-5||2-2||1-3||7-2||1-1||1-4||'''XXX'''||2-1 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||1-2||1-3||3-0||0-4||2-1||---||0-7||3-1||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Lokaniðurstaða 13. nóvember 2020''. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=60|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[María Lena Ásgeirsdóttir]]''' | [[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] | 17 | 2 | 16 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Karen Sturludóttir]]''' | [[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] | 13 | 0 | 16 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Birgitta Hallgrímsdóttir]]''' | [[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] | 11 | 1 | 14 |- | '''4''' | [[Freyja Karín Þorvarðardóttir]] | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | 11 | 3 | 14 |- | '''5''' | [[Una Rós Unnarsdóttir]] | [[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] | 11 | 1 | 15 |- | '''6''' | [[Shakira Duncan]] | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | 9 | 1 | 13 |} == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2019|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2019]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2021]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=189867&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=2. deild kvenna 2020|work=KSÍ|accessdate=19. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2020}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] bzsduicdcbkogn8bw947da8t6xtnf1c 0 192189 1973245 1973020 2026-07-24T11:04:27Z TKSnaevarr 53243 1973245 wikitext text/x-wiki {{Eyða|Líklega gabb, engar fáanlegar heimildir um efnið annars staðar á netinu.}} '''Kalrinwage''' var staðbundið heiti á [[vættur|vætti]] í [[þjóðsaga|þjóðsögum]] úr Göinge í norðaustanverðum [[Skánn|Skáni]].<ref name="Goingesagner">{{Bókaheimild |höfundur=Per Gustavsson |titill=Göingesägner |útgáfustaður=Bjärnum |útgefandi=Bokpro |ár=2009 |bls=205–208 |tungumál=sænska}}</ref> Samkvæmt sögnum villti hún næturferðalanga af leið með því að kalla til þeirra með kunnuglegri [[mannsrödd|rödd]].<ref name="Goingesagner" /> Sagnirnar tengdust einkum gömlum leiðum milli [[sókn|kirkjusókna]]<ref name="Goingesagner" /> og stöðum þar sem [[kuml]], stakir [[berg|steinar]] eða yfirgefnir [[grafreitur|kirkjugarðar]] voru nærri [[vegur|alfaravegi]].<ref name="Goingesagner" /> == Heiti og útbreiðsla == Heitið ''Kalrinwage'' er varðveitt í einni gerð [[sögn|sagnarinnar]].<ref name="Goingesagner" /> Það virðist ekki hafa verið almennt notað utan Göingehéraðs og uppruni orðmyndarinnar er óviss.<ref name="Goingesagner" /> Í yngri frásögnum er vættin oftast nafnlaus.<ref name="Goingesagner" /> Skyldar sagnir eru þekktar annars staðar á Skáni.<ref name="Skanesagner">{{Bókaheimild |höfundur=Per Gustavsson |titill=Skånesägner |útgáfustaður=Stockholm |útgefandi=Carlsson |ár=2021 |bls=240 |tungumál=sænska}}</ref> Þar er ógreinileg vofa gjarnan bundin við [[hóll|hól]], gamlan [[Gröf (legstaður)|greftrunarstað]] eða [[aftaka|aftökustað]] eða áberandi stein.<ref name="Skanesagner" /> == Sagnir == Í algengustu gerðinni heyrir ferðalangur rödd kalla nafn sitt úr [[þoka|þoku]] eða myrkri.<ref name="Goingesagner" /> Röddin er ýmist talin vera rödd [[dauði|látins]] [[ættingi|ættingja]] eða manns sem áður hafði villst á sama stað.<ref name="Spoken">{{Bókaheimild |höfundur=Linnea Klingström |titill=Spöken i folktron: 150 sägner om gengångare, mylingar och andra döingar |útgáfustaður=Stockholm |útgefandi=Carlsson |ár=2026 |bls=75–79 |tungumál=sænska}}</ref> Svari ferðalangurinn kallinu missir hann áttir og gengur um þar til birtir,<ref name="Goingesagner" /> jafnvel þótt leiðin sé honum kunnug.<ref name="Spoken" /> Að morgni vaknar hann nærri kumli eða stórum steini,<ref name="Goingesagner" /> ómeiddur en ringlaður og án skýrrar [[minni|minningar]] um [[Sólarhringur|nóttina]].<ref name="Spoken" /> Kalrinwage hafði enga fasta ásýnd.<ref name="Spoken" /> Í fáeinum frásögnum sást föl eða gráleit vera rétt utan við [[sjón|sjónsvið]] ferðalangsins,<ref name="Spoken" /> en oftast var röddin eina merkið um nærveru hennar.<ref name="Spoken" /> Vegfarendum var ráðlagt að svara ekki kalli sem barst af heiði eða úr [[mýri]] að næturlagi<ref name="Spoken" /> og halda áfram án þess að líta við.<ref name="Spoken" /> Þjóðsagnafræðilega líkist frásögnin sögnum um staðbundna [[draugur|drauga]] sem fremur heyrast en sjást.<ref name="Spoken" /> Hún á einnig sammerkt með sögnum um [[yfirnáttúruleiki|yfirnáttúrulegar]] verur sem rugla ratvísi ferðamanna.<ref name="Spoken" /> Tengsl hennar við kuml og staka steina eru dæmigerð fyrir skánskar sagnir um ókyrrar [[sál|sálir]].<ref name="Skanesagner" /> == Heimildir == <references /> [[Flokkur:Sænsk menning]] [[Flokkur:Vættir]] [[Flokkur:Þjóðsagnaverur]] [[Flokkur:Skánn]] t1oe8s6tf5137k9artr190rjg34p5ml 0 192198 1973163 1973118 2026-07-23T15:21:58Z Nipas2 54688 1973163 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2021 | mynd = | ár = '''2021''' | Meistarar = '''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]''' | upp um deild = '''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]<br>''' | spilaðir leikir = | mörk skoruð = (, m/leik) | markahæstur = ''' mörk ''' | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 5. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2021'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=200| Lið !width=100| Bær !width=180| Leikvangur !width=500| Þjálfari !width=200| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[Bessastaðavöllur]] | [[Ríkin Napoleon Djurhuus]] og [[Guðmundur Guðjónsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | Dilyan Nikolaev Kolev | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] | [[Fellabær]] | [[Vilhjálmsvöllur]],<br/>[[Fjarðabyggðarhöllin]] | [[Björgvin Karl Gunnarsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | [[Júlíus Ármann Júlíusson]] og [[Theódór Sveinjónsson]] | 9. sæ. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] | [[Reykjavík]] | [[Framvöllur]] | Christopher Thomas Harrington og Alexandre M. Fernandez Massot | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélagið Hamar|Hamar]] | [[Hveragerði]] | [[Grýluvöllur]] | [[Hermann Kristinn Hreinsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}} | [[Akureyri]] | [[Boginn]] | Bojana Besic og [[Jónas Leifur Sigursteinsson]] (aðst) | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | [[Arnar Páll Garðarsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagsins Miðbæjar|KM]] | [[Reykjavík]] | [[KR-völlur]] | [[Elvar Páll Grönvold]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[Hertz völlurinn]] | [[Ásgeir Þór Eiríksson]] | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | Vaselin Kostadinov Chilingirov<br> og [[Jóhann Bergur Kiesel]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|SR]] | [[Reykjavík]] | [[Þróttarvöllur]] | Nik Anthony Chamberlain | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]] | [[Aðalsteinn Jóhann Friðriksson]] | 10. sæ. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|Lengjudeild]] |} == Staðan í deildinni == === Töfluyfirlit === {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Einh!!FHL!!Fjöl!!Fram!!Ham.!!Hamr!!ÍR!!KH!!KM!!Sind!!SR!!Völs |- |list2 = |align="left"|[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]] ||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||- |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||- |- |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] ||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||-||-||-||- |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||-||-||- |- |align="left"|{{Lið Fram}} ||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||-||- |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Hamar}} ||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||- |- |align="left"|{{Lið Hamrarnir}} ||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||- |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið ÍR}} ||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||- |- |align="left"|KH ||-||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||- |-! class="t-game-results" |align="left"|KM ||-||-||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||- |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||- |-! class="t-game-results" |align="left"|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|SR]] ||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||- |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX''' |} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190041&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=2. deild kvenna 2021|work=KSÍ|accessdate=23. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2021}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] mybe2fuskxvh6takhb92ctwx7b5nzo1 1973242 1973163 2026-07-24T11:02:07Z Nipas2 54688 1973242 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2021 | mynd = | ár = '''2021''' | Meistarar = '''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]''' | upp um deild = '''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]<br>{{Lið Völsungur}}''' | spilaðir leikir = | mörk skoruð = 385 (2,47 m/leik) | markahæstur = ''''14 mörk'''<br>[[Freyja Karín Þorvarðardóttir]] og [[Alexandra Taberner]] ([[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 5. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2021'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=200| Lið !width=100| Bær !width=180| Leikvangur !width=500| Þjálfari !width=200| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | [[Ríkin Napoleon Djurhuus]] og [[Guðmundur Guðjónsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | Dilyan Nikolaev Kolev | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] | [[Fellabær]] | [[Vilhjálmsvöllur]],<br/>[[Fjarðabyggðarhöllin]] | [[Björgvin Karl Gunnarsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | [[Júlíus Ármann Júlíusson]] og [[Theódór Sveinjónsson]] | 9. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] | [[Reykjavík]] | [[Framvöllur]] | Christopher Thomas Harrington og Alexandre M. Fernandez Massot | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélagið Hamar|Hamar]] | [[Hveragerði]] | [[Grýluvöllur]] | [[Hermann Kristinn Hreinsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}} | [[Akureyri]] | [[Boginn]] | Bojana Besic og [[Jónas Leifur Sigursteinsson]] (aðst) | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[Hertz völlurinn]] | [[Ásgeir Þór Eiríksson]] | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | [[Arnar Páll Garðarsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagsins Miðbæjar|KM]] | [[Reykjavík]] | [[KR-völlur]] | [[Elvar Páll Grönvold]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | Vaselin Kostadinov Chilingirov<br> og [[Jóhann Bergur Kiesel]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|SR]] | [[Reykjavík]] | [[Þróttarvöllur]] | Nik Anthony Chamberlain | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]] | [[Aðalsteinn Jóhann Friðriksson]] | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|Lengjudeild]] |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 12. umferð, 8. ágúst 2021''. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|FHL|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]]''' ||12||10||1||1||71||13||58||'''31''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]''' ||12||9||2||1||28||12||16||'''29''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||8||2||2||42||13||29||'''26''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] ||12||8||1||3||31||13||18||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||0||4||37||13||24||'''24''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]] ||12||6||1||5||46||26||20||'''19''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[UMF Sindri|Sindri]] ||12||6||1||5||27||26||1||'''19''' |- |8||| ||[[Hamar]] ||12||4||3||5||23||25||-2||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||3||4||5||22||22||0||'''13''' |- |10||| ||[[Hamrarnir]] ||12||3||2||7||24||32||-8||'''11''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]] ||12||3||0||9||15||24||-9||'''9''' |- |12||| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|SR]] ||12||1||1||10||18||38||-20||'''4''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagsins Miðbæjar|KM]] ||12||0||0||12||1||128||-127||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small>. === Töfluyfirlit === {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Einh!!FHL!!Fjöl!!Fram!!Ham.!!Hamr!!ÍR!!KH!!KM!!Sind!!SR!!Völs |- |list2 = |align="left"|[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]] ||'''XXX'''||—||1-5||0-1||—||—||—||—||—||6-0||0-2||3-1||0-2 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||0-4||'''XXX'''||1-1||—||1-0||2-2||1-1||—||1-3||—||—||—||— |- |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] ||—||—||'''XXX'''||5-2||—||—||—||5-3||—||24-0||4-0||8-1||7-0 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||3-0||—||'''XXX'''||0-0||4-1||1-1||3-1||2-1||—||—||—||— |- |align="left"|{{Lið Fram}} ||3-0||—||4-3||—||'''XXX'''||4-0||4-3||—||—||4-0||—||1-0||— |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Hamar}} ||2-0||—||0-2||—||—||'''XXX'''||—||—||—||6-0||0-2||3-0||1-1 |- |align="left"|{{Lið Hamrarnir}} ||2-0||—||1-4||—||—||1-6||'''XXX'''||—||—||9-0||2-4||2-1||— |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið ÍR}} ||2-1||2-3||—||—||1-5||2-2||5-2||'''XXX'''||3-2||—||—||—||— |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||4-0||—||0-3||—||2-1||7-0||3-0||—||'''XXX'''||10-0||—||—||— |-! class="t-game-results" |align="left"|[[Knattspyrnufélagsins Miðbæjar|KM]] ||—||0-11||—||0-17||—||—||—||0-16||—||'''XXX'''||1-5||0-9||0-11 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||4-1||—||2-4||1-4||—||—||0-3||1-4||—||'''XXX'''||—||1-1 |-! class="t-game-results" |align="left"|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|SR]] ||—||1-1||—||0-4||—||—||—||2-8||0-1||—||2-5||'''XXX'''||1-2 |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||—||1-0||—||2-1||2-1||—||3-0||1-0||2-0||—||—||—||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Lokaniðurstaða 8. ágúst 2021''. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=60|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Freyja Karín Þorvarðardóttir]]''' | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | 18 | 3 | 12 |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Alexandra Taberner]]''' | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | 18 | 3 | 12 |-style="background:#CD7F32;" | '''2''' | '''[[Unnur Elva Traustadóttir]]''' | {{Lið ÍR}} | 15 | 1 | 9 |- | '''4''' | [[Sara Montoro]] | {{Lið Fjölnir}} | 14 | 0 | 12 |- | '''5''' | [[Guðrún Ása Aðalsteinsdóttir]] | {{Lið Sindri}} | 10 | 0 | 12 |} == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2020]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2022]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190041&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=2. deild kvenna 2021|work=KSÍ|accessdate=23. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2021}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] psj3k0ah03mzg25w50kmkeldvaagg7j 1973243 1973242 2026-07-24T11:02:46Z Nipas2 54688 1973243 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2021 | mynd = | ár = '''2021''' | Meistarar = '''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]''' | upp um deild = '''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]<br>{{Lið Völsungur}}''' | spilaðir leikir = | mörk skoruð = 385 (2,47 m/leik) | markahæstur = '''18 mörk'''<br>[[Freyja Karín Þorvarðardóttir]] og [[Alexandra Taberner]] ([[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 5. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2021'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=200| Lið !width=100| Bær !width=180| Leikvangur !width=500| Þjálfari !width=200| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | [[Ríkin Napoleon Djurhuus]] og [[Guðmundur Guðjónsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | Dilyan Nikolaev Kolev | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] | [[Fellabær]] | [[Vilhjálmsvöllur]],<br/>[[Fjarðabyggðarhöllin]] | [[Björgvin Karl Gunnarsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | [[Júlíus Ármann Júlíusson]] og [[Theódór Sveinjónsson]] | 9. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] | [[Reykjavík]] | [[Framvöllur]] | Christopher Thomas Harrington og Alexandre M. Fernandez Massot | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélagið Hamar|Hamar]] | [[Hveragerði]] | [[Grýluvöllur]] | [[Hermann Kristinn Hreinsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}} | [[Akureyri]] | [[Boginn]] | Bojana Besic og [[Jónas Leifur Sigursteinsson]] (aðst) | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[Hertz völlurinn]] | [[Ásgeir Þór Eiríksson]] | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | [[Arnar Páll Garðarsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagsins Miðbæjar|KM]] | [[Reykjavík]] | [[KR-völlur]] | [[Elvar Páll Grönvold]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | Vaselin Kostadinov Chilingirov<br> og [[Jóhann Bergur Kiesel]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|SR]] | [[Reykjavík]] | [[Þróttarvöllur]] | Nik Anthony Chamberlain | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]] | [[Aðalsteinn Jóhann Friðriksson]] | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|Lengjudeild]] |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 12. umferð, 8. ágúst 2021''. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|FHL|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]]''' ||12||10||1||1||71||13||58||'''31''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]''' ||12||9||2||1||28||12||16||'''29''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||8||2||2||42||13||29||'''26''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] ||12||8||1||3||31||13||18||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||0||4||37||13||24||'''24''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]] ||12||6||1||5||46||26||20||'''19''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[UMF Sindri|Sindri]] ||12||6||1||5||27||26||1||'''19''' |- |8||| ||[[Hamar]] ||12||4||3||5||23||25||-2||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||3||4||5||22||22||0||'''13''' |- |10||| ||[[Hamrarnir]] ||12||3||2||7||24||32||-8||'''11''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]] ||12||3||0||9||15||24||-9||'''9''' |- |12||| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|SR]] ||12||1||1||10||18||38||-20||'''4''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagsins Miðbæjar|KM]] ||12||0||0||12||1||128||-127||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small>. === Töfluyfirlit === {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Einh!!FHL!!Fjöl!!Fram!!Ham.!!Hamr!!ÍR!!KH!!KM!!Sind!!SR!!Völs |- |list2 = |align="left"|[[Ungmennafélagið Álftanes|Álftanes]] ||'''XXX'''||—||1-5||0-1||—||—||—||—||—||6-0||0-2||3-1||0-2 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||0-4||'''XXX'''||1-1||—||1-0||2-2||1-1||—||1-3||—||—||—||— |- |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] ||—||—||'''XXX'''||5-2||—||—||—||5-3||—||24-0||4-0||8-1||7-0 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||3-0||—||'''XXX'''||0-0||4-1||1-1||3-1||2-1||—||—||—||— |- |align="left"|{{Lið Fram}} ||3-0||—||4-3||—||'''XXX'''||4-0||4-3||—||—||4-0||—||1-0||— |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Hamar}} ||2-0||—||0-2||—||—||'''XXX'''||—||—||—||6-0||0-2||3-0||1-1 |- |align="left"|{{Lið Hamrarnir}} ||2-0||—||1-4||—||—||1-6||'''XXX'''||—||—||9-0||2-4||2-1||— |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið ÍR}} ||2-1||2-3||—||—||1-5||2-2||5-2||'''XXX'''||3-2||—||—||—||— |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||4-0||—||0-3||—||2-1||7-0||3-0||—||'''XXX'''||10-0||—||—||— |-! class="t-game-results" |align="left"|[[Knattspyrnufélagsins Miðbæjar|KM]] ||—||0-11||—||0-17||—||—||—||0-16||—||'''XXX'''||1-5||0-9||0-11 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||4-1||—||2-4||1-4||—||—||0-3||1-4||—||'''XXX'''||—||1-1 |-! class="t-game-results" |align="left"|[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|SR]] ||—||1-1||—||0-4||—||—||—||2-8||0-1||—||2-5||'''XXX'''||1-2 |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||—||1-0||—||2-1||2-1||—||3-0||1-0||2-0||—||—||—||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Lokaniðurstaða 8. ágúst 2021''. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=60|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Freyja Karín Þorvarðardóttir]]''' | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | 18 | 3 | 12 |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Alexandra Taberner]]''' | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | 18 | 3 | 12 |-style="background:#CD7F32;" | '''2''' | '''[[Unnur Elva Traustadóttir]]''' | {{Lið ÍR}} | 15 | 1 | 9 |- | '''4''' | [[Sara Montoro]] | {{Lið Fjölnir}} | 14 | 0 | 12 |- | '''5''' | [[Guðrún Ása Aðalsteinsdóttir]] | {{Lið Sindri}} | 10 | 0 | 12 |} == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2020]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2022]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190041&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=2. deild kvenna 2021|work=KSÍ|accessdate=23. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2021}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 8uwhqhtk3bmnvl3s71birubtqjdjthc 14 192199 1973125 2026-07-23T12:47:57Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1475]]“ 1973125 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1475]] k25l3fev7dka6bttnhnaz6uk66urjo9 0 192200 1973129 2026-07-23T13:21:37Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá Noregur|Nore...“ 1973129 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnarbaráttu gegn innrásinni á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Í kjölfarið gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Í kjölfarið tóku hernámsyfirvöldin yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Í kjölfarið misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herlið Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} 90t8grubcewiyjzrpzz38yaln5yolur 1973130 1973129 2026-07-23T13:23:44Z Akigka 183 1973130 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnarbaráttu gegn innrásinni á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Í kjölfarið gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Eftir það tóku hernámsyfirvöldin yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Í kjölfarið misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herlið Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} 0gzmcb05yjkxp36wgjs7ms10tkqqemr 1973131 1973130 2026-07-23T13:24:08Z Akigka 183 1973131 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnarbaráttu gegn innrásinni á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Í kjölfarið gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Eftir það tóku hernámsyfirvöldin yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Vegna hernámsins misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herlið Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} dt4s9mgiadymp0z97f4dseg1jh7e9ub 1973132 1973131 2026-07-23T13:24:28Z Akigka 183 1973132 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnarbaráttu gegn innrásinni á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Í kjölfarið gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Eftir það tóku hernámsyfirvöldin yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Vegna hernámsins misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku eftir þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herlið Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} 81f8vg2ahn0wd39pfvze2u25bqpk2rn 1973133 1973132 2026-07-23T13:24:46Z Akigka 183 1973133 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnarbaráttu gegn innrásinni á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Í kjölfarið gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Eftir það tóku hernámsyfirvöldin yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Vegna hernámsins misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku eftir þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herir Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} 6aqg4vi7hfe7lzaxw7h83anmcsqt9n8 1973134 1973133 2026-07-23T13:26:20Z Akigka 183 1973134 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnir á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Í kjölfarið gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Eftir það tóku hernámsyfirvöldin yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Vegna hernámsins misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku eftir þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herir Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} qk2odoab2pa0qms83c9nyhn2zxkgd8t 1973135 1973134 2026-07-23T13:31:32Z Akigka 183 of mörg kjölför 1973135 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnir á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Eftir það gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Hernámsyfirvöldin tóku þá yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Vegna hernámsins misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku eftir þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herir Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} l59zykz9xnevknw4b4y4v9zu17r8i7v 1973142 1973135 2026-07-23T13:47:19Z Akigka 183 1973142 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnir á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Eftir það gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Hernámsyfirvöldin tóku þá yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Vegna hernámsins misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Sendiherra Dana í Bandaríkjunum, [[Henrik Kauffmann]], gerði upp á sitt einsdæmi samning við Bandaríkin um að þau tækju að sér varnir Grænlands, og næstu ár byggði [[Bandaríkjaher]] nokkra flugvelli þar.<ref>{{cite book|author=Lidegaard, Bo|year=2013|title=I Kongens Navn - Henrik Kauffmann i dansk diplomati 1919-58|lang=da|publisher=Lindhardt og Ringhof|isbn=978-87-11-38528-9|url=https://books.google.is/books?id=kGW-LlhynM8C}}</ref> Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku eftir þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herir Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} j9uod12vo580ijhb9di0uafkwid9v44 1973143 1973142 2026-07-23T13:48:10Z Akigka 183 1973143 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Schalburgerblegdamsvej.jpg|thumb|Höfuðstöðvar Schalburg-sveitarinnar sem var dönsk SS-sveit.]] '''Hernám Danmerkur''' í [[síðari heimsstyrjöld]] hófst með því að [[þýski herinn]] gerði [[innrásin í Danmörku 1940|innrás]] í [[Danmörk]]u [[9. apríl]] [[1940]]. Danmörk hafði áður lýst yfir [[hlutleysi]] í stríðinu. Ástæður hernámsins voru margvíslegar: Þjóðverjar vildu tryggja flutningsleiðir járns frá [[Noregur|Noregi]] og landbúnaðarvara til [[Þýskaland]]s, auk þess sem Danmörk var hluti af [[Atlantshafsvirkið|Atlantshafsvirkinu]], varnarlínu sem Þjóðverjar reistu meðfram vesturströnd Evrópu, frá [[Pýreneafjöll]]um í suðri að [[Norður-Noregur|Norður-Noregi]] í norðri.<ref>{{cite book|author=Boog, Horst|year=1995|title=Germany and the Second World War, Volume III: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa|publisher=Oxford University Press|pages=46–49|isbn=9780198228844}}</ref> [[Ríkisstjórn Danmerkur]] lagði niður varnir á innan við sex tímum, af ótta við sprengjuárásir á þéttbýl svæði á borð við [[Kaupmannahöfn]]. Sextán danskir hermenn létu lífið í innrásinni.<ref>{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Bes%C3%A6ttelsen_den_9._april_1940|title=Besættelsen den 9. april 1940|website=Danmarks Nationalleksikon|author=Niels Wium Olesen|date=24. mars 2025}}</ref> Ríkisstjórnin og [[Danakonungur]] dvöldu áfram í Danmörku og stjórn landsins var að mestu áfram í höndum Dana, í samstarfi við hernámsyfirvöld. Þjóðverjar höfðu allt að 100.000 manna herlið í Danmörku. Með tímanum jókst spenna innan Danmerkur og [[andspyrna]] gegn hernámsliðinu fór vaxandi. Í ágúst 1943 hófust [[ágústuppþotin]] í [[Óðinsvé]]um og sprengja sprakk í ráðstefnuhöllinni [[Forum København]]. Eftir það gerðu þýsku hernámsyfirvöldin kröfur um innleiðingu [[dauðarefsing]]a og fleiri breytingar sem ríkisstjórnin hafnaði. Í kjölfarið sagði [[þjóðstjórn]] [[Erik Scavenius]] af sér. Hernámsyfirvöldin tóku þá yfir stjórn lögreglunnar og afvopnuðu danska herinn, hófu flutning danskra gyðinga í [[útrýmingarbúðir]] og tóku upp dauðarefsingu fyrir [[skemmdarverk]]. Vegna hernámsins misstu Danir stjórn yfir nýlendum sínum í Norður-Atlantshafi. [[Ísland]] og [[Færeyjar]] voru hernumin af Bretum í kjölfar innrásarinnar í Danmörku, og tengslin við [[Grænland]] rofnuðu. Þegar ár var liðið frá hernáminu gerði sendiherra Dana í Bandaríkjunum, [[Henrik Kauffmann]], upp á sitt einsdæmi samning við Bandaríkin um að þau tækju að sér varnir Grænlands, og næstu ár byggði [[Bandaríkjaher]] nokkra flugvelli þar.<ref>{{cite book|author=Lidegaard, Bo|year=2013|title=I Kongens Navn - Henrik Kauffmann i dansk diplomati 1919-58|lang=da|publisher=Lindhardt og Ringhof|isbn=978-87-11-38528-9|url=https://books.google.is/books?id=kGW-LlhynM8C}}</ref> Árið 1944 sögðu Íslendingar sig frá [[konungssamband]]i við Danmörku eftir þjóðaratkvæðagreiðslu og [[Lýðveldisstofnunin|stofnuðu lýðveldi]]. Hernámi Danmerkur lauk formlega [[5. maí]] [[1945]] eftir að herir Þjóðverja í Hollandi, Norðvestur-Þýskalandi og Danmörku gáfust upp fyrir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamönnum]]. Breski hershöfðinginn [[Bernard Law Montgomery]] tók við uppgjöfinni á [[Lüneburger Heide]] 4. maí, en hún tók gildi daginn eftir. Herlið Þjóðverja á [[Borgundarhólmur|Borgundarhólmi]] neitaði hins vegar að gefast upp fyrir [[Sovétríkin|sovéskum]] her sem gerði í kjölfarið sprengjuárásir á [[Nexø]] og [[Rønne]] 7. og 8. maí. Þann 9. maí gerði [[Sovétherinn]] innrás í Borgundarhólm og hernam eyjuna til 5. apríl 1946.<ref>{{cite web|url=https://www.kb.dk/en/inspiration/liberation/final-liberation-bornholm|title=The final liberation of Bornholm|website=Det Kgl. Bibliotek|access-date=23.7.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Danmörk í síðari heimsstyrjöld]] {{sa|1940|1945}} asv121depfh5l24c04ad8vs6zk6zs4p 14 192201 1973136 2026-07-23T13:32:47Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Saga Danmerkur]] [[Flokkur:Síðari heimsstyrjöld]]“ 1973136 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Saga Danmerkur]] [[Flokkur:Síðari heimsstyrjöld]] mvfsjv31jfjdbhqvt5b4vmqjjx6qzwd 1973137 1973136 2026-07-23T13:33:26Z Akigka 183 1973137 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Saga Danmerkur]] [[Flokkur:Seinni heimsstyrjöldin]] enyrp80pmf9nhj6gm6gxw6td20237gl 1973138 1973137 2026-07-23T13:33:47Z Akigka 183 1973138 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Saga Danmerkur]] [[Flokkur:Seinni heimsstyrjöldin eftir löndum]] tiqbu4r9e3oa3ebphmmlzyunyue7wk6 0 192202 1973140 2026-07-23T13:40:33Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Bernard Montgomery]] 1973140 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Bernard Montgomery]] pht65in3gtiir9wjnp1qnc8bbedsyob 10 192203 1973150 2026-07-23T15:01:07Z Akigka 183 Bjó til síðu með „{{Navbox | name = Norrænir Grænlendingar | title = [[Norrænir Grænlendingar]] | image = [[Mynd:Hvalsey_Church.jpg|150px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Fólk | list1 = * [[Gunnbjörn Úlfsson]] * [[Eiríkur rauði Þorvaldsson]] * [[Þjóðhildur Jörundardóttir]] * [[Bjarni Herjólfsson]] * [[Leifur heppni]] * [[Þorfinnur karlsefni]] * [[Guðríður Þorbjarnardóttir]]...“ 1973150 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Norrænir Grænlendingar | title = [[Norrænir Grænlendingar]] | image = [[Mynd:Hvalsey_Church.jpg|150px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Fólk | list1 = * [[Gunnbjörn Úlfsson]] * [[Eiríkur rauði Þorvaldsson]] * [[Þjóðhildur Jörundardóttir]] * [[Bjarni Herjólfsson]] * [[Leifur heppni]] * [[Þorfinnur karlsefni]] * [[Guðríður Þorbjarnardóttir]] * [[Ívar Bárðarson]] | group2 = Staðir | list2 = * [[Gunnbjarnarsker]] * [[Eystribyggð]] ([[Garðar (Grænlandi)|Garðar]], [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]], [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]) * [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]] * [[Vestribyggð]] ([[Bærinn undir sandinum]]) * [[Norðurseta]] ([[Bjarnargildran í Norðursetu]]) | group3 = Ritheimildir | list3 = * ''[[Grænlendinga saga]]'' * ''[[Eiríks saga rauða]]'' * ''[[Flóamanna saga]]'' * ''[[Fóstbræðra saga]]'' * ''[[Skáld-Helga rímur]]'' * ''[[Grænlendinga þáttur]]'' * ''[[Grænlandsannáll]]'' * ''[[Konungs skuggsjá]]'' | group4 = Fornleifar | list4 = * [[Rúnakeflið frá Narsaq]] * [[Kingittorsuaq steinninn]] | group5 = Ýmsilegt | list5 = * [[Skrælingjar]] * [[Grænlandsknörrinn]] }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] </noinclude> tfen639dy8zq3h2fr7axbomrzjh57w8 1973152 1973150 2026-07-23T15:07:44Z Akigka 183 1973152 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Norrænir Grænlendingar | title = [[Norrænir Grænlendingar]] | image = [[Mynd:Hvalsey_Church.jpg|150px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Fólk | list1 = * [[Gunnbjörn Úlfsson]] * [[Eiríkur rauði Þorvaldsson]] * [[Þjóðhildur Jörundardóttir]] * [[Bjarni Herjólfsson]] * [[Leifur heppni]] * [[Þorfinnur karlsefni]] * [[Guðríður Þorbjarnardóttir]] * [[Ívar Bárðarson]] | group2 = Staðir | list2 = * [[Gunnbjarnarsker]] * [[Eystribyggð]] ([[Garðar (Grænlandi)|Garðar]], [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]], [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]) * [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]] * [[Vestribyggð]] ([[Bærinn undir sandinum]]) * [[Norðurseta]] ([[Bjarnargildran í Norðursetu]]) | group3 = Ritheimildir | list3 = * ''[[Grænlendinga saga]]'' * ''[[Eiríks saga rauða]]'' * ''[[Flóamanna saga]]'' * ''[[Fóstbræðra saga]]'' * ''[[Skáld-Helga rímur]]'' * ''[[Grænlendinga þáttur]]'' * ''[[Grænlandsannáll]]'' * ''[[Konungs skuggsjá]]'' | group4 = Fornleifar | list4 = * [[Rúnakeflið frá Narsaq]] * [[Kingittorsuaq steinninn]] | group5 = Ýmsilegt | list5 = * [[Skrælingjar]] * [[Grænlandsknörrinn]] * [[Helluland]] * [[Markland]] * [[Vínland]] }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] </noinclude> dvy3ec0mw1fvk4fhonasobtvc4ks4r1 1973153 1973152 2026-07-23T15:09:00Z Akigka 183 1973153 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Norrænir Grænlendingar | title = [[Norrænir Grænlendingar]] | image = [[Mynd:Hvalsey_Church.jpg|150px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Fólk | list1 = * [[Gunnbjörn Úlfsson]] * [[Eiríkur rauði Þorvaldsson]] * [[Þjóðhildur Jörundardóttir]] * [[Bjarni Herjólfsson]] * [[Leifur heppni]] * [[Þorfinnur karlsefni]] * [[Guðríður Þorbjarnardóttir]] * [[Ívar Bárðarson]] | group2 = Staðir | list2 = * [[Gunnbjarnarsker]] * [[Eystribyggð]] ([[Garðar (Grænlandi)|Garðar]], [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]], [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]) * [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]] * [[Vestribyggð]] ([[Bærinn undir sandinum]]) * [[Norðurseta]] ([[Bjarnargildran í Norðursetu]]) | group3 = Ritheimildir | list3 = * ''[[Atlamál]]'' * ''[[Grænlendinga saga]]'' * ''[[Eiríks saga rauða]]'' * ''[[Flóamanna saga]]'' * ''[[Fóstbræðra saga]]'' * ''[[Skáld-Helga rímur]]'' * ''[[Grænlendinga þáttur]]'' * ''[[Grænlandsannáll]]'' * ''[[Konungs skuggsjá]]'' | group4 = Fornleifar | list4 = * [[Rúnakeflið frá Narsaq]] * [[Kingittorsuaq steinninn]] | group5 = Ýmsilegt | list5 = * [[Skrælingjar]] * [[Grænlandsknörrinn]] * [[Helluland]] * [[Markland]] * [[Vínland]] }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] </noinclude> ol0ybuptmawy5szgfwrvvv3ld62ep3k 1973154 1973153 2026-07-23T15:11:27Z Akigka 183 1973154 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Norrænir Grænlendingar | title = [[Norrænir Grænlendingar]] | image = [[Mynd:Hvalsey_Church.jpg|150px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Fólk | list1 = * [[Gunnbjörn Úlfsson]] * [[Eiríkur rauði Þorvaldsson]] * [[Þjóðhildur Jörundardóttir]] * [[Bjarni Herjólfsson]] * [[Leifur heppni]] * [[Þorfinnur karlsefni]] * [[Guðríður Þorbjarnardóttir]] * [[Ívar Bárðarson]] | group2 = Staðir | list2 = * [[Gunnbjarnarsker]] * [[Eystribyggð]] ([[Garðar (Grænlandi)|Garðar]], [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]], [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]) * [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]] * [[Vestribyggð]] ([[Bærinn undir sandinum]]) * [[Norðurseta]] ([[Bjarnargildran í Norðursetu]]) | group3 = Ritheimildir | list3 = * ''[[Atlamál]]'' * ''[[Grænlendinga saga]]'' * ''[[Eiríks saga rauða]]'' * ''[[Flóamanna saga]]'' * ''[[Fóstbræðra saga]]'' * ''[[Skáld-Helga rímur]]'' * ''[[Grænlendinga þáttur]]'' * ''[[Grænlands annáll]]'' * ''[[Konungs skuggsjá]]'' | group4 = Fornleifar | list4 = * [[Rúnakeflið frá Narsaq]] * [[Kingittorsuaq steinninn]] | group5 = Ýmsilegt | list5 = * [[Skrælingjar]] * [[Grænlandsknörrinn]] * [[Helluland]] * [[Markland]] * [[Vínland]] }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] </noinclude> o9wszzzhv2a2ivks36mbxmjk5tbjz3s 1973168 1973154 2026-07-23T15:28:38Z Akigka 183 1973168 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Norrænir Grænlendingar | title = [[Norrænir Grænlendingar]] | image = [[Mynd:Hvalsey_Church.jpg|150px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Fólk | list1 = * [[Gunnbjörn Úlfsson]] * [[Eiríkur rauði Þorvaldsson]] * [[Þjóðhildur Jörundardóttir]] * [[Bjarni Herjólfsson]] * [[Leifur heppni]] * [[Þorfinnur karlsefni]] * [[Guðríður Þorbjarnardóttir]] * [[Ívar Bárðarson]] | group2 = Staðir | list2 = * [[Gunnbjarnarsker]] * [[Eystribyggð]] ([[Garðar (Grænlandi)|Garðar]], [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]], [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]) * [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]] * [[Vestribyggð]] ([[Bærinn undir sandinum]]) * [[Norðurseta]] ([[Bjarnargildran í Norðursetu]]) | group3 = Ritheimildir | list3 = * ''[[Atlamál]]'' * ''[[Grænlendinga saga]]'' * ''[[Eiríks saga rauða]]'' * ''[[Flóamanna saga]]'' * ''[[Fóstbræðra saga]]'' * ''[[Skáld-Helga rímur]]'' * ''[[Grænlendinga þáttur]]'' * ''[[Grænlands annáll]]'' * ''[[Konungs skuggsjá]]'' | group4 = Fornleifar | list4 = * [[Rúnakeflið frá Narsaq]] * [[Kingittorsuaq-steinninn]] | group5 = Ýmsilegt | list5 = * [[Skrælingjar]] * [[Grænlandsknörrinn]] * [[Helluland]] * [[Markland]] * [[Vínland]] }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] </noinclude> if9p05ze8srnh6v7th9m79efzvkpmzj 1973208 1973168 2026-07-23T17:44:20Z Akigka 183 1973208 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Norrænir Grænlendingar | title = [[Norrænir Grænlendingar]] | image = [[Mynd:Hvalsey_Church.jpg|150px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Fólk | list1 = * [[Gunnbjörn Úlfsson]] * [[Eiríkur rauði Þorvaldsson]] * [[Þjóðhildur Jörundardóttir]] * [[Bjarni Herjólfsson]] * [[Leifur heppni]] * [[Freydís Eiríksdóttir]] * [[Þorfinnur karlsefni]] * [[Guðríður Þorbjarnardóttir]] * [[Ívar Bárðarson]] | group2 = Staðir | list2 = * [[Gunnbjarnarsker]] * [[Eystribyggð]] ([[Garðar (Grænlandi)|Garðar]], [[Brattahlíð]], [[Hvalsey]], [[Herjólfsnes]], [[Vatnahverfi (Grænland)|Vatnahverfi]]) * [[Miðbyggðin á Grænlandi|Miðbyggð]] * [[Vestribyggð]] ([[Bærinn undir sandinum]]) * [[Norðurseta]] ([[Bjarnargildran í Norðursetu]]) | group3 = Ritheimildir | list3 = * ''[[Atlamál]]'' * ''[[Grænlendinga saga]]'' * ''[[Eiríks saga rauða]]'' * ''[[Flóamanna saga]]'' * ''[[Fóstbræðra saga]]'' * ''[[Skáld-Helga rímur]]'' * ''[[Grænlendinga þáttur]]'' * ''[[Grænlands annáll]]'' * ''[[Konungs skuggsjá]]'' | group4 = Fornleifar | list4 = * [[Rúnakeflið frá Narsaq]] * [[Kingittorsuaq-steinninn]] | group5 = Ýmsilegt | list5 = * [[Skrælingjar]] * [[Grænlandsknörrinn]] * [[Helluland]] * [[Markland]] * [[Vínland]] }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] </noinclude> s902b057nwodorru4be2387n39oxpel 0 192204 1973156 2026-07-23T15:14:42Z Akigka 183 Akigka færði [[Kingittorsuaq steinninn]] á [[Kingittorsuaq-steinninn]] 1973156 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Kingittorsuaq-steinninn]] ibzd9x3zpu9zdm1fx3io6v3z1ii21ae 1 192205 1973158 2026-07-23T15:14:42Z Akigka 183 Akigka færði [[Spjall:Kingittorsuaq steinninn]] á [[Spjall:Kingittorsuaq-steinninn]] 1973158 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Spjall:Kingittorsuaq-steinninn]] h6yc13p8iherc6wtcpuhafgpqksndv0 10 192206 1973169 2026-07-23T15:29:18Z MyraMidnight 41218 Bara smá próf með sort 1973169 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" style="width:90%;color:#101418;" {{#if:{{{titill|}}}|{{!}}+ {{{titill}}} }} |- ! style="background-color: #abd5f5;width:100px;"|Sundlaug ! class="unsortable" style="background-color: #abd5f5"|Upplýsingar ! style="background-color: #abd5f5;"|Sveitafélag |- {{{raðir|{{{1|{{Sundlaugatafla/röð|nafn=Sýnidæmalaug|staður=Einhverstaðar á Íslandi|upplýsingar=Gaman að fara í þessa laug}}}}}}}} |}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> f6x6hsu8s4dsfj9fmpr2blkmpzi8cjj 10 192207 1973180 2026-07-23T15:42:54Z MyraMidnight 41218 tilraun með að geta sorterað töflu með nafni eða sveitafélagi 1973180 wikitext text/x-wiki <noinclude>{| class="wikitable sortable" style="width:90%" {{#if:{{{titill|}}}|{{!}}+ {{{titill}}} }} |- ! style="background-color: #abd5f5;width:100px"|Sundlaug ! class="unsortable" style="background-color: #abd5f5"|Upplýsingar ! style="background-color: #abd5f5;width:150px"|Sveitafélag</noinclude> |- style="background-color: # f1f5fc;" | rowspan=2 style="background: #d0e5f5; text-align: center;"|<small>{{#if:{{{nafn|}}}|'''{{{nafn}}}'''|'''<nowiki>{{{nafn}}}</nowiki>'''}}</small> [[Mynd:{{#if:{{{mynd|}}}|{{{mynd}}}|Swimming pictogram.svg}}|80px|{{{myndalt|Mynd fyrir sundlaug}}}]] | style="background: #d0e5f5;height:12px"|<small>{{{staður}}}</small> | rowspan=2 style="background-color: #d0e5f5; text-align: center;"| {{{sveitafélag}}} |- | valign="top"|<small>{{{lýsing|{{{upplýsingar|}}}}}}</small> {{#if:{{{vefsíður|{{{vefsíða|}}}}}}|* <small>'''Vefsíður:''' {{{vefsíður|{{{vefsíða}}}}}}}}</small></blockquote><noinclude> |}{{Documentation}}</noinclude> 2932em45grmkp6yuz356ad2sfs4k5to 1973214 1973180 2026-07-23T22:09:22Z MyraMidnight 41218 tek út rowspans og bæti línu neðst, sjá hvernig það kemur út fyrir sort 1973214 wikitext text/x-wiki <noinclude>{| class="wikitable sortable" style="width:90%" {{#if:{{{titill|}}}|{{!}}+ {{{titill}}} }} |- ! style="background-color: #abd5f5;width:100px"|Sundlaug ! class="unsortable" style="background-color: #abd5f5"|Upplýsingar ! style="background-color: #abd5f5;width:150px"|Sveitafélag</noinclude> |- style="background-color: # f1f5fc;" | style="background: #d0e5f5; text-align: center;border-bottom:3px solid #374652"|<small>{{#if:{{{nafn|}}}|'''{{{nafn}}}'''|'''<nowiki>{{{nafn}}}</nowiki>'''}}</small> [[Mynd:{{#if:{{{mynd|}}}|{{{mynd}}}|Swimming pictogram.svg}}|80px|{{{myndalt|Mynd fyrir sundlaug}}}]] | valign="top" style="border-bottom:3px solid #374652;" |<small>{{{lýsing|{{{upplýsingar}}}}}}</small> {{#if:{{{vefsíður|{{{vefsíða|}}}}}}|* <small>'''Vefsíður:''' {{{vefsíður|{{{vefsíða}}}}}}}}</small></blockquote><noinclude> | style="background-color: #d0e5f5; text-align: center;border-bottom:3px solid #374652"| {{{staður}}} |- |}{{Documentation}}</noinclude> p3vx6u6y5pqndx36ybqk39cg2ujxdrc 1973215 1973214 2026-07-23T22:12:58Z MyraMidnight 41218 bakgrunnslitur 1973215 wikitext text/x-wiki <noinclude>{| class="wikitable sortable" style="width:90%" {{#if:{{{titill|}}}|{{!}}+ {{{titill}}} }} |- ! style="background-color: #abd5f5;width:100px"|Sundlaug ! class="unsortable" style="background-color: #abd5f5"|Upplýsingar ! style="background-color: #abd5f5;width:150px"|Staðsetning</noinclude> |- style="background-color: # f1f5fc;" | style="background: #d0e5f5; text-align: center;border-bottom:3px solid #374652"|<small>{{#if:{{{nafn|}}}|'''{{{nafn}}}'''|'''<nowiki>{{{nafn}}}</nowiki>'''}}</small> [[Mynd:{{#if:{{{mynd|}}}|{{{mynd}}}|Swimming pictogram.svg}}|80px|{{{myndalt|Mynd fyrir sundlaug}}}]] | valign="top" style="border-bottom:3px solid #374652;background-color: #f1f5fc;" |<small>{{{lýsing|{{{upplýsingar}}}}}}</small> {{#if:{{{vefsíður|{{{vefsíða|}}}}}}|* <small>'''Vefsíður:''' {{{vefsíður|{{{vefsíða}}}}}}}}</small></blockquote><noinclude> | style="background-color: #f1f5fc; text-align: center;border-bottom:3px solid #374652"| {{{staður}}} |- |}{{Documentation}}</noinclude> odorr5m9tip0dd1voq0gcg5dfnn8k50 14 192208 1973192 2026-07-23T16:16:12Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Íranar|Tónlistarmenn]] [[Flokkur:Tónlistarmenn eftir löndum]]“ 1973192 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Íranar|Tónlistarmenn]] [[Flokkur:Tónlistarmenn eftir löndum]] 6qma22tjxhleitgvpqnojq1t37312t4 1973193 1973192 2026-07-23T16:16:30Z TKSnaevarr 53243 1973193 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Íranar|Tónlistarmenn]] [[Flokkur:Tónlistarmenn eftir þjóðerni]] htbdc581iswmag5du25hxpf0txf5gs4 0 192209 1973211 2026-07-23T20:47:47Z BTh2019 118855 /* */ 1973211 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Memm | image = | caption = | origin = [[Vestmannaeyjar]], Ísland | genre = [[Popp]], [[rokk]] | years_active = 2022–nú | members = Hafþór Elí Hafsteinsson<br>Helgi R. Tórshamar<br>Ólafur Birgir Georgsson<br>Viktor Ragnarsson<br>Jón Bjarki Birkisson }} '''Memm''', einnig ritað '''MEMM''', er íslensk hljómsveit frá [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]], stofnuð árið 2022. Hljómsveitin hefur komið fram á viðburðum á borð við [[Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum]] og Goslokahátíð og hefur gefið út nokkrar smáskífur. == Saga == Hljómsveitin Memm hóf starfsemi í Vestmannaeyjum árið 2022. Í viðtali við Tígul í júlí sama ár kom fram að ein af fyrstu stærri opinberu framkomum sveitarinnar væri á Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum.<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Nafn sveitarinnar varð að sögn Hafþórs Elí Hafsteinssonar til í samtali hans og Helga R. Tórshamar þegar þeir voru á vakt um borð í [[Herjólfur (ferja)|Herjólfi]]. Hugmyndin tengdist orðalaginu „viltu vera memm?“<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Sveitin kom fram á Þjóðhátíð árið 2022 og hélt áfram að koma fram á hátíðinni næstu ár. Árið 2025 var greint frá því að þá væri það fjórða árið í röð sem Memm kæmi fram í Herjólfsdal.<ref>{{Cite news |title=Gleðilega Þjóðhátíð |url=https://eyjafrettir.is/wp-content/uploads/2025/07/EF07tbl2025-vefur.pdf |publisher=Eyjafréttir |date=31. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Memm hefur einnig komið fram á öðrum viðburðum í Vestmannaeyjum, meðal annars á Goslokahátíð.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/dagskra-dagsins-8-juli/ |title=Dagskrá dagsins – 8. júlí |publisher=Eyjafréttir |date=8. júlí 2023 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Tónlistarútgáfa == === Viltu vera memm === Fyrsta útgefna lag sveitarinnar, ''Viltu vera memm'', kom út í júní 2024. Eyjafréttir greindu frá útgáfunni og lýstu henni sem fyrsta lagi sveitarinnar.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/memm-gefur-ut-sitt-fyrsta-lag/ |title=Memm gefur út sitt fyrsta lag |publisher=Eyjafréttir |date=7. júní 2024 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Ríkisútvarpið fjallaði einnig um lagið í umfjöllun um nýja íslenska tónlist. Þar kom fram að sveitin væri vestmanneysk og að hún sækti meðal annars innblástur í popp- og rokktónlist í kringum aldamótin.<ref>{{Cite web |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-06-13-aron-can-og-daniil-eru-i-solinni-415391 |title=Aron Can og Daniil eru í sólinni |publisher=RÚV |date=13. júní 2024 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Tónlistarmyndband við lagið var tekið upp um borð í Herjólfi á siglingu milli lands og Vestmannaeyja.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/flokkur/myndband/page/21/ |title=„Viltu vera memm“ – myndband |publisher=Eyjafréttir |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Meira dót === Smáskífan ''Meira dót'' kom út 14. mars 2025.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/de/album/meira-d%C3%B3t-single/1801559957 |title=Meira dót - Single – Memm |publisher=Apple Music |date=14. mars 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Dalurinn ómar === Memm gaf út lagið ''Dalurinn ómar'' í júlí 2025. Lagið var gefið út í tengslum við Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum það ár.<ref>{{Cite news |title=Gleðilega Þjóðhátíð |url=https://eyjafrettir.is/wp-content/uploads/2025/07/EF07tbl2025-vefur.pdf |publisher=Eyjafréttir |date=31. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Lagið kom út sem smáskífa 7. júlí 2025.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/ao/album/dalurinn-%C3%B3mar-single/1825116125 |title=Dalurinn ómar - Single – Memm |publisher=Apple Music |date=7. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Febrúar === Í febrúar 2026 gaf Memm út smáskífuna ''Febrúar''. Ríkisútvarpið fjallaði um lagið í tónlistarumfjöllun sinni og kom þar fram að lag og texti hefðu orðið til í febrúar árið áður.<ref>{{Cite web |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-02-26-undiraldan-thu-veist-aldrei-hvad-kemur-naest-467839 |title=Undiraldan, þú veist aldrei hvað kemur næst... |publisher=RÚV |date=26. febrúar 2026 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Hljómsveitarmeðlimir == Meðal hljómsveitarmeðlima Memm hafa verið: * Hafþór Elí Hafsteinsson – söngur * Helgi R. Tórshamar – gítar * Ólafur Birgir Georgsson – gítar * Viktor Ragnarsson – bassi * Jón Bjarki Birkisson – trommur Í fyrstu opinberu umfjöllun um sveitina árið 2022 voru einnig nefnd Guðný Emilíana Tórshamar, Kristinn Jónsson og Símon Geir Geirsson sem hluti af þáverandi skipan sveitarinnar.<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Útgáfur == === Smáskífur === * ''Viltu vera memm'' – 2024 * ''Meira dót'' – 2025 * ''Dalurinn ómar'' – 2025 * ''Febrúar'' – 2026 Útgáfur sveitarinnar eru meðal annars skráðar á Apple Music.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/ci/artist/memm/1750580626 |title=Memm |publisher=Apple Music |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Heimildir == {{Heimildaskrá}} == Tenglar == * [https://music.apple.com/ci/artist/memm/1750580626 Memm á Apple Music] [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Tónlist í Vestmannaeyjum]] [[Flokkur:Hljómsveitir stofnaðar 2022]] dnwcx4yq89i7po2ilk5696psxow5p8k 1973213 1973211 2026-07-23T22:07:56Z BTh2019 118855 /* Hljómsveitarmeðlimir */ 1973213 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Memm | image = | caption = | origin = [[Vestmannaeyjar]], Ísland | genre = [[Popp]], [[rokk]] | years_active = 2022–nú | members = Hafþór Elí Hafsteinsson<br>Helgi R. Tórshamar<br>Ólafur Birgir Georgsson<br>Viktor Ragnarsson<br>Jón Bjarki Birkisson }} '''Memm''', einnig ritað '''MEMM''', er íslensk hljómsveit frá [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]], stofnuð árið 2022. Hljómsveitin hefur komið fram á viðburðum á borð við [[Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum]] og Goslokahátíð og hefur gefið út nokkrar smáskífur. == Saga == Hljómsveitin Memm hóf starfsemi í Vestmannaeyjum árið 2022. Í viðtali við Tígul í júlí sama ár kom fram að ein af fyrstu stærri opinberu framkomum sveitarinnar væri á Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum.<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Nafn sveitarinnar varð að sögn Hafþórs Elí Hafsteinssonar til í samtali hans og Helga R. Tórshamar þegar þeir voru á vakt um borð í [[Herjólfur (ferja)|Herjólfi]]. Hugmyndin tengdist orðalaginu „viltu vera memm?“<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Sveitin kom fram á Þjóðhátíð árið 2022 og hélt áfram að koma fram á hátíðinni næstu ár. Árið 2025 var greint frá því að þá væri það fjórða árið í röð sem Memm kæmi fram í Herjólfsdal.<ref>{{Cite news |title=Gleðilega Þjóðhátíð |url=https://eyjafrettir.is/wp-content/uploads/2025/07/EF07tbl2025-vefur.pdf |publisher=Eyjafréttir |date=31. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Memm hefur einnig komið fram á öðrum viðburðum í Vestmannaeyjum, meðal annars á Goslokahátíð.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/dagskra-dagsins-8-juli/ |title=Dagskrá dagsins – 8. júlí |publisher=Eyjafréttir |date=8. júlí 2023 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Tónlistarútgáfa == === Viltu vera memm === Fyrsta útgefna lag sveitarinnar, ''Viltu vera memm'', kom út í júní 2024. Eyjafréttir greindu frá útgáfunni og lýstu henni sem fyrsta lagi sveitarinnar.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/memm-gefur-ut-sitt-fyrsta-lag/ |title=Memm gefur út sitt fyrsta lag |publisher=Eyjafréttir |date=7. júní 2024 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Ríkisútvarpið fjallaði einnig um lagið í umfjöllun um nýja íslenska tónlist. Þar kom fram að sveitin væri vestmanneysk og að hún sækti meðal annars innblástur í popp- og rokktónlist í kringum aldamótin.<ref>{{Cite web |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-06-13-aron-can-og-daniil-eru-i-solinni-415391 |title=Aron Can og Daniil eru í sólinni |publisher=RÚV |date=13. júní 2024 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Tónlistarmyndband við lagið var tekið upp um borð í Herjólfi á siglingu milli lands og Vestmannaeyja.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/flokkur/myndband/page/21/ |title=„Viltu vera memm“ – myndband |publisher=Eyjafréttir |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Meira dót === Smáskífan ''Meira dót'' kom út 14. mars 2025.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/de/album/meira-d%C3%B3t-single/1801559957 |title=Meira dót - Single – Memm |publisher=Apple Music |date=14. mars 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Dalurinn ómar === Memm gaf út lagið ''Dalurinn ómar'' í júlí 2025. Lagið var gefið út í tengslum við Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum það ár.<ref>{{Cite news |title=Gleðilega Þjóðhátíð |url=https://eyjafrettir.is/wp-content/uploads/2025/07/EF07tbl2025-vefur.pdf |publisher=Eyjafréttir |date=31. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Lagið kom út sem smáskífa 7. júlí 2025.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/ao/album/dalurinn-%C3%B3mar-single/1825116125 |title=Dalurinn ómar - Single – Memm |publisher=Apple Music |date=7. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Febrúar === Í febrúar 2026 gaf Memm út smáskífuna ''Febrúar''. Ríkisútvarpið fjallaði um lagið í tónlistarumfjöllun sinni og kom þar fram að lag og texti hefðu orðið til í febrúar árið áður.<ref>{{Cite web |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-02-26-undiraldan-thu-veist-aldrei-hvad-kemur-naest-467839 |title=Undiraldan, þú veist aldrei hvað kemur næst... |publisher=RÚV |date=26. febrúar 2026 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Hljómsveitarmeðlimir == Núverandi hljómsveitarmeðlimir Memm eru: * Hafþór Elí Hafsteinsson – söngur * Helgi R. Tórshamar – gítar * Ólafur Birgir Georgsson – gítar * Viktor Ragnarsson – bassi * Páll Viðar Kristinsson - hljómborð * Jón Bjarki Birkisson – trommur Aðrir meðlimir sveitarinnar hafa verið Guðný Emilíana Tórshamar, Birta Birgisdóttir, Kristinn Jónsson, Bjarki Ingason og Símon Geir Geirsson.<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Útgáfur == === Smáskífur === * ''Viltu vera memm'' – 2024 * ''Meira dót'' – 2025 * ''Dalurinn ómar'' – 2025 * ''Febrúar'' – 2026 Útgáfur sveitarinnar eru meðal annars skráðar á Apple Music.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/ci/artist/memm/1750580626 |title=Memm |publisher=Apple Music |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Heimildir == {{Heimildaskrá}} == Tenglar == * [https://music.apple.com/ci/artist/memm/1750580626 Memm á Apple Music] [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Tónlist í Vestmannaeyjum]] [[Flokkur:Hljómsveitir stofnaðar 2022]] 2jjutyait8l60r9p10dnv98ggi9eqml 1973252 1973213 2026-07-24T11:41:19Z BTh2019 118855 /* Hljómsveitarmeðlimir */ 1973252 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Memm | image = | caption = | origin = [[Vestmannaeyjar]], Ísland | genre = [[Popp]], [[rokk]] | years_active = 2022–nú | members = Hafþór Elí Hafsteinsson<br>Helgi R. Tórshamar<br>Ólafur Birgir Georgsson<br>Viktor Ragnarsson<br>Jón Bjarki Birkisson }} '''Memm''', einnig ritað '''MEMM''', er íslensk hljómsveit frá [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]], stofnuð árið 2022. Hljómsveitin hefur komið fram á viðburðum á borð við [[Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum]] og Goslokahátíð og hefur gefið út nokkrar smáskífur. == Saga == Hljómsveitin Memm hóf starfsemi í Vestmannaeyjum árið 2022. Í viðtali við Tígul í júlí sama ár kom fram að ein af fyrstu stærri opinberu framkomum sveitarinnar væri á Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum.<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Nafn sveitarinnar varð að sögn Hafþórs Elí Hafsteinssonar til í samtali hans og Helga R. Tórshamar þegar þeir voru á vakt um borð í [[Herjólfur (ferja)|Herjólfi]]. Hugmyndin tengdist orðalaginu „viltu vera memm?“<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Sveitin kom fram á Þjóðhátíð árið 2022 og hélt áfram að koma fram á hátíðinni næstu ár. Árið 2025 var greint frá því að þá væri það fjórða árið í röð sem Memm kæmi fram í Herjólfsdal.<ref>{{Cite news |title=Gleðilega Þjóðhátíð |url=https://eyjafrettir.is/wp-content/uploads/2025/07/EF07tbl2025-vefur.pdf |publisher=Eyjafréttir |date=31. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Memm hefur einnig komið fram á öðrum viðburðum í Vestmannaeyjum, meðal annars á Goslokahátíð.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/dagskra-dagsins-8-juli/ |title=Dagskrá dagsins – 8. júlí |publisher=Eyjafréttir |date=8. júlí 2023 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Tónlistarútgáfa == === Viltu vera memm === Fyrsta útgefna lag sveitarinnar, ''Viltu vera memm'', kom út í júní 2024. Eyjafréttir greindu frá útgáfunni og lýstu henni sem fyrsta lagi sveitarinnar.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/memm-gefur-ut-sitt-fyrsta-lag/ |title=Memm gefur út sitt fyrsta lag |publisher=Eyjafréttir |date=7. júní 2024 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Ríkisútvarpið fjallaði einnig um lagið í umfjöllun um nýja íslenska tónlist. Þar kom fram að sveitin væri vestmanneysk og að hún sækti meðal annars innblástur í popp- og rokktónlist í kringum aldamótin.<ref>{{Cite web |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-06-13-aron-can-og-daniil-eru-i-solinni-415391 |title=Aron Can og Daniil eru í sólinni |publisher=RÚV |date=13. júní 2024 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Tónlistarmyndband við lagið var tekið upp um borð í Herjólfi á siglingu milli lands og Vestmannaeyja.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/flokkur/myndband/page/21/ |title=„Viltu vera memm“ – myndband |publisher=Eyjafréttir |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Meira dót === Smáskífan ''Meira dót'' kom út 14. mars 2025.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/de/album/meira-d%C3%B3t-single/1801559957 |title=Meira dót - Single – Memm |publisher=Apple Music |date=14. mars 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Dalurinn ómar === Memm gaf út lagið ''Dalurinn ómar'' í júlí 2025. Lagið var gefið út í tengslum við Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum það ár.<ref>{{Cite news |title=Gleðilega Þjóðhátíð |url=https://eyjafrettir.is/wp-content/uploads/2025/07/EF07tbl2025-vefur.pdf |publisher=Eyjafréttir |date=31. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Lagið kom út sem smáskífa 7. júlí 2025.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/ao/album/dalurinn-%C3%B3mar-single/1825116125 |title=Dalurinn ómar - Single – Memm |publisher=Apple Music |date=7. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Febrúar === Í febrúar 2026 gaf Memm út smáskífuna ''Febrúar''. Ríkisútvarpið fjallaði um lagið í tónlistarumfjöllun sinni og kom þar fram að lag og texti hefðu orðið til í febrúar árið áður.<ref>{{Cite web |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-02-26-undiraldan-thu-veist-aldrei-hvad-kemur-naest-467839 |title=Undiraldan, þú veist aldrei hvað kemur næst... |publisher=RÚV |date=26. febrúar 2026 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Hljómsveitarmeðlimir == Núverandi hljómsveitarmeðlimir Memm eru: * Hafþór Elí Hafsteinsson – söngur * Una Þorvaldsdóttir - söngur * Helgi R. Tórshamar – gítar * Ólafur Birgir Georgsson – gítar * Viktor Ragnarsson – bassi * Páll Viðar Kristinsson - hljómborð * Jón Bjarki Birkisson – trommur Aðrir meðlimir sveitarinnar hafa verið Guðný Emilíana Tórshamar, Birta Birgisdóttir, Kristinn Jónsson, Bjarki Ingason og Símon Geir Geirsson.<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Útgáfur == === Smáskífur === * ''Viltu vera memm'' – 2024 * ''Meira dót'' – 2025 * ''Dalurinn ómar'' – 2025 * ''Febrúar'' – 2026 Útgáfur sveitarinnar eru meðal annars skráðar á Apple Music.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/ci/artist/memm/1750580626 |title=Memm |publisher=Apple Music |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Heimildir == {{Heimildaskrá}} == Tenglar == * [https://music.apple.com/ci/artist/memm/1750580626 Memm á Apple Music] [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Tónlist í Vestmannaeyjum]] [[Flokkur:Hljómsveitir stofnaðar 2022]] tgfr22qg6lwtkr34mvf375r6wr0nep5