1945

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="is">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>iswiki</dbname>
    <base>https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Miðill</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Kerfissíða</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Spjall</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Notandi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Notandaspjall</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipediaspjall</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Mynd</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Myndaspjall</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Melding</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Meldingarspjall</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Snið</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Sniðaspjall</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hjálp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hjálparspjall</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Flokkur</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Flokkaspjall</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Gátt</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Gáttaspjall</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">Skjátexti</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">Skjátextaspjall</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>1945</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1064</id>
    <revision>
      <id>1973830</id>
      <parentid>1970939</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:48:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fædd */</comment>
      <origin>1973830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10707" sha1="ndyxf0gb6s1gzilok4xg78ewxkkjn50" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1942]]|[[1943]]|[[1944]]|[[1945]]|[[1946]]|[[1947]]|[[1948]]|
[[1931–1940]]|[[1941–1950]]|[[1951–1960]]|
[[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]|
}}
Árið '''1945''' ('''MCMXLV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==
* [[14. febrúar]] - Sýning opnuð á málverkum [[Jóhannes Kjarval|Jóhannesar Kjarvals]] í Listamannaskálanum í Reykjavík.
* [[18. mars]] - [[Félag íslenskra rithöfunda]] var stofnað.
* [[29. mars]] - [[Skeiðsfossvirkjun]] í Fljótum í Skagafirði var gangsett.
* Um vorið - [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskólinn]] útskrifar fyrstu stúdentana.
* [[9. júlí]] - Farþegaskipið Esja lagðist að bryggju í Reykjavík með um 300 manns frá Norðurlöndum. Skipinu var fagnað af miklum mannfjölda á höfninni. Þetta var fyrsta ferð skipsins síðan [[Petsamoförin]] var farin með því við upphaf [[seinni heimsstyrjöld|heimsstyrjaldar]]. Meðal farþega voru [[Jóhann Svarfdælingur]] og [[Jón Leifs]]. Jón var handtekinn á skipinu og lokaður í klefa af bandarískum liðsforingja við vegabréfseftirlit.
&lt;ref&gt;[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-07-09-handtokur-og-hungurverkfall-i-sogufraegri-ferd-esju-hingad-til-lands-447866 Handtökur og hungurverkfall í sögufrægri ferð Esju hingað til lands] Rúv, sótt 9. júlí, 2025&lt;/ref&gt;
* [[10. október]] - [[Sjómannaskólinn]] á Rauðarárholti vígður.
* Um haustið - [[Alþingi]] hafnar beiðni bandarískra stjórnvalda um að hafa áfram herstöðvar á Íslandi eftir stríðslok.
* [[9. desember]] - [[Íþróttabandalag Siglufjarðar]] var stofnað.
* [[21. desember]] - Ný [[Ölfusárbrú]] var opnuð. 

===Ódagsett===
* Hafið var að byggja [[Hallgrímskirkja|Hallgrímskirkju]] á [[Skólavörðuholt]]i.
* [[Bókaútgáfan Iðunn]] hóf útgáfu.

=== Fædd ===
* [[4. janúar]] - [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður og lagahöfundur (d. [[2026]]). 
* [[9. mars]] - [[Guðjón Friðriksson]], sagnfræðingur og rithöfundur.
* [[7. apríl]] - [[Magnús Þór Jónsson]] ([[Megas]]), tónlistarmaður (d. [[2026]]).
* [[13. apríl]] - [[Rúnar Júlíusson]], tónlistarmaður (d. [[2008]]).
* [[11. apríl]] - [[Vilhjálmur Vilhjálmsson (söngvari)|Vilhjálmur Vilhjálmsson]], tónlistarmaður og söngvari (d. [[1978]]).
* [[25. ágúst]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (d. [[2026]]). 
* [[4. september]] - [[Hörður Torfason]], íslenskur trúbadúr.
* [[29. október]] - [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands.
* [[23. nóvember]] - [[Sturla Böðvarsson]], íslenskur stjórnmálamaður og ráðherra.
* [[1. desember]] - [[Ásta B. Þorsteinsdóttir]], hjúkrunarfræðingur og alþingismaður (d. [[1998]]).
* [[8. desember]] - [[Páll Skúlason]], heimspekingur og háskólarektor. (d. [[2015]])

=== Dáin ===
* [[5. maí]] - [[Guðmundur Kamban]], skáld, skotinn til bana í Kaupmannahöfn (f. [[1888]]).
* [[17. ágúst]] - [[Sigurður Thorlacius]], skólastjóri og fyrsti formaður BSRB (f. [[1900]]).
* [[16. nóvember]] - [[Sigurður Eggerz]], stjórnmálamaður og forsætisráðherra (f. [[1875]]).
* [[9. desember]] - [[Laufey Valdimarsdóttir]], kvenréttindakona (f. [[1890]]).

== Erlendis ==
* [[14. janúar]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu]] hófst.
* [[20. janúar]] - [[Franklin D. Roosevelt]] varð forseti Bandaríkjanna í fjórða sinn.
* [[23. janúar]] - [[Karl Dönitz]] herforingi nasista skipaði fyrir um Hannibal-aðgerðina; að rýma Þjóðverja, 900.000 borgara og 350.000 hermenn, frá austur-Prússlandi, landamærasvæðum Póllands og nærliggjandi svæðum í ljósi framrás sovéska hersins. 
* [[27. janúar]] - Sovéski herinn frelsaði [[Auschwitz|Auschwitz-Birkenau]]-útrymingarbúðirnar.
* [[30. janúar]] - Mannskæðasti skipsskaði sögunnar varð þegar sovéskur [[kafbátur]] sökkti þýska skipinu Wilhelm Gustloff á [[Eystrasalt]]i og 9.343 fórust.
* [[4. febrúar|4.]] - [[11. febrúar]] - [[Jaltaráðstefnan]]: Þjóðhöfðingjar Bandaríkjanna, Sovétríkjanna og Bretlands ([[Franklin D. Roosevelt]], [[Jósef Stalín]] og [[Winston Churchill]]) hittust á Krímskaga til að ræða um skiptingu landsvæða eftir stríð.
* [[14. febrúar]] - Borgin [[Dresden]] í [[Þýskaland]]i lögð nær algjörlega í rúst í loftárásum.
* [[9. mars]] - Lotfárásir hófust á [[Tókíó]].
* [[22. mars]] - [[Arababandalagið]] var stofnað.
* [[29. mars]] - Síðustu árásir Þjóðverja á England.
* [[30. mars]] - [[Síðari heimsstyrjöldin]]: [[Sovétríkin|Sovétmenn]] réðust inn í [[Austurríki]] og hertaka [[Vín]].
* [[12. apríl]] - [[Harry S. Truman]] varð forseti Bandaríkjanna eftir [[Franklin D. Roosevelt]] lést í embætti. 
* [[28. apríl]] - [[Benito Mussolini]] og hjákona hans Clara Petacci voru drepin og hengd upp í Mílanó eftir að hafa reynt að flýja landið.
* [[30. apríl]] - [[Adolf Hitler]] og [[Eva Braun]] frömdu sjálfsmorð.
* [[4. maí]] - Danmörk og Holland eru frelsuð af bandamönnum.
* [[8. maí]] - Síðari heimsstyrjöldinni lauk í Evrópu með uppgjöf Þjóðverja. Nefndur eftirleiðis ''[[sigurdagurinn í Evrópu]]''.
* [[17. júlí]] - [[Potsdamráðstefnan]] hófst. Bandamenn funduðu um framtíð Þýskalands.
* [[26. júlí]] - [[Winston Churchill]] sagði af sér embætti forsætisráðherra Bretlands eftir ósigur Íhaldsflokksins í kosningum.
* [[6. ágúst|6.]] og [[9. ágúst]] - [[Kjarnorkuárásirnar á Hiroshima og Nagasaki]]: Bandaríkjamenn vörpuðu kjarnorkusprengjum á tvær japanskar borgir. Um 300.000 létust eða særðust.
* [[15. ágúst]] - [[Síðari heimsstyrjöldin]]: [[Japanar]] gáfust upp.
* [[2. september]] - 
** [[Síðari heimsstyrjöldin]]: [[Japanar]] skrifuðu formlega undir uppgjöf sína fyrir bandamönnum.
** [[Víetnam]] lýsti yfir sjálfstæði.
* [[24. október]] - 
** [[Sameinuðu þjóðirnar]] voru stofnaðar.
** [[Vidkun Quisling]], samverkamaður nasista var tekinn af lífi í Noregi.
* [[29. október]] - [[Getúlio Vargas]] sagði af sér embætti forseta Brasilíu.
* [[16. nóvember]] - [[Charles de Gaulle]] var kosinn forseti Frakklands. 
* [[20. nóvember]] - [[Nürnberg-réttarhöldin]] gegn stríðsglæpamönnum nasista hófust.
* [[27. desember]] - [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn]] og [[Alþjóðabankinn]] voru stofnaðir.

===Ódagsett===
* [[Dýrabær]] kom út eftir [[George Orwell]].
* [[Billboard 200]]-tónlistarlistinn var fyrst birtur.
* Knattspyrnufélagið [[GNK Dinamo Zagreb]] var stofnað í Króatíu.

=== Fædd ===
* [[10. janúar]] - [[Rod Stewart]], breskur söngvari.
* [[26. janúar]] - [[Jeremy Rifkin]], bandarískur hagfræðingur og rithöfundur.
* [[6. febrúar]] - [[Bob Marley]], var jamaískur söngvari og tónlistarmaður (d. [[1981]]).
* [[8. febrúar]] - [[Kinza Clodumar]], forseti Nárú.
* [[28. mars]] - [[Rodrigo Duterte]], forseti Filippseyja.
* [[30. mars]] - [[Eric Clapton]], breskur tónlistarmaður, lagahöfundur og söngvari.
* [[2. apríl]] - [[Linda Hunt]], bandarísk leikkona.
* [[14. apríl]] - [[Ritchie Blackmore]], enskur gítarleikari.
* [[2. maí]] - [[Judge Dread]], enskur tónlistarmaður.
* [[17. júní]] - [[Ken Livingstone]], breskur stjórnmálamaður.
* [[19. júní]] - [[Aung San Suu Kyi]], mjanmarskur stjórnmálamaður og aðgerðasinni.
* [[29. júní]] - [[Chandrika Kumaratunga]], forseti Srí Lanka.
* [[1. júlí]] - [[Debbie Harry]], bandarískur rokktónlistarmaður, textahöfundur og leikkona.
* [[26. júlí]] - [[Helen Mirren]], bresk leikkona.
* [[30. júlí]] - [[Patrick Modiano]], franskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi.
* [[14. ágúst]] - [[Steve Martin]], bandarískur leikari.
* [[31. ágúst]] - [[Van Morrison]], norður-írskur söngvari og lagahöfundur.
* [[1. september]] - [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], forseti Jemen.
* [[11. september]] - [[Franz Beckenbauer]], þýskur knattspyrnumaður.
* [[13. september]] - [[Andres Küng]], sænskur blaðamaður, rithöfundur og stjórnmálamaður (d. [[2002]]).
* [[21. september]] 
** [[Bjarni Tryggvason]], kanadískur geimfari.
** [[Jerry Bruckheimer]], bandarískur kvikmyndaframleiðandi og sjónvarpsframleiðandi.
* [[26. september]] - [[William Lycan]], bandarískur heimspekingur.
* [[30. september]] - [[Ehud Olmert]], ísraelskur stjórmálamaður.
* [[1. október]] - [[Ram Nath Kovind]], forseti Indlands.
* [[13. október]] - [[Desi Bouterse]], forseti Súrínam.
* [[23. október]] - [[Kim Larsen]], danskur tónlistarmaður (d. [[2018]]).
* [[27. október]] - [[Luiz Inácio Lula da Silva]], forseti Brasilíu.
* [[11. nóvember]] - [[Daniel Ortega]], forseti Níkaragva.
* [[15. nóvember]] - [[Anni-Frid Lyngstad]], sænsk söngkona.
* [[3. desember]] - [[Božidar Dimitrov]], búlgarskur stjórnmálamaður og ráðherra.
* [[8. desember]] - [[John Banville]], írskur rithöfundur.
* [[9. desember]] - [[Michael Nouri]], bandarískur leikari.
* [[20. desember]] - [[Tom Tancredo]], bandarískur stjórnmálamaður.
* [[24. desember]] - [[Lemmy Kilmister]], breskur tónlistarmaður (d. [[2015]]).
* [[28. desember]] - [[Birendra]], konungur Nepals (d. [[2001]]).

=== Dáin ===
* [[31. mars]] - [[Anna Frank]], dagbókarhöfundur (f. [[1929]]).
* [[12. apríl]] - [[Franklin D. Roosevelt]], 32. [[forseti Bandaríkjanna]] (f. [[1882]]).
* [[28. apríl]] - [[Benito Mussolini]], ítalskur stjórnmálamaður og einræðisherra (f. [[1883]]).
* [[30. apríl]] - [[Adolf Hitler]], einræðisherra í [[Þýskaland]]i (f. [[1889]]).
* [[30. apríl]] - [[Eva Braun]], ástkona og síðast eiginkona Adolfs Hitler (f. [[1912]]).
* [[1. maí]] - [[Joseph Goebbels]], þýskur stjórnmálamaður og áróðursmálaráðherra (f. [[1897]]).
* [[23. maí]] - [[Heinrich Himmler]], yfirmaður Gestapó og SS í Þýskalandi (f. [[1900]]).
* [[5. júlí]] - [[John Curtin]], forsætisráðherra Ástralíu (f. [[1885]]).
* [[26. september]] - [[Bela Bartok]], ungverskt tónskáld (f. [[1881]]).
* [[24. október]] - [[Vidkun Quisling]], norskur stjórnmálamaður og landráðamaður (f. [[1887]]).

== [[Nóbelsverðlaunin]] ==
* [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Wolfgang Pauli]]
* [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Artturi Ilmari Virtanen]]
* [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - Sir [[Alexander Fleming]], [[Ernst Boris Chain]], Sir [[Howard Walter Florey]]
* [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Gabriela Mistral]]
* [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Cordell Hull]]

==Tilvísanir==

[[Flokkur:1945]]</text>
      <sha1>ndyxf0gb6s1gzilok4xg78ewxkkjn50</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973831</id>
      <parentid>1973830</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fædd */</comment>
      <origin>1973831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10681" sha1="mcglf6sw375sjp9umcgj8c5eir7rflk" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1942]]|[[1943]]|[[1944]]|[[1945]]|[[1946]]|[[1947]]|[[1948]]|
[[1931–1940]]|[[1941–1950]]|[[1951–1960]]|
[[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]|
}}
Árið '''1945''' ('''MCMXLV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==
* [[14. febrúar]] - Sýning opnuð á málverkum [[Jóhannes Kjarval|Jóhannesar Kjarvals]] í Listamannaskálanum í Reykjavík.
* [[18. mars]] - [[Félag íslenskra rithöfunda]] var stofnað.
* [[29. mars]] - [[Skeiðsfossvirkjun]] í Fljótum í Skagafirði var gangsett.
* Um vorið - [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskólinn]] útskrifar fyrstu stúdentana.
* [[9. júlí]] - Farþegaskipið Esja lagðist að bryggju í Reykjavík með um 300 manns frá Norðurlöndum. Skipinu var fagnað af miklum mannfjölda á höfninni. Þetta var fyrsta ferð skipsins síðan [[Petsamoförin]] var farin með því við upphaf [[seinni heimsstyrjöld|heimsstyrjaldar]]. Meðal farþega voru [[Jóhann Svarfdælingur]] og [[Jón Leifs]]. Jón var handtekinn á skipinu og lokaður í klefa af bandarískum liðsforingja við vegabréfseftirlit.
&lt;ref&gt;[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-07-09-handtokur-og-hungurverkfall-i-sogufraegri-ferd-esju-hingad-til-lands-447866 Handtökur og hungurverkfall í sögufrægri ferð Esju hingað til lands] Rúv, sótt 9. júlí, 2025&lt;/ref&gt;
* [[10. október]] - [[Sjómannaskólinn]] á Rauðarárholti vígður.
* Um haustið - [[Alþingi]] hafnar beiðni bandarískra stjórnvalda um að hafa áfram herstöðvar á Íslandi eftir stríðslok.
* [[9. desember]] - [[Íþróttabandalag Siglufjarðar]] var stofnað.
* [[21. desember]] - Ný [[Ölfusárbrú]] var opnuð. 

===Ódagsett===
* Hafið var að byggja [[Hallgrímskirkja|Hallgrímskirkju]] á [[Skólavörðuholt]]i.
* [[Bókaútgáfan Iðunn]] hóf útgáfu.

=== Fædd ===
* [[4. janúar]] - [[Gunnar Þórðarson]], tónlistarmaður og lagahöfundur (d. [[2026]]). 
* [[9. mars]] - [[Guðjón Friðriksson]], sagnfræðingur og rithöfundur.
* [[7. apríl]] - [[Magnús Þór Jónsson]] ([[Megas]]), tónlistarmaður (d. [[2026]]).
* [[13. apríl]] - [[Rúnar Júlíusson]], tónlistarmaður (d. [[2008]]).
* [[11. apríl]] - [[Vilhjálmur Vilhjálmsson (söngvari)|Vilhjálmur Vilhjálmsson]], tónlistarmaður og söngvari (d. [[1978]]).
* [[25. ágúst]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (d. [[2026]]). 
* [[4. september]] - [[Hörður Torfason]],  tónlistarmaður.
* [[29. október]] - [[Guðmundur Gunnarsson]], formaður Rafiðnaðarsambands Íslands.
* [[23. nóvember]] - [[Sturla Böðvarsson]], stjórnmálamaður og ráðherra.
* [[1. desember]] - [[Ásta B. Þorsteinsdóttir]], hjúkrunarfræðingur og alþingismaður (d. [[1998]]).
* [[8. desember]] - [[Páll Skúlason]], heimspekingur og háskólarektor. (d. [[2015]])

=== Dáin ===
* [[5. maí]] - [[Guðmundur Kamban]], skáld, skotinn til bana í Kaupmannahöfn (f. [[1888]]).
* [[17. ágúst]] - [[Sigurður Thorlacius]], skólastjóri og fyrsti formaður BSRB (f. [[1900]]).
* [[16. nóvember]] - [[Sigurður Eggerz]], stjórnmálamaður og forsætisráðherra (f. [[1875]]).
* [[9. desember]] - [[Laufey Valdimarsdóttir]], kvenréttindakona (f. [[1890]]).

== Erlendis ==
* [[14. janúar]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1945|Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu]] hófst.
* [[20. janúar]] - [[Franklin D. Roosevelt]] varð forseti Bandaríkjanna í fjórða sinn.
* [[23. janúar]] - [[Karl Dönitz]] herforingi nasista skipaði fyrir um Hannibal-aðgerðina; að rýma Þjóðverja, 900.000 borgara og 350.000 hermenn, frá austur-Prússlandi, landamærasvæðum Póllands og nærliggjandi svæðum í ljósi framrás sovéska hersins. 
* [[27. janúar]] - Sovéski herinn frelsaði [[Auschwitz|Auschwitz-Birkenau]]-útrymingarbúðirnar.
* [[30. janúar]] - Mannskæðasti skipsskaði sögunnar varð þegar sovéskur [[kafbátur]] sökkti þýska skipinu Wilhelm Gustloff á [[Eystrasalt]]i og 9.343 fórust.
* [[4. febrúar|4.]] - [[11. febrúar]] - [[Jaltaráðstefnan]]: Þjóðhöfðingjar Bandaríkjanna, Sovétríkjanna og Bretlands ([[Franklin D. Roosevelt]], [[Jósef Stalín]] og [[Winston Churchill]]) hittust á Krímskaga til að ræða um skiptingu landsvæða eftir stríð.
* [[14. febrúar]] - Borgin [[Dresden]] í [[Þýskaland]]i lögð nær algjörlega í rúst í loftárásum.
* [[9. mars]] - Lotfárásir hófust á [[Tókíó]].
* [[22. mars]] - [[Arababandalagið]] var stofnað.
* [[29. mars]] - Síðustu árásir Þjóðverja á England.
* [[30. mars]] - [[Síðari heimsstyrjöldin]]: [[Sovétríkin|Sovétmenn]] réðust inn í [[Austurríki]] og hertaka [[Vín]].
* [[12. apríl]] - [[Harry S. Truman]] varð forseti Bandaríkjanna eftir [[Franklin D. Roosevelt]] lést í embætti. 
* [[28. apríl]] - [[Benito Mussolini]] og hjákona hans Clara Petacci voru drepin og hengd upp í Mílanó eftir að hafa reynt að flýja landið.
* [[30. apríl]] - [[Adolf Hitler]] og [[Eva Braun]] frömdu sjálfsmorð.
* [[4. maí]] - Danmörk og Holland eru frelsuð af bandamönnum.
* [[8. maí]] - Síðari heimsstyrjöldinni lauk í Evrópu með uppgjöf Þjóðverja. Nefndur eftirleiðis ''[[sigurdagurinn í Evrópu]]''.
* [[17. júlí]] - [[Potsdamráðstefnan]] hófst. Bandamenn funduðu um framtíð Þýskalands.
* [[26. júlí]] - [[Winston Churchill]] sagði af sér embætti forsætisráðherra Bretlands eftir ósigur Íhaldsflokksins í kosningum.
* [[6. ágúst|6.]] og [[9. ágúst]] - [[Kjarnorkuárásirnar á Hiroshima og Nagasaki]]: Bandaríkjamenn vörpuðu kjarnorkusprengjum á tvær japanskar borgir. Um 300.000 létust eða særðust.
* [[15. ágúst]] - [[Síðari heimsstyrjöldin]]: [[Japanar]] gáfust upp.
* [[2. september]] - 
** [[Síðari heimsstyrjöldin]]: [[Japanar]] skrifuðu formlega undir uppgjöf sína fyrir bandamönnum.
** [[Víetnam]] lýsti yfir sjálfstæði.
* [[24. október]] - 
** [[Sameinuðu þjóðirnar]] voru stofnaðar.
** [[Vidkun Quisling]], samverkamaður nasista var tekinn af lífi í Noregi.
* [[29. október]] - [[Getúlio Vargas]] sagði af sér embætti forseta Brasilíu.
* [[16. nóvember]] - [[Charles de Gaulle]] var kosinn forseti Frakklands. 
* [[20. nóvember]] - [[Nürnberg-réttarhöldin]] gegn stríðsglæpamönnum nasista hófust.
* [[27. desember]] - [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn]] og [[Alþjóðabankinn]] voru stofnaðir.

===Ódagsett===
* [[Dýrabær]] kom út eftir [[George Orwell]].
* [[Billboard 200]]-tónlistarlistinn var fyrst birtur.
* Knattspyrnufélagið [[GNK Dinamo Zagreb]] var stofnað í Króatíu.

=== Fædd ===
* [[10. janúar]] - [[Rod Stewart]], breskur söngvari.
* [[26. janúar]] - [[Jeremy Rifkin]], bandarískur hagfræðingur og rithöfundur.
* [[6. febrúar]] - [[Bob Marley]], var jamaískur söngvari og tónlistarmaður (d. [[1981]]).
* [[8. febrúar]] - [[Kinza Clodumar]], forseti Nárú.
* [[28. mars]] - [[Rodrigo Duterte]], forseti Filippseyja.
* [[30. mars]] - [[Eric Clapton]], breskur tónlistarmaður, lagahöfundur og söngvari.
* [[2. apríl]] - [[Linda Hunt]], bandarísk leikkona.
* [[14. apríl]] - [[Ritchie Blackmore]], enskur gítarleikari.
* [[2. maí]] - [[Judge Dread]], enskur tónlistarmaður.
* [[17. júní]] - [[Ken Livingstone]], breskur stjórnmálamaður.
* [[19. júní]] - [[Aung San Suu Kyi]], mjanmarskur stjórnmálamaður og aðgerðasinni.
* [[29. júní]] - [[Chandrika Kumaratunga]], forseti Srí Lanka.
* [[1. júlí]] - [[Debbie Harry]], bandarískur rokktónlistarmaður, textahöfundur og leikkona.
* [[26. júlí]] - [[Helen Mirren]], bresk leikkona.
* [[30. júlí]] - [[Patrick Modiano]], franskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi.
* [[14. ágúst]] - [[Steve Martin]], bandarískur leikari.
* [[31. ágúst]] - [[Van Morrison]], norður-írskur söngvari og lagahöfundur.
* [[1. september]] - [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], forseti Jemen.
* [[11. september]] - [[Franz Beckenbauer]], þýskur knattspyrnumaður.
* [[13. september]] - [[Andres Küng]], sænskur blaðamaður, rithöfundur og stjórnmálamaður (d. [[2002]]).
* [[21. september]] 
** [[Bjarni Tryggvason]], kanadískur geimfari.
** [[Jerry Bruckheimer]], bandarískur kvikmyndaframleiðandi og sjónvarpsframleiðandi.
* [[26. september]] - [[William Lycan]], bandarískur heimspekingur.
* [[30. september]] - [[Ehud Olmert]], ísraelskur stjórmálamaður.
* [[1. október]] - [[Ram Nath Kovind]], forseti Indlands.
* [[13. október]] - [[Desi Bouterse]], forseti Súrínam.
* [[23. október]] - [[Kim Larsen]], danskur tónlistarmaður (d. [[2018]]).
* [[27. október]] - [[Luiz Inácio Lula da Silva]], forseti Brasilíu.
* [[11. nóvember]] - [[Daniel Ortega]], forseti Níkaragva.
* [[15. nóvember]] - [[Anni-Frid Lyngstad]], sænsk söngkona.
* [[3. desember]] - [[Božidar Dimitrov]], búlgarskur stjórnmálamaður og ráðherra.
* [[8. desember]] - [[John Banville]], írskur rithöfundur.
* [[9. desember]] - [[Michael Nouri]], bandarískur leikari.
* [[20. desember]] - [[Tom Tancredo]], bandarískur stjórnmálamaður.
* [[24. desember]] - [[Lemmy Kilmister]], breskur tónlistarmaður (d. [[2015]]).
* [[28. desember]] - [[Birendra]], konungur Nepals (d. [[2001]]).

=== Dáin ===
* [[31. mars]] - [[Anna Frank]], dagbókarhöfundur (f. [[1929]]).
* [[12. apríl]] - [[Franklin D. Roosevelt]], 32. [[forseti Bandaríkjanna]] (f. [[1882]]).
* [[28. apríl]] - [[Benito Mussolini]], ítalskur stjórnmálamaður og einræðisherra (f. [[1883]]).
* [[30. apríl]] - [[Adolf Hitler]], einræðisherra í [[Þýskaland]]i (f. [[1889]]).
* [[30. apríl]] - [[Eva Braun]], ástkona og síðast eiginkona Adolfs Hitler (f. [[1912]]).
* [[1. maí]] - [[Joseph Goebbels]], þýskur stjórnmálamaður og áróðursmálaráðherra (f. [[1897]]).
* [[23. maí]] - [[Heinrich Himmler]], yfirmaður Gestapó og SS í Þýskalandi (f. [[1900]]).
* [[5. júlí]] - [[John Curtin]], forsætisráðherra Ástralíu (f. [[1885]]).
* [[26. september]] - [[Bela Bartok]], ungverskt tónskáld (f. [[1881]]).
* [[24. október]] - [[Vidkun Quisling]], norskur stjórnmálamaður og landráðamaður (f. [[1887]]).

== [[Nóbelsverðlaunin]] ==
* [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Wolfgang Pauli]]
* [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Artturi Ilmari Virtanen]]
* [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - Sir [[Alexander Fleming]], [[Ernst Boris Chain]], Sir [[Howard Walter Florey]]
* [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Gabriela Mistral]]
* [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Cordell Hull]]

==Tilvísanir==

[[Flokkur:1945]]</text>
      <sha1>mcglf6sw375sjp9umcgj8c5eir7rflk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>29. júlí</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2585</id>
    <revision>
      <id>1973746</id>
      <parentid>1762305</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T14:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7297" sha1="579hryiawmuzrez1ur7ewspw32j2c43" xml:space="preserve">{{Dagatal|júlí}}

'''29. júlí''' er 210. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (211. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 155 dagar eru eftir af árinu.
== Atburðir ==
* [[904]] - [[Serkir|Serkneskir]] sjóræningjar undir stjórn [[Leó frá Trípólí]] fóru ránshendi um [[Þessalóníka|Þessalóníku]].
* [[1030]] - [[Stiklastaðaorusta]]: [[Ólafur digri]] Noregskonungur var veginn. Eftir dauða sinn var hann nefndur Ólafur helgi.
* [[1247]] - [[Hákon gamli]] var hylltur sem konungur Noregs bæði af böglum og birkibeinum.
* [[1523]] - [[Ítalíustríðin]]: [[Lýðveldið Feneyjar]] og [[Heilaga rómverska ríkið]] gerðu með sér Worms-samninginn um að halda Feneyjum frá átökum.
* [[1536]] - [[Greifastríðið|Greifastríðinu]] í Danmörku lauk með uppgjöf borganna Kaupmannahafnar og Málmeyjar.
* [[1565]] - [[María Skotadrottning]] giftist [[Darnley lávarður|Darnley lávarði]].
* [[1588]] - [[Orrustan við Gravelines (1588)|Orrustan við Gravelines]]: Fimm skipum úr Flotanum ósigrandi var sökkt.
* [[1693]] - [[Níu ára stríðið]]: Englendingar og Hollendingar biðu ósigur fyrir Frökkum í [[Orrustan við Landen|orrustunni við Landen]].
* [[1703]] - [[Daniel Defoe]] var settur í gapastokk fyrir háðsbækling gegn breskum íhaldsmönnum.
* [[1748]] - Enski aðmírállinn, [[Edward Boscawen]], kom með 28 skip og 3.600 sjóliða til suðaustur-Indlands til að herja á Frakka og virki þeirra við [[Pondicherry]].
* [[1776]] - [[Domínguez–Escalante-leiðangurinn]]: Átta Spánverjar urðu fyrstu Evrópubúarnir til að kanna landsvæðið milli [[Klettafjöll|Klettafjalla]] og [[Sierra Nevada]].
* [[1858]] - [[Japan]]ar undirrituðu [[Harris-samkomulagið]] sem kvað á um vinskap og viðskipti við [[BNA|Bandaríkjamenn]]. 
* [[1900]] - [[Úmbertó 1.]] konungur Ítalíu var myrtur af stjórnleysingjanum [[Gaetano Bresci]]. [[Viktor Emmanúel 3.]] tók við völdum.
* [[1907]] - [[Friðrik 8. Danakonungur]] kom í [[Konungskoman 1907|heimsókn til Íslands]] og stóð hún til 15. ágúst.
* [[1921]] - [[Adolf Hitler]] varð leiðtogi þýska nasistaflokksins.
* [[1934]] - [[Stjórn hinna vinnandi stétta|Ríkisstjórn Hermanns Jónassonar]] tók við völdum. Fjármálaráðherra var Eysteinn Jónsson og var hann yngstur allra sem gegnt höfðu ráðherraembætti, 27 ára.
* [[1948]] - [[Sumarólympíuleikarnir 1948]] voru settir í London.
* [[1957]] - [[Alþjóða kjarnorkumálastofnunin]] var stofnuð af Sameinuðu þjóðunum.
* [[1966]] - ''[[La Noche de los Bastones Largos]]'': Lögregla herforingjastjórnarinnar í Argentínu hrakti kennara og stúdenta úr háskólum sem þeir höfðu lagt undir sig.
* [[1967]] - 240 létu lífið þegar jarðskjálfti reið yfir [[Caracas]] í Venesúela.
* [[1971]] - [[Bretland]] dró sig formlega úr [[Geimkapphlaupið|Geimkapphlaupinu]] með því að lýsa yfir að notkun [[Black Arrow]]-burðarflaugarinnar yrði hætt.
* [[1977]] - [[Ludwig Lugmeier|Þýskur bankaræningi]], sem var eftirlýstur erlendis, var handtekinn í Reykjavík með 277 þúsund mörk.
* [[1979]] - Afhjúpaður var minnisvarði um [[Kollabúðir|Kollabúðafundi]] en á þeim ræddu Vestfirðingar stefnumálin 1849 til 1895.
* [[1981]] - [[Karl Bretaprins]] og [[lafði Díana Spencer]] gengu í það heilaga. Athöfnin var sýnd í beinni útsendingu um allan heim.
* [[1984]] - [[Skrímslið í Flórens]]: Claudio Stefanacci og Pia Rontini voru myrt í bíl sínum við [[Vicchio]] í Flórens á Ítalíu.
* [[1985]] - Í [[Þorlákshöfn]] var vígð kirkja í minningu [[Þorlákur Þórhallsson (biskup)|Þorláks biskups Þórhallssonar]] og var það fyrsta kirkja þar síðan 1770.
&lt;onlyinclude&gt;
* [[1991]] - Bandaríski bankinn [[Bank of Credit and Commerce International]] var dæmdur fyrir stærstu bankasvik sögunnar sem kostuðu reikningshafa 5 milljarða dala.
* [[1994]] - Franskur ferðamaður lést þegar stór hluti af Drottningarstólnum á [[Møns Klint]] í Danmörku hrundi.
* [[1996]] - [[Windows NT 4.0]] kom út.
* [[2010]] - 1600 manns fórust í miklum flóðum í kjölfar monsúnrigninga í [[Khyber Pakhtunkhwa]] í Pakistan.
* [[2011]] - [[Stjórnlagaráð]] afhenti Alþingi formlega frumvarp sitt að nýrri stjórnarskrá.
* [[2021]] - Rússneska geimrannsóknarstöðin [[Nauka (rannsóknarstöð)|Nauka]] var fest við Alþjóðlegu geimstöðina eftir 17 ára þróun.&lt;/onlyinclude&gt;

== Fædd ==
* [[1166]] - [[Hinrik 2. af Champagne|Hinrik 2.]], greifi af Champagne og konungur [[Konungsríkið Jerúsalem|Jerúsalem]] (d. [[1197]]).
* [[1214]] - [[Sturla Þórðarson]], íslenskur sagnaritari (d. [[1284]]).
* [[1356]] - [[Marteinn Aragóníukonungur|Marteinn]] konungur af [[Aragóníu]] (d. [[1410]]).
* [[1751]] - [[Johan Bülow]], danskur hirðmarskálkur (d. [[1828]]).
* [[1802]] - [[Jules de Blosseville]], franskur sjóliðsforingi (d. [[1833]]).
* [[1814]] - [[Hermann Bonitz]], þýskur fornfræðingur (d. [[1888]]).
* [[1829]] - [[Auguste Beernaert]], forsætisráðherra Belgíu (d. [[1912]]).
* [[1883]] - [[Benito Mussolini]], ítalskur stjórnmálamaður og einræðisherra (d. [[1945]]).
* [[1900]] - [[Eyvind Johnson]], sænskur rithöfundur (d. [[1976]]).
* [[1905]] - [[Dag Hammarskjöld]], aðalritari Sameinuðu þjóðanna (d. [[1961]]).
* [[1927]] - [[Harry Mulisch]], hollenskur rithöfundur (d. [[2010]]).
* [[1937]] - [[Ryūtarō Hashimoto]], forsætisráðherra Japans (d. [[2006]]).
* [[1940]] - [[Ole Lund Kirkegaard]], danskur rithöfundur (d. [[1979]]).
* [[1957]] - [[Fumio Kishida]], forsætisráðherra Japans.
* [[1961]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður.
* [[1974]] - [[Josh Radnor]], bandarískur leikari.
* [[1980]] - [[Rachel Miner]], bandarísk leikkona.
* [[1981]] - [[Fernando Alonso]], spænskur akstursíþróttamaður.

== Dáin ==
* [[1030]] - [[Ólafur digri]], Noregskonungur (f. [[995]]).
* [[1030]] - [[Þormóður Bersason]] Kolbrúnarskáld féll í Stiklastaðaorrustu.
* [[1099]] - [[Úrbanus 2.]] páfi.
* [[1108]] - [[Filippus 1. Frakkakonungur]] (f. [[1053]]).
* [[1201]] - [[Agnes af Meraníu]], drottning Frakklands, kona [[Filippus 2. Frakkakonungur|Filippusar 2.]]
* [[1236]] - [[Ingibjörg af Danmörku, Frakklandsdrottning|Ingibjörg]] af Danmörku, drottning Frakklands, kona [[Filippus 2. Frakkakonungur|Filippusar 2.]] (f. [[1175]]).
* [[1644]] - [[Úrbanus 8.]] páfi (f. [[1568]]).
* [[1856]] - [[Robert Schumann]], þýskt tónskáld (f. [[1810]]).
* [[1890]] - [[Vincent van Gogh]], hollenskur listamaður (f. [[1853]]).
* [[1898]] - [[Jón Ásgeirsson frá Þingeyrum]], íslenskur bóndi og skáld (f. [[1839]]).
* [[1900]] - [[Úmbertó 1.]], konungur Ítalíu (f. [[1844]]).
* [[1913]] - [[Tobias Asser]], hollenskur lögfræðingur (f. [[1838]]).
* [[1979]] - [[Herbert Marcuse]], þýskur heimspekingur (f. [[1898]]).
* [[1983]] - [[Luis Buñuel]], spænskur kvikmyndaleikstjóri (f. [[1900]]).
* [[1983]] - [[Sigurður S. Thoroddsen]], íslenskur verkfræðingur, stjórnmálamaður og knattspyrnumaður (f. [[1902]]).
* [[1983]] - [[David Niven]], breskur leikari (f. [[1910]]).
* [[2026]] - [[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]).

{{Mánuðirnir}}

[[Flokkur:Júlí]]</text>
      <sha1>579hryiawmuzrez1ur7ewspw32j2c43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973747</id>
      <parentid>1973746</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T14:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>/* Atburðir */</comment>
      <origin>1973747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7297" sha1="lnvhw7ncih8djrmiof0689ly713zwh5" xml:space="preserve">{{Dagatal|júlí}}

'''29. júlí''' er 210. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (211. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 155 dagar eru eftir af árinu.
== Atburðir ==
* [[904]] - [[Serkir|Serkneskir]] sjóræningjar undir stjórn [[Leó frá Trípólí]] fóru ránshendi um [[Þessalóníka|Þessalóníku]].
* [[1030]] - [[Stiklastaðaorusta]]: [[Ólafur digri]] Noregskonungur var veginn. Eftir dauða sinn var hann nefndur Ólafur helgi.
* [[1247]] - [[Hákon gamli]] var hylltur sem konungur Noregs bæði af böglum og birkibeinum.
* [[1523]] - [[Ítalíustríðin]]: [[Lýðveldið Feneyjar]] og [[Heilaga rómverska ríkið]] gerðu með sér Worms-samninginn um að halda Feneyjum frá átökum.
* [[1536]] - [[Greifastríðið|Greifastríðinu]] í Danmörku lauk með uppgjöf borganna Kaupmannahafnar og Málmeyjar.
* [[1565]] - [[María Skotadrottning]] giftist [[Darnley lávarður|Darnley lávarði]].
* [[1588]] - [[Orrustan við Gravelines (1588)|Orrustan við Gravelines]]: Fimm skipum úr Flotanum ósigrandi var sökkt.
* [[1693]] - [[Níu ára stríðið]]: Englendingar og Hollendingar biðu ósigur fyrir Frökkum í [[Orrustan við Landen|orrustunni við Landen]].
* [[1703]] - [[Daniel Defoe]] var settur í gapastokk fyrir háðsbækling gegn breskum íhaldsmönnum.
* [[1748]] - Enski aðmírállinn, [[Edward Boscawen]], kom með 28 skip og 3.600 sjóliða til Suðaustur-Indlands til að herja á Frakka og virki þeirra við [[Pondicherry]].
* [[1776]] - [[Domínguez–Escalante-leiðangurinn]]: Átta Spánverjar urðu fyrstu Evrópubúarnir til að kanna landsvæðið milli [[Klettafjöll|Klettafjalla]] og [[Sierra Nevada]].
* [[1858]] - [[Japan]]ar undirrituðu [[Harris-samkomulagið]] sem kvað á um vinskap og viðskipti við [[BNA|Bandaríkjamenn]]. 
* [[1900]] - [[Úmbertó 1.]] konungur Ítalíu var myrtur af stjórnleysingjanum [[Gaetano Bresci]]. [[Viktor Emmanúel 3.]] tók við völdum.
* [[1907]] - [[Friðrik 8. Danakonungur]] kom í [[Konungskoman 1907|heimsókn til Íslands]] og stóð hún til 15. ágúst.
* [[1921]] - [[Adolf Hitler]] varð leiðtogi þýska nasistaflokksins.
* [[1934]] - [[Stjórn hinna vinnandi stétta|Ríkisstjórn Hermanns Jónassonar]] tók við völdum. Fjármálaráðherra var Eysteinn Jónsson og var hann yngstur allra sem gegnt höfðu ráðherraembætti, 27 ára.
* [[1948]] - [[Sumarólympíuleikarnir 1948]] voru settir í London.
* [[1957]] - [[Alþjóða kjarnorkumálastofnunin]] var stofnuð af Sameinuðu þjóðunum.
* [[1966]] - ''[[La Noche de los Bastones Largos]]'': Lögregla herforingjastjórnarinnar í Argentínu hrakti kennara og stúdenta úr háskólum sem þeir höfðu lagt undir sig.
* [[1967]] - 240 létu lífið þegar jarðskjálfti reið yfir [[Caracas]] í Venesúela.
* [[1971]] - [[Bretland]] dró sig formlega úr [[Geimkapphlaupið|Geimkapphlaupinu]] með því að lýsa yfir að notkun [[Black Arrow]]-burðarflaugarinnar yrði hætt.
* [[1977]] - [[Ludwig Lugmeier|Þýskur bankaræningi]], sem var eftirlýstur erlendis, var handtekinn í Reykjavík með 277 þúsund mörk.
* [[1979]] - Afhjúpaður var minnisvarði um [[Kollabúðir|Kollabúðafundi]] en á þeim ræddu Vestfirðingar stefnumálin 1849 til 1895.
* [[1981]] - [[Karl Bretaprins]] og [[lafði Díana Spencer]] gengu í það heilaga. Athöfnin var sýnd í beinni útsendingu um allan heim.
* [[1984]] - [[Skrímslið í Flórens]]: Claudio Stefanacci og Pia Rontini voru myrt í bíl sínum við [[Vicchio]] í Flórens á Ítalíu.
* [[1985]] - Í [[Þorlákshöfn]] var vígð kirkja í minningu [[Þorlákur Þórhallsson (biskup)|Þorláks biskups Þórhallssonar]] og var það fyrsta kirkja þar síðan 1770.
&lt;onlyinclude&gt;
* [[1991]] - Bandaríski bankinn [[Bank of Credit and Commerce International]] var dæmdur fyrir stærstu bankasvik sögunnar sem kostuðu reikningshafa 5 milljarða dala.
* [[1994]] - Franskur ferðamaður lést þegar stór hluti af Drottningarstólnum á [[Møns Klint]] í Danmörku hrundi.
* [[1996]] - [[Windows NT 4.0]] kom út.
* [[2010]] - 1600 manns fórust í miklum flóðum í kjölfar monsúnrigninga í [[Khyber Pakhtunkhwa]] í Pakistan.
* [[2011]] - [[Stjórnlagaráð]] afhenti Alþingi formlega frumvarp sitt að nýrri stjórnarskrá.
* [[2021]] - Rússneska geimrannsóknarstöðin [[Nauka (rannsóknarstöð)|Nauka]] var fest við Alþjóðlegu geimstöðina eftir 17 ára þróun.&lt;/onlyinclude&gt;

== Fædd ==
* [[1166]] - [[Hinrik 2. af Champagne|Hinrik 2.]], greifi af Champagne og konungur [[Konungsríkið Jerúsalem|Jerúsalem]] (d. [[1197]]).
* [[1214]] - [[Sturla Þórðarson]], íslenskur sagnaritari (d. [[1284]]).
* [[1356]] - [[Marteinn Aragóníukonungur|Marteinn]] konungur af [[Aragóníu]] (d. [[1410]]).
* [[1751]] - [[Johan Bülow]], danskur hirðmarskálkur (d. [[1828]]).
* [[1802]] - [[Jules de Blosseville]], franskur sjóliðsforingi (d. [[1833]]).
* [[1814]] - [[Hermann Bonitz]], þýskur fornfræðingur (d. [[1888]]).
* [[1829]] - [[Auguste Beernaert]], forsætisráðherra Belgíu (d. [[1912]]).
* [[1883]] - [[Benito Mussolini]], ítalskur stjórnmálamaður og einræðisherra (d. [[1945]]).
* [[1900]] - [[Eyvind Johnson]], sænskur rithöfundur (d. [[1976]]).
* [[1905]] - [[Dag Hammarskjöld]], aðalritari Sameinuðu þjóðanna (d. [[1961]]).
* [[1927]] - [[Harry Mulisch]], hollenskur rithöfundur (d. [[2010]]).
* [[1937]] - [[Ryūtarō Hashimoto]], forsætisráðherra Japans (d. [[2006]]).
* [[1940]] - [[Ole Lund Kirkegaard]], danskur rithöfundur (d. [[1979]]).
* [[1957]] - [[Fumio Kishida]], forsætisráðherra Japans.
* [[1961]] - [[Búi Kristjánsson]], íslenskur myndlistarmaður.
* [[1974]] - [[Josh Radnor]], bandarískur leikari.
* [[1980]] - [[Rachel Miner]], bandarísk leikkona.
* [[1981]] - [[Fernando Alonso]], spænskur akstursíþróttamaður.

== Dáin ==
* [[1030]] - [[Ólafur digri]], Noregskonungur (f. [[995]]).
* [[1030]] - [[Þormóður Bersason]] Kolbrúnarskáld féll í Stiklastaðaorrustu.
* [[1099]] - [[Úrbanus 2.]] páfi.
* [[1108]] - [[Filippus 1. Frakkakonungur]] (f. [[1053]]).
* [[1201]] - [[Agnes af Meraníu]], drottning Frakklands, kona [[Filippus 2. Frakkakonungur|Filippusar 2.]]
* [[1236]] - [[Ingibjörg af Danmörku, Frakklandsdrottning|Ingibjörg]] af Danmörku, drottning Frakklands, kona [[Filippus 2. Frakkakonungur|Filippusar 2.]] (f. [[1175]]).
* [[1644]] - [[Úrbanus 8.]] páfi (f. [[1568]]).
* [[1856]] - [[Robert Schumann]], þýskt tónskáld (f. [[1810]]).
* [[1890]] - [[Vincent van Gogh]], hollenskur listamaður (f. [[1853]]).
* [[1898]] - [[Jón Ásgeirsson frá Þingeyrum]], íslenskur bóndi og skáld (f. [[1839]]).
* [[1900]] - [[Úmbertó 1.]], konungur Ítalíu (f. [[1844]]).
* [[1913]] - [[Tobias Asser]], hollenskur lögfræðingur (f. [[1838]]).
* [[1979]] - [[Herbert Marcuse]], þýskur heimspekingur (f. [[1898]]).
* [[1983]] - [[Luis Buñuel]], spænskur kvikmyndaleikstjóri (f. [[1900]]).
* [[1983]] - [[Sigurður S. Thoroddsen]], íslenskur verkfræðingur, stjórnmálamaður og knattspyrnumaður (f. [[1902]]).
* [[1983]] - [[David Niven]], breskur leikari (f. [[1910]]).
* [[2026]] - [[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]).

{{Mánuðirnir}}

[[Flokkur:Júlí]]</text>
      <sha1>lnvhw7ncih8djrmiof0689ly713zwh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>30. desember</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2763</id>
    <revision>
      <id>1973760</id>
      <parentid>1944272</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36237-31</username>
        <id>117929</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1973760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7687" sha1="oang3pfmqaj8nmokwyanxi6c1136dj4" xml:space="preserve">{{Dagatal|desember}}

'''30. desember''' er 364. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (365. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 1 dagur er eftir af árinu.

== Atburðir ==
* [[1301]] - Mikill [[jarðskjálfti]] á Suðurlandi. Hús féllu, einkum á [[Rangárvellir|Rangárvöllum]].
* [[1352]] - Stefano Aubert varð [[Innósentíus 6.]] páfi.
* [[1460]] - [[Rósastríðin]]: [[Orrustan við Wakefield]]. [[Ríkharður hertogi af York]] féll þar og næstelsti sonur hans, [[Játmundur jarl af Rutland|jarlinn af Rutland]], var tekinn af lífi eftir bardagann.
* [[1880]] - Svo hörð og langvarandi frost voru á Íslandi, að gengið var á ís frá [[Reykjavík]] og upp á [[Kjalarnes]].
* [[1880]] - Lýðveldið [[Transvaal]] var endurreist og [[Paul Kruger]] varð forseti þess.
* [[1883]] - Fyrstu kirkjuhljómleikar á Íslandi voru haldnir í [[Dómkirkjan í Reykjavík|dómkirkjunni í Reykjavík]].
* [[1887]] - [[Bríet Bjarnhéðinsdóttir]] flutti fyrst kvenna á Íslandi opinberan fyrirlestur í [[Gúttó|Góðtemplarahúsinu í Reykjavík]] sem nefndist „Fyrirlestur um hagi og rjettindi kvenna“.
* [[1922]] - Ríkin [[Rússland]], [[Hvíta-Rússland]], [[Úkraína]] og [[Suður-Kákasus]] mynduðu [[Sovétríkin]].
* [[1924]] - [[Edwin Hubble]] tilkynnti um uppgötvun annarra [[stjörnuþoka]].
* [[1935]] - Eldur kom upp á [[Bruninn í Skildi|jólatrésskemmtun í samkomuhúsinu Skildi]] í Keflavík og fórust tíu manns.
* [[1947]] - [[Mikael Rúmeníukonungur]] sagði af sér.
* [[1954]] - [[Flugfreyjufélag Íslands]] var stofnað.
* [[1970]] - Um 15.000 manns lögðu niður vinnu í Baskalandi til að mótmæla dómnum í [[Burgos-réttarhöldin|Burgos-réttarhöldunum]].
* [[1980]] - [[Patrick Gervasoni]], frönskum manni, sem sagður var landflótta, var vísað af landi brott eftir miklar deilur.
* [[1993]] - [[Vatíkanið]] og [[Ísrael]] tóku upp stjórnmálasamband.
* [[1995]] - Lægsti hiti sem mælst hefur í [[Bretland|Bretlandi]], −27.2&amp;nbsp;°C, mældist í [[Altnaharra]] í Skosku hálöndunum.
* [[1996]] - Aðskilnaðarsinnar [[Bodoar|Bodoa]] í [[Assam]] gerðu sprengjuárás á farþegalest með þeim afleiðingum að 26 létust.
* [[1997]] - Um 400 íbúar 4 þorpa voru myrtir í [[Relizane-fjöldamorðin|Relizane-fjöldamorðunum]] í Alsír.
&lt;onlyinclude&gt;
* [[2000]] - [[Sprengjuárásirnar 30. desember]] í Filippseyjum: 22 létust í röð sprengjuárása í Manila.
* [[2000]] - Geimkönnunarfarið [[Cassini-Huygens]] fór framhjá [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíter]] á leið sinni til Satúrnusar.
* [[2002]] - Kröftugt eldgos hófst á [[Strombólí]] við Ítalíu.
* [[2006]] - [[Saddam Hussein]], fyrrverandi forseti Íraks var tekinn af lífi með hengingu í Bagdad.
* [[2006]] - 67 ára gömul kona eignaðist tvíbura á sjúkrahúsi í [[Barselóna]].
* [[2006]] - Bílasprengja varð tveimur að bana í bílastæðahúsi á [[Madrid Barajas-alþjóðaflugvöllurinn|Madrid Barajas-alþjóðaflugvellinum]].
* [[2013]] - Önnur sjálfsmorðssprengjuárás í rútu í [[Volgograd]] olli því að 14 létust.
* [[2019]] – Yfirvöld í Kína tilkynntu að vísindamaðurinn [[He Jiankui]], sem sagðist hafa skapað fyrstu erfðabreyttu börn heims, hefði verið dæmdur í lífstíðarfangelsi.
* [[2019]] – Lengstu og dýpstu neðansjávargöng heims, [[Ryfylkegöngin]], voru opnuð í Noregi.
* [[2020]] - Bretland samþykkti notkun bóluefnis frá [[AstraZeneca]].&lt;/onlyinclude&gt;

== Fædd ==
* [[39]] - [[Títus]], keisari Rómar (d. [[81]]).
* [[1673]] - [[Akmeð 3.]] Tyrkjasoldán (d. [[1736]]).
* [[1786]] - [[Bjarni Thorarensen]] amtmaður (d. [[1841]]).
* [[1838]] - [[Émile Loubet]], forseti Frakklands (d. [[1929]]).
* [[1865]] - [[Rudyard Kipling]], enskur rithöfundur (d. [[1936]]).
* [[1884]] - [[Hideki Tojo]], forsætisráðherra Japans (d. [[1948]]).
* [[1910]] - [[Paul Bowles]], bandarískur rithöfundur (d. [[1999]]).
* [[1921]] - [[J.L. Ackrill]], enskur fornfræðingur og heimspekingur (d. [[2007]]).
* [[1926]] - [[Adda Bára Sigfúsdóttir]], íslenskur veðurfræðingur og stjórnmálamaður.
* [[1928]] - [[Stefán Aðalsteinsson]], íslenskur búfræðingur (d. [[2009]]).
* [[1932]] - [[Paolo Villaggio]], ítalskur leikari (d. [[2017]]).
* [[1935]] - [[Omar Bongo]], forseti Gabon (d. [[2009]]).
* [[1942]] - [[Anne Charleston]], áströlsk leikkona.
* [[1942]] - [[Michael Nesmith]], bandarískur tónlistarmaður.
* [[1946]] - [[Patti Smith]], bandarísk tónlistarkona.
* [[1947]] - [[Jeff Lynne]], tónlistarmaður ([[The Move]], [[Electric Light Orchestra]], [[Traveling Wilburys]]).
* [[1950]] - [[Kazuhisa Kono]], japanskur knattspyrnumaður.
* [[1954]] - [[Björn Ingimarsson]], íslenskur stjórnmálamaður.
* [[1958]] - [[Óðinn Gunnarsson]], útgerðarmaður á Siglufirði.
* [[1961]] - [[Ben Johnson]], kanadískur frjálsíþróttamaður.
* [[1963]] - [[Mike Pompeo]], bandarískur stjórnmálamaður.
* [[1966]] - [[Bjarni Þórir Þórðarson|Bjarni móhíkani]], tónlistarmaður (d. [[2005]]).
* [[1968]] - [[Meredith Monroe]], bandarísk leikkona.
* [[1969]] - [[Kersti Kaljulaid]], forseti Eistlands.
* [[1970]] - [[María Pálsdóttir]], íslensk leikkona.
* [[1971]] - [[Chris Vance]], enskur leikari.
* [[1973]] - [[Ato Boldon]], frjálsíþróttamaður frá [[Trínidad og Tóbagó]]
* [[1975]] - [[Tiger Woods]], bandarískur golfíþróttamaður.
* [[1975]] - [[Elsa Lára Arnardóttir]], íslenskur stjórnmálamaður.
* [[1975]] - [[Haukur Gröndal]], íslenskur tónlistarmaður.
* [[1977]] - [[Kazuyuki Toda]], japanskur knattspyrnumaður.
* [[1982]] - [[Erna Björk Sigurðardóttir]], íslensk knattspyrnukona.
* [[1984]] - [[LeBron James]], bandarískur NBA körfuboltamaður.
* [[1986]] - [[Ellie Goulding]], bresk söngkona.
* [[1988]] - [[Rakel Hönnudóttir]], íslensk knattspyrnukona.
* [[1989]] - [[Ryan Sheckler]], bandarískur atvinnuhjólabrettamaður.
* 2012 - Tinni Snær Aðalsteinsson, íslenskur rithöfundur 

== Dáin ==
* [[274]] - [[Felix 1.]] páfi.
* [[904]] - [[Harun ibn Khumarawayh]], emír Egyptalands.
* [[1313]] - [[Loðmundur (ábóti)|Loðmundur]], ábóti í [[Þykkvabæjarklaustur|Þykkvabæjarklaustri]].
* [[1331]] - [[Bernardo Gui]], rannsóknardómari og persóna í ''[[Nafn rósarinnar|Nafni rósarinnar]]'' eftir [[Umberto Eco]] (f. [[1261]] eða [[1262]]).
* [[1460]] - [[Ríkharður hertogi af York]] (f. [[1411]]).
* [[1525]] - [[Jakob Fugger]], þýskur bankamaður (f. [[1459]]).
* [[1573]] - [[Giovanni Battista Giraldi]], ítalskur rithöfundur og ljóðskáld (f. [[1504]]).
* [[1591]] - [[Innósentíus 9.]] páfi.
* [[1691]] - [[Robert Boyle]], írskur efnafræðingur (f. [[1627]]).
* [[1916]] - [[Raspútín]], rússneskur heilari (f. [[1869]]).
* [[1916]] - [[Magnús Hj. Magnússon]], íslenskt skáld (f. [[1873]]).
* [[1934]] - [[Lárus H. Bjarnason]], íslenskur stjórnmálamaður (f. [[1866]]).
* [[1941]] - [[Maggi Júlíusson Magnús]], læknir og búfjárræktaráhugamaður (f. [[1886]]).
* [[1944]] - [[Romain Rolland]], franskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1866]]).
* [[1947]] - [[Alfred North Whitehead]], enskur stærðfræðingur (f. [[1861]]).
* [[1968]] - [[Trygve Lie]], aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1896]]).
* [[1982]] - [[Reynir Örn Leósson]], íslenskur aflraunamaður (f. [[1939]]).
* [[2006]] - [[Saddam Hussein]], forseti Íraks (f. [[1937]]).
* [[2010]] - [[Thomas Funck]], sænskur rithöfundur (f. [[1919]]).
* [[2012]] - [[Rita Levi-Montalcini]], ítalskur taugalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1909]]).

{{Mánuðirnir}}

[[Flokkur:Desember]]</text>
      <sha1>oang3pfmqaj8nmokwyanxi6c1136dj4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973761</id>
      <parentid>1973760</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:15:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36237-31</username>
        <id>117929</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fædd */</comment>
      <origin>1973761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7701" sha1="3edtnxafaznelgk6b4ake0ngkmpyq5i" xml:space="preserve">{{Dagatal|desember}}

'''30. desember''' er 364. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (365. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 1 dagur er eftir af árinu.

== Atburðir ==
* [[1301]] - Mikill [[jarðskjálfti]] á Suðurlandi. Hús féllu, einkum á [[Rangárvellir|Rangárvöllum]].
* [[1352]] - Stefano Aubert varð [[Innósentíus 6.]] páfi.
* [[1460]] - [[Rósastríðin]]: [[Orrustan við Wakefield]]. [[Ríkharður hertogi af York]] féll þar og næstelsti sonur hans, [[Játmundur jarl af Rutland|jarlinn af Rutland]], var tekinn af lífi eftir bardagann.
* [[1880]] - Svo hörð og langvarandi frost voru á Íslandi, að gengið var á ís frá [[Reykjavík]] og upp á [[Kjalarnes]].
* [[1880]] - Lýðveldið [[Transvaal]] var endurreist og [[Paul Kruger]] varð forseti þess.
* [[1883]] - Fyrstu kirkjuhljómleikar á Íslandi voru haldnir í [[Dómkirkjan í Reykjavík|dómkirkjunni í Reykjavík]].
* [[1887]] - [[Bríet Bjarnhéðinsdóttir]] flutti fyrst kvenna á Íslandi opinberan fyrirlestur í [[Gúttó|Góðtemplarahúsinu í Reykjavík]] sem nefndist „Fyrirlestur um hagi og rjettindi kvenna“.
* [[1922]] - Ríkin [[Rússland]], [[Hvíta-Rússland]], [[Úkraína]] og [[Suður-Kákasus]] mynduðu [[Sovétríkin]].
* [[1924]] - [[Edwin Hubble]] tilkynnti um uppgötvun annarra [[stjörnuþoka]].
* [[1935]] - Eldur kom upp á [[Bruninn í Skildi|jólatrésskemmtun í samkomuhúsinu Skildi]] í Keflavík og fórust tíu manns.
* [[1947]] - [[Mikael Rúmeníukonungur]] sagði af sér.
* [[1954]] - [[Flugfreyjufélag Íslands]] var stofnað.
* [[1970]] - Um 15.000 manns lögðu niður vinnu í Baskalandi til að mótmæla dómnum í [[Burgos-réttarhöldin|Burgos-réttarhöldunum]].
* [[1980]] - [[Patrick Gervasoni]], frönskum manni, sem sagður var landflótta, var vísað af landi brott eftir miklar deilur.
* [[1993]] - [[Vatíkanið]] og [[Ísrael]] tóku upp stjórnmálasamband.
* [[1995]] - Lægsti hiti sem mælst hefur í [[Bretland|Bretlandi]], −27.2&amp;nbsp;°C, mældist í [[Altnaharra]] í Skosku hálöndunum.
* [[1996]] - Aðskilnaðarsinnar [[Bodoar|Bodoa]] í [[Assam]] gerðu sprengjuárás á farþegalest með þeim afleiðingum að 26 létust.
* [[1997]] - Um 400 íbúar 4 þorpa voru myrtir í [[Relizane-fjöldamorðin|Relizane-fjöldamorðunum]] í Alsír.
&lt;onlyinclude&gt;
* [[2000]] - [[Sprengjuárásirnar 30. desember]] í Filippseyjum: 22 létust í röð sprengjuárása í Manila.
* [[2000]] - Geimkönnunarfarið [[Cassini-Huygens]] fór framhjá [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíter]] á leið sinni til Satúrnusar.
* [[2002]] - Kröftugt eldgos hófst á [[Strombólí]] við Ítalíu.
* [[2006]] - [[Saddam Hussein]], fyrrverandi forseti Íraks var tekinn af lífi með hengingu í Bagdad.
* [[2006]] - 67 ára gömul kona eignaðist tvíbura á sjúkrahúsi í [[Barselóna]].
* [[2006]] - Bílasprengja varð tveimur að bana í bílastæðahúsi á [[Madrid Barajas-alþjóðaflugvöllurinn|Madrid Barajas-alþjóðaflugvellinum]].
* [[2013]] - Önnur sjálfsmorðssprengjuárás í rútu í [[Volgograd]] olli því að 14 létust.
* [[2019]] – Yfirvöld í Kína tilkynntu að vísindamaðurinn [[He Jiankui]], sem sagðist hafa skapað fyrstu erfðabreyttu börn heims, hefði verið dæmdur í lífstíðarfangelsi.
* [[2019]] – Lengstu og dýpstu neðansjávargöng heims, [[Ryfylkegöngin]], voru opnuð í Noregi.
* [[2020]] - Bretland samþykkti notkun bóluefnis frá [[AstraZeneca]].&lt;/onlyinclude&gt;

== Fædd ==
* [[39]] - [[Títus]], keisari Rómar (d. [[81]]).
* [[1673]] - [[Akmeð 3.]] Tyrkjasoldán (d. [[1736]]).
* [[1786]] - [[Bjarni Thorarensen]] amtmaður (d. [[1841]]).
* [[1838]] - [[Émile Loubet]], forseti Frakklands (d. [[1929]]).
* [[1865]] - [[Rudyard Kipling]], enskur rithöfundur (d. [[1936]]).
* [[1884]] - [[Hideki Tojo]], forsætisráðherra Japans (d. [[1948]]).
* [[1910]] - [[Paul Bowles]], bandarískur rithöfundur (d. [[1999]]).
* [[1921]] - [[J.L. Ackrill]], enskur fornfræðingur og heimspekingur (d. [[2007]]).
* [[1926]] - [[Adda Bára Sigfúsdóttir]], íslenskur veðurfræðingur og stjórnmálamaður.
* [[1928]] - [[Stefán Aðalsteinsson]], íslenskur búfræðingur (d. [[2009]]).
* [[1932]] - [[Paolo Villaggio]], ítalskur leikari (d. [[2017]]).
* [[1935]] - [[Omar Bongo]], forseti Gabon (d. [[2009]]).
* [[1942]] - [[Anne Charleston]], áströlsk leikkona.
* [[1942]] - [[Michael Nesmith]], bandarískur tónlistarmaður.
* [[1946]] - [[Patti Smith]], bandarísk tónlistarkona.
* [[1947]] - [[Jeff Lynne]], tónlistarmaður ([[The Move]], [[Electric Light Orchestra]], [[Traveling Wilburys]]).
* [[1950]] - [[Kazuhisa Kono]], japanskur knattspyrnumaður.
* [[1954]] - [[Björn Ingimarsson]], íslenskur stjórnmálamaður.
* [[1958]] - [[Óðinn Gunnarsson]], útgerðarmaður á Siglufirði.
* [[1961]] - [[Ben Johnson]], kanadískur frjálsíþróttamaður.
* [[1963]] - [[Mike Pompeo]], bandarískur stjórnmálamaður.
* [[1966]] - [[Bjarni Þórir Þórðarson|Bjarni móhíkani]], tónlistarmaður (d. [[2005]]).
* [[1968]] - [[Meredith Monroe]], bandarísk leikkona.
* [[1969]] - [[Kersti Kaljulaid]], forseti Eistlands.
* [[1970]] - [[María Pálsdóttir]], íslensk leikkona.
* [[1971]] - [[Chris Vance]], enskur leikari.
* [[1973]] - [[Ato Boldon]], frjálsíþróttamaður frá [[Trínidad og Tóbagó]]
* [[1975]] - [[Tiger Woods]], bandarískur golfíþróttamaður.
* [[1975]] - [[Elsa Lára Arnardóttir]], íslenskur stjórnmálamaður.
* [[1975]] - [[Haukur Gröndal]], íslenskur tónlistarmaður.
* [[1977]] - [[Kazuyuki Toda]], japanskur knattspyrnumaður.
* [[1982]] - [[Erna Björk Sigurðardóttir]], íslensk knattspyrnukona.
* [[1984]] - [[LeBron James]], bandarískur NBA körfuboltamaður.
* [[1986]] - [[Ellie Goulding]], bresk söngkona.
* [[1988]] - [[Rakel Hönnudóttir]], íslensk knattspyrnukona.
* [[1989]] - [[Ryan Sheckler]], bandarískur atvinnuhjólabrettamaður.
* 2012 - Tinni Snær Aðalsteinsson, íslenskur rithöfundur og lífsgúrú

== Dáin ==
* [[274]] - [[Felix 1.]] páfi.
* [[904]] - [[Harun ibn Khumarawayh]], emír Egyptalands.
* [[1313]] - [[Loðmundur (ábóti)|Loðmundur]], ábóti í [[Þykkvabæjarklaustur|Þykkvabæjarklaustri]].
* [[1331]] - [[Bernardo Gui]], rannsóknardómari og persóna í ''[[Nafn rósarinnar|Nafni rósarinnar]]'' eftir [[Umberto Eco]] (f. [[1261]] eða [[1262]]).
* [[1460]] - [[Ríkharður hertogi af York]] (f. [[1411]]).
* [[1525]] - [[Jakob Fugger]], þýskur bankamaður (f. [[1459]]).
* [[1573]] - [[Giovanni Battista Giraldi]], ítalskur rithöfundur og ljóðskáld (f. [[1504]]).
* [[1591]] - [[Innósentíus 9.]] páfi.
* [[1691]] - [[Robert Boyle]], írskur efnafræðingur (f. [[1627]]).
* [[1916]] - [[Raspútín]], rússneskur heilari (f. [[1869]]).
* [[1916]] - [[Magnús Hj. Magnússon]], íslenskt skáld (f. [[1873]]).
* [[1934]] - [[Lárus H. Bjarnason]], íslenskur stjórnmálamaður (f. [[1866]]).
* [[1941]] - [[Maggi Júlíusson Magnús]], læknir og búfjárræktaráhugamaður (f. [[1886]]).
* [[1944]] - [[Romain Rolland]], franskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1866]]).
* [[1947]] - [[Alfred North Whitehead]], enskur stærðfræðingur (f. [[1861]]).
* [[1968]] - [[Trygve Lie]], aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1896]]).
* [[1982]] - [[Reynir Örn Leósson]], íslenskur aflraunamaður (f. [[1939]]).
* [[2006]] - [[Saddam Hussein]], forseti Íraks (f. [[1937]]).
* [[2010]] - [[Thomas Funck]], sænskur rithöfundur (f. [[1919]]).
* [[2012]] - [[Rita Levi-Montalcini]], ítalskur taugalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1909]]).

{{Mánuðirnir}}

[[Flokkur:Desember]]</text>
      <sha1>3edtnxafaznelgk6b4ake0ngkmpyq5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973762</id>
      <parentid>1973761</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tók aftur breytingar frá [[Special:Contributions/~2026-36237-31|~2026-36237-31]] ([[User talk:~2026-36237-31|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Berserkur|Berserkur]]</comment>
      <origin>1944272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7625" sha1="f6ngo60cw4udah7mh869nxuf1wyzqc6" xml:space="preserve">{{Dagatal|desember}}

'''30. desember''' er 364. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (365. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 1 dagur er eftir af árinu.

== Atburðir ==
* [[1301]] - Mikill [[jarðskjálfti]] á Suðurlandi. Hús féllu, einkum á [[Rangárvellir|Rangárvöllum]].
* [[1352]] - Stefano Aubert varð [[Innósentíus 6.]] páfi.
* [[1460]] - [[Rósastríðin]]: [[Orrustan við Wakefield]]. [[Ríkharður hertogi af York]] féll þar og næstelsti sonur hans, [[Játmundur jarl af Rutland|jarlinn af Rutland]], var tekinn af lífi eftir bardagann.
* [[1880]] - Svo hörð og langvarandi frost voru á Íslandi, að gengið var á ís frá [[Reykjavík]] og upp á [[Kjalarnes]].
* [[1880]] - Lýðveldið [[Transvaal]] var endurreist og [[Paul Kruger]] varð forseti þess.
* [[1883]] - Fyrstu kirkjuhljómleikar á Íslandi voru haldnir í [[Dómkirkjan í Reykjavík|dómkirkjunni í Reykjavík]].
* [[1887]] - [[Bríet Bjarnhéðinsdóttir]] flutti fyrst kvenna á Íslandi opinberan fyrirlestur í [[Gúttó|Góðtemplarahúsinu í Reykjavík]] sem nefndist „Fyrirlestur um hagi og rjettindi kvenna“.
* [[1922]] - Ríkin [[Rússland]], [[Hvíta-Rússland]], [[Úkraína]] og [[Suður-Kákasus]] mynduðu [[Sovétríkin]].
* [[1924]] - [[Edwin Hubble]] tilkynnti um uppgötvun annarra [[stjörnuþoka]].
* [[1935]] - Eldur kom upp á [[Bruninn í Skildi|jólatrésskemmtun í samkomuhúsinu Skildi]] í Keflavík og fórust tíu manns.
* [[1947]] - [[Mikael Rúmeníukonungur]] sagði af sér.
* [[1954]] - [[Flugfreyjufélag Íslands]] var stofnað.
* [[1970]] - Um 15.000 manns lögðu niður vinnu í Baskalandi til að mótmæla dómnum í [[Burgos-réttarhöldin|Burgos-réttarhöldunum]].
* [[1980]] - [[Patrick Gervasoni]], frönskum manni, sem sagður var landflótta, var vísað af landi brott eftir miklar deilur.
* [[1993]] - [[Vatíkanið]] og [[Ísrael]] tóku upp stjórnmálasamband.
* [[1995]] - Lægsti hiti sem mælst hefur í [[Bretland|Bretlandi]], −27.2&amp;nbsp;°C, mældist í [[Altnaharra]] í Skosku hálöndunum.
* [[1996]] - Aðskilnaðarsinnar [[Bodoar|Bodoa]] í [[Assam]] gerðu sprengjuárás á farþegalest með þeim afleiðingum að 26 létust.
* [[1997]] - Um 400 íbúar 4 þorpa voru myrtir í [[Relizane-fjöldamorðin|Relizane-fjöldamorðunum]] í Alsír.
&lt;onlyinclude&gt;
* [[2000]] - [[Sprengjuárásirnar 30. desember]] í Filippseyjum: 22 létust í röð sprengjuárása í Manila.
* [[2000]] - Geimkönnunarfarið [[Cassini-Huygens]] fór framhjá [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíter]] á leið sinni til Satúrnusar.
* [[2002]] - Kröftugt eldgos hófst á [[Strombólí]] við Ítalíu.
* [[2006]] - [[Saddam Hussein]], fyrrverandi forseti Íraks var tekinn af lífi með hengingu í Bagdad.
* [[2006]] - 67 ára gömul kona eignaðist tvíbura á sjúkrahúsi í [[Barselóna]].
* [[2006]] - Bílasprengja varð tveimur að bana í bílastæðahúsi á [[Madrid Barajas-alþjóðaflugvöllurinn|Madrid Barajas-alþjóðaflugvellinum]].
* [[2013]] - Önnur sjálfsmorðssprengjuárás í rútu í [[Volgograd]] olli því að 14 létust.
* [[2019]] – Yfirvöld í Kína tilkynntu að vísindamaðurinn [[He Jiankui]], sem sagðist hafa skapað fyrstu erfðabreyttu börn heims, hefði verið dæmdur í lífstíðarfangelsi.
* [[2019]] – Lengstu og dýpstu neðansjávargöng heims, [[Ryfylkegöngin]], voru opnuð í Noregi.
* [[2020]] - Bretland samþykkti notkun bóluefnis frá [[AstraZeneca]].&lt;/onlyinclude&gt;

== Fædd ==
* [[39]] - [[Títus]], keisari Rómar (d. [[81]]).
* [[1673]] - [[Akmeð 3.]] Tyrkjasoldán (d. [[1736]]).
* [[1786]] - [[Bjarni Thorarensen]] amtmaður (d. [[1841]]).
* [[1838]] - [[Émile Loubet]], forseti Frakklands (d. [[1929]]).
* [[1865]] - [[Rudyard Kipling]], enskur rithöfundur (d. [[1936]]).
* [[1884]] - [[Hideki Tojo]], forsætisráðherra Japans (d. [[1948]]).
* [[1910]] - [[Paul Bowles]], bandarískur rithöfundur (d. [[1999]]).
* [[1921]] - [[J.L. Ackrill]], enskur fornfræðingur og heimspekingur (d. [[2007]]).
* [[1926]] - [[Adda Bára Sigfúsdóttir]], íslenskur veðurfræðingur og stjórnmálamaður.
* [[1928]] - [[Stefán Aðalsteinsson]], íslenskur búfræðingur (d. [[2009]]).
* [[1932]] - [[Paolo Villaggio]], ítalskur leikari (d. [[2017]]).
* [[1935]] - [[Omar Bongo]], forseti Gabon (d. [[2009]]).
* [[1942]] - [[Anne Charleston]], áströlsk leikkona.
* [[1942]] - [[Michael Nesmith]], bandarískur tónlistarmaður.
* [[1946]] - [[Patti Smith]], bandarísk tónlistarkona.
* [[1947]] - [[Jeff Lynne]], tónlistarmaður ([[The Move]], [[Electric Light Orchestra]], [[Traveling Wilburys]]).
* [[1950]] - [[Kazuhisa Kono]], japanskur knattspyrnumaður.
* [[1954]] - [[Björn Ingimarsson]], íslenskur stjórnmálamaður.
* [[1958]] - [[Óðinn Gunnarsson]], útgerðarmaður á Siglufirði.
* [[1961]] - [[Ben Johnson]], kanadískur frjálsíþróttamaður.
* [[1963]] - [[Mike Pompeo]], bandarískur stjórnmálamaður.
* [[1966]] - [[Bjarni Þórir Þórðarson|Bjarni móhíkani]], tónlistarmaður (d. [[2005]]).
* [[1968]] - [[Meredith Monroe]], bandarísk leikkona.
* [[1969]] - [[Kersti Kaljulaid]], forseti Eistlands.
* [[1970]] - [[María Pálsdóttir]], íslensk leikkona.
* [[1971]] - [[Chris Vance]], enskur leikari.
* [[1973]] - [[Ato Boldon]], frjálsíþróttamaður frá [[Trínidad og Tóbagó]]
* [[1975]] - [[Tiger Woods]], bandarískur golfíþróttamaður.
* [[1975]] - [[Elsa Lára Arnardóttir]], íslenskur stjórnmálamaður.
* [[1975]] - [[Haukur Gröndal]], íslenskur tónlistarmaður.
* [[1977]] - [[Kazuyuki Toda]], japanskur knattspyrnumaður.
* [[1982]] - [[Erna Björk Sigurðardóttir]], íslensk knattspyrnukona.
* [[1984]] - [[LeBron James]], bandarískur NBA körfuboltamaður.
* [[1986]] - [[Ellie Goulding]], bresk söngkona.
* [[1988]] - [[Rakel Hönnudóttir]], íslensk knattspyrnukona.
* [[1989]] - [[Ryan Sheckler]], bandarískur atvinnuhjólabrettamaður.

== Dáin ==
* [[274]] - [[Felix 1.]] páfi.
* [[904]] - [[Harun ibn Khumarawayh]], emír Egyptalands.
* [[1313]] - [[Loðmundur (ábóti)|Loðmundur]], ábóti í [[Þykkvabæjarklaustur|Þykkvabæjarklaustri]].
* [[1331]] - [[Bernardo Gui]], rannsóknardómari og persóna í ''[[Nafn rósarinnar|Nafni rósarinnar]]'' eftir [[Umberto Eco]] (f. [[1261]] eða [[1262]]).
* [[1460]] - [[Ríkharður hertogi af York]] (f. [[1411]]).
* [[1525]] - [[Jakob Fugger]], þýskur bankamaður (f. [[1459]]).
* [[1573]] - [[Giovanni Battista Giraldi]], ítalskur rithöfundur og ljóðskáld (f. [[1504]]).
* [[1591]] - [[Innósentíus 9.]] páfi.
* [[1691]] - [[Robert Boyle]], írskur efnafræðingur (f. [[1627]]).
* [[1916]] - [[Raspútín]], rússneskur heilari (f. [[1869]]).
* [[1916]] - [[Magnús Hj. Magnússon]], íslenskt skáld (f. [[1873]]).
* [[1934]] - [[Lárus H. Bjarnason]], íslenskur stjórnmálamaður (f. [[1866]]).
* [[1941]] - [[Maggi Júlíusson Magnús]], læknir og búfjárræktaráhugamaður (f. [[1886]]).
* [[1944]] - [[Romain Rolland]], franskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1866]]).
* [[1947]] - [[Alfred North Whitehead]], enskur stærðfræðingur (f. [[1861]]).
* [[1968]] - [[Trygve Lie]], aðalritari Sameinuðu þjóðanna (f. [[1896]]).
* [[1982]] - [[Reynir Örn Leósson]], íslenskur aflraunamaður (f. [[1939]]).
* [[2006]] - [[Saddam Hussein]], forseti Íraks (f. [[1937]]).
* [[2010]] - [[Thomas Funck]], sænskur rithöfundur (f. [[1919]]).
* [[2012]] - [[Rita Levi-Montalcini]], ítalskur taugalíffræðingur og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1909]]).

{{Mánuðirnir}}

[[Flokkur:Desember]]</text>
      <sha1>f6ngo60cw4udah7mh869nxuf1wyzqc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5765</id>
    <revision>
      <id>1973790</id>
      <parentid>1972277</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T23:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Guy89e3tuber</username>
        <id>119044</id>
      </contributor>
      <origin>1973790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127223" sha1="2sdfkix3m34aaao0qbnj5l2hmy5irky" xml:space="preserve">{{Land
| nafn = Kanada
| nafn_á_frummáli = Canada
| nafn_í_eignarfalli = Kanada
| fáni = Flag of Canada (1921–1957).svg
| skjaldarmerki = 
| kjörorð = A Mari Usque Ad Mare
| kjörorð_tungumál = latína
| kjörorð_þýðing = Frá hafi til hafs
| staðsetningarkort = CAN_orthographic.svg
| tungumál = [[enska]] og [[franska]]
| höfuðborg = [[Ottawa]]
| stjórnarfar = [[Sambandsríki]] með [[Þingbundin konungsstjórn|þingbundna konungsstjórn]]
| staða = Sjálfstæði
| staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i
| atburður1 = [[Bresku Norður-Ameríkulögin]]
| atburður2 = [[Westminsterlögin 1931|Westminsterlögin]]
| atburður3 = [[Kanadalögin 1982|Kanadalögin]]
| dagsetning1 = [[1. júlí]] [[1867]]
| dagsetning2 = [[11. desember]] [[1931]]
| dagsetning3 = [[17. apríl]] [[1982]]
| titill_leiðtoga1 = [[Breska konungsveldið|Konungur]]
| nafn_leiðtoga1 = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]]
| titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Kanada|Forsætisráðherra]]
| nafn_leiðtoga2 = [[Mark Carney]]
| titill_leiðtoga3 = [[Landstjóri Kanada|Landstjóri]]
| nafn_leiðtoga3 = [[Mary Simon]]
| stærðarsæti = 2
| flatarmál = 9.984.670
| hlutfall_vatns = 11,76
| mannfjöldaár = 2023
| mannfjöldasæti = 37
| fólksfjöldi = 40.000.000
| íbúar_á_ferkílómetra = 3,5
| VLF_ár = 2021
| VLF = 1.979
| VLF_sæti = 15
| VLF_á_mann = 51.713
| VLF_á_mann_sæti = 20
| VÞL = {{hækkun}} 0.929
| VÞL_ár = 2019
| VÞL_sæti = 16
| gjaldmiðill = [[Kanadískur dalur|dalur]]
| tímabelti = [[UTC]]−3,5 til −8
| þjóðsöngur = [[O Canada]]
| tld = ca
| símakóði = +1
}}
'''Kanada''' er annað stærsta land í heimi að flatarmáli (aðeins Rússland er stærra) og nær yfir nyrðri hluta [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]], frá [[Kyrrahaf]]i í vestri til [[Atlantshaf]]s í austri og að [[Norður-Íshaf]]inu í norðri. Í suðri og vestri á Kanada 8.891 km löng landamæri að [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] sem eru lengstu landamæri tveggja landa í heiminum. Kanada er sambandsríki, sem tíu [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki og þrjú sjálfstjórnarsvæði]] mynda. [[Ottawa]] er höfuðborg Kanada, en stærstu þéttbýli landsins eru í kringum [[Toronto]], [[Montreal]] og [[Vancouver]].

Ýmsar [[frumbyggjar Kanada|frumbyggjaþjóðir]] hafa búið þar sem Kanada er nú í þúsundir ára. Á 16. öld hófu [[Bretland|Bretar]] og [[Frakkland|Frakkar]] landkönnun og síðar landnám á austurströndinni. Eftir fjölmargar [[stríð Kanada|styrjaldir]] gaf Frakkland eftir nær allar [[Nýja Frakkland|nýlendur sínar]] í Norður-Ameríku árið 1763. Kanada var stofnað með [[Bresku Norður-Ameríkulögin|Bresku Norður-Ameríkulögunum]] frá [[1867]] þegar þrjár nýlendur í [[Breska Norður-Ameríka|Bresku Norður-Ameríku]] voru sameinaðar sem [[kanadíska fylkjasambandið]]. Eftir þetta hófust [[svæðisþróun Kanada|breytingar og skiptingar landsvæða]] undir breskri stjórn jafnframt þróun í átt til aukins sjálfstæðis. Aukið sjálfræði varð til þegar [[Westminster-lögin 1931]] voru samþykkt og landið varð að fullu sjálfstætt með [[Kanadalögin 1982|Kanadalögunum 1982]] þar sem síðustu leifunum af yfirráðum breska þingsins var eytt úr [[Stjórnarskrá Kanada]].

Í Kanada er [[þingræði]] og [[þingbundin konungsstjórn]]. Stjórnkerfi landsins byggist á [[Westminster-kerfið|Westminster-kerfinu]]. [[Forsætisráðherra Kanada]] er stjórnarleiðtogi en Bretakonungur, [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]], er þjóðhöfðingi landsins. Kanada er [[Breska samveldið|samveldisland]] og tvö alríkistungumál, [[enska]] og [[franska]], eru í landinu. Landið situr hátt á listum yfir gagnsæi, borgaraleg réttindi, lífsgæði, viðskiptafrelsi og menntun. Það er fjölmenningarsamfélag sem varð til við aðflutning fólks frá mörgum löndum. Samband Kanada við [[Bandaríkin]] hefur haft mikil áhrif á efnahag þess og menningu.

Kanada er [[þróað ríki]] sem er í 20. sæti lista yfir [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (KMJ)|lönd eftir vergri landsframleiðslu á mann]] og 16. sæti á [[vísitala um þróun lífsgæða|vísitölu um þróun lífsgæða]]. Hagkerfi landsins er það tíunda stærsta í heimi og byggist aðallega á ríkulegum náttúruauðlindum og víðtækum alþjóðlegum viðskiptatengslum. Kanada á aðild að fjölmörgum alþjóðastofnunum og samtökum eins og [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[NATO]], [[Sjö helstu iðnríki heims|Sjö helstu iðnríkjum heims]], [[Tíu helstu iðnríki heims|Tíu helstu iðnríkjum heims]], [[G20]], [[USMCA]], [[Breska samveldið|Breska samveldinu]], [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtökum frönskumælandi ríkja]], [[Efnahagssamstarf Asíu- og Kyrrahafsríkjanna|Efnahagssamstarfi Asíu- og Kyrrahafsríkjanna]] og [[Samtök Ameríkuríkja|Samtökum Ameríkuríkja]].

==Heiti==
Nafnið Kanada er talið eiga uppruna sinn í [[St. Lawrence-Írókesar|Írókesa]]orðinu ''kanata'' sem þýðir „þorp“, „byggð“ eða „kofaþyrping“.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Olson |first1=James Stuart |url=https://books.google.com/books?id=uyqepNdgUWkC&amp;pg=PA109 |title=Historical Dictionary of European Imperialism |last2=Shadle |first2=Robert |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1991 |isbn=978-0-313-26257-9 |page=109}}&lt;/ref&gt; Árið 1535 noturðu frumbyggjar orðið til að vísa landkönnuðinum [[Jacques Cartier]] á þorpið [[Stadacona]], þar sem nú stendur borgin [[Québecborg|Quebec]].&lt;ref name=&quot;Rayburn2001&quot;&gt;{{Cite book |last=Rayburn |first=Alan |url=https://books.google.com/books?id=aiUZMOypNB4C&amp;pg=PA14 |title=Naming Canada: Stories about Canadian Place Names |publisher=[[University of Toronto Press]] |year=2001 |isbn=978-0-8020-8293-0 |pages=14–22}}&lt;/ref&gt; Cartier notaði síðan orðið ''Canada'' yfir allt svæðið sem heyrði undir [[Donnacona]], höfðingja Stadacona.&lt;ref name=&quot;Rayburn2001&quot; /&gt; Árið 1545 voru evrópsk kort farin að nota nafnið yfir landsvæðið við [[Lawrence-fljót]].

Frá 16. til 18. aldar vísaði heitið ''Canada'' til þess hluta af [[Nýja Frakkland]]i sem stóð við Lawrence-fljót.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Magocsi |first=Paul R. |url=https://books.google.com/books?id=dbUuX0mnvQMC&amp;pg=PA1048 |title=Encyclopedia of Canada's Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=1999 |isbn=978-0-8020-2938-6 |page=1048}}&lt;/ref&gt; Árið 1791 varð þetta svæði að tveimur breskum nýlendum sem nefndust [[Efri Kanada]] og [[Neðri Kanada]], saman nefndar [[Kanödurnar]] (enska: ''The Canadas'') þar til þær voru sameinaðar í eina [[Kanadasýsla|Kanadasýslu]] árið 1841.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1841 |title=An Act to Re-write the Provinces of Upper and Lower Canada, and for the Government of Canada |url=https://books.google.com/books?id=BCQtAAAAYAAJ&amp;pg=PA20 |publisher=J.C. Fisher &amp; W. Kimble |page=20}}&lt;/ref&gt;

Þegar landið var gert að sambandsríki árið 1867 var ''Canada'' tekið upp sem opinbert heiti hins nýja ríkis á [[Lundúnaráðstefnan 1866|Lundúnaráðstefnunni]] og talað um það sem „sjálfstjórnarsvæði“ (enska: ''dominion'').&lt;ref&gt;{{Cite book |last=O'Toole |first=Roger |title=Holy Nations and Global Identities: Civil Religion, Nationalism, and Globalisation |url=https://archive.org/details/holynationsgloba00hvit |publisher=Brill |year=2009 |isbn=978-90-04-17828-1 |editor-last=Hvithamar |editor-first=Annika |page=[https://archive.org/details/holynationsgloba00hvit/page/n137 137] |chapter=Dominion of the Gods: Religious continuity and change in a Canadian context |editor-last2=Warburg |editor-first2=Margit |editor-last3=Jacobsen |editor-first3=Brian Arly}}&lt;/ref&gt; Á [[1951-1960|6. áratug 20. aldar]] var hætt að kalla landið sjálfstjórnarsvæði á opinberum skjölum.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=November 8, 1951 (21st Parliament, 5th Session) |url=https://www.lipad.ca/full/permalink/1661272/ |access-date=April 9, 2019 |website=Canadian Hansard Dataset}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bowden |first=J.W.J. |year=2015 |title='Dominion': A Lament |url=https://www.researchgate.net/publication/319533946 |journal=The Dorchester Review |volume=5 |issue=2 |pages=58–64}}&lt;/ref&gt;

Kanadalögin frá 1982 nota aðeins heitið „Kanada“ og síðar sama ár var nafni þjóðhátíðardags Kanada breytt í „[[Kanadadagurinn]]“ úr „Dominion day“.&lt;ref name=&quot;buckner&quot;&gt;{{Cite book |title=Canada and the British Empire |url=https://archive.org/details/canadabritishemp0000unse |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2008 |isbn=978-0-19-927164-1 |editor-last=Buckner |editor-first=Philip |pages=[https://archive.org/details/canadabritishemp0000unse/page/37 37]–40, 56–59, 114, 124–125}}&lt;/ref&gt;

== Saga ==
===Frumbyggjar Kanada===
Almennt er talið að [[landnám manna í Ameríku]] hafi átt sér stað fyrir um 14.000 árum og að fyrstu mennirnir hafi komið þangað um landbrú yfir [[Beringssund]] frá [[Síbería|Síberíu]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Dillehay |first=Thomas D. |url=https://books.google.com/books?id=aM0CRBQ9kFcC&amp;pg=PA61 |title=The Settlement of the Americas: A New Prehistory |publisher=Basic Books |year=2008 |isbn=978-0-7867-2543-4 |page=61 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FaganDurrani2016&quot;&gt;{{Cite book |last1=Fagan |first1=Brian M. |url=https://books.google.com/books?id=fMneCwAAQBAJ&amp;pg=PA124 |title=World Prehistory: A Brief Introduction |last2=Durrani |first2=Nadia |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-317-34244-1 |page=124}}&lt;/ref&gt; Elstu minjar um [[fornindíánar|fornindíána]] í Kanada hafa fundist í [[Old Crow Flats]] og [[Bluefish Caves]].&lt;ref name=&quot;Rawat2012&quot;&gt;{{Cite book |last=Rawat |first=Rajiv |url=https://books.google.com/books?id=AwlYiuPAX-UC&amp;pg=PT58 |title=Circumpolar Health Atlas |publisher=University of Toronto Press |year=2012 |isbn=978-1-4426-4456-4 |page=58}}&lt;/ref&gt; Samfélög frumbyggja einkenndust af föstum bústöðum, landbúnaði og víðtækum viðskiptatengslum.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Hayes |first=Derek |title=Canada: An Illustrated History |url=https://archive.org/details/canadaillustrate0000haye_t9y6 |publisher=Douglas &amp; Mcintyre |year=2008 |isbn=978-1-55365-259-5 |pages=[https://archive.org/details/canadaillustrate0000haye_t9y6/page/7 7], 13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Macklem |first=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=quM1xyFyfhQC&amp;pg=PA170 |title=Indigenous Difference and the Constitution of Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2001 |isbn=978-0-8020-4195-1 |page=170}}&lt;/ref&gt; Sum menningarsamfélög frumbyggja voru horfin af sjónarsviðinu á 15. öld og hafa uppgötvast við fornleifarannsóknir.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sonneborn |first=Liz |title=Chronology of American Indian History |url=https://archive.org/details/chronologyofamer0000sonn_h6w5 |date=January 2007 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-0-8160-6770-1 |pages=[https://archive.org/details/chronologyofamer0000sonn_h6w5/page/2 2]–12}}&lt;/ref&gt;

Talið er að [[frumbyggjar Kanada]] hafi verið milli 200.000&lt;ref name=&quot;dying&quot;&gt;{{Cite book |last1=Wilson |first1=Donna M |url=https://books.google.com/books?id=p_pMVs53mzQC&amp;pg=PA25 |title=Dying and Death in Canada |last2=Northcott |first2=Herbert C |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-1-55111-873-4 |pages=25–27}}&lt;/ref&gt; og 2 milljónir&lt;ref name=&quot;Steckel&quot;&gt;{{Cite book |last=Thornton |first=Russell |title=A population history of North America |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2000 |isbn=978-0-521-49666-7 |editor-last=Haines |editor-first=Michael R |pages=13, 380 |chapter=Population history of Native North Americans |editor-last2=Steckel |editor-first2=Richard Hall}}&lt;/ref&gt; þegar Evrópumenn komu þangað. Talan 500.000 er notuð af [[Konungleg nefnd um málefni frumbyggja|Konunglegri nefnd um málefni frumbyggja]] sem viðmið.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=O'Donnell |first=C. Vivian |title=Indians in Contemporary Society |publisher=Government Printing Office |year=2008 |isbn=978-0-16-080388-8 |editor-last=Bailey |editor-first=Garrick Alan |series=Handbook of North American Indians |volume=2 |page=285 |chapter=Native Populations of Canada |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Z1IwUbZqjTUC&amp;pg=PA285}}&lt;/ref&gt; Í kjölfar landnáms Evrópumanna fækkaði frumbyggjum um 40 til 80% og sumar  [[frumþjóðir Ameríku|frumþjóðir]], eins og [[Beóþúkkar]], hurfu alveg.&lt;ref name=&quot;Marshall1998&quot;&gt;{{Cite book |last=Marshall |first=Ingeborg |url=https://books.google.com/books?id=ckOav3Szu7oC&amp;pg=PA442 |title=A History and Ethnography of the Beothuk |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1998 |isbn=978-0-7735-1774-5 |page=442}}&lt;/ref&gt; Fækkunin stafaði bæði af sjúkdómum sem Evrópumenn fluttu með sér (eins og [[inflúensa|inflúensu]], [[mislingar|mislingum]] og [[bólusótt]]) og frumbyggja skorti ónæmi gegn,&lt;ref name=&quot;dying&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=True Peters |first=Stephanie |url=https://books.google.com/books?id=v0zEiM_hijsC&amp;pg=PA39 |title=Smallpox in the New World |publisher=Marshall Cavendish |year=2005 |isbn=978-0-7614-1637-1 |page=39}}&lt;/ref&gt; átökum við landnema og stjórnvöld þeirra, og landráni sem takmarkaði aðgang frumbyggja að náttúruauðlindum sem þeir höfðu áður nýtt sér til viðurværis.&lt;ref name=&quot;LaidlawLester2015&quot;&gt;{{Cite book |last1=Laidlaw |first1=Z. |url=https://books.google.com/books?id=Ec-_BwAAQBAJ&amp;pg=PT150 |title=Indigenous Communities and Settler Colonialism: Land Holding, Loss and Survival in an Interconnected World |last2=Lester |first2=Alan |publisher=Springer |year=2015 |isbn=978-1-137-45236-8 |page=150}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Ray |first=Arthur J. |url=https://archive.org/details/ihavelivedheresi0000raya/page/244 |title=I Have Lived Here Since The World Began |publisher=Key Porter Books |year=2005 |isbn=978-1-55263-633-6 |page=[https://archive.org/details/ihavelivedheresi0000raya/page/244 244]}}&lt;/ref&gt;

Þrátt fyrir átök voru samskipti frumbyggja Kanada við evrópska Kanadabúa oftast friðsamleg.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Preston |first=David L. |url=https://books.google.com/books?id=L-9N6-6UCnoC&amp;pg=PA43 |title=The Texture of Contact: European and Indian Settler Communities on the Frontiers of Iroquoia, 1667–1783 |publisher=[[University of Nebraska Press]] |year=2009 |isbn=978-0-8032-2549-7 |pages=43–44}}&lt;/ref&gt; Frumþjóðirnar og [[Métisar]] (afkomendur frumbyggja og evrópskra Kanadabúa) léku lykilhlutverk í nýlendustofnun Evrópubúa í Kanada, sérstaklega með því að aðstoða skinnakaupmenn og landkönnuði í [[skinnaverslunin í Norður-Ameríku|skinnaversluninni]].&lt;ref name=&quot;Miller2009j&quot;&gt;{{Cite book |last=Miller |first=J.R. |url=https://books.google.com/books?id=TcPckf7snr8C&amp;pg=PT34 |title=Compact, Contract, Covenant: Aboriginal Treaty-Making in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2009 |isbn=978-1-4426-9227-5 |page=34}}&lt;/ref&gt; Samskipti [[Breska krúnan|Bresku krúnunnar]] og frumþjóðanna hófust á nýlendutímanum en [[Inúítar]] höfðu minna af evrópskum landnemum að segja framan af.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tanner |first=Adrian |year=1999 |title=3. Innu-Inuit 'Warfare' |url=http://www.heritage.nf.ca/aboriginal/innu_culture.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230222741/http://www.heritage.nf.ca/aboriginal/innu_culture.html |archive-date=12-30-2014 |access-date=3-8-2017 |website=Innu Culture |publisher=Department of Anthropology, Memorial University of Newfoundland}}&lt;/ref&gt; Frá lokum 18. aldar hófu evrópskir Kanadabúar að reyna að aðlaga menningu frumþjóðanna að þeirra eigin menningu.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asch |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=9Uae4mTTyYYC&amp;pg=PA28 |title=Aboriginal and Treaty Rights in Canada: Essays on Law, Equity, and Respect for Difference |publisher=UBC Press |year=1997 |isbn=978-0-7748-0581-0 |page=28}}&lt;/ref&gt; Þetta náði hápunkti á 19. og 20. öld þegar kerfi [[Indíánaskólar Kanada|heimavistarskóla]] var komið upp af [[ríkisstjórn Kanada]] þar sem börn frumbyggja voru neydd til að dveljast fjarri fjölskyldum sínum og taka upp evrópska siði og venjur, um leið og þau máttu þola margvíslegt ofbeldi og misnotkun af hálfu starfsliðs skólanna.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Kirmayer |first1=Laurence J. |url=https://books.google.com/books?id=AXYDxvx3zSAC&amp;pg=PA9 |title=Healing Traditions: The Mental Health of Aboriginal Peoples in Canada |last2=Guthrie |first2=Gail Valaskakis |publisher=UBC Press |year=2009 |isbn=978-0-7748-5863-2 |page=9}}&lt;/ref&gt; Sérstakri [[sáttanefnd Kanada|sáttanefnd]] var komið á fót af ríkisstjórninni 2008 til að ræða viðbrögð og mögulegar bætur handa þessum börnum.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2015 |title=Truth and Reconciliation Commission of Canada: Calls to Action |url=http://www.trc.ca/websites/trcinstitution/File/2015/Findings/Calls_to_Action_English2.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150615202024/http://www.trc.ca/websites/trcinstitution/File/2015/Findings/Calls_to_Action_English2.pdf |archive-date=6-15-2015 |access-date=7-9-2016 |publisher=National Centre for Truth and Reconciliation |page=5}}&lt;/ref&gt;

===Landnám Evrópubúa===
Fyrstir [[Evrópa|Evrópubúa]] til að heimsækja landið voru [[Leifur heppni|norrænir menn]] frá [[Grænland]]i, sem námu þar land í kringum árið 1000 eftir Krist, kölluðu það [[Vínland]] og settu á fót byggð í stuttan tíma. Fornleifar sem fundist hafa á [[L'Anse aux Meadows]] á norðurodda Nýfundnalands eru taldar leifar af slíkri byggð.&lt;ref name=&quot;CordellLightfoot2008&quot;&gt;{{cite encyclopedia |title=L'Anse aux Meadows National Historic Site |work=Archaeology in America: An Encyclopedia |publisher=ABC-CLIO |url=https://books.google.com/books?id=arfWRW5OFVgC&amp;pg=PA82 |year=2009 |pages=27, 82 |isbn=978-0-313-02189-3 |last2=Lightfoot |first2=Kent |last3=McManamon |first3=Francis |last4=Milner |first4=George |first1=Linda S. |last1=Cordell}}&lt;/ref&gt; Eftir að sú byggð lagðist af komu engir Evrópubúar þangað svo vitað sé fyrr en 1497, þegar ítalski sæfarinn [[Giovanni Caboto]] sigldi að Atlantshafsströnd Kanada og gerði tilkall til landsins í nafni [[Hinrik 7.|Hinriks 7. Englandskonungs]].&lt;ref name=&quot;BlakeKeshen2017p19&quot;&gt;{{Cite book |last1=Blake |first1=Raymond B. |url=https://books.google.com/books?id=z4kwDwAAQBAJ&amp;pg=PA19 |title=Conflict and Compromise: Pre-Confederation Canada |last2=Keshen |first2=Jeffrey |last3=Knowles |first3=Norman J. |last4=Messamore |first4=Barbara J. |publisher=University of Toronto Press |year=2017 |isbn=978-1-4426-3553-1 |page=19}}&lt;/ref&gt; Árið 1534 kannaði franski landkönnuðurinn [[Jacques Cartier]] [[Lawrence-flói|Lawrence-flóa]] þar sem hann reisti 10 metra háan kross með áletruninni „lengi lifi konungur Frakklands“ og gerði þar með tilkall til [[Nýja Frakkland]]s í nafni [[Frans 1. af Frakklandi|Frans 1. Frakkakonungs]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Cartier |first1=Jacques |url=https://archive.org/details/voyagesofjacques0000cart |title=The Voyages of Jacques Cartier |last2=Biggar |first2=Henry Percival |last3=Cook |first3=Ramsay |publisher=University of Toronto Press |year=1993 |isbn=978-0-8020-6000-6 |page=[https://archive.org/details/voyagesofjacques0000cart/page/n79 26] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; Snemma á 16. öld hófu [[Baskar]] hval- og fiskveiðar út frá bækistöðvum á Atlantshafsströnd Kanada.&lt;ref name=&quot;Kerr1987n&quot;&gt;{{Cite book |last=Kerr |first=Donald Peter |url=https://books.google.com/books?id=itsTLSnw8qgC&amp;pg=PA47 |title=Historical Atlas of Canada: From the beginning to 1800 |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-2495-4 |page=47}}&lt;/ref&gt; Fyrstu landnemabyggðirnar voru skammlífar vegna erfiðra veðurskilyrða, ótryggra siglingaleiða og samkeppni frá Norðurlöndunum.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baten |first=Jörg |title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present |url=https://archive.org/details/isbn_9781107507180 |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-50718-0 |page=84}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wynn2007&quot;&gt;{{Cite book |last=Wynn |first=Graeme |url=https://books.google.com/books?id=bxGFaFvo2oMC&amp;pg=PA49 |title=Canada and Arctic North America: An Environmental History |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |isbn=978-1-85109-437-0 |page=49}}&lt;/ref&gt;

Árið 1583 stofnaði [[Humphrey Gilbert]] bæinn [[St. John's (Nýfundnalandi)|St. John's]] á Nýfundnalandi með konungsleyfi frá [[Elísabet 1.|Elísabetu 1.]] Englandsdrottningu. Þetta var fyrsta nýlenda Englendinga í Nýja heiminum, þótt í raun væri um árstíðabundna bækistöð að ræða.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Rose |first=George A |url=https://books.google.com/books?id=tDNe7GOOwfwC&amp;pg=PA209 |title=Cod: The Ecological History of the North Atlantic Fisheries |date=October 1, 2007 |publisher=[[Breakwater Books]] |isbn=978-1-55081-225-1 |page=209}}&lt;/ref&gt; Um 1600 stofnuðu Frakkar verslunarstaðinn [[Tadoussac]] við Lawrence-fljót.&lt;ref name=&quot;CordellLightfoot2008&quot; /&gt; Franski landkönnuðurinn [[Samuel de Champlain]] kom til Kanada 1603 og stofnaði fyrstu varanlegu landnemabyggðirnar í [[Port Royal (Annapolis-sýslu)|Port Royal]] 1605 og [[Quebec]] 1608.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Kelley |first1=Ninette |url=https://books.google.com/books?id=3IHyRvsCiKMC&amp;pg=PA27 |title=The Making of the Mosaic: A History of Canadian Immigration Policy |last2=Trebilcock |first2=Michael J. |date=September 30, 2010 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-0-8020-9536-7 |page=27}}&lt;/ref&gt; 

Frakkar námu svo land við [[Saint Lawrence-fljót]] og á Atlantshafsströnd Kanada ([[Akadía]]) á [[16. öldin|16.]] og [[17. öldin|17. öld]]. Skinnakaupmenn og trúboðar könnuðu [[Vötnin miklu]], [[Hudson-flói|Hudson-flóa]] og vatnasvið [[Mississippifljót]]s allt til [[Louisiana]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last=LaMar |first=Howard Roberts |url=https://archive.org/details/readersencyclope00lama_0/page/355 |title=The Reader's Encyclopedia of the American West |publisher=[[University of Michigan Press]] |year=1977 |isbn=978-0-690-00008-5 |page=[https://archive.org/details/readersencyclope00lama_0/page/355 355] |author-link=Howard R. Lamar}}&lt;/ref&gt; [[Bjórastríðin]] um yfirráð yfir skinnaversluninni brutust út um miðja 17. öld.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Tucker |first1=Spencer C |url=https://books.google.com/books?id=JsM4A0GSO34C&amp;pg=PA394 |title=The Encyclopedia of North American Indian Wars, 1607–1890: A Political, Social, and Military History |last2=Arnold |first2=James |last3=Wiener |first3=Roberta |date=September 30, 2011 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-85109-697-8 |page=394}}&lt;/ref&gt;

Englendingar stofnuðu fleiri nýlendur á [[Nýfundnaland]]i eftir 1610 og [[Nýlendurnar þrettán]] voru stofnaðar sunnar í álfunni skömmu síðar.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Buckner |first1=Phillip Alfred |url=https://books.google.com/books?id=_5AHjGRigpYC&amp;pg=PA55 |title=The Atlantic Region to Confederation: A History |last2=Reid |first2=John G. |publisher=University of Toronto Press |year=1994 |isbn=978-0-8020-6977-1 |pages=55–56}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hornsby&quot;&gt;{{Cite book |last=Hornsby |first=Stephen J |title=British Atlantic, American frontier: spaces of power in early modern British America |url=https://archive.org/details/britishatlantica0000horn |publisher=[[University Press of New England]] |year=2005 |isbn=978-1-58465-427-8 |pages=[https://archive.org/details/britishatlantica0000horn/page/n33 14], 18–19, 22–23}}&lt;/ref&gt; [[Stríð Indíána og Frakka|Fjögur stríð]] brutust út milli frumþjóðanna og Frakka frá 1689 til 1763, en síðustu styrjaldirnar á svæðinu tengdust [[Sjö ára stríðið|Sjö ára stríðinu]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nolan |first=Cathal J |url=https://books.google.com/books?id=Nn_61ts-hQwC&amp;pg=PA160 |title=Wars of the age of Louis XIV, 1650–1715: an encyclopedia of global warfare and civilization |publisher=ABC-CLIO |year=2008 |isbn=978-0-313-33046-9 |page=160}}&lt;/ref&gt; Bretar náðu yfirráðum yfir meginlandshluta [[Nova Scotia]] árið 1713 með [[Utrecht-samningurinn|Utrecht-samningnum]] og Kanada, ásamt meirihluta Nýja Frakklands, féllu í hlut Breta eftir að Sjö ára stríðinu lauk 1763.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Allaire |first=Gratien |date=May 2007 |title=From 'Nouvelle-France' to 'Francophonie canadienne': a historical survey |journal=International Journal of the Sociology of Language |volume=2007 |issue=185 |pages=25–52 |doi=10.1515/IJSL.2007.024 |s2cid=144657353 | issn=0165-2516}}&lt;/ref&gt;

===Breska Norður-Ameríka===
Frakkland afsalaði því nær öllu [[Nýja Frakkland]]i, eins og þeir nefndu það, til [[Bretland]]s, ásamt [[Akadía|Akadíu]], með [[Parísarsáttmálinn|Parísarsáttmálanum]] [[1763]]. Bretland kom á fót nýlendunum [[Nova Scotia]], [[Neðra-Kanada|Neðra Kanada]] og [[Efra-Kanada]]. [[Bretonhöfði]] var sérstakt svæði sem var seinna sameinað Nova Scotia.&lt;ref name=&quot;buckner&quot; /&gt; Með [[Konungstilskipunin 1763|Konungstilskipun 1763]] var [[Quebec]] gert að sérstöku fylki með meiri sjálfstjórn, þar sem staða [[franska|frönskunnar]], [[kaþólsk trú|kaþólskrar trúar]] og [[franskur réttur|fransks réttar]] var tryggð. Land nýlendunnar var stækkað þannig að það náði að [[Vötnin miklu|Vötnunum miklu]] og árdal [[Ohio-fljót]]s.&lt;ref name=&quot;Hopkins1898&quot;&gt;{{Cite book |last=Hopkins |first=John Castell |url=https://archive.org/details/canadaencyclop05hopk |title=Canada: an Encyclopaedia of the Country: The Canadian Dominion Considered in Its Historic Relations, Its Natural Resources, Its Material Progress and Its National Development, by a Corps of Eminent Writers and Specialists |publisher=Linscott Publishing Company |year=1898 |page=[https://archive.org/details/canadaencyclop05hopk/page/125 125]}}&lt;/ref&gt; Með þessu reyndu bresk yfirvöld að forðast átök við frönskumælandi íbúa svæðisins á sama tíma og enskumælandi [[Nýlendurnar þrettán]] í suðri voru í auknum mæli farnar að mótmæla breskum yfirráðum. Sérréttindi Quebec urðu sem olía á þann eld sem síðar braust út sem [[Frelsisstríð Bandaríkjanna]].&lt;ref name=&quot;buckner&quot; /&gt;

Með [[Parísarsáttmálinn 1783|Parísarsáttmálanum 1783]] var sjálfstæði [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] viðurkennt og þau fengu allt land sunnan við Vötnin miklu og austan við Mississippifljót. Þar á meðal voru svæði sem áður tilheyrðu Quebec.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Leahy |first1=Todd |url=https://books.google.com/books?id=999tRpj8VGQC&amp;pg=PR49 |title=Native American Movements |last2=Wilson |first2=Raymond |date=September 30, 2009 |publisher=[[Scarecrow Press]] |isbn=978-0-8108-6892-2 |page=49}}&lt;/ref&gt; Fyrir og eftir Frelsisstríðið yfirgáfu margir þeir sem hliðhollir voru Bretum Nýlendurnar þrettán og settust að í Kanada. Breytt íbúasamsetning strandhéraðanna varð til þess að [[Nýja-Brúnsvík]] var aðskilin frá Nova Scotia og [[Saint John]] varð fyrsta borg Kanada.&lt;ref name=&quot;Newman2016&quot;&gt;{{Cite book |last=Newman |first=Peter C |url=https://books.google.com/books?id=kBGzCwAAQBAJ&amp;pg=PA117 |title=Hostages to Fortune: The United Empire Loyalists and the Making of Canada |date=2016 |publisher=Touchstone |isbn=978-1-4516-8615-9 |page=117 |author-link=Peter C. Newman}}&lt;/ref&gt; Sama gerðist í Quebec sem var skipt í enskumælandi [[Efra-Kanada]] (síðar [[Ontario]]) og frönskumælandi [[Neðra-Kanada]] (síðar [[Quebec]]). Hvor nýlenda hafði sitt eigið þing.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=McNairn |first=Jeffrey L |url=https://books.google.com/books?id=T_A3pZQrHzIC&amp;pg=PA24 |title=The capacity to judge |publisher=University of Toronto Press |year=2000 |isbn=978-0-8020-4360-3 |page=24}}&lt;/ref&gt;

Kanadanýlendurnar tvær urðu vígvöllur í [[Stríðið 1812|Stríðinu 1812]] milli Bretlands og Bandaríkjanna. Þegar samið var um frið 1815 var engum landamærum breytt..&lt;ref name=&quot;HarrisonFriesen2010&quot;&gt;{{Cite book |last1=Harrison |first1=Trevor |url=https://books.google.com/books?id=EVGDUAP3LjAC&amp;pg=PA97 |title=Canadian Society in the Twenty-first Century: An Historical Sociological Approach |last2=Friesen |first2=John W. |publisher=Canadian Scholars' Press |year=2010 |isbn=978-1-55130-371-0 |pages=97–99}}&lt;/ref&gt; Aðflutningur fólks frá [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]] jókst mikið og 960.000 fluttu til Kanada milli 1815 og 1850. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Harris |first=Richard Colebrook |url=https://books.google.com/books?id=tWkxht1Oa8EC&amp;pg=PA21 |title=Historical Atlas of Canada: The land transformed, 1800–1891 |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-3447-2 |page=21 |display-authors=etal}}&lt;/ref&gt; Margir innflytjendur voru að flýja [[Hallærið mikla (Írland)|Hallærið mikla]] á Írlandi og [[Hálandahreinsanirnar]] í Skotlandi.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Gallagher |first=John A. |year=1936 |title=The Irish Emigration of 1847 and Its Canadian Consequences |url=http://www.cchahistory.ca/journal/CCHA1935-36/Gallagher.html |url-status=live |pages=43–57 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707141525/http://www.cchahistory.ca/journal/CCHA1935-36/Gallagher.html |archive-date=7. júlí, 2014 |journal=CCHA Report}}&lt;/ref&gt; Fjórðungur til þriðjungur allra innflytjenda til Kanada fyrir 1891 létust af völdum smitsjúkdóma.&lt;ref name=&quot;dying&quot; /&gt;

[[Uppreisnirnar 1837]] hófust í Kanadanýlendunum vegna kröfunnar um [[ábyrgðarstjórn]].&lt;ref name=&quot;Read1985&quot;&gt;{{Cite book |last=Read |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=OWhXHCXuVvcC&amp;pg=PR99 |title=Rebellion of 1837 in Upper Canada |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1985 |isbn=978-0-7735-8406-8 |page=99}}&lt;/ref&gt; Í kjölfarið var gerð [[Durhamskýrslan|skýrsla]] þar sem mælt var með ábyrgðarstjórn og aðlögun frönskumælandi Kanadabúa að enskri menningu.&lt;ref name=&quot;buckner&quot; /&gt; [[Sambandslögin 1840]] sameinuðu Kanadanýlendurnar í eitt [[Kanadafylki]] og ábyrgðarstjórn var komið á í öllum nýlendum Bresku Norður-Ameríku fyrir 1849.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Romney |first=Paul |date=Spring 1989 |title=From Constitutionalism to Legalism: Trial by Jury, Responsible Government, and the Rule of Law in the Canadian Political Culture |journal=Law and History Review |volume=7 |issue=1 |pages=121–174 |doi=10.2307/743779 |jstor=743779}}&lt;/ref&gt; Með [[Oregonsamningurinn|Oregonsamningnum]] 1846 var bundinn endir á deilur um landamæri Oregon og landamæri Kanada lengdust í vestur eftir 49. breiddargráðu. Með þessu opnaðist leið fyrir stofnun bresku nýlendanna á Vancouver-eyju 1849 og Bresku Kólumbíu 1858.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Evenden |first1=Leonard J |title=Geographical Snapshots of North America |last2=Turbeville |first2=Daniel E |publisher=Guilford Press |year=1992 |isbn=978-0-89862-030-6 |editor-last=Janelle |editor-first=Donald G |page=[https://archive.org/details/geographicalsnap0000unse/page/52 52] |chapter=The Pacific Coast Borderland and Frontier |chapter-url=https://archive.org/details/geographicalsnap0000unse/page/52}}&lt;/ref&gt; [[Alaskakaupin|Kaup Bandaríkjanna á Alaska]] frá [[Rússaveldi]] 1867 bjuggu til landamæri að Kanada í vestri en deilur héldu áfram um nákvæma staðsetningu þeirra.&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Farr |first1=DML |last2=Block |first2=Niko |date=August 9, 2016 |title=The Alaska Boundary Dispute |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/alaska-boundary-dispute |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215092859/http://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/alaska-boundary-dispute/ |archive-date=December 15, 2017 |website=The Canadian Encyclopedia}}&lt;/ref&gt;

===Stofnun sambandsríkis===
[[Mynd:Canada provinces evolution 2.gif|thumb|Söguleg þróun fylkja Kanada]]
Þann [[1. júlí]] [[1867]] voru fjórar nýlendur, [[Ontario]], Quebec, Nova Scotia og Nýja-Brúnsvík, sameinaðar í eitt [[sambandsríki Kanada]] með [[Bresku Norður-Ameríkulögin|Bresku Norður-Ameríkulögunum]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dijkink |first1=Gertjan |url=https://books.google.com/books?id=3RRJr-5q1H0C&amp;pg=PA226 |title=The Territorial Factor: Political Geography in a Globalising World |last2=Knippenberg |first2=Hans |publisher=[[Amsterdam University Press]] |year=2001 |isbn=978-90-5629-188-4 |page=226}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bothwell&quot;&gt;{{Cite book |last=Bothwell |first=Robert |title=History of Canada Since 1867 |url=https://archive.org/details/historyofcanadas0000both_h4k7 |publisher=[[Michigan State University Press]] |year=1996 |isbn=978-0-87013-399-2 |pages=[https://archive.org/details/historyofcanadas0000both_h4k7/page/31 31], 207–310}}&lt;/ref&gt; Kanada tók við stjórn [[Róbertsland]]s og [[Norðvestursvæðið|Norðvestursvæðisins]] sem voru sameinuð sem [[Norðvesturhéruðin]] en eftir [[Rauðáruppreisnin]]a þar sem [[Métisar]] gerðu uppreisn gegn Kanadastjórn var fylkið [[Manitóba]] stofnað 1870.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bumsted |first=JM |title=The Red River Rebellion |url=https://archive.org/details/redriverrebellio0000bums |publisher=Watson &amp; Dwyer |year=1996 |isbn=978-0-920486-23-8}}&lt;/ref&gt; Breska Kólumbía og Vancouver-eyja (sem höfðu sameinast 1866) gengu í sambandið 1871 gegn loforði um að járnbraut næði til Victoria innan 10 ára,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/railway-history|title=Railway History in Canada &amp;#124; The Canadian Encyclopedia|website=www.thecanadianencyclopedia.ca|access-date=15. mars, 2021}}&lt;/ref&gt; og Eyja Játvarðs prins gekk í sambandið 1873.&lt;ref name=&quot;canatlas&quot;&gt;{{Cite web |title=Building a nation |url=http://www.canadiangeographic.ca/atlas/themes.aspx?id=building&amp;sub=building_basics_confederation&amp;lang=En |archive-url=https://web.archive.org/web/20060303140806/http://www.canadiangeographic.ca/atlas/themes.aspx?id=building&amp;sub=building_basics_confederation&amp;lang=En |archive-date=3. mars, 2006 |access-date=23. maí, 2011 |website=Canadian Atlas |publisher=[[Canadian Geographic]]}}&lt;/ref&gt; Þegar [[gullæðið í Klondike]] hófst í Norðvesturhéruðunum var [[Júkon]] skilið frá þeim. [[Alberta]] og [[Saskatchewan]] urðu fylki 1905.&lt;ref name=&quot;canatlas&quot; /&gt; Milli 1871 og 1896 fluttist nær fjórðungur íbúa Kanada suður til Bandaríkjanna.&lt;ref name=&quot;mdmols&quot;&gt;{{Cite book |last=Denison |first=Merrill |title=The Barley and the Stream: The Molson Story |url=https://archive.org/details/barleystream0000deni |date=1955 |publisher=McClelland &amp; Stewart Limited |page=[https://archive.org/details/barleystream0000deni/page/n29 8]}}&lt;/ref&gt;

Til að opna vesturhluta landsins fyrir nýjum landnemum var samþykkt að gera þrjár [[járnbraut]]ir þvert yfir landið (þar á meðal [[Kanadíska Kyrrahafsjárnbrautin|Kanadísku Kyrrahafsjárnbrautina]]), hefja landnám á sléttunum samkvæmt [[Kanadísku þjóðlendulögin|kanadísku þjóðlendulögunum]] (''Dominion Lands Act'') og stofna [[kanadíska riddaralögreglan|kanadísku riddaralögregluna]] til að treysta yfirráð alríkisstjórnarinnar yfir svæðunum.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2008 |title=Sir John A. Macdonald |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/sir-john-a-macdonald/023013-5000-e.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614221958/http://www.collectionscanada.gc.ca/sir-john-a-macdonald/023013-5000-e.html |archive-date=14. júní, 2011 |access-date=23. maí, 2011 |publisher=Library and Archives Canada}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cook |first=Terry |year=2000 |title=The Canadian West: An Archival Odyssey through the Records of the Department of the Interior |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/publications/archivist-magazine/015002-2230-e.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614222015/http://www.collectionscanada.gc.ca/publications/archivist-magazine/015002-2230-e.html |archive-date=14. júní, 2011 |access-date=23. maí, 2011 |website=The Archivist |publisher=Library and Archives Canada}}&lt;/ref&gt; Þessi útþensla landnáms í vesturátt varð til þess að frumþjóðirnar á sléttunum hröktust inn á [[verndarsvæði indíána]]&lt;ref name=&quot;Hele2013&quot;&gt;{{Cite book |last=Hele |first=Karl S. |url=https://books.google.com/books?id=IhLaAgAAQBAJ&amp;pg=PT248 |title=The Nature of Empires and the Empires of Nature: Indigenous Peoples and the Great Lakes Environment |publisher=Wilfrid Laurier University Press |year=2013 |isbn=978-1-55458-422-2 |page=248}}&lt;/ref&gt; og evrópskir landnemar stofnuðu þar [[nýlendublokk]]ir sem skiptust eftir uppruna landnemanna.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gagnon |first=Erica |title=Settling the West: Immigration to the Prairies from 1867 to 1914 |url=https://pier21.ca/research/immigration-history/settling-the-west-immigration-to-the-prairies-from-1867-to-1914 |access-date=18. desember, 2020 |publisher=Canadian Museum of Immigration}}&lt;/ref&gt; Við þetta hrundu stofnar [[amerískur vísundur|vísunda]] á sléttunum sem voru lagðar undir [[landbúnaður|landbúnað]] í stórum stíl, aðallega nautgriparækt og hveitirækt.&lt;ref name=&quot;ArmitagePlummer2010&quot;&gt;{{Cite book |last1=Armitage |first1=Derek |url=https://books.google.com/books?id=Z68_-biGhU8C&amp;pg=PA183 |title=Adaptive Capacity and Environmental Governance |last2=Plummer |first2=Ryan |publisher=Springer Science &amp; Business Media |year=2010 |isbn=978-3-642-12194-4 |pages=183–184}}&lt;/ref&gt; Frumbyggjar á sléttunum misstu hefðbundnar veiðilendur sínar og féllu úr hungri og sjúkdómum.&lt;ref name=&quot;Daschuk2013&quot;&gt;{{Cite book |last=Daschuk |first=James William |url=https://books.google.com/books?id=mxwwZmSSOssC&amp;pg=PA99 |title=Clearing the Plains: Disease, Politics of Starvation, and the Loss of Aboriginal Life |publisher=University of Regina Press |year=2013 |isbn=978-0-88977-296-0 |pages=99–104}}&lt;/ref&gt; Neyðaraðstoð frá alríkisstjórninni var háð því skilyrði að indíánar flyttu sig inn á verndarsvæðin.&lt;ref name=&quot;Hall2015&quot;&gt;{{Cite book |last=Hall |first=David John |url=https://books.google.com/books?id=hLoeDAAAQBAJ&amp;pg=PA258 |title=From Treaties to Reserves: The Federal Government and Native Peoples in Territorial Alberta, 1870–1905 |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2015 |isbn=978-0-7735-4595-3 |pages=258–259}}&lt;/ref&gt; Á þessum tíma voru [[kanadísku indíánalögin]] samþykkt, en þau fólu í sér að alríkisstjórnin tók sér vald yfir samfélögum frumbyggja, stjórnkerfi þeirra, menntun og lagalegum réttindum.&lt;ref name=&quot;JacksonJackson2020&quot;&gt;{{Cite book |last1=Jackson |first1=Robert J. |url=https://books.google.com/books?id=u6zNDwAAQBAJ&amp;pg=PT186 |title=Canadian Government and Politics |last2=Jackson |first2=Doreen |last3=Koop |first3=Royce |publisher=Broadview Press |year=2020 |isbn=978-1-4604-0696-0 |edition=7th |page=186}}&lt;/ref&gt;

===Upphaf 20. aldar===
Eftir þetta gengu aðrar breskar nýlendur og sjálfstjórnarsvæði fljótlega í bandalag við Kanada og frá og með [[1880]] náði Kanada yfir það svæði, sem að það nær yfir í dag, fyrir utan [[Nýfundnaland og Labrador]], sem sameinuðust Kanada árið [[1949]]. Þar sem Bretland fór með utanríkismál landsins gilti stríðsyfirlýsing Breta 1914 sjálfkrafa einnig fyrir Kanada, sem þar með varð þátttakandi í [[Fyrri heimsstyrjöld]]. Sjálfboðaliðar sem fóru á [[Vesturvígstöðvarnar (Fyrri heimsstyrjöld)|Vesturvígstöðvarnar]] urðu síðar hluti af [[kanadíska herdeildin|kanadísku herdeildinni]] sem tók þátt í [[orrustan um Vimy-hálsinn|orrustunni um Vimy-hálsinn]] og fleiri stórorrustum.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot;&gt;{{Cite book |last=Morton |first=Desmond |title=A military history of Canada |publisher=[[McClelland &amp; Stewart]] |year=1999 |isbn=978-0-7710-6514-9 |edition=4th |pages=130–158, 173, 203–233, 258}}&lt;/ref&gt; Af þeim 625.000 Kanadabúum sem tóku þátt í heimsstyrjöldinni létust 60.000 og 172.000 særðust.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Granatstein |first=J. L. |url=https://books.google.com/books?id=jqxyhNcha3sC&amp;pg=PA144 |title=Canada's Army: Waging War and Keeping the Peace |publisher=University of Toronto Press |year=2004 |isbn=978-0-8020-8696-9 |page=144}}&lt;/ref&gt; [[Herkvaðningarkreppan]] braust út 1917 þegar [[Sambandsflokkurinn (Kanada)|Sambandsflokkurinn]] vildi taka upp almenna herkvaðningu til að bæta við minnkandi raðir hermanna í virkri herþjónustu og íbúar Quebec brugðust við með harðri andstöðu.&lt;ref name=&quot;McGonigal1962&quot;&gt;{{Cite book |last=McGonigal |first=Richard Morton |title=The Conscription Crisis in Quebec – 1917: a Study in Canadian Dualism |publisher=[[Harvard University Press]] |year=1962 |chapter=Intro}}&lt;/ref&gt; Herþjónustulögin sem komu á [[herskylda|herskyldu]] urðu til þess að auka enn á andstöðu frönskumælandi Kanadabúa og ollu klofningi innan [[Frjálslyndi flokkurinn (Kanada)|Frjálslynda flokksins]]. Eftir að stríðinu lauk gerðist Kanada sjálfstæður aðili að [[Þjóðabandalagið|Þjóðabandalaginu]] 1919.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot; /&gt; Með [[Westminister-lögin 1931|Westminister-lögunum]] frá 1931 fékk Kanada opinberlega fulla sjálfstjórn.&lt;ref name=&quot;Morton2002&quot;&gt;{{Cite book |last=Morton |first=Frederick Lee |url=https://books.google.com/books?id=dj_4_H35nmYC&amp;pg=PA63 |title=Law, Politics and the Judicial Process in Canada |publisher=University of Calgary Press |year=2002 |isbn=978-1-55238-046-8 |page=63}}&lt;/ref&gt; 

Efnahagslíf Kanada varð fyrir áfalli í [[Kreppan mikla|Kreppunni miklu]] á [[1931-1940|4. áratugnum]] og lífskjör versnuðu um allt land.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bryce |first=Robert B. |url=https://archive.org/details/maturinginhardti0000bryc |title=Maturing in Hard Times: Canada's Department of Finance through the Great Depression |date=1. júní 1986 |publisher=[[McGill-Queen's University Press|McGill-Queen's]] |isbn=978-0-7735-0555-1 |page=[https://archive.org/details/maturinginhardti0000bryc/page/41 41] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; Til að bregðast við samdrættinum kom flokkurinn [[Co-operative Commonwealth Federation]] í Saskatchewan á umbótum í anda [[velferðarríki|velferðarríkja]] undir forystu [[Tommy Douglas]] á 5. og 6. áratugnum.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mulvale |first=James P |date=11. júlí 2008 |title=Basic Income and the Canadian Welfare State: Exploring the Realms of Possibility |journal=Basic Income Studies |volume=3 |issue=1 |doi=10.2202/1932-0183.1084 |s2cid=154091685}}&lt;/ref&gt; Samkvæmt ráði forsætisráðherrans [[William Lyon Mackenzie King]] lýsti Kanada Þýskalandi stríði á hendur 10. september 1939 með yfirlýsingu [[Georg 6.|Georgs 6.]], sjö dögum á eftir Bretlandi. Töfin átti að undirstrika sjálfstæði Kanada.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot; /&gt;

Fyrstu kanadísku hersveitirnar komu til Bretlands í desember 1939. Alls tóku yfir milljón Kanadabúar þátt í [[Síðari heimsstyrjöld]], um 42.000 létust og 55.000 særðust. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Humphreys |first=Edward |url=https://books.google.com/books?id=z-SsBAAAQBAJ&amp;pg=PT151 |title=Great Canadian Battles: Heroism and Courage Through the Years |publisher=Arcturus Publishing |year=2013 |isbn=978-1-78404-098-7 |page=151}}&lt;/ref&gt; Kanadískar hersveitir léku stór hlutverk í nokkrum lykilorrustum stríðsins, þar á meðal í [[árásin á Dieppe|árásinni á Dieppe]] 1942, [[innrás Bandamanna á Ítalíu]], [[innrásin í Normandí|innrásinni í Normandí]], [[Overlord-aðgerðin]]ni og [[orrustan um Scheldt|orrustunni um Scheldt]] 1944.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot; /&gt; [[Hollenska konungsfjölskyldan]] fékk hæli í Kanada eftir að Þjóðverjar hernámu Holland og Kanada hlaut heiðurinn af því að frelsa Holland undan hernámsliðinu.&lt;ref name=&quot;netherlands&quot;&gt;{{Cite book |last=Goddard |first=Lance |title=Canada and the Liberation of the Netherlands |url=https://archive.org/details/canadaliberation0000godd |publisher=[[Dundurn Press]] |year=2005 |isbn=978-1-55002-547-7 |pages=225–232}}&lt;/ref&gt;

Efnahagur Kanada blómstraði í stríðinu þar sem landið framleiddi hergögn fyrir Bretland, Kína og Sovétríkin.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot; /&gt; Þrátt fyrir aðra [[Herkvaðningarkreppan 1944|herkvaðningarkreppu]] í Quebec 1944 stóð efnahagur landsins mjög vel þegar stríðinu lauk.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bothwell |first=Robert |title=Alliance and illusion: Canada and the world, 1945–1984 |url=https://archive.org/details/allianceillusion0000both |publisher=UBC Press |year=2007 |isbn=978-0-7748-1368-6 |pages=[https://archive.org/details/allianceillusion0000both/page/11 11], 31}}&lt;/ref&gt;

===Samtíminn===
Fjármálavandræði í kjölfar [[Kreppan mikla|Kreppunnar miklu]] leiddu til þess að [[Sjálfstjórnarríkið Nýfundnaland]] gaf eftir ábyrgðarstjórn sína og gerðist [[krúnunýlenda]] undir stjórn bresks landstjóra.&lt;ref name=&quot;Buckner20082ed&quot;&gt;{{Cite book |last=Alfred Buckner |first=Phillip |url=https://books.google.com/books?id=KmXnLGX7FvEC&amp;pg=PA135 |title=Canada and the British Empire |publisher=Oxford University Press |year=2008 |isbn=978-0-19-927164-1 |pages=135–138}}&lt;/ref&gt; Eftir [[þjóðaratkvæðagreiðslurnar í Nýfundnalandi 1949|tvær þjóðaratkvæðagreiðslur 1949]] kusu íbúar Nýfundnalands að gerast fylki í Kanada.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Boyer |first=J. Patrick |url=https://books.google.com/books?id=CWGN-RZcqNoC&amp;pg=PA119 |title=Direct Democracy in Canada: The History and Future of Referendums |publisher=Dundurn Press |year=1996 |isbn=978-1-4597-1884-5 |page=119}}&lt;/ref&gt;

Hagvöxtur í kjölfar [[Síðari heimsstyrjöld|Síðari heimsstyrjaldar]] og stefna frjálslyndra ríkisstjórna eftir stríð leiddu til þess að til varð [[kanadísk sjálfsmynd]]. [[Fáni Kanada]] var tekinn upp árið 1965,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mackey |first=Eva |title=The house of difference: cultural politics and national identity in Canada |url=https://archive.org/details/houseofdifferenc0000mack |publisher=University of Toronto Press |year=2002 |isbn=978-0-8020-8481-1 |page=[https://archive.org/details/houseofdifferenc0000mack/page/n57 57]}}&lt;/ref&gt; franska og enska voru gerð að tveimur opinberum málum landsins 1969,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Landry |first1=Rodrigue |last2=Forgues |first2=Éric |date=May 2007 |title=Official language minorities in Canada: an introduction |journal=International Journal of the Sociology of Language |volume=2007 |issue=185 |pages=1–9 |doi=10.1515/IJSL.2007.022 |s2cid=143905306}}&lt;/ref&gt; og [[fjölmenning]] varð opinber stefna landsins 1971.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Esses |first1=Victoria M |last2=Gardner |first2=RC |date=Júlí 1996 |title=Multiculturalism in Canada: Context and current status |url=https://archive.org/details/sim_canadian-journal-of-behavioural-science_1996-07_28_3/page/145 |journal=[[Canadian Journal of Behavioural Science]] |volume=28 |issue=3 |pages=145–152 |doi=10.1037/h0084934}}&lt;/ref&gt; Ýmsar breytingar í anda [[sósíaldemókratismi|sósíaldemókratisma]] voru útfærðar, eins og [[Sjúkratryggingakerfi Kanada]], [[Lífeyriskerfi Kanada]] og [[Námslánakerfi Kanada]], þrátt fyrir andstöðu sumra fylkisstjórna.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sarrouh |first=Elissar |date=22. janúar, 2002 |title=Social Policies in Canada: A Model for Development |url=http://www.escwa.un.org/information/publications/edit/upload/sd-01-09.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717075406/http://www.escwa.un.org/information/publications/edit/upload/sd-01-09.pdf |archive-date=17. júlí, 2010 |website=Social Policy Series, No. 1 |publisher=United Nations |pages=14–16, 22–37}}&lt;/ref&gt;

Eftir röð ráðstefna um stjórnarskrá landsins voru [[Kanadalögin 1982]] samþykkt af [[Breska þingið|breska þinginu]], en með þeim voru síðustu leifar yfirráða breska þingsins afnumin. [[Réttindaskrá Kanada]] var jafnframt tekin upp.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5. maí 2014 |title=Proclamation of the Constitution Act, 1982 |url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/politics-government/proclamation-constitution-act-1982/Pages/proclamation-constitution-act-1982.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211083245/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/politics-government/proclamation-constitution-act-1982/Pages/proclamation-constitution-act-1982.aspx |archive-date=11. febrúar 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=10. febrúar, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=17. mars 2009 |title=A statute worth 75 cheers |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/opinion/a-statute-worth-75-cheers/article1329730/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211081156/http://www.theglobeandmail.com/opinion/a-statute-worth-75-cheers/article1329730/ |archive-date=11. febrúar, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Couture |first=Christa |date=1. janúar, 2017 |title=Canada is celebrating 150 years of... what, exactly? |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |url=http://www.cbc.ca/2017/canada-is-celebrating-150-years-of-what-exactly-1.3883315 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170210001343/http://www.cbc.ca/2017/canada-is-celebrating-150-years-of-what-exactly-1.3883315 |archive-date=10. febrúar, 2017 |access-date=10. febrúar, 2017}}&lt;/ref&gt;
Síðan þá hefur Kanada verið sjálfstætt og fullvalda ríki, þótt Bretadrottning sé áfram þjóðhöfðingi landsins.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Trepanier |first=Peter |year=2004 |title=Some Visual Aspects of the Monarchical Tradition |url=http://www.revparl.ca/27/2/27n2_04e_trepanier.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304002130/http://www.revparl.ca/27/2/27n2_04e_trepanier.pdf |archive-date=4. mars 2016 |access-date=10. febrúar, 2017 |website=[[Canadian Parliamentary Review]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bickerton&quot;&gt;{{Cite book |title=Canadian Politics |url=https://archive.org/details/canadianpolitics0000unse_n9l0 |publisher=[[Broadview Press]] |year=2004 |isbn=978-1-55111-595-5 |editor-last=Bickerton |editor-first=James |edition=4th |pages=[https://archive.org/details/canadianpolitics0000unse_n9l0/page/250 250]–254, 344–347 |editor-last2=Gagnon |editor-first2=Alain}}&lt;/ref&gt; Árið 1999 varð [[Nunavut]] þriðja sjálfstjórnarsvæði Kanada eftir nokkrar samningaviðræður við alríkisstjórnina.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Légaré |first=André |year=2008 |title=Canada's Experiment with Aboriginal Self-Determination in Nunavut: From Vision to Illusion |journal=International Journal on Minority and Group Rights |volume=15 |issue=2–3 |pages=335–367 |doi=10.1163/157181108X332659 |jstor=24674996}}&lt;/ref&gt;

Á sama tíma urðu miklar samfélagslegar breytingar í Quebec sem voru kallaðar [[Þögla byltingin]]. Fylkisstjórnin tók stjórn heilbrigðis- og menntamála í eigin hendur, en hún hafði áður verið í höndum kaþólsku kirkjunnar. Frjálslynd fylkisstjórn reyndi að færa þróunina í átt til stefnu alríkisstjórnarinnar. Átakalínur í stjórnmálum fylkisins mynduðust þá milli sambandssinna og aðskilnaðarsinna. Áriði 1970 hófu róttækir aðskilnaðarsinnar í [[Front de libération du Québec]] röð sprengjuárása og mannrána sem voru kölluð [[Októberkreppan]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Munroe |first=HD |year=2009 |title=The October Crisis Revisited: Counterterrorism as Strategic Choice, Political Result, and Organizational Practice |url=https://archive.org/details/terrorism-and-political-violence_april-june-2009_21_2/page/288 |journal=Terrorism and Political Violence |volume=21 |issue=2 |pages=288–305 |doi=10.1080/09546550902765623 |s2cid=143725040}}&lt;/ref&gt; Árið 1976 tók fullveldisflokkurinn [[Parti Quebecois]] við völdum í fylkinu. Flokkurinn stóð fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um aðskilnað Quebec en yfir 60% íbúa reyndust andsnúnir því. Tilraunir til að sætta öndverðar skoðanir með [[Meech Lake-sáttmálinn|Meech Lake-sáttmálanum]] mistókust.&lt;ref name=&quot;sorens&quot;&gt;{{Cite journal |last=Sorens |first=J |date=December 2004 |title=Globalization, secessionism, and autonomy |url=https://archive.org/details/sim_electoral-studies_2004-12_23_4/page/727 |journal=Electoral Studies |volume=23 |issue=4 |pages=727–752 |doi=10.1016/j.electstud.2003.10.003}}&lt;/ref&gt; Önnur þjóðaratkvæðagreiðsla var haldin 1995 þar sem tillagan var aftur felld en með mun minni mun: aðeins 50,6% voru á móti.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Schmid |first=Carol L. |url=https://books.google.com/books?id=JIuO9HmX_8QC&amp;pg=PA112 |title=The Politics of Language: Conflict, Identity, and Cultural Pluralism in Comparative Perspective: Conflict, Identity, and Cultural Pluralism in Comparative Perspective |publisher=Oxford University Press |year=2001 |isbn=978-0-19-803150-5 |page=112}}&lt;/ref&gt; Árið 1997 úrskurðaði [[Hæstiréttur Kanada]] að einhliða úrsögn úr sambandsríkinu væri andstæð stjórnarskrá landsins.

Auk deilna um sjálfstæði Quebec gekk Kanada í gegnum ýmis áföll á 9. og 10. áratug 20. aldar. Þar á meðal voru sprengingin í [[Air India flug 182|Air India flugi 182]] sem er stærsta fjöldamorðið í sögu landsins;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Commission of Inquiry into the Investigation of the Bombing of Air India Flight 182 |url=http://www.majorcomm.ca/en/termsofreference/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622063429/http://www.majorcomm.ca/en/termsofreference/ |archive-date=22. júní 2008 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Government of Canada}}&lt;/ref&gt; [[blóðbaðið í École Polytechnique]] 1989 þar sem byssumaður réðist á kvenkyns nemendur skólans;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sourour |first=Teresa K |year=1991 |title=Report of Coroner's Investigation |url=http://www.diarmani.com/Montreal_Coroners_Report.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20161228182645/http://www.diarmani.com/Montreal_Coroners_Report.pdf |archive-date=28. desember 2016 |access-date=8. mars 2017}}&lt;/ref&gt;
og [[Oka-kreppan]], átök við frumbyggja árið 1990.&lt;ref&gt;{{Cite news |year=2000 |title=The Oka Crisis |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |url=http://archives.cbc.ca/politics/civil_unrest/topics/99/ |access-date=23. maí 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110804233458/http://archives.cbc.ca/politics/civil_unrest/topics/99/ |archive-date=4. ágúst 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Kent |url=https://archive.org/details/september11conse00roac/page/15 |title=September 11: consequences for Canada |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2003 |isbn=978-0-7735-2584-9 |pages=[https://archive.org/details/september11conse00roac/page/15 15, 59–61, 194]}}&lt;/ref&gt; Kanada tók þátt í [[Persaflóastríðið (1991)|Persaflóastríðinu]] 1990 og nokkrum friðargæsluverkefnum, þar á meðal [[UNPROFOR]]-verkefni [[NATO]] í [[Borgarastyrjöldin í Júgóslavíu|Júgóslavíu]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Cohen |first1=Lenard J. |last2=Moens |first2=Alexander |year=1999 |title=Learning the lessons of UNPROFOR: Canadian peacekeeping in the former Yugoslavia |journal=[[Canadian Foreign Policy Journal]] |volume=6 |issue=2 |pages=85–100 |doi=10.1080/11926422.1999.9673175}}&lt;/ref&gt;

Kanada sendi herlið til [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|Afganistan]] 2001 en hafnaði þátttöku í [[Innrásin í Írak 2003|innrás Bandaríkjanna í Írak]] 2003.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Jockel |first1=Joseph T |last2=Sokolsky |first2=Joel B |year=2008 |title=Canada and the war in Afghanistan: NATO's odd man out steps forward |journal=[[Journal of Transatlantic Studies]] |volume=6 |issue=1 |pages=100–115 |doi=10.1080/14794010801917212 |s2cid=144463530}}&lt;/ref&gt; Árið 2011 tók Kanada þátt í inngripum NATO inn í [[Borgarastyrjöldin í Líbíu|Borgarastyrjöldina í Líbíu]],&lt;ref name=&quot;HehirMurray2013&quot;&gt;{{Cite book |last1=Hehir |first1=Aidan |url=https://books.google.com/books?id=2TchAQAAQBAJ&amp;pg=PT88 |title=Libya, the Responsibility to Protect and the Future of Humanitarian Intervention |last2=Murray |first2=Robert |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2013 |isbn=978-1-137-27396-3 |page=88}}&lt;/ref&gt; og tók líka þátt í bardögum við [[Íslamska ríkið]] í Írak.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Juneau |first=Thomas |year=2015 |title=Canada's Policy to Confront the Islamic State |url=http://www.cgai.ca/canadas_policy_to_confront_the_islamic_state |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151211070017/http://www.cgai.ca/canadas_policy_to_confront_the_islamic_state |archive-date=11. desember 2015 |access-date=10. desember 2015 |publisher=[[Canadian Global Affairs Institute]]}}&lt;/ref&gt; [[Kórónaveirufaraldurinn 2019-2021]] hófst í Kanada 27. janúar 2020 og olli víðtækri samfélags- og efnahagskreppu.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Coronavirus disease (COVID-19) |url=https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/coronavirus-disease-covid-19.html |publisher=Government of Canada |year=2021 |access-date=2021-06-09 |archive-date=2021-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613213135/https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/coronavirus-disease-covid-19.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
Í febrúar 2022 nýtti þingið sér neyðarlög sem voru samþykkt 1988 gegn mótmælum vörubílstjóra og fleiri gegn [[COVID-19]]-takmörkunum í landinu. Atvinnulíf í miðborg Ottawa var lamað. Nær 200 voru handteknir, sektaðir og vörubílar gerðir upptækir.

== Landfræði ==
[[Mynd:Moraine Lake 17092005.jpg|350px|thumbnail|Hin mikilfenglegu [[Kanadísku klettafjöllin|kanadísku Klettafjöll]]]]
Kanada nær yfir norðurhluta [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Það á landamæri að [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] í suðri og í norðvestri ([[Alaska]]). Landið nær úthafa á milli, frá [[Atlantshaf]]i og [[Davissund]]i í austri til [[Kyrrahaf]]s í vestri og af því er kjörorð landsins dregið. Í norðri eru svo [[Beauforthaf]] og [[Norðuríshaf|Norður-Íshaf]]. Síðan [[1925]] hefur Kanada átt tilkall til hluta norðurheimskautssvæðisins á milli 60. og 141. lengdargráðu vestur, það er að segja tilkall Kanada til þess landsvæðis nær alveg upp að [[Norðurpóllinn|Norðurpól]]. Nyrsta byggð Kanada (og heimsins) er kanadíska herstöðin ''Alert'' á norðurenda Ellesmereeyjar — breiddargráða 82,5°N — aðeins 834 kílómetra frá Norðurpólnum.

Kanada er næststærsta land í heiminum að flatarmáli, á eftir [[Rússland]]i, og nær yfir um 41% heimsálfunnar Norður-Ameríku. Hins vegar er stór hluti Kanada á [[norðurheimskaut|norðurheimskautssvæðinu]] og það er því aðeins fjórða stærsta land heimsins, á eftir [[Rússland]]i, [[Kína]] og Bandaríkjum Norður-Ameríku, ef horft er til byggilegs lands. Þéttleiki byggðar er aðeins um 3,2 manns á ferkílómetra, sem er mjög lítið samanborið við önnur lönd. Til samanburðar má þó geta að þéttleiki byggðar á Íslandi er mjög svipaður. Áttatíu prósent íbúa Kanada búa innan við 200 kílómetra frá landamærum Bandaríkjanna, þar sem [[Temprað belti|loftslag er temprað]] og land vel fallið til ræktunar. 

Þéttbýlasta svæði landsins er lægðin sem afmarkast af [[Stóru vötnin|Vötnunum miklu]] og [[Saint Lawrence fljót|Saint Lawrence fljóti]] að austan. Fyrir norðan þetta svæði er hinn víðfeðmi [[kanadíski skjöldur]], en hann er lag úr mjög fornu bergi, sem er jökulsorfið eftir [[Wisconsin jökull|síðustu ísöld]]. Ofan á þessu berglagi liggur nú þunnt, steinefnaríkt jarðvegslag, sundurskorið af vötnum og ám, en yfir 60% af stöðuvötnum heims eru í Kanada. Kanadíski skjöldurinn umlykur [[Hudsonflói|Hudsonflóa]].

Kanadíski skjöldurinn nær að strönd Atlantshafs við [[Labrador]], fastalandshluta fylkisins [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalands og Labrador]]. Eyjan [[Nýfundnaland]], austasti hluti Norður-Ameríku, er við mynni [[Saint Lawrenceflói|Saint Lawrenceflóa]], sem er heimsins stærsti árós, og það landsvæði þar sem Evrópubúar námu fyrst land. [[Atlantshafsfylki]]n skaga til austurs sunnan við suðurströnd Saint Lawrenceflóa, milli flóans í norðri og [[Atlantshaf]]s í suðri. [[Fundyflói|Fundyflóa]], sem gengur inn úr Atlantshafi til norðausturs skilur að fylkin [[New Brunswick|Nýju-Brúnsvík]] og [[Nova Scotia|Nýja-Skotland]]. Þar eru mestu [[sjávarföll|sjávarfallabreytingar]] (munur [[flóð]]s og [[fjara|fjöru]]) í heimi. Minnsta fylki Kanada er [[Prince Edward Island|Eyja Játvarðar prins]].

Vestur við Ontario eru hinar breiðu og flötu [[Slétturnar miklu|kanadísku sléttur]], sem ná yfir fylkin [[Manitoba]], [[Saskatchewan]] og [[Alberta (fylki)|Alberta]],og allt að [[Klettafjöll|Klettafjöllum]], en þau liggja á milli fylkjanna Alberta og [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]].

Gróðurfar í norðurhluta Kanada breytist eftir því sem norðar dregur úr [[barrskógabelti|barrskógum]] yfir í [[freðmýri]] nyrst. Norðan við fastaland Kanada er [[Kanadíski eyjaklasinn|geysilegur eyjaklasi]], þar sem er að finna nokkrar af stærstu eyjum jarðar: [[Baffinsland]], [[Ellesmere-eyja]], [[Viktoríueyja (Kanada)|Viktoríu-eyja]]  o.fl..

[[Júkonfljót]] og [[Mackenziefljót]] eru stórfljót í norðurhluta landsins.

Kanada er þekkt fyrir kalt loftslag. Vetur getur verið óvæginn víða í landinu, með hættu á [[hríðarbylur|hríðarbyljum]] og hitastigi niður undir -50&amp;nbsp;°C í nyrstu hlutum þess. Strandfylkið Breska Kólumbía er undantekning frá þessu og nýtur mun mildari vetra en aðrar hlutar landsins, vegna nálægðar við hlýrri sjó.

Á þéttbýlustu svæðunum er sumarhitinn allt frá því að teljast mildur upp í að vera frekar hár. Sumarhiti í [[Montreal]] getur náð vel yfir 30&amp;nbsp;°C en í [[Iqaluit]] í [[Nunavut]] allt að 15&amp;nbsp;°C. Í [[Vancouver]] er hitastig yfirleitt á milli 0 til 25&amp;nbsp;°C allt árið um kring, en á sléttunum miklu fer það allt niður í -40&amp;nbsp;°C á veturna og upp í 35&amp;nbsp;°C á sumrin.

Nokkrir tugir [[Listi yfir þjóðgarða í Kanada|þjóðgarða eru í Kanada]] og var sá fyrsti stofnaður árið 1885.
[[File:Peggy&amp;#039;s Cove, Halifax.jpg|thumb|
Peggy &amp; Cove, Halifax]]

==Stjórnmál==
Kanada býr við „[[Lýðræðisvísitalan|fullt lýðræði]]“&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Democracy Index 2017 |url=https://www.eiu.com/topic/democracy-index |access-date=29. nóvember 2017 |publisher=The Economist Intelligence Unit}}&lt;/ref&gt; þar sem er rík hefð fyrir [[frjálslyndisstefna|frjálslyndi]],&lt;ref name=&quot;WesthuesWharf2014&quot;&gt;{{Cite book |last1=Westhues |first1=Anne |url=https://books.google.com/books?id=chTaAgAAQBAJ&amp;pg=PA10 |title=Canadian Social Policy: Issues and Perspectives |last2=Wharf |first2=Brian |publisher=Wilfrid Laurier University Press |year=2014 |isbn=978-1-55458-409-3 |pages=10–11}}&lt;/ref&gt; [[jafnréttisstefna|jafnrétti]]&lt;ref name=&quot;BickertonGagnon2009&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bickerton |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=1jd6oqRHxLYC&amp;pg=PA56 |title=Canadian Politics |last2=Gagnon |first2=Alain |publisher=University of Toronto Press |year=2009 |isbn=978-1-4426-0121-5 |page=56}}&lt;/ref&gt; og [[hófsemdarstefna|hófsemd]]&lt;ref name=&quot;Johnson2016&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://books.google.com/books?id=I_HzDQAAQBAJ&amp;pg=PA13 |title=Thinking Government: Public Administration and Politics in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2016 |isbn=978-1-4426-3521-0 |edition=4th |pages=13–23}}&lt;/ref&gt; í stefnumálum stjórnmálaflokka. Áhersla á [[félagslegt réttlæti]] hefur verið einkenni á kanadískum stjórnmálum.&lt;ref name=&quot;Fierlbeck2006&quot;&gt;{{Cite book |last=Fierlbeck |first=Katherine |url=https://books.google.com/books?id=0bZBHlF4V8EC&amp;pg=PA87 |title=Political Thought in Canada: An Intellectual History |publisher=University of Toronto Press |year=2006 |isbn=978-1-55111-711-9 |page=87}}&lt;/ref&gt; Einkunnarorð ríkisstjórnar Kanada eru „[[friður, regla og góð stjórn]]“.&lt;ref name=&quot;DixonScheurell2016&quot;&gt;{{Cite book |last1=Dixon |first1=John |url=https://books.google.com/books?id=npzDCwAAQBAJ&amp;pg=PA48 |title=Social Welfare in Developed Market Countries |last2=P. Scheurell |first2=Robert |date=17. mars 2016 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-36677-5 |page=48}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Boughey2017&quot;&gt;{{Cite book |last=Boughey |first=Janina |url=https://books.google.com/books?id=dgK-DgAAQBAJ&amp;pg=PA105 |title=Human Rights and Judicial Review in Australia and Canada: The Newest Despotism? |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2017 |isbn=978-1-5099-0788-5 |page=105}}&lt;/ref&gt;

Kanadísk stjórnmál einkennast af tveimur breiðum miðjuflokkum, [[Frjálslyndi flokkurinn (Kanada)|Frjálslynda flokknum]] og [[Íhaldsflokkurinn (Kanada)|Íhaldsflokknum]] sem báðir stunda málamiðlunarstjórnmál. Frjálslyndi flokkurinn er hinn hefðbundni valdaflokkur og skilgreinir sig [[miðjustefna|á miðjunni]], meðan Íhaldsflokkurinn skilgreinir sig [[hægristefna|til hægri]]. [[Nýi lýðræðisflokkurinn]] er sósíaldemókratískur flokkur sem skilgreinir sig [[vinstristefna|til vinstri]]. Flokkar yst á hægri og vinstri vængnum hafa aldrei verið áberandi í kanadískum stjórnmálum.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Ambrose |first1=Emma |last2=Mudde |first2=Cas |year=2015 |title=Canadian Multiculturalism and the Absence of the Far Right |journal=Nationalism and Ethnic Politics |volume=21 |issue=2 |pages=213–236 |doi=10.1080/13537113.2015.1032033 |s2cid=145773856}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Taub |first=Amanda |date=27. júní 2017 |title=Canada's Secret to Resisting the West's Populist Wave |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2017/06/27/world/canada/canadas-secret-to-resisting-the-wests-populist-wave.html}}&lt;/ref&gt; Í [[Alríkiskosningarnar í Kanada 2019|alríkiskosningunum 2019]] voru fimm flokkar kosnir á þing; Frjálslyndi flokkurinn sem myndaði minnihlutastjórn, Íhaldsflokkurinn sem er hinn opinberi stjórnarandstöðuflokkur, Nýi lýðræðisflokkurinn, [[Bloc Québécois]] og [[Græningjar (Kanada)|Græningjar]].

Í Kanada er [[þingræði]] og [[þingbundin konungsstjórn]] þar sem [[konungur Kanada]] er undirstaða framkvæmdavalds, löggjafarvalds og dómsvalds.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29. mars 1867 |title=Constitution Act, 1867: Preamble |url=http://www.solon.org/Constitutions/Canada/English/ca_1867.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100203024121/http://www.solon.org/Constitutions/Canada/English/ca_1867.html |archive-date=3. febrúar 2010 |access-date=23. maí 2011 |publisher=[[Queen's Printer]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=David E |date=10. júní 2010 |title=The Crown and the Constitution: Sustaining Democracy? |page=6 |work=The Crown in Canada: Present Realities and Future Options |publisher=[[Queen's University at Kingston|Queen's University]] |url=http://www.queensu.ca/iigr/conf/ConferenceOnTheCrown/CrownConferencePapers/The_Crown_and_the_Constitutio1.pdf |archive-url=https://www.webcitation.org/5qXvz463C?url=http://www.queensu.ca/iigr/conf/ConferenceOnTheCrown/CrownConferencePapers/The_Crown_and_the_Constitutio1.pdf |archive-date=17. júní 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MacLeod16&quot;&gt;{{Cite book |last=MacLeod |first=Kevin S |url=http://canadiancrown.gc.ca/DAMAssetPub/DAM-CRN-jblDmt-dmdJbl/STAGING/texte-text/crnMpls_1336157759317_eng.pdf?WT.contentAuthority=4.4.4 |title=A Crown of Maples |publisher=Queen's Printer for Canada |year=2012 |isbn=978-0-662-46012-1 |edition=2nd |page=16 |author-link=Kevin S. MacLeod |access-date=8. mars 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204231448/http://canadiancrown.gc.ca/DAMAssetPub/DAM-CRN-jblDmt-dmdJbl/STAGING/texte-text/crnMpls_1336157759317_eng.pdf?WT.contentAuthority=4.4.4 |archive-date=4. febrúar 2016}}&lt;/ref&gt; [[Karl 3. Bretakonungur]] er núverandi einvaldur Kanada, auk 14 annarra ríkja í [[samveldið|samveldinu]] og í hverju fylki Kanada. Samt er um tvær aðskildar stofnanir að ræða: bresku og kanadísku krúnurnar.&lt;ref name=&quot;Johnson2018&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://books.google.com/books?id=z2WHDgAAQBAJ&amp;pg=PT196 |title=Battle Royal: Monarchists vs. Republicans and the Crown of Canada |date=2018 |publisher=Dundurn Press |isbn=978-1-4597-4015-0 |page=196}}&lt;/ref&gt; Fulltrúi drottningar er [[yfirlandstjóri Kanada]] sem hún skipar samkvæmt ráði [[forsætisráðherra Kanada]] til að sinna skyldum hennar í landinu.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Governor General of Canada: Roles and Responsibilities |url=http://gg.ca/document.aspx?id=3 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Queen's Printer |archive-date=2018-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915122338/http://gg.ca/document.aspx?id=3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ATi5R5XNb2MC&amp;pg=PA54 |title=Commonwealth public administration reform 2004 |publisher=Commonwealth Secretariat |year=2004 |isbn=978-0-11-703249-1 |pages=54–55}}&lt;/ref&gt;

Þótt konungsvaldið sé þannig innbyggt í stjórnkerfi Kanada er hlutverk einvaldsins í reynd táknrænt.&lt;ref name=&quot;MacLeod16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Forseyp1&quot;&gt;{{Cite book |last=Forsey |first=Eugene |url=http://www2.parl.gc.ca/sites/lop/aboutparliament/forsey/PDFs/How_Canadians_Govern_Themselves-6ed.pdf |title=How Canadians Govern Themselves |publisher=Queen's Printer |year=2005 |isbn=978-0-662-39689-5 |edition=6th |pages=1, 16, 26 |author-link=Eugene Forsey |access-date=23. maí 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091229155255/http://www2.parl.gc.ca/Sites/LOP/AboutParliament/Forsey/PDFs/How_Canadians_Govern_Themselves-6ed.pdf |archive-date=29. desember 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Montpetit&quot;&gt;{{Cite web |last1=Marleau |first1=Robert |last2=Montpetit |first2=Camille |title=House of Commons Procedure and Practice: Parliamentary Institutions |url=http://www.parl.gc.ca/MarleauMontpetit/DocumentViewer.aspx?DocId=1001&amp;Lang=E&amp;Print=2&amp;Sec=Ch01&amp;Seq=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110828112251/http://www.parl.gc.ca/MarleauMontpetit/DocumentViewer.aspx?DocId=1001&amp;Lang=E&amp;Print=2&amp;Sec=Ch01&amp;Seq=5 |archive-date=28. ágúst 2011 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Queen's Printer}}&lt;/ref&gt; [[Ríkisstjórn Kanada]] fer með framkvæmdavaldið og ber ábyrgð gagnvart [[Fulltrúaþing Kanada|fulltrúaþinginu]]. Forsætisráðherra Kanada velur ráðherra í ríkisstjórnina og er [[stjórnarleiðtogi]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Edwards |first=Peter |date=4. nóvember 2015 |title='A cabinet that looks like Canada:' Justin Trudeau pledges government built on trust |url=https://www.thestar.com/news/canada/2015/11/04/new-government-to-be-sworn-in-today.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170128075156/https://www.thestar.com/news/canada/2015/11/04/new-government-to-be-sworn-in-today.html |archive-date=28. janúar 2017 |website=Toronto Star}}&lt;/ref&gt; Einvaldurinn eða fulltrúi hans geta ef upp kemur [[stjórnarkreppa]] farið með vald sitt án þess að ráðgast við ríkisstjórnina.&lt;ref name=&quot;Forseyp1&quot; /&gt; Landstjórinn skipar forsætisráðherra sem oftast er leiðtogi þess stjórnmálaflokks sem hefur traust meirihluta þingfulltrúa.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://archive.org/details/thinkinggovernme02ndjohn/page/134 |title=Thinking government: public sector management in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2006 |isbn=978-1-55111-779-9 |edition=2nd |pages=[https://archive.org/details/thinkinggovernme02ndjohn/page/134 134–135, 149]}}&lt;/ref&gt; Skrifstofa forsætisráðherra er þannig valdamesta stofnun ríkisins. Þaðan kemur megnið af lagafrumvörpum þingsins og þaðan koma tilnefningar til yfirlandstjóra, varalandstjóra, ráðherra, dómara og yfirmanna [[krúnustofnanir Kanada|krúnustofnana Kanada]] sem drottningin skipar.&lt;ref name=&quot;Forseyp1&quot; /&gt; Leiðtogi þess flokks sem hlýtur næstflest sæti á þingi í kosningum er venjulega kallaður leiðtogi opinberrar stjórnarandstöðu sem á að veita stjórninni aðhald.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Opposition in a Parliamentary System |url=http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/researchpublications/bp47-e.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125122354/http://www2.parl.gc.ca/content/lop/researchpublications/bp47-e.htm |archive-date=25. nóvember 2010 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Library of Parliament}}&lt;/ref&gt;

Allir 338 þingfulltrúar á [[fulltrúaþing Kanada|fulltrúaþingi Kanada]] eru kjörnir með einföldum meirihluta í [[kjördæmaskipan Kanada|einmenningskjördæmum]]. Landstjórinn boðar til [[kosningar í Kanada|kosninga]], annað hvort samkvæmt ráði forsætisráðherra eða ef [[vantraust]] á stjórnina er samþykkt á þinginu.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Elections and Ridings |url=http://www.lop.parl.gc.ca/parlinfo/Compilations/ElectionsAndRidings.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224103929/http://www.lop.parl.gc.ca/parlinfo/Compilations/ElectionsAndRidings.aspx |archive-date=24. desember 2016 |access-date=3. september 2016 |publisher=Library of Parliament}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=O'Neal |first1=Brian |last2=Bédard |first2=Michel |last3=Spano |first3=Sebastian |date=April 11, 2011 |title=Government and Canada's 41st Parliament: Questions and Answers |url=http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/ResearchPublications/2011-37-e.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522071714/http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/ResearchPublications/2011-37-e.htm |archive-date=22. maí 2011 |access-date=2. júní 2011 |publisher=[[Library of Parliament]]}}&lt;/ref&gt; [[Stjórnarskrárlögin 1982]] gera ráð fyrir að ekki líði meira en fimm ár milli kosninga, en [[Kosningalög Kanada]] kveða á um fjögurra ára kjörtímabil með föstum kjördegi í október. Í [[öldungadeild Kanada]] sitja 105 fulltrúar sem skipaðir eru á grundvelli landfræðilegrar skiptingar og sitja til 75 ára aldurs.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Griffiths |first1=Ann L. |url=https://books.google.com/books?id=GytLtJacxY8C&amp;pg=PA116 |title=Handbook of Federal Countries |last2=Nerenberg |first2=Karl |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2003 |isbn=978-0-7735-7047-4 |page=116}}&lt;/ref&gt;

Þar sem Kanada er sambandríki skiptist stjórnvaldsábyrgðin milli alríkisstjórnarinnar og fylkjanna tíu. [[Fylkisþing Kanada]] sitja í einni deild og vinna á sama hátt og fulltrúadeildin.&lt;ref name=&quot;Montpetit&quot; /&gt; Sjálfstjórnarsvæðin hafa líka hvert sitt þing, en þau eru ekki fullvalda og hafa færri hlutverk en fylkin.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2010 |title=Difference between Canadian Provinces and Territories |url=http://www.pco-bcp.gc.ca/aia/index.asp?lang=eng&amp;page=provterr&amp;doc=difference-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20151201135354/http://pco-bcp.gc.ca/aia/index.asp?lang=eng&amp;page=provterr&amp;doc=difference-eng.htm |archive-date=December 1, 2015 |access-date=November 23, 2015 |publisher=Intergovernmental Affairs Canada}}&lt;/ref&gt; Svæðisþingin eru líka ólíkt uppbyggð.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2008 |title=Differences from Provincial Governments |url=http://www.assembly.gov.nt.ca/visitors/what-consensus/differences-provincial-governments |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203044824/http://www.assembly.gov.nt.ca/visitors/what-consensus/differences-provincial-governments |archive-date=3. febrúar 2014 |access-date=30. janúar 2014 |publisher=Legislative Assembly of the Northwest Territories}}&lt;/ref&gt;

[[Kanadabanki]] er [[seðlabanki]] landsins. [[Hagstofa Kanada]] gefur út gögn sem [[fjármálaráðherra Kanada]] og [[iðnaðarráðherra Kanada]] nýta sér við áætlanagerð og mótun efnahagsstefnu.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2014 |title=About |url=https://www.statcan.gc.ca/about-apercu/mandate-mandat-eng.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115144515/http://statcan.gc.ca/about-apercu/mandate-mandat-eng.htm |archive-date=15. janúar 2015 |access-date=8. mars 2017 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt; Kanadabanki hefur einkarétt á seðlaútgáfu [[kanadadalur|kanadadals]],&lt;ref name=&quot;GilbertHelleiner2003&quot;&gt;{{Cite book |last1=Gilbert |first1=Emily |url=https://books.google.com/books?id=gnWGfLxm4L8C&amp;pg=PA39 |title=Nation-States and Money: The Past, Present and Future of National Currencies |last2=Helleiner |first2=Eric |publisher=Routledge |year=2003 |isbn=978-1-134-65817-6 |page=39}}&lt;/ref&gt; en [[Konunglega kanadíska myntsláttan]] sér um útgáfu [[mynt]]arinnar.&lt;ref name=&quot;CuhajMichael2011&quot;&gt;{{Cite book |last1=Cuhaj |first1=George S. |url=https://books.google.com/books?id=ZheUkxvWhs8C&amp;pg=PT4 |title=Coins of the World: Canada |last2=Michael |first2=Thomas |publisher=[[Krause Publications]] |year=2011 |isbn=978-1-4402-3129-2 |page=4}}&lt;/ref&gt;

===Stjórnsýslueiningar===
[[Mynd:Political map of Canada.png|thumbnail|Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði.]]
Kanada er sambandsríki tíu [[fylki|fylkja]] og þriggja [[sjálfstjórnarsvæði|sjálfstjórnarsvæða]]. Þessi svæði eru oft flokkuð í [[héruð Kanada|fjögur héruð]]: [[Vestur-Kanada]], [[Mið-Kanada]], [[Atlantshafsfylkin]] og [[Norður-Kanada]] ([[Austur-Kanada]] er notað yfir bæði Mið-Kanada og Atlantshafsfylkin).&lt;ref name=&quot;HamelKeil2015&quot;&gt;{{Cite book |last1=Hamel |first1=Pierre |url=https://books.google.com/books?id=rB-NBgAAQBAJ&amp;pg=PA81 |title=Suburban Governance: A Global View |last2=Keil |first2=Roger |publisher=University of Toronto Press |year=2015 |isbn=978-1-4426-6357-2 |page=81}}&lt;/ref&gt; Fylkin hafa meiri sjálfstjórn en sjálfstjórnarsvæðin og bera ábyrgð á félagslegri þjónustu eins og heilsugæslu, menntun og félagsaðstoð.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Doern |first1=G. Bruce |url=https://books.google.com/books?id=FBXaFRZtKJsC&amp;pg=RA1-PA1976 |title=Canadian Public Budgeting in the Age of Crises: Shifting Budgetary Domains and Temporal Budgeting |last2=Maslove |first2=Allan M. |last3=Prince |first3=Michael J. |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2013 |isbn=978-0-7735-8853-0 |page=1}}&lt;/ref&gt; Samanlagt eru tekjur fylkjanna meiri en tekjur alríkisstjórnarinnar, sem er einstakt meðal sambandsríkja í heiminum. Alríkisstjórnin getur notað sínar tekjur til að framkvæma stefnu sína í fylkjunum, eins og til dæmis [[kanadísku heilsulögin]] frá 1984. Fylkin geta sagt sig frá stefnunni, en gera það sjaldnast. Alríkisstjórnin notar [[jöfnunargreiðslur]] til að jafna aðstöðu fylkjanna. &lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Clemens |first1=Jason |url=https://books.google.com/books?id=yc6RakXxLy0C&amp;pg=PA8 |title=Beyond Equalization: Examining Fiscal Transfers in a Broader Context |last2=Veldhuis |first2=Niels |publisher=[[Fraser Institute]] |year=2012 |isbn=978-0-88975-215-3 |page=8}}&lt;/ref&gt; 

Helsti munurinn á fylki og sjálfstjórnarsvæði er að völd fylkjanna koma frá Stjórnarskrá Kanada, meðan stjórnir sjálfstjórnarsvæða fá sín völd frá [[Kanadíska þingið|kanadíska þinginu]].&lt;ref name=&quot;OliverMacklem2017a&quot;&gt;{{Cite book |last1=Oliver |first1=Peter |url=https://books.google.com/books?id=ulsvDwAAQBAJ&amp;pg=PA498 |title=The Oxford Handbook of the Canadian Constitution |last2=Macklem |first2=Patrick |last3=Des Rosiers |first3=Nathalie |publisher=Oxford University Press |year=2017 |isbn=978-0-19-066482-4 |pages=498–499}}&lt;/ref&gt; Samkvæmt stjórnarskránni deilir alríkisstjórnin völdum með fylkjunum.&lt;ref name=&quot;Meligrana2004&quot;&gt;{{Cite book |last=Meligrana |first=John |url=https://books.google.com/books?id=uL9hLqPSdi0C&amp;pg=PA75 |title=Redrawing Local Government Boundaries: An International Study of Politics, Procedures, and Decisions |publisher=UBC Press |year=2004 |isbn=978-0-7748-0934-4 |page=75}}&lt;/ref&gt; Þar sem skipting valds milli alríkisstjórnar og fylkja er skilgreind í stjórnarskránni þurfa allar breytingar á henni að fara gegnum stjórnarskrárbreytingarferli, en þingið getur einhliða breytt völdum sjálfstjórnarsvæðanna.&lt;ref name=&quot;Nicholson1979&quot;&gt;{{Cite book |last=Nicholson |first=Norman L. |url=https://books.google.com/books?id=Ek7cloNk3E8C&amp;pg=PA174 |title=The boundaries of the Canadian Confederation |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1979 |isbn=978-0-7705-1742-7 |pages=174–175}}&lt;/ref&gt;

&lt;br clear=&quot;both&quot; /&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:auto&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
! class=&quot;unsortable&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Skjaldar- merki
! rowspan=&quot;2&quot; | Fylki
! rowspan=&quot;2&quot; | Skamm- stöfun
! rowspan=&quot;2&quot; | Höfuðstaður
! rowspan=&quot;2&quot; | Stærsta borg
! rowspan=&quot;2&quot; | Aðild að sambands- ríkinu
! rowspan=&quot;2&quot; | Íbúar&lt;br/&gt;2020.
! class=&quot;unsortable&quot; colspan=&quot;3&quot; | Stærð (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; | Fylkis- tungumál
|-
! Þurrlendi
! Vatn
! Alls
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of Ontario.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Ontario.svg|23px]] [[Ontario]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ON
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Torontó]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1867
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 14.734.014
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 917.741
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 158.654
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.076.395
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Armoiries du Québec (blason).svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Quebec.svg|23px]] [[Québec]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | QC
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Québecborg]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Montréal]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1867
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;3&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 8.574.571
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;3&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.356.128
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;3&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 185.928
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;3&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.542.056
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Franska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of Nova Scotia.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Nova Scotia.svg|23px]] [[Nýja-Skotland|Nýja Skotland]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NS
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1867
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 979.351
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 53.338
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.946
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 55.284
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of New Brunswick.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of New Brunswick.svg|23px]] [[Nýja-Brúnsvík]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NB
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fredericton]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Moncton]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1867
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;2&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 781.476
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;2&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 71.450
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;2&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.458
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;2&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 72.908
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Simple arms of Manitoba.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Manitoba.svg|23px]] [[Manitoba]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | MB
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Winnipeg]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 15. júlí 1870
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.379.263
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 553.556
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 94.241
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 647.797
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of British Columbia.svg|35x35px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of British Columbia.svg|23px]] [[Breska-Kólumbía]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | BC
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Viktoría (Breska Kólumbía)|Victoría]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Vancouver]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 20. júlí 1871
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 5.147.712
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 925.186
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 19.549
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 944.735
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of Prince Edward Island.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Prince Edward Island.svg|23px]] [[Eyja Játvarðs prins]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | PE
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Charlottetown]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1873
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 159.625
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 5.660
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 0
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 5.660
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Shield of arms of Saskatchewan.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Saskatchewan.svg|23px]] [[Saskatchewan]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | SK
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Regina]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Saskatoon]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. september 1905
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.178.681
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 591.670
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 59.366
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 651.036
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Shield of Alberta.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Alberta.svg|23px]] [[Alberta (fylki)|Alberta]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | AB
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Edmonton]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Calgary]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. september 1905
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 4.421.876
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 642.317
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 19.531
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 661.848
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Simple arms of Newfoundland and Labrador.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Newfoundland and Labrador.svg|23px]] [[Nýfundnaland og Labrador]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NL
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. John's]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 31. mars 1949
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 522.103
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 373.872
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 31.340
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 405.212
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|- class=&quot;sortbottom&quot; align=&quot;center&quot;
! scope=&quot;col&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;6&quot;| Alls
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|37878672}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|5490918}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|572013}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|6062931}}
! scope=&quot;col&quot; align=&quot;center&quot;| —
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;overflow:auto&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|+ Sjálfstjórnarsvæði Kanada
! class=&quot;unsortable&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Skjaldarmerki
! rowspan=&quot;2&quot; | Svæði
! rowspan=&quot;2&quot; | Skamm- stöfun
! rowspan=&quot;2&quot; | Höfuðstaður og&lt;br /&gt;stærsta borg
! rowspan=&quot;2&quot; | Dagsetning aðildar&lt;br /&gt;að sambands- ríkinu
! rowspan=&quot;2&quot; | Íbúar&lt;br /&gt;(2020)
! class=&quot;unsortable&quot; colspan=&quot;3&quot; | Stærð (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; | Tungumál
|-
! Þurrlendi
! Vatn
! Alls
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Coat of Arms of the Northwest Territories.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of the Northwest Territories.svg|23px]] [[Norðvesturhéruðin]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NT
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Yellowknife]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 15. júlí 1870
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 45.161
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.183.085
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 163.021
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.346.106
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Dene suline, [[cree]], enska, franska, gwich'in, inuinnaqtun, [[inuktitut]], inuvialuktun, slavey, tłįchǫ
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Coat of arms of Yukon (escutcheon).svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Yukon.svg|23px]] [[Júkon]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | YT
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Whitehorse]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 13. júní 1898
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 42.052
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 474.391
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 8.052
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 482.443
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska, franska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Coat of arms of Nunavut (escutcheon).svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Nunavut.svg|23px]] [[Núnavút]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NU
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Iqaluit]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. apríl 1999
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 39.353
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.936.113
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 157.077
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 2.093.190
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Inuinnaqtun, inuktitut, enska, franska
|- class=&quot;sortbottom&quot; align=&quot;center&quot;
! scope=&quot;col&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;5&quot;| Alls
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|126566}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|3593589}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|328150}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|3921739}}
! scope=&quot;col&quot; align=&quot;center&quot;| —
|}
&lt;/div&gt;

==Efnahagslíf==
[[File:Toronto (15085972212).jpg|thumb|right|Fjármálahverfið í Toronto er önnur stærsta fjármálamiðstöð í Norður-Ameríku og í sjöunda sæti á heimsvísu.]]
Kanada var [[Listi yfir lönd eftir vergri landsframleiðslu (KMJ)|10. stærsta hagkerfi heims]] árið 2018, með um það bil 1,73 billjónir bandaríkjadala verga landsframleiðslu.&lt;ref name=&quot;GDP IMF&quot;&gt;{{Cite web |date=April 2, 2019 |title=World Economic Outlook Database |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=44&amp;pr.y=11&amp;sy=2018&amp;ey=2018&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C546%2C213%2C962%2C911%2C674%2C314%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C836%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C624%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C565%2C924%2C283%2C233%2C853%2C632%2C288%2C636%2C293%2C634%2C566%2C238%2C964%2C662%2C182%2C960%2C359%2C423%2C453%2C935%2C968%2C128%2C922%2C611%2C714%2C321%2C862%2C243%2C135%2C248%2C716%2C469%2C456%2C253%2C722%2C642%2C942%2C643%2C718%2C939%2C724%2C734%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C726%2C646%2C199%2C648%2C733%2C915%2C184%2C134%2C524%2C652%2C361%2C174%2C362%2C328%2C364%2C258%2C732%2C656%2C366%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698&amp;s=NGDPD&amp;grp=0&amp;a=#cs120 |publisher=[[International Monetary Fund]]}}&lt;/ref&gt; Kanada er eitt af [[spillingarvísitalan|minnst spilltu löndum heims]],&lt;ref name=&quot;RotbergCarment2018&quot;&gt;{{Cite book |last1=Rotberg |first1=Robert I. |url=https://books.google.com/books?id=ujOoDwAAQBAJ&amp;pg=PT12 |title=Canada's Corruption at Home and Abroad |last2=Carment |first2=David |publisher=Taylor &amp; Francis |year=2018 |isbn=978-1-351-57924-7 |page=12}}&lt;/ref&gt; og er ein af helstu verslunarþjóðum heims, með mjög [[alþjóðavæðing|alþjóðavætt]] hagkerfi.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17. apríl 2008 |title=Latest release |url=http://www.wto.org/english/news_e/pres08_e/pr520_e.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605043028/http://www.wto.org/english/news_e/pres08_e/pr520_e.htm |archive-date=5. júní 2011 |publisher=World Trade Organization |access-date=23. maí 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Index of Globalization 2010 |url=http://globalization.kof.ethz.ch/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120531222435/http://globalization.kof.ethz.ch/ |archive-date=31. maí 2012 |access-date=22. maí 2012 |publisher=KOF}}&lt;/ref&gt; Hagkerfi Kanada er [[blandað hagkerfi]] sem situr hærra á lista yfir lönd eftir [[vísitala efnahagsfrelsis|vísitölu efnahagsfrelsis]] en bæði Bandaríkin og öll Evrópuríkin,&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2013 |title=Index of Economic Freedom |url=http://www.heritage.org/Index/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130629215405/http://www.heritage.org/index/ |archive-date=29. júní 2013 |access-date=27. júní 2013 |publisher=[[The Heritage Foundation]] and [[The Wall Street Journal]]}}&lt;/ref&gt; og tekjujöfnuður er tiltölulega mikill.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kay |first=Jonathan |date=13. desember 2012 |title=Jonathan Kay: The Key to Canada's Economic Advantage Over the United States? Less Income Inequality |url=http://news.nationalpost.com/full-comment/jonathan-kay-the-key-to-canadas-economic-advantage-over-the-united-states-less-income-inequality |url-status=live |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160515131854/http%3A//news.nationalpost.com/full%2Dcomment/jonathan%2Dkay%2Dthe%2Dkey%2Dto%2Dcanadas%2Deconomic%2Dadvantage%2Dover%2Dthe%2Dunited%2Dstates%2Dless%2Dincome%2Dinequality |archive-date=2016-05-15 |website=[[National Post]] |access-date=2021-06-21 }}&lt;/ref&gt; Meðalráðstöfunartekjur í Kanada eru töluvert hærri en meðaltal OECD-ríkja.&lt;ref name=&quot;OECDBLI&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=GEIoDwAAQBAJ&amp;pg=PP3 |title=Better Policies Policies for Stronger and More Inclusive Growth in Canada |date=16. júní 2017 |publisher=OECD |isbn=978-92-64-27794-6 |pages=3–}}&lt;/ref&gt; [[Kauphöllin í Toronto]] er níunda stærsta kauphöll heims, með yfir 1.500 fyrirtæki á skrá og samanlagða fjárfestingu upp á meira en 2 billjón bandaríkjadali.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Monthly Reports |url=https://www.world-exchanges.org/our-work/statistics |publisher=World Federation of Exchanges}}. Nóvember 2018.&lt;/ref&gt;

Árið 2018 var heildarvelta kanadíska hagkerfisins með vörur og þjónustu 1,5 billjón kanadadalir.&lt;ref name=econ/&gt; Útflutningur var yfir 585 billjón kanadadalir, og innflutningur yfir 607 billjón dalir, þar af 391 frá Bandaríkjunum.&lt;ref name=&quot;econ&quot;&gt;{{Cite journal |year=2019 |title=Canada's State of Trade 2019 |url=https://www.international.gc.ca/gac-amc/publications/economist-economiste/state_of_trade-commerce_international-2019.aspx?lang=eng |journal=Canada's State of Trade |edition=20th |publisher=Global Affairs Canada |issn=2562-8313}}[https://www.international.gc.ca/gac-amc/assets/pdfs/publications/State-of-Trade-2019_eng.pdf PDF version]&lt;/ref&gt; Árið 2018 var viðskiptahalli Kanada um 25 billjónir.&lt;ref name=econ/&gt;

Vöxtur í námavinnslu, iðnframleiðslu og þjónustu frá upphafi 20. aldar hefur breytt hagkerfi Kanada úr dreifbýlu landbúnaðarhagkerfi, í nútímalegt iðnvætt hagkerfi.&lt;ref name=&quot;HarrisMatthews1987l&quot;&gt;{{Cite book |last1=Harris |first1=R. Cole |url=https://books.google.com/books?id=pD7vTXLqkugC&amp;pg=PA2 |title=Historical Atlas of Canada: Addressing the Twentieth Century, 1891–1961 |last2=Matthews |first2=Geoffrey J. |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-3448-9 |page=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320150918/https://books.google.com/books?id=pD7vTXLqkugC&amp;pg=PA2 |archive-date=20. mars 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Líkt og í öðrum [[þróað ríki|þróuðum ríkjum]] er [[þjónusta|þjónustugeirinn]] ríkjandi, með 2/3 hluta vinnuaflsins,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8. janúar 2009 |title=Employment by Industry |url=http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/econ40-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524063742/http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/econ40-eng.htm |archive-date=24. maí 2011 |publisher=Statistics Canada |access-date=23. maí 2011}}&lt;/ref&gt; en [[frumframleiðsla|frumframleiðslugeirinn]] er líka mjög mikilvægur, einkum [[skógarhögg]] og [[olíuvinnsla]].&lt;ref name=&quot;SueyoshiGoto2018&quot;&gt;{{Cite book |last1=Sueyoshi |first1=Toshiyuki |url=https://books.google.com/books?id=s0RKDwAAQBAJ&amp;pg=PA496 |title=Environmental Assessment on Energy and Sustainability by Data Envelopment Analysis |last2=Goto |first2=Mika |publisher=Wiley |year=2018 |isbn=978-1-118-97933-4 |page=496}}&lt;/ref&gt; Kanada er tæknilega þróað og iðnvætt ríki, sem er sjálfbjarga í orkumálum, vegna síns mikla náttúrulega forða af [[jarðefnaeldsneyti]], ásamt [[kjarnorka|kjarnorku-]] og [[vatnsorka|vatnsorkuframleiðslu]]. Nýting [[náttúrulegar auðlindir|náttúruauðlinda]] og viðskipti, þá sérstaklega við [[Bandaríkin]], hafa lengi skipt höfuðmáli fyrir efnahag landsins. Þrátt fyrir að fjölbreytni hafi almennt séð aukist í kanadísku efnahagslífi, eru enn mörg héruð, sem reiða sig á vinnslu og sölu afurða úr náttúruauðlindum.

Samþætting hagkerfis Kanada við hagkerfi Bandaríkjanna hefur aukist mikið frá lokum [[Síðari heimsstyrjöld|Síðari heimsstyrjaldar]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Mosler |first1=David |url=https://books.google.com/books?id=l00i5PKYDwcC&amp;pg=PA38 |title=The American Challenge: The World Resists US Liberalism |last2=Catley |first2=Bob |publisher=[[Ashgate Publishing]] |year=2013 |isbn=978-1-4094-9852-0 |page=38}}&lt;/ref&gt; Árið 1965 gerðu löndin með sér fríverslunarsamning um bílaparta, [[Automotive Products Trade Agreement]].&lt;ref name=&quot;KerrPerdikis2014&quot;&gt;{{Cite book |last1=Kerr |first1=William |url=https://books.google.com/books?id=FEsjBAAAQBAJ&amp;pg=PA96 |title=The Economics of International Commerce |last2=Perdikis |first2=Nicholas |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |year=2014 |isbn=978-1-78347-668-8 |page=96}}&lt;/ref&gt; Á 8. áratugnum setti ríkisstjórn [[Pierre Trudeau]] upp [[National Energy Program]] (NEP) og [[Foreign Investment Review Agency]] (FIRA) til að bregðast við áhyggjum yfir sjálfbærni í orkumálum og erlendri fjárfestingu í iðnaði.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Morck |first1=Randall |title=Governance, Multinationals, and Growth |last2=Tian |first2=Gloria |last3=Yeung |first3=Bernard |publisher=Edward Elgar Publishing |year=2005 |isbn=978-1-84376-909-5 |editor-last=Eden |editor-first=Lorraine |page=50 |chapter=Who owns whom? Economic nationalism and family controlled pyramidal groups in Canada |editor-last2=Dobson |editor-first2=Wendy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=q4gt2xhqpSIC&amp;pg=PA50}}&lt;/ref&gt; Á 9. áratugnum lagði íhaldsstjórn [[Brian Mulroney]] NEP niður og breytti nafni FIRA í [[Invest in Canada|Investment Canada]] til að hvetja til erlendrar fjárfestingar.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Hale |first=Geoffrey |date=Október 2008 |title=The Dog That Hasn't Barked: The Political Economy of Contemporary Debates on Canadian Foreign Investment Policies |journal=[[Canadian Journal of Political Science]] |volume=41 |issue=3 |pages=719–747 |doi=10.1017/S0008423908080785 |jstor=25166298|s2cid=154319169 }}&lt;/ref&gt; [[Fríverslunarsamningur Kanada og Bandaríkjanna]] frá 1988 afnam tolla milli landanna og 1994 var samningurinn látinn ná einnig yfir Mexíkó þegar [[Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku]] var gerður.&lt;ref name=&quot;Nzongola-NtalajaKrieger2001&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=2wd30pXJxpYC&amp;pg=PA569 |title=The Oxford Companion to Politics of the World |publisher=Oxford University Press |year=2001 |isbn=978-0-19-511739-4 |editor-last=Krieger |editor-first=Joel |edition=2nd |page=569}}&lt;/ref&gt; [[Samvinnubanki|Samvinnubankakerfið]] er sterkt í Kanada sem er með hæsta hlutfall meðlima í [[lánafélag|lánafélögum]] í heimi.&lt;ref name=&quot;KobrakMartin2018&quot;&gt;{{Cite book |last1=Kobrak |first1=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=yw9aDwAAQBAJ&amp;pg=PA220 |title=From Wall Street to Bay Street: The Origins and Evolution of American and Canadian Finance |last2=Martin |first2=Joe |publisher=University of Toronto Press |year=2018 |isbn=978-1-4426-1625-7 |page=220}}&lt;/ref&gt;

Kanada flytur út meira af orku en landið flytur inn.&lt;ref name=&quot;SueyoshiGoto2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;energy&quot;&gt;{{Cite book |last=Brown |first=Charles E |title=World Energy Resources |url=https://archive.org/details/worldenergyresou0000brow |publisher=Springer |year=2002 |isbn=978-3-540-42634-9 |pages=[https://archive.org/details/worldenergyresou0000brow/page/323 323], 378–389}}&lt;/ref&gt; Atlantshafsmegin eru gaslindir undan strönd landsins og í Alberta eru stórar olíu- og gaslindir. [[Athabasca-olíusandarnir]] eiga líka þátt í því að olíubirgðir Kanada eru metnar vera 13% af heildarolíuforða heimsins, í þriðja sæti á eftir [[Venesúela]] og [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]].&lt;ref name=&quot;Lopez-Vallejo2016&quot;&gt;{{Cite book |last=Lopez-Vallejo |first=Marcela |url=https://books.google.com/books?id=fgDtCwAAQBAJ&amp;pg=PA82 |title=Reconfiguring Global Climate Governance in North America: A Transregional Approach |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-317-07042-9 |page=82}}&lt;/ref&gt; Auk þess er Kanada einn af stærstu framleiðendum landbúnaðarvara í heiminum; Slétturnar í Kanada eru með stærstu ræktarlöndum [[korn]]s og [[repja|repju]] í heiminum.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2017 |title=Trade Ranking Report: Agriculture |url=https://www.fcc-fac.ca/fcc/knowledge/ag-economist/trade-ranking-report-agriculture-e.pdf |publisher=FCC |access-date=2021-06-21 |archive-date=2019-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003070556/https://www.fcc-fac.ca/fcc/knowledge/ag-economist/trade-ranking-report-agriculture-e.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Samkvæmt [[Auðlindastofnun Kanada]] er landið leiðandi í útflutningi á [[sink]]i, [[úran]]i, [[gull]]i, [[nikkel]], [[platínumálmar|platínumálmum]], [[ál]]i, [[stál]]i, [[járngrýti]], [[kol]]um, [[blý]]i, [[kopar]], [[mólýbden]]i, [[kóbalt]]i og [[kadmín]]i.&lt;ref name=&quot;Haldar2016&quot;&gt;{{Cite book |last=Haldar |first=Swapan Kumar |url=https://books.google.com/books?id=3CDfCQAAQBAJ&amp;pg=PA108 |title=Platinum-Nickel-Chromium Deposits: Geology, Exploration and Reserve Base |publisher=Elsevier Science |year=2016 |isbn=978-0-12-802086-9 |page=108}}&lt;/ref&gt; Margir bæir í norðurhluta Kanada reiða sig á námavinnslu eða timburvinnslu fremur en landbúnað. Miðstöð iðnaðarframleiðslu í Kanada er í kringum Ontario og Quebec þar sem [[bílaiðnaður]] og [[flugvélaiðnaður]] eru sérstaklega mikilvægar greinar.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22. janúar 2015 |title=Mapping Canada's Top Manufacturing Industries |url=https://www.ibisworld.com/media/2015/01/22/mapping-canadas-top-manufacturing-industries/ |website=Industry Insider}}&lt;/ref&gt;

==Íbúar==
Í manntali 2023 voru Kanadabúar 40 milljónir. Milli 1990 og 2008 fjölgaði Kanadabúum um 5,6 milljónir, eða 20,4%,&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2011 |title=Energy Efficiency Trends in Canada, 1990 to 2008 |url=http://oee.nrcan.gc.ca/publications/statistics/trends10/chapter3.cfm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222162432/http://oee.nrcan.gc.ca/publications/statistics/trends10/chapter3.cfm |archive-date=22. desember 2015 |access-date=13. desember 2015 |publisher=Natural Resources Canada}}&lt;/ref&gt; og helsta ástæða fjölgunarinnar var aðflutningur.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Edmonston |first1=Barry |url=https://books.google.com/books?id=VVYOgvFPvBEC&amp;pg=PA181 |title=The Changing Canadian Population |last2=Fong |first2=Eric |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2011 |isbn=978-0-7735-3793-4 |page=181}}&lt;/ref&gt;

Aðflutningur fólks til Kanada er með því mesta sem gerist í heiminum, miðað við höfðatölu,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zimmerman |first=Karla |url=https://books.google.com/books?id=kv4nlSWLT8UC&amp;pg=PA51 |title=Canada |publisher=[[Lonely Planet]] |year=2008 |isbn=978-1-74104-571-0 |edition=10th |page=51}}&lt;/ref&gt; aðallega vegna efnahagsstefnu landsins og vegna sameiningar fjölskyldna.&lt;ref name=&quot;HollifieldMartin2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;BeaujotKerr2007j&quot;&gt;{{Cite book |last1=Beaujot |first1=Roderic P. |url=https://books.google.com/books?id=CofPBh5BRhwC&amp;pg=PA178 |title=The Changing Face of Canada: Essential Readings in Population |last2=Kerr |first2=Donald W. |publisher=Canadian Scholars' Press |year=2007 |isbn=978-1-55130-322-2 |page=178}}&lt;/ref&gt; Bæði almenningur í Kanada og helstu stjórnmálaflokkar landsins styðja þessa aðflutninga.&lt;ref name=&quot;HollifieldMartin2014&quot;&gt;{{Cite book |last1=Hollifield |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=Ys9jBAAAQBAJ&amp;pg=PA11 |title=Controlling Immigration: A Global Perspective |last2=Martin |first2=Philip |last3=Orrenius |first3=Pia |publisher=[[Stanford University Press]] |year=2014 |isbn=978-0-8047-8627-0 |edition=3rd |page=11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FreemanHansen2013&quot;&gt;{{Cite book |last1=Freeman |first1=Gary P. |url=https://books.google.com/books?id=A0s03B_RjhIC&amp;pg=PA8 |title=Immigration and Public Opinion in Liberal Democracies |last2=Hansen |first2=Randall |last3=Leal |first3=David L. |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-21161-4 |page=8}}&lt;/ref&gt; Árið 2019 fluttust 341.180 innflytjendur til Kanada, aðallega frá Asíu.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Anderson |first=Stuart |date=18. febrúar 2020 |title=Immigrants Flock To Canada, While U.S. Declines |url=https://www.forbes.com/sites/stuartanderson/2020/02/18/immigrants-flock-to-canada-while-us-declines/ |website=Forbes |access-date=16. apríl 2020}}&lt;/ref&gt; Helstu upprunalönd innflytjenda til Kanada eru Indland, Filippseyjar og Kína.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=6. júní 2019 |title=Is Canada asking countries for a million immigrants? |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-48466771}}&lt;/ref&gt; Nýir innflytjendur hafa aðallega sest að á helstu þéttbýlissvæðum landsins, eins og Torontó, Montreal og Vancouver.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grubel |first=Herbert G. |url=https://books.google.com/books?id=48LOyfxYihoC&amp;pg=PA5 |title=The Effects of Mass Immigration on Canadian Living Standards and Society |publisher=Fraser Institute |year=2009 |isbn=978-0-88975-246-7 |page=5}}&lt;/ref&gt; Kanada tekur líka við nokkrum fjölda [[flóttafólk]]s, eða um tíunda hluta allra flóttamanna sem fá hæli í heiminum á hverju ári. Kanada tók við yfir 28.000 flóttamönnum árið 2018.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2019 Annual Report to Parliament on Immigration |url=https://www.canada.ca/content/dam/ircc/migration/ircc/english/pdf/pub/annual-report-2019.pdf&amp;ved=2ahUKEwjTzbT91dvtAhVFElkFHTpADOQ4ChAWMAJ6BAgGEAE&amp;usg=AOvVaw2778i4CZyopbIr4md00X0- |access-date=19. desember 2020 |publisher=Minister of Immigration, Refugees and Citizenship. }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jason |first=Markusoff |date=23. janúar 2019 |title=Canada now brings in more refugees than the U.S. |url=https://www.macleans.ca/news/canada/refugee-resettlement-canada/ |website=Maclean's}}&lt;/ref&gt;

Þéttleiki byggðar er með því minnsta sem gerist í heiminum, eða aðeins 3,7 á ferkílómetra.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, 2011 and 2006 censuses |url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&amp;T=101&amp;SR=1&amp;S=10&amp;O=A |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006234239/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&amp;T=101&amp;SR=1&amp;S=10&amp;O=A |archive-date=6. október 2014 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt; Kanada nær frá 83. til 41. breiddargráðu norður, en um 95% íbúa landsins búa sunnan við 55. breiddargráðu.&lt;ref name=&quot;OECD2014&quot; /&gt; Um 4/5 íbúa búa innan við 150 km frá landamærunum við Bandaríkin.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Custred |first=Glynn |url=https://archive.org/details/immigrationpolic0000unse/page/96 |title=Immigration policy and the terrorist threat in Canada and the United States |publisher=Fraser Institute |year=2008 |isbn=978-0-88975-235-1 |editor-last=Moens |editor-first=Alexander |page=[https://archive.org/details/immigrationpolic0000unse/page/96 96] |chapter=Security Threats on America's Borders |chapter-url=https://books.google.com/books?id=HmiqBgnkAXYC&amp;pg=PA96 }}&lt;/ref&gt; Þéttbýlasti hluti landsins, með um helming íbúa, er [[Quebec-Windsor-ræman]] í suðurhluta Quebec og Ontario við Vötnin miklu og Lawrence-fljót.&lt;ref name=&quot;McMurryShepherd2004&quot;&gt;{{Cite book |last1=McMurry |first1=Peter H. |url=https://books.google.com/books?id=1giH-mvhhw8C&amp;pg=PA391 |title=Particulate Matter Science for Policy Makers: A NARSTO Assessment |last2=Shepherd |first2=Marjorie F. |last3=Vickery |first3=James S. |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |isbn=978-0-521-84287-7 |page=391}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;OECD2014&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=_mjWAgAAQBAJ&amp;pg=PA142 |title=OECD Environmental Performance Reviews OECD Environmental Performance Reviews: Canada 2004 |publisher=OECD |year=2014 |isbn=978-92-64-10778-6 |pages=142–}}&lt;/ref&gt; Önnur 30% búa í [[Lower Mainland]] í Bresku Kólumbíu og á [[Calgary-Edmonton-ræman|Calgary-Edmonton-ræmunni]] í Alberta.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2001 |title=Urban-rural population as a proportion of total population, Canada, provinces, territories and health regions |url=https://www.statcan.gc.ca/pub/82-221-x/00503/t/th/4062283-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110610194606/https://www.statcan.gc.ca/pub/82-221-x/00503/t/th/4062283-eng.htm |archive-date=10. júní 2011 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt;

Meirihluti Kanadabúa, eða 67%, búa á heimili með fjölskyldu, 28,2% búa einir og 4,1% búa með óskyldum.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/170802/dq170802a-eng.htm|title=The Daily — Families, households and marital status: Key results from the 2016 Census|publisher=Statistics Canada|date=2. ágúst 2017}}&lt;/ref&gt; 6,3% búa með eldri kynslóð og 34,7% ungs fólks á aldrinum 20 til 34 ára býr hjá foreldrum.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; 69% búa í eigin húsnæði, og 58% af þeim er með húsnæðislán.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/130911/dq130911b-eng.htm|title=The Daily — 2011 National Household Survey: Homeownership and shelter costs in Canada|first=Statistics Canada|last=Government of Canada|date=11. september 2013|website=www150.statcan.gc.ca}}&lt;/ref&gt;

===Uppruni===
Samkvæmt manntalinu frá 2016 telur um 32% íbúa sig vera kanadíska að uppruna. Þar á eftir kemur enskur uppruni (18,2%), skoskur (13,9%), franskur (13,6%), írskur (13,4%), þýskur (9,6%), kínverskur (5,1%), ítalskur (4,6%), frá frumþjóðunum (4,4%), indverskur (4%), og úkraínskur (3,9%).&lt;ref name=&quot;ethnicity&quot;&gt;{{Cite web |date=25. október 2017 |title=Immigration and Ethnocultural Diversity Highlight Tables |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/imm/Table.cfm?Lang=E&amp;T=31&amp;Geo=01&amp;SO=4D |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027195802/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/imm/Table.cfm?Lang=E&amp;T=31&amp;Geo=01&amp;SO=4D |archive-date=27. október 2017 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt; Í Kanada búa um 600 opinberlega viðurkenndar [[frumþjóðir Ameríku|frumþjóðir]], sem telja um 1,5 milljónir.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=12. júní 2008 |title=Aboriginal Identity (8), Sex (3) and Age Groups (12) for the Population of Canada, Provinces, Territories, Census Metropolitan Areas and Census Agglomerations, 2006 Census&amp;nbsp;– 20% Sample Data |url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?LANG=E&amp;APATH=3&amp;DETAIL=0&amp;DIM=0&amp;FL=A&amp;FREE=0&amp;GC=0&amp;GID=837928&amp;GK=0&amp;GRP=1&amp;PID=89122&amp;PRID=0&amp;PTYPE=88971,97154&amp;S=0&amp;SHOWALL=0&amp;SUB=0&amp;Temporal=2006&amp;THEME=73&amp;VID=0&amp;VNAMEE=&amp;VNAMEF= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111018234534/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?LANG=E&amp;APATH=3&amp;DETAIL=0&amp;DIM=0&amp;FL=A&amp;FREE=0&amp;GC=0&amp;GID=837928&amp;GK=0&amp;GRP=1&amp;PID=89122&amp;PRID=0&amp;PTYPE=88971,97154&amp;S=0&amp;SHOWALL=0&amp;SUB=0&amp;Temporal=2006&amp;THEME=73&amp;VID=0&amp;VNAMEE=&amp;VNAMEF= |archive-date=18. október 2011 |website=2006 Census: Topic-based tabulations |publisher=Statistics Canada |access-date=18. september 2009}}&lt;/ref&gt; Um 22,3% íbúa tilheyra svokölluðum [[sýnilegur minnihlutahópur|sýnilegum minnihlutahópi]] sem tekur ekki til frumbyggja en nær yfir Kanadabúa af suðurasískum eða kínverskum uppruna, og þeldökkra Kanadabúa.&lt;ref name=&quot;Census Profile, 2016 Census&quot;&gt;{{Cite web |date=8. febrúar 2017 |title=Census Profile, 2016 Census |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;TABID=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171015095154/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=Canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;TABID=1 |archive-date=15. október 2017 |publisher=Statistics Canada |access-date=16. febrúar 2018}}&lt;/ref&gt; Milli 2011 og 2018 fjölgaði í þessum hópi um 18,1%.&lt;ref name=&quot;Census Profile, 2016 Census&quot; /&gt; Árið 1960 tilheyrðu innan við 2% íbúa Kanada sýnilegum minnihlutahópum.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pendakur |first=Krishna |title=Visible Minorities and Aboriginal Peoples in Vancouver's Labour Market |url=http://www.rhdcc-hrsdc.gc.ca/eng/labour/equality/racism/racism_free_init/pendakur.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516021011/http://www.rhdcc-hrsdc.gc.ca/eng/labour/equality/racism/racism_free_init/pendakur.shtml |archive-date=16. maí 2011 |access-date=30. júní 2014 |publisher=Simon Fraser University}}&lt;/ref&gt;

===Tungumál===
Mikill fjöldi tungumála er talaður af Kanadabúum en [[enska]] og [[franska]] eru móðurmál annars vegar 56% og hins vegar 21% íbúa landsins.&lt;ref name=&quot;Highlightsb&quot;&gt;{{Cite web |date=8. febrúar 2017 |title=Population by mother tongue and age groups (total), 2016 counts, for Canada, provinces and territories |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;TABID=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171015095154/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=Canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;TABID=1 |archive-date=15. október 2017 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt; Í austurfylkjunum [[Quebec]] og [[New Brunswick|Nýju Brúnsvík]], [[Ontario|austurhluta Ontario]] og í ákveðnum samfélögum [[Atlantshaf]]smegin og í vestri er mestmegnis töluð [[franska]]. [[Enska]] er töluð alls staðar annars staðar nema í ýmsum smærri samfélögum og meðal frumbyggja. Í manntali árið 2016 nefndu 7,3 milljónir Kanadabúa annað móðurmál en opinberu málin tvö. Meðal þeirra helstu eru [[mandarín]], [[púnjabíska]], [[spænska]], [[tagalog]], [[arabíska]], [[þýska]] og [[ítalska]]. Kanada er formlega tvítyngt ríki og franska og enska eru jafngild gagnvart stjórnkerfi og dómstólum alríkisins. Opinber [[minnihlutamál]] hafa eigin skóla í öllum fylkjum og sjálfstjórnarsvæðum.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=16. júní 2009 |title=Official Languages and You |url=http://www.ocol-clo.gc.ca/html/faq1_e.php |publisher=Office of the Commissioner of Official Languages |access-date=10. september 2009 |archive-date=2009-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091027121057/http://www.ocol-clo.gc.ca/html/faq1_e.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Með [[Lög 101 (Kanada)|Lögum 101]] árið 1977 var franska gerð að opinberu máli í [[Quebec]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Bourhis |first1=Richard Y |last2=Montaruli |first2=Elisa |last3=Amiot |first3=Catherine E |date=2007 |title=Language planning and French-English bilingual communication: Montreal field studies from 1977 to 1997 |journal=[[International Journal of the Sociology of Language]] |volume=2007 |issue=185 |pages=187–224 |doi=10.1515/IJSL.2007.031 |s2cid=144320961}}&lt;/ref&gt; Yfir 75% frönskumælandi Kanadabúa búa í Quebec, en stórir hópar frönskumælandi íbúa eru líka búsettir í Nýju-Brúnsvík, Alberta og Manitóba. Stærsti hópur frönskumælandi íbúa utan Quebec er í Ontario. Þar hefur franskan sérstaka stöðu en ekki sem opinbert mál. Nýja-Brúnsvík er eina fylkið, fyrir utan Quebec, þar sem franska hefur opinbera stöðu en þar eru frönskumælandi um þriðjungur íbúa. Frönskumælandi íbúa sem rekja uppruna sinn til frönsku nýlendunnar Akadíu er líka að finna í Nova Scotia, Cape Breton-eyju og Eyju Játvarðs prins.

Í öðrum fylkjum hefur franska ekki opinbera stöðu en er víða notuð sem kennslumál í skólum, við dómstóla og aðrar opinberar stofnanir, samhliða ensku. Í Manitóba, Ontario og Quebec er franska leyfð í umræðum á þingi og lög eru gefin út á báðum málum. Meðal frumbyggja Kanada eru töluð mál sem skiptast í 11 málaættir og telja yfir 65 tungumál og mállýskur. Mörg frumbyggjamál hafa opinbera stöðu í Norðvesturhéruðunum. [[Inuktitut]] er móðurmál meirihluta íbúa í Nunavut og er þar eitt af þremur opinberum málum.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Russell |first=Peter H |title=Unfinished constitutional business?: rethinking indigenous self-determination |publisher=[[Aboriginal Studies Press]] |year=2005 |isbn=978-0-85575-466-2 |editor-last=Hocking |editor-first=Barbara |page=180 |chapter=Indigenous Self-Determination: Is Canada as Good as it Gets? |chapter-url=https://books.google.com/books?id=mxreMX_cf4EC&amp;pg=PA180}}&lt;/ref&gt;

Mörg [[táknmál]] eru töluð í Kanada. [[Amerískt táknmál]] er víða talað og notað sem kennslumál í grunn- og framhaldsskólum. [[Quebec-táknmál]] er aðallega talað í Quebec.&lt;ref name=&quot;BaileyDolby2002&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bailey |first1=Carole Sue |url=https://books.google.com/books?id=_D_ZRFm_4EsC&amp;pg=PR11 |title=The Canadian Dictionary of ASL Canadian Cultural Society of the Dead |last2=Dolby |first2=Kathy |last3=Campbell |first3=Hilda Marian |publisher=University of Alberta |year=2002 |isbn=978-0-88864-300-1 |page=11}}&lt;/ref&gt;

==Menning==
[[File:Statue outside Union Station.jpg|thumb|upright|''Minnismerki um [[fjölmenning]]u'' eftir Francesco Pirelli í [[Torontó]].]]
Menning Kanada er undir áhrifum frá fjölbreyttum uppruna íbúa, og stefnumál sem snúast um að viðhalda „[[réttlátt þjóðfélag|réttlátu þjóðfélagi]]“ eru varin sérstaklega í stjórnarskrá landsins.&lt;ref name=&quot;LaSelva1996k&quot;&gt;{{Cite book |last=LaSelva |first=Samuel Victor |url=https://books.google.com/books?id=rcqMl9MK_x0C&amp;pg=PA86 |title=The Moral Foundations of Canadian Federalism: Paradoxes, Achievements, and Tragedies of Nationhood |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1996 |isbn=978-0-7735-1422-5 |page=86}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Dyck |first=Rand |url=https://books.google.com/books?id=BUOoN8e5Ps0C&amp;pg=PA88 |title=Canadian Politics |publisher=[[Cengage Learning]] |year=2011 |isbn=978-0-17-650343-7 |page=88}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Newman2012&quot;&gt;{{Cite book |last=Newman |first=Stephen L. |url=https://books.google.com/books?id=ELWjuzADl7UC&amp;pg=PA203 |title=Constitutional Politics in Canada and the United States |date=2012 |publisher=[[SUNY Press]] |isbn=978-0-7914-8584-2 |page=203}}&lt;/ref&gt; Kanada hefur lagt áherslu á jafnrétti og þátttöku allra íbúa landsins.&lt;ref name=&quot;GuoWong2015&quot;&gt;{{Cite book |last1=Guo |first1=Shibao |url=https://books.google.com/books?id=HW8iCwAAQBAJ&amp;pg=PA317 |title=Revisiting Multiculturalism in Canada: Theories, Policies and Debates |last2=Wong |first2=Lloyd |publisher=University of Calgary |year=2015 |isbn=978-94-6300-208-0 |page=317}}&lt;/ref&gt; [[Fjölmenning]] er opinber stefna ríkisins og er oft talin með helstu afrekum Kanadabúa&lt;ref name=&quot;Sikka2014v&quot;&gt;{{Cite book |last=Sikka |first=Sonia |url=https://books.google.com/books?id=e4NLBAAAQBAJ&amp;pg=PA237 |title=Multiculturalism and Religious Identity: Canada and India |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2014 |isbn=978-0-7735-9220-9 |page=237}}&lt;/ref&gt; og lykileinkenni á sjálfsmynd þeirra.&lt;ref name=&quot;JohnsonJoseph-Salisbury2018&quot;&gt;{{Cite book |last1=Johnson |first1=Azeezat |url=https://books.google.com/books?id=Ib2rDwAAQBAJ&amp;pg=PT148 |title=The Fire Now: Anti-Racist Scholarship in Times of Explicit Racial Violence |last2=Joseph-Salisbury |first2=Remi |last3=Kamunge |first3=Beth |date=2018 |publisher=Zed Books |isbn=978-1-78699-382-3 |page=148}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Caplow2001a&quot;&gt;{{Cite book |last=Caplow |first=Theodore |url=https://books.google.com/books?id=JRunB0w4G-EC&amp;pg=PA146 |title=Leviathan Transformed: Seven National States in the New Century |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2001 |isbn=978-0-7735-2304-3 |page=146}}&lt;/ref&gt; Í Quebec er sterk [[frönsk kanadísk menning]] sem hefur sérstöðu gagnvart ensku kanadísku meginstraumsmenningunni.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Franklin |first1=Daniel P |url=https://books.google.com/books?id=NtvKidOH9pgC&amp;pg=PA61 |title=Political Culture and Constitutionalism: A Comparative Approach |last2=Baun |first2=Michael J |publisher=Sharpe |year=1995 |isbn=978-1-56324-416-2 |page=61}}&lt;/ref&gt; Menning Kanada er að minnsta kosti fræðilega séð mósaík ólíkra menningarstrauma staðbundinna upprunahópa.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Garcea |first1=Joseph |last2=Kirova |first2=Anna |last3=Wong |first3=Lloyd |date=January 2009 |title=Multiculturalism Discourses in Canada |journal=Canadian Ethnic Studies |volume=40 |issue=1 |pages=1–10 |doi=10.1353/ces.0.0069 |s2cid=144187704}}&lt;/ref&gt;

Sú nálgun Kanada að leggja áherslu á fjölmenningu, sem byggist á [[innflytjandi|aðflutningi]] útvalinna hópa, [[aðlögun]] og stöðvun öfgasinnaðrar þjóðernisstefnu, nýtur mikils almenns stuðnings.&lt;ref name=&quot;Ambrosea&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Ambrosea |first1=Emma |last2=Muddea |first2=Cas |year=2015 |title=Canadian Multiculturalism and the Absence of the Far Right – Nationalism and Ethnic Politics |journal=Nationalism and Ethnic Politics |volume=21 |issue=2 |pages=213–236 |doi=10.1080/13537113.2015.1032033 |s2cid=145773856}}&lt;/ref&gt; Opinber stefnumál eins og niðurgreitt heilbrigðiskerfi, hærri skattlagning til að dreifa auðlegðinni betur, niðurfelling [[dauðarefsing]]a, átak til að útrýma [[fátækt]], ströng [[vopnalög]], frjálslynd stefna í [[kvenfrelsi]]smálum og réttindum [[hinsegin]] fólks, lögleiðing [[dánaraðstoð]]ar og [[kannabis]]s, eru afleiðing þeirra pólitísku og menningarlegu gilda sem einkenna Kanada.&lt;ref name=&quot;HollifieldMartin2014b&quot;&gt;{{Cite book |last1=Hollifield |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=oec_BAAAQBAJ&amp;pg=PA103 |title=Controlling Immigration: A Global Perspective |last2=Martin |first2=Philip L. |last3=Orrenius |first3=Pia |publisher=Stanford University Press |year=2014 |isbn=978-0-8047-8735-2 |edition=3rd |page=103}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Bricker |first1=Darrell |title=What Canadians Think About Almost Everything |url=https://archive.org/details/whatcanadiansthi0000bric |last2=Wright |first2=John |publisher=Doubleday Canada |year=2005 |isbn=978-0-385-65985-7 |pages=[https://archive.org/details/whatcanadiansthi0000bric/page/8 8]–28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=October 2016 |title=Exploring Canadian values |url=http://www.nanosresearch.com/sites/default/files/POLNAT-S15-T705.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170405113447/http://nanosresearch.com/sites/default/files/POLNAT-S15-T705.pdf |archive-date=April 5, 2017 |access-date=February 1, 2017 |publisher=Nanos Research}}&lt;/ref&gt; Kanadabúar styðja líka almennt utanríkisstefnu landsins, hlutverk þess í friðargæslu, [[þjóðgarðar Kanada|þjóðgarðakerfið]] og „Réttindaskrá Kanada“.&lt;ref name=&quot;polls&quot;&gt;{{cite web |year=2011 |title=A literature review of Public Opinion Research on Canadian attitudes towards multiculturalism and immigration, 2006–2009 |url=http://www.cic.gc.ca/english/resources/research/por-multi-imm/sec02-1.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222133226/http://www.cic.gc.ca/english/resources/research/por-multi-imm/sec02-1.asp |archive-date=December 22, 2015 |access-date=December 18, 2015 |publisher=Government of Canada}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=2010 |title=Focus Canada (Final Report) |url=http://www.queensu.ca/cora/_files/fc2010report.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204231952/http://www.queensu.ca/cora/_files/fc2010report.pdf |archive-date=February 4, 2016 |access-date=December 12, 2015 |publisher=Queen's University |page=4 (PDF page 8) |department=The Environics Institute}}&lt;/ref&gt;

Sögulega hefur Kanada verið undir miklum áhrifum frá [[bresk menning|breskri]] og [[frönsk menning|franskri]] menningu, auk [[frumbyggjamenning]]ar. [[Frumbyggjar Kanada]] hafa enn mikil áhrif á sjálfsmynd íbúa landsins með [[tungumál]]um sínum, myndlist og tónlist.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Magocsi |first=Paul R |url=https://books.google.com/books?id=GkAuYRVjlE8C&amp;pg=PA3 |title=Aboriginal Peoples of Canada: a short introduction |publisher=University of Toronto Press |year=2002 |isbn=978-0-8020-3630-8 |pages=3–6}}&lt;/ref&gt; Frá 20. öld hafa bæst við Kanadabúar af afrískum, karabískum og asískum uppruna.&lt;ref name=&quot;TetteyPuplampu2005&quot;&gt;{{Cite book |last1=Tettey |first1=Wisdom |url=https://books.google.com/books?id=QpoxptJZ73sC&amp;pg=PA100 |title=The African Diaspora in Canada: Negotiating Identity &amp; Belonging |last2=Puplampu |first2=Korbla P. |publisher=University of Calgary |year=2005 |isbn=978-1-55238-175-5 |page=100}}&lt;/ref&gt; [[Kanadískur húmor]] er hluti af sjálfsmynd íbúa og birtist í [[kanadísk alþýðumenning|kanadískri alþýðumenningu]], bókmenntum, tónlist, myndlist og fjölmiðlum. Helstu einkenni hans eru háðsádeila og skopstælingar.&lt;ref name=&quot;Nieguth2015&quot;&gt;{{Cite book |last=Nieguth |first=Tim |url=https://books.google.com/books?id=wMjMCQAAQBAJ&amp;pg=PA188 |title=The Politics of Popular Culture: Negotiating Power, Identity, and Place |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2015 |isbn=978-0-7735-9685-6 |page=188}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
{{reflist}}

== Tenglar ==
* {{Vísindavefurinn|4035|Hvenær fékk Kanada sjálfstæði?}}
* {{Vísindavefurinn|3559|Hvaða tungumál eru töluð í Kanada?}}
* {{Vísindavefurinn|50624|Hver er stærsti skógur Kanada?}}

{{Kanada}}
{{Norður-Ameríka}}
{{Breska samveldið}}
{{Atlantshafsbandalagið}}
{{APEC}}
{{Efnahags- og framfarastofnunin}}
{{G-20}}
{{Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku}}
[[Flokkur:Kanada| ]]
[[Flokkur:Konungsveldi]]
[[Flokkur:Ameríka]]</text>
      <sha1>2sdfkix3m34aaao0qbnj5l2hmy5irky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973807</id>
      <parentid>1973790</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T07:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/Guy89e3tuber|Guy89e3tuber]] ([[User talk:Guy89e3tuber|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]</comment>
      <origin>1972277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127241" sha1="h05oub444x66v07ugymrg1uqylbyth0" xml:space="preserve">{{Land
| nafn = Kanada
| nafn_á_frummáli = Canada
| nafn_í_eignarfalli = Kanada
| fáni = Flag of Canada.svg
| skjaldarmerki = Royal Coat of arms of Canada.svg
| kjörorð = A Mari Usque Ad Mare
| kjörorð_tungumál = latína
| kjörorð_þýðing = Frá hafi til hafs
| staðsetningarkort = CAN_orthographic.svg
| tungumál = [[enska]] og [[franska]]
| höfuðborg = [[Ottawa]]
| stjórnarfar = [[Sambandsríki]] með [[Þingbundin konungsstjórn|þingbundna konungsstjórn]]
| staða = Sjálfstæði
| staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i
| atburður1 = [[Bresku Norður-Ameríkulögin]]
| atburður2 = [[Westminsterlögin 1931|Westminsterlögin]]
| atburður3 = [[Kanadalögin 1982|Kanadalögin]]
| dagsetning1 = [[1. júlí]] [[1867]]
| dagsetning2 = [[11. desember]] [[1931]]
| dagsetning3 = [[17. apríl]] [[1982]]
| titill_leiðtoga1 = [[Breska konungsveldið|Konungur]]
| nafn_leiðtoga1 = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]]
| titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Kanada|Forsætisráðherra]]
| nafn_leiðtoga2 = [[Mark Carney]]
| titill_leiðtoga3 = [[Landstjóri Kanada|Landstjóri]]
| nafn_leiðtoga3 = [[Mary Simon]]
| stærðarsæti = 2
| flatarmál = 9.984.670
| hlutfall_vatns = 11,76
| mannfjöldaár = 2023
| mannfjöldasæti = 37
| fólksfjöldi = 40.000.000
| íbúar_á_ferkílómetra = 3,5
| VLF_ár = 2021
| VLF = 1.979
| VLF_sæti = 15
| VLF_á_mann = 51.713
| VLF_á_mann_sæti = 20
| VÞL = {{hækkun}} 0.929
| VÞL_ár = 2019
| VÞL_sæti = 16
| gjaldmiðill = [[Kanadískur dalur|dalur]]
| tímabelti = [[UTC]]−3,5 til −8
| þjóðsöngur = [[O Canada]]
| tld = ca
| símakóði = +1
}}
'''Kanada''' er annað stærsta land í heimi að flatarmáli (aðeins Rússland er stærra) og nær yfir nyrðri hluta [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]], frá [[Kyrrahaf]]i í vestri til [[Atlantshaf]]s í austri og að [[Norður-Íshaf]]inu í norðri. Í suðri og vestri á Kanada 8.891 km löng landamæri að [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] sem eru lengstu landamæri tveggja landa í heiminum. Kanada er sambandsríki, sem tíu [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki og þrjú sjálfstjórnarsvæði]] mynda. [[Ottawa]] er höfuðborg Kanada, en stærstu þéttbýli landsins eru í kringum [[Toronto]], [[Montreal]] og [[Vancouver]].

Ýmsar [[frumbyggjar Kanada|frumbyggjaþjóðir]] hafa búið þar sem Kanada er nú í þúsundir ára. Á 16. öld hófu [[Bretland|Bretar]] og [[Frakkland|Frakkar]] landkönnun og síðar landnám á austurströndinni. Eftir fjölmargar [[stríð Kanada|styrjaldir]] gaf Frakkland eftir nær allar [[Nýja Frakkland|nýlendur sínar]] í Norður-Ameríku árið 1763. Kanada var stofnað með [[Bresku Norður-Ameríkulögin|Bresku Norður-Ameríkulögunum]] frá [[1867]] þegar þrjár nýlendur í [[Breska Norður-Ameríka|Bresku Norður-Ameríku]] voru sameinaðar sem [[kanadíska fylkjasambandið]]. Eftir þetta hófust [[svæðisþróun Kanada|breytingar og skiptingar landsvæða]] undir breskri stjórn jafnframt þróun í átt til aukins sjálfstæðis. Aukið sjálfræði varð til þegar [[Westminster-lögin 1931]] voru samþykkt og landið varð að fullu sjálfstætt með [[Kanadalögin 1982|Kanadalögunum 1982]] þar sem síðustu leifunum af yfirráðum breska þingsins var eytt úr [[Stjórnarskrá Kanada]].

Í Kanada er [[þingræði]] og [[þingbundin konungsstjórn]]. Stjórnkerfi landsins byggist á [[Westminster-kerfið|Westminster-kerfinu]]. [[Forsætisráðherra Kanada]] er stjórnarleiðtogi en Bretakonungur, [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]], er þjóðhöfðingi landsins. Kanada er [[Breska samveldið|samveldisland]] og tvö alríkistungumál, [[enska]] og [[franska]], eru í landinu. Landið situr hátt á listum yfir gagnsæi, borgaraleg réttindi, lífsgæði, viðskiptafrelsi og menntun. Það er fjölmenningarsamfélag sem varð til við aðflutning fólks frá mörgum löndum. Samband Kanada við [[Bandaríkin]] hefur haft mikil áhrif á efnahag þess og menningu.

Kanada er [[þróað ríki]] sem er í 20. sæti lista yfir [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (KMJ)|lönd eftir vergri landsframleiðslu á mann]] og 16. sæti á [[vísitala um þróun lífsgæða|vísitölu um þróun lífsgæða]]. Hagkerfi landsins er það tíunda stærsta í heimi og byggist aðallega á ríkulegum náttúruauðlindum og víðtækum alþjóðlegum viðskiptatengslum. Kanada á aðild að fjölmörgum alþjóðastofnunum og samtökum eins og [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[NATO]], [[Sjö helstu iðnríki heims|Sjö helstu iðnríkjum heims]], [[Tíu helstu iðnríki heims|Tíu helstu iðnríkjum heims]], [[G20]], [[USMCA]], [[Breska samveldið|Breska samveldinu]], [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtökum frönskumælandi ríkja]], [[Efnahagssamstarf Asíu- og Kyrrahafsríkjanna|Efnahagssamstarfi Asíu- og Kyrrahafsríkjanna]] og [[Samtök Ameríkuríkja|Samtökum Ameríkuríkja]].

==Heiti==
Nafnið Kanada er talið eiga uppruna sinn í [[St. Lawrence-Írókesar|Írókesa]]orðinu ''kanata'' sem þýðir „þorp“, „byggð“ eða „kofaþyrping“.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Olson |first1=James Stuart |url=https://books.google.com/books?id=uyqepNdgUWkC&amp;pg=PA109 |title=Historical Dictionary of European Imperialism |last2=Shadle |first2=Robert |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1991 |isbn=978-0-313-26257-9 |page=109}}&lt;/ref&gt; Árið 1535 noturðu frumbyggjar orðið til að vísa landkönnuðinum [[Jacques Cartier]] á þorpið [[Stadacona]], þar sem nú stendur borgin [[Québecborg|Quebec]].&lt;ref name=&quot;Rayburn2001&quot;&gt;{{Cite book |last=Rayburn |first=Alan |url=https://books.google.com/books?id=aiUZMOypNB4C&amp;pg=PA14 |title=Naming Canada: Stories about Canadian Place Names |publisher=[[University of Toronto Press]] |year=2001 |isbn=978-0-8020-8293-0 |pages=14–22}}&lt;/ref&gt; Cartier notaði síðan orðið ''Canada'' yfir allt svæðið sem heyrði undir [[Donnacona]], höfðingja Stadacona.&lt;ref name=&quot;Rayburn2001&quot; /&gt; Árið 1545 voru evrópsk kort farin að nota nafnið yfir landsvæðið við [[Lawrence-fljót]].

Frá 16. til 18. aldar vísaði heitið ''Canada'' til þess hluta af [[Nýja Frakkland]]i sem stóð við Lawrence-fljót.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Magocsi |first=Paul R. |url=https://books.google.com/books?id=dbUuX0mnvQMC&amp;pg=PA1048 |title=Encyclopedia of Canada's Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=1999 |isbn=978-0-8020-2938-6 |page=1048}}&lt;/ref&gt; Árið 1791 varð þetta svæði að tveimur breskum nýlendum sem nefndust [[Efri Kanada]] og [[Neðri Kanada]], saman nefndar [[Kanödurnar]] (enska: ''The Canadas'') þar til þær voru sameinaðar í eina [[Kanadasýsla|Kanadasýslu]] árið 1841.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1841 |title=An Act to Re-write the Provinces of Upper and Lower Canada, and for the Government of Canada |url=https://books.google.com/books?id=BCQtAAAAYAAJ&amp;pg=PA20 |publisher=J.C. Fisher &amp; W. Kimble |page=20}}&lt;/ref&gt;

Þegar landið var gert að sambandsríki árið 1867 var ''Canada'' tekið upp sem opinbert heiti hins nýja ríkis á [[Lundúnaráðstefnan 1866|Lundúnaráðstefnunni]] og talað um það sem „sjálfstjórnarsvæði“ (enska: ''dominion'').&lt;ref&gt;{{Cite book |last=O'Toole |first=Roger |title=Holy Nations and Global Identities: Civil Religion, Nationalism, and Globalisation |url=https://archive.org/details/holynationsgloba00hvit |publisher=Brill |year=2009 |isbn=978-90-04-17828-1 |editor-last=Hvithamar |editor-first=Annika |page=[https://archive.org/details/holynationsgloba00hvit/page/n137 137] |chapter=Dominion of the Gods: Religious continuity and change in a Canadian context |editor-last2=Warburg |editor-first2=Margit |editor-last3=Jacobsen |editor-first3=Brian Arly}}&lt;/ref&gt; Á [[1951-1960|6. áratug 20. aldar]] var hætt að kalla landið sjálfstjórnarsvæði á opinberum skjölum.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=November 8, 1951 (21st Parliament, 5th Session) |url=https://www.lipad.ca/full/permalink/1661272/ |access-date=April 9, 2019 |website=Canadian Hansard Dataset}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bowden |first=J.W.J. |year=2015 |title='Dominion': A Lament |url=https://www.researchgate.net/publication/319533946 |journal=The Dorchester Review |volume=5 |issue=2 |pages=58–64}}&lt;/ref&gt;

Kanadalögin frá 1982 nota aðeins heitið „Kanada“ og síðar sama ár var nafni þjóðhátíðardags Kanada breytt í „[[Kanadadagurinn]]“ úr „Dominion day“.&lt;ref name=&quot;buckner&quot;&gt;{{Cite book |title=Canada and the British Empire |url=https://archive.org/details/canadabritishemp0000unse |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2008 |isbn=978-0-19-927164-1 |editor-last=Buckner |editor-first=Philip |pages=[https://archive.org/details/canadabritishemp0000unse/page/37 37]–40, 56–59, 114, 124–125}}&lt;/ref&gt;

== Saga ==
===Frumbyggjar Kanada===
Almennt er talið að [[landnám manna í Ameríku]] hafi átt sér stað fyrir um 14.000 árum og að fyrstu mennirnir hafi komið þangað um landbrú yfir [[Beringssund]] frá [[Síbería|Síberíu]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Dillehay |first=Thomas D. |url=https://books.google.com/books?id=aM0CRBQ9kFcC&amp;pg=PA61 |title=The Settlement of the Americas: A New Prehistory |publisher=Basic Books |year=2008 |isbn=978-0-7867-2543-4 |page=61 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FaganDurrani2016&quot;&gt;{{Cite book |last1=Fagan |first1=Brian M. |url=https://books.google.com/books?id=fMneCwAAQBAJ&amp;pg=PA124 |title=World Prehistory: A Brief Introduction |last2=Durrani |first2=Nadia |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-317-34244-1 |page=124}}&lt;/ref&gt; Elstu minjar um [[fornindíánar|fornindíána]] í Kanada hafa fundist í [[Old Crow Flats]] og [[Bluefish Caves]].&lt;ref name=&quot;Rawat2012&quot;&gt;{{Cite book |last=Rawat |first=Rajiv |url=https://books.google.com/books?id=AwlYiuPAX-UC&amp;pg=PT58 |title=Circumpolar Health Atlas |publisher=University of Toronto Press |year=2012 |isbn=978-1-4426-4456-4 |page=58}}&lt;/ref&gt; Samfélög frumbyggja einkenndust af föstum bústöðum, landbúnaði og víðtækum viðskiptatengslum.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Hayes |first=Derek |title=Canada: An Illustrated History |url=https://archive.org/details/canadaillustrate0000haye_t9y6 |publisher=Douglas &amp; Mcintyre |year=2008 |isbn=978-1-55365-259-5 |pages=[https://archive.org/details/canadaillustrate0000haye_t9y6/page/7 7], 13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Macklem |first=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=quM1xyFyfhQC&amp;pg=PA170 |title=Indigenous Difference and the Constitution of Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2001 |isbn=978-0-8020-4195-1 |page=170}}&lt;/ref&gt; Sum menningarsamfélög frumbyggja voru horfin af sjónarsviðinu á 15. öld og hafa uppgötvast við fornleifarannsóknir.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sonneborn |first=Liz |title=Chronology of American Indian History |url=https://archive.org/details/chronologyofamer0000sonn_h6w5 |date=January 2007 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-0-8160-6770-1 |pages=[https://archive.org/details/chronologyofamer0000sonn_h6w5/page/2 2]–12}}&lt;/ref&gt;

Talið er að [[frumbyggjar Kanada]] hafi verið milli 200.000&lt;ref name=&quot;dying&quot;&gt;{{Cite book |last1=Wilson |first1=Donna M |url=https://books.google.com/books?id=p_pMVs53mzQC&amp;pg=PA25 |title=Dying and Death in Canada |last2=Northcott |first2=Herbert C |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-1-55111-873-4 |pages=25–27}}&lt;/ref&gt; og 2 milljónir&lt;ref name=&quot;Steckel&quot;&gt;{{Cite book |last=Thornton |first=Russell |title=A population history of North America |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2000 |isbn=978-0-521-49666-7 |editor-last=Haines |editor-first=Michael R |pages=13, 380 |chapter=Population history of Native North Americans |editor-last2=Steckel |editor-first2=Richard Hall}}&lt;/ref&gt; þegar Evrópumenn komu þangað. Talan 500.000 er notuð af [[Konungleg nefnd um málefni frumbyggja|Konunglegri nefnd um málefni frumbyggja]] sem viðmið.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=O'Donnell |first=C. Vivian |title=Indians in Contemporary Society |publisher=Government Printing Office |year=2008 |isbn=978-0-16-080388-8 |editor-last=Bailey |editor-first=Garrick Alan |series=Handbook of North American Indians |volume=2 |page=285 |chapter=Native Populations of Canada |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Z1IwUbZqjTUC&amp;pg=PA285}}&lt;/ref&gt; Í kjölfar landnáms Evrópumanna fækkaði frumbyggjum um 40 til 80% og sumar  [[frumþjóðir Ameríku|frumþjóðir]], eins og [[Beóþúkkar]], hurfu alveg.&lt;ref name=&quot;Marshall1998&quot;&gt;{{Cite book |last=Marshall |first=Ingeborg |url=https://books.google.com/books?id=ckOav3Szu7oC&amp;pg=PA442 |title=A History and Ethnography of the Beothuk |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1998 |isbn=978-0-7735-1774-5 |page=442}}&lt;/ref&gt; Fækkunin stafaði bæði af sjúkdómum sem Evrópumenn fluttu með sér (eins og [[inflúensa|inflúensu]], [[mislingar|mislingum]] og [[bólusótt]]) og frumbyggja skorti ónæmi gegn,&lt;ref name=&quot;dying&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=True Peters |first=Stephanie |url=https://books.google.com/books?id=v0zEiM_hijsC&amp;pg=PA39 |title=Smallpox in the New World |publisher=Marshall Cavendish |year=2005 |isbn=978-0-7614-1637-1 |page=39}}&lt;/ref&gt; átökum við landnema og stjórnvöld þeirra, og landráni sem takmarkaði aðgang frumbyggja að náttúruauðlindum sem þeir höfðu áður nýtt sér til viðurværis.&lt;ref name=&quot;LaidlawLester2015&quot;&gt;{{Cite book |last1=Laidlaw |first1=Z. |url=https://books.google.com/books?id=Ec-_BwAAQBAJ&amp;pg=PT150 |title=Indigenous Communities and Settler Colonialism: Land Holding, Loss and Survival in an Interconnected World |last2=Lester |first2=Alan |publisher=Springer |year=2015 |isbn=978-1-137-45236-8 |page=150}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Ray |first=Arthur J. |url=https://archive.org/details/ihavelivedheresi0000raya/page/244 |title=I Have Lived Here Since The World Began |publisher=Key Porter Books |year=2005 |isbn=978-1-55263-633-6 |page=[https://archive.org/details/ihavelivedheresi0000raya/page/244 244]}}&lt;/ref&gt;

Þrátt fyrir átök voru samskipti frumbyggja Kanada við evrópska Kanadabúa oftast friðsamleg.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Preston |first=David L. |url=https://books.google.com/books?id=L-9N6-6UCnoC&amp;pg=PA43 |title=The Texture of Contact: European and Indian Settler Communities on the Frontiers of Iroquoia, 1667–1783 |publisher=[[University of Nebraska Press]] |year=2009 |isbn=978-0-8032-2549-7 |pages=43–44}}&lt;/ref&gt; Frumþjóðirnar og [[Métisar]] (afkomendur frumbyggja og evrópskra Kanadabúa) léku lykilhlutverk í nýlendustofnun Evrópubúa í Kanada, sérstaklega með því að aðstoða skinnakaupmenn og landkönnuði í [[skinnaverslunin í Norður-Ameríku|skinnaversluninni]].&lt;ref name=&quot;Miller2009j&quot;&gt;{{Cite book |last=Miller |first=J.R. |url=https://books.google.com/books?id=TcPckf7snr8C&amp;pg=PT34 |title=Compact, Contract, Covenant: Aboriginal Treaty-Making in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2009 |isbn=978-1-4426-9227-5 |page=34}}&lt;/ref&gt; Samskipti [[Breska krúnan|Bresku krúnunnar]] og frumþjóðanna hófust á nýlendutímanum en [[Inúítar]] höfðu minna af evrópskum landnemum að segja framan af.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tanner |first=Adrian |year=1999 |title=3. Innu-Inuit 'Warfare' |url=http://www.heritage.nf.ca/aboriginal/innu_culture.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230222741/http://www.heritage.nf.ca/aboriginal/innu_culture.html |archive-date=12-30-2014 |access-date=3-8-2017 |website=Innu Culture |publisher=Department of Anthropology, Memorial University of Newfoundland}}&lt;/ref&gt; Frá lokum 18. aldar hófu evrópskir Kanadabúar að reyna að aðlaga menningu frumþjóðanna að þeirra eigin menningu.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Asch |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=9Uae4mTTyYYC&amp;pg=PA28 |title=Aboriginal and Treaty Rights in Canada: Essays on Law, Equity, and Respect for Difference |publisher=UBC Press |year=1997 |isbn=978-0-7748-0581-0 |page=28}}&lt;/ref&gt; Þetta náði hápunkti á 19. og 20. öld þegar kerfi [[Indíánaskólar Kanada|heimavistarskóla]] var komið upp af [[ríkisstjórn Kanada]] þar sem börn frumbyggja voru neydd til að dveljast fjarri fjölskyldum sínum og taka upp evrópska siði og venjur, um leið og þau máttu þola margvíslegt ofbeldi og misnotkun af hálfu starfsliðs skólanna.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Kirmayer |first1=Laurence J. |url=https://books.google.com/books?id=AXYDxvx3zSAC&amp;pg=PA9 |title=Healing Traditions: The Mental Health of Aboriginal Peoples in Canada |last2=Guthrie |first2=Gail Valaskakis |publisher=UBC Press |year=2009 |isbn=978-0-7748-5863-2 |page=9}}&lt;/ref&gt; Sérstakri [[sáttanefnd Kanada|sáttanefnd]] var komið á fót af ríkisstjórninni 2008 til að ræða viðbrögð og mögulegar bætur handa þessum börnum.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2015 |title=Truth and Reconciliation Commission of Canada: Calls to Action |url=http://www.trc.ca/websites/trcinstitution/File/2015/Findings/Calls_to_Action_English2.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150615202024/http://www.trc.ca/websites/trcinstitution/File/2015/Findings/Calls_to_Action_English2.pdf |archive-date=6-15-2015 |access-date=7-9-2016 |publisher=National Centre for Truth and Reconciliation |page=5}}&lt;/ref&gt;

===Landnám Evrópubúa===
Fyrstir [[Evrópa|Evrópubúa]] til að heimsækja landið voru [[Leifur heppni|norrænir menn]] frá [[Grænland]]i, sem námu þar land í kringum árið 1000 eftir Krist, kölluðu það [[Vínland]] og settu á fót byggð í stuttan tíma. Fornleifar sem fundist hafa á [[L'Anse aux Meadows]] á norðurodda Nýfundnalands eru taldar leifar af slíkri byggð.&lt;ref name=&quot;CordellLightfoot2008&quot;&gt;{{cite encyclopedia |title=L'Anse aux Meadows National Historic Site |work=Archaeology in America: An Encyclopedia |publisher=ABC-CLIO |url=https://books.google.com/books?id=arfWRW5OFVgC&amp;pg=PA82 |year=2009 |pages=27, 82 |isbn=978-0-313-02189-3 |last2=Lightfoot |first2=Kent |last3=McManamon |first3=Francis |last4=Milner |first4=George |first1=Linda S. |last1=Cordell}}&lt;/ref&gt; Eftir að sú byggð lagðist af komu engir Evrópubúar þangað svo vitað sé fyrr en 1497, þegar ítalski sæfarinn [[Giovanni Caboto]] sigldi að Atlantshafsströnd Kanada og gerði tilkall til landsins í nafni [[Hinrik 7.|Hinriks 7. Englandskonungs]].&lt;ref name=&quot;BlakeKeshen2017p19&quot;&gt;{{Cite book |last1=Blake |first1=Raymond B. |url=https://books.google.com/books?id=z4kwDwAAQBAJ&amp;pg=PA19 |title=Conflict and Compromise: Pre-Confederation Canada |last2=Keshen |first2=Jeffrey |last3=Knowles |first3=Norman J. |last4=Messamore |first4=Barbara J. |publisher=University of Toronto Press |year=2017 |isbn=978-1-4426-3553-1 |page=19}}&lt;/ref&gt; Árið 1534 kannaði franski landkönnuðurinn [[Jacques Cartier]] [[Lawrence-flói|Lawrence-flóa]] þar sem hann reisti 10 metra háan kross með áletruninni „lengi lifi konungur Frakklands“ og gerði þar með tilkall til [[Nýja Frakkland]]s í nafni [[Frans 1. af Frakklandi|Frans 1. Frakkakonungs]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Cartier |first1=Jacques |url=https://archive.org/details/voyagesofjacques0000cart |title=The Voyages of Jacques Cartier |last2=Biggar |first2=Henry Percival |last3=Cook |first3=Ramsay |publisher=University of Toronto Press |year=1993 |isbn=978-0-8020-6000-6 |page=[https://archive.org/details/voyagesofjacques0000cart/page/n79 26] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; Snemma á 16. öld hófu [[Baskar]] hval- og fiskveiðar út frá bækistöðvum á Atlantshafsströnd Kanada.&lt;ref name=&quot;Kerr1987n&quot;&gt;{{Cite book |last=Kerr |first=Donald Peter |url=https://books.google.com/books?id=itsTLSnw8qgC&amp;pg=PA47 |title=Historical Atlas of Canada: From the beginning to 1800 |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-2495-4 |page=47}}&lt;/ref&gt; Fyrstu landnemabyggðirnar voru skammlífar vegna erfiðra veðurskilyrða, ótryggra siglingaleiða og samkeppni frá Norðurlöndunum.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baten |first=Jörg |title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present |url=https://archive.org/details/isbn_9781107507180 |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-50718-0 |page=84}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wynn2007&quot;&gt;{{Cite book |last=Wynn |first=Graeme |url=https://books.google.com/books?id=bxGFaFvo2oMC&amp;pg=PA49 |title=Canada and Arctic North America: An Environmental History |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |isbn=978-1-85109-437-0 |page=49}}&lt;/ref&gt;

Árið 1583 stofnaði [[Humphrey Gilbert]] bæinn [[St. John's (Nýfundnalandi)|St. John's]] á Nýfundnalandi með konungsleyfi frá [[Elísabet 1.|Elísabetu 1.]] Englandsdrottningu. Þetta var fyrsta nýlenda Englendinga í Nýja heiminum, þótt í raun væri um árstíðabundna bækistöð að ræða.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Rose |first=George A |url=https://books.google.com/books?id=tDNe7GOOwfwC&amp;pg=PA209 |title=Cod: The Ecological History of the North Atlantic Fisheries |date=October 1, 2007 |publisher=[[Breakwater Books]] |isbn=978-1-55081-225-1 |page=209}}&lt;/ref&gt; Um 1600 stofnuðu Frakkar verslunarstaðinn [[Tadoussac]] við Lawrence-fljót.&lt;ref name=&quot;CordellLightfoot2008&quot; /&gt; Franski landkönnuðurinn [[Samuel de Champlain]] kom til Kanada 1603 og stofnaði fyrstu varanlegu landnemabyggðirnar í [[Port Royal (Annapolis-sýslu)|Port Royal]] 1605 og [[Quebec]] 1608.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Kelley |first1=Ninette |url=https://books.google.com/books?id=3IHyRvsCiKMC&amp;pg=PA27 |title=The Making of the Mosaic: A History of Canadian Immigration Policy |last2=Trebilcock |first2=Michael J. |date=September 30, 2010 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-0-8020-9536-7 |page=27}}&lt;/ref&gt; 

Frakkar námu svo land við [[Saint Lawrence-fljót]] og á Atlantshafsströnd Kanada ([[Akadía]]) á [[16. öldin|16.]] og [[17. öldin|17. öld]]. Skinnakaupmenn og trúboðar könnuðu [[Vötnin miklu]], [[Hudson-flói|Hudson-flóa]] og vatnasvið [[Mississippifljót]]s allt til [[Louisiana]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last=LaMar |first=Howard Roberts |url=https://archive.org/details/readersencyclope00lama_0/page/355 |title=The Reader's Encyclopedia of the American West |publisher=[[University of Michigan Press]] |year=1977 |isbn=978-0-690-00008-5 |page=[https://archive.org/details/readersencyclope00lama_0/page/355 355] |author-link=Howard R. Lamar}}&lt;/ref&gt; [[Bjórastríðin]] um yfirráð yfir skinnaversluninni brutust út um miðja 17. öld.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Tucker |first1=Spencer C |url=https://books.google.com/books?id=JsM4A0GSO34C&amp;pg=PA394 |title=The Encyclopedia of North American Indian Wars, 1607–1890: A Political, Social, and Military History |last2=Arnold |first2=James |last3=Wiener |first3=Roberta |date=September 30, 2011 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-85109-697-8 |page=394}}&lt;/ref&gt;

Englendingar stofnuðu fleiri nýlendur á [[Nýfundnaland]]i eftir 1610 og [[Nýlendurnar þrettán]] voru stofnaðar sunnar í álfunni skömmu síðar.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Buckner |first1=Phillip Alfred |url=https://books.google.com/books?id=_5AHjGRigpYC&amp;pg=PA55 |title=The Atlantic Region to Confederation: A History |last2=Reid |first2=John G. |publisher=University of Toronto Press |year=1994 |isbn=978-0-8020-6977-1 |pages=55–56}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hornsby&quot;&gt;{{Cite book |last=Hornsby |first=Stephen J |title=British Atlantic, American frontier: spaces of power in early modern British America |url=https://archive.org/details/britishatlantica0000horn |publisher=[[University Press of New England]] |year=2005 |isbn=978-1-58465-427-8 |pages=[https://archive.org/details/britishatlantica0000horn/page/n33 14], 18–19, 22–23}}&lt;/ref&gt; [[Stríð Indíána og Frakka|Fjögur stríð]] brutust út milli frumþjóðanna og Frakka frá 1689 til 1763, en síðustu styrjaldirnar á svæðinu tengdust [[Sjö ára stríðið|Sjö ára stríðinu]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nolan |first=Cathal J |url=https://books.google.com/books?id=Nn_61ts-hQwC&amp;pg=PA160 |title=Wars of the age of Louis XIV, 1650–1715: an encyclopedia of global warfare and civilization |publisher=ABC-CLIO |year=2008 |isbn=978-0-313-33046-9 |page=160}}&lt;/ref&gt; Bretar náðu yfirráðum yfir meginlandshluta [[Nova Scotia]] árið 1713 með [[Utrecht-samningurinn|Utrecht-samningnum]] og Kanada, ásamt meirihluta Nýja Frakklands, féllu í hlut Breta eftir að Sjö ára stríðinu lauk 1763.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Allaire |first=Gratien |date=May 2007 |title=From 'Nouvelle-France' to 'Francophonie canadienne': a historical survey |journal=International Journal of the Sociology of Language |volume=2007 |issue=185 |pages=25–52 |doi=10.1515/IJSL.2007.024 |s2cid=144657353 | issn=0165-2516}}&lt;/ref&gt;

===Breska Norður-Ameríka===
Frakkland afsalaði því nær öllu [[Nýja Frakkland]]i, eins og þeir nefndu það, til [[Bretland]]s, ásamt [[Akadía|Akadíu]], með [[Parísarsáttmálinn|Parísarsáttmálanum]] [[1763]]. Bretland kom á fót nýlendunum [[Nova Scotia]], [[Neðra-Kanada|Neðra Kanada]] og [[Efra-Kanada]]. [[Bretonhöfði]] var sérstakt svæði sem var seinna sameinað Nova Scotia.&lt;ref name=&quot;buckner&quot; /&gt; Með [[Konungstilskipunin 1763|Konungstilskipun 1763]] var [[Quebec]] gert að sérstöku fylki með meiri sjálfstjórn, þar sem staða [[franska|frönskunnar]], [[kaþólsk trú|kaþólskrar trúar]] og [[franskur réttur|fransks réttar]] var tryggð. Land nýlendunnar var stækkað þannig að það náði að [[Vötnin miklu|Vötnunum miklu]] og árdal [[Ohio-fljót]]s.&lt;ref name=&quot;Hopkins1898&quot;&gt;{{Cite book |last=Hopkins |first=John Castell |url=https://archive.org/details/canadaencyclop05hopk |title=Canada: an Encyclopaedia of the Country: The Canadian Dominion Considered in Its Historic Relations, Its Natural Resources, Its Material Progress and Its National Development, by a Corps of Eminent Writers and Specialists |publisher=Linscott Publishing Company |year=1898 |page=[https://archive.org/details/canadaencyclop05hopk/page/125 125]}}&lt;/ref&gt; Með þessu reyndu bresk yfirvöld að forðast átök við frönskumælandi íbúa svæðisins á sama tíma og enskumælandi [[Nýlendurnar þrettán]] í suðri voru í auknum mæli farnar að mótmæla breskum yfirráðum. Sérréttindi Quebec urðu sem olía á þann eld sem síðar braust út sem [[Frelsisstríð Bandaríkjanna]].&lt;ref name=&quot;buckner&quot; /&gt;

Með [[Parísarsáttmálinn 1783|Parísarsáttmálanum 1783]] var sjálfstæði [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] viðurkennt og þau fengu allt land sunnan við Vötnin miklu og austan við Mississippifljót. Þar á meðal voru svæði sem áður tilheyrðu Quebec.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Leahy |first1=Todd |url=https://books.google.com/books?id=999tRpj8VGQC&amp;pg=PR49 |title=Native American Movements |last2=Wilson |first2=Raymond |date=September 30, 2009 |publisher=[[Scarecrow Press]] |isbn=978-0-8108-6892-2 |page=49}}&lt;/ref&gt; Fyrir og eftir Frelsisstríðið yfirgáfu margir þeir sem hliðhollir voru Bretum Nýlendurnar þrettán og settust að í Kanada. Breytt íbúasamsetning strandhéraðanna varð til þess að [[Nýja-Brúnsvík]] var aðskilin frá Nova Scotia og [[Saint John]] varð fyrsta borg Kanada.&lt;ref name=&quot;Newman2016&quot;&gt;{{Cite book |last=Newman |first=Peter C |url=https://books.google.com/books?id=kBGzCwAAQBAJ&amp;pg=PA117 |title=Hostages to Fortune: The United Empire Loyalists and the Making of Canada |date=2016 |publisher=Touchstone |isbn=978-1-4516-8615-9 |page=117 |author-link=Peter C. Newman}}&lt;/ref&gt; Sama gerðist í Quebec sem var skipt í enskumælandi [[Efra-Kanada]] (síðar [[Ontario]]) og frönskumælandi [[Neðra-Kanada]] (síðar [[Quebec]]). Hvor nýlenda hafði sitt eigið þing.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=McNairn |first=Jeffrey L |url=https://books.google.com/books?id=T_A3pZQrHzIC&amp;pg=PA24 |title=The capacity to judge |publisher=University of Toronto Press |year=2000 |isbn=978-0-8020-4360-3 |page=24}}&lt;/ref&gt;

Kanadanýlendurnar tvær urðu vígvöllur í [[Stríðið 1812|Stríðinu 1812]] milli Bretlands og Bandaríkjanna. Þegar samið var um frið 1815 var engum landamærum breytt..&lt;ref name=&quot;HarrisonFriesen2010&quot;&gt;{{Cite book |last1=Harrison |first1=Trevor |url=https://books.google.com/books?id=EVGDUAP3LjAC&amp;pg=PA97 |title=Canadian Society in the Twenty-first Century: An Historical Sociological Approach |last2=Friesen |first2=John W. |publisher=Canadian Scholars' Press |year=2010 |isbn=978-1-55130-371-0 |pages=97–99}}&lt;/ref&gt; Aðflutningur fólks frá [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]] jókst mikið og 960.000 fluttu til Kanada milli 1815 og 1850. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Harris |first=Richard Colebrook |url=https://books.google.com/books?id=tWkxht1Oa8EC&amp;pg=PA21 |title=Historical Atlas of Canada: The land transformed, 1800–1891 |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-3447-2 |page=21 |display-authors=etal}}&lt;/ref&gt; Margir innflytjendur voru að flýja [[Hallærið mikla (Írland)|Hallærið mikla]] á Írlandi og [[Hálandahreinsanirnar]] í Skotlandi.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Gallagher |first=John A. |year=1936 |title=The Irish Emigration of 1847 and Its Canadian Consequences |url=http://www.cchahistory.ca/journal/CCHA1935-36/Gallagher.html |url-status=live |pages=43–57 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707141525/http://www.cchahistory.ca/journal/CCHA1935-36/Gallagher.html |archive-date=7. júlí, 2014 |journal=CCHA Report}}&lt;/ref&gt; Fjórðungur til þriðjungur allra innflytjenda til Kanada fyrir 1891 létust af völdum smitsjúkdóma.&lt;ref name=&quot;dying&quot; /&gt;

[[Uppreisnirnar 1837]] hófust í Kanadanýlendunum vegna kröfunnar um [[ábyrgðarstjórn]].&lt;ref name=&quot;Read1985&quot;&gt;{{Cite book |last=Read |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=OWhXHCXuVvcC&amp;pg=PR99 |title=Rebellion of 1837 in Upper Canada |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1985 |isbn=978-0-7735-8406-8 |page=99}}&lt;/ref&gt; Í kjölfarið var gerð [[Durhamskýrslan|skýrsla]] þar sem mælt var með ábyrgðarstjórn og aðlögun frönskumælandi Kanadabúa að enskri menningu.&lt;ref name=&quot;buckner&quot; /&gt; [[Sambandslögin 1840]] sameinuðu Kanadanýlendurnar í eitt [[Kanadafylki]] og ábyrgðarstjórn var komið á í öllum nýlendum Bresku Norður-Ameríku fyrir 1849.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Romney |first=Paul |date=Spring 1989 |title=From Constitutionalism to Legalism: Trial by Jury, Responsible Government, and the Rule of Law in the Canadian Political Culture |journal=Law and History Review |volume=7 |issue=1 |pages=121–174 |doi=10.2307/743779 |jstor=743779}}&lt;/ref&gt; Með [[Oregonsamningurinn|Oregonsamningnum]] 1846 var bundinn endir á deilur um landamæri Oregon og landamæri Kanada lengdust í vestur eftir 49. breiddargráðu. Með þessu opnaðist leið fyrir stofnun bresku nýlendanna á Vancouver-eyju 1849 og Bresku Kólumbíu 1858.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Evenden |first1=Leonard J |title=Geographical Snapshots of North America |last2=Turbeville |first2=Daniel E |publisher=Guilford Press |year=1992 |isbn=978-0-89862-030-6 |editor-last=Janelle |editor-first=Donald G |page=[https://archive.org/details/geographicalsnap0000unse/page/52 52] |chapter=The Pacific Coast Borderland and Frontier |chapter-url=https://archive.org/details/geographicalsnap0000unse/page/52}}&lt;/ref&gt; [[Alaskakaupin|Kaup Bandaríkjanna á Alaska]] frá [[Rússaveldi]] 1867 bjuggu til landamæri að Kanada í vestri en deilur héldu áfram um nákvæma staðsetningu þeirra.&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Farr |first1=DML |last2=Block |first2=Niko |date=August 9, 2016 |title=The Alaska Boundary Dispute |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/alaska-boundary-dispute |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215092859/http://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/alaska-boundary-dispute/ |archive-date=December 15, 2017 |website=The Canadian Encyclopedia}}&lt;/ref&gt;

===Stofnun sambandsríkis===
[[Mynd:Canada provinces evolution 2.gif|thumb|Söguleg þróun fylkja Kanada]]
Þann [[1. júlí]] [[1867]] voru fjórar nýlendur, [[Ontario]], Quebec, Nova Scotia og Nýja-Brúnsvík, sameinaðar í eitt [[sambandsríki Kanada]] með [[Bresku Norður-Ameríkulögin|Bresku Norður-Ameríkulögunum]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dijkink |first1=Gertjan |url=https://books.google.com/books?id=3RRJr-5q1H0C&amp;pg=PA226 |title=The Territorial Factor: Political Geography in a Globalising World |last2=Knippenberg |first2=Hans |publisher=[[Amsterdam University Press]] |year=2001 |isbn=978-90-5629-188-4 |page=226}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bothwell&quot;&gt;{{Cite book |last=Bothwell |first=Robert |title=History of Canada Since 1867 |url=https://archive.org/details/historyofcanadas0000both_h4k7 |publisher=[[Michigan State University Press]] |year=1996 |isbn=978-0-87013-399-2 |pages=[https://archive.org/details/historyofcanadas0000both_h4k7/page/31 31], 207–310}}&lt;/ref&gt; Kanada tók við stjórn [[Róbertsland]]s og [[Norðvestursvæðið|Norðvestursvæðisins]] sem voru sameinuð sem [[Norðvesturhéruðin]] en eftir [[Rauðáruppreisnin]]a þar sem [[Métisar]] gerðu uppreisn gegn Kanadastjórn var fylkið [[Manitóba]] stofnað 1870.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bumsted |first=JM |title=The Red River Rebellion |url=https://archive.org/details/redriverrebellio0000bums |publisher=Watson &amp; Dwyer |year=1996 |isbn=978-0-920486-23-8}}&lt;/ref&gt; Breska Kólumbía og Vancouver-eyja (sem höfðu sameinast 1866) gengu í sambandið 1871 gegn loforði um að járnbraut næði til Victoria innan 10 ára,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/railway-history|title=Railway History in Canada &amp;#124; The Canadian Encyclopedia|website=www.thecanadianencyclopedia.ca|access-date=15. mars, 2021}}&lt;/ref&gt; og Eyja Játvarðs prins gekk í sambandið 1873.&lt;ref name=&quot;canatlas&quot;&gt;{{Cite web |title=Building a nation |url=http://www.canadiangeographic.ca/atlas/themes.aspx?id=building&amp;sub=building_basics_confederation&amp;lang=En |archive-url=https://web.archive.org/web/20060303140806/http://www.canadiangeographic.ca/atlas/themes.aspx?id=building&amp;sub=building_basics_confederation&amp;lang=En |archive-date=3. mars, 2006 |access-date=23. maí, 2011 |website=Canadian Atlas |publisher=[[Canadian Geographic]]}}&lt;/ref&gt; Þegar [[gullæðið í Klondike]] hófst í Norðvesturhéruðunum var [[Júkon]] skilið frá þeim. [[Alberta]] og [[Saskatchewan]] urðu fylki 1905.&lt;ref name=&quot;canatlas&quot; /&gt; Milli 1871 og 1896 fluttist nær fjórðungur íbúa Kanada suður til Bandaríkjanna.&lt;ref name=&quot;mdmols&quot;&gt;{{Cite book |last=Denison |first=Merrill |title=The Barley and the Stream: The Molson Story |url=https://archive.org/details/barleystream0000deni |date=1955 |publisher=McClelland &amp; Stewart Limited |page=[https://archive.org/details/barleystream0000deni/page/n29 8]}}&lt;/ref&gt;

Til að opna vesturhluta landsins fyrir nýjum landnemum var samþykkt að gera þrjár [[járnbraut]]ir þvert yfir landið (þar á meðal [[Kanadíska Kyrrahafsjárnbrautin|Kanadísku Kyrrahafsjárnbrautina]]), hefja landnám á sléttunum samkvæmt [[Kanadísku þjóðlendulögin|kanadísku þjóðlendulögunum]] (''Dominion Lands Act'') og stofna [[kanadíska riddaralögreglan|kanadísku riddaralögregluna]] til að treysta yfirráð alríkisstjórnarinnar yfir svæðunum.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2008 |title=Sir John A. Macdonald |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/sir-john-a-macdonald/023013-5000-e.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614221958/http://www.collectionscanada.gc.ca/sir-john-a-macdonald/023013-5000-e.html |archive-date=14. júní, 2011 |access-date=23. maí, 2011 |publisher=Library and Archives Canada}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cook |first=Terry |year=2000 |title=The Canadian West: An Archival Odyssey through the Records of the Department of the Interior |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/publications/archivist-magazine/015002-2230-e.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614222015/http://www.collectionscanada.gc.ca/publications/archivist-magazine/015002-2230-e.html |archive-date=14. júní, 2011 |access-date=23. maí, 2011 |website=The Archivist |publisher=Library and Archives Canada}}&lt;/ref&gt; Þessi útþensla landnáms í vesturátt varð til þess að frumþjóðirnar á sléttunum hröktust inn á [[verndarsvæði indíána]]&lt;ref name=&quot;Hele2013&quot;&gt;{{Cite book |last=Hele |first=Karl S. |url=https://books.google.com/books?id=IhLaAgAAQBAJ&amp;pg=PT248 |title=The Nature of Empires and the Empires of Nature: Indigenous Peoples and the Great Lakes Environment |publisher=Wilfrid Laurier University Press |year=2013 |isbn=978-1-55458-422-2 |page=248}}&lt;/ref&gt; og evrópskir landnemar stofnuðu þar [[nýlendublokk]]ir sem skiptust eftir uppruna landnemanna.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gagnon |first=Erica |title=Settling the West: Immigration to the Prairies from 1867 to 1914 |url=https://pier21.ca/research/immigration-history/settling-the-west-immigration-to-the-prairies-from-1867-to-1914 |access-date=18. desember, 2020 |publisher=Canadian Museum of Immigration}}&lt;/ref&gt; Við þetta hrundu stofnar [[amerískur vísundur|vísunda]] á sléttunum sem voru lagðar undir [[landbúnaður|landbúnað]] í stórum stíl, aðallega nautgriparækt og hveitirækt.&lt;ref name=&quot;ArmitagePlummer2010&quot;&gt;{{Cite book |last1=Armitage |first1=Derek |url=https://books.google.com/books?id=Z68_-biGhU8C&amp;pg=PA183 |title=Adaptive Capacity and Environmental Governance |last2=Plummer |first2=Ryan |publisher=Springer Science &amp; Business Media |year=2010 |isbn=978-3-642-12194-4 |pages=183–184}}&lt;/ref&gt; Frumbyggjar á sléttunum misstu hefðbundnar veiðilendur sínar og féllu úr hungri og sjúkdómum.&lt;ref name=&quot;Daschuk2013&quot;&gt;{{Cite book |last=Daschuk |first=James William |url=https://books.google.com/books?id=mxwwZmSSOssC&amp;pg=PA99 |title=Clearing the Plains: Disease, Politics of Starvation, and the Loss of Aboriginal Life |publisher=University of Regina Press |year=2013 |isbn=978-0-88977-296-0 |pages=99–104}}&lt;/ref&gt; Neyðaraðstoð frá alríkisstjórninni var háð því skilyrði að indíánar flyttu sig inn á verndarsvæðin.&lt;ref name=&quot;Hall2015&quot;&gt;{{Cite book |last=Hall |first=David John |url=https://books.google.com/books?id=hLoeDAAAQBAJ&amp;pg=PA258 |title=From Treaties to Reserves: The Federal Government and Native Peoples in Territorial Alberta, 1870–1905 |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2015 |isbn=978-0-7735-4595-3 |pages=258–259}}&lt;/ref&gt; Á þessum tíma voru [[kanadísku indíánalögin]] samþykkt, en þau fólu í sér að alríkisstjórnin tók sér vald yfir samfélögum frumbyggja, stjórnkerfi þeirra, menntun og lagalegum réttindum.&lt;ref name=&quot;JacksonJackson2020&quot;&gt;{{Cite book |last1=Jackson |first1=Robert J. |url=https://books.google.com/books?id=u6zNDwAAQBAJ&amp;pg=PT186 |title=Canadian Government and Politics |last2=Jackson |first2=Doreen |last3=Koop |first3=Royce |publisher=Broadview Press |year=2020 |isbn=978-1-4604-0696-0 |edition=7th |page=186}}&lt;/ref&gt;

===Upphaf 20. aldar===
Eftir þetta gengu aðrar breskar nýlendur og sjálfstjórnarsvæði fljótlega í bandalag við Kanada og frá og með [[1880]] náði Kanada yfir það svæði, sem að það nær yfir í dag, fyrir utan [[Nýfundnaland og Labrador]], sem sameinuðust Kanada árið [[1949]]. Þar sem Bretland fór með utanríkismál landsins gilti stríðsyfirlýsing Breta 1914 sjálfkrafa einnig fyrir Kanada, sem þar með varð þátttakandi í [[Fyrri heimsstyrjöld]]. Sjálfboðaliðar sem fóru á [[Vesturvígstöðvarnar (Fyrri heimsstyrjöld)|Vesturvígstöðvarnar]] urðu síðar hluti af [[kanadíska herdeildin|kanadísku herdeildinni]] sem tók þátt í [[orrustan um Vimy-hálsinn|orrustunni um Vimy-hálsinn]] og fleiri stórorrustum.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot;&gt;{{Cite book |last=Morton |first=Desmond |title=A military history of Canada |publisher=[[McClelland &amp; Stewart]] |year=1999 |isbn=978-0-7710-6514-9 |edition=4th |pages=130–158, 173, 203–233, 258}}&lt;/ref&gt; Af þeim 625.000 Kanadabúum sem tóku þátt í heimsstyrjöldinni létust 60.000 og 172.000 særðust.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Granatstein |first=J. L. |url=https://books.google.com/books?id=jqxyhNcha3sC&amp;pg=PA144 |title=Canada's Army: Waging War and Keeping the Peace |publisher=University of Toronto Press |year=2004 |isbn=978-0-8020-8696-9 |page=144}}&lt;/ref&gt; [[Herkvaðningarkreppan]] braust út 1917 þegar [[Sambandsflokkurinn (Kanada)|Sambandsflokkurinn]] vildi taka upp almenna herkvaðningu til að bæta við minnkandi raðir hermanna í virkri herþjónustu og íbúar Quebec brugðust við með harðri andstöðu.&lt;ref name=&quot;McGonigal1962&quot;&gt;{{Cite book |last=McGonigal |first=Richard Morton |title=The Conscription Crisis in Quebec – 1917: a Study in Canadian Dualism |publisher=[[Harvard University Press]] |year=1962 |chapter=Intro}}&lt;/ref&gt; Herþjónustulögin sem komu á [[herskylda|herskyldu]] urðu til þess að auka enn á andstöðu frönskumælandi Kanadabúa og ollu klofningi innan [[Frjálslyndi flokkurinn (Kanada)|Frjálslynda flokksins]]. Eftir að stríðinu lauk gerðist Kanada sjálfstæður aðili að [[Þjóðabandalagið|Þjóðabandalaginu]] 1919.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot; /&gt; Með [[Westminister-lögin 1931|Westminister-lögunum]] frá 1931 fékk Kanada opinberlega fulla sjálfstjórn.&lt;ref name=&quot;Morton2002&quot;&gt;{{Cite book |last=Morton |first=Frederick Lee |url=https://books.google.com/books?id=dj_4_H35nmYC&amp;pg=PA63 |title=Law, Politics and the Judicial Process in Canada |publisher=University of Calgary Press |year=2002 |isbn=978-1-55238-046-8 |page=63}}&lt;/ref&gt; 

Efnahagslíf Kanada varð fyrir áfalli í [[Kreppan mikla|Kreppunni miklu]] á [[1931-1940|4. áratugnum]] og lífskjör versnuðu um allt land.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bryce |first=Robert B. |url=https://archive.org/details/maturinginhardti0000bryc |title=Maturing in Hard Times: Canada's Department of Finance through the Great Depression |date=1. júní 1986 |publisher=[[McGill-Queen's University Press|McGill-Queen's]] |isbn=978-0-7735-0555-1 |page=[https://archive.org/details/maturinginhardti0000bryc/page/41 41] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; Til að bregðast við samdrættinum kom flokkurinn [[Co-operative Commonwealth Federation]] í Saskatchewan á umbótum í anda [[velferðarríki|velferðarríkja]] undir forystu [[Tommy Douglas]] á 5. og 6. áratugnum.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mulvale |first=James P |date=11. júlí 2008 |title=Basic Income and the Canadian Welfare State: Exploring the Realms of Possibility |journal=Basic Income Studies |volume=3 |issue=1 |doi=10.2202/1932-0183.1084 |s2cid=154091685}}&lt;/ref&gt; Samkvæmt ráði forsætisráðherrans [[William Lyon Mackenzie King]] lýsti Kanada Þýskalandi stríði á hendur 10. september 1939 með yfirlýsingu [[Georg 6.|Georgs 6.]], sjö dögum á eftir Bretlandi. Töfin átti að undirstrika sjálfstæði Kanada.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot; /&gt;

Fyrstu kanadísku hersveitirnar komu til Bretlands í desember 1939. Alls tóku yfir milljón Kanadabúar þátt í [[Síðari heimsstyrjöld]], um 42.000 létust og 55.000 særðust. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Humphreys |first=Edward |url=https://books.google.com/books?id=z-SsBAAAQBAJ&amp;pg=PT151 |title=Great Canadian Battles: Heroism and Courage Through the Years |publisher=Arcturus Publishing |year=2013 |isbn=978-1-78404-098-7 |page=151}}&lt;/ref&gt; Kanadískar hersveitir léku stór hlutverk í nokkrum lykilorrustum stríðsins, þar á meðal í [[árásin á Dieppe|árásinni á Dieppe]] 1942, [[innrás Bandamanna á Ítalíu]], [[innrásin í Normandí|innrásinni í Normandí]], [[Overlord-aðgerðin]]ni og [[orrustan um Scheldt|orrustunni um Scheldt]] 1944.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot; /&gt; [[Hollenska konungsfjölskyldan]] fékk hæli í Kanada eftir að Þjóðverjar hernámu Holland og Kanada hlaut heiðurinn af því að frelsa Holland undan hernámsliðinu.&lt;ref name=&quot;netherlands&quot;&gt;{{Cite book |last=Goddard |first=Lance |title=Canada and the Liberation of the Netherlands |url=https://archive.org/details/canadaliberation0000godd |publisher=[[Dundurn Press]] |year=2005 |isbn=978-1-55002-547-7 |pages=225–232}}&lt;/ref&gt;

Efnahagur Kanada blómstraði í stríðinu þar sem landið framleiddi hergögn fyrir Bretland, Kína og Sovétríkin.&lt;ref name=&quot;morton-milhist&quot; /&gt; Þrátt fyrir aðra [[Herkvaðningarkreppan 1944|herkvaðningarkreppu]] í Quebec 1944 stóð efnahagur landsins mjög vel þegar stríðinu lauk.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bothwell |first=Robert |title=Alliance and illusion: Canada and the world, 1945–1984 |url=https://archive.org/details/allianceillusion0000both |publisher=UBC Press |year=2007 |isbn=978-0-7748-1368-6 |pages=[https://archive.org/details/allianceillusion0000both/page/11 11], 31}}&lt;/ref&gt;

===Samtíminn===
Fjármálavandræði í kjölfar [[Kreppan mikla|Kreppunnar miklu]] leiddu til þess að [[Sjálfstjórnarríkið Nýfundnaland]] gaf eftir ábyrgðarstjórn sína og gerðist [[krúnunýlenda]] undir stjórn bresks landstjóra.&lt;ref name=&quot;Buckner20082ed&quot;&gt;{{Cite book |last=Alfred Buckner |first=Phillip |url=https://books.google.com/books?id=KmXnLGX7FvEC&amp;pg=PA135 |title=Canada and the British Empire |publisher=Oxford University Press |year=2008 |isbn=978-0-19-927164-1 |pages=135–138}}&lt;/ref&gt; Eftir [[þjóðaratkvæðagreiðslurnar í Nýfundnalandi 1949|tvær þjóðaratkvæðagreiðslur 1949]] kusu íbúar Nýfundnalands að gerast fylki í Kanada.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Boyer |first=J. Patrick |url=https://books.google.com/books?id=CWGN-RZcqNoC&amp;pg=PA119 |title=Direct Democracy in Canada: The History and Future of Referendums |publisher=Dundurn Press |year=1996 |isbn=978-1-4597-1884-5 |page=119}}&lt;/ref&gt;

Hagvöxtur í kjölfar [[Síðari heimsstyrjöld|Síðari heimsstyrjaldar]] og stefna frjálslyndra ríkisstjórna eftir stríð leiddu til þess að til varð [[kanadísk sjálfsmynd]]. [[Fáni Kanada]] var tekinn upp árið 1965,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mackey |first=Eva |title=The house of difference: cultural politics and national identity in Canada |url=https://archive.org/details/houseofdifferenc0000mack |publisher=University of Toronto Press |year=2002 |isbn=978-0-8020-8481-1 |page=[https://archive.org/details/houseofdifferenc0000mack/page/n57 57]}}&lt;/ref&gt; franska og enska voru gerð að tveimur opinberum málum landsins 1969,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Landry |first1=Rodrigue |last2=Forgues |first2=Éric |date=May 2007 |title=Official language minorities in Canada: an introduction |journal=International Journal of the Sociology of Language |volume=2007 |issue=185 |pages=1–9 |doi=10.1515/IJSL.2007.022 |s2cid=143905306}}&lt;/ref&gt; og [[fjölmenning]] varð opinber stefna landsins 1971.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Esses |first1=Victoria M |last2=Gardner |first2=RC |date=Júlí 1996 |title=Multiculturalism in Canada: Context and current status |url=https://archive.org/details/sim_canadian-journal-of-behavioural-science_1996-07_28_3/page/145 |journal=[[Canadian Journal of Behavioural Science]] |volume=28 |issue=3 |pages=145–152 |doi=10.1037/h0084934}}&lt;/ref&gt; Ýmsar breytingar í anda [[sósíaldemókratismi|sósíaldemókratisma]] voru útfærðar, eins og [[Sjúkratryggingakerfi Kanada]], [[Lífeyriskerfi Kanada]] og [[Námslánakerfi Kanada]], þrátt fyrir andstöðu sumra fylkisstjórna.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sarrouh |first=Elissar |date=22. janúar, 2002 |title=Social Policies in Canada: A Model for Development |url=http://www.escwa.un.org/information/publications/edit/upload/sd-01-09.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717075406/http://www.escwa.un.org/information/publications/edit/upload/sd-01-09.pdf |archive-date=17. júlí, 2010 |website=Social Policy Series, No. 1 |publisher=United Nations |pages=14–16, 22–37}}&lt;/ref&gt;

Eftir röð ráðstefna um stjórnarskrá landsins voru [[Kanadalögin 1982]] samþykkt af [[Breska þingið|breska þinginu]], en með þeim voru síðustu leifar yfirráða breska þingsins afnumin. [[Réttindaskrá Kanada]] var jafnframt tekin upp.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5. maí 2014 |title=Proclamation of the Constitution Act, 1982 |url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/politics-government/proclamation-constitution-act-1982/Pages/proclamation-constitution-act-1982.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211083245/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/politics-government/proclamation-constitution-act-1982/Pages/proclamation-constitution-act-1982.aspx |archive-date=11. febrúar 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=10. febrúar, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=17. mars 2009 |title=A statute worth 75 cheers |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/opinion/a-statute-worth-75-cheers/article1329730/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211081156/http://www.theglobeandmail.com/opinion/a-statute-worth-75-cheers/article1329730/ |archive-date=11. febrúar, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Couture |first=Christa |date=1. janúar, 2017 |title=Canada is celebrating 150 years of... what, exactly? |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |url=http://www.cbc.ca/2017/canada-is-celebrating-150-years-of-what-exactly-1.3883315 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170210001343/http://www.cbc.ca/2017/canada-is-celebrating-150-years-of-what-exactly-1.3883315 |archive-date=10. febrúar, 2017 |access-date=10. febrúar, 2017}}&lt;/ref&gt;
Síðan þá hefur Kanada verið sjálfstætt og fullvalda ríki, þótt Bretadrottning sé áfram þjóðhöfðingi landsins.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Trepanier |first=Peter |year=2004 |title=Some Visual Aspects of the Monarchical Tradition |url=http://www.revparl.ca/27/2/27n2_04e_trepanier.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304002130/http://www.revparl.ca/27/2/27n2_04e_trepanier.pdf |archive-date=4. mars 2016 |access-date=10. febrúar, 2017 |website=[[Canadian Parliamentary Review]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bickerton&quot;&gt;{{Cite book |title=Canadian Politics |url=https://archive.org/details/canadianpolitics0000unse_n9l0 |publisher=[[Broadview Press]] |year=2004 |isbn=978-1-55111-595-5 |editor-last=Bickerton |editor-first=James |edition=4th |pages=[https://archive.org/details/canadianpolitics0000unse_n9l0/page/250 250]–254, 344–347 |editor-last2=Gagnon |editor-first2=Alain}}&lt;/ref&gt; Árið 1999 varð [[Nunavut]] þriðja sjálfstjórnarsvæði Kanada eftir nokkrar samningaviðræður við alríkisstjórnina.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Légaré |first=André |year=2008 |title=Canada's Experiment with Aboriginal Self-Determination in Nunavut: From Vision to Illusion |journal=International Journal on Minority and Group Rights |volume=15 |issue=2–3 |pages=335–367 |doi=10.1163/157181108X332659 |jstor=24674996}}&lt;/ref&gt;

Á sama tíma urðu miklar samfélagslegar breytingar í Quebec sem voru kallaðar [[Þögla byltingin]]. Fylkisstjórnin tók stjórn heilbrigðis- og menntamála í eigin hendur, en hún hafði áður verið í höndum kaþólsku kirkjunnar. Frjálslynd fylkisstjórn reyndi að færa þróunina í átt til stefnu alríkisstjórnarinnar. Átakalínur í stjórnmálum fylkisins mynduðust þá milli sambandssinna og aðskilnaðarsinna. Áriði 1970 hófu róttækir aðskilnaðarsinnar í [[Front de libération du Québec]] röð sprengjuárása og mannrána sem voru kölluð [[Októberkreppan]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Munroe |first=HD |year=2009 |title=The October Crisis Revisited: Counterterrorism as Strategic Choice, Political Result, and Organizational Practice |url=https://archive.org/details/terrorism-and-political-violence_april-june-2009_21_2/page/288 |journal=Terrorism and Political Violence |volume=21 |issue=2 |pages=288–305 |doi=10.1080/09546550902765623 |s2cid=143725040}}&lt;/ref&gt; Árið 1976 tók fullveldisflokkurinn [[Parti Quebecois]] við völdum í fylkinu. Flokkurinn stóð fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um aðskilnað Quebec en yfir 60% íbúa reyndust andsnúnir því. Tilraunir til að sætta öndverðar skoðanir með [[Meech Lake-sáttmálinn|Meech Lake-sáttmálanum]] mistókust.&lt;ref name=&quot;sorens&quot;&gt;{{Cite journal |last=Sorens |first=J |date=December 2004 |title=Globalization, secessionism, and autonomy |url=https://archive.org/details/sim_electoral-studies_2004-12_23_4/page/727 |journal=Electoral Studies |volume=23 |issue=4 |pages=727–752 |doi=10.1016/j.electstud.2003.10.003}}&lt;/ref&gt; Önnur þjóðaratkvæðagreiðsla var haldin 1995 þar sem tillagan var aftur felld en með mun minni mun: aðeins 50,6% voru á móti.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Schmid |first=Carol L. |url=https://books.google.com/books?id=JIuO9HmX_8QC&amp;pg=PA112 |title=The Politics of Language: Conflict, Identity, and Cultural Pluralism in Comparative Perspective: Conflict, Identity, and Cultural Pluralism in Comparative Perspective |publisher=Oxford University Press |year=2001 |isbn=978-0-19-803150-5 |page=112}}&lt;/ref&gt; Árið 1997 úrskurðaði [[Hæstiréttur Kanada]] að einhliða úrsögn úr sambandsríkinu væri andstæð stjórnarskrá landsins.

Auk deilna um sjálfstæði Quebec gekk Kanada í gegnum ýmis áföll á 9. og 10. áratug 20. aldar. Þar á meðal voru sprengingin í [[Air India flug 182|Air India flugi 182]] sem er stærsta fjöldamorðið í sögu landsins;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Commission of Inquiry into the Investigation of the Bombing of Air India Flight 182 |url=http://www.majorcomm.ca/en/termsofreference/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622063429/http://www.majorcomm.ca/en/termsofreference/ |archive-date=22. júní 2008 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Government of Canada}}&lt;/ref&gt; [[blóðbaðið í École Polytechnique]] 1989 þar sem byssumaður réðist á kvenkyns nemendur skólans;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sourour |first=Teresa K |year=1991 |title=Report of Coroner's Investigation |url=http://www.diarmani.com/Montreal_Coroners_Report.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20161228182645/http://www.diarmani.com/Montreal_Coroners_Report.pdf |archive-date=28. desember 2016 |access-date=8. mars 2017}}&lt;/ref&gt;
og [[Oka-kreppan]], átök við frumbyggja árið 1990.&lt;ref&gt;{{Cite news |year=2000 |title=The Oka Crisis |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |url=http://archives.cbc.ca/politics/civil_unrest/topics/99/ |access-date=23. maí 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110804233458/http://archives.cbc.ca/politics/civil_unrest/topics/99/ |archive-date=4. ágúst 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Roach |first=Kent |url=https://archive.org/details/september11conse00roac/page/15 |title=September 11: consequences for Canada |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2003 |isbn=978-0-7735-2584-9 |pages=[https://archive.org/details/september11conse00roac/page/15 15, 59–61, 194]}}&lt;/ref&gt; Kanada tók þátt í [[Persaflóastríðið (1991)|Persaflóastríðinu]] 1990 og nokkrum friðargæsluverkefnum, þar á meðal [[UNPROFOR]]-verkefni [[NATO]] í [[Borgarastyrjöldin í Júgóslavíu|Júgóslavíu]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Cohen |first1=Lenard J. |last2=Moens |first2=Alexander |year=1999 |title=Learning the lessons of UNPROFOR: Canadian peacekeeping in the former Yugoslavia |journal=[[Canadian Foreign Policy Journal]] |volume=6 |issue=2 |pages=85–100 |doi=10.1080/11926422.1999.9673175}}&lt;/ref&gt;

Kanada sendi herlið til [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|Afganistan]] 2001 en hafnaði þátttöku í [[Innrásin í Írak 2003|innrás Bandaríkjanna í Írak]] 2003.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Jockel |first1=Joseph T |last2=Sokolsky |first2=Joel B |year=2008 |title=Canada and the war in Afghanistan: NATO's odd man out steps forward |journal=[[Journal of Transatlantic Studies]] |volume=6 |issue=1 |pages=100–115 |doi=10.1080/14794010801917212 |s2cid=144463530}}&lt;/ref&gt; Árið 2011 tók Kanada þátt í inngripum NATO inn í [[Borgarastyrjöldin í Líbíu|Borgarastyrjöldina í Líbíu]],&lt;ref name=&quot;HehirMurray2013&quot;&gt;{{Cite book |last1=Hehir |first1=Aidan |url=https://books.google.com/books?id=2TchAQAAQBAJ&amp;pg=PT88 |title=Libya, the Responsibility to Protect and the Future of Humanitarian Intervention |last2=Murray |first2=Robert |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2013 |isbn=978-1-137-27396-3 |page=88}}&lt;/ref&gt; og tók líka þátt í bardögum við [[Íslamska ríkið]] í Írak.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Juneau |first=Thomas |year=2015 |title=Canada's Policy to Confront the Islamic State |url=http://www.cgai.ca/canadas_policy_to_confront_the_islamic_state |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151211070017/http://www.cgai.ca/canadas_policy_to_confront_the_islamic_state |archive-date=11. desember 2015 |access-date=10. desember 2015 |publisher=[[Canadian Global Affairs Institute]]}}&lt;/ref&gt; [[Kórónaveirufaraldurinn 2019-2021]] hófst í Kanada 27. janúar 2020 og olli víðtækri samfélags- og efnahagskreppu.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Coronavirus disease (COVID-19) |url=https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/coronavirus-disease-covid-19.html |publisher=Government of Canada |year=2021 |access-date=2021-06-09 |archive-date=2021-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613213135/https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/coronavirus-disease-covid-19.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
Í febrúar 2022 nýtti þingið sér neyðarlög sem voru samþykkt 1988 gegn mótmælum vörubílstjóra og fleiri gegn [[COVID-19]]-takmörkunum í landinu. Atvinnulíf í miðborg Ottawa var lamað. Nær 200 voru handteknir, sektaðir og vörubílar gerðir upptækir.

== Landfræði ==
[[Mynd:Moraine Lake 17092005.jpg|350px|thumbnail|Hin mikilfenglegu [[Kanadísku klettafjöllin|kanadísku Klettafjöll]]]]
Kanada nær yfir norðurhluta [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Það á landamæri að [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] í suðri og í norðvestri ([[Alaska]]). Landið nær úthafa á milli, frá [[Atlantshaf]]i og [[Davissund]]i í austri til [[Kyrrahaf]]s í vestri og af því er kjörorð landsins dregið. Í norðri eru svo [[Beauforthaf]] og [[Norðuríshaf|Norður-Íshaf]]. Síðan [[1925]] hefur Kanada átt tilkall til hluta norðurheimskautssvæðisins á milli 60. og 141. lengdargráðu vestur, það er að segja tilkall Kanada til þess landsvæðis nær alveg upp að [[Norðurpóllinn|Norðurpól]]. Nyrsta byggð Kanada (og heimsins) er kanadíska herstöðin ''Alert'' á norðurenda Ellesmereeyjar — breiddargráða 82,5°N — aðeins 834 kílómetra frá Norðurpólnum.

Kanada er næststærsta land í heiminum að flatarmáli, á eftir [[Rússland]]i, og nær yfir um 41% heimsálfunnar Norður-Ameríku. Hins vegar er stór hluti Kanada á [[norðurheimskaut|norðurheimskautssvæðinu]] og það er því aðeins fjórða stærsta land heimsins, á eftir [[Rússland]]i, [[Kína]] og Bandaríkjum Norður-Ameríku, ef horft er til byggilegs lands. Þéttleiki byggðar er aðeins um 3,2 manns á ferkílómetra, sem er mjög lítið samanborið við önnur lönd. Til samanburðar má þó geta að þéttleiki byggðar á Íslandi er mjög svipaður. Áttatíu prósent íbúa Kanada búa innan við 200 kílómetra frá landamærum Bandaríkjanna, þar sem [[Temprað belti|loftslag er temprað]] og land vel fallið til ræktunar. 

Þéttbýlasta svæði landsins er lægðin sem afmarkast af [[Stóru vötnin|Vötnunum miklu]] og [[Saint Lawrence fljót|Saint Lawrence fljóti]] að austan. Fyrir norðan þetta svæði er hinn víðfeðmi [[kanadíski skjöldur]], en hann er lag úr mjög fornu bergi, sem er jökulsorfið eftir [[Wisconsin jökull|síðustu ísöld]]. Ofan á þessu berglagi liggur nú þunnt, steinefnaríkt jarðvegslag, sundurskorið af vötnum og ám, en yfir 60% af stöðuvötnum heims eru í Kanada. Kanadíski skjöldurinn umlykur [[Hudsonflói|Hudsonflóa]].

Kanadíski skjöldurinn nær að strönd Atlantshafs við [[Labrador]], fastalandshluta fylkisins [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalands og Labrador]]. Eyjan [[Nýfundnaland]], austasti hluti Norður-Ameríku, er við mynni [[Saint Lawrenceflói|Saint Lawrenceflóa]], sem er heimsins stærsti árós, og það landsvæði þar sem Evrópubúar námu fyrst land. [[Atlantshafsfylki]]n skaga til austurs sunnan við suðurströnd Saint Lawrenceflóa, milli flóans í norðri og [[Atlantshaf]]s í suðri. [[Fundyflói|Fundyflóa]], sem gengur inn úr Atlantshafi til norðausturs skilur að fylkin [[New Brunswick|Nýju-Brúnsvík]] og [[Nova Scotia|Nýja-Skotland]]. Þar eru mestu [[sjávarföll|sjávarfallabreytingar]] (munur [[flóð]]s og [[fjara|fjöru]]) í heimi. Minnsta fylki Kanada er [[Prince Edward Island|Eyja Játvarðar prins]].

Vestur við Ontario eru hinar breiðu og flötu [[Slétturnar miklu|kanadísku sléttur]], sem ná yfir fylkin [[Manitoba]], [[Saskatchewan]] og [[Alberta (fylki)|Alberta]],og allt að [[Klettafjöll|Klettafjöllum]], en þau liggja á milli fylkjanna Alberta og [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]].

Gróðurfar í norðurhluta Kanada breytist eftir því sem norðar dregur úr [[barrskógabelti|barrskógum]] yfir í [[freðmýri]] nyrst. Norðan við fastaland Kanada er [[Kanadíski eyjaklasinn|geysilegur eyjaklasi]], þar sem er að finna nokkrar af stærstu eyjum jarðar: [[Baffinsland]], [[Ellesmere-eyja]], [[Viktoríueyja (Kanada)|Viktoríu-eyja]]  o.fl..

[[Júkonfljót]] og [[Mackenziefljót]] eru stórfljót í norðurhluta landsins.

Kanada er þekkt fyrir kalt loftslag. Vetur getur verið óvæginn víða í landinu, með hættu á [[hríðarbylur|hríðarbyljum]] og hitastigi niður undir -50&amp;nbsp;°C í nyrstu hlutum þess. Strandfylkið Breska Kólumbía er undantekning frá þessu og nýtur mun mildari vetra en aðrar hlutar landsins, vegna nálægðar við hlýrri sjó.

Á þéttbýlustu svæðunum er sumarhitinn allt frá því að teljast mildur upp í að vera frekar hár. Sumarhiti í [[Montreal]] getur náð vel yfir 30&amp;nbsp;°C en í [[Iqaluit]] í [[Nunavut]] allt að 15&amp;nbsp;°C. Í [[Vancouver]] er hitastig yfirleitt á milli 0 til 25&amp;nbsp;°C allt árið um kring, en á sléttunum miklu fer það allt niður í -40&amp;nbsp;°C á veturna og upp í 35&amp;nbsp;°C á sumrin.

Nokkrir tugir [[Listi yfir þjóðgarða í Kanada|þjóðgarða eru í Kanada]] og var sá fyrsti stofnaður árið 1885.
[[File:Peggy&amp;#039;s Cove, Halifax.jpg|thumb|
Peggy &amp; Cove, Halifax]]

==Stjórnmál==
Kanada býr við „[[Lýðræðisvísitalan|fullt lýðræði]]“&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Democracy Index 2017 |url=https://www.eiu.com/topic/democracy-index |access-date=29. nóvember 2017 |publisher=The Economist Intelligence Unit}}&lt;/ref&gt; þar sem er rík hefð fyrir [[frjálslyndisstefna|frjálslyndi]],&lt;ref name=&quot;WesthuesWharf2014&quot;&gt;{{Cite book |last1=Westhues |first1=Anne |url=https://books.google.com/books?id=chTaAgAAQBAJ&amp;pg=PA10 |title=Canadian Social Policy: Issues and Perspectives |last2=Wharf |first2=Brian |publisher=Wilfrid Laurier University Press |year=2014 |isbn=978-1-55458-409-3 |pages=10–11}}&lt;/ref&gt; [[jafnréttisstefna|jafnrétti]]&lt;ref name=&quot;BickertonGagnon2009&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bickerton |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=1jd6oqRHxLYC&amp;pg=PA56 |title=Canadian Politics |last2=Gagnon |first2=Alain |publisher=University of Toronto Press |year=2009 |isbn=978-1-4426-0121-5 |page=56}}&lt;/ref&gt; og [[hófsemdarstefna|hófsemd]]&lt;ref name=&quot;Johnson2016&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://books.google.com/books?id=I_HzDQAAQBAJ&amp;pg=PA13 |title=Thinking Government: Public Administration and Politics in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2016 |isbn=978-1-4426-3521-0 |edition=4th |pages=13–23}}&lt;/ref&gt; í stefnumálum stjórnmálaflokka. Áhersla á [[félagslegt réttlæti]] hefur verið einkenni á kanadískum stjórnmálum.&lt;ref name=&quot;Fierlbeck2006&quot;&gt;{{Cite book |last=Fierlbeck |first=Katherine |url=https://books.google.com/books?id=0bZBHlF4V8EC&amp;pg=PA87 |title=Political Thought in Canada: An Intellectual History |publisher=University of Toronto Press |year=2006 |isbn=978-1-55111-711-9 |page=87}}&lt;/ref&gt; Einkunnarorð ríkisstjórnar Kanada eru „[[friður, regla og góð stjórn]]“.&lt;ref name=&quot;DixonScheurell2016&quot;&gt;{{Cite book |last1=Dixon |first1=John |url=https://books.google.com/books?id=npzDCwAAQBAJ&amp;pg=PA48 |title=Social Welfare in Developed Market Countries |last2=P. Scheurell |first2=Robert |date=17. mars 2016 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-36677-5 |page=48}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Boughey2017&quot;&gt;{{Cite book |last=Boughey |first=Janina |url=https://books.google.com/books?id=dgK-DgAAQBAJ&amp;pg=PA105 |title=Human Rights and Judicial Review in Australia and Canada: The Newest Despotism? |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2017 |isbn=978-1-5099-0788-5 |page=105}}&lt;/ref&gt;

Kanadísk stjórnmál einkennast af tveimur breiðum miðjuflokkum, [[Frjálslyndi flokkurinn (Kanada)|Frjálslynda flokknum]] og [[Íhaldsflokkurinn (Kanada)|Íhaldsflokknum]] sem báðir stunda málamiðlunarstjórnmál. Frjálslyndi flokkurinn er hinn hefðbundni valdaflokkur og skilgreinir sig [[miðjustefna|á miðjunni]], meðan Íhaldsflokkurinn skilgreinir sig [[hægristefna|til hægri]]. [[Nýi lýðræðisflokkurinn]] er sósíaldemókratískur flokkur sem skilgreinir sig [[vinstristefna|til vinstri]]. Flokkar yst á hægri og vinstri vængnum hafa aldrei verið áberandi í kanadískum stjórnmálum.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Ambrose |first1=Emma |last2=Mudde |first2=Cas |year=2015 |title=Canadian Multiculturalism and the Absence of the Far Right |journal=Nationalism and Ethnic Politics |volume=21 |issue=2 |pages=213–236 |doi=10.1080/13537113.2015.1032033 |s2cid=145773856}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Taub |first=Amanda |date=27. júní 2017 |title=Canada's Secret to Resisting the West's Populist Wave |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2017/06/27/world/canada/canadas-secret-to-resisting-the-wests-populist-wave.html}}&lt;/ref&gt; Í [[Alríkiskosningarnar í Kanada 2019|alríkiskosningunum 2019]] voru fimm flokkar kosnir á þing; Frjálslyndi flokkurinn sem myndaði minnihlutastjórn, Íhaldsflokkurinn sem er hinn opinberi stjórnarandstöðuflokkur, Nýi lýðræðisflokkurinn, [[Bloc Québécois]] og [[Græningjar (Kanada)|Græningjar]].

Í Kanada er [[þingræði]] og [[þingbundin konungsstjórn]] þar sem [[konungur Kanada]] er undirstaða framkvæmdavalds, löggjafarvalds og dómsvalds.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29. mars 1867 |title=Constitution Act, 1867: Preamble |url=http://www.solon.org/Constitutions/Canada/English/ca_1867.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100203024121/http://www.solon.org/Constitutions/Canada/English/ca_1867.html |archive-date=3. febrúar 2010 |access-date=23. maí 2011 |publisher=[[Queen's Printer]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Smith |first=David E |date=10. júní 2010 |title=The Crown and the Constitution: Sustaining Democracy? |page=6 |work=The Crown in Canada: Present Realities and Future Options |publisher=[[Queen's University at Kingston|Queen's University]] |url=http://www.queensu.ca/iigr/conf/ConferenceOnTheCrown/CrownConferencePapers/The_Crown_and_the_Constitutio1.pdf |archive-url=https://www.webcitation.org/5qXvz463C?url=http://www.queensu.ca/iigr/conf/ConferenceOnTheCrown/CrownConferencePapers/The_Crown_and_the_Constitutio1.pdf |archive-date=17. júní 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MacLeod16&quot;&gt;{{Cite book |last=MacLeod |first=Kevin S |url=http://canadiancrown.gc.ca/DAMAssetPub/DAM-CRN-jblDmt-dmdJbl/STAGING/texte-text/crnMpls_1336157759317_eng.pdf?WT.contentAuthority=4.4.4 |title=A Crown of Maples |publisher=Queen's Printer for Canada |year=2012 |isbn=978-0-662-46012-1 |edition=2nd |page=16 |author-link=Kevin S. MacLeod |access-date=8. mars 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204231448/http://canadiancrown.gc.ca/DAMAssetPub/DAM-CRN-jblDmt-dmdJbl/STAGING/texte-text/crnMpls_1336157759317_eng.pdf?WT.contentAuthority=4.4.4 |archive-date=4. febrúar 2016}}&lt;/ref&gt; [[Karl 3. Bretakonungur]] er núverandi einvaldur Kanada, auk 14 annarra ríkja í [[samveldið|samveldinu]] og í hverju fylki Kanada. Samt er um tvær aðskildar stofnanir að ræða: bresku og kanadísku krúnurnar.&lt;ref name=&quot;Johnson2018&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://books.google.com/books?id=z2WHDgAAQBAJ&amp;pg=PT196 |title=Battle Royal: Monarchists vs. Republicans and the Crown of Canada |date=2018 |publisher=Dundurn Press |isbn=978-1-4597-4015-0 |page=196}}&lt;/ref&gt; Fulltrúi drottningar er [[yfirlandstjóri Kanada]] sem hún skipar samkvæmt ráði [[forsætisráðherra Kanada]] til að sinna skyldum hennar í landinu.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Governor General of Canada: Roles and Responsibilities |url=http://gg.ca/document.aspx?id=3 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Queen's Printer |archive-date=2018-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915122338/http://gg.ca/document.aspx?id=3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ATi5R5XNb2MC&amp;pg=PA54 |title=Commonwealth public administration reform 2004 |publisher=Commonwealth Secretariat |year=2004 |isbn=978-0-11-703249-1 |pages=54–55}}&lt;/ref&gt;

Þótt konungsvaldið sé þannig innbyggt í stjórnkerfi Kanada er hlutverk einvaldsins í reynd táknrænt.&lt;ref name=&quot;MacLeod16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Forseyp1&quot;&gt;{{Cite book |last=Forsey |first=Eugene |url=http://www2.parl.gc.ca/sites/lop/aboutparliament/forsey/PDFs/How_Canadians_Govern_Themselves-6ed.pdf |title=How Canadians Govern Themselves |publisher=Queen's Printer |year=2005 |isbn=978-0-662-39689-5 |edition=6th |pages=1, 16, 26 |author-link=Eugene Forsey |access-date=23. maí 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091229155255/http://www2.parl.gc.ca/Sites/LOP/AboutParliament/Forsey/PDFs/How_Canadians_Govern_Themselves-6ed.pdf |archive-date=29. desember 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Montpetit&quot;&gt;{{Cite web |last1=Marleau |first1=Robert |last2=Montpetit |first2=Camille |title=House of Commons Procedure and Practice: Parliamentary Institutions |url=http://www.parl.gc.ca/MarleauMontpetit/DocumentViewer.aspx?DocId=1001&amp;Lang=E&amp;Print=2&amp;Sec=Ch01&amp;Seq=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110828112251/http://www.parl.gc.ca/MarleauMontpetit/DocumentViewer.aspx?DocId=1001&amp;Lang=E&amp;Print=2&amp;Sec=Ch01&amp;Seq=5 |archive-date=28. ágúst 2011 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Queen's Printer}}&lt;/ref&gt; [[Ríkisstjórn Kanada]] fer með framkvæmdavaldið og ber ábyrgð gagnvart [[Fulltrúaþing Kanada|fulltrúaþinginu]]. Forsætisráðherra Kanada velur ráðherra í ríkisstjórnina og er [[stjórnarleiðtogi]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Edwards |first=Peter |date=4. nóvember 2015 |title='A cabinet that looks like Canada:' Justin Trudeau pledges government built on trust |url=https://www.thestar.com/news/canada/2015/11/04/new-government-to-be-sworn-in-today.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170128075156/https://www.thestar.com/news/canada/2015/11/04/new-government-to-be-sworn-in-today.html |archive-date=28. janúar 2017 |website=Toronto Star}}&lt;/ref&gt; Einvaldurinn eða fulltrúi hans geta ef upp kemur [[stjórnarkreppa]] farið með vald sitt án þess að ráðgast við ríkisstjórnina.&lt;ref name=&quot;Forseyp1&quot; /&gt; Landstjórinn skipar forsætisráðherra sem oftast er leiðtogi þess stjórnmálaflokks sem hefur traust meirihluta þingfulltrúa.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://archive.org/details/thinkinggovernme02ndjohn/page/134 |title=Thinking government: public sector management in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2006 |isbn=978-1-55111-779-9 |edition=2nd |pages=[https://archive.org/details/thinkinggovernme02ndjohn/page/134 134–135, 149]}}&lt;/ref&gt; Skrifstofa forsætisráðherra er þannig valdamesta stofnun ríkisins. Þaðan kemur megnið af lagafrumvörpum þingsins og þaðan koma tilnefningar til yfirlandstjóra, varalandstjóra, ráðherra, dómara og yfirmanna [[krúnustofnanir Kanada|krúnustofnana Kanada]] sem drottningin skipar.&lt;ref name=&quot;Forseyp1&quot; /&gt; Leiðtogi þess flokks sem hlýtur næstflest sæti á þingi í kosningum er venjulega kallaður leiðtogi opinberrar stjórnarandstöðu sem á að veita stjórninni aðhald.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Opposition in a Parliamentary System |url=http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/researchpublications/bp47-e.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125122354/http://www2.parl.gc.ca/content/lop/researchpublications/bp47-e.htm |archive-date=25. nóvember 2010 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Library of Parliament}}&lt;/ref&gt;

Allir 338 þingfulltrúar á [[fulltrúaþing Kanada|fulltrúaþingi Kanada]] eru kjörnir með einföldum meirihluta í [[kjördæmaskipan Kanada|einmenningskjördæmum]]. Landstjórinn boðar til [[kosningar í Kanada|kosninga]], annað hvort samkvæmt ráði forsætisráðherra eða ef [[vantraust]] á stjórnina er samþykkt á þinginu.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Elections and Ridings |url=http://www.lop.parl.gc.ca/parlinfo/Compilations/ElectionsAndRidings.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224103929/http://www.lop.parl.gc.ca/parlinfo/Compilations/ElectionsAndRidings.aspx |archive-date=24. desember 2016 |access-date=3. september 2016 |publisher=Library of Parliament}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=O'Neal |first1=Brian |last2=Bédard |first2=Michel |last3=Spano |first3=Sebastian |date=April 11, 2011 |title=Government and Canada's 41st Parliament: Questions and Answers |url=http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/ResearchPublications/2011-37-e.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522071714/http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/ResearchPublications/2011-37-e.htm |archive-date=22. maí 2011 |access-date=2. júní 2011 |publisher=[[Library of Parliament]]}}&lt;/ref&gt; [[Stjórnarskrárlögin 1982]] gera ráð fyrir að ekki líði meira en fimm ár milli kosninga, en [[Kosningalög Kanada]] kveða á um fjögurra ára kjörtímabil með föstum kjördegi í október. Í [[öldungadeild Kanada]] sitja 105 fulltrúar sem skipaðir eru á grundvelli landfræðilegrar skiptingar og sitja til 75 ára aldurs.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Griffiths |first1=Ann L. |url=https://books.google.com/books?id=GytLtJacxY8C&amp;pg=PA116 |title=Handbook of Federal Countries |last2=Nerenberg |first2=Karl |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2003 |isbn=978-0-7735-7047-4 |page=116}}&lt;/ref&gt;

Þar sem Kanada er sambandríki skiptist stjórnvaldsábyrgðin milli alríkisstjórnarinnar og fylkjanna tíu. [[Fylkisþing Kanada]] sitja í einni deild og vinna á sama hátt og fulltrúadeildin.&lt;ref name=&quot;Montpetit&quot; /&gt; Sjálfstjórnarsvæðin hafa líka hvert sitt þing, en þau eru ekki fullvalda og hafa færri hlutverk en fylkin.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2010 |title=Difference between Canadian Provinces and Territories |url=http://www.pco-bcp.gc.ca/aia/index.asp?lang=eng&amp;page=provterr&amp;doc=difference-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20151201135354/http://pco-bcp.gc.ca/aia/index.asp?lang=eng&amp;page=provterr&amp;doc=difference-eng.htm |archive-date=December 1, 2015 |access-date=November 23, 2015 |publisher=Intergovernmental Affairs Canada}}&lt;/ref&gt; Svæðisþingin eru líka ólíkt uppbyggð.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2008 |title=Differences from Provincial Governments |url=http://www.assembly.gov.nt.ca/visitors/what-consensus/differences-provincial-governments |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203044824/http://www.assembly.gov.nt.ca/visitors/what-consensus/differences-provincial-governments |archive-date=3. febrúar 2014 |access-date=30. janúar 2014 |publisher=Legislative Assembly of the Northwest Territories}}&lt;/ref&gt;

[[Kanadabanki]] er [[seðlabanki]] landsins. [[Hagstofa Kanada]] gefur út gögn sem [[fjármálaráðherra Kanada]] og [[iðnaðarráðherra Kanada]] nýta sér við áætlanagerð og mótun efnahagsstefnu.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2014 |title=About |url=https://www.statcan.gc.ca/about-apercu/mandate-mandat-eng.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115144515/http://statcan.gc.ca/about-apercu/mandate-mandat-eng.htm |archive-date=15. janúar 2015 |access-date=8. mars 2017 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt; Kanadabanki hefur einkarétt á seðlaútgáfu [[kanadadalur|kanadadals]],&lt;ref name=&quot;GilbertHelleiner2003&quot;&gt;{{Cite book |last1=Gilbert |first1=Emily |url=https://books.google.com/books?id=gnWGfLxm4L8C&amp;pg=PA39 |title=Nation-States and Money: The Past, Present and Future of National Currencies |last2=Helleiner |first2=Eric |publisher=Routledge |year=2003 |isbn=978-1-134-65817-6 |page=39}}&lt;/ref&gt; en [[Konunglega kanadíska myntsláttan]] sér um útgáfu [[mynt]]arinnar.&lt;ref name=&quot;CuhajMichael2011&quot;&gt;{{Cite book |last1=Cuhaj |first1=George S. |url=https://books.google.com/books?id=ZheUkxvWhs8C&amp;pg=PT4 |title=Coins of the World: Canada |last2=Michael |first2=Thomas |publisher=[[Krause Publications]] |year=2011 |isbn=978-1-4402-3129-2 |page=4}}&lt;/ref&gt;

===Stjórnsýslueiningar===
[[Mynd:Political map of Canada.png|thumbnail|Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði.]]
Kanada er sambandsríki tíu [[fylki|fylkja]] og þriggja [[sjálfstjórnarsvæði|sjálfstjórnarsvæða]]. Þessi svæði eru oft flokkuð í [[héruð Kanada|fjögur héruð]]: [[Vestur-Kanada]], [[Mið-Kanada]], [[Atlantshafsfylkin]] og [[Norður-Kanada]] ([[Austur-Kanada]] er notað yfir bæði Mið-Kanada og Atlantshafsfylkin).&lt;ref name=&quot;HamelKeil2015&quot;&gt;{{Cite book |last1=Hamel |first1=Pierre |url=https://books.google.com/books?id=rB-NBgAAQBAJ&amp;pg=PA81 |title=Suburban Governance: A Global View |last2=Keil |first2=Roger |publisher=University of Toronto Press |year=2015 |isbn=978-1-4426-6357-2 |page=81}}&lt;/ref&gt; Fylkin hafa meiri sjálfstjórn en sjálfstjórnarsvæðin og bera ábyrgð á félagslegri þjónustu eins og heilsugæslu, menntun og félagsaðstoð.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Doern |first1=G. Bruce |url=https://books.google.com/books?id=FBXaFRZtKJsC&amp;pg=RA1-PA1976 |title=Canadian Public Budgeting in the Age of Crises: Shifting Budgetary Domains and Temporal Budgeting |last2=Maslove |first2=Allan M. |last3=Prince |first3=Michael J. |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2013 |isbn=978-0-7735-8853-0 |page=1}}&lt;/ref&gt; Samanlagt eru tekjur fylkjanna meiri en tekjur alríkisstjórnarinnar, sem er einstakt meðal sambandsríkja í heiminum. Alríkisstjórnin getur notað sínar tekjur til að framkvæma stefnu sína í fylkjunum, eins og til dæmis [[kanadísku heilsulögin]] frá 1984. Fylkin geta sagt sig frá stefnunni, en gera það sjaldnast. Alríkisstjórnin notar [[jöfnunargreiðslur]] til að jafna aðstöðu fylkjanna. &lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Clemens |first1=Jason |url=https://books.google.com/books?id=yc6RakXxLy0C&amp;pg=PA8 |title=Beyond Equalization: Examining Fiscal Transfers in a Broader Context |last2=Veldhuis |first2=Niels |publisher=[[Fraser Institute]] |year=2012 |isbn=978-0-88975-215-3 |page=8}}&lt;/ref&gt; 

Helsti munurinn á fylki og sjálfstjórnarsvæði er að völd fylkjanna koma frá Stjórnarskrá Kanada, meðan stjórnir sjálfstjórnarsvæða fá sín völd frá [[Kanadíska þingið|kanadíska þinginu]].&lt;ref name=&quot;OliverMacklem2017a&quot;&gt;{{Cite book |last1=Oliver |first1=Peter |url=https://books.google.com/books?id=ulsvDwAAQBAJ&amp;pg=PA498 |title=The Oxford Handbook of the Canadian Constitution |last2=Macklem |first2=Patrick |last3=Des Rosiers |first3=Nathalie |publisher=Oxford University Press |year=2017 |isbn=978-0-19-066482-4 |pages=498–499}}&lt;/ref&gt; Samkvæmt stjórnarskránni deilir alríkisstjórnin völdum með fylkjunum.&lt;ref name=&quot;Meligrana2004&quot;&gt;{{Cite book |last=Meligrana |first=John |url=https://books.google.com/books?id=uL9hLqPSdi0C&amp;pg=PA75 |title=Redrawing Local Government Boundaries: An International Study of Politics, Procedures, and Decisions |publisher=UBC Press |year=2004 |isbn=978-0-7748-0934-4 |page=75}}&lt;/ref&gt; Þar sem skipting valds milli alríkisstjórnar og fylkja er skilgreind í stjórnarskránni þurfa allar breytingar á henni að fara gegnum stjórnarskrárbreytingarferli, en þingið getur einhliða breytt völdum sjálfstjórnarsvæðanna.&lt;ref name=&quot;Nicholson1979&quot;&gt;{{Cite book |last=Nicholson |first=Norman L. |url=https://books.google.com/books?id=Ek7cloNk3E8C&amp;pg=PA174 |title=The boundaries of the Canadian Confederation |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1979 |isbn=978-0-7705-1742-7 |pages=174–175}}&lt;/ref&gt;

&lt;br clear=&quot;both&quot; /&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:auto&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
! class=&quot;unsortable&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Skjaldar- merki
! rowspan=&quot;2&quot; | Fylki
! rowspan=&quot;2&quot; | Skamm- stöfun
! rowspan=&quot;2&quot; | Höfuðstaður
! rowspan=&quot;2&quot; | Stærsta borg
! rowspan=&quot;2&quot; | Aðild að sambands- ríkinu
! rowspan=&quot;2&quot; | Íbúar&lt;br/&gt;2020.
! class=&quot;unsortable&quot; colspan=&quot;3&quot; | Stærð (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; | Fylkis- tungumál
|-
! Þurrlendi
! Vatn
! Alls
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of Ontario.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Ontario.svg|23px]] [[Ontario]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | ON
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Torontó]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1867
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 14.734.014
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 917.741
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 158.654
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.076.395
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Armoiries du Québec (blason).svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Quebec.svg|23px]] [[Québec]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | QC
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Québecborg]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Montréal]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1867
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;3&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 8.574.571
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;3&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.356.128
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;3&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 185.928
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;3&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.542.056
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Franska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of Nova Scotia.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Nova Scotia.svg|23px]] [[Nýja-Skotland|Nýja Skotland]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NS
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1867
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 979.351
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 53.338
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.946
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 55.284
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of New Brunswick.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of New Brunswick.svg|23px]] [[Nýja-Brúnsvík]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NB
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Fredericton]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Moncton]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1867
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;2&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 781.476
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;2&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 71.450
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;2&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.458
| colpos = &quot;7&quot; rowpos = &quot;2&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 72.908
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Simple arms of Manitoba.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Manitoba.svg|23px]] [[Manitoba]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | MB
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Winnipeg]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 15. júlí 1870
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.379.263
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 553.556
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 94.241
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 647.797
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of British Columbia.svg|35x35px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of British Columbia.svg|23px]] [[Breska-Kólumbía]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | BC
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Viktoría (Breska Kólumbía)|Victoría]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Vancouver]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 20. júlí 1871
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 5.147.712
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 925.186
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 19.549
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 944.735
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Arms of Prince Edward Island.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Prince Edward Island.svg|23px]] [[Eyja Játvarðs prins]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | PE
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Charlottetown]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. júlí 1873
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 159.625
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 5.660
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 0
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 5.660
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Shield of arms of Saskatchewan.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Saskatchewan.svg|23px]] [[Saskatchewan]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | SK
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Regina]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Saskatoon]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. september 1905
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.178.681
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 591.670
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 59.366
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 651.036
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Shield of Alberta.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Alberta.svg|23px]] [[Alberta (fylki)|Alberta]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | AB
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Edmonton]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Calgary]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. september 1905
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 4.421.876
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 642.317
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 19.531
| colpos = &quot;6&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | 661.848
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Simple arms of Newfoundland and Labrador.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Newfoundland and Labrador.svg|23px]] [[Nýfundnaland og Labrador]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NL
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. John's]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 31. mars 1949
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 522.103
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 373.872
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 31.340
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 405.212
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska
|- class=&quot;sortbottom&quot; align=&quot;center&quot;
! scope=&quot;col&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;6&quot;| Alls
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|37878672}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|5490918}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|572013}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|6062931}}
! scope=&quot;col&quot; align=&quot;center&quot;| —
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;overflow:auto&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|+ Sjálfstjórnarsvæði Kanada
! class=&quot;unsortable&quot; rowspan=&quot;2&quot; | Skjaldarmerki
! rowspan=&quot;2&quot; | Svæði
! rowspan=&quot;2&quot; | Skamm- stöfun
! rowspan=&quot;2&quot; | Höfuðstaður og&lt;br /&gt;stærsta borg
! rowspan=&quot;2&quot; | Dagsetning aðildar&lt;br /&gt;að sambands- ríkinu
! rowspan=&quot;2&quot; | Íbúar&lt;br /&gt;(2020)
! class=&quot;unsortable&quot; colspan=&quot;3&quot; | Stærð (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
! rowspan=&quot;2&quot; | Tungumál
|-
! Þurrlendi
! Vatn
! Alls
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Coat of Arms of the Northwest Territories.svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of the Northwest Territories.svg|23px]] [[Norðvesturhéruðin]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NT
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Yellowknife]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 15. júlí 1870
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 45.161
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.183.085
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 163.021
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.346.106
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Dene suline, [[cree]], enska, franska, gwich'in, inuinnaqtun, [[inuktitut]], inuvialuktun, slavey, tłįchǫ
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Coat of arms of Yukon (escutcheon).svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Yukon.svg|23px]] [[Júkon]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | YT
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Whitehorse]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 13. júní 1898
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 42.052
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 474.391
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 8.052
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 482.443
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Enska, franska
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Coat of arms of Nunavut (escutcheon).svg|30px]]
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[File:Flag of Nunavut.svg|23px]] [[Núnavút]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | NU
| style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Iqaluit]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 1. apríl 1999
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 39.353
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 1.936.113
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 157.077
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 2.093.190
| colpos = &quot;6&quot; rowpos = &quot;4&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | Inuinnaqtun, inuktitut, enska, franska
|- class=&quot;sortbottom&quot; align=&quot;center&quot;
! scope=&quot;col&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;5&quot;| Alls
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|126566}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|3593589}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|328150}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align: right;&quot; | {{nts|3921739}}
! scope=&quot;col&quot; align=&quot;center&quot;| —
|}
&lt;/div&gt;

==Efnahagslíf==
[[File:Toronto (15085972212).jpg|thumb|right|Fjármálahverfið í Toronto er önnur stærsta fjármálamiðstöð í Norður-Ameríku og í sjöunda sæti á heimsvísu.]]
Kanada var [[Listi yfir lönd eftir vergri landsframleiðslu (KMJ)|10. stærsta hagkerfi heims]] árið 2018, með um það bil 1,73 billjónir bandaríkjadala verga landsframleiðslu.&lt;ref name=&quot;GDP IMF&quot;&gt;{{Cite web |date=April 2, 2019 |title=World Economic Outlook Database |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=44&amp;pr.y=11&amp;sy=2018&amp;ey=2018&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C546%2C213%2C962%2C911%2C674%2C314%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C836%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C624%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C565%2C924%2C283%2C233%2C853%2C632%2C288%2C636%2C293%2C634%2C566%2C238%2C964%2C662%2C182%2C960%2C359%2C423%2C453%2C935%2C968%2C128%2C922%2C611%2C714%2C321%2C862%2C243%2C135%2C248%2C716%2C469%2C456%2C253%2C722%2C642%2C942%2C643%2C718%2C939%2C724%2C734%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C726%2C646%2C199%2C648%2C733%2C915%2C184%2C134%2C524%2C652%2C361%2C174%2C362%2C328%2C364%2C258%2C732%2C656%2C366%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698&amp;s=NGDPD&amp;grp=0&amp;a=#cs120 |publisher=[[International Monetary Fund]]}}&lt;/ref&gt; Kanada er eitt af [[spillingarvísitalan|minnst spilltu löndum heims]],&lt;ref name=&quot;RotbergCarment2018&quot;&gt;{{Cite book |last1=Rotberg |first1=Robert I. |url=https://books.google.com/books?id=ujOoDwAAQBAJ&amp;pg=PT12 |title=Canada's Corruption at Home and Abroad |last2=Carment |first2=David |publisher=Taylor &amp; Francis |year=2018 |isbn=978-1-351-57924-7 |page=12}}&lt;/ref&gt; og er ein af helstu verslunarþjóðum heims, með mjög [[alþjóðavæðing|alþjóðavætt]] hagkerfi.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17. apríl 2008 |title=Latest release |url=http://www.wto.org/english/news_e/pres08_e/pr520_e.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605043028/http://www.wto.org/english/news_e/pres08_e/pr520_e.htm |archive-date=5. júní 2011 |publisher=World Trade Organization |access-date=23. maí 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Index of Globalization 2010 |url=http://globalization.kof.ethz.ch/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120531222435/http://globalization.kof.ethz.ch/ |archive-date=31. maí 2012 |access-date=22. maí 2012 |publisher=KOF}}&lt;/ref&gt; Hagkerfi Kanada er [[blandað hagkerfi]] sem situr hærra á lista yfir lönd eftir [[vísitala efnahagsfrelsis|vísitölu efnahagsfrelsis]] en bæði Bandaríkin og öll Evrópuríkin,&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2013 |title=Index of Economic Freedom |url=http://www.heritage.org/Index/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130629215405/http://www.heritage.org/index/ |archive-date=29. júní 2013 |access-date=27. júní 2013 |publisher=[[The Heritage Foundation]] and [[The Wall Street Journal]]}}&lt;/ref&gt; og tekjujöfnuður er tiltölulega mikill.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kay |first=Jonathan |date=13. desember 2012 |title=Jonathan Kay: The Key to Canada's Economic Advantage Over the United States? Less Income Inequality |url=http://news.nationalpost.com/full-comment/jonathan-kay-the-key-to-canadas-economic-advantage-over-the-united-states-less-income-inequality |url-status=live |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160515131854/http%3A//news.nationalpost.com/full%2Dcomment/jonathan%2Dkay%2Dthe%2Dkey%2Dto%2Dcanadas%2Deconomic%2Dadvantage%2Dover%2Dthe%2Dunited%2Dstates%2Dless%2Dincome%2Dinequality |archive-date=2016-05-15 |website=[[National Post]] |access-date=2021-06-21 }}&lt;/ref&gt; Meðalráðstöfunartekjur í Kanada eru töluvert hærri en meðaltal OECD-ríkja.&lt;ref name=&quot;OECDBLI&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=GEIoDwAAQBAJ&amp;pg=PP3 |title=Better Policies Policies for Stronger and More Inclusive Growth in Canada |date=16. júní 2017 |publisher=OECD |isbn=978-92-64-27794-6 |pages=3–}}&lt;/ref&gt; [[Kauphöllin í Toronto]] er níunda stærsta kauphöll heims, með yfir 1.500 fyrirtæki á skrá og samanlagða fjárfestingu upp á meira en 2 billjón bandaríkjadali.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Monthly Reports |url=https://www.world-exchanges.org/our-work/statistics |publisher=World Federation of Exchanges}}. Nóvember 2018.&lt;/ref&gt;

Árið 2018 var heildarvelta kanadíska hagkerfisins með vörur og þjónustu 1,5 billjón kanadadalir.&lt;ref name=econ/&gt; Útflutningur var yfir 585 billjón kanadadalir, og innflutningur yfir 607 billjón dalir, þar af 391 frá Bandaríkjunum.&lt;ref name=&quot;econ&quot;&gt;{{Cite journal |year=2019 |title=Canada's State of Trade 2019 |url=https://www.international.gc.ca/gac-amc/publications/economist-economiste/state_of_trade-commerce_international-2019.aspx?lang=eng |journal=Canada's State of Trade |edition=20th |publisher=Global Affairs Canada |issn=2562-8313}}[https://www.international.gc.ca/gac-amc/assets/pdfs/publications/State-of-Trade-2019_eng.pdf PDF version]&lt;/ref&gt; Árið 2018 var viðskiptahalli Kanada um 25 billjónir.&lt;ref name=econ/&gt;

Vöxtur í námavinnslu, iðnframleiðslu og þjónustu frá upphafi 20. aldar hefur breytt hagkerfi Kanada úr dreifbýlu landbúnaðarhagkerfi, í nútímalegt iðnvætt hagkerfi.&lt;ref name=&quot;HarrisMatthews1987l&quot;&gt;{{Cite book |last1=Harris |first1=R. Cole |url=https://books.google.com/books?id=pD7vTXLqkugC&amp;pg=PA2 |title=Historical Atlas of Canada: Addressing the Twentieth Century, 1891–1961 |last2=Matthews |first2=Geoffrey J. |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-3448-9 |page=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320150918/https://books.google.com/books?id=pD7vTXLqkugC&amp;pg=PA2 |archive-date=20. mars 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Líkt og í öðrum [[þróað ríki|þróuðum ríkjum]] er [[þjónusta|þjónustugeirinn]] ríkjandi, með 2/3 hluta vinnuaflsins,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8. janúar 2009 |title=Employment by Industry |url=http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/econ40-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524063742/http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/econ40-eng.htm |archive-date=24. maí 2011 |publisher=Statistics Canada |access-date=23. maí 2011}}&lt;/ref&gt; en [[frumframleiðsla|frumframleiðslugeirinn]] er líka mjög mikilvægur, einkum [[skógarhögg]] og [[olíuvinnsla]].&lt;ref name=&quot;SueyoshiGoto2018&quot;&gt;{{Cite book |last1=Sueyoshi |first1=Toshiyuki |url=https://books.google.com/books?id=s0RKDwAAQBAJ&amp;pg=PA496 |title=Environmental Assessment on Energy and Sustainability by Data Envelopment Analysis |last2=Goto |first2=Mika |publisher=Wiley |year=2018 |isbn=978-1-118-97933-4 |page=496}}&lt;/ref&gt; Kanada er tæknilega þróað og iðnvætt ríki, sem er sjálfbjarga í orkumálum, vegna síns mikla náttúrulega forða af [[jarðefnaeldsneyti]], ásamt [[kjarnorka|kjarnorku-]] og [[vatnsorka|vatnsorkuframleiðslu]]. Nýting [[náttúrulegar auðlindir|náttúruauðlinda]] og viðskipti, þá sérstaklega við [[Bandaríkin]], hafa lengi skipt höfuðmáli fyrir efnahag landsins. Þrátt fyrir að fjölbreytni hafi almennt séð aukist í kanadísku efnahagslífi, eru enn mörg héruð, sem reiða sig á vinnslu og sölu afurða úr náttúruauðlindum.

Samþætting hagkerfis Kanada við hagkerfi Bandaríkjanna hefur aukist mikið frá lokum [[Síðari heimsstyrjöld|Síðari heimsstyrjaldar]].&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Mosler |first1=David |url=https://books.google.com/books?id=l00i5PKYDwcC&amp;pg=PA38 |title=The American Challenge: The World Resists US Liberalism |last2=Catley |first2=Bob |publisher=[[Ashgate Publishing]] |year=2013 |isbn=978-1-4094-9852-0 |page=38}}&lt;/ref&gt; Árið 1965 gerðu löndin með sér fríverslunarsamning um bílaparta, [[Automotive Products Trade Agreement]].&lt;ref name=&quot;KerrPerdikis2014&quot;&gt;{{Cite book |last1=Kerr |first1=William |url=https://books.google.com/books?id=FEsjBAAAQBAJ&amp;pg=PA96 |title=The Economics of International Commerce |last2=Perdikis |first2=Nicholas |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |year=2014 |isbn=978-1-78347-668-8 |page=96}}&lt;/ref&gt; Á 8. áratugnum setti ríkisstjórn [[Pierre Trudeau]] upp [[National Energy Program]] (NEP) og [[Foreign Investment Review Agency]] (FIRA) til að bregðast við áhyggjum yfir sjálfbærni í orkumálum og erlendri fjárfestingu í iðnaði.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Morck |first1=Randall |title=Governance, Multinationals, and Growth |last2=Tian |first2=Gloria |last3=Yeung |first3=Bernard |publisher=Edward Elgar Publishing |year=2005 |isbn=978-1-84376-909-5 |editor-last=Eden |editor-first=Lorraine |page=50 |chapter=Who owns whom? Economic nationalism and family controlled pyramidal groups in Canada |editor-last2=Dobson |editor-first2=Wendy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=q4gt2xhqpSIC&amp;pg=PA50}}&lt;/ref&gt; Á 9. áratugnum lagði íhaldsstjórn [[Brian Mulroney]] NEP niður og breytti nafni FIRA í [[Invest in Canada|Investment Canada]] til að hvetja til erlendrar fjárfestingar.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Hale |first=Geoffrey |date=Október 2008 |title=The Dog That Hasn't Barked: The Political Economy of Contemporary Debates on Canadian Foreign Investment Policies |journal=[[Canadian Journal of Political Science]] |volume=41 |issue=3 |pages=719–747 |doi=10.1017/S0008423908080785 |jstor=25166298|s2cid=154319169 }}&lt;/ref&gt; [[Fríverslunarsamningur Kanada og Bandaríkjanna]] frá 1988 afnam tolla milli landanna og 1994 var samningurinn látinn ná einnig yfir Mexíkó þegar [[Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku]] var gerður.&lt;ref name=&quot;Nzongola-NtalajaKrieger2001&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=2wd30pXJxpYC&amp;pg=PA569 |title=The Oxford Companion to Politics of the World |publisher=Oxford University Press |year=2001 |isbn=978-0-19-511739-4 |editor-last=Krieger |editor-first=Joel |edition=2nd |page=569}}&lt;/ref&gt; [[Samvinnubanki|Samvinnubankakerfið]] er sterkt í Kanada sem er með hæsta hlutfall meðlima í [[lánafélag|lánafélögum]] í heimi.&lt;ref name=&quot;KobrakMartin2018&quot;&gt;{{Cite book |last1=Kobrak |first1=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=yw9aDwAAQBAJ&amp;pg=PA220 |title=From Wall Street to Bay Street: The Origins and Evolution of American and Canadian Finance |last2=Martin |first2=Joe |publisher=University of Toronto Press |year=2018 |isbn=978-1-4426-1625-7 |page=220}}&lt;/ref&gt;

Kanada flytur út meira af orku en landið flytur inn.&lt;ref name=&quot;SueyoshiGoto2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;energy&quot;&gt;{{Cite book |last=Brown |first=Charles E |title=World Energy Resources |url=https://archive.org/details/worldenergyresou0000brow |publisher=Springer |year=2002 |isbn=978-3-540-42634-9 |pages=[https://archive.org/details/worldenergyresou0000brow/page/323 323], 378–389}}&lt;/ref&gt; Atlantshafsmegin eru gaslindir undan strönd landsins og í Alberta eru stórar olíu- og gaslindir. [[Athabasca-olíusandarnir]] eiga líka þátt í því að olíubirgðir Kanada eru metnar vera 13% af heildarolíuforða heimsins, í þriðja sæti á eftir [[Venesúela]] og [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]].&lt;ref name=&quot;Lopez-Vallejo2016&quot;&gt;{{Cite book |last=Lopez-Vallejo |first=Marcela |url=https://books.google.com/books?id=fgDtCwAAQBAJ&amp;pg=PA82 |title=Reconfiguring Global Climate Governance in North America: A Transregional Approach |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-317-07042-9 |page=82}}&lt;/ref&gt; Auk þess er Kanada einn af stærstu framleiðendum landbúnaðarvara í heiminum; Slétturnar í Kanada eru með stærstu ræktarlöndum [[korn]]s og [[repja|repju]] í heiminum.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2017 |title=Trade Ranking Report: Agriculture |url=https://www.fcc-fac.ca/fcc/knowledge/ag-economist/trade-ranking-report-agriculture-e.pdf |publisher=FCC |access-date=2021-06-21 |archive-date=2019-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003070556/https://www.fcc-fac.ca/fcc/knowledge/ag-economist/trade-ranking-report-agriculture-e.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Samkvæmt [[Auðlindastofnun Kanada]] er landið leiðandi í útflutningi á [[sink]]i, [[úran]]i, [[gull]]i, [[nikkel]], [[platínumálmar|platínumálmum]], [[ál]]i, [[stál]]i, [[járngrýti]], [[kol]]um, [[blý]]i, [[kopar]], [[mólýbden]]i, [[kóbalt]]i og [[kadmín]]i.&lt;ref name=&quot;Haldar2016&quot;&gt;{{Cite book |last=Haldar |first=Swapan Kumar |url=https://books.google.com/books?id=3CDfCQAAQBAJ&amp;pg=PA108 |title=Platinum-Nickel-Chromium Deposits: Geology, Exploration and Reserve Base |publisher=Elsevier Science |year=2016 |isbn=978-0-12-802086-9 |page=108}}&lt;/ref&gt; Margir bæir í norðurhluta Kanada reiða sig á námavinnslu eða timburvinnslu fremur en landbúnað. Miðstöð iðnaðarframleiðslu í Kanada er í kringum Ontario og Quebec þar sem [[bílaiðnaður]] og [[flugvélaiðnaður]] eru sérstaklega mikilvægar greinar.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22. janúar 2015 |title=Mapping Canada's Top Manufacturing Industries |url=https://www.ibisworld.com/media/2015/01/22/mapping-canadas-top-manufacturing-industries/ |website=Industry Insider}}&lt;/ref&gt;

==Íbúar==
Í manntali 2023 voru Kanadabúar 40 milljónir. Milli 1990 og 2008 fjölgaði Kanadabúum um 5,6 milljónir, eða 20,4%,&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2011 |title=Energy Efficiency Trends in Canada, 1990 to 2008 |url=http://oee.nrcan.gc.ca/publications/statistics/trends10/chapter3.cfm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222162432/http://oee.nrcan.gc.ca/publications/statistics/trends10/chapter3.cfm |archive-date=22. desember 2015 |access-date=13. desember 2015 |publisher=Natural Resources Canada}}&lt;/ref&gt; og helsta ástæða fjölgunarinnar var aðflutningur.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Edmonston |first1=Barry |url=https://books.google.com/books?id=VVYOgvFPvBEC&amp;pg=PA181 |title=The Changing Canadian Population |last2=Fong |first2=Eric |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2011 |isbn=978-0-7735-3793-4 |page=181}}&lt;/ref&gt;

Aðflutningur fólks til Kanada er með því mesta sem gerist í heiminum, miðað við höfðatölu,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zimmerman |first=Karla |url=https://books.google.com/books?id=kv4nlSWLT8UC&amp;pg=PA51 |title=Canada |publisher=[[Lonely Planet]] |year=2008 |isbn=978-1-74104-571-0 |edition=10th |page=51}}&lt;/ref&gt; aðallega vegna efnahagsstefnu landsins og vegna sameiningar fjölskyldna.&lt;ref name=&quot;HollifieldMartin2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;BeaujotKerr2007j&quot;&gt;{{Cite book |last1=Beaujot |first1=Roderic P. |url=https://books.google.com/books?id=CofPBh5BRhwC&amp;pg=PA178 |title=The Changing Face of Canada: Essential Readings in Population |last2=Kerr |first2=Donald W. |publisher=Canadian Scholars' Press |year=2007 |isbn=978-1-55130-322-2 |page=178}}&lt;/ref&gt; Bæði almenningur í Kanada og helstu stjórnmálaflokkar landsins styðja þessa aðflutninga.&lt;ref name=&quot;HollifieldMartin2014&quot;&gt;{{Cite book |last1=Hollifield |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=Ys9jBAAAQBAJ&amp;pg=PA11 |title=Controlling Immigration: A Global Perspective |last2=Martin |first2=Philip |last3=Orrenius |first3=Pia |publisher=[[Stanford University Press]] |year=2014 |isbn=978-0-8047-8627-0 |edition=3rd |page=11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FreemanHansen2013&quot;&gt;{{Cite book |last1=Freeman |first1=Gary P. |url=https://books.google.com/books?id=A0s03B_RjhIC&amp;pg=PA8 |title=Immigration and Public Opinion in Liberal Democracies |last2=Hansen |first2=Randall |last3=Leal |first3=David L. |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-21161-4 |page=8}}&lt;/ref&gt; Árið 2019 fluttust 341.180 innflytjendur til Kanada, aðallega frá Asíu.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Anderson |first=Stuart |date=18. febrúar 2020 |title=Immigrants Flock To Canada, While U.S. Declines |url=https://www.forbes.com/sites/stuartanderson/2020/02/18/immigrants-flock-to-canada-while-us-declines/ |website=Forbes |access-date=16. apríl 2020}}&lt;/ref&gt; Helstu upprunalönd innflytjenda til Kanada eru Indland, Filippseyjar og Kína.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=6. júní 2019 |title=Is Canada asking countries for a million immigrants? |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-48466771}}&lt;/ref&gt; Nýir innflytjendur hafa aðallega sest að á helstu þéttbýlissvæðum landsins, eins og Torontó, Montreal og Vancouver.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Grubel |first=Herbert G. |url=https://books.google.com/books?id=48LOyfxYihoC&amp;pg=PA5 |title=The Effects of Mass Immigration on Canadian Living Standards and Society |publisher=Fraser Institute |year=2009 |isbn=978-0-88975-246-7 |page=5}}&lt;/ref&gt; Kanada tekur líka við nokkrum fjölda [[flóttafólk]]s, eða um tíunda hluta allra flóttamanna sem fá hæli í heiminum á hverju ári. Kanada tók við yfir 28.000 flóttamönnum árið 2018.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2019 Annual Report to Parliament on Immigration |url=https://www.canada.ca/content/dam/ircc/migration/ircc/english/pdf/pub/annual-report-2019.pdf&amp;ved=2ahUKEwjTzbT91dvtAhVFElkFHTpADOQ4ChAWMAJ6BAgGEAE&amp;usg=AOvVaw2778i4CZyopbIr4md00X0- |access-date=19. desember 2020 |publisher=Minister of Immigration, Refugees and Citizenship. }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jason |first=Markusoff |date=23. janúar 2019 |title=Canada now brings in more refugees than the U.S. |url=https://www.macleans.ca/news/canada/refugee-resettlement-canada/ |website=Maclean's}}&lt;/ref&gt;

Þéttleiki byggðar er með því minnsta sem gerist í heiminum, eða aðeins 3,7 á ferkílómetra.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, 2011 and 2006 censuses |url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&amp;T=101&amp;SR=1&amp;S=10&amp;O=A |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006234239/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&amp;T=101&amp;SR=1&amp;S=10&amp;O=A |archive-date=6. október 2014 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt; Kanada nær frá 83. til 41. breiddargráðu norður, en um 95% íbúa landsins búa sunnan við 55. breiddargráðu.&lt;ref name=&quot;OECD2014&quot; /&gt; Um 4/5 íbúa búa innan við 150 km frá landamærunum við Bandaríkin.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Custred |first=Glynn |url=https://archive.org/details/immigrationpolic0000unse/page/96 |title=Immigration policy and the terrorist threat in Canada and the United States |publisher=Fraser Institute |year=2008 |isbn=978-0-88975-235-1 |editor-last=Moens |editor-first=Alexander |page=[https://archive.org/details/immigrationpolic0000unse/page/96 96] |chapter=Security Threats on America's Borders |chapter-url=https://books.google.com/books?id=HmiqBgnkAXYC&amp;pg=PA96 }}&lt;/ref&gt; Þéttbýlasti hluti landsins, með um helming íbúa, er [[Quebec-Windsor-ræman]] í suðurhluta Quebec og Ontario við Vötnin miklu og Lawrence-fljót.&lt;ref name=&quot;McMurryShepherd2004&quot;&gt;{{Cite book |last1=McMurry |first1=Peter H. |url=https://books.google.com/books?id=1giH-mvhhw8C&amp;pg=PA391 |title=Particulate Matter Science for Policy Makers: A NARSTO Assessment |last2=Shepherd |first2=Marjorie F. |last3=Vickery |first3=James S. |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |isbn=978-0-521-84287-7 |page=391}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;OECD2014&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=_mjWAgAAQBAJ&amp;pg=PA142 |title=OECD Environmental Performance Reviews OECD Environmental Performance Reviews: Canada 2004 |publisher=OECD |year=2014 |isbn=978-92-64-10778-6 |pages=142–}}&lt;/ref&gt; Önnur 30% búa í [[Lower Mainland]] í Bresku Kólumbíu og á [[Calgary-Edmonton-ræman|Calgary-Edmonton-ræmunni]] í Alberta.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2001 |title=Urban-rural population as a proportion of total population, Canada, provinces, territories and health regions |url=https://www.statcan.gc.ca/pub/82-221-x/00503/t/th/4062283-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110610194606/https://www.statcan.gc.ca/pub/82-221-x/00503/t/th/4062283-eng.htm |archive-date=10. júní 2011 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt;

Meirihluti Kanadabúa, eða 67%, búa á heimili með fjölskyldu, 28,2% búa einir og 4,1% búa með óskyldum.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/170802/dq170802a-eng.htm|title=The Daily — Families, households and marital status: Key results from the 2016 Census|publisher=Statistics Canada|date=2. ágúst 2017}}&lt;/ref&gt; 6,3% búa með eldri kynslóð og 34,7% ungs fólks á aldrinum 20 til 34 ára býr hjá foreldrum.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; 69% búa í eigin húsnæði, og 58% af þeim er með húsnæðislán.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/130911/dq130911b-eng.htm|title=The Daily — 2011 National Household Survey: Homeownership and shelter costs in Canada|first=Statistics Canada|last=Government of Canada|date=11. september 2013|website=www150.statcan.gc.ca}}&lt;/ref&gt;

===Uppruni===
Samkvæmt manntalinu frá 2016 telur um 32% íbúa sig vera kanadíska að uppruna. Þar á eftir kemur enskur uppruni (18,2%), skoskur (13,9%), franskur (13,6%), írskur (13,4%), þýskur (9,6%), kínverskur (5,1%), ítalskur (4,6%), frá frumþjóðunum (4,4%), indverskur (4%), og úkraínskur (3,9%).&lt;ref name=&quot;ethnicity&quot;&gt;{{Cite web |date=25. október 2017 |title=Immigration and Ethnocultural Diversity Highlight Tables |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/imm/Table.cfm?Lang=E&amp;T=31&amp;Geo=01&amp;SO=4D |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027195802/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/imm/Table.cfm?Lang=E&amp;T=31&amp;Geo=01&amp;SO=4D |archive-date=27. október 2017 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt; Í Kanada búa um 600 opinberlega viðurkenndar [[frumþjóðir Ameríku|frumþjóðir]], sem telja um 1,5 milljónir.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=12. júní 2008 |title=Aboriginal Identity (8), Sex (3) and Age Groups (12) for the Population of Canada, Provinces, Territories, Census Metropolitan Areas and Census Agglomerations, 2006 Census&amp;nbsp;– 20% Sample Data |url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?LANG=E&amp;APATH=3&amp;DETAIL=0&amp;DIM=0&amp;FL=A&amp;FREE=0&amp;GC=0&amp;GID=837928&amp;GK=0&amp;GRP=1&amp;PID=89122&amp;PRID=0&amp;PTYPE=88971,97154&amp;S=0&amp;SHOWALL=0&amp;SUB=0&amp;Temporal=2006&amp;THEME=73&amp;VID=0&amp;VNAMEE=&amp;VNAMEF= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111018234534/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?LANG=E&amp;APATH=3&amp;DETAIL=0&amp;DIM=0&amp;FL=A&amp;FREE=0&amp;GC=0&amp;GID=837928&amp;GK=0&amp;GRP=1&amp;PID=89122&amp;PRID=0&amp;PTYPE=88971,97154&amp;S=0&amp;SHOWALL=0&amp;SUB=0&amp;Temporal=2006&amp;THEME=73&amp;VID=0&amp;VNAMEE=&amp;VNAMEF= |archive-date=18. október 2011 |website=2006 Census: Topic-based tabulations |publisher=Statistics Canada |access-date=18. september 2009}}&lt;/ref&gt; Um 22,3% íbúa tilheyra svokölluðum [[sýnilegur minnihlutahópur|sýnilegum minnihlutahópi]] sem tekur ekki til frumbyggja en nær yfir Kanadabúa af suðurasískum eða kínverskum uppruna, og þeldökkra Kanadabúa.&lt;ref name=&quot;Census Profile, 2016 Census&quot;&gt;{{Cite web |date=8. febrúar 2017 |title=Census Profile, 2016 Census |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;TABID=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171015095154/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=Canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;TABID=1 |archive-date=15. október 2017 |publisher=Statistics Canada |access-date=16. febrúar 2018}}&lt;/ref&gt; Milli 2011 og 2018 fjölgaði í þessum hópi um 18,1%.&lt;ref name=&quot;Census Profile, 2016 Census&quot; /&gt; Árið 1960 tilheyrðu innan við 2% íbúa Kanada sýnilegum minnihlutahópum.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pendakur |first=Krishna |title=Visible Minorities and Aboriginal Peoples in Vancouver's Labour Market |url=http://www.rhdcc-hrsdc.gc.ca/eng/labour/equality/racism/racism_free_init/pendakur.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516021011/http://www.rhdcc-hrsdc.gc.ca/eng/labour/equality/racism/racism_free_init/pendakur.shtml |archive-date=16. maí 2011 |access-date=30. júní 2014 |publisher=Simon Fraser University}}&lt;/ref&gt;

===Tungumál===
Mikill fjöldi tungumála er talaður af Kanadabúum en [[enska]] og [[franska]] eru móðurmál annars vegar 56% og hins vegar 21% íbúa landsins.&lt;ref name=&quot;Highlightsb&quot;&gt;{{Cite web |date=8. febrúar 2017 |title=Population by mother tongue and age groups (total), 2016 counts, for Canada, provinces and territories |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;TABID=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171015095154/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&amp;Geo1=PR&amp;Code1=01&amp;Geo2=PR&amp;Code2=01&amp;Data=Count&amp;SearchText=Canada&amp;SearchType=Begins&amp;SearchPR=01&amp;B1=All&amp;TABID=1 |archive-date=15. október 2017 |publisher=Statistics Canada}}&lt;/ref&gt; Í austurfylkjunum [[Quebec]] og [[New Brunswick|Nýju Brúnsvík]], [[Ontario|austurhluta Ontario]] og í ákveðnum samfélögum [[Atlantshaf]]smegin og í vestri er mestmegnis töluð [[franska]]. [[Enska]] er töluð alls staðar annars staðar nema í ýmsum smærri samfélögum og meðal frumbyggja. Í manntali árið 2016 nefndu 7,3 milljónir Kanadabúa annað móðurmál en opinberu málin tvö. Meðal þeirra helstu eru [[mandarín]], [[púnjabíska]], [[spænska]], [[tagalog]], [[arabíska]], [[þýska]] og [[ítalska]]. Kanada er formlega tvítyngt ríki og franska og enska eru jafngild gagnvart stjórnkerfi og dómstólum alríkisins. Opinber [[minnihlutamál]] hafa eigin skóla í öllum fylkjum og sjálfstjórnarsvæðum.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=16. júní 2009 |title=Official Languages and You |url=http://www.ocol-clo.gc.ca/html/faq1_e.php |publisher=Office of the Commissioner of Official Languages |access-date=10. september 2009 |archive-date=2009-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091027121057/http://www.ocol-clo.gc.ca/html/faq1_e.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Með [[Lög 101 (Kanada)|Lögum 101]] árið 1977 var franska gerð að opinberu máli í [[Quebec]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Bourhis |first1=Richard Y |last2=Montaruli |first2=Elisa |last3=Amiot |first3=Catherine E |date=2007 |title=Language planning and French-English bilingual communication: Montreal field studies from 1977 to 1997 |journal=[[International Journal of the Sociology of Language]] |volume=2007 |issue=185 |pages=187–224 |doi=10.1515/IJSL.2007.031 |s2cid=144320961}}&lt;/ref&gt; Yfir 75% frönskumælandi Kanadabúa búa í Quebec, en stórir hópar frönskumælandi íbúa eru líka búsettir í Nýju-Brúnsvík, Alberta og Manitóba. Stærsti hópur frönskumælandi íbúa utan Quebec er í Ontario. Þar hefur franskan sérstaka stöðu en ekki sem opinbert mál. Nýja-Brúnsvík er eina fylkið, fyrir utan Quebec, þar sem franska hefur opinbera stöðu en þar eru frönskumælandi um þriðjungur íbúa. Frönskumælandi íbúa sem rekja uppruna sinn til frönsku nýlendunnar Akadíu er líka að finna í Nova Scotia, Cape Breton-eyju og Eyju Játvarðs prins.

Í öðrum fylkjum hefur franska ekki opinbera stöðu en er víða notuð sem kennslumál í skólum, við dómstóla og aðrar opinberar stofnanir, samhliða ensku. Í Manitóba, Ontario og Quebec er franska leyfð í umræðum á þingi og lög eru gefin út á báðum málum. Meðal frumbyggja Kanada eru töluð mál sem skiptast í 11 málaættir og telja yfir 65 tungumál og mállýskur. Mörg frumbyggjamál hafa opinbera stöðu í Norðvesturhéruðunum. [[Inuktitut]] er móðurmál meirihluta íbúa í Nunavut og er þar eitt af þremur opinberum málum.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Russell |first=Peter H |title=Unfinished constitutional business?: rethinking indigenous self-determination |publisher=[[Aboriginal Studies Press]] |year=2005 |isbn=978-0-85575-466-2 |editor-last=Hocking |editor-first=Barbara |page=180 |chapter=Indigenous Self-Determination: Is Canada as Good as it Gets? |chapter-url=https://books.google.com/books?id=mxreMX_cf4EC&amp;pg=PA180}}&lt;/ref&gt;

Mörg [[táknmál]] eru töluð í Kanada. [[Amerískt táknmál]] er víða talað og notað sem kennslumál í grunn- og framhaldsskólum. [[Quebec-táknmál]] er aðallega talað í Quebec.&lt;ref name=&quot;BaileyDolby2002&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bailey |first1=Carole Sue |url=https://books.google.com/books?id=_D_ZRFm_4EsC&amp;pg=PR11 |title=The Canadian Dictionary of ASL Canadian Cultural Society of the Dead |last2=Dolby |first2=Kathy |last3=Campbell |first3=Hilda Marian |publisher=University of Alberta |year=2002 |isbn=978-0-88864-300-1 |page=11}}&lt;/ref&gt;

==Menning==
[[File:Statue outside Union Station.jpg|thumb|upright|''Minnismerki um [[fjölmenning]]u'' eftir Francesco Pirelli í [[Torontó]].]]
Menning Kanada er undir áhrifum frá fjölbreyttum uppruna íbúa, og stefnumál sem snúast um að viðhalda „[[réttlátt þjóðfélag|réttlátu þjóðfélagi]]“ eru varin sérstaklega í stjórnarskrá landsins.&lt;ref name=&quot;LaSelva1996k&quot;&gt;{{Cite book |last=LaSelva |first=Samuel Victor |url=https://books.google.com/books?id=rcqMl9MK_x0C&amp;pg=PA86 |title=The Moral Foundations of Canadian Federalism: Paradoxes, Achievements, and Tragedies of Nationhood |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1996 |isbn=978-0-7735-1422-5 |page=86}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Dyck |first=Rand |url=https://books.google.com/books?id=BUOoN8e5Ps0C&amp;pg=PA88 |title=Canadian Politics |publisher=[[Cengage Learning]] |year=2011 |isbn=978-0-17-650343-7 |page=88}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Newman2012&quot;&gt;{{Cite book |last=Newman |first=Stephen L. |url=https://books.google.com/books?id=ELWjuzADl7UC&amp;pg=PA203 |title=Constitutional Politics in Canada and the United States |date=2012 |publisher=[[SUNY Press]] |isbn=978-0-7914-8584-2 |page=203}}&lt;/ref&gt; Kanada hefur lagt áherslu á jafnrétti og þátttöku allra íbúa landsins.&lt;ref name=&quot;GuoWong2015&quot;&gt;{{Cite book |last1=Guo |first1=Shibao |url=https://books.google.com/books?id=HW8iCwAAQBAJ&amp;pg=PA317 |title=Revisiting Multiculturalism in Canada: Theories, Policies and Debates |last2=Wong |first2=Lloyd |publisher=University of Calgary |year=2015 |isbn=978-94-6300-208-0 |page=317}}&lt;/ref&gt; [[Fjölmenning]] er opinber stefna ríkisins og er oft talin með helstu afrekum Kanadabúa&lt;ref name=&quot;Sikka2014v&quot;&gt;{{Cite book |last=Sikka |first=Sonia |url=https://books.google.com/books?id=e4NLBAAAQBAJ&amp;pg=PA237 |title=Multiculturalism and Religious Identity: Canada and India |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2014 |isbn=978-0-7735-9220-9 |page=237}}&lt;/ref&gt; og lykileinkenni á sjálfsmynd þeirra.&lt;ref name=&quot;JohnsonJoseph-Salisbury2018&quot;&gt;{{Cite book |last1=Johnson |first1=Azeezat |url=https://books.google.com/books?id=Ib2rDwAAQBAJ&amp;pg=PT148 |title=The Fire Now: Anti-Racist Scholarship in Times of Explicit Racial Violence |last2=Joseph-Salisbury |first2=Remi |last3=Kamunge |first3=Beth |date=2018 |publisher=Zed Books |isbn=978-1-78699-382-3 |page=148}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Caplow2001a&quot;&gt;{{Cite book |last=Caplow |first=Theodore |url=https://books.google.com/books?id=JRunB0w4G-EC&amp;pg=PA146 |title=Leviathan Transformed: Seven National States in the New Century |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2001 |isbn=978-0-7735-2304-3 |page=146}}&lt;/ref&gt; Í Quebec er sterk [[frönsk kanadísk menning]] sem hefur sérstöðu gagnvart ensku kanadísku meginstraumsmenningunni.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Franklin |first1=Daniel P |url=https://books.google.com/books?id=NtvKidOH9pgC&amp;pg=PA61 |title=Political Culture and Constitutionalism: A Comparative Approach |last2=Baun |first2=Michael J |publisher=Sharpe |year=1995 |isbn=978-1-56324-416-2 |page=61}}&lt;/ref&gt; Menning Kanada er að minnsta kosti fræðilega séð mósaík ólíkra menningarstrauma staðbundinna upprunahópa.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Garcea |first1=Joseph |last2=Kirova |first2=Anna |last3=Wong |first3=Lloyd |date=January 2009 |title=Multiculturalism Discourses in Canada |journal=Canadian Ethnic Studies |volume=40 |issue=1 |pages=1–10 |doi=10.1353/ces.0.0069 |s2cid=144187704}}&lt;/ref&gt;

Sú nálgun Kanada að leggja áherslu á fjölmenningu, sem byggist á [[innflytjandi|aðflutningi]] útvalinna hópa, [[aðlögun]] og stöðvun öfgasinnaðrar þjóðernisstefnu, nýtur mikils almenns stuðnings.&lt;ref name=&quot;Ambrosea&quot;&gt;{{Cite journal |last1=Ambrosea |first1=Emma |last2=Muddea |first2=Cas |year=2015 |title=Canadian Multiculturalism and the Absence of the Far Right – Nationalism and Ethnic Politics |journal=Nationalism and Ethnic Politics |volume=21 |issue=2 |pages=213–236 |doi=10.1080/13537113.2015.1032033 |s2cid=145773856}}&lt;/ref&gt; Opinber stefnumál eins og niðurgreitt heilbrigðiskerfi, hærri skattlagning til að dreifa auðlegðinni betur, niðurfelling [[dauðarefsing]]a, átak til að útrýma [[fátækt]], ströng [[vopnalög]], frjálslynd stefna í [[kvenfrelsi]]smálum og réttindum [[hinsegin]] fólks, lögleiðing [[dánaraðstoð]]ar og [[kannabis]]s, eru afleiðing þeirra pólitísku og menningarlegu gilda sem einkenna Kanada.&lt;ref name=&quot;HollifieldMartin2014b&quot;&gt;{{Cite book |last1=Hollifield |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=oec_BAAAQBAJ&amp;pg=PA103 |title=Controlling Immigration: A Global Perspective |last2=Martin |first2=Philip L. |last3=Orrenius |first3=Pia |publisher=Stanford University Press |year=2014 |isbn=978-0-8047-8735-2 |edition=3rd |page=103}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Bricker |first1=Darrell |title=What Canadians Think About Almost Everything |url=https://archive.org/details/whatcanadiansthi0000bric |last2=Wright |first2=John |publisher=Doubleday Canada |year=2005 |isbn=978-0-385-65985-7 |pages=[https://archive.org/details/whatcanadiansthi0000bric/page/8 8]–28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=October 2016 |title=Exploring Canadian values |url=http://www.nanosresearch.com/sites/default/files/POLNAT-S15-T705.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170405113447/http://nanosresearch.com/sites/default/files/POLNAT-S15-T705.pdf |archive-date=April 5, 2017 |access-date=February 1, 2017 |publisher=Nanos Research}}&lt;/ref&gt; Kanadabúar styðja líka almennt utanríkisstefnu landsins, hlutverk þess í friðargæslu, [[þjóðgarðar Kanada|þjóðgarðakerfið]] og „Réttindaskrá Kanada“.&lt;ref name=&quot;polls&quot;&gt;{{cite web |year=2011 |title=A literature review of Public Opinion Research on Canadian attitudes towards multiculturalism and immigration, 2006–2009 |url=http://www.cic.gc.ca/english/resources/research/por-multi-imm/sec02-1.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222133226/http://www.cic.gc.ca/english/resources/research/por-multi-imm/sec02-1.asp |archive-date=December 22, 2015 |access-date=December 18, 2015 |publisher=Government of Canada}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=2010 |title=Focus Canada (Final Report) |url=http://www.queensu.ca/cora/_files/fc2010report.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204231952/http://www.queensu.ca/cora/_files/fc2010report.pdf |archive-date=February 4, 2016 |access-date=December 12, 2015 |publisher=Queen's University |page=4 (PDF page 8) |department=The Environics Institute}}&lt;/ref&gt;

Sögulega hefur Kanada verið undir miklum áhrifum frá [[bresk menning|breskri]] og [[frönsk menning|franskri]] menningu, auk [[frumbyggjamenning]]ar. [[Frumbyggjar Kanada]] hafa enn mikil áhrif á sjálfsmynd íbúa landsins með [[tungumál]]um sínum, myndlist og tónlist.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Magocsi |first=Paul R |url=https://books.google.com/books?id=GkAuYRVjlE8C&amp;pg=PA3 |title=Aboriginal Peoples of Canada: a short introduction |publisher=University of Toronto Press |year=2002 |isbn=978-0-8020-3630-8 |pages=3–6}}&lt;/ref&gt; Frá 20. öld hafa bæst við Kanadabúar af afrískum, karabískum og asískum uppruna.&lt;ref name=&quot;TetteyPuplampu2005&quot;&gt;{{Cite book |last1=Tettey |first1=Wisdom |url=https://books.google.com/books?id=QpoxptJZ73sC&amp;pg=PA100 |title=The African Diaspora in Canada: Negotiating Identity &amp; Belonging |last2=Puplampu |first2=Korbla P. |publisher=University of Calgary |year=2005 |isbn=978-1-55238-175-5 |page=100}}&lt;/ref&gt; [[Kanadískur húmor]] er hluti af sjálfsmynd íbúa og birtist í [[kanadísk alþýðumenning|kanadískri alþýðumenningu]], bókmenntum, tónlist, myndlist og fjölmiðlum. Helstu einkenni hans eru háðsádeila og skopstælingar.&lt;ref name=&quot;Nieguth2015&quot;&gt;{{Cite book |last=Nieguth |first=Tim |url=https://books.google.com/books?id=wMjMCQAAQBAJ&amp;pg=PA188 |title=The Politics of Popular Culture: Negotiating Power, Identity, and Place |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2015 |isbn=978-0-7735-9685-6 |page=188}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
{{reflist}}

== Tenglar ==
* {{Vísindavefurinn|4035|Hvenær fékk Kanada sjálfstæði?}}
* {{Vísindavefurinn|3559|Hvaða tungumál eru töluð í Kanada?}}
* {{Vísindavefurinn|50624|Hver er stærsti skógur Kanada?}}

{{Kanada}}
{{Norður-Ameríka}}
{{Breska samveldið}}
{{Atlantshafsbandalagið}}
{{APEC}}
{{Efnahags- og framfarastofnunin}}
{{G-20}}
{{Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku}}
[[Flokkur:Kanada| ]]
[[Flokkur:Konungsveldi]]
[[Flokkur:Ameríka]]</text>
      <sha1>h05oub444x66v07ugymrg1uqylbyth0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ytterbín</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12082</id>
    <revision>
      <id>1973789</id>
      <parentid>1956338</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T23:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>75347</id>
      </contributor>
      <comment>Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1973789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6130" sha1="iragcypctv4ubm3csmwdp1d61z6dhj3" xml:space="preserve">{{Frumefni
|uppi=
|niðri=Nóbelín
|vinstri=Túlín
|hægri=Lútetín
|Mynd = Ytterbium-3.jpg|
Efnatákn = Yb|
Sætistala = 70|
Efnaflokkur = [[Lantaníð]]|
Eðlismassi = 6900,0|
Harka = ''Ekki vitað''|
Atómmassi = 173,04(3)|
Bræðslumark = 1097,0|
Suðumark = 1469,0|
Efnisástand = Fast form}}

'''Ytterbín''' er [[frumefni]] með [[efnatákn]]ið '''Yb''' og sætistöluna 70 í [[lotukerfið|lotukerfinu]]. 
Þetta er mjúkur, silfraður [[sjaldgæfur jarðmálmur]] í flokki [[lantaníð]]a og finnst í steintegundunum [[gadólínít]]i, [[mónasít]]i og [[xenótím]]i. Ytterbín er oft tengt [[yttrín]]&lt;nowiki/&gt;i og öðrum skyldum frumefnum og er notað í sumar tegundir [[stál]]s. Náttúrulegt ytterbín er blanda sjö stöðugra [[samsæta]].

== Almennir eiginleikar ==
Ytterbín er mjúkt, [[mótanleiki|mótanlegt]] og frekar [[teygjanleiki|teygjanlegt]] frumefni með silfraðan [[gljái|gljáa]]. Það er sjaldgæfur jarðmálmur og er auðleysanlegt með [[ólífræn sýra|ólífrænum sýrum]], [[efnahvarf|hvarfast]] hægt í [[vatn]]i og [[oxun|oxast]] í lofti.

Ytterbín hefur þrjú [[fjölgervingsform]] sem kölluð eru alfa, beta og gamma og er umskiptingarstig þeirra við -13°[[Celsíus|C]] og 795&amp;nbsp;°C. Betaformið er til við [[stofuhiti|stofuhita]] og er kristallagerð þess hliðarsetin, en kristallagerð háhitaða gammaformsins er miðjusetin.

Undir eðlilegum kringumstæðum er rafleiðni betaformsins [[málmur|málmlík]], en það breytist í [[hálfleiðari|hálfleiðara]] við 16.000 [[loftþyngd]]ir. [[Viðnám]] þess er tíu sinnum meira við 39.000 loftþyngdir en fellur síðan snarlega niður í einn tíunda af viðnámi sínu við stofuhitastig við 40.000 loftþyngdir.

== Notkun ==
Ein [[samsæta]] ytterbíns hefur verið notuð sem [[geislun|geislauppspretta]] í færanlegum [[röntgengeisli|röntgengeislavélum]] þegar [[rafmagn]] er ekki við hendina. Málmform þess er einnig notað til að bæta kornastærð, styrkleika og aðra efniseiginleika [[ryðfrítt stál|ryðfrís stáls]]. Ytterbínmálmblöndur hafa verið notaðar við [[tannlækningar]]. Fáein önnur not eru fyrir þetta efni, til dæmis í formi [[jón (eðlisfræði)|jóna]] í [[ljósmagnari|ljósmögnurum]] [[leysir|leysa]].

== Saga ==
[[Sviss|Svissneski]] efnafræðingurinn [[Jean Charles Galissard de Marignac]] uppgötvaði ytterbín árið [[1878]]. Marignac fann nýjan efnisþátt í leirtegund sem þekkt var sem [[erbía]] og kallaði hann ytterbíu (eftir [[Svíþjóð|sænska]] bænum [[Ytterby]] þar sem að þessi nýi þáttur í erbíu fannst). Hann grunaði að ytterbía væri efnasamband nýs frumefnis, sem hann kallaði svo ytterbín (og það var reyndar fyrsti sjaldgæfi jarðmálmurinn sem uppgötvaður var).

Árið [[1907]] aðskildi [[Frakkland|franski]] efnafræðingurinn [[Georges Urbain]] ytterbíu í tvo hluta, neóytterbíu og lútesíu. Neóytterbía varð seinna þekkt sem frumefnið ytterbín og lútesía sem frumefnið [[lútetín]]. Á svipuðum tíma, og algerlega óháð, einangraði [[Auer von Welsbach]] þessi sömu frumefni úr ytterbíu, en kallaði þau aldebaraníum og kassíópeium.

Ekki var hægt að ákvarða efnis- og efnafræðilega eiginleika ytterbíns fyrr en [[1953]] þegar fyrst náðist að framleiða það í nokkuð hreinu formi.

== Tilvist ==
Ytterbín finnst ásamt öðrum [[sjaldgæfur jarðmálmur|sjaldgæfum jarðmálmum]] í nokkrum sjaldgæfum [[steintegund]]um. Það er yfirleitt unnið úr [[mónasít|mónasítsandi]] (~0,03% ytterbín). Frekar erfitt er að skilja ytterbín frá hinum sjaldgæfu jarðmálmunum en [[jónskipti]]- og [[leysiefnisútdráttur|leysiefnisútdráttaraðferðir]] þróaðar seint á [[20. öld]] hafa einfaldað aðskilnað. Þekkt [[efnasamband|efnasambönd]] ytterbíns eru sjaldgæf og eru enn ekki vel auðkennanleg.

== Samsætur ==
Náttúrulegt ytterbín er úr sjö stöðugum [[samsæta|samsætum]], Yb-168, Yb-170, Yb-171, Yb-172, Yb-173, Yb-174 og Yb-176, og er Yb-174 sú algengasta þeirra (31,8% [[náttúruleg gnægð]]). Efnið á sér 22 [[geislasamsæta|geislasamsætur]] sem hefur verið lýst og stöðugastar þeirra eru Yb-169 sem hefur [[helmingunartími|helmingunartímann]] 32,026 daga, Yb-175 með helmingunartímann 4,185 daga og Yb-166 með helmingunartímann 56,7 klukkustundir. Allar hinar geislasamsæturnar hafa helmingunartíma undir tveim klukkustundum og langflestar af þeim undir 20 mínútum. Ytterbín hefur einnig 6 [[systurkjarni|systurkjarna]] og stöðugastur þeirra er Yb-169m (helmingunartími 46 sekúndur).

Samsætur ytterbíns hafa [[atómmassi|atómmassa]] frá 150,955 (Yb-151) upp í 179,952 (Yb-180). Aðal&lt;nowiki/&gt;[[sundrunarháttur]] þess áður en kemur að algengustu stöðugu samsætunni, Yb-174, er [[rafeindahremming]] og aðalsundrun eftir það er [[betasundrun]]. Aðal[[dótturefni]] áður en kemur að Yb-174 eru samsætur frumefnis 69 ([[túlín]]) og aðaldótturefni á eftir eru samsætur frumefnis 71 ([[lútetín]]).

&lt;!-- Of interest to modern [[quantum optics]] ytterbium isotopes are able to conform to both [[Bose-Einstein statistics]] and [[Fermi-Dirac statistics]] making them interesting probes in [[optical lattices]]. --&gt;

== Varúðarráðstafanir ==
Þó svo að ytterbín sé frekar stöðugt, skal þó geyma það í lokuðum ílátum til að vernda það fyrir lofti og raka. Öll efnasambönd ytterbíns skyldi telja [[eituráhrif|baneitruð]] þó að fyrstu rannsóknir bendi til að takmörkuð hætta stafi af þeim. Efnasambönd ytterbíns geta þó valdið ertingu á [[húð]] og í [[auga|augum]] og hugsanlega [[vansköpun]]. Af málmdufti þess stafar [[eldur|eld-]] og [[sprenging|sprengihætta]].

== Tenglar ==
{{commons|Category:Ytterbium|ytterbíni}}
* [https://www.webelements.com/webelements/elements/text/Yb/index.html WebElements.com - Ytterbín] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260207101110/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Yb/index.html |date=2026-02-07 }}

[[Flokkur:Frumefni]]
[[Flokkur:Lantaníðar]]</text>
      <sha1>iragcypctv4ubm3csmwdp1d61z6dhj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1501</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12530</id>
    <revision>
      <id>1973727</id>
      <parentid>1973723</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Erlendis */</comment>
      <origin>1973727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3039" sha1="9k2t5aemne9qxn1fdc1616hqqiuf88x" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1498]]|[[1499]]|[[1500]]|[[1501]]|[[1502]]|[[1503]]|[[1504]]|
[[1491–1500]]|[[1501–1510]]|[[1511–1520]]|
[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]|
}}
Árið '''1501''' ('''MDI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==

* [[Jón Þorvaldsson (ábóti)|Jón Þorvaldsson]] var vígður ábóti í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]].
* [[Stefán Jónsson (biskup)|Stefán Jónsson]] Skálholtsbiskup keypti af [[Þingvallakirkja|Þingvallakirkju]] allan skóg fyrir ofan [[Hrafnagjá]] og greiddi þrjár jarðir fyrir. 

;Fædd

;Dáin

== Erlendis ==
[[Mynd:Michel Sittow 002.jpg|thumb|right|[[Katrín af Aragóníu]].]]
* [[25. mars]] - [[Portúgal]]inn [[João da Nova]] uppgötvaði eyjuna [[Ascension-eyja|Ascension]] í Suður-[[Atlantshaf]]i.
* [[11. apríl]] - Síðustu múslimarnir gáfust upp í [[Andalúsía|Andalúsíu]] og var boðið að taka upp kristni eða fara burt.
* [[13. maí]] - [[Lýðveldið Feneyjar]] gerði samning við Konungsríkið Ungverjaland og Alexander VI páfa um að senda hermenn ef [[Ottómanveldið]] ógnaði Dalmatíuströnd Lýðveldis Feneyja.
* [[9. júní]] - Borgin [[Basel]] gekk í svissneska ríkjasambandið sem 11. [[kantóna]]n.
* [[25. júlí]] - [[Ítalíustríðin]]: [[Konungsríkið Napólí]] gafst upp fyrir frönskum og aragónískum her.
* [[1. ágúst]] - [[Hans Danakonungur|Hans Danakonungi]] var vikið frá völdum í Svíþjóð eftir að sænskir uppreisnarmenn í Örebro höfðu betur. Hans hóf að safna her til að endurheimta Svíþjóð.

* [[13. október]] - [[Maximilian 1. keisari]] og [[Loðvík 12.]] skrifuðu undir Trente þar sem yfirráð Frakka yfir norður-Ítalíu voru viðurkennd.
* [[12. nóvember]] - [[Sten Sture]] varð aftur ríkisstjóri í [[Svíþjóð]] og [[Hans Danakonungur]] missti konungsvald þar.
* [[14. nóvember]] - [[Arthúr prins af Wales]] gekk að eiga [[Katrín af Aragóníu|Katrínu af Aragóníu]]. Hún varð síðar kona bróður hans, [[Hinrik 8.|Hinriks 8]].
* [[22. desember]] - [[Safavídaríkið]] var stofnað í [[Íran]] af Ismail 1.. [[Sjía]]-grein íslam varð skyldutrú.

===Ódagsett===
* [[Marteinn Lúther]] hóf nám við háskólann í [[Erfurt]].
* [[Spánn|Spánverjar]] stigu á land í [[Panama]], fyrstir Evrópubúa.
* [[Schaffhausen]] varð [[kantóna]] í [[Sviss]].
* [[Búkarakanatið]], ríki í Mið-Asíu, var stofnað.

;Fædd
* [[6. maí]] - [[Marcello Cervini]], seinna [[Marcellus II.]] [[páfi]].
* [[18. júlí]] - [[Ísabella frá Kastilíu]], eiginkona Kristjáns II. Danakonungs.
* [[24. september]] - [[Girolamo Cardano]], ítalskur eðlis- og stærðfræðingur (d. [[1576]]).
* dags. ókunn - [[Anne Boleyn]], önnur eiginkona [[Hinrik 8.|Hinriks 8.]] á [[England]]i.
* [[Christoffer Huitfeldt]], danskur flotaforingi, meðlimur danska ríkisráðsins, og hirðstjóri á Íslandi.

;Dáin
* dags. ókunn - [[Gaspar Corte-Real]], portúgalskur sæfari og landkönnuður (f. [[1450]]). 

[[Flokkur:1501]]
[[Flokkur:1501-1510]]</text>
      <sha1>9k2t5aemne9qxn1fdc1616hqqiuf88x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Túlín</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12929</id>
    <revision>
      <id>1973771</id>
      <parentid>1953150</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:28:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>75347</id>
      </contributor>
      <comment>Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1973771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3906" sha1="jkxcwywrzi4mohgqrdhwo9k1q59zph4" xml:space="preserve">{{Frumefni
|uppi=
|niðri=Mendelevín
|vinstri=Erbín
|hægri=Ytterbín
|Mynd = Thulium_sublimed_dendritic_and_1cm3_cube.jpg|
Efnatákn = Tm|
Sætistala = 69|
Efnaflokkur = [[Lantaníð]]|
Eðlismassi = 9320,0|
Harka = ''Ekki vitað''|
Atómmassi = 168,93421(2)|
Bræðslumark = 1818,0|
Suðumark = 2223,0|
Efnisástand = Fast form}}

'''Túlín''' er [[frumefni]] með [[efnatákn]]ið '''Tm''' og sætistöluna 69 í [[lotukerfið|lotukerfinu]]. 
Túlín hefur bjartan, silfurgráan gljáa, er auðunnið og sjaldgæfast allra [[sjaldgæfur jarðmálmur|sjaldgæfra jarðmálma]]. Það hefur nokkuð [[tæring]]arviðnám í þurru lofti og er vel [[teygjanleiki|teygjanlegt]]. Náttúrulegt túlín er eingöngu úr [[samsæta|samsætunni]] Tm-169.

== Notkun ==
Vegna þess hversu fágætt túlín er hafa ekki fundist mörg not fyrir það í almennum tilgangi. Það hefur verið notað til að smíða [[leysir|leysa]] en sökum mikils framleiðslukostnaðar hafa þeir ekki reynst arðvænlegir. 

== Saga ==
[[Svíþjóð|Sænski]] efnafræðingurinn [[Per Teodor Cleve]] [[uppgötvun frumefnanna|uppgötvaði]] túlín árið [[1879]] er hann leitaði að óhreinindum í [[oxíð]]um annarra sjaldgæfra jarðmálma. Hann byrjaði á því að fjarlægja öll þekkt óhreinindi [[erbía|erbíu]] ([[erbín|Er]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;[[súrefni|O]]&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;) og eftir ákveðið ferli, vann hann úr því tvö ný efni; eitt brúnt og hitt grænt. Brúna efnið reyndist vera oxíð frumefnisins [[holmín]] og kallaði hann það holmíu, en græna efnið var oxíð áður óþekkts frumefnis. Cleve nefndi oxíðið [[túlía|túlíu]] og frumefni þess túlín eftir [[Túle]], sem er gamalt rómverskt nafn yfir goðsagnakennt land í norðri, væntanlega [[Skandinavía|Skandinavíu]].

== Tilvist ==
Túlín finnst aldrei í hreinu formi í náttúrunni, en finnst þó í litlum mæli í [[steinefni|steinum]] ásamt öðrum sjaldgæfum jarðmálmum. Það er aðallega unnið úr [[mónasít]]i (~0,007% túlín) úr straumseti með [[jónskipti]]aðferðum. Engin [[efnasamband|efnasambönd]] túlíns eru mikilvæg iðnaði.

== Samsætur ==
Náttúrulegt túlín er úr einu stöðugu [[samsæta|samsætu]] þess, Tm-169 (100,0% [[náttúruleg gnægð]]). Efnið á sér 31 [[geislasamsæta|geislasamsætu]], sem hefur verið lýst, og stöðugastar þeirra eru Tm-171 sem hefur [[helmingunartími|helmingunartímann]] 1,92 ár, Tm-170 með helmingunartímann 128,6 daga, Tm-168 með helmingunartímann 93,1 daga og Tm-167 með helmingunartímann 9,25 klukkustundir. Allar hinar geislasamsæturnar hafa helmingunartíma undir 64 klukkustundum og meirihluti þeirra undir 2 mínútum. Túlín hefur einnig 14 [[systurkjarni|systurkjarna]] og eru þeir stöðugustu Tm-164m (helmingunartími 5,1 mínúta), Tm-160m (helmingunartími 74,5 sekúndur) og Tm-155m (helmingunartími 45 sekúndur).

Samsætur túlíns hafa [[atómmassi|atómmassa]] frá 145,966 (Tm-146) upp í 176,949 (Tm-177). Aðal&lt;nowiki/&gt;[[sundrunarháttur]] þess áður en kemur að algengustu stöðugu samsætunni, Tm-169 er [[rafeindahremming]] og aðalsundrun eftir það er [[betasundrun]]. Aðal[[dótturefni]] þess áður en kemur að Tm-169 eru samsætur frumefnis 68 ([[erbín]]) og aðaldótturefni á eftir eru samsætur frumefnis 70 ([[ytterbín]]).

== Varúðarráðstafanir ==
Túlín er metið sem vægt [[eituráhrif|eitur]] og skyldi meðhöndla það með aðgát. Af málmdufti þess stafar [[eldur|eld-]] og [[sprenging|sprengihætta]].

== Tenglar ==
{{commons|Category:Thulium|túlíni}}
* [https://www.webelements.com/webelements/elements/text/Tm/index.html WebElements.com - Túlín] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516055323/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Tm/index.html |date=2008-05-16 }}
&lt;!-- interwiki --&gt;

[[Flokkur:Frumefni]]
[[Flokkur:Lantaníðar]]</text>
      <sha1>jkxcwywrzi4mohgqrdhwo9k1q59zph4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Albert Einstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20079</id>
    <revision>
      <id>1973828</id>
      <parentid>1964103</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:42:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>75347</id>
      </contributor>
      <comment>Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1973828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13516" sha1="7u9ugqombliy95k5h7zofrmpv64hubk" xml:space="preserve">[[Mynd:Albert Einstein Head.jpg|thumb|200px|Albert Einstein (1947)]]
'''Albert Einstein''' ([[14. mars]] [[1879]] í [[Ulm]] í [[Bæjaraland]]i, [[Þýskaland]]i – [[18. apríl]] 1955 [[Princeton]], [[New Jersey]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]) var kennilegur [[eðlisfræði]]ngur. Hann fæddist í Ulm, [[Þýskaland]]i og var af [[Gyðingdómur|gyðingaættum]]. Foreldrar hans hétu Pauline og Hermann. Hann er einn af best þekktu vísindamönnum [[20. öld|20. aldarinnar]]. Hann lagði til [[Afstæðiskenningin|afstæðiskenninguna]] — sem er líklega hans þekktasta verk — og höfðu rannsóknir hans einnig mikil áhrif á [[skammtafræði]], [[safneðlisfræði]] og [[heimsfræði]]. Hann fékk [[Nóbelsverðlaunin]] í eðlisfræði árið [[1921]] fyrir rannsóknir sínar á [[ljóshrif]]um sem hann birti árið [[1905]] ([[Annus Mirabilis]]; þetta sama ár komu út þrjár greinar eftir hann, en hver þeirra olli straumhvörfum í [[eðlisfræði]]) og verðlaun fyrir „þjónustu sína við kennilega eðlisfræði“.

== Líf og störf ==
Einstein bjó í [[München]] mesta bernsku sína, með foreldrum sínum. Hann olli þeim áhyggjum vegna seinþroska síns. Sem barn lærði hann seint að tala, var lítt gefinn fyrir stríðsleiki og leiddist í skóla. 

Ungur að árum gerðist Einstein [[sviss]]neskur ríkisborgari, en í Sviss nam hann [[stærðfræði]] og [[eðlisfræði]]. Árið [[1902]] fær hann vinnu á einkaleyfaskrifstofu í [[Bern]], þar sem hann vann til [[1909]] meðan hann lagði drög að [[kenning]]um sínum í frístundum. Árið [[1911]] fékk Einstein [[prófessor]]sstöðu í [[Prag]] og síðan í [[Zürich]] og [[Berlín]]. Hann starfaði innan [[háskóla]] þaðan í frá. Árið [[1905]] birti Einstein þrjár merkilegar ritgerðir. Ein þeirra hét „Um rafsegulfræði hluta á hreyfingu“ en í henni setti hann fram [[Takmarkaða afstæðiskenningin|takmörkuðu afstæðiskenninguna]]. Takmarkaða afstæðiskenningin segir fyrir um það að [[massi]] hluta fari eftir [[Hraði|hraða]] þeirra. Árið [[1916]] birti Einstein [[Almenna afstæðiskenningin|almennu afstæðiskenninguna]] í nokkrum ritgerðum. [[1919]] var kenningin staðfest með frægri athugun, við sólmyrkva, á sveigju [[ljós]]s sem berst frá fjarlægri stjörnu, vegna [[þyngdarafl]]s [[sól]]ar. [[1921]] fékk Einstein [[Nóbelsverðlaun]] fyrir framlag sitt til eðlisfræðinnar. Einstein var af Gyðingaættum og hrökklaðist frá [[Þýskaland]]i nasismans til [[Princeton]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] árið [[1933]]. Þar bjó hann til dauðadags.

Hann giftist [[Serbía|serbneskri]] unnustu sinni, [[Mileva Marić|Milevu Marić]], [[1903]], en þau skildu [[1919]]. Þau eignuðust þrjú börn saman, stúlkuna ''Liserl'' ([[1902]]- ?), sem var gefin til [[ættleiðing]]ar og dó úr [[skarlatssótt]], synina ''Hans Albert'' ([[1904]]-[[1973]]) og ''Eduard Tete'' ([[1910]]-[[1965]]). Hans Albert varð prófessor í [[verkfræði]] við [[Kaliforníuháskóli í Berkeley|Berkeley-háskólann]], en Eduard þjáðist af [[geðklofi|geðklofa]]. Mileva nam stærðfræði og eðlisfræði, en þau Einstein unnu saman að rannsóknum, þó ekki séu til heimildir fyrir því að Mileva hafi með beinum hætti komið að Nóbelsverðlaunagreininni né Afstæðiskenningunni. Einstein giftist náfrænku sinni [[Elsa Einstein|Elsu]] [[1919]], en hún átti fyrir tvær dætur, sem þau ólu upp saman.

== Afstæðiskenningin ==
''Aðalgrein: [[Afstæðiskenningin]]''

Afstæðiskenning Einsteins er yfirleitt sett fram í tvennu lagi eins og hann gerði raunar líka þegar hann birti hugmyndir sínar. Er þá talað um [[Takmarkaða afstæðiskenningin|takmörkuðu afstæðiskenninguna]] annars vegar og hins vegar um [[Almenna afstæðiskenningin|almennu afstæðiskenninguna]]. Kjarna fyrri kenningarinnar birti Einstein í einni tímaritsgrein árið [[1905]] en hann lauk við að birta meginatriði almennu kenningarinnar árið [[1916]]. Í takmörkuðu kenningunni er megináhersla lögð á [[ljós]]ið og hluti sem nálgast [[Ljóshraði|ljóshraða]] en í þeirri almennu eru [[Þyngdarkraftur|þyngdarkraftar]] líka teknir með í reikninginn og meðal annars lýst þeim áhrifum sem þeir hafa á [[rúm]]ið. Kenning sú er ófullkomin þegar maður nýtir hana við tilfelli sem gerast undir smæð [[atóm]]s, en þar hættir hún að virka. [[Skammtafræðikenningin]] á að leysa þann vanda, en Einstein sjálfur átti nokkurn þátt í uppbyggingu hennar. Vísindamönnum hefur gengið illa að samvefja þessar tvær kenningar, en þegar það tekst munu þeir líklega kalla þá kenningu &quot;Kenninguna um Allt&quot;.

== Tenglar ==
{{Wikivitnun}}
{{Wikisource author}}
{{commons|Albert Einstein}}
* {{gutenberg author| id=Albert+Einstein | name=Albert Einstein}}
* [[Nobel Prize in Physics]]: [http://www.nobel.se/physics/laureates/1921/press.html The Nobel Prize in Physics 1921] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040217175732/http://www.nobel.se/physics/laureates/1921/press.html |date=2004-02-17 }}—[http://www.nobel.se/physics/laureates/1921/index.html Albert Einstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040214011839/http://www.nobel.se/physics/laureates/1921/index.html |date=2004-02-14 }}
* [[Annalen der Physik]]: [http://gallica.bnf.fr/Catalogue/noticesInd/FRBNF34462944.htm#listeUC Works by Einstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051128052434/http://gallica.bnf.fr/Catalogue/noticesInd/FRBNF34462944.htm#listeUC |date=2005-11-28 }} digitalized at The University of Applied Sciences in Jena (Fachhochschule [[Jena]])
* S. Morgan Friedman, &quot;[http://www.westegg.com/einstein/ Albert Einstein Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080903165108/http://www.westegg.com/einstein/ |date=2008-09-03 }}&quot;—Comprehensive listing of online resources about Einstein.
* [[TIME magazine]] 100: [http://www.time.com/time/time100/scientist/profile/einstein.html Albert Einstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125192329/http://www.time.com/time/time100/scientist/profile/einstein.html |date=2005-11-25 }}
* ''Audio excerpts of famous speeches: '' [http://www.time.com/time/time100/poc/audio/einstein1.ram E=mc&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; and relativity]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, [http://www.time.com/time/time100/poc/audio/einstein2.ram Impossibility of atomic energy] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20050415131730/http://www.time.com/time/time100/poc/audio/einstein2.ram |date=2005-04-15 }}, [http://www.time.com/time/time100/poc/audio/einstein3.ram arms race] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20050415131729/http://www.time.com/time/time100/poc/audio/einstein3.ram |date=2005-04-15 }} (From Time magazine archives)
* {{MacTutor Biography|id=Einstein}}
* [[Leiden University]]: [http://www.lorentz.leidenuniv.nl/history/Einstein_archive/ Einstein Archive]
* [[PBS]]: [http://www.pbs.org/wgbh/amex/truman/psources/ps_einstein.html Einstein's letter to Roosevelt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051224102837/http://www.pbs.org/wgbh/amex/truman/psources/ps_einstein.html |date=2005-12-24 }}
* PBS [http://www.pbs.org/wgbh/nova/einstein/ NOVA—Einstein]
* PBS [http://www.pbs.org/opb/einsteinswife/ Einstein's wife] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512054746/http://www.pbs.org/opb/einsteinswife/ |date=2015-05-12 }}: Mileva Maric
* [[FBI]]: [https://web.archive.org/web/20040810044240/http://foia.fbi.gov/foiaindex/einstein.htm FBI files]—investigation regarding affiliation with the Communist Party
* [[Johann Wolfgang Goethe University of Frankfurt am Main|University of Frankfurt]]: [http://www.th.physik.uni-frankfurt.de/~jr/physpiceinfam.html Einstein family pictures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051108205359/http://www.th.physik.uni-frankfurt.de/~jr/physpiceinfam.html |date=2005-11-08 }}
* [[Salon.com]]: [http://dir.salon.com/people/feature/2000/07/06/einstein/index.html Did Einstein cheat?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050306185452/http://dir.salon.com/people/feature/2000/07/06/einstein/index.html |date=2005-03-06 }}
* [http://www.germanheritage.com/biographies/atol/einstein.html Albert Einstein Biography from &quot;German-American corner: History and Heritage&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051123231451/http://www.germanheritage.com/biographies/atol/einstein.html |date=2005-11-23 }}
* [http://www.alberteinstein.info/ Official Einstein Archives Online]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811112756/http://www.alberteinstein.info/ |date=2011-08-11 }}
* [http://www.alberteinstein.info/manuscripts/index.html Einstein's Manuscripts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051124180346/http://www.alberteinstein.info/manuscripts/index.html |date=2005-11-24 }}
* [http://www.albert-einstein.org/ Albert Einstein Archive]
* [http://www.einstein.caltech.edu/ Einstein Papers Project]
* [[Max Planck Institute]]: [http://living-einstein.mpiwg-berlin.mpg.de/living_einstein Living Einstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040212235606/http://living-einstein.mpiwg-berlin.mpg.de/living_einstein |date=2004-02-12 }}
* [[American Institute of Physics]]: [http://www.aip.org/history/einstein/index.html Albert Einstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125123930/http://www.aip.org/history/einstein/index.html |date=2005-11-25 }} includes his life and work, audio files and full site available as a downloadable PDF for classroom use
* [[American Museum of Natural History]]: [http://www.amnh.org/exhibitions/einstein/index.php Albert Einstein]
* [http://www.aeinstein.org The Albert Einstein Institution]
* [[The Economist]]: [http://www.economist.com/displaystory.cfm?story_id=3518580 &quot;100 years of Einstein&quot;]
* Einstein@Home:[http://www.physics2005.org/events/einsteinathome/index.html Distributed computing project searching for gravitational waves predicted by Einstein's theories] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041123022524/http://www.physics2005.org/events/einsteinathome/index.html |date=2004-11-23 }}
* World Year of Physics 2005 [http://www.physics2005.org A celebration of Einstein's Miracle Year] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190410174840/http://www.physics2005.org/ |date=2019-04-10 }}
* [[The Guardian]]: [http://www.guardian.co.uk/japan/story/0,7369,1521314,00.html Einstein's pacifist dilemma revealed]
* [http://www.monthlyreview.org/598einst.htm Why socialism?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060111081948/http://www.monthlyreview.org/598einst.htm |date=2006-01-11 }} - Albert Einstein, ''Monthly review, 1949-05'' ([http://www.amnh.org/exhibitions/einstein/global/popups/socialism.php original manuscript] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410220712/http://www.amnh.org/exhibitions/einstein/global/popups/socialism.php |date=2008-04-10 }}).
* [http://www.muppetlabs.com/~breadbox/txt/al.html Einstein's theory of relativity, in words of four letters or fewer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051210174609/http://www.muppetlabs.com/~breadbox/txt/al.html |date=2005-12-10 }}
* [[Rabindranath Tagore|Rabindranath Tagore's]] [http://www.schoolofwisdom.com/tagore-einstein.html Conversation with Einstein]
* [http://www.zionistarchives.org.il/ZA/SiteE/pShowView.aspx?GM=Y&amp;ID=48&amp;Teur=Protest%20against%20the%20suppression%20of%20Hebrew%20in%20the%20Soviet%20Union%20%201930-1931 Protest against the suppression of Hebrew in the Soviet Union 1930-1931]
* [http://www.einsteinonrace.com/ Einstein on Race] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051124070538/http://www.einsteinonrace.com/ |date=2005-11-24 }}

=== Íslenskir tenglar ===
* [http://www.timarit.is/?issueID=420387&amp;pageSelected=1&amp;lang=0 ''Guð leikur sér ekki að teningum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1979]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.timarit.is/?issueID=420387&amp;pageSelected=2&amp;lang=0 ''Frumlegasti hugsuður aldarinnar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305201305/http://timarit.is/?issueID=420387&amp;pageSelected=2&amp;lang=0 |date=2016-03-05 }}
* [http://www.timarit.is/?issueID=419101&amp;pageSelected=0&amp;lang=0 ''Einsteinsbréfið''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1965]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.timarit.is/?issueID=419653&amp;pageSelected=4&amp;lang=0 ''Vísindi og trú''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1972]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.timarit.is/?issueID=435977&amp;pageSelected=3&amp;lang=0 ''Er eitthvað bogið við veröldina?''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1994]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.timarit.is/?issueID=418551&amp;pageSelected=0&amp;lang=0 ''Alheimurinn líkist fremur hugsun en efni''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1958]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}

{{DEFAULTSORT:Einstein, Albert}}
{{fd|1879|1955}}
{{Nóbelsverðlaun í eðlisfræði}}

[[Flokkur:Albert Einstein| ]]
[[Flokkur:Afstæðiskenningin]]
[[Flokkur:Heimsfræðingar]]
[[Flokkur:Þýskir eðlisfræðingar]]
[[Flokkur:Þýskir Bandaríkjamenn]]
[[Flokkur:Bandarískir gyðingar]]
[[Flokkur:Manhattan verkefnið]]
[[Flokkur:Nóbelsverðlaunahafar í eðlisfræði]]
[[Flokkur:Flóttamenn]]
[[Flokkur:Sósíalistar]]
[[Flokkur:Heimssambandstjórnarsinnar]]
[[Flokkur:Þjóðfélagsréttlæti|Þjóðfélagsréttlæti]]</text>
      <sha1>7u9ugqombliy95k5h7zofrmpv64hubk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flokkur:Grænland</title>
    <ns>14</ns>
    <id>22406</id>
    <revision>
      <id>1973737</id>
      <parentid>1914533</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T13:09:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="lhm0icgsalgepmiez5yxhov66jyg7k3" xml:space="preserve">[[Flokkur:Norðurlönd]]
[[Flokkur:Norður-Ameríka]]</text>
      <sha1>lhm0icgsalgepmiez5yxhov66jyg7k3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973738</id>
      <parentid>1973737</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T13:09:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="ffgodtmsf0jh146q80c22h4kuyo48um" xml:space="preserve">[[Flokkur:Norðurlönd]]
[[Flokkur:Norður-Ameríka]]
[[Flokkur:Norðurslóðir]]</text>
      <sha1>ffgodtmsf0jh146q80c22h4kuyo48um</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1500</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24390</id>
    <revision>
      <id>1973725</id>
      <parentid>1973724</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2917" sha1="j5aq3xfubyjpao4yud35aa2tfqd2hhd" xml:space="preserve">{{Ár|
[[1497]]|[[1498]]|[[1499]]|[[1500]]|[[1501]]|[[1502]]|[[1503]]|
[[1481–1490]]|[[1491–1500]]|[[1501–1510]]|
[[14. öldin]]|[[15. öldin]]|[[16. öldin]]|
}}
Árið '''1500''' ('''MD''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])

== Á Íslandi ==

* 24 manna dómur nefndur á [[Alþingi]] til að skera úr um erfðadeilu sem nefnd var [[Möðruvallamál]].
* [[Benedikt Hersten]] hirðstjóri lét dæma um verslun og fiskveiðar [[England|Englendinga]] á Íslandi.
* Hallsteinn Þorsteinsson og Sesselja Þorsteinsdóttir á [[Víðivellir (Fljótsdal)|Víðivöllum]] gáfu jörðina [[Skriðuklaustur|Skriðu]] í Fljótsdal til klausturhalds.

;Fædd

;Dáin

== Erlendis ==
[[Mynd:Pedro Álvares Cabral - steel engraving by American Bank Note Company.jpg|thumb|right|Pedro Álvares Cabral.]]
* [[5. febrúar]] - [[Ítalíustríðin]] - Hertoginn Ludovico Sforza endurheimti [[Mílanó]] eftir að hafa verið hrakinn þaðan mánuði áður.
* [[17. febrúar]] - [[Orrustan við Hemmingstedt]] - [[Danmörk|Danska]] hernum mistókst að leggja undir sig bændalýðveldið [[Þéttmerski]].
* [[22. apríl]] - Portúgalinn [[Pedro Álvares Cabral]] gekk á land í [[Brasilía|Brasilíu]] og hófst þar með könnun landsins.
* [[8. maí]] - Fyrstu leiðbeiningar á eimun [[áfengi]]s voru gefnar út: Liber de arte distillandi de simplicibus af Hieronymus Brunschwig.
* [[29. maí]] - Pedro Cabral og föruneyti hans lentu í stormi við [[Góðrarvonarhöfði|Góðrarvonarhöfða]] og misstu 13 skip. Meðal þeirra sem létust var [[Bartolomeu Dias]].
* [[9. ágúst]] - [[Orrustan við Lepanto (1500)|Önnur orrustan við Lepanto]] - [[Tyrkjaveldi|Tyrkir]] sigruðu [[Lýðveldið Feneyjar|Feneyinga]] og lögðu Modon, Lepanto og Koron undir sig.
* [[10. ágúst]] - [[Diogo Dias]] sá [[Madagaskar]] fyrstur [[Evrópa|Evrópubúa]].
* [[15. september]] - [[Kristófer Kólumbus]] var handtekinn ásamt bræðrum sínum tveimur af nýja landsstjóra Nýja heimsins Francisco de Bobadilla fyrir að taka Spánverja af lífi. Bræðurnir voru sendir til Spánar og var sleppt í desember að beiðni Ferdínands og Ísabellu konungshjóna.
* Svisslendingurinn Jacob Nufer framkvæmdi fyrsta [[keisaraskurður|keisaraskurð]] sögunnar er eiginkona hans gat ekki fætt barn þeirra. Hann bjargaði þar með lífi hennar og barnsins.
* [[Úlfar]] dóu út á Bretlandseyjum.

;Fædd
* [[24. febrúar]] - [[Karl 5. keisari|Karl V]], [[keisari]] [[Hið heilaga rómverska ríki|hins heilaga rómverska ríkis]] (d. [[1558]]).
* [[1. nóvember]] - [[Benvenuto Cellini]], [[Ítalía|ítalskur]] [[gullsmíði|gullsmiður]] og [[höggmyndalist|myndhöggvari]] (d. [[1571]]).

;Dáin
* [[29. maí]] - [[Bartolomeu Dias]], [[Portúgal|portúgalskur]] [[sæfari]], sigldi fyrstur [[Evrópa|Evrópumanna]] fyrir [[Góðrarvonarhöfði|Góðrarvonarhöfða]].

[[Flokkur:1500]]
[[Flokkur:1491-1500]]</text>
      <sha1>j5aq3xfubyjpao4yud35aa2tfqd2hhd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dreki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24744</id>
    <revision>
      <id>1973729</id>
      <parentid>1951610</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>bæti við gerðum af drekum</comment>
      <origin>1973729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3956" sha1="gkwfqo3ni415aw2iabgvxkfefn29fk2" xml:space="preserve">{{aðgreiningartengill}}
[[File:Fortune Dragon.jpg|thumb|Dreki]]

'''Dreki''' er [[goðsagnavera]] sem kemur fram í mörgum ævintýrum og goðsögnum. Drekum er venjulega lýst sem ormi eða snák með fætur sem býr yfir einhverjum yfirnáttúrulegum kröftum (t.d. gat drekinn [[Smeyginn]] dáleitt fólk með reyk sem kom úr nösunum á honum og spúið eldi úr kjaftinum). Þeir eru sumir hverjir með vængi en stærð þeirra er allt frá því að vera eins og lítil eðla upp í ferlíki sem er nær risaeðlu að stærð. Í vestrænum goðsögum eru drekar venjulega ferfættir, vængjaður meinvættur sem spúa eldi eða eitri, en í austrænum sögum eru þeir oft eins og slöngur með fætur og fullt af fálmurum og góðir og rosalega vitrir en tákna stundum heppni og gæfu.

Sagt er frá drekum í fornsögum Íslendinga. Í ''[[Gull-Þóris saga|Gull-Þóris sögu]]'' er til dæmis þessi lýsing: 

&lt;blockquote&gt; „Þeir Þórir tendruðu ljós í hellinum og gengu þar til er vindi laust í móti þeim og slokknuðu þá login. Þá hét Þórir á Agnar til liðs og þegar kom elding mikil frá hellisdyrunum og gengu þá um stund við það ljós þar til er þeir heyrðu blástur til drekanna. En jafnskjótt sem eldingin kom yfir drekana þá sofna þeir allir. En þá skorti eigi ljós er lýsti af gulli því er þeir lágu á. Þeir sáu hvar sverð voru og komu upp hjá þeim meðalkaflarnir. Þeir Þórir þrifu þá skjótt til sverðanna og síðan hlupu þeir yfir drekana og lögðu undir bægsl þeim og svo til hjartans. Þórir fékk tekið hjálminn af hinum mesta drekanum. Og í þessi svipan þrífur hinn mesti drekinn Þránd lang og fló með hann út úr hellinum og þegar hver að öðrum og hraut eldur af munni þeim með miklu eitri.“
&lt;/blockquote&gt;

== Gerðir af drekum ==
Það eru til ýmsar gerðir af drekum í heiminum
=== Lindormar ===
Þessir drekar koma fram í norrænum þjóðsögum og hafa yfirleitt enga útlimi eins og snákar (í það mesta tvo framfætur) og lifa oftar en ekki út á hafi. Dæmi um slíka dreka eru t.d. [[Miðgarðsormur]]inn (sem heitir Jörmungandur). 

=== Vestrænir drekar ===
Vestrænir eða evrópskir drekar hafa fjóra fætur og tvo vængi, sem geta yfirleitt spúið eldi eða eitri.

=== Tvífættir drekar ===
Tvífætt afbrigði af vestræna drekanum hefur engar framlappir og eru því líkari leðurblökum þar sem fremri útlimir eru vængir, og kallast þetta afbrigði á ensku ''wyvern''.

=== Asískir drekar ===
Asískir drekar voru tilbeðnir til að koma með regnið og því tengdir vatni og uppskeru.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/|title=Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance|last=Team|first=The CLI|date=2019-12-23|website=CLI|language=en-US|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt; Þeir eru langir og fljúga án vængja og yfirleitt taldir sem guðir og tengdir þrumum og regni. Asískir drekar hafa mismargar klær á hverjum fæti efir því hversu öflugir þeir eru eða eftir því hversu langt frá Kína þeir eru; kínverskir keisaradrekar hafa 5 klær og kallast „''long''“ á [[Kínverska|kínversku]], eðaldrekar hafa 4 klær og finnast þeir í [[Kína]] og [[Kórea|Kóreu]], en þeir lægstu hafa 3 klær og eru oft nefndir japanskir drekar, en á [[japanska|japönsku]] kallast þeir „''ryū''“.
=== Vængjaðir ormar ===
Þessir drekar hafa enga aðra útlimi en tvo vængi, og kallast á ensku ''Amphiptere''.

=== Suður-amerískir drekar ===
Í suður Ameríku er hægt að finna sögur um fiðraða dreka.

== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418481&amp;pageSelected=7&amp;lang=0 ''Flugdrekar og sporðdrekar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305202437/http://timarit.is/?issueID=418481&amp;pageSelected=7&amp;lang=0 |date=2016-03-05 }}
[[Flokkur:Drekar| ]]
[[Flokkur:Goðsagnaverur]]</text>
      <sha1>gkwfqo3ni415aw2iabgvxkfefn29fk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973787</id>
      <parentid>1973729</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T21:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>/* Asískir drekar */ lýsing á austrænum dreka</comment>
      <origin>1973787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4288" sha1="khgnvzd5t61vil8bv54xdy6ffbk95nx" xml:space="preserve">{{aðgreiningartengill}}
[[File:Fortune Dragon.jpg|thumb|Dreki]]

'''Dreki''' er [[goðsagnavera]] sem kemur fram í mörgum ævintýrum og goðsögnum. Drekum er venjulega lýst sem ormi eða snák með fætur sem býr yfir einhverjum yfirnáttúrulegum kröftum (t.d. gat drekinn [[Smeyginn]] dáleitt fólk með reyk sem kom úr nösunum á honum og spúið eldi úr kjaftinum). Þeir eru sumir hverjir með vængi en stærð þeirra er allt frá því að vera eins og lítil eðla upp í ferlíki sem er nær risaeðlu að stærð. Í vestrænum goðsögum eru drekar venjulega ferfættir, vængjaður meinvættur sem spúa eldi eða eitri, en í austrænum sögum eru þeir oft eins og slöngur með fætur og fullt af fálmurum og góðir og rosalega vitrir en tákna stundum heppni og gæfu.

Sagt er frá drekum í fornsögum Íslendinga. Í ''[[Gull-Þóris saga|Gull-Þóris sögu]]'' er til dæmis þessi lýsing: 

&lt;blockquote&gt; „Þeir Þórir tendruðu ljós í hellinum og gengu þar til er vindi laust í móti þeim og slokknuðu þá login. Þá hét Þórir á Agnar til liðs og þegar kom elding mikil frá hellisdyrunum og gengu þá um stund við það ljós þar til er þeir heyrðu blástur til drekanna. En jafnskjótt sem eldingin kom yfir drekana þá sofna þeir allir. En þá skorti eigi ljós er lýsti af gulli því er þeir lágu á. Þeir sáu hvar sverð voru og komu upp hjá þeim meðalkaflarnir. Þeir Þórir þrifu þá skjótt til sverðanna og síðan hlupu þeir yfir drekana og lögðu undir bægsl þeim og svo til hjartans. Þórir fékk tekið hjálminn af hinum mesta drekanum. Og í þessi svipan þrífur hinn mesti drekinn Þránd lang og fló með hann út úr hellinum og þegar hver að öðrum og hraut eldur af munni þeim með miklu eitri.“
&lt;/blockquote&gt;

== Gerðir af drekum ==
Það eru til ýmsar gerðir af drekum í heiminum
=== Lindormar ===
Þessir drekar koma fram í norrænum þjóðsögum og hafa yfirleitt enga útlimi eins og snákar (í það mesta tvo framfætur) og lifa oftar en ekki út á hafi. Dæmi um slíka dreka eru t.d. [[Miðgarðsormur]]inn (sem heitir Jörmungandur). 

=== Vestrænir drekar ===
Vestrænir eða evrópskir drekar hafa fjóra fætur og tvo vængi, sem geta yfirleitt spúið eldi eða eitri.

=== Tvífættir drekar ===
Tvífætt afbrigði af vestræna drekanum hefur engar framlappir og eru því líkari leðurblökum þar sem fremri útlimir eru vængir, og kallast þetta afbrigði á ensku ''wyvern''.

=== Austrænir drekar ===
Lýsingin á austrænum drekum er svona:
* Höfuð eins og kameldýri
* Háls og hali eins og snákur
* Loppur eins og á tígrisdýri
* Klær eins og á erni
* Hreistur eins og fiskur/karpi
* Eyru eina og á uxa
* Horn eins og á hjartardýri
* Augu eins og á héra
* Kviður eins og skelfiskur

Austrænir eða asískir drekar voru tilbeðnir til að koma með regnið og því tengdir vatni og uppskeru.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/|title=Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance|last=Team|first=The CLI|date=2019-12-23|website=CLI|language=en-US|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt; Þeir eru langir og fljúga án vængja og yfirleitt taldir sem guðir og tengdir þrumum og regni. 

Asískir drekar hafa mismargar klær á hverjum fæti efir því hversu öflugir þeir eru eða eftir því hversu langt frá Kína þeir eru; kínverskir keisaradrekar hafa 5 klær og kallast „''long''“ á [[Kínverska|kínversku]], næst koma drekarnir sem hafa 4 klær og finnast þeir í [[Kína]] og [[Kórea|Kóreu]], en þeir lægstu hafa 3 klær og eru oft nefndir japanskir drekar, en á [[japanska|japönsku]] kallast þeir „''ryū''“.

=== Vængjaðir ormar ===
Þessir drekar hafa enga aðra útlimi en tvo vængi, og kallast á ensku ''Amphiptere''.

=== Suður-amerískir drekar ===
Í suður Ameríku er hægt að finna sögur um fiðraða dreka.

== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418481&amp;pageSelected=7&amp;lang=0 ''Flugdrekar og sporðdrekar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305202437/http://timarit.is/?issueID=418481&amp;pageSelected=7&amp;lang=0 |date=2016-03-05 }}
[[Flokkur:Drekar| ]]
[[Flokkur:Goðsagnaverur]]</text>
      <sha1>khgnvzd5t61vil8bv54xdy6ffbk95nx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973812</id>
      <parentid>1973787</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>onlyinclude fyrir útdrátt</comment>
      <origin>1973812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4315" sha1="g47ft5g4vqaep7xqwe9si0krod6oq90" xml:space="preserve">{{aðgreiningartengill}}
[[File:Fortune Dragon.jpg|thumb|Dreki]]

&lt;onlyinclude&gt;'''Dreki''' er [[goðsagnavera]] sem kemur fram í mörgum ævintýrum og goðsögnum. Drekum er venjulega lýst sem ormi eða snák með fætur sem býr yfir einhverjum yfirnáttúrulegum kröftum (t.d. gat drekinn [[Smeyginn]] dáleitt fólk með reyk sem kom úr nösunum á honum og spúið eldi úr kjaftinum). Þeir eru sumir hverjir með vængi en stærð þeirra er allt frá því að vera eins og lítil eðla upp í ferlíki sem er nær risaeðlu að stærð. Í vestrænum goðsögum eru drekar venjulega ferfættir, vængjaður meinvættur sem spúa eldi eða eitri, en í austrænum sögum eru þeir oft eins og slöngur með fætur og fullt af fálmurum og góðir og rosalega vitrir en tákna stundum heppni og gæfu.&lt;/onlyinclude&gt;

Sagt er frá drekum í fornsögum Íslendinga. Í ''[[Gull-Þóris saga|Gull-Þóris sögu]]'' er til dæmis þessi lýsing: 

&lt;blockquote&gt; „Þeir Þórir tendruðu ljós í hellinum og gengu þar til er vindi laust í móti þeim og slokknuðu þá login. Þá hét Þórir á Agnar til liðs og þegar kom elding mikil frá hellisdyrunum og gengu þá um stund við það ljós þar til er þeir heyrðu blástur til drekanna. En jafnskjótt sem eldingin kom yfir drekana þá sofna þeir allir. En þá skorti eigi ljós er lýsti af gulli því er þeir lágu á. Þeir sáu hvar sverð voru og komu upp hjá þeim meðalkaflarnir. Þeir Þórir þrifu þá skjótt til sverðanna og síðan hlupu þeir yfir drekana og lögðu undir bægsl þeim og svo til hjartans. Þórir fékk tekið hjálminn af hinum mesta drekanum. Og í þessi svipan þrífur hinn mesti drekinn Þránd lang og fló með hann út úr hellinum og þegar hver að öðrum og hraut eldur af munni þeim með miklu eitri.“
&lt;/blockquote&gt;

== Gerðir af drekum ==
Það eru til ýmsar gerðir af drekum í heiminum
=== Lindormar ===
Þessir drekar koma fram í norrænum þjóðsögum og hafa yfirleitt enga útlimi eins og snákar (í það mesta tvo framfætur) og lifa oftar en ekki út á hafi. Dæmi um slíka dreka eru t.d. [[Miðgarðsormur]]inn (sem heitir Jörmungandur). 

=== Vestrænir drekar ===
Vestrænir eða evrópskir drekar hafa fjóra fætur og tvo vængi, sem geta yfirleitt spúið eldi eða eitri.

=== Tvífættir drekar ===
Tvífætt afbrigði af vestræna drekanum hefur engar framlappir og eru því líkari leðurblökum þar sem fremri útlimir eru vængir, og kallast þetta afbrigði á ensku ''wyvern''.

=== Austrænir drekar ===
Lýsingin á austrænum drekum er svona:
* Höfuð eins og kameldýri
* Háls og hali eins og snákur
* Loppur eins og á tígrisdýri
* Klær eins og á erni
* Hreistur eins og fiskur/karpi
* Eyru eina og á uxa
* Horn eins og á hjartardýri
* Augu eins og á héra
* Kviður eins og skelfiskur

Austrænir eða asískir drekar voru tilbeðnir til að koma með regnið og því tengdir vatni og uppskeru.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/|title=Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance|last=Team|first=The CLI|date=2019-12-23|website=CLI|language=en-US|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt; Þeir eru langir og fljúga án vængja og yfirleitt taldir sem guðir og tengdir þrumum og regni. 

Asískir drekar hafa mismargar klær á hverjum fæti efir því hversu öflugir þeir eru eða eftir því hversu langt frá Kína þeir eru; kínverskir keisaradrekar hafa 5 klær og kallast „''long''“ á [[Kínverska|kínversku]], næst koma drekarnir sem hafa 4 klær og finnast þeir í [[Kína]] og [[Kórea|Kóreu]], en þeir lægstu hafa 3 klær og eru oft nefndir japanskir drekar, en á [[japanska|japönsku]] kallast þeir „''ryū''“.

=== Vængjaðir ormar ===
Þessir drekar hafa enga aðra útlimi en tvo vængi, og kallast á ensku ''Amphiptere''.

=== Suður-amerískir drekar ===
Í suður Ameríku er hægt að finna sögur um fiðraða dreka.

== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418481&amp;pageSelected=7&amp;lang=0 ''Flugdrekar og sporðdrekar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305202437/http://timarit.is/?issueID=418481&amp;pageSelected=7&amp;lang=0 |date=2016-03-05 }}
[[Flokkur:Drekar| ]]
[[Flokkur:Goðsagnaverur]]</text>
      <sha1>g47ft5g4vqaep7xqwe9si0krod6oq90</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973815</id>
      <parentid>1973812</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>aðalgrein fyrir austurlenska dreka</comment>
      <origin>1973815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3604" sha1="i2dw9g74fe44poi5a9uxktoqctjcdqm" xml:space="preserve">{{aðgreiningartengill}}
[[File:Fortune Dragon.jpg|thumb|Dreki]]

&lt;onlyinclude&gt;'''Dreki''' er [[goðsagnavera]] sem kemur fram í mörgum ævintýrum og goðsögnum. Drekum er venjulega lýst sem ormi eða snák með fætur sem býr yfir einhverjum yfirnáttúrulegum kröftum (t.d. gat drekinn [[Smeyginn]] dáleitt fólk með reyk sem kom úr nösunum á honum og spúið eldi úr kjaftinum). Þeir eru sumir hverjir með vængi en stærð þeirra er allt frá því að vera eins og lítil eðla upp í ferlíki sem er nær risaeðlu að stærð. Í vestrænum goðsögum eru drekar venjulega ferfættir, vængjaður meinvættur sem spúa eldi eða eitri, en í austrænum sögum eru þeir oft eins og slöngur með fætur og fullt af fálmurum og góðir og rosalega vitrir en tákna stundum heppni og gæfu.&lt;/onlyinclude&gt;

Sagt er frá drekum í fornsögum Íslendinga. Í ''[[Gull-Þóris saga|Gull-Þóris sögu]]'' er til dæmis þessi lýsing: 

&lt;blockquote&gt; „Þeir Þórir tendruðu ljós í hellinum og gengu þar til er vindi laust í móti þeim og slokknuðu þá login. Þá hét Þórir á Agnar til liðs og þegar kom elding mikil frá hellisdyrunum og gengu þá um stund við það ljós þar til er þeir heyrðu blástur til drekanna. En jafnskjótt sem eldingin kom yfir drekana þá sofna þeir allir. En þá skorti eigi ljós er lýsti af gulli því er þeir lágu á. Þeir sáu hvar sverð voru og komu upp hjá þeim meðalkaflarnir. Þeir Þórir þrifu þá skjótt til sverðanna og síðan hlupu þeir yfir drekana og lögðu undir bægsl þeim og svo til hjartans. Þórir fékk tekið hjálminn af hinum mesta drekanum. Og í þessi svipan þrífur hinn mesti drekinn Þránd lang og fló með hann út úr hellinum og þegar hver að öðrum og hraut eldur af munni þeim með miklu eitri.“
&lt;/blockquote&gt;

== Gerðir af drekum ==
Það eru til ýmsar gerðir af drekum í heiminum
=== Lindormar ===
Þessir drekar koma fram í norrænum þjóðsögum og hafa yfirleitt enga útlimi eins og snákar (í það mesta tvo framfætur) og lifa oftar en ekki út á hafi. Dæmi um slíka dreka eru t.d. [[Miðgarðsormur]]inn (sem heitir Jörmungandur). 

=== Vestrænir drekar ===
Vestrænir eða evrópskir drekar hafa fjóra fætur og tvo vængi, sem geta yfirleitt spúið eldi eða eitri.

=== Tvífættir drekar ===
Tvífætt afbrigði af vestræna drekanum hefur engar framlappir og eru því líkari leðurblökum þar sem fremri útlimir eru vængir, og kallast þetta afbrigði á ensku ''wyvern''.

=== Austurlenskir drekar ===
Austurlenskir eða asískir drekar voru tilbeðnir til að koma með regnið og því tengdir vatni og uppskeru.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/|title=Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance|last=Team|first=The CLI|date=2019-12-23|website=CLI|language=en-US|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt; Þeir eru langir og fljúga án vængja og yfirleitt taldir sem guðir og tengdir þrumum og regni. 
{{aðalgrein|austurlenskir drekar}}

=== Vængjaðir ormar ===
Þessir drekar hafa enga aðra útlimi en tvo vængi, og kallast á ensku ''Amphiptere''.

=== Suður-amerískir drekar ===
Í suður Ameríku er hægt að finna sögur um fiðraða dreka.

== Tenglar ==
* [http://www.timarit.is/?issueID=418481&amp;pageSelected=7&amp;lang=0 ''Flugdrekar og sporðdrekar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305202437/http://timarit.is/?issueID=418481&amp;pageSelected=7&amp;lang=0 |date=2016-03-05 }}
[[Flokkur:Drekar| ]]
[[Flokkur:Goðsagnaverur]]</text>
      <sha1>i2dw9g74fe44poi5a9uxktoqctjcdqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Knattspyrnufélagið Valur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27958</id>
    <revision>
      <id>1973767</id>
      <parentid>1973720</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32899-00</username>
        <id>117276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu */</comment>
      <origin>1973767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="201589" sha1="sebgifxvu6upoz1399qdkw3e8j4626g" xml:space="preserve">{{Knattspyrnulið
| Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur
| Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]]
| Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar
| Stofnað = [[11. maí]] [[1911]]
| Knattspyrnustjóri = [[Chris Brazell]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk)
| Leikvöllur = [[N1 völlurinn]]
| Stærð = 1201 sæti, 2225 alls
| Stjórnarformaður = [[Arnar Þór Sævarsson]]
| pattern_la1 = 
| pattern_b1 = _valur17h
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _levanger17a
| pattern_so1 = _valur17h
| leftarm1 = FF0100
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = 
| pattern_b2 = _valur17a
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = _levanger17h
| pattern_so2 = _valur17a
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
| núverandi = Besta deild karla 2026
| Stytt nafn = Valur
| Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík
}}

'''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}&lt;/ref&gt; en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. &lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}&lt;/ref&gt;  

Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}&lt;/ref&gt;     

Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari.  

Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}&lt;/ref&gt; Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}&lt;/ref&gt; Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}&lt;/ref&gt; 

== Saga félagsins ==

=== 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin ===

==== Stofnun ====
Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira.

Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: &lt;blockquote&gt;„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: &lt;blockquote&gt;„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;/blockquote&gt;Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt; 

Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt; Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;
Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni:  &lt;blockquote&gt;„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...]

Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] 

Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

==== Fyrstu árin ====
Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}&lt;/ref&gt; 

Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; 

Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;  

Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins.

Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}&lt;/ref&gt;

=== 1920-1930: Óviss framtíð ===
Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt; Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins&lt;ref&gt;{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}&lt;/ref&gt; og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma.  

Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir.

Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna.

=== 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms ===
Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. 

Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“   

Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: &lt;blockquote&gt;„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;

==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ====

Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:&lt;blockquote&gt;„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann til dauða.

Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum.

Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR.

Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt; Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}&lt;/ref&gt;
==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ====
Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; 

Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val.

==== Upphaf handknattleiks í Val ====

Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:&lt;blockquote&gt;„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: &lt;blockquote&gt;„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann.  

Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins.  

Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}&lt;/ref&gt;  

==== Tengsl við KFUM rofna ====
Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt; Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt; Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}&lt;/ref&gt;

=== 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda ===
Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt; Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú.  Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt; 

Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti:  &lt;blockquote&gt;„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. 

Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: &lt;blockquote&gt;„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. 

Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu &quot;er færi svo gáleysislega með fé sitt&quot;. Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. 

Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ====
Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur,  til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig.        

Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma.

==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ====
Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}&lt;/ref&gt; 

Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943.  

==== Íþróttahús að Hlíðarenda ====
Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. 

Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:&lt;blockquote&gt;„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt; Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&amp;quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&amp;quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt;
==== Konur í Val ====
Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo:  „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}&lt;/ref&gt; Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948.

Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: &lt;blockquote&gt;„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handknattleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“&lt;/blockquote&gt;Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ 

Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna.

Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. 

==== Deildaskipting ====
Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}&lt;/ref&gt; Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals.  

=== 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. ===

==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ====
Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:&lt;blockquote&gt;„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}&lt;/ref&gt;  &lt;/blockquote&gt;Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val.   

22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu.  

3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt; Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir:  &lt;blockquote&gt;„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: &lt;blockquote&gt;„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti:   &lt;blockquote&gt;„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;  &lt;/blockquote&gt;

Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. 

==== Sprengja í iðkun ====
Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt.

Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið.

Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn.

==== Valur - Benfica ====
Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við [[S.L. Benfica]] í Evrópukeppni Meistaraliða. Valur hafði tvívegis áður verið þátttakandi í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrsti leikur Vals í slíkri Evrópukeppni var um Evrópubikarinn og var þá leikið við belgíska liðið [[Standard Liège]]. Lauk þeirri viðureign svo á Laugardalsvellinum að liðin skyldu jöfn 1:1. En á heimavelli Standard í Liege, tapaði Valur 8:1. Önnur keppnin var í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrri leikurinn fór einnig fram á Laugardalsvellinum gegn Jeuness frá [[Lúxemborg]]. Lauk þeim leik einnig með jafntefli 1:1 og í Lúxemborg urðu úrslitin einnig jafntefli 3:3 sem tryggði Val rétt til framhaldskeppni þar sem Valsmenn skoruðu fleiri mörk á útivelli. Í annarri umferð kepninnar dróst Valur gegn ungverska liðinu Vasas í [[Búdapest]] en þar sem svo langt var liðið á árið varð það að ráði að leika báða leikina í Ungverjalandi. Fyrri leiknum lauk með 6:0 og þeim síðari 5:1. Ungverskur sigur í bæði skiptin. 

Þegar Valur lék við Benfica árið 1968 var Benfica eitt frægasta knattspyrnulið veraldar og hafði á að skipa mörgum af bestu knattspyrnumönnum heims. Í Valsblaðinu 1968 er vandlega fjallað um þessa viðureign: &lt;blockquote&gt;Vissulega var Valsmönnum þetta ljóst [þ.e. getustig leikmanna Benfica], það var því, í sjálfu sér, engin furða, þó að þeim skyti nokkurn skelk í bringu í fyrstu, er þeir fengu þá &quot;óvæntu&quot; fregn, að kappar þessir, hinir vígdjörfu og fótfimu, sem hin frægustu lið knattspyrnuheimsins hefðu ekki staðið snúning, myndi &quot;finna þá í fjöru&quot; á Laugardalsvellinum 18. september. En hér tjáði ekki um að sakast. Nú dugði ekki annað en bregðast af skörungsskap og karlmennsku við vandanum. Berjast til þrautar og falla þá, ef svo vildi verða, með sæmd.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4659006#page/n41/mode/2up|titill=Valur-Benfica|höfundur=Einar Björnsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=1968|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Skipaðar voru þrjár nefndir sem skyldu megin veg og vanda hafa af því mikla starfi sem í hönd fór: Móttökunefnd, áróðursnefnd og fjáröflunarnefnd. Nefndir þessar tóku þegar til starfa og unnu hvert á sínu sviði. Mönnum var ljóst að lið eins og Benfica væri vant bestu þjónustu sem unnt er að láta í té í slíkum ferðalögum en samkvæmt umsögn fararstjórnar Benfica lauk hún miklu lofsorði á móttökurnar. Gestum var tryggð gisting á [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]] og létu gestir mjög vel af öllum aðbúnaði þar. 

Stór plaköt voru gerð og prentuð og dreift um alla borgina, m.a. komið fyrir í ótal verslunargluggum. Þá voru meðal annars gerðir litlir áróðursmiðar sem voru festir á kyrrstæða bíla við bíó og önnur samkomuhús og víðar um borgina. Gerð voru og allstór auglýsingaspjöld með Eusbío þar sem heilmynd af honum trónaði ásamt umsögn um snilli hans. Frásagnir af liði gestanna og auglýsingar dundu dag hvern í útvarpinu með auknum krafti eftir þí sem hin stóra stund nálgaðist og sjónvarpið lét ekki sinn hlut eftir liggja. Auk frétta og mynda í íþróttatímanum skaut veðurfréttamaðurinn, [[Páll Bergþórsson]], áróðri fyrir leiknum inn í veðurfréttirnar um leið og hann spáði góðu veðri leikdaginn. 

Sala aðgöngumiða hófst 10 dögum fyrir leikinn. Umboðsmenn voru skipaðir víðsvegar um landið, í flestum stærri kaupstöðum, sem tóku á móti pöntunum áður en hin eiginlega forsala hófst. Þegar á fyrsta klukkutímanum seldust öll stúkusæti upp og fengu færri en vildu. Síðan gekk dag hvern, jafnt og þétt, á aðra aðgöngumiða. Áhorfendafjöldi rendist vera 18.243 sem var met.

Hinn 16. september renndu svo gestirnir í hlaðið á Gullfaxa Flugfélagsins. Auk stjórnar Vals, undirbúningsnefnda og annarra félaga, kom margt forvitinna áhorfenda. Er liðsmenn gengu niður landganginn brá mönnum nokkuð í brún þar sem Eusebío birtist ekki. Skeyti hafði borist frá stjórn Benfica að allir bestu leikmenn liðsins kæmu og því kom þetta illa við stjórn Vals. Á daginn kom hins vegar að Eusebío kæmi degi síðar en hann hefði þurft að leggja lykkju á leið sína til landsins til að veita viðtöku gullknattspyrnuskó í París en franska blaðið L'Equipé kaus lið hans, Benfica, besta knattspyrnulið Evrópu og Eusebío stjörnu þess. 

Leikurinn sjálfur endaði með 0:0 jafntefli og vöktu úrslitin mikla athygli. Síðari leiknum lauk svo með öruggum 8-1 sigri Benfica.

=== 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross.  ===

==== Uppbygging að Hlíðarenda ====
Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: &lt;blockquote&gt;„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. 

Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. 

Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar.

==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ====
Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður.     

==== Sumarbúðir í borg ====
Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu &quot;Sumarbúðir í borg&quot;. Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi.

==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ====
Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. 

=== 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. ===

==== Friðrikskapella ====
Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna.    

Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}&lt;/ref&gt;

==== Valsmenn hf. ====
Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að &quot;Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru.&quot; Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. &lt;ref&gt;{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

==== Fall í fyrsta sinn ====
Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): &quot;Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning...&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ====
Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, &quot;...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu.&quot; Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið &quot;fjörugar&quot; umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

==== Fjárhagasörðugleikar ====
Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. &quot;Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti:
&quot;Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu.&quot;

==== Frábær árangur í handknattleik karla ====
Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. 

Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt; 

Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt; Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl.

=== 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda ===

==== Mikilvægur samningur í höfn ====
Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins.

Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;

16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;   

Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna.

Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}&lt;/ref&gt;

==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ====
Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]]  sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu.   &lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;

Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;

Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: &lt;blockquote&gt;Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, &quot;hin sigursæla&quot; yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;   &lt;/blockquote&gt;

==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ====
Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri.  Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005.  &lt;blockquote&gt;Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...]  

Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...]  

Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...]  

Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. 

=== 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. ===

==== Sigur í Hæstarétti ====
Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}&lt;/ref&gt;

Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}&lt;/ref&gt;

Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}&lt;/ref&gt;

Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}&lt;/ref&gt;

Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:&lt;blockquote&gt;Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Rígar ==

=== Rígurinn við KR ===
Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. 

== Knattspyrna ==
===Karlar===
====Á Íslandi====
Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-&lt;nowiki/&gt;[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}&lt;/ref&gt; og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Chris Brazell]] og honum til aðstoðar eru [[Vignir Snær Stefánsson]] og [[Gareth Owen]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]].

==== Í Evrópukeppnum ====
Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;  Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; |  Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Keppni
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Umferð
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mótherji
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Heima
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úti
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úrslit
|-
| 1966–67
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
| Forkeppni
|[[Standard Liège]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–8
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''2–9''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1967–68
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
| Fyrsta umferð
|[[Jeunesse Esch]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 3–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]]
|-
| Önnur umferð
|[[Vasas SC|Vasas]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–6
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–5
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–11''
|-
| 1968–69
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
| Fyrsta umferð
|[[S.L. Benfica|Benfica]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–8
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–8''
|-
| 1974–75
|[[UEFA bikarinn]]
| Fyrsta umferð
|[[Portadown F.C.|Portadown]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–2''
|-
| 1975–76
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[Glasgow Celtic]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–7
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–9''
|-
| 1977–78
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
|[[Glentoran F.C.|Glentoran]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–2''
|-
| 1978–79
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[1. FC Magdeburg]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–4
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–5''
|-
| 1979–80
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
| [[Hamburger SV|Hamburg]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–5''
|-
| 1981–82
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
|[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–5
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–7''
|-
| 1985–86
|[[UEFA bikarinn]]
|Fyrsta umferð
|[[FC Nantes|Nantes]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''2–4''
|-
| 1986–87
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
|[[Juventus F.C.|Juventus]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–4
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–7
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–11''
|-
| 1987–88
|[[UEFA bikarinn]]
|Fyrsta umferð
|[[Wismut Aue]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]]
|-
| 1988–89
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
|[[AS Monaco FC|Monaco]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–2''
|-
| 1989–90
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''2–4''
|-
| 1991–92
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[FC Sion|Sion]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–2''
|-
| 1992–93
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[Boavista F.C.|Boavista]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–3''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1993–94
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
| Forkeppni
|[[MYPA|MyPa]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 3–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''4–1''
|-
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–4
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–7''
|-
| 2006–07
|[[UEFA bikarinn]]
|Fyrsta umferð
|[[Brøndby IF]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–3''
|-
| 2008–09
|[[Meistaradeild Evrópu]]
|Fyrsta umferð
|[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–3''
|-
| 2016–17
| Evrópudeildin
|Fyrsta umferð
|[[Brøndby IF]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–4
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–6
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–10''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2017–18
| rowspan=&quot;2&quot; | Evrópudeildin
|Fyrsta umferð
|[[FK Ventspils|Ventspils]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–0''
|-
| Önnur umferð
|[[NK Domžale|Domžale]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''3–5''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2018–19
|[[Meistaradeild Evrópu]]
|Fyrsta umferð
|[[Rosenborg]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1−3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''2–3''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Evrópudeildin
| Önnur umferð
|[[FC Santa Coloma]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 3–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''3–1'''
|-
| Þriðja umferð
|[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''2–2 (ú)'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019–20
|[[Meistaradeild Evrópu]]
|Fyrsta umferð
|[[NK Maribor|Maribor]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0−3
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0−2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''0−5'''
|-
|[[Evrópudeildin]]
| Önnur umferð
|[[PFC Ludogorets Razgrad]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1−1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0−4
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''1−5'''
|}
[[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]]
&lt;br /&gt;

==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ====
&lt;small&gt;Miðað við 29. júlí 2026.&lt;/small&gt;  {{Football squad
|no1=3|nat1=ISL|pos1=DF|name1=[[Hörður Ingi Gunnarsson]]
|no2=4|nat2=NOR|pos2=DF|name2=[[Markus Lund Nakkim]]
|no3=5|nat3=ISL|pos3=MF|name3=[[Birkir Heimisson]]
|no4=6|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Bjarni Mark Antonsson]]
|no5=7|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]]
|no6=8|nat6=ISL|pos6=FW|name6=[[Jónatan Ingi Jónsson]]
|no7=9|nat7=DNK|pos7=FW|name7=[[Patrick Pedersen]]
|no8=11|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Kristófer Dagur Arnarsson]]
|no9=12|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]]
|no10=13|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristján Oddur Kristjánsson]]
|no11=14|nat11=SWE|pos11=MF|name11=[[Albin Skoglund]]
|no12=15|nat12=ISL|pos12=DF|name12=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]]
|no13=16|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Loki Kristjánsson]]
|no14=17|nat14=ISL|pos14=FW|name14=[[Lúkas Logi Heimisson]]
|no15=18|nat15=ISL|pos15=GK|name15=[[Frederik August Albrecht Schram]]
|no16=19|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Dagur Orri Garðarsson]]
|no17=20|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Orri Sigurður Ómarsson]]
|no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Jakob Franz Pálsson]]
|no19=23|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Shkelzen Veseli]]
|no20=24|nat20=NED|pos20=DF|name20=[[Myles A. Veldman]]
|no21=25|nat21=ISL|pos21=GK|name21=[[Stefán Þór Ágústsson]]
|no22=26|nat22=ISL|pos22=DF|name22=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]]
|no23=27|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Pétur Eiríksson]]
|no24=28|nat24=ISL|pos24=MF|name24=[[Samúel Kári Friðjónsson]]
|no25=30|nat25=ISL|pos25=DF|name25=[[Gunnar Karl Heiðdal]]
|no26=66|nat26=ISL|pos26=DF|name26=[[Ólafur Flóki Stephensen]]
|no27=95|nat27=ISL|pos27=GK|name27=[[Tómas Blöndal-Peterson]]
|no28=97|nat28=ISL|pos28=FW|name28=[[Birkir Jakob Jónsson]]}}Hinn 27. júlí 2026 tilkynnti knattspyrnudeild Vals að félagið hefði samið við miðjumanninn Tómas Bjarka Jónsson en hann kemur til félagsins frá Njarðvík eftir tímabilið 2026. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/27-07-2026/tomas-bjarki-i-val-stadfest|title=Tómas Bjarki í Val (Staðfest)|date=2026-07-29|website=Fotbolti.net|language=is|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

===Á láni===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}}
{{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}}
{{Fs player|no=45|nat=ISL|pos=MF|name=[[Þórður Sveinn Einarsson]]|other=lánaður til [[Þróttur Vogum|Þróttar Vogum]] út tímabilið 2026}}
{{Fs end}}


[[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]]

==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | '''Tímabil'''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | '''Tímabil'''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | '''Tímabil'''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
|-
|'''1915'''
|3
|'''1936'''
|'''1'''
|'''1957'''
|3
|'''1978'''
|'''1'''
|'''1999'''
|9
|'''2020'''
|'''1'''
|-
|'''1916'''
|3
|'''1937'''
|'''1'''
|'''1958'''
|3
|'''1979'''
|3
|'''2000'''
|''2. sæti í 1. deild''
|'''2021'''
|5
|-
|'''1917'''
|3
|'''1938'''
|'''1'''
|'''1959'''
|4
|'''1980'''
|'''1'''
|'''2001'''
|9
|'''2022'''
|6
|-
|'''1918'''
|3
|'''1939'''
|'''4'''
|'''1960'''
|4
|'''1981'''
|5
|'''2002'''
|''1. sæti í 1. deild''
|'''2023'''
|2
|-
|'''1919'''
|4
|'''1940'''
|'''1'''
|'''1961'''
|3
|'''1982'''
|5
|'''2003'''
|10
|'''2024'''
|3
|-
|'''1920'''
|''Tóku ekki þátt''
|'''1941'''
|2
|'''1962'''
|2
|'''1983'''
|5
|'''2004'''
|''1. sæti í 1. deild''
|'''2025'''
|2
|-
|'''1921'''
|''Tóku ekki þátt''
|'''1942'''
|'''1'''
|'''1963'''
|3
|'''1984'''
|2
|'''2005'''
|2*
|
|
|-
|'''1922'''
|''Tóku ekki þátt''
|'''1943'''
|''1''
|''1964''
|4
|''1985''
|''1''
|''2006''
|3
|
|
|-
|''1923''
|3
|''1944''
|''1''
|''1965''
|5*
|''1986''
|2
|''2007''
|''1''
|
|
|-
|''1924''
|4
|''1945''
|''1''
|''1966''
|''1''
|''1987''
|''1''
|''2008''
|5
|
|
|-
|''1925''
|4
|''1946''
|3
|''1967''
|''1''
|''1988''
|2*
|'''2009'''
|8
|
|
|-
|''1926''
|5
|''1947''
|2
|''1968''
|3
|''1989''
|5
|''2010''
|7
|
|
|-
|''1927''
|2
|''1948''
|3
|''1969''
|5
|''1990''
|4*
|''2011''
|5
|
|
|-
|''1928''
|2
|''1949''
|3
|''1970''
|5
|''1991''
|4*
|''2012''
|8
|
|
|-
|''1929''
|2
|''1950''
|5
|''1971''
|5
|''1992''
|4*
|''2013''
|5
|
|
|-
|''1930''
|''1''
|''1951''
|2
|''1972''
|5
|''1993''
|6
|'''2014'''
|5
|
|
|-
|''1931''
|2
|''1952''
|4
|''1973''
|2
|''1994''
|4
|''2015''
|5*
|
|
|-
|''1932''
|2
|''1953''
|2
|''1974''
|3*
|''1995''
|7
|''2016''
|5*
|
|
|-
|''1933''
|''1''
|''1954''
|4
|''1975''
|3
|''1996''
|5
|''2017''
|''1''
|
|
|-
|''1934''
|2
|''1955''
|3
|''1976''
|''1*''
|''1997''
|8
|''2018''
|''1''
|
|
|-
|''1935''
|'''1'''
|'''1956'''
|'''1'''
|'''1977'''
|2*
|'''1998'''
|8
|'''2019'''
|6
|
|
|}
''&lt;small&gt;Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.&lt;/small&gt;''

&lt;br /&gt;

==== Gullskórinn ====
Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Timabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mörk
|-
|1935
|Magnús Bergsteinsson
|3
|-
|1936
|Óskar Jónsson
|5
|-
|1937
|Óskar Jónsson
|3
|-
|1938
|Magnús Bergsteinsson*
|3
|-
|1940
|Sigurpáll Jónsson*
|4
|-
|1942
|Ellert Sölvason
|6
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1944
|Sveinn Sveinsson
|2
|-
|Sveinn Helgason
|2
|-
|Jóhann Eyjólfsson
|2
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1947
|[[Albert Guðmundsson]]
|3
|-
|Einar Halldórsson
|3
|-
|1950
|Halldór Halldórsson
|3
|-
|1967
|[[Hermann Gunnarsson]]
|12
|-
|1968
|Reynir Jónsson*
|8
|-
|1973
|[[Hermann Gunnarsson]]
|17
|-
|1976
|[[Ingi Björn Albertsson]]
|16
|-
|1980
|Matthías Hallgrímsson
|13
|-
|'''1983'''
|'''Ingi Björn Albertsson'''
|'''14'''
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|13
|-
|2015
|Patrick Pedersen
|13
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|18
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|18
|}
&lt;small&gt;Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.&lt;/small&gt;

==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ====
{{col-begin}} {{col-2}} 
*{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930)
*{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35)
*{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37)
*{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] &amp; {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38)
*{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938)
*{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939)
*{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948)
*{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955)
*{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68)
*{{ISL}}[[Guðbjörn Jónsson]] (1969-70)
*{{USSR}}[[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77)
*{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79)
*{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980)
*{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982)
*{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83)
*{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87)
*{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89)
*{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989)
*{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91)
{{col-2}} 
*{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93)
*{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996)
*{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996)
*{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99)
*{{ISL}} {{BIH}}  [[Ejub Purišević]] (2000–01)
*{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03)
*{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004)
*{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009)
*{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009)
*{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010)
*{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012)
*{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014)
*{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019)
*{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022)
*{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022)
*{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024)
*{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025)
*{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-júní 2026)
*{{ENG}}[[Chris Brazell]] (júlí 2026-nóvember 2026){{Col-end}}

=== Konur ===

==== Á Íslandi ====
Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir fjórtán talsins&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;, sá síðasti vannst sumarið 2023.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Árið 1977 markar upphaf kvennaknattspyrnu í Val þegar nokkrar ungar stúlkur og leikmenn í handknattleiksliði Vals tóku sig til og kepptu fyrir Vals hönd í knattspyrnu. Aðeins einu ári síðan varð Valur Íslandsmeistari í kvennaknattspyrnu.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/13676/valsbladid_2011.pdf|titill=Saga kvennaknattspyrnunnar í Val|höfundur=Soffía Ámundadóttir og Margrét Magnúsdóttir|útgefandi=Valsblaðið|mánuður=desember|ár=2011|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; 

Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]],  undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson.

==== Í Evrópukeppnum ====
Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Keppni
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Umferð
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mótherji
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Heima
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úti
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | '''Úrslit'''
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2005-06
| rowspan=&quot;7&quot; |Meistaradeild Evrópu
| rowspan=&quot;3&quot; |Forkeppni
|Røa Idrettslag
|4-1
|''n/a''
|'''4-1'''
|-
|United Jakobstad
|2-1
|''n/a''
|'''2-1'''
|-
|Pärnu FC
|8-1
|''n/a''
|'''8-1'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Riðlakeppni
|Djurgården/Älvsjö&lt;br /&gt;
|1-2
|''n/a''
|'''1-2'''
|-
|ZFK Masinac Classic Niš
|3-0
|''n/a''
|'''3-0'''
|-
|Alma KTZH&lt;br /&gt;
|8-0
|''n/a''
|'''8-0'''
|-
|Átta liða úrslit
|Turbine Potsdam
|1-8
|11-1
|'''2-19'''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2007-08
| rowspan=&quot;6&quot; |Meistaradeild Evrópu
| rowspan=&quot;3&quot; |Forkeppni
|Honka
|2–1&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''2–1'''
|-
|KÍ Klaksvík
|6–0&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''6–0'''
|-
|ADO Den Haag
|5–1&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''5–1'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Riðlakeppni
|Frankfurt
|3–1&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''3–1'''
|-
|Rapide Wezema
|4–0&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''4-0'''
|-
|Everton
|3–1&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''3–1'''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2008-09
| rowspan=&quot;6&quot; |Meistaradeild Evrópu
| rowspan=&quot;3&quot; |Forkeppni
|Cardiff City LFC
|8–1
|''n/a''
|'''8–1'''
|-
|FC FK Slovan Duslo Šaľa
|6–2
|''n/a''
|'''6–2'''
|-
|Maccabi Holon
|9-0
|''n/a''
|'''9-0'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Riðlakeppni
|Umeå IK
|1-5
|''n/a''
|'''1-5'''
|-
|ASD CF Bardolino
|2–3
|''n/a''
|'''2–3'''
|-
|Alma KTZH
|8-0
|''n/a''
|'''8-0'''
|-
|2009-10
|Meistaradeild Evrópu
|32-liða úrslit
|Torres
|1-2
|1-4
|''2-6''
|-
|2010-11
|Meistaradeild Evrópu
|32-liða úrslit
|Rayo Vallecano
|1-1
|0-3
|''1-4''
|-
|2011-12
|Meistaradeild Evrópu
|32-liða úrslit
|Glasgow City
|0-3
|1-1
|''1-4''
|}

==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ====
&lt;small&gt;Miðað við 29. júlí 2026.&lt;/small&gt; {{Football squad
|no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]]
|no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]]
|no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]]
|no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]]
|no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]]
|no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]]
|no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]]
|no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]]
|no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]]
|no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]]
|no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]]
|no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]]
|no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]]
|no14=16|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]]
|no15=17|nat15=ISL|pos15=DF|name15=[[Auður Björg Ármannsdóttir]]
|no16=18|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]]
|no17=21|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]]
|no18=23|nat18=USA|pos18=FW|name18=[[Emma Hawkins]]
|no19=25|nat19=ISL|pos19=MF|name19=[[Glódís María Gunnarsdóttir]]
|no20=26|nat20=ISL|pos20=FW|name20=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]]
|no21=28|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]]
|no22=34|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Karítas Barkardóttir]]
|no23=77|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Eyrún Vala Harðardóttir]]
|no24=|nat24=FIN|pos24=GK|name24=[[Vera Varis]]}}

===Á láni===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=14|nat=ISL|pos=MF|name=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]]|other=lánuð til [[Grindavíkur/Njarðvík]] út tímabilið 2026}}
{{Fs end}}

==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;11&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;11&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | ''Tímabil''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;11&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | ''Tímabil''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;11&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | ''Timabil''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
|-
|''1977''
|3
|''1987''
|2*
|''1997''
|3
|''2007''
|''1''
|''2017''
|3
|-
|''1978''
|''1''
|''1988''
|''1*''
|''1998''
|2
|''2008''
|''1''
|''2018''
|3
|-
|''1979''
|2
|''1989''
|''1''
|''1999''
|3
|''2009''
|'''1*'''
|''2019''
|''1''
|-
|''1980''
|2
|''1990''
|3*
|''2000''
|5
|''2010''
|''1*''
|''2020''
|2
|-
|''1981''
|3
|''1991''
|2
|''2001''
|4*
|''2011''
|2*
|''2021''
|''1''
|-
|''1982''
|2
|''1992''
|3
|''2002''
|3
|''2012''
|4
|''2022''
|''1''
|-
|''1983''
|2
|''1993''
|4
|''2003''
|3*
|''2013''
|2
|''2023''
|'''1'''
|-
|'''1984'''
|''Riðlakeppni*''
|'''1994'''
|3
|''2004''
|''1''
|''2014''
|7
|2024
|2
|-
|''1985''
|3*
|''1995''
|2*
|''2005''
|2
|''2015''
|7
|2025
|6
|-
|''1986''
|''1*''
|''1996''
|4
|''2006''
|''1*''
|''2016''
|3
| colspan=&quot;2&quot; |
|}&lt;small&gt;Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.&lt;/small&gt;

==== Gullskórinn ====
Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Gullskórinn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mörk
|-
|1986
|Kristín Arnþórsdóttir
|22
|-
|1987
|Ingibjörg Jónsdóttir
|16
|-
|1988
|Bryndís Valsdóttir
|12
|-
|1989
|Guðrún Sæmundsdóttir
|12
|-
|1999
|Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir
|20
|-
|2005
|[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]
|23
|-
|2006
|[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]
|34
|-
|''2007''
|[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']]
|''38''
|-
|2008
|[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]
|32
|-
|2009
|[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]
|23
|-
|2010
|[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]
|23
|-
|2012
|[[Elín Metta Jensen]]
|18
|-
|2023
|Bryndís Arna Níelsdóttir
|14+1
|}
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.&lt;/small&gt;

==== Þjálfarar meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ====
{{col-begin}} {{col-2}} 
*{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1977-78)
*{{ISL}} [[Albert Guðmundsson]] (1977–82)
*{{ISL}} [[Jóhann Larsson og Ingi Björn Albertsson]] (1983)
*{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1984-85)
*{{ISL}} [[Hörður Hilmarsson]] (1985)
*{{ISL}} [[Róbert Jónsson]] (1986)
*{{ISL}} [[Logi Ólafsson]] (1987–89)
*{{ISL}} [[Sigurjón Elíasson]] (1990)
*{{ISL}} [[Sigurbergur Sigsteinsson]] (1991-92)
*{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1993)
*{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1994)
*{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (1994-95)
*{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1996–98)
*{{ISL}} [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] (1998–00)
{{col-2}} 
*{{ISL}} [[Ásgeir H. Pálsson]] (2000–01)
*{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (2001-02)
*{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2002-03)
*{{ISL}} [[Elísabet Gunnarsdóttir]] (2003-08)
*{{ISL}} [[Freyr Alexandersson]] (2008-10)
*{{ISL}} [[Gunnar Rafn Borgþórsson]] (2010-12)
*{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2012-14)
*{{ISL}} [[Þór Hinriksson]] (2014-15)
*{{ISL}} [[Ólafur Tryggvi Brynjólfsson og Þór Hinriksson]] (2014-16)
*{{ISL}} [[Úlfur Blandon]] (2016-17)
*{{ISL}} [[Pétur Pétursson]] (2017-24)
*{{ISL}}[[Matthías Guðmundsson og Kristján Guðmundsson]] (2025)
*{{ISL}}[[Matthías Guðmundsson]] (2025-?){{Col-end}}

== Handknattleikur ==
=== Karlar ===

==== Á Íslandi ====
Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari.

==== Í Evrópukeppnum ====
Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta.

Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit.

Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Keppni
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Umferð
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mótherji
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Heima
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úti
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úrslit
|-
|[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]]
|Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Vfl Gummersbach
|10-11
|8-16
|''18-27''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976-77
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Bikarhafa
|32-liða úrslit
|HC Red Boys Differdange
|25-11
|29-12
|''54-23''
|-
|16-liða úrslit
|WKS Slask Wroclaw
|20-22
|18-22
|''38-44''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1977-78
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|32-liða úrslit
|Kyndil
|23-15
|30-16
|''53-31''
|-
|16-liða úrslit
|Honvéd Budapest
|23-35
|25-22
|''48-57''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1978-79
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|32-liða úrslit
|IL Refstad
|14-12
|14-16
|''28-28(ú)''
|-
|16-liða úrslit
|Dinamo Bucharest
|19-25
|20-20
|''39-45''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1979-80
| rowspan=&quot;4&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|16-liða úrslit
|Brentwood
|32-19
|38-14
|''70-33''
|-
|8-liða úrslit
|IK Drott
|18-19
|18-16
|''36-35''
|-
|Undanúrslit
|[[Atlético Madrid]]
|18-15
|21-14
|'''36-32'''
|-
|Úrslit
|Grosswallstadt
| colspan=&quot;3&quot; |              ''12-21''
|-
|1984-85
|Evrópukeppni Félagsliða
|1. Umferð
|Ystad
|20-17
|19-23
|''39-40''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1985-86
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Félagsliða
|1. Umferð
|Kolbotn
|22-20
|18-20
|''40-40(ú)''
|-
|16-liða úrslit
|Lugi
|16-22
|15-15
|''31-37''
|-
|1986-87
|IHF-Bikarinn
|1. Umferð
|Urædd
|14-16
|20-25
|''34-41''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1988-89
| rowspan=&quot;3&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Kyndil
|27-26
|24-17
|''51-43''
|-
|16-liða úrslit
|ZMC Amicitia Zurich
|16-15
|25-22
|''41-38''
|-
|8-liða úrslit
|SC Magdeburg
|22-16
|15-21
|''37-37(ú)''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1989-90
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Kyndil
|29-14
|26-27
|''55-41''
|-
|16-liða úrslit
|Rába ETO Györ
|21-31
|23-29
|''44-60''
|-
|1990-91
|Evrópukeppni Bikarhafa
|1. Umferð
|Sandefjord
|22-20
|21-25
|''43-45''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1991-92
| rowspan=&quot;3&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|IK Drott
|27-24
|28-27
|''55-51''
|-
|16-liða úrslit
|Hapoel Rishon Lezion
|25-20
|27-28
|''52-48''
|-
|8-liða úrslit
|FC Barcelona
|19-23
|15-27
|''34-50''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1992-93
| rowspan=&quot;3&quot; |Evrópukeppni Bikarhafa
|1. Umferð
|Stavanger
|24-22
|34-25
|''58-47''
|-
|16-liða úrslit
|Klaipeda
|28-24
|21-22
|''49-46''
|-
|8-liða úrslit
|TUSSEM Essen
|27-25
|14-23
|''41-48''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1993-94
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Tatra Koprivnice
|22-18
|23-23
|''45-41''
|-
|16-liða úrslit
|HK Sandefjord
|25-22
|21-24
|''46-46(ú)''
|-
|1994-95
|Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Kolding
|22-26
|27-27
|''49-53''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1995-96
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|32-liða úrslit
|CSKA Moskva
|23-23
|21-20
|''44-43''
|-
|16-liða úrslit
|ABC Braga
|25-23
|25-29
|''50-52''
|-
|1996-97
|Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Shakhtar Donetsk
|20-19
|16-27
|''36-46''
|-
|2004-05
|Evrópukeppni Félagsliða
|1. Umferð
|Grasshopper Zurich
|28-28
|21-23
|''49-51''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2005-06
| rowspan=&quot;3&quot; |Evrópukeppni Félagsliða
|1. Umferð
|HC Tbilisi
|51-15
|47-13
|''98-28''
|-
|2. Umferð
|Sjunda
|28-31
|33-27
|'''61-58'''
|-
|3. Umferð
|Skövde
|24-22
|28-35
|'''52-57'''
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2007-08
| rowspan=&quot;7&quot; |Meistaradeildin
|Forkeppni
|Viking Malt
|28-19
|33-24
|'''61-43'''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |Riðlakeppni
|Celje Lasko
|
|24-34
| rowspan=&quot;6&quot; |4. sæti í riðli
|-
|Vfl Gummersbach
|24-33
|
|-
|MKB Veszprém
|
|28-41
|-
|Celje Lasko
|29-28
|
|-
|Vfl Gummersbach
|
|22-34
|-
|MKB Veszprém
|24-31
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016-17
| rowspan=&quot;4&quot; |Áskorendabikar EHF
|32-liða úrslit
|Haslum Handballklubb
|31–24&lt;br /&gt;
|25–25&lt;br /&gt;
|'''56-49'''
|-
|16-liða úrslit
|RK Partizan 1949
|21–21&lt;br /&gt;
|24–24&lt;br /&gt;
|'''45-45'''
|-
|8-liða úrslit
|RK Sloga Požega
|30–27&lt;br /&gt;
|29–26&lt;br /&gt;
|'''59-53'''
|-
|Undanúrslit
|AHC Potaissa Turda&lt;br /&gt;
|30–22&lt;br /&gt;
|23–32&lt;br /&gt;
|'''53-54'''
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2023-24
| rowspan=&quot;7&quot; |Evrópubikarkeppni EHF
|1. umferð
|Granytas Karis
|27–24&lt;br /&gt;
|33–28&lt;br /&gt;
|'''60-52'''
|-
|2. umferð
|Pölva Serviti
|32–29&lt;br /&gt;
|39–28&lt;br /&gt;
|'''71-57'''
|-
|3. umferð
|HC Motor Zaporizhzhia
|35–31&lt;br /&gt;
|33–28&lt;br /&gt;
|'''68-59'''
|-
|16-liða úrslit
|HC Metaloplastika Elixir Šabac&lt;br /&gt;
|27–26&lt;br /&gt;
|30–28&lt;br /&gt;
|'''57-54'''
|-
|8-liða úrslit
|CSA Steaua Bucuresti&lt;br /&gt;
|36–30&lt;br /&gt;
|36–35&lt;br /&gt;
|'''72-65'''
|-
|Undanúrslit
|CS Minaur Baia Mare&lt;br /&gt;
|30–24&lt;br /&gt;
|36–28&lt;br /&gt;
|'''66-52'''
|-
|Úrslit
|Olympiacos&lt;br /&gt;
|30–26&lt;br /&gt;
|27–31&lt;br /&gt;
|'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)'''
|}

====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik====

:''Tímabilið 2025-2026.''
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
;Markverðir
*1 [[Björgvin Páll Gústafsson]]
*12 [[Jens Sigurðarson]]
*31 [[Arnar Þór Fylkisson]]
;Hornamenn
*10 [[Daníel Montoro]]
*11 [[Daníel Örn Guðmundsson]]
*22 [[Dagur Ármannsson]]
*25 [[Allan Nordberg]]
*88 [[Andri Finnsson]]
;Línumenn
*2  [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]]
*40  [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]]
*17  [[Logi Finnsson]]

{{Col-2}}
;Skyttur
*5 [[Agnar Smári Jónsson]]
*14 [[Bjarki Snorrason]]
*14 [[Arnór Snær Óskarsson]]
*15 [[Róbert Aron Horstert]]
*17 [[Bjarni í Selvindi]]
*24  [[Magnús Óli Magnússon]]
;Miðjumenn
*13 [[Dagur Árni Heimisson]]
*23 [[Gunnar Róbertsson]]
*19  [[Dagur Leó Fannarsson]]

{{Col-end}}

=== Konur ===

==== Á Íslandi ====
Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins.

==== Í Evrópukeppnum ====
Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Keppni
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Umferð
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mótherji
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Heima
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úti
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Samanlagt
|-
| [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]]
| EHF-Bikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Fyrsta umferð
|[[Önnereds HK]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 24–35
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 26–30
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''50–65'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]]
| rowspan=&quot;3&quot; |Áskorendabikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|16-liða úrslit
|[[HC Athinaikos Athens]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 37–29
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 24–26
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''61–55'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8-liða úrslit
|[[LC Brühl Handball]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 25–21
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 32–27
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''57–48'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Undanúrslit
|[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 35–28
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 25–37
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''60–65'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]]
| rowspan=&quot;3&quot; |Áskorendabikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Þriðja umferð
|[[ŽORK Napredak Kruševac]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 40–18
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 34–20
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''74–38'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|16-liða úrslit
|[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 31–30
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 31–26
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''62–56'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8-liða úrslit
|[[Mérignac Handball]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 24–23
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 30–36
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''54–58'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]]
| rowspan=&quot;2&quot; |EHF-Bikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Fyrsta umferð
|[[IUVENTA Michalovce]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 26–21
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 30–30
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''56–51'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Önnur umferð
|[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 28–26
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 25–36
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''53–62'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]]
| rowspan=&quot;2&quot; |EHF-Bikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Önnur umferð
|[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 37–25
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 27–22
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''64–47'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Þriðja umferð
|[[HC Zalău]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 24–23
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 21–22
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''45–45'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]]
| rowspan=&quot;2&quot; | Áskorendabikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Þriðja umferð
|[[HV Quintus|Virto / Quintus]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 20–21
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 20–24
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''40–45'''
|-
|}

====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik====

:''Tímabilið 2025-2026''
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
;Markverðir
*1 [[Oddný Mínervudóttir]]
*12 [[Hafdís Renötudóttir]]
*16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]]
;Hornamenn
*18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]]
*8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]]
*5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]]
*23 [[Sara Lind Fróðadóttir]]
*9 [[Lilja Ágústsdóttir]]
*10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]]
*19 [[Auður Ester Gestsdóttir]]
;Línumenn
*6  [[Hildur Björnsdóttir]]
*11  [[Ágústa Rún Jónasdóttir]]
*14  [[Elísa Elíasdóttir]]
*7  [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]]
{{Col-2}}
;Skyttur
*15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]]
*24 [[Mariam Eradze]]
*25 [[Thea Imani Sturludóttir]]
*35 [[Lovísa Thompson]]
*21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]]
;Miðjumenn
*13  [[Arna Karitas Eiríksdóttir]]
*13  [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]]
*4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]]

{{Col-end}}


&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.&lt;/div&gt;

== Körfuknattleikur ==

=== Karlar ===
Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}&lt;/ref&gt; Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983.   

==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla 
|-
! style=&quot;background: white; color: black;&quot; | Leikmenn
! style=&quot;background: white; color: black;&quot; | Þjálfarar
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Staða
!&lt;abbr&gt;Nr.&lt;/abbr&gt;
!
!Nafn
!Hæð
!Fæðingardagur
|-
|Framherji
|13
|{{ISL}}
|[[Kristófer Acox]]
|197 cm
|13-10-1993
|-
|Bakvörður
|1
|{{ISL}}
|Símon Tómasson
|183 cm
|29-04-2003
|-
|Bakvörður
|4
|{{ISL}}
|Jóhannes Ómarsson
|196 cm
|06-05-2005
|-
|Bakvörður
|4
|{{ISL}}
|Ástþór Atli Svalason
|190 cm
|01-03-2002
|-
|Bakvörður
|6
|{{ISL}}
|Benedikt Blöndal
|188 cm
|05-10-1993
|-
|Bakvörður
|10
|{{ISL}}
|Kári Jónsson
|192 cm
|27-08-1997
|-
|Bakvörður
|14
|{{ISL}}
|Egill Jón Agnarsson
|190 cm
|01-01-2002
|-
|Bakvörður
|20
|{{ISL}}
|Björgvin Hugi Ragnarsson
|190 cm
|10-03-2005
|-
|Bakvörður
|23
|{{ISL}}
|Óðinn Þórðarson
|190 cm
|03-02-2005
|-
|Bakvörður
|24
|{{ISL}}
|Hrannar Davíð Svalason
|
|
|-
|Bakvörður
|26
|{{ISL}}
|Finnur Tómasson
|182 cm
|10-05-2005
|-
|Bakvörður
|27
|{{ISL}}
|Tómas Davíð Thomasson
|180 cm
|03-10-2005
|-
|Bakvörður
|28
|{{ISL}}
|Jóhannes Reykdal Einarsson
|
|
|-
|Bakvörður
|41
|{{ISL}}
|Karl Kristján Sigurðarson
|192 cm
|18-05-2005
|-
|Framherji
|11
|{{ISL}}
|Bóas Jakobsson
|200 cm
|04-12-2000
|-
|Framherji
|12
|{{ISL}}
|Sveinn Búi Birgisson
|203 cm
|22-05-2002
|-
|Bakvörður
|
|{{ISL}}
|Sófus Máni Bender
|192 cm
|26-04-2003
|-
|Bakvörður
|20
|{{ISL}}
|Ólafur Heiðar Jónsson
|
|01-01-2001
|-
|Framherji
|3
|{{ISL}}
|Hjálmar Stefánsson
|200 cm
|05-01-1996
|-
|Bakvörður
|7
|{{ISL}}
|Frank Aron Booker
|192 cm
|07-07-1994
|-
|Bakvörður
|9
|{{ISL}}
|Orri Már Svavarsson 
|198 cm
|20-06-2005
|-
|Miðherji
|24
|{{USA}}
|Antonio Keyshawn Woods 
|191 cm
|28-01-1996
|-
|Bakvörður
|11
|{{ISL}}
|Veigar Örn Svavarsson 
|195 cm
|20-06-2005
|-
|Framherji
|5
|{{SRB}}
|Lazar Nikolic
|203 cm
|23-06-1999
|-
|Bakvörður
|77
|{{CRO}}
|Igor Maric
|195 cm
|23-07-1985
|-
|Miðherji
|21
|{{UK}}
|Callum Reese Lawson
|198 cm
|27-02-1996
|}
|
; Aðalþjálfari

* [[Finnur Freyr Stefánsson]]

;
;Aðrir starfsmenn

* Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari
* Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari
* Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari

----


Tímabilið 2025-26
|}

=== Konur ===
Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}&lt;/ref&gt; Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}&lt;/ref&gt;

==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: red; color: white;&quot; |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna
|-
! style=&quot;background: white; color: black;&quot; | Leikmenn
! style=&quot;background: white; color: black;&quot; | Þjálfarar
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Staða
!&lt;abbr&gt;Nr.&lt;/abbr&gt;
!
!Nafn
!Hæð
!Fæðingardagur
|-
|Framherji
|4
|{{ISL}}
|Guðbjörg Sverrisdóttir
|180 cm
|10-10-1992
|-
|Bakvörður
|6
|{{ISL}}
|Þóranna Kika Hodge-Carr
|170 cm
|18-07-1999
|-
|Framherji
|8
|{{ITA}}
|Alyssa Marie Cerino
|183 cm
|16-05-1997
|-
|Bakvörður
|9
|{{ISL}}
|Ásdís Elva Jónsdóttir
|166 cm
|29-05-2007
|-
|Bakvörður
|9
|{{ISL}}
|Dagbjört Dögg Karlsdóttir
|169 cm
|26-06-1999
|-
|Bakvörður
|11
|{{ISL}}
|Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost
|186 cm
|09-12-2009
|-
|Bakvörður
|12
|{{ISL}}
|Elísabet Thelma Róbertsdóttir
|172 cm
|31-05-2002
|-
|Bakvörður
|13
|{{ISL}}
|Sara Líf Boama
|172 cm
|18-08-2005
|-
|Bakvörður
|14
|{{ISL}}
|Fatima Rós Joof
|167 cm
|05-08-2008
|-
|Miðherji
|15
|{{ISL}}
|Ásta Júlía Grímsdóttir
|183 cm
|22-02-2001
|-
|Bakvörður
|18
|{{ISL}}
|Berta María Þorkelsdóttir
|180 cm
|03-06-2008
|-
|Bakvörður
|20
|{{USA}}
|Reshawna Rosie Stone
|170 cm
|30-08-2000
|-
|Bakvörður
|24
|{{ISL}}
|Hanna Gróa Halldórsdóttir
|172 cm
|02-07-2007
|-
|Bakvörður
|43
|{{ISL}}
|Margrét Ósk Einarsdóttir
|173 cm
|21-10-1996
|-
|
|}
|
; Aðalþjálfari

* Jamil Abiad

;
; Aðstoðarþjálfari

* Margrét Ósk Einarsdóttir

----


Tímabilið 2025-26
|}

=== Þekktir leikmenn ===
[[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt; Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]]  [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.&lt;br /&gt;

== Íþróttamaður Vals ==
Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals:

{{col-begin}} {{col-2}}
* 1992 - [[Valdimar Grímsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1996 - Jón Kristjánsson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1997 - Ragnar Þór Jónsson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2000 - Kristinn Lárusson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2003 - Íris Andrésdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2004 - Berglind Íris Hansdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;
{{col-2}} 
* 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2014 - Kristín Guðmundsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2017 - Orri Freyr Gíslason&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
*2020 - Anton Rúnarsson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2021 - Alexander Örn Júlíusson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}&lt;/ref&gt;
* 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}&lt;/ref&gt;
* 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}&lt;/ref&gt;
* 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}&lt;/ref&gt;
* 2025 - [[Patrick Pedersen]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}&lt;/ref&gt;{{col-end}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins.

== Formenn Vals ==
Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Formenn Vals
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Ár
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Ár
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Ár
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Ár
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
|-
|1911-14
|[[Loftur Guðmundsson]]
|1933-34
|Ólafur Sigurðsson
|1952-57
|Gunnar Vagnsson
|2002-09
|[[Grímur Sæmundsen]]
|-
|1914-16
|Árni B. Björnsson
|1934-38
|Frímann Helgason
|1957-62
|Sveinn Zoega
|2009-14
|Hörður Gunnarsson
|-
|1916-18
|Jón Guðmundsson
|1938-39
|Ólafur Sigurðsson
|1962-67
|Páll Guðnason
|2014-15
|[[Björn Zoëga|Björn Zoega]]
|-
|1918-20
|Magnús Guðbrandsson
|1939-41
|Sveinn Zoega
|1967-70
|Ægir Ferdinandsson
|2015-18
|[[Þorgrímur Þráinsson]]
|-
|1920-22
|Guðbjörn Guðmundsson
|1941-43
|Frímann Helgason
|1970-75
|Þórður Þorkelsson
|2018-21
|Árni Pétur Jónsson
|-
|1922-23
|Guðmundur Kr. Guðmundsson
|1943-44
|Sveinn Zoega
|1975-77
|Ægir Ferdinandsson
|2021-23
|Lárus Sigurðsson
|-
|1923-28
|Axel Gunnarsson
|1944-46
|Þorkell Ingvarsson
|1977-81
|Bergur Guðnason
|2023-25
|Hörður Gunnarsson
|-
|1928-31
|Jón Sigurðsson
|1946-47
|Sigurður Ólafsson
|1981-87
|Pétur Sveinbjarnarson
|2025-26
|[[Hafrún Kristjánsdóttir]]
|-
|1931-32
|Jón Eiríksson
|1947-50
|Úlfar Þórðarson
|1987-94
|Jón Gunnar Zoega
|2026-
|[[Arnar Þór Sævarsson]]
|-
|1932-33
|Pétur Kristinsson
|1950-52
|Jóhann Eyjólfsson
|1994-02
|Reynir Vignir
| colspan=&quot;2&quot; |
|}

== Valsblaðið ==
Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt; Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: &lt;blockquote&gt;„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. 

Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. 

[...] 

Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt;

== Valskórinn ==
Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}&lt;/ref&gt; 
  
== Fjósið ==
Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins.

Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin.

Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}&lt;/ref&gt; 

Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}&lt;/ref&gt;

== Lolli í Val ==
Ellert Sölvason, fæddur 17. desember 1917 - dáinn 8. mars 2002, eða Lolli í Val eins og hann var ávallt kallaður var einn þeirra manna sem mjög komu við sögu Vals á velgengistímum félagsins 1935-1946. Í Valsblaðinu 1967 var fjallað um Lolla í Val í tilefni af 50 ára afmæli Lolla í Val: &lt;blockquote&gt;Lolli var um margt mjög sérstæður knattspyrnumaður, og vafasamt er að Ísland hafi eignazt betri vinstri útherja en hann var. Honum var knattspyrnan í blóð borin, hún var honum meðfædd listgrein. Tilfinning hans fyrir knetti var ótrúlega næm, og við það bættist að hann stundaði æfingar sínar af miklum áhuga og elju. Hann náði því mjög langt sem knattspyrnumaður. Mýkt hans og fimi var við brugðið, og þurfti hann raunar mjög á því að halda. Hann var heldur lítill vexti, og &quot;léttbyggður,&quot; og varð mörgum bakverðinum það á þegar þeir áttu í höggi við Lolla að láta þyngdarmismun ráða, þegar getan til að stöðva hann eftir öðrum leiðum dugði ekki. [...] Lolli var góður félagi, og samherji, svolítið viðkvæmur og ör í lund, en hjartgagæzkan og góðvildin skein allstaðar í gegn. Fyrir þetta eignaðist hann marga vini, sem svo síðar hafa oft staðið með honum þegar í móti hefur blásið.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4658911?iabr=on#page/n30/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert Sölvason, fimmtugur|höfundur=Frímann Helgason|útgefandi=Valsblaðið|ár=1967|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Í minningagrein sem [[Þorgrímur Þráinsson]] ritaði um Lolla í Val í Valsblaðinu sagði meðal annars svo um Lolla í Val: &lt;blockquote&gt;Í brjósti Lolla sló Valshjarta, risastórt og hlýtt Valshjarta. Þótt Lolli hafi átt því láni að fagna að verða margfaldur Íslandsmeistari og heilla knattspyrnuáhugamenn upp úr skónum með leikni sinni og hraða voru það vinirnir í Val, félagsskapurinn að Hlíðarenda og hin glæsilegu ungmenni sem voru honum efst í huga síðustu áratugina. Mér er sá dagur minnisstæður þegar ég ók Lolla heim að Hlíðarenda fyrir nokkrum árum. Hann var þögull og eftirvæntingarfullur enda hafði hann ekki komið niður á Valsvöll um tveggja ára skeið sökum lasleika. Þegar við renndum fram hjá Friðrikskapellu trítluðu nokkrir brosmildir Valsstrákar yfir veginn og spörkuðu bolta á milli sín. Æskufjör lék um andlit þeirra, vorfiðringur í tánum. &quot;Ó, hve þetta er fögur sjón,&quot; sagði Lolli og andlit hans ljómaði. Tilfinningaþrungin þögn ríkti á meðan Lolli naut þess að fylgja drengjunum eftir í huganum. Hann hafði augljóslega slegist í hópinn, léttur í lund, til að finna ilminn af grasinu, til að gantast við félagana, til að leika listir sínar, til að njóta augnabliksins en umfram allt - til að vera á þeim stað þar sem hann naut sín best - að Hlíðarenda. Lolli felldi tár, hendur hans titruðu. &quot;Hérna vorum við svo að moka flórinn,&quot; sagði hann eftir andartak og leit á gamla fjósið sem var um árabil eina félagsheimili Vals. &quot;Og við bárum skítinn út á völl, so grasið sprytti hraðar.&quot; 

Á meðan Lolli hafði heilsu til sótti hann alla heimaleiki félagsins og við, sem héldum uppi heiðri Vals á knattspyrnuvellinum í lok áttunda áratugarins og á þeim níunda, nutum þess að hafa Lolla í návist okkar. &quot;Er ekki húmorinn í lagi?&quot; voru einkunnarorð Lolla og hann brýndi fyrir okkur að njóta þess að spila knattspyrnu, sagði það lykilinn að velgengni. [...] Lolla þótti aldrei auðvelt að horfa á leiki sökum spennings og þótt han hafi orðið vitni að sigri Vals trúði hann aldrei úrslitunum fyrr en hann var kominn heim og heyrði þau tíunduð í fréttum útvarpsins. Þá gat hann loksins slakað á sæll og glaður. [...] Þegar vinir báðu Lolla guðsblessunar, bætti hann jafnan við, &quot;og Val líka.&quot;&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998777?iabr=on#page/n61/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert D. Sölvason|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|útgefandi=Valsblaðið|ár=2002|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Við Lolla í Val er kennd Lollastúkan svonefnda sem er á þriðju hæð íþróttahússins og horfir yfir keppnisvellina í knattpyrnu og handbolta/körfuknattleik. Jafnframt er veittur árlega Lollabikar þeim leikmanni í yngri flokkum Vals sem þykir skara fram úr í leikni með boltann en sökum leikni sinnar með knöttinn fékk Lolli viðurnefnið &quot;kötturinn&quot;. Lollabikarinn er farandbikar sem gefinn var af Lolla í Val árið 1988.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6477743?iabr=on#page/n36/mode/2up/search/Lolli|titill=Skýrsla afreksstjórnar í knattpsyrnu árið 2012|útgefandi=Valsblaðið|ár=2012|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; 

== Titlar ==

=== Knattspyrna karla ===

*'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''&lt;ref name=&quot;Knattspyrnudeild - Titlar&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is |  access-date=2013-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

:*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]],  [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]]

*'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
:*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]]
*'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

:* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025
*'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

:*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018.

=== Knattspyrna kvenna ===

:

*'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''&lt;ref name=&quot;Knattspyrnudeild - Titlar&quot;/&gt;

:*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]],  [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023

*'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
:*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024
*'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
:* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024

=== Handknattleikur karla ===

:

*'''Íslandsmeistarar: 25'''&lt;ref name=&quot;Handknattleiksdeild - Titlar&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}&lt;/ref&gt;

:*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026
*'''Bikarmeistarar: 13'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
:*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024
*'''Meistarar meistarana: 1'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt;
:*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]]

*'''Evrópubikarmeistarar: 1'''
**[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]]

=== Handknattleikur kvenna ===

:

*'''Íslandsmeistarar: 21'''&lt;ref name=&quot;Handknattleiksdeild - Titlar&quot; /&gt;

:*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026
*'''Bikarmeistarar: 10'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}&lt;/ref&gt;
:*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026

*'''Evrópubikarmeistarar: 1'''

:*2024-2025

=== Körfuknattleikur karla ===

:

*'''Íslandsmeistarar: 4'''&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
:*1980, 1983, 2022, 2024
*'''Bikarmeistarar: 5'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
:*1980, 1981, 1983, 2023, 2025

=== Körfuknattleikur kvenna ===

:

*'''Íslandsmeistarar: 3'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}&lt;/ref&gt;
:*2019, 2021, 2023
*'''Bikarmeistarar: 1'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
:*2019

== Heimildir ==
{{reflist}}

== Tenglar ==

* [http://www.valur.is Heimasíða félagsins]
* [http://www.timarit.is/?issueID=410260&amp;pageSelected=1&amp;lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík
*https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val 
*https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins
*https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk.


{{Leiktímabil í knattspyrnu karla}}
{{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}}
{{N1 deild karla}}

{{S|1911}}
{{Aðildarfélög ÍBR}}
{{gæðagrein}}

[[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]]

[[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]]
[[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]]
[[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]]
[[Flokkur:Hlíðar]]</text>
      <sha1>sebgifxvu6upoz1399qdkw3e8j4626g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973768</id>
      <parentid>1973767</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32899-00</username>
        <id>117276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu */</comment>
      <origin>1973768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="201662" sha1="n0q8pj3u9sozcf78hlzxyswa7amr5ql" xml:space="preserve">{{Knattspyrnulið
| Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur
| Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]]
| Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar
| Stofnað = [[11. maí]] [[1911]]
| Knattspyrnustjóri = [[Chris Brazell]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk)
| Leikvöllur = [[N1 völlurinn]]
| Stærð = 1201 sæti, 2225 alls
| Stjórnarformaður = [[Arnar Þór Sævarsson]]
| pattern_la1 = 
| pattern_b1 = _valur17h
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _levanger17a
| pattern_so1 = _valur17h
| leftarm1 = FF0100
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = 
| pattern_b2 = _valur17a
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = _levanger17h
| pattern_so2 = _valur17a
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
| núverandi = Besta deild karla 2026
| Stytt nafn = Valur
| Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík
}}

'''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}&lt;/ref&gt; en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. &lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}&lt;/ref&gt;  

Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}&lt;/ref&gt;     

Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari.  

Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}&lt;/ref&gt; Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}&lt;/ref&gt; Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}&lt;/ref&gt; 

== Saga félagsins ==

=== 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin ===

==== Stofnun ====
Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira.

Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: &lt;blockquote&gt;„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum og þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: &lt;blockquote&gt;„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;/blockquote&gt;Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt; 

Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt; Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;
Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni:  &lt;blockquote&gt;„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...]

Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] 

Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

==== Fyrstu árin ====
Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}&lt;/ref&gt; 

Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; 

Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;  

Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins.

Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}&lt;/ref&gt;

=== 1920-1930: Óviss framtíð ===
Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt; Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins&lt;ref&gt;{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}&lt;/ref&gt; og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma.  

Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ Sama ár var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður allt til ársins 1926.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir.

Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna.

=== 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms ===
Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. 

Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“   

Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: &lt;blockquote&gt;„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;

==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ====

Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:&lt;blockquote&gt;„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann til dauða.

Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum.

Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR.

Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt; Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}&lt;/ref&gt;
==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ====
Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}&lt;/ref&gt; 

Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val.

==== Upphaf handknattleiks í Val ====

Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:&lt;blockquote&gt;„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: &lt;blockquote&gt;„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann.  

Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins.  

Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}&lt;/ref&gt;  

==== Tengsl við KFUM rofna ====
Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt; Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt; Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}&lt;/ref&gt;

=== 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda ===
Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt; Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú.  Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt; 

Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti:  &lt;blockquote&gt;„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. 

Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: &lt;blockquote&gt;„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. 

Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu &quot;er færi svo gáleysislega með fé sitt&quot;. Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. 

Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ====
Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur,  til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig.        

Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma.

==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ====
Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}&lt;/ref&gt; 

Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943.  

==== Íþróttahús að Hlíðarenda ====
Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. 

Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:&lt;blockquote&gt;„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt; Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&amp;quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&amp;quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}&lt;/ref&gt;
==== Konur í Val ====
Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo:  „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}&lt;/ref&gt; Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948.

Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: &lt;blockquote&gt;„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handknattleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“&lt;/blockquote&gt;Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ 

Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna.

Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. 

==== Deildaskipting ====
Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}&lt;/ref&gt; Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals.  

=== 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. ===

==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ====
Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:&lt;blockquote&gt;„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}&lt;/ref&gt;  &lt;/blockquote&gt;Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val.   

22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu.  

3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt; Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir:  &lt;blockquote&gt;„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: &lt;blockquote&gt;„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti:   &lt;blockquote&gt;„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;  &lt;/blockquote&gt;

Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. 

==== Sprengja í iðkun ====
Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt.

Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið.

Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn.

==== Valur - Benfica ====
Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við [[S.L. Benfica]] í Evrópukeppni Meistaraliða. Valur hafði tvívegis áður verið þátttakandi í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrsti leikur Vals í slíkri Evrópukeppni var um Evrópubikarinn og var þá leikið við belgíska liðið [[Standard Liège]]. Lauk þeirri viðureign svo á Laugardalsvellinum að liðin skyldu jöfn 1:1. En á heimavelli Standard í Liege, tapaði Valur 8:1. Önnur keppnin var í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrri leikurinn fór einnig fram á Laugardalsvellinum gegn Jeuness frá [[Lúxemborg]]. Lauk þeim leik einnig með jafntefli 1:1 og í Lúxemborg urðu úrslitin einnig jafntefli 3:3 sem tryggði Val rétt til framhaldskeppni þar sem Valsmenn skoruðu fleiri mörk á útivelli. Í annarri umferð kepninnar dróst Valur gegn ungverska liðinu Vasas í [[Búdapest]] en þar sem svo langt var liðið á árið varð það að ráði að leika báða leikina í Ungverjalandi. Fyrri leiknum lauk með 6:0 og þeim síðari 5:1. Ungverskur sigur í bæði skiptin. 

Þegar Valur lék við Benfica árið 1968 var Benfica eitt frægasta knattspyrnulið veraldar og hafði á að skipa mörgum af bestu knattspyrnumönnum heims. Í Valsblaðinu 1968 er vandlega fjallað um þessa viðureign: &lt;blockquote&gt;Vissulega var Valsmönnum þetta ljóst [þ.e. getustig leikmanna Benfica], það var því, í sjálfu sér, engin furða, þó að þeim skyti nokkurn skelk í bringu í fyrstu, er þeir fengu þá &quot;óvæntu&quot; fregn, að kappar þessir, hinir vígdjörfu og fótfimu, sem hin frægustu lið knattspyrnuheimsins hefðu ekki staðið snúning, myndi &quot;finna þá í fjöru&quot; á Laugardalsvellinum 18. september. En hér tjáði ekki um að sakast. Nú dugði ekki annað en bregðast af skörungsskap og karlmennsku við vandanum. Berjast til þrautar og falla þá, ef svo vildi verða, með sæmd.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4659006#page/n41/mode/2up|titill=Valur-Benfica|höfundur=Einar Björnsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=1968|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Skipaðar voru þrjár nefndir sem skyldu megin veg og vanda hafa af því mikla starfi sem í hönd fór: Móttökunefnd, áróðursnefnd og fjáröflunarnefnd. Nefndir þessar tóku þegar til starfa og unnu hvert á sínu sviði. Mönnum var ljóst að lið eins og Benfica væri vant bestu þjónustu sem unnt er að láta í té í slíkum ferðalögum en samkvæmt umsögn fararstjórnar Benfica lauk hún miklu lofsorði á móttökurnar. Gestum var tryggð gisting á [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]] og létu gestir mjög vel af öllum aðbúnaði þar. 

Stór plaköt voru gerð og prentuð og dreift um alla borgina, m.a. komið fyrir í ótal verslunargluggum. Þá voru meðal annars gerðir litlir áróðursmiðar sem voru festir á kyrrstæða bíla við bíó og önnur samkomuhús og víðar um borgina. Gerð voru og allstór auglýsingaspjöld með Eusbío þar sem heilmynd af honum trónaði ásamt umsögn um snilli hans. Frásagnir af liði gestanna og auglýsingar dundu dag hvern í útvarpinu með auknum krafti eftir þí sem hin stóra stund nálgaðist og sjónvarpið lét ekki sinn hlut eftir liggja. Auk frétta og mynda í íþróttatímanum skaut veðurfréttamaðurinn, [[Páll Bergþórsson]], áróðri fyrir leiknum inn í veðurfréttirnar um leið og hann spáði góðu veðri leikdaginn. 

Sala aðgöngumiða hófst 10 dögum fyrir leikinn. Umboðsmenn voru skipaðir víðsvegar um landið, í flestum stærri kaupstöðum, sem tóku á móti pöntunum áður en hin eiginlega forsala hófst. Þegar á fyrsta klukkutímanum seldust öll stúkusæti upp og fengu færri en vildu. Síðan gekk dag hvern, jafnt og þétt, á aðra aðgöngumiða. Áhorfendafjöldi rendist vera 18.243 sem var met.

Hinn 16. september renndu svo gestirnir í hlaðið á Gullfaxa Flugfélagsins. Auk stjórnar Vals, undirbúningsnefnda og annarra félaga, kom margt forvitinna áhorfenda. Er liðsmenn gengu niður landganginn brá mönnum nokkuð í brún þar sem Eusebío birtist ekki. Skeyti hafði borist frá stjórn Benfica að allir bestu leikmenn liðsins kæmu og því kom þetta illa við stjórn Vals. Á daginn kom hins vegar að Eusebío kæmi degi síðar en hann hefði þurft að leggja lykkju á leið sína til landsins til að veita viðtöku gullknattspyrnuskó í París en franska blaðið L'Equipé kaus lið hans, Benfica, besta knattspyrnulið Evrópu og Eusebío stjörnu þess. 

Leikurinn sjálfur endaði með 0:0 jafntefli og vöktu úrslitin mikla athygli. Síðari leiknum lauk svo með öruggum 8-1 sigri Benfica.

=== 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross.  ===

==== Uppbygging að Hlíðarenda ====
Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: &lt;blockquote&gt;„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. 

Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. 

Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar.

==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ====
Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður.     

==== Sumarbúðir í borg ====
Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu &quot;Sumarbúðir í borg&quot;. Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi.

==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ====
Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. 

=== 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. ===

==== Friðrikskapella ====
Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna.    

Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}&lt;/ref&gt;

==== Valsmenn hf. ====
Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að &quot;Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru.&quot; Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn Brynjar Níels­son, síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. &lt;ref&gt;{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

==== Fall í fyrsta sinn ====
Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): &quot;Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning...&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ====
Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, &quot;...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu.&quot; Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið &quot;fjörugar&quot; umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

==== Fjárhagasörðugleikar ====
Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. &quot;Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt;

Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti:
&quot;Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu.&quot;

==== Frábær árangur í handknattleik karla ====
Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. 

Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt; 

Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}&lt;/ref&gt; Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl.

=== 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda ===

==== Mikilvægur samningur í höfn ====
Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins.

Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;

16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;   

Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna.

Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}&lt;/ref&gt;

==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ====
Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]]  sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu.   &lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;

Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;

Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: &lt;blockquote&gt;Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, &quot;hin sigursæla&quot; yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;   &lt;/blockquote&gt;

==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ====
Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri.  Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005.  &lt;blockquote&gt;Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...]  

Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...]  

Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...]  

Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. 

=== 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. ===

==== Sigur í Hæstarétti ====
Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}&lt;/ref&gt;

Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}&lt;/ref&gt;

Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}&lt;/ref&gt;

Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}&lt;/ref&gt;

Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:&lt;blockquote&gt;Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Rígar ==

=== Rígurinn við KR ===
Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. 

== Knattspyrna ==
===Karlar===
====Á Íslandi====
Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-&lt;nowiki/&gt;[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}&lt;/ref&gt; og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Chris Brazell]] og honum til aðstoðar eru [[Vignir Snær Stefánsson]] og [[Gareth Owen]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]].

==== Í Evrópukeppnum ====
Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;  Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 20 sinnum, með ágætum árangri.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; |  Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Keppni
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Umferð
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mótherji
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Heima
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úti
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úrslit
|-
| 1966–67
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
| Forkeppni
|[[Standard Liège]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–8
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''2–9''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1967–68
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
| Fyrsta umferð
|[[Jeunesse Esch]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 3–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]]
|-
| Önnur umferð
|[[Vasas SC|Vasas]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–6
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–5
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–11''
|-
| 1968–69
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
| Fyrsta umferð
|[[S.L. Benfica|Benfica]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–8
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–8''
|-
| 1974–75
|[[UEFA bikarinn]]
| Fyrsta umferð
|[[Portadown F.C.|Portadown]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–2''
|-
| 1975–76
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[Glasgow Celtic]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–7
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–9''
|-
| 1977–78
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
|[[Glentoran F.C.|Glentoran]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–2''
|-
| 1978–79
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[1. FC Magdeburg]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–4
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–5''
|-
| 1979–80
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
| [[Hamburger SV|Hamburg]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–5''
|-
| 1981–82
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
|[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–5
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–7''
|-
| 1985–86
|[[UEFA bikarinn]]
|Fyrsta umferð
|[[FC Nantes|Nantes]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''2–4''
|-
| 1986–87
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
|[[Juventus F.C.|Juventus]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–4
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–7
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–11''
|-
| 1987–88
|[[UEFA bikarinn]]
|Fyrsta umferð
|[[Wismut Aue]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]]
|-
| 1988–89
|[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]]
|Fyrsta umferð
|[[AS Monaco FC|Monaco]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–2''
|-
| 1989–90
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''2–4''
|-
| 1991–92
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[FC Sion|Sion]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–2''
|-
| 1992–93
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[Boavista F.C.|Boavista]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–3''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1993–94
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
| Forkeppni
|[[MYPA|MyPa]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 3–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''4–1''
|-
|[[Evrópukeppni bikarhafa]]
|Fyrsta umferð
|[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–4
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–7''
|-
| 2006–07
|[[UEFA bikarinn]]
|Fyrsta umferð
|[[Brøndby IF]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–3''
|-
| 2008–09
|[[Meistaradeild Evrópu]]
|Fyrsta umferð
|[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''0–3''
|-
| 2016–17
| Evrópudeildin
|Fyrsta umferð
|[[Brøndby IF]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–4
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–6
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–10''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2017–18
| rowspan=&quot;2&quot; | Evrópudeildin
|Fyrsta umferð
|[[FK Ventspils|Ventspils]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''1–0''
|-
| Önnur umferð
|[[NK Domžale|Domžale]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–2
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''3–5''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2018–19
|[[Meistaradeild Evrópu]]
|Fyrsta umferð
|[[Rosenborg]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1−3
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''2–3''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Evrópudeildin
| Önnur umferð
|[[FC Santa Coloma]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 3–0
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''3–1'''
|-
| Þriðja umferð
|[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0–1
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''2–2 (ú)'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019–20
|[[Meistaradeild Evrópu]]
|Fyrsta umferð
|[[NK Maribor|Maribor]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0−3
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0−2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''0−5'''
|-
|[[Evrópudeildin]]
| Önnur umferð
|[[PFC Ludogorets Razgrad]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 1−1
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 0−4
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''1−5'''
|}
[[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]]
&lt;br /&gt;

==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ====
&lt;small&gt;Miðað við 29. júlí 2026.&lt;/small&gt;  {{Football squad
|no1=3|nat1=ISL|pos1=DF|name1=[[Hörður Ingi Gunnarsson]]
|no2=4|nat2=NOR|pos2=DF|name2=[[Markus Lund Nakkim]]
|no3=5|nat3=ISL|pos3=MF|name3=[[Birkir Heimisson]]
|no4=6|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Bjarni Mark Antonsson]]
|no5=7|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]]
|no6=8|nat6=ISL|pos6=FW|name6=[[Jónatan Ingi Jónsson]]
|no7=9|nat7=DNK|pos7=FW|name7=[[Patrick Pedersen]]
|no8=11|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Kristófer Dagur Arnarsson]]
|no9=12|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]]
|no10=13|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristján Oddur Kristjánsson]]
|no11=14|nat11=SWE|pos11=MF|name11=[[Albin Skoglund]]
|no12=15|nat12=ISL|pos12=DF|name12=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]]
|no13=16|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Loki Kristjánsson]]
|no14=17|nat14=ISL|pos14=FW|name14=[[Lúkas Logi Heimisson]]
|no15=18|nat15=ISL|pos15=GK|name15=[[Frederik August Albrecht Schram]]
|no16=19|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Dagur Orri Garðarsson]]
|no17=20|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Orri Sigurður Ómarsson]]
|no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Jakob Franz Pálsson]]
|no19=23|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Shkelzen Veseli]]
|no20=24|nat20=NED|pos20=DF|name20=[[Myles A. Veldman]]
|no21=25|nat21=ISL|pos21=GK|name21=[[Stefán Þór Ágústsson]]
|no22=26|nat22=ISL|pos22=DF|name22=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]]
|no23=27|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Pétur Eiríksson]]
|no24=28|nat24=ISL|pos24=MF|name24=[[Samúel Kári Friðjónsson]]
|no25=30|nat25=ISL|pos25=DF|name25=[[Gunnar Karl Heiðdal]]
|no26=66|nat26=ISL|pos26=DF|name26=[[Ólafur Flóki Stephensen]]
|no27=95|nat27=ISL|pos27=GK|name27=[[Tómas Blöndal-Peterson]]
|no28=97|nat28=ISL|pos28=FW|name28=[[Birkir Jakob Jónsson]]}}Hinn 27. júlí 2026 tilkynnti knattspyrnudeild Vals að félagið hefði samið við miðjumanninn Tómas Bjarka Jónsson en hann kemur til félagsins frá Njarðvík eftir tímabilið 2026. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/27-07-2026/tomas-bjarki-i-val-stadfest|title=Tómas Bjarki í Val (Staðfest)|date=2026-07-29|website=Fotbolti.net|language=is|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

===Á láni===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}}
{{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}}
{{Fs player|no=45|nat=ISL|pos=MF|name=[[Þórður Sveinn Einarsson]]|other=lánaður til [[Þróttur Vogum|Þróttar Vogum]] út tímabilið 2026}}
{{Fs end}}


[[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]]

==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | '''Tímabil'''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | '''Tímabil'''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;22&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | '''Tímabil'''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
|-
|'''1915'''
|3
|'''1936'''
|'''1'''
|'''1957'''
|3
|'''1978'''
|'''1'''
|'''1999'''
|9
|'''2020'''
|'''1'''
|-
|'''1916'''
|3
|'''1937'''
|'''1'''
|'''1958'''
|3
|'''1979'''
|3
|'''2000'''
|''2. sæti í 1. deild''
|'''2021'''
|5
|-
|'''1917'''
|3
|'''1938'''
|'''1'''
|'''1959'''
|4
|'''1980'''
|'''1'''
|'''2001'''
|9
|'''2022'''
|6
|-
|'''1918'''
|3
|'''1939'''
|'''4'''
|'''1960'''
|4
|'''1981'''
|5
|'''2002'''
|''1. sæti í 1. deild''
|'''2023'''
|2
|-
|'''1919'''
|4
|'''1940'''
|'''1'''
|'''1961'''
|3
|'''1982'''
|5
|'''2003'''
|10
|'''2024'''
|3
|-
|'''1920'''
|''Tóku ekki þátt''
|'''1941'''
|2
|'''1962'''
|2
|'''1983'''
|5
|'''2004'''
|''1. sæti í 1. deild''
|'''2025'''
|2
|-
|'''1921'''
|''Tóku ekki þátt''
|'''1942'''
|'''1'''
|'''1963'''
|3
|'''1984'''
|2
|'''2005'''
|2*
|
|
|-
|'''1922'''
|''Tóku ekki þátt''
|'''1943'''
|''1''
|''1964''
|4
|''1985''
|''1''
|''2006''
|3
|
|
|-
|''1923''
|3
|''1944''
|''1''
|''1965''
|5*
|''1986''
|2
|''2007''
|''1''
|
|
|-
|''1924''
|4
|''1945''
|''1''
|''1966''
|''1''
|''1987''
|''1''
|''2008''
|5
|
|
|-
|''1925''
|4
|''1946''
|3
|''1967''
|''1''
|''1988''
|2*
|'''2009'''
|8
|
|
|-
|''1926''
|5
|''1947''
|2
|''1968''
|3
|''1989''
|5
|''2010''
|7
|
|
|-
|''1927''
|2
|''1948''
|3
|''1969''
|5
|''1990''
|4*
|''2011''
|5
|
|
|-
|''1928''
|2
|''1949''
|3
|''1970''
|5
|''1991''
|4*
|''2012''
|8
|
|
|-
|''1929''
|2
|''1950''
|5
|''1971''
|5
|''1992''
|4*
|''2013''
|5
|
|
|-
|''1930''
|''1''
|''1951''
|2
|''1972''
|5
|''1993''
|6
|'''2014'''
|5
|
|
|-
|''1931''
|2
|''1952''
|4
|''1973''
|2
|''1994''
|4
|''2015''
|5*
|
|
|-
|''1932''
|2
|''1953''
|2
|''1974''
|3*
|''1995''
|7
|''2016''
|5*
|
|
|-
|''1933''
|''1''
|''1954''
|4
|''1975''
|3
|''1996''
|5
|''2017''
|''1''
|
|
|-
|''1934''
|2
|''1955''
|3
|''1976''
|''1*''
|''1997''
|8
|''2018''
|''1''
|
|
|-
|''1935''
|'''1'''
|'''1956'''
|'''1'''
|'''1977'''
|2*
|'''1998'''
|8
|'''2019'''
|6
|
|
|}
''&lt;small&gt;Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.&lt;/small&gt;''

&lt;br /&gt;

==== Gullskórinn ====
Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Timabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mörk
|-
|1935
|Magnús Bergsteinsson
|3
|-
|1936
|Óskar Jónsson
|5
|-
|1937
|Óskar Jónsson
|3
|-
|1938
|Magnús Bergsteinsson*
|3
|-
|1940
|Sigurpáll Jónsson*
|4
|-
|1942
|Ellert Sölvason
|6
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1944
|Sveinn Sveinsson
|2
|-
|Sveinn Helgason
|2
|-
|Jóhann Eyjólfsson
|2
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1947
|[[Albert Guðmundsson]]
|3
|-
|Einar Halldórsson
|3
|-
|1950
|Halldór Halldórsson
|3
|-
|1967
|[[Hermann Gunnarsson]]
|12
|-
|1968
|Reynir Jónsson*
|8
|-
|1973
|[[Hermann Gunnarsson]]
|17
|-
|1976
|[[Ingi Björn Albertsson]]
|16
|-
|1980
|Matthías Hallgrímsson
|13
|-
|'''1983'''
|'''Ingi Björn Albertsson'''
|'''14'''
|-
|1988
|Sigurjón Kristjánsson
|13
|-
|2015
|Patrick Pedersen
|13
|-
|2018
|Patrick Pedersen
|18
|-
|2025
|Patrick Pedersen
|18
|}
&lt;small&gt;Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.&lt;/small&gt;

==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ====
{{col-begin}} {{col-2}} 
*{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930)
*{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35)
*{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37)
*{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] &amp; {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38)
*{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938)
*{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939)
*{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948)
*{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955)
*{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68)
*{{ISL}}[[Guðbjörn Jónsson]] (1969-70)
*{{USSR}}[[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77)
*{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79)
*{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980)
*{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982)
*{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83)
*{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87)
*{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89)
*{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989)
*{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91)
{{col-2}} 
*{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93)
*{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996)
*{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996)
*{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99)
*{{ISL}} {{BIH}}  [[Ejub Purišević]] (2000–01)
*{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03)
*{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004)
*{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009)
*{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009)
*{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010)
*{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012)
*{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014)
*{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019)
*{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022)
*{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022)
*{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024)
*{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025)
*{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-júní 2026)
*{{ENG}}[[Chris Brazell]] (júlí 2026-nóvember 2026){{Col-end}}

=== Konur ===

==== Á Íslandi ====
Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir fjórtán talsins&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;, sá síðasti vannst sumarið 2023.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt; Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Árið 1977 markar upphaf kvennaknattspyrnu í Val þegar nokkrar ungar stúlkur og leikmenn í handknattleiksliði Vals tóku sig til og kepptu fyrir Vals hönd í knattspyrnu. Aðeins einu ári síðan varð Valur Íslandsmeistari í kvennaknattspyrnu.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/13676/valsbladid_2011.pdf|titill=Saga kvennaknattspyrnunnar í Val|höfundur=Soffía Ámundadóttir og Margrét Magnúsdóttir|útgefandi=Valsblaðið|mánuður=desember|ár=2011|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; 

Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]],  undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson.

==== Í Evrópukeppnum ====
Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Keppni
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Umferð
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mótherji
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Heima
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úti
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | '''Úrslit'''
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2005-06
| rowspan=&quot;7&quot; |Meistaradeild Evrópu
| rowspan=&quot;3&quot; |Forkeppni
|Røa Idrettslag
|4-1
|''n/a''
|'''4-1'''
|-
|United Jakobstad
|2-1
|''n/a''
|'''2-1'''
|-
|Pärnu FC
|8-1
|''n/a''
|'''8-1'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Riðlakeppni
|Djurgården/Älvsjö&lt;br /&gt;
|1-2
|''n/a''
|'''1-2'''
|-
|ZFK Masinac Classic Niš
|3-0
|''n/a''
|'''3-0'''
|-
|Alma KTZH&lt;br /&gt;
|8-0
|''n/a''
|'''8-0'''
|-
|Átta liða úrslit
|Turbine Potsdam
|1-8
|11-1
|'''2-19'''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2007-08
| rowspan=&quot;6&quot; |Meistaradeild Evrópu
| rowspan=&quot;3&quot; |Forkeppni
|Honka
|2–1&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''2–1'''
|-
|KÍ Klaksvík
|6–0&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''6–0'''
|-
|ADO Den Haag
|5–1&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''5–1'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Riðlakeppni
|Frankfurt
|3–1&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''3–1'''
|-
|Rapide Wezema
|4–0&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''4-0'''
|-
|Everton
|3–1&lt;br /&gt;
|''n/a''
|'''3–1'''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2008-09
| rowspan=&quot;6&quot; |Meistaradeild Evrópu
| rowspan=&quot;3&quot; |Forkeppni
|Cardiff City LFC
|8–1
|''n/a''
|'''8–1'''
|-
|FC FK Slovan Duslo Šaľa
|6–2
|''n/a''
|'''6–2'''
|-
|Maccabi Holon
|9-0
|''n/a''
|'''9-0'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Riðlakeppni
|Umeå IK
|1-5
|''n/a''
|'''1-5'''
|-
|ASD CF Bardolino
|2–3
|''n/a''
|'''2–3'''
|-
|Alma KTZH
|8-0
|''n/a''
|'''8-0'''
|-
|2009-10
|Meistaradeild Evrópu
|32-liða úrslit
|Torres
|1-2
|1-4
|''2-6''
|-
|2010-11
|Meistaradeild Evrópu
|32-liða úrslit
|Rayo Vallecano
|1-1
|0-3
|''1-4''
|-
|2011-12
|Meistaradeild Evrópu
|32-liða úrslit
|Glasgow City
|0-3
|1-1
|''1-4''
|}

==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ====
&lt;small&gt;Miðað við 29. júlí 2026.&lt;/small&gt; {{Football squad
|no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]]
|no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]]
|no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]]
|no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]]
|no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]]
|no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]]
|no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]]
|no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]]
|no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]]
|no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]]
|no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]]
|no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]]
|no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]]
|no14=14|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]]
|no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]]
|no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]]
|no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]]
|no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]]
|no19=23|nat19=USA|pos19=FW|name19=[[Emma Hawkins]]
|no20=25|nat20=ISL|pos20=MF|name20=[[Glódís María Gunnarsdóttir]]
|no21=26|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]]
|no22=28|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]]
|no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]]
|no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]]
|no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}}

===Á láni===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=14|nat=ISL|pos=MF|name=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]]|other=lánuð til [[Grindavíkur/Njarðvík]] út tímabilið 2026}}
{{Fs end}}

==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;11&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;11&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | ''Tímabil''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;11&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | ''Tímabil''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
! rowspan=&quot;11&quot; |
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | ''Timabil''
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Sæti
|-
|''1977''
|3
|''1987''
|2*
|''1997''
|3
|''2007''
|''1''
|''2017''
|3
|-
|''1978''
|''1''
|''1988''
|''1*''
|''1998''
|2
|''2008''
|''1''
|''2018''
|3
|-
|''1979''
|2
|''1989''
|''1''
|''1999''
|3
|''2009''
|'''1*'''
|''2019''
|''1''
|-
|''1980''
|2
|''1990''
|3*
|''2000''
|5
|''2010''
|''1*''
|''2020''
|2
|-
|''1981''
|3
|''1991''
|2
|''2001''
|4*
|''2011''
|2*
|''2021''
|''1''
|-
|''1982''
|2
|''1992''
|3
|''2002''
|3
|''2012''
|4
|''2022''
|''1''
|-
|''1983''
|2
|''1993''
|4
|''2003''
|3*
|''2013''
|2
|''2023''
|'''1'''
|-
|'''1984'''
|''Riðlakeppni*''
|'''1994'''
|3
|''2004''
|''1''
|''2014''
|7
|2024
|2
|-
|''1985''
|3*
|''1995''
|2*
|''2005''
|2
|''2015''
|7
|2025
|6
|-
|''1986''
|''1*''
|''1996''
|4
|''2006''
|''1*''
|''2016''
|3
| colspan=&quot;2&quot; |
|}&lt;small&gt;Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.&lt;/small&gt;

==== Gullskórinn ====
Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Gullskórinn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mörk
|-
|1986
|Kristín Arnþórsdóttir
|22
|-
|1987
|Ingibjörg Jónsdóttir
|16
|-
|1988
|Bryndís Valsdóttir
|12
|-
|1989
|Guðrún Sæmundsdóttir
|12
|-
|1999
|Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir
|20
|-
|2005
|[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]
|23
|-
|2006
|[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]
|34
|-
|''2007''
|[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']]
|''38''
|-
|2008
|[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]
|32
|-
|2009
|[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]
|23
|-
|2010
|[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]
|23
|-
|2012
|[[Elín Metta Jensen]]
|18
|-
|2023
|Bryndís Arna Níelsdóttir
|14+1
|}
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.&lt;/small&gt;

==== Þjálfarar meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ====
{{col-begin}} {{col-2}} 
*{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1977-78)
*{{ISL}} [[Albert Guðmundsson]] (1977–82)
*{{ISL}} [[Jóhann Larsson og Ingi Björn Albertsson]] (1983)
*{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1984-85)
*{{ISL}} [[Hörður Hilmarsson]] (1985)
*{{ISL}} [[Róbert Jónsson]] (1986)
*{{ISL}} [[Logi Ólafsson]] (1987–89)
*{{ISL}} [[Sigurjón Elíasson]] (1990)
*{{ISL}} [[Sigurbergur Sigsteinsson]] (1991-92)
*{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1993)
*{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1994)
*{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (1994-95)
*{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1996–98)
*{{ISL}} [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] (1998–00)
{{col-2}} 
*{{ISL}} [[Ásgeir H. Pálsson]] (2000–01)
*{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (2001-02)
*{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2002-03)
*{{ISL}} [[Elísabet Gunnarsdóttir]] (2003-08)
*{{ISL}} [[Freyr Alexandersson]] (2008-10)
*{{ISL}} [[Gunnar Rafn Borgþórsson]] (2010-12)
*{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2012-14)
*{{ISL}} [[Þór Hinriksson]] (2014-15)
*{{ISL}} [[Ólafur Tryggvi Brynjólfsson og Þór Hinriksson]] (2014-16)
*{{ISL}} [[Úlfur Blandon]] (2016-17)
*{{ISL}} [[Pétur Pétursson]] (2017-24)
*{{ISL}}[[Matthías Guðmundsson og Kristján Guðmundsson]] (2025)
*{{ISL}}[[Matthías Guðmundsson]] (2025-?){{Col-end}}

== Handknattleikur ==
=== Karlar ===

==== Á Íslandi ====
Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari.

==== Í Evrópukeppnum ====
Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta.

Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit.

Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Keppni
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Umferð
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mótherji
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Heima
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úti
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úrslit
|-
|[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]]
|Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Vfl Gummersbach
|10-11
|8-16
|''18-27''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1976-77
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Bikarhafa
|32-liða úrslit
|HC Red Boys Differdange
|25-11
|29-12
|''54-23''
|-
|16-liða úrslit
|WKS Slask Wroclaw
|20-22
|18-22
|''38-44''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1977-78
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|32-liða úrslit
|Kyndil
|23-15
|30-16
|''53-31''
|-
|16-liða úrslit
|Honvéd Budapest
|23-35
|25-22
|''48-57''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1978-79
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|32-liða úrslit
|IL Refstad
|14-12
|14-16
|''28-28(ú)''
|-
|16-liða úrslit
|Dinamo Bucharest
|19-25
|20-20
|''39-45''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1979-80
| rowspan=&quot;4&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|16-liða úrslit
|Brentwood
|32-19
|38-14
|''70-33''
|-
|8-liða úrslit
|IK Drott
|18-19
|18-16
|''36-35''
|-
|Undanúrslit
|[[Atlético Madrid]]
|18-15
|21-14
|'''36-32'''
|-
|Úrslit
|Grosswallstadt
| colspan=&quot;3&quot; |              ''12-21''
|-
|1984-85
|Evrópukeppni Félagsliða
|1. Umferð
|Ystad
|20-17
|19-23
|''39-40''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1985-86
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Félagsliða
|1. Umferð
|Kolbotn
|22-20
|18-20
|''40-40(ú)''
|-
|16-liða úrslit
|Lugi
|16-22
|15-15
|''31-37''
|-
|1986-87
|IHF-Bikarinn
|1. Umferð
|Urædd
|14-16
|20-25
|''34-41''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1988-89
| rowspan=&quot;3&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Kyndil
|27-26
|24-17
|''51-43''
|-
|16-liða úrslit
|ZMC Amicitia Zurich
|16-15
|25-22
|''41-38''
|-
|8-liða úrslit
|SC Magdeburg
|22-16
|15-21
|''37-37(ú)''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1989-90
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Kyndil
|29-14
|26-27
|''55-41''
|-
|16-liða úrslit
|Rába ETO Györ
|21-31
|23-29
|''44-60''
|-
|1990-91
|Evrópukeppni Bikarhafa
|1. Umferð
|Sandefjord
|22-20
|21-25
|''43-45''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1991-92
| rowspan=&quot;3&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|IK Drott
|27-24
|28-27
|''55-51''
|-
|16-liða úrslit
|Hapoel Rishon Lezion
|25-20
|27-28
|''52-48''
|-
|8-liða úrslit
|FC Barcelona
|19-23
|15-27
|''34-50''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1992-93
| rowspan=&quot;3&quot; |Evrópukeppni Bikarhafa
|1. Umferð
|Stavanger
|24-22
|34-25
|''58-47''
|-
|16-liða úrslit
|Klaipeda
|28-24
|21-22
|''49-46''
|-
|8-liða úrslit
|TUSSEM Essen
|27-25
|14-23
|''41-48''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1993-94
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Tatra Koprivnice
|22-18
|23-23
|''45-41''
|-
|16-liða úrslit
|HK Sandefjord
|25-22
|21-24
|''46-46(ú)''
|-
|1994-95
|Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Kolding
|22-26
|27-27
|''49-53''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1995-96
| rowspan=&quot;2&quot; |Evrópukeppni Meistaraliða
|32-liða úrslit
|CSKA Moskva
|23-23
|21-20
|''44-43''
|-
|16-liða úrslit
|ABC Braga
|25-23
|25-29
|''50-52''
|-
|1996-97
|Evrópukeppni Meistaraliða
|1. Umferð
|Shakhtar Donetsk
|20-19
|16-27
|''36-46''
|-
|2004-05
|Evrópukeppni Félagsliða
|1. Umferð
|Grasshopper Zurich
|28-28
|21-23
|''49-51''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2005-06
| rowspan=&quot;3&quot; |Evrópukeppni Félagsliða
|1. Umferð
|HC Tbilisi
|51-15
|47-13
|''98-28''
|-
|2. Umferð
|Sjunda
|28-31
|33-27
|'''61-58'''
|-
|3. Umferð
|Skövde
|24-22
|28-35
|'''52-57'''
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2007-08
| rowspan=&quot;7&quot; |Meistaradeildin
|Forkeppni
|Viking Malt
|28-19
|33-24
|'''61-43'''
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |Riðlakeppni
|Celje Lasko
|
|24-34
| rowspan=&quot;6&quot; |4. sæti í riðli
|-
|Vfl Gummersbach
|24-33
|
|-
|MKB Veszprém
|
|28-41
|-
|Celje Lasko
|29-28
|
|-
|Vfl Gummersbach
|
|22-34
|-
|MKB Veszprém
|24-31
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016-17
| rowspan=&quot;4&quot; |Áskorendabikar EHF
|32-liða úrslit
|Haslum Handballklubb
|31–24&lt;br /&gt;
|25–25&lt;br /&gt;
|'''56-49'''
|-
|16-liða úrslit
|RK Partizan 1949
|21–21&lt;br /&gt;
|24–24&lt;br /&gt;
|'''45-45'''
|-
|8-liða úrslit
|RK Sloga Požega
|30–27&lt;br /&gt;
|29–26&lt;br /&gt;
|'''59-53'''
|-
|Undanúrslit
|AHC Potaissa Turda&lt;br /&gt;
|30–22&lt;br /&gt;
|23–32&lt;br /&gt;
|'''53-54'''
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2023-24
| rowspan=&quot;7&quot; |Evrópubikarkeppni EHF
|1. umferð
|Granytas Karis
|27–24&lt;br /&gt;
|33–28&lt;br /&gt;
|'''60-52'''
|-
|2. umferð
|Pölva Serviti
|32–29&lt;br /&gt;
|39–28&lt;br /&gt;
|'''71-57'''
|-
|3. umferð
|HC Motor Zaporizhzhia
|35–31&lt;br /&gt;
|33–28&lt;br /&gt;
|'''68-59'''
|-
|16-liða úrslit
|HC Metaloplastika Elixir Šabac&lt;br /&gt;
|27–26&lt;br /&gt;
|30–28&lt;br /&gt;
|'''57-54'''
|-
|8-liða úrslit
|CSA Steaua Bucuresti&lt;br /&gt;
|36–30&lt;br /&gt;
|36–35&lt;br /&gt;
|'''72-65'''
|-
|Undanúrslit
|CS Minaur Baia Mare&lt;br /&gt;
|30–24&lt;br /&gt;
|36–28&lt;br /&gt;
|'''66-52'''
|-
|Úrslit
|Olympiacos&lt;br /&gt;
|30–26&lt;br /&gt;
|27–31&lt;br /&gt;
|'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)'''
|}

====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik====

:''Tímabilið 2025-2026.''
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
;Markverðir
*1 [[Björgvin Páll Gústafsson]]
*12 [[Jens Sigurðarson]]
*31 [[Arnar Þór Fylkisson]]
;Hornamenn
*10 [[Daníel Montoro]]
*11 [[Daníel Örn Guðmundsson]]
*22 [[Dagur Ármannsson]]
*25 [[Allan Nordberg]]
*88 [[Andri Finnsson]]
;Línumenn
*2  [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]]
*40  [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]]
*17  [[Logi Finnsson]]

{{Col-2}}
;Skyttur
*5 [[Agnar Smári Jónsson]]
*14 [[Bjarki Snorrason]]
*14 [[Arnór Snær Óskarsson]]
*15 [[Róbert Aron Horstert]]
*17 [[Bjarni í Selvindi]]
*24  [[Magnús Óli Magnússon]]
;Miðjumenn
*13 [[Dagur Árni Heimisson]]
*23 [[Gunnar Róbertsson]]
*19  [[Dagur Leó Fannarsson]]

{{Col-end}}

=== Konur ===

==== Á Íslandi ====
Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins.

==== Í Evrópukeppnum ====
Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Tímabil
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Keppni
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Umferð
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Mótherji
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Heima
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Úti
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Samanlagt
|-
| [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]]
| EHF-Bikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Fyrsta umferð
|[[Önnereds HK]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 24–35
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 26–30
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''50–65'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]]
| rowspan=&quot;3&quot; |Áskorendabikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|16-liða úrslit
|[[HC Athinaikos Athens]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 37–29
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 24–26
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''61–55'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8-liða úrslit
|[[LC Brühl Handball]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 25–21
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 32–27
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''57–48'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Undanúrslit
|[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 35–28
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 25–37
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''60–65'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]]
| rowspan=&quot;3&quot; |Áskorendabikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Þriðja umferð
|[[ŽORK Napredak Kruševac]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 40–18
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 34–20
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''74–38'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|16-liða úrslit
|[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 31–30
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 31–26
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''62–56'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|8-liða úrslit
|[[Mérignac Handball]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 24–23
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 30–36
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''54–58'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]]
| rowspan=&quot;2&quot; |EHF-Bikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Fyrsta umferð
|[[IUVENTA Michalovce]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 26–21
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 30–30
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''56–51'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Önnur umferð
|[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 28–26
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 25–36
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''53–62'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]]
| rowspan=&quot;2&quot; |EHF-Bikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Önnur umferð
|[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 37–25
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 27–22
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''64–47'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Þriðja umferð
|[[HC Zalău]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 24–23
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 21–22
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''45–45'''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]]
| rowspan=&quot;2&quot; | Áskorendabikarinn
| style=&quot;text-align:center;&quot;|Þriðja umferð
|[[HV Quintus|Virto / Quintus]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 20–21
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 20–24
| style=&quot;text-align:center;&quot;| '''40–45'''
|-
|}

====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik====

:''Tímabilið 2025-2026''
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
;Markverðir
*1 [[Oddný Mínervudóttir]]
*12 [[Hafdís Renötudóttir]]
*16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]]
;Hornamenn
*18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]]
*8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]]
*5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]]
*23 [[Sara Lind Fróðadóttir]]
*9 [[Lilja Ágústsdóttir]]
*10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]]
*19 [[Auður Ester Gestsdóttir]]
;Línumenn
*6  [[Hildur Björnsdóttir]]
*11  [[Ágústa Rún Jónasdóttir]]
*14  [[Elísa Elíasdóttir]]
*7  [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]]
{{Col-2}}
;Skyttur
*15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]]
*24 [[Mariam Eradze]]
*25 [[Thea Imani Sturludóttir]]
*35 [[Lovísa Thompson]]
*21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]]
;Miðjumenn
*13  [[Arna Karitas Eiríksdóttir]]
*13  [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]]
*4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]]

{{Col-end}}


&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.&lt;/div&gt;

== Körfuknattleikur ==

=== Karlar ===
Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}&lt;/ref&gt; Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983.   

==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla 
|-
! style=&quot;background: white; color: black;&quot; | Leikmenn
! style=&quot;background: white; color: black;&quot; | Þjálfarar
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Staða
!&lt;abbr&gt;Nr.&lt;/abbr&gt;
!
!Nafn
!Hæð
!Fæðingardagur
|-
|Framherji
|13
|{{ISL}}
|[[Kristófer Acox]]
|197 cm
|13-10-1993
|-
|Bakvörður
|1
|{{ISL}}
|Símon Tómasson
|183 cm
|29-04-2003
|-
|Bakvörður
|4
|{{ISL}}
|Jóhannes Ómarsson
|196 cm
|06-05-2005
|-
|Bakvörður
|4
|{{ISL}}
|Ástþór Atli Svalason
|190 cm
|01-03-2002
|-
|Bakvörður
|6
|{{ISL}}
|Benedikt Blöndal
|188 cm
|05-10-1993
|-
|Bakvörður
|10
|{{ISL}}
|Kári Jónsson
|192 cm
|27-08-1997
|-
|Bakvörður
|14
|{{ISL}}
|Egill Jón Agnarsson
|190 cm
|01-01-2002
|-
|Bakvörður
|20
|{{ISL}}
|Björgvin Hugi Ragnarsson
|190 cm
|10-03-2005
|-
|Bakvörður
|23
|{{ISL}}
|Óðinn Þórðarson
|190 cm
|03-02-2005
|-
|Bakvörður
|24
|{{ISL}}
|Hrannar Davíð Svalason
|
|
|-
|Bakvörður
|26
|{{ISL}}
|Finnur Tómasson
|182 cm
|10-05-2005
|-
|Bakvörður
|27
|{{ISL}}
|Tómas Davíð Thomasson
|180 cm
|03-10-2005
|-
|Bakvörður
|28
|{{ISL}}
|Jóhannes Reykdal Einarsson
|
|
|-
|Bakvörður
|41
|{{ISL}}
|Karl Kristján Sigurðarson
|192 cm
|18-05-2005
|-
|Framherji
|11
|{{ISL}}
|Bóas Jakobsson
|200 cm
|04-12-2000
|-
|Framherji
|12
|{{ISL}}
|Sveinn Búi Birgisson
|203 cm
|22-05-2002
|-
|Bakvörður
|
|{{ISL}}
|Sófus Máni Bender
|192 cm
|26-04-2003
|-
|Bakvörður
|20
|{{ISL}}
|Ólafur Heiðar Jónsson
|
|01-01-2001
|-
|Framherji
|3
|{{ISL}}
|Hjálmar Stefánsson
|200 cm
|05-01-1996
|-
|Bakvörður
|7
|{{ISL}}
|Frank Aron Booker
|192 cm
|07-07-1994
|-
|Bakvörður
|9
|{{ISL}}
|Orri Már Svavarsson 
|198 cm
|20-06-2005
|-
|Miðherji
|24
|{{USA}}
|Antonio Keyshawn Woods 
|191 cm
|28-01-1996
|-
|Bakvörður
|11
|{{ISL}}
|Veigar Örn Svavarsson 
|195 cm
|20-06-2005
|-
|Framherji
|5
|{{SRB}}
|Lazar Nikolic
|203 cm
|23-06-1999
|-
|Bakvörður
|77
|{{CRO}}
|Igor Maric
|195 cm
|23-07-1985
|-
|Miðherji
|21
|{{UK}}
|Callum Reese Lawson
|198 cm
|27-02-1996
|}
|
; Aðalþjálfari

* [[Finnur Freyr Stefánsson]]

;
;Aðrir starfsmenn

* Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari
* Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari
* Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari

----


Tímabilið 2025-26
|}

=== Konur ===
Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}&lt;/ref&gt; Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}&lt;/ref&gt;

==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: red; color: white;&quot; |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna
|-
! style=&quot;background: white; color: black;&quot; | Leikmenn
! style=&quot;background: white; color: black;&quot; | Þjálfarar
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Staða
!&lt;abbr&gt;Nr.&lt;/abbr&gt;
!
!Nafn
!Hæð
!Fæðingardagur
|-
|Framherji
|4
|{{ISL}}
|Guðbjörg Sverrisdóttir
|180 cm
|10-10-1992
|-
|Bakvörður
|6
|{{ISL}}
|Þóranna Kika Hodge-Carr
|170 cm
|18-07-1999
|-
|Framherji
|8
|{{ITA}}
|Alyssa Marie Cerino
|183 cm
|16-05-1997
|-
|Bakvörður
|9
|{{ISL}}
|Ásdís Elva Jónsdóttir
|166 cm
|29-05-2007
|-
|Bakvörður
|9
|{{ISL}}
|Dagbjört Dögg Karlsdóttir
|169 cm
|26-06-1999
|-
|Bakvörður
|11
|{{ISL}}
|Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost
|186 cm
|09-12-2009
|-
|Bakvörður
|12
|{{ISL}}
|Elísabet Thelma Róbertsdóttir
|172 cm
|31-05-2002
|-
|Bakvörður
|13
|{{ISL}}
|Sara Líf Boama
|172 cm
|18-08-2005
|-
|Bakvörður
|14
|{{ISL}}
|Fatima Rós Joof
|167 cm
|05-08-2008
|-
|Miðherji
|15
|{{ISL}}
|Ásta Júlía Grímsdóttir
|183 cm
|22-02-2001
|-
|Bakvörður
|18
|{{ISL}}
|Berta María Þorkelsdóttir
|180 cm
|03-06-2008
|-
|Bakvörður
|20
|{{USA}}
|Reshawna Rosie Stone
|170 cm
|30-08-2000
|-
|Bakvörður
|24
|{{ISL}}
|Hanna Gróa Halldórsdóttir
|172 cm
|02-07-2007
|-
|Bakvörður
|43
|{{ISL}}
|Margrét Ósk Einarsdóttir
|173 cm
|21-10-1996
|-
|
|}
|
; Aðalþjálfari

* Jamil Abiad

;
; Aðstoðarþjálfari

* Margrét Ósk Einarsdóttir

----


Tímabilið 2025-26
|}

=== Þekktir leikmenn ===
[[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt; Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]]  [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.&lt;br /&gt;

== Íþróttamaður Vals ==
Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals:

{{col-begin}} {{col-2}}
* 1992 - [[Valdimar Grímsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1996 - Jón Kristjánsson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1997 - Ragnar Þór Jónsson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2000 - Kristinn Lárusson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2003 - Íris Andrésdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2004 - Berglind Íris Hansdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;
{{col-2}} 
* 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2014 - Kristín Guðmundsdóttir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2017 - Orri Freyr Gíslason&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
*2020 - Anton Rúnarsson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
* 2021 - Alexander Örn Júlíusson&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}&lt;/ref&gt;
* 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}&lt;/ref&gt;
* 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}&lt;/ref&gt;
* 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}&lt;/ref&gt;
* 2025 - [[Patrick Pedersen]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}&lt;/ref&gt;{{col-end}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins.

== Formenn Vals ==
Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
|+Formenn Vals
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Ár
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Ár
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Ár
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Ár
! style=&quot;background: red; color: white;&quot; | Nafn
|-
|1911-14
|[[Loftur Guðmundsson]]
|1933-34
|Ólafur Sigurðsson
|1952-57
|Gunnar Vagnsson
|2002-09
|[[Grímur Sæmundsen]]
|-
|1914-16
|Árni B. Björnsson
|1934-38
|Frímann Helgason
|1957-62
|Sveinn Zoega
|2009-14
|Hörður Gunnarsson
|-
|1916-18
|Jón Guðmundsson
|1938-39
|Ólafur Sigurðsson
|1962-67
|Páll Guðnason
|2014-15
|[[Björn Zoëga|Björn Zoega]]
|-
|1918-20
|Magnús Guðbrandsson
|1939-41
|Sveinn Zoega
|1967-70
|Ægir Ferdinandsson
|2015-18
|[[Þorgrímur Þráinsson]]
|-
|1920-22
|Guðbjörn Guðmundsson
|1941-43
|Frímann Helgason
|1970-75
|Þórður Þorkelsson
|2018-21
|Árni Pétur Jónsson
|-
|1922-23
|Guðmundur Kr. Guðmundsson
|1943-44
|Sveinn Zoega
|1975-77
|Ægir Ferdinandsson
|2021-23
|Lárus Sigurðsson
|-
|1923-28
|Axel Gunnarsson
|1944-46
|Þorkell Ingvarsson
|1977-81
|Bergur Guðnason
|2023-25
|Hörður Gunnarsson
|-
|1928-31
|Jón Sigurðsson
|1946-47
|Sigurður Ólafsson
|1981-87
|Pétur Sveinbjarnarson
|2025-26
|[[Hafrún Kristjánsdóttir]]
|-
|1931-32
|Jón Eiríksson
|1947-50
|Úlfar Þórðarson
|1987-94
|Jón Gunnar Zoega
|2026-
|[[Arnar Þór Sævarsson]]
|-
|1932-33
|Pétur Kristinsson
|1950-52
|Jóhann Eyjólfsson
|1994-02
|Reynir Vignir
| colspan=&quot;2&quot; |
|}

== Valsblaðið ==
Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt; Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: &lt;blockquote&gt;„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. 

Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. 

[...] 

Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt;

== Valskórinn ==
Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}&lt;/ref&gt; 
  
== Fjósið ==
Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins.

Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin.

Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}&lt;/ref&gt; 

Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}&lt;/ref&gt;

== Lolli í Val ==
Ellert Sölvason, fæddur 17. desember 1917 - dáinn 8. mars 2002, eða Lolli í Val eins og hann var ávallt kallaður var einn þeirra manna sem mjög komu við sögu Vals á velgengistímum félagsins 1935-1946. Í Valsblaðinu 1967 var fjallað um Lolla í Val í tilefni af 50 ára afmæli Lolla í Val: &lt;blockquote&gt;Lolli var um margt mjög sérstæður knattspyrnumaður, og vafasamt er að Ísland hafi eignazt betri vinstri útherja en hann var. Honum var knattspyrnan í blóð borin, hún var honum meðfædd listgrein. Tilfinning hans fyrir knetti var ótrúlega næm, og við það bættist að hann stundaði æfingar sínar af miklum áhuga og elju. Hann náði því mjög langt sem knattspyrnumaður. Mýkt hans og fimi var við brugðið, og þurfti hann raunar mjög á því að halda. Hann var heldur lítill vexti, og &quot;léttbyggður,&quot; og varð mörgum bakverðinum það á þegar þeir áttu í höggi við Lolla að láta þyngdarmismun ráða, þegar getan til að stöðva hann eftir öðrum leiðum dugði ekki. [...] Lolli var góður félagi, og samherji, svolítið viðkvæmur og ör í lund, en hjartgagæzkan og góðvildin skein allstaðar í gegn. Fyrir þetta eignaðist hann marga vini, sem svo síðar hafa oft staðið með honum þegar í móti hefur blásið.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4658911?iabr=on#page/n30/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert Sölvason, fimmtugur|höfundur=Frímann Helgason|útgefandi=Valsblaðið|ár=1967|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Í minningagrein sem [[Þorgrímur Þráinsson]] ritaði um Lolla í Val í Valsblaðinu sagði meðal annars svo um Lolla í Val: &lt;blockquote&gt;Í brjósti Lolla sló Valshjarta, risastórt og hlýtt Valshjarta. Þótt Lolli hafi átt því láni að fagna að verða margfaldur Íslandsmeistari og heilla knattspyrnuáhugamenn upp úr skónum með leikni sinni og hraða voru það vinirnir í Val, félagsskapurinn að Hlíðarenda og hin glæsilegu ungmenni sem voru honum efst í huga síðustu áratugina. Mér er sá dagur minnisstæður þegar ég ók Lolla heim að Hlíðarenda fyrir nokkrum árum. Hann var þögull og eftirvæntingarfullur enda hafði hann ekki komið niður á Valsvöll um tveggja ára skeið sökum lasleika. Þegar við renndum fram hjá Friðrikskapellu trítluðu nokkrir brosmildir Valsstrákar yfir veginn og spörkuðu bolta á milli sín. Æskufjör lék um andlit þeirra, vorfiðringur í tánum. &quot;Ó, hve þetta er fögur sjón,&quot; sagði Lolli og andlit hans ljómaði. Tilfinningaþrungin þögn ríkti á meðan Lolli naut þess að fylgja drengjunum eftir í huganum. Hann hafði augljóslega slegist í hópinn, léttur í lund, til að finna ilminn af grasinu, til að gantast við félagana, til að leika listir sínar, til að njóta augnabliksins en umfram allt - til að vera á þeim stað þar sem hann naut sín best - að Hlíðarenda. Lolli felldi tár, hendur hans titruðu. &quot;Hérna vorum við svo að moka flórinn,&quot; sagði hann eftir andartak og leit á gamla fjósið sem var um árabil eina félagsheimili Vals. &quot;Og við bárum skítinn út á völl, so grasið sprytti hraðar.&quot; 

Á meðan Lolli hafði heilsu til sótti hann alla heimaleiki félagsins og við, sem héldum uppi heiðri Vals á knattspyrnuvellinum í lok áttunda áratugarins og á þeim níunda, nutum þess að hafa Lolla í návist okkar. &quot;Er ekki húmorinn í lagi?&quot; voru einkunnarorð Lolla og hann brýndi fyrir okkur að njóta þess að spila knattspyrnu, sagði það lykilinn að velgengni. [...] Lolla þótti aldrei auðvelt að horfa á leiki sökum spennings og þótt han hafi orðið vitni að sigri Vals trúði hann aldrei úrslitunum fyrr en hann var kominn heim og heyrði þau tíunduð í fréttum útvarpsins. Þá gat hann loksins slakað á sæll og glaður. [...] Þegar vinir báðu Lolla guðsblessunar, bætti hann jafnan við, &quot;og Val líka.&quot;&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998777?iabr=on#page/n61/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert D. Sölvason|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|útgefandi=Valsblaðið|ár=2002|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;Við Lolla í Val er kennd Lollastúkan svonefnda sem er á þriðju hæð íþróttahússins og horfir yfir keppnisvellina í knattpyrnu og handbolta/körfuknattleik. Jafnframt er veittur árlega Lollabikar þeim leikmanni í yngri flokkum Vals sem þykir skara fram úr í leikni með boltann en sökum leikni sinnar með knöttinn fékk Lolli viðurnefnið &quot;kötturinn&quot;. Lollabikarinn er farandbikar sem gefinn var af Lolla í Val árið 1988.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6477743?iabr=on#page/n36/mode/2up/search/Lolli|titill=Skýrsla afreksstjórnar í knattpsyrnu árið 2012|útgefandi=Valsblaðið|ár=2012|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}&lt;/ref&gt; 

== Titlar ==

=== Knattspyrna karla ===

*'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''&lt;ref name=&quot;Knattspyrnudeild - Titlar&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is |  access-date=2013-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

:*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]],  [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]]

*'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
:*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]]
*'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

:* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025
*'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

:*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018.

=== Knattspyrna kvenna ===

:

*'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''&lt;ref name=&quot;Knattspyrnudeild - Titlar&quot;/&gt;

:*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]],  [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023

*'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
:*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024
*'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
:* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024

=== Handknattleikur karla ===

:

*'''Íslandsmeistarar: 25'''&lt;ref name=&quot;Handknattleiksdeild - Titlar&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}&lt;/ref&gt;

:*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026
*'''Bikarmeistarar: 13'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
:*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024
*'''Meistarar meistarana: 1'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}&lt;/ref&gt;
:*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]]

*'''Evrópubikarmeistarar: 1'''
**[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]]

=== Handknattleikur kvenna ===

:

*'''Íslandsmeistarar: 21'''&lt;ref name=&quot;Handknattleiksdeild - Titlar&quot; /&gt;

:*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026
*'''Bikarmeistarar: 10'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}&lt;/ref&gt;
:*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026

*'''Evrópubikarmeistarar: 1'''

:*2024-2025

=== Körfuknattleikur karla ===

:

*'''Íslandsmeistarar: 4'''&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
:*1980, 1983, 2022, 2024
*'''Bikarmeistarar: 5'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
:*1980, 1981, 1983, 2023, 2025

=== Körfuknattleikur kvenna ===

:

*'''Íslandsmeistarar: 3'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}&lt;/ref&gt;
:*2019, 2021, 2023
*'''Bikarmeistarar: 1'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
:*2019

== Heimildir ==
{{reflist}}

== Tenglar ==

* [http://www.valur.is Heimasíða félagsins]
* [http://www.timarit.is/?issueID=410260&amp;pageSelected=1&amp;lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík
*https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val 
*https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins
*https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk.


{{Leiktímabil í knattspyrnu karla}}
{{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}}
{{N1 deild karla}}

{{S|1911}}
{{Aðildarfélög ÍBR}}
{{gæðagrein}}

[[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]]

[[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]]
[[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]]
[[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]]
[[Flokkur:Hlíðar]]</text>
      <sha1>n0q8pj3u9sozcf78hlzxyswa7amr5ql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scoresby-sund</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34141</id>
    <revision>
      <id>1973751</id>
      <parentid>1954610</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>/* Heiti */</comment>
      <origin>1973751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22922" sha1="70ol4re7m631zbh00zpctobz1xg264t" xml:space="preserve">{{um|fjörðinn|text=Fjallað er um samnefnt þorp á greininni [[Ittoqqortoormiit]]}}
[[Mynd:Greenland-scoreby-coast2 hg.jpg|thumb|Við Scoresbysund.]]
'''Scoresby-sund''' ([[grænlenska]]: ''Kangertittivaq'', [[danska]]: ''Scoresby Sund'') er lengsti [[fjörður]] í heimi. Fjörðurinn nær lengst um 350 km inn í austurströnd [[Grænland]]s og greinist í mörg minni sund og firði, en aðalfjörðurinn er um 110 km langur. Dýpi í meginfirðinum er á milli 450 og 650 metrar, en getur náð allt að 1400 metrum í innfjörðunum.&lt;ref name=&quot;nordvestfjord&quot;&gt;{{cite journal|authors=J. A. Dowdeswell, C. L. Batchelor, K. A. Hogan, and H.-W. Schenke|title=Nordvestfjord: a major East Greenland fjord system|publisher=Geological Society, London|journal=Memoirs|volume=46|pages=43-44|year=2016}}&lt;/ref&gt;

Við mynni fjarðarins að norðanverðu er þorpið [[Ittoqqortoormiit]] (sem nefnist Scoresbysund á dönsku, í einu orði til aðgreiningar frá firðinum sjálfum). Helsti flugvöllurinn í firðinum er [[Nerlerit Inaat-flugvöllur]], en þangað er hægt að fljúga frá Íslandi. Fjörðurinn er að stærstum hluta í sveitarfélaginu [[Sermersooq]], en lítill hluti hans er innan [[þjóðgarður Grænlands|Þjóðgarðs Grænlands]]. Margar eyjar eru á firðinum og er [[Milne-land]] sú stærsta.

Fyrir utan [[Jameson-land]] er ekkert stórt láglendissvæði við Scoresby-sund. Landslag þar einkennist af háum fjöllum, klöppum, jöklum og skriðjöklum sem ganga í sjó fram innst í fjörðum og víkum. Í firðinum fljóta svo [[borgarísjaki|borgarísjakar]] sem hafa brotnað af skriðjöklum og [[rekís]] (lagnaðarís), bæði vetrarís og stórís (marglaga ís). Á veturna leggur fjörðinn nær alveg. Við fjarðarmynnið er fremur gróðursnautt berangur, en innar í firðinum er sum staðar gróðursælt á sumrin. Þar vex aðeins [[hánorrænn gróður]]. Dýralíf er hins vegar fjölbreytt: í sjónum eru [[náhvalur|náhvalir]], [[rostungur|rostungar]] og [[hringanóri|hringanórar]], og á landi finnast [[sauðnaut]] og [[snæhéri|snæhérar]]. [[Ísbjörn|Ísbirnir]] halda sig víða við ströndina og á ísnum á veturna. Í klettum við fjarðarmynnið eru stórar byggðir [[haftyrðill|haftyrðla]].

== Heiti ==
[[Mynd:William Scoresby map of Scoresby Sund - east coast Greenland 1822 - 1823.jpg|thumb|right|Kortið sem William Scoresby gerði af firðinum 1822 til 1823.]]
Fjörðurinn heitir Kangertittivaq á austurgrænlensku, en vesturgrænlenska útgáfan er Kangerlussuaq. Nafnið þýðir „stóri fjörður“. Grænlenska heitið var fyrst skráð á kort árið 1955.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Higgins, A. K.|year=2010|title=Exploration history and place names of northern East Greenland|journal=GEUS Bulletin|volume=21|page=211}}&lt;/ref&gt;

Á flestum málum heims heitir fjörðurinn eftir enska hvalveiðimanninum [[William Scoresby]] sem fyrstur Evrópumanna rannsakaði austurhluta fjarðarins og gerði uppdrátt af honum [[1822]]. Scoresby sagðist sjálfur hafa nefnt fjörðinn eftir föður sínum og alnafna, William Scoresby eldri, sem hann sagði að hefði fyrstur manna stýrt skipi þangað inn.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Bravo, M.|year=2006|title=Geographies of exploration and improvement: William Scoresby and Arctic whaling, 1782–1822|journal=Journal of Historical Geography|volume=32|number=3|pp=512-538}}&lt;/ref&gt; Hann gaf líka mörgum landslagsþáttum nöfn fólks og staða sem hann þekkti frá Bretlandi.

Íslenski fræðimaðurinn [[Jón Dúason]] taldi að fjörðurinn Öllumlengri sem nefndur er í nokkrum íslenskum miðaldaheimildum væri Scoresby-sund,&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1315403|Kol, olía og kjarnorka á Grænlandi|höfundur=Jón Dúason|title=|blað=Morgunblaðið|dags=1. apríl 1958|bls=13}}&lt;/ref&gt; en líklegra þykir að nafnið eigi við um fjörð sem er mun sunnar, hugsanlega [[Ikerasassuaq]] við suðurodda Grænlands.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Björn Þorsteinsson|title=Íslands- og Grænlandssiglingar Englendinga á 15. öld og fundur Norður-Ameríku|year=1965|volume=1|journal=Saga|p=34|url=https://timarit.is/gegnir/991001640829706886}}&lt;/ref&gt; Í Grænlandslýsingu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] er Öllumlengri sagður vera á milli Berufjarðar í vestri og Finnsbúða í austri, en Finnsbúðir og Krosseyjar voru hugsanlega veiðistaðir við strönd [[Austur-Grænland]]s.&lt;ref&gt;{{vísindavefurinn|75173|Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru?}}&lt;/ref&gt;

== Saga ==
=== Jarðsaga ===
[[Mynd:Scoresby.png|thumb|Kort af bergtegundum við ströndina eftir [[Edvard Bay]] úr leiðangri Carl Ryder 1891/2.]]
Elsta berg í Scoresby-sundi er yfir 1600 milljón ára gamalt myndbreytt berg frá [[forkambríum]]. Það finnst aðallega innst í firðinum við enda Norðvesturfjarðar og Vesturfjarðar. Á [[ordóvisíum]] og [[sílúr]] (fyrir 400 til 500 milljón árum) hófst [[Kaledóníufellingin]] þar sem [[Japetushaf]] lokaðist, [[Atlantshafið]] varð til og jarðflekarnir [[Avalónía]], [[Baltíka]] og [[Lárentía]] rákust saman og fjöll mynduðust á mörkunum. Frá þessum tíma eru neðstu lög stóru fjallgarðanna vestan megin í firðinum frá Gæsafirði að Stauning-ölpum. Veðrun þessara fjalla bjó til járnrík [[hematít]]lög í Rauðafirði og norðan við Jameson-land frá [[devontímabilið|devontímabilinu]]. Frá því fyrir 250 milljón árum tóku setlög að myndast í grunnum sjó þar sem nú er Jameson-land. Setmyndun stóð nær alla [[miðlífsöld]] fram á [[síðkrítartímabilið]] fyrir um 65 milljón árum. Sams konar setlög finnast við suðausturhorn Milne-lands. Fyrir 50 til 60 milljón árum hófst svo mikil eldvirkni sunnarlega í Scoresby-sundi og basaltlögin þar tóku að myndast við eldgos. Gígarnir eru nú algerlega huldir hraunlögum. Fyrir um 30 milljón árum mynduðust [[Werner-fjöll]] norðan við Jameson-land í eldgosum.

Jökull tók fyrst að þekja þetta svæði fyrir um 5 milljón árum en hörfaði aftur fyrir 4,5 milljón árum. Hann lagðist svo aftur yfir landið fyrir 2,6 milljón árum. Síðustu 2 milljón ár hafa svo einkennst af reglubundnu hopi og framsókn jökla sem hafa sorfið landslagið. Núverandi jökulskeið hefur staðið í um 8000 ár, en fyrir þann tíma var Scoresby-sund laust við jökla í 2000 ár.

=== Forneskimóar ===
Í Scoresby-sundi hafa fundist yfir 200 staðir með ummerki um mannabyggðir frá því fyrir miðja 19. öld, bæði tjaldbúðir og torfhús. Elstu minjar sem hafa verið tímasettar með kolefnisgreiningu gætu verið frá upphafi 14. aldar.&lt;ref name=&quot;prehistory&quot; /&gt; Ekki er vitað hvenær menn settust fyrst að á svæðinu, en talið er að menn hafi flust þangað norðan að. Eina dæmið um fund Evrópumanna og Inúíta á svæðinu er þegar breski landkönnuðurinn [[Douglas Charles Clavering]] hitti tólf Inúíta á [[Clavering-eyja|eyjunni sem nú ber nafn hans]] árið 1823. Til eru munnmælasögur frá [[Ammassalik]] sem segja frá fólksflutningum norðan að um miðja 19. öld.&lt;ref name=&quot;prehistory&quot;&gt;{{cite journal|author=Sørensen, M., &amp; Gulløv, H. C.|year=2012|title=The Prehistory of Inuit in Northeast Greenland|journal=Arctic Anthropology|volume=49|number=1|page=98|url=http://www.jstor.org/stable/24475839}}&lt;/ref&gt; Við Scoresby-sund hafa fundist svokölluð „dauðahús“ þar sem fólk hefur dáið inni í húsinu með öllum sínum eigum.

=== Hvalveiðimenn ===
[[Mynd:An_account_of_the_Arctic_regions_with_a_history_and_description_of_the_northern_whale-fishery_(1820)_(14778424544).jpg|thumb|right|Lýsingar á náhval og grænlandshákarli úr bók Scoresbys.]]
Eftir að [[Henry Hudson]] sigldi til [[Svalbarði|Svalbarða]] og sagði frá miklum [[hvalur|hvalavöðum]] þar og við strönd Austur-Grænlands hófust reglulegar ferðir [[hvalveiði]]skipa á Norðurslóðir. Fljótlega tók hval að fækka við Svalbarða svo hvalveiðiskipin sóttu nær Grænlandi, en reyndu ekki að sigla inn fyrir ísinn við ströndina. Árið 1761 hrakti skip [[Volquart Boon]] inn í stóran fjörð sem er talinn hafa verið Scoresby-sund.&lt;ref&gt;{{vefheimild|höfundur=Tony Higgins|titill=Exploration Story 0-1934|vefsíða=Nanutravel|url=https://nanutravel.dk/LOCATION-FACTS/Exploration-Story|skoðað=8.8.2023}}&lt;/ref&gt;

Scoresby-feðgar könnuðu ströndina við Scoresby-sund með flota hvalveiðiskipa milli 1817 og 1823 og [[William Scoresby]] yngri gerði fyrsta nákvæma kortið af austurhluta fjarðarins. Hann fór í land á ýmsum stöðum og rannsakaði jarðfræði, gróður og dýralíf. Árið 1833 hélt [[Jules de Blosseville]] til Íslands þar sem skip hans, ''[[La Lilloise]]'', átti að aðstoða frönsk hvalveiðiskip við Ísland og Grænland. Í ágúst hvarf skip hans með 80 mönnum einhvers staðar við strönd Grænlands að talið er.

Um miðja 19. öld tóku norskir selveiðimenn að stunda veiðar við strendur Austur-Grænlands. Eitt ár var veiði þeirra skráð 400.000 dýr. Eftir því sem selnum fækkaði leituðu þeir meira í land til að veiða rostunga og ísbirni.

=== Könnunarsaga ===
[[Mynd:Board_in_memory_C_B_Charcot(js).jpg|thumb|right|Minnismerki um Charcot í Ittoqortoormiit.]]
Fyrsti skipulegi könnunarleiðangurinn til Scoresby-sunds var [[Hekluleiðangurinn til Austur-Grænlands]] undir stjórn danska sjóliðsforingjans [[Carl Ryder]] á norska hvalveiðiskipinu ''[[Hekla (rannsóknarskip)|Heklu]]''. Ryder og menn hans settust að yfir veturinn í Hekluhöfn á Danmerkurey og kortlögðu fyrstir manna innri firðina í Scoresby-sundi, í kringum Milne-land. Næsti leiðangur var sænskur könnunarleiðangur undir stjórn [[Alfred Gabriel Nathorst]] í leit að [[Loftbelgsleiðangur Andrées|Loftbelgsleiðangri Andrées]] árið 1899. Nathorst kortlagði Hurry-fjörð og firðina norðan við Scoresby-sund þar sem nú er syðsti hluti þjóðgarðsins á skipinu ''[[Antarctic (skip)|Antarctic]]''.

Árið eftir kom [[Carlsbergfonden-leiðangurinn til Austur-Grænlands]] undir stjórn [[Georg Carl Amdrup]] sem hafði verið tvö ár í Ammassalik. Hann sigldi með skipinu ''Antarctic'' að Dalton-höfða og fór þaðan á opnum báti suður með Blosseville-strönd með hluta leiðangursins. Annar hluti sigldi skipinu inn Scoresby-sund undir stjórn [[Nikolaj Hartz]].

Á milli 1925 og 1936 heimsótti [[Jean-Baptiste Charcot]] Scoresby-sund oft á ferðum sínum til Austur-Grænlands með skipinu ''[[Pourquoi-Pas ?]]''. Árið 1931 reistu Frakkar heimskautarannsóknarstöð í Ittoqortoormiit sem þeir afhentu byggðinni tveimur árum síðar. Árið 1926 hófst fyrsti leiðangur danska jarðfræðingsins [[Lauge Koch]] til Scoresby-sunds, en hann rannsakaði fjörðinn í þremur leiðöngrum næstu ár, til 1939. Hann notaði íslenska hesta til að kanna Jameson-land 1936-7. Margir af þessum síðari leiðöngrum notuðu Ittoqortoormiit sem bækistöð.

Undir lok 4. áratugarins lenti Lauge Koch í átökum við aðra jarðfræðinga í Danmörku. Þeir höfðu gagnrýnt ónákvæmni í Grænlandsbók sem hann hafði gefið út í ritsafninu ''Geologie der Erde'' árið 1935. Hann kærði þá í kjölfarið fyrir meiðyrði. Eftir þetta varð kalt stríð milli Koch og [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] og [[Danska jarðfræðisafnið|Danska jarðfræðisafnsins]] og hann kaus að vinna aðeins með jarðfræðingum frá öðrum löndum í vettvangsrannsóknum á Grænlandi. Helsti samstarfsmaður hans var svissneski jarðfræðingurinn [[John Haller]]. Í síðasta leiðangrinum til Scoresby-sunds árið 1958 bauð hann íslenska grasafræðingnum [[Eyþór Einarsson|Eyþóri Einarssyni]] með.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Eyþór Einarsson|title=Þáttur frá Norðaustur-Grænlandi|journal=Náttúrufræðingurinn|volume=30|number=3|pages=103-129|year=1960|url=https://timarit.is/page/4256180?iabr=on}}&lt;/ref&gt; Eftir þennan leiðangur ákvað ráðuneytið í Danmörku að skera á fjármagn til frekari rannsókna hans á Grænlandi.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Olsen, A. H.|title=Da drivende kontinenter blev slået fast - danske geologer, kontinentaldriften og pladetektonikken|journal=Geologisk Tidsskrift|year=2008|pages=1-43|url=https://ordbryggeriet.dk/onewebmedia/Drivende%20kontinenter_12-2008.pdf}}&lt;/ref&gt;

=== Nýlendustofnun ===
[[Mynd:Scoresbysund-ekspeditionen_with_Ebbe_Munck_by_Holger_Damgaard_(DH007416).jpeg|thumb|right|Áhöfnin á s/s ''Grønland'' sem flutti leiðangur Ejnar Mikkelsen til Scoresby-sunds sumarið 1924.]]
[[Mynd:Ittoqqortoormiit_church_hg.jpg|thumb|right|Kirkjan í Ittoqqortoormiit.]]
Á fundi hjá [[Grænlandsfélagið|Grænlandsfélaginu]] í Kaupmannahöfn árið 1918 stakk danski assistentinn Harald Olrik upp á því að stofna byggð í Scoresby-sundi með selveiðimönnum frá Ammassalik. Aðalástæðan var offjölgun fólks á Ammassalik-svæðinu, að hans mati, og skortur á veiðidýrum. Í Scoresby-sundi væri aftur gnægð veiði og auk þess minjar um eldri byggðir inúíta á svæðinu. Carl Ryder tók undir þessa tillögu og árið 1924 sigldi [[Ejnar Mikkelsen]] með byggingarefni til að reisa hús þar sem Ittoqortoormiit er nú. Árið eftir fluttust 85 Grænlendingar þangað og urðu kjarninn í nýlendunni. 70 þeirra komu frá Ammassalik og 15 frá Vestur-Grænlandi. Þau stoppuðu á Ísafirði á leiðinni með skipinu ''[[Gustav Holm (skip)|Gustav Holm]]'' og vöktu mikla athygli.&lt;ref&gt;{{vefheimild|höfundur=Kristján Freyr Halldórsson|titill=Báru Grænlendinga á höndum sér|dags=17. janúar 2019|vefsíða=RÚV|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/baru-graenlendinga-a-hondum-ser|skoðað=8.8.2023}}&lt;/ref&gt; Mikkelsen stóð fyrir stofnun fleiri nýlenda við Scoresby-sund næstu ár. Þær stærstu, fyrir utan Ittoqortoormiit, voru við [[Stewart-höfði|Stewart-höfða]], [[Hope-höfði|Hope-höfða]] og [[Tobin-höfði|Tobin-höfða]] syðst á Liverpool-landi, en þær hafa verið yfirgefnar síðan. Mikkelsen vildi dreifa byggðinni til að tryggja aðgang að veiði og valdi staðina út frá minjum um eldri inúítabyggðir.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Mikkelsen, E.|year=1927|title=The Colonization of Eastern Greenland: Eskimo Settlement on Scoresby Sound|url=https://archive.org/details/sim_geographical-review_1927-04_17_2/page/207|journal=Geographical Review|volume=17|number=2|pages=207–225|doi=10.2307/208224}}&lt;/ref&gt; Aðalbyggðin var í Ittoqqortoormiit, en nokkrir tugir settust að í hinum byggðunum, enda nær veiðistöðum á vetrartíma. Hvati að þessum nýlendustofnunum var líka aukinn ásókn Norðmanna í að fá viðurkenndan rétt sinn til veiða norðan við Scoresby-sund, í kringum [[Myggbukta]]. Þeir gerðu nokkrum árum síðar formlegt tilkall til þess sem þeir kölluðu [[Land Eiríks rauða]] á þeim forsendum að landið væri óbyggt, eða ''[[terra nullius]]''. Ólíkt flestum öðrum nágrannaþjóðum höfðu Norðmenn ekki reynst tilbúnir til að taka undir full yfirráð Dana yfir öllu Grænlandi, líkt og þeir höfðu sóst eftir frá lokum fyrri heimsstyrjaldar.

Fyrst eftir stofnun Ittoqqotoormiit kom upp inflúensufaraldur og 4 íbúanna létust. Loforð um mikla veiði reyndust þó rétt. Árið 1929 var reist vegleg [[kirkja]] í þorpinu sem stendur þar enn. Eftir [[síðari heimsstyrjöld]] tók að setjast þar að fólk frá öðrum löndum, meðal annars starfsfólk veðurstöðvarinnar á Tobin-höfða. Flestir íbúar tala [[austurgrænlenska|austurgrænlensku]] sem hefur samt þróast frá mállýskunni sem notuð er í Ammassalik. Veiðar eru enn mikilvægar til viðurværis, en hafa farið minnkandi síðustu áratugi vegna takmarkana á útflutningi afurða eins og selskinns. Byggðin var lengi mjög einangruð, en minnkandi ís síðustu áratugi hefur leitt til fjölgunar skipakoma. Sala flugvallarins á Constable Point árið 1990 hefur líka leitt til aukningar [[ferðaþjónusta|ferðamanna]]. Árið 1998 var ferðaþjónustufyrirtækið Nanu Travel stofnað þar af íslenskum aðilum, en er nú í eigu innfæddra.&lt;ref&gt;{{cite thesis|author=Marianna Leoni|title=From Colonialism to Tourism: An Analysis of Cruise Ship Tourism in Ittoqqortoormiit, East Greenland|year=2019|degree=MA|publisher=Háskóli Íslands|url=https://skemman.is/handle/1946/33366|page=39}}&lt;/ref&gt; Íbúar urðu flestir tæp 550 árið 2006, en eru nú innan við 370. Atvinnuleysi í þorpinu er milli 20 og 30%.

== Landfræði ==
[[Mynd:Greenland-plateau-basalt_hg.jpg|thumb|right|Basaltfjöll á suðurströnd Gæsafjarðar.]]
[[Mynd:Greenland-iceportal_hg.jpg|thumb|right|Jakakirkjugarður í Rauðafirði.]]
Mynni Scoresby-sunds markast af [[Brewster-höfði|Brewster-höfða]] í suðri og [[Tobin-höfði|Tobin-höfða]] í norðri. Ysti hluti fjarðarins er um það bil 30 km á breidd. Suðurströndin nefnist [[Volquart Boon-strönd]], en norðan við fjörðinn eru [[Jameson-land]] og [[Liverpool-land]]. Á milli þeirra liggur [[Hurry-fjörður]] í norðurátt.

Við [[Milne-land]] snýr meginfjörðurinn í vestur. Í norðurátt opnast stór flói sem nefnist [[Hall-vík]]. Við suðurströndina gengur [[Breiðijökull (Scoresby-sundi)|Breiðijökull]] út í [[Víkingavík]]. Sunnan við Milne-land, við [[Gæsaland]], greinist fjörðurinn í [[Gæsafjörður|Gæsafjörð]] í vestsuðvestur og [[Fönfjörður|Fönfjörð]] í vestur. Rétt sunnan við Milne-land þar sem Fönfjörður hefst er [[Danmerkurey]] með Hekluhöfn.

Vestan við Milne-land greinist Fönfjörður í [[Vesturfjörður|Vesturfjörð]] og [[Rauðifjörður|Rauðafjörð]] sem liggur norður með vesturströnd Milne-lands, að [[Stórey (Grænlandi)|Stórey]]. [[Rólegi jökull]] skríður út í Rauðafjörð rétt norðan við mynni Vesturfjarðar. Þaðan koma stórir ísjakar sem stranda á grynningum við [[Rauðey]] og Milne-land og mynda „jakakirkjugarð“. Í norðurenda Rauðafjarðar stingast tveir stuttir firðir, [[Hérafjörður]] og [[Rjúpufjörður]], vestur og norður úr firðinum. Þar sem fjörðurinn heldur áfram norðan við Milne-land nefnist hann [[Eyfjörður]], en norðan við hann er [[Hreinland]], sem er skagi út af [[Hinks-land]]i. Við mynni Eyfjarðar, þar sem hann mætir Hall-vík, eru [[Bjarnareyjar]].

Austan við Bjarnareyjar á norðausturströnd Scoresby-sunds eru [[Suðurhöfði]], [[Norðausturvík]] og [[Schuchert-dalur]] þar inn af. Norðan við Bjarnareyjar liggur [[Norðvesturfjörður]] í norðvestur. Þetta er langur, mjór og djúpur fjörður, um 150 km að lengd.&lt;ref name=&quot;nordvestfjord&quot; /&gt; Inn af Norðvesturfirði miðjum gengur styttri fjörður, [[Flugmannsfjörður]], sem enginn skriðjökull gengur út í, en er samt fullur af ísjökum sem rekur þangað. Landið norðan við Norðvesturfjörð heitir [[Scoresby-land]].

=== Dýralíf ===
[[Mynd:Greenland_scoresby-sydkapp2_hg.jpg|thumb|right|Túndrugróður og hauskúpa af sauðnauti á Suðurhöfða í lok ágúst 2007.]]
Við mynni Scoresby-sunds er [[Scoresby-vökin]], stórt [[vistsvæði]] sem er oftast íslaust árið um kring og mikilvægur hluti af búsvæði spendýra og fugla í hafinu og allt í kring. Scoresby-vökin helst opin vegna [[Austur-Grænlandsstraumurinn|Austur-Grænlandsstraumsins]] sem gengur að hluta inn í fjörðinn og myndar hringstraum í fjarðarmynninu.

Í Scoresby-sundi er að finna varpstaði [[lómur|lóms]], [[rjúpa|rjúpu]], [[helsingi|helsingja]], [[margæs]]a, [[heiðagæs]]a og [[snjógæs]]a. Þar finnast líka [[æðarfugl]] og [[hávella]]. [[Ísmáfur]], [[rita (fugl)|rita]] og [[kría]] finnst þar í nokkru magni. Við mynni fjarðarins eru mikilvægar varpstöðvar [[haftyrðill|haftyrðils]].&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Kampp, Kaj &amp; Meltofte, Hans &amp; Mortensen, Christian|year=1987|title=Population size of the Little Auk Alle alle in East Greenland|journal=Dansk Ornitologisk Forenings Tidsskrift|volume=81|pages=129-136}}&lt;/ref&gt; [[Snæugla]], [[hrafn]] og [[fálki]] sjást í firðinum. Af sjávarspendýrum eru [[ísbjörn]], [[vöðuselur]] og [[hringanóri]] algengir í Scoresby-sundi, en auk þeirra sjást þar [[kampselur]] og [[rostungur]]. [[Náhvalur]] og [[mjaldur]] ganga inn í fjörðinn.

[[Sauðnaut]] og [[tófa|tófu]] er að finna við Scoresby-sund, en [[hreindýr]] sem áður héldu þar til og [[heimskautaúlfur]] sem lifði á þeim, eru líklega horfin þaðan vegna veiða. [[Grænlandslæmingi]] (''Dicrostonyx groenlandicus'') fjölgar sér mikið viss ár og er helsta fæða [[hreysiköttur|hreysikattar]]. [[Heimskautahéri]] lifir líka við Scoresby-sund.

Ein tegund af [[moskítófluga|moskítóflugu]], ''[[Aedes nigripes]]'', lifir við Scoresby-sund og veldur bæði dýrum og mönnum óþægindum þegar mest er af henni í ágúst-september.&lt;ref&gt;{{vísindavefurinn|2166|Af hverju lifa ekki moskítóflugur á Íslandi, fyrst þær geta lifað báðum megin á Grænlandi?}}&lt;/ref&gt;

[[Ísþorskur]] er helsta fæða náhvala í Scoresby-sundi. [[Bleikja]] gengur í miklu magni upp ferskvatnsár sem renna í fjörðinn.

=== Veðurfar ===
Í Scoresby-sundi ríkir [[heimskautaloftslag]] sem er kalt og þurrt með löngum frostavetri og stuttu svölu sumri. Oftast er ríkjandi hæð yfir Scoresby-sundi, en inn á milli koma [[stormur|stormar]] með miklum vindi, skýjum og úrkomu. Vegna hitamismunar er [[þoka]] algeng við strendurnar á vorin og sumrin. Fjörðinn tekur svo að leggja í nóvember. Ísinn er tiltölulega sléttur og nær allt að 2 metra þykkt. Við mynni fjarðarins er stór [[vök]] sem helst íslaus árið um kring vegna hafstrauma. Utan við fjörðinn er ískantur þar sem eru greinileg skil milli fjarðaríssins og rekíssins utan við. Oftast losnar mun fyrr um ísinn inni í firðinum á vorin en utan við.&lt;ref&gt;{{vefheimild|titill=Climate|vefsíða=Nanutravel|url=https://nanutravel.dk/LOCATION-FACTS/Climate}}&lt;/ref&gt; 

{{Veðurlag
|hmjan = -10
|hmfeb = -10
|hmmar = -10
|hmapr = -6
|hmmaj = -0
|hmjun = 5
|hmjul = 8
|hmaug = 7
|hmsep = 3
|hmokt = -3
|hmnov = -7
|hmdec = -9
|lmjan = -13
|lmfeb = -13
|lmmar = -13
|lmapr = -9
|lmmaj = -2
|lmjun = 3
|lmjul = 6
|lmaug = 5
|lmsep = 1
|lmokt = -5
|lmnov = -9
|lmdec = -12
|nbjan = 16
|nbfeb = 29
|nbmar = 26
|nbapr = 15
|nbmaj = 13
|nbjun = 16
|nbjul = 22
|nbaug = 38
|nbsep = 29
|nbokt = 20
|nbnov = 19
|nbdec = 16
|source = M.v. þyrlupall í Ittoqortoormiit&lt;ref name=WMO&gt;{{vefheimild|url=https://weatherspark.com/y/147627/Average-Weather-at-Ittoqqortoormiit-Heliport-Greenland-Year-Round#Figures-PrecipitationProbability|titill=Climate and Average Weather Year Round at Ittoqqortoormiit Heliport Greenland|vefsíða=Weatherspark.com|árskoðað=2023}}&lt;/ref&gt;
}}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Scoresby-sund| ]]</text>
      <sha1>70ol4re7m631zbh00zpctobz1xg264t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973753</id>
      <parentid>1973751</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>/* Heiti */</comment>
      <origin>1973753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22964" sha1="docgse91ijqdcwndtbp5l9iakus3u06" xml:space="preserve">{{um|fjörðinn|text=Fjallað er um samnefnt þorp á greininni [[Ittoqqortoormiit]]}}
[[Mynd:Greenland-scoreby-coast2 hg.jpg|thumb|Við Scoresbysund.]]
'''Scoresby-sund''' ([[grænlenska]]: ''Kangertittivaq'', [[danska]]: ''Scoresby Sund'') er lengsti [[fjörður]] í heimi. Fjörðurinn nær lengst um 350 km inn í austurströnd [[Grænland]]s og greinist í mörg minni sund og firði, en aðalfjörðurinn er um 110 km langur. Dýpi í meginfirðinum er á milli 450 og 650 metrar, en getur náð allt að 1400 metrum í innfjörðunum.&lt;ref name=&quot;nordvestfjord&quot;&gt;{{cite journal|authors=J. A. Dowdeswell, C. L. Batchelor, K. A. Hogan, and H.-W. Schenke|title=Nordvestfjord: a major East Greenland fjord system|publisher=Geological Society, London|journal=Memoirs|volume=46|pages=43-44|year=2016}}&lt;/ref&gt;

Við mynni fjarðarins að norðanverðu er þorpið [[Ittoqqortoormiit]] (sem nefnist Scoresbysund á dönsku, í einu orði til aðgreiningar frá firðinum sjálfum). Helsti flugvöllurinn í firðinum er [[Nerlerit Inaat-flugvöllur]], en þangað er hægt að fljúga frá Íslandi. Fjörðurinn er að stærstum hluta í sveitarfélaginu [[Sermersooq]], en lítill hluti hans er innan [[þjóðgarður Grænlands|Þjóðgarðs Grænlands]]. Margar eyjar eru á firðinum og er [[Milne-land]] sú stærsta.

Fyrir utan [[Jameson-land]] er ekkert stórt láglendissvæði við Scoresby-sund. Landslag þar einkennist af háum fjöllum, klöppum, jöklum og skriðjöklum sem ganga í sjó fram innst í fjörðum og víkum. Í firðinum fljóta svo [[borgarísjaki|borgarísjakar]] sem hafa brotnað af skriðjöklum og [[rekís]] (lagnaðarís), bæði vetrarís og stórís (marglaga ís). Á veturna leggur fjörðinn nær alveg. Við fjarðarmynnið er fremur gróðursnautt berangur, en innar í firðinum er sum staðar gróðursælt á sumrin. Þar vex aðeins [[hánorrænn gróður]]. Dýralíf er hins vegar fjölbreytt: í sjónum eru [[náhvalur|náhvalir]], [[rostungur|rostungar]] og [[hringanóri|hringanórar]], og á landi finnast [[sauðnaut]] og [[snæhéri|snæhérar]]. [[Ísbjörn|Ísbirnir]] halda sig víða við ströndina og á ísnum á veturna. Í klettum við fjarðarmynnið eru stórar byggðir [[haftyrðill|haftyrðla]].

== Heiti ==
[[Mynd:William Scoresby map of Scoresby Sund - east coast Greenland 1822 - 1823.jpg|thumb|right|Kortið sem William Scoresby gerði af firðinum 1822 til 1823.]]
Fjörðurinn heitir Kangertittivaq á austurgrænlensku, en vesturgrænlenska útgáfan er Kangerlussuaq. Nafnið þýðir „stóri fjörður“. Grænlenska heitið var fyrst skráð á kort árið 1955.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Higgins, A. K.|year=2010|title=Exploration history and place names of northern East Greenland|journal=GEUS Bulletin|volume=21|page=211}}&lt;/ref&gt;

Á flestum málum heims heitir fjörðurinn eftir enska hvalveiðimanninum [[William Scoresby]] sem fyrstur Evrópumanna rannsakaði austurhluta fjarðarins og gerði uppdrátt af honum [[1822]]. Scoresby sagðist sjálfur hafa nefnt fjörðinn eftir föður sínum og alnafna, William Scoresby eldri, sem hann sagði að hefði fyrstur manna stýrt skipi þangað inn.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Bravo, M.|year=2006|title=Geographies of exploration and improvement: William Scoresby and Arctic whaling, 1782–1822|journal=Journal of Historical Geography|volume=32|number=3|pp=512-538}}&lt;/ref&gt; Hann gaf líka mörgum landslagsþáttum nöfn fólks og staða sem hann þekkti frá Bretlandi.

Íslenski fræðimaðurinn [[Jón Dúason]] taldi að fjörðurinn Öllumlengri sem nefndur er í nokkrum íslenskum miðaldaheimildum væri Scoresby-sund,&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1315403|Kol, olía og kjarnorka á Grænlandi|höfundur=Jón Dúason|title=|blað=Morgunblaðið|dags=1. apríl 1958|bls=13}}&lt;/ref&gt; en líklegra þykir að nafnið eigi við um fjörð sem er mun sunnar, hugsanlega [[Ikerasassuaq]] við suðurodda Grænlands.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Björn Þorsteinsson|title=Íslands- og Grænlandssiglingar Englendinga á 15. öld og fundur Norður-Ameríku|year=1965|volume=1|journal=Saga|p=34|url=https://timarit.is/gegnir/991001640829706886}}&lt;/ref&gt; Í Grænlandslýsingu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] er Öllumlengri sagður vera á milli Berufjarðar í vestri og Finnsbúða í austri, en Finnsbúðir og Krosseyjar voru hugsanlega veiðistaðir við strönd [[Austur-Grænland]]s.&lt;ref&gt;{{vísindavefurinn|75173|Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru?|höfundur=Orri Vésteinsson|dags=2.3.2018}}&lt;/ref&gt;

== Saga ==
=== Jarðsaga ===
[[Mynd:Scoresby.png|thumb|Kort af bergtegundum við ströndina eftir [[Edvard Bay]] úr leiðangri Carl Ryder 1891/2.]]
Elsta berg í Scoresby-sundi er yfir 1600 milljón ára gamalt myndbreytt berg frá [[forkambríum]]. Það finnst aðallega innst í firðinum við enda Norðvesturfjarðar og Vesturfjarðar. Á [[ordóvisíum]] og [[sílúr]] (fyrir 400 til 500 milljón árum) hófst [[Kaledóníufellingin]] þar sem [[Japetushaf]] lokaðist, [[Atlantshafið]] varð til og jarðflekarnir [[Avalónía]], [[Baltíka]] og [[Lárentía]] rákust saman og fjöll mynduðust á mörkunum. Frá þessum tíma eru neðstu lög stóru fjallgarðanna vestan megin í firðinum frá Gæsafirði að Stauning-ölpum. Veðrun þessara fjalla bjó til járnrík [[hematít]]lög í Rauðafirði og norðan við Jameson-land frá [[devontímabilið|devontímabilinu]]. Frá því fyrir 250 milljón árum tóku setlög að myndast í grunnum sjó þar sem nú er Jameson-land. Setmyndun stóð nær alla [[miðlífsöld]] fram á [[síðkrítartímabilið]] fyrir um 65 milljón árum. Sams konar setlög finnast við suðausturhorn Milne-lands. Fyrir 50 til 60 milljón árum hófst svo mikil eldvirkni sunnarlega í Scoresby-sundi og basaltlögin þar tóku að myndast við eldgos. Gígarnir eru nú algerlega huldir hraunlögum. Fyrir um 30 milljón árum mynduðust [[Werner-fjöll]] norðan við Jameson-land í eldgosum.

Jökull tók fyrst að þekja þetta svæði fyrir um 5 milljón árum en hörfaði aftur fyrir 4,5 milljón árum. Hann lagðist svo aftur yfir landið fyrir 2,6 milljón árum. Síðustu 2 milljón ár hafa svo einkennst af reglubundnu hopi og framsókn jökla sem hafa sorfið landslagið. Núverandi jökulskeið hefur staðið í um 8000 ár, en fyrir þann tíma var Scoresby-sund laust við jökla í 2000 ár.

=== Forneskimóar ===
Í Scoresby-sundi hafa fundist yfir 200 staðir með ummerki um mannabyggðir frá því fyrir miðja 19. öld, bæði tjaldbúðir og torfhús. Elstu minjar sem hafa verið tímasettar með kolefnisgreiningu gætu verið frá upphafi 14. aldar.&lt;ref name=&quot;prehistory&quot; /&gt; Ekki er vitað hvenær menn settust fyrst að á svæðinu, en talið er að menn hafi flust þangað norðan að. Eina dæmið um fund Evrópumanna og Inúíta á svæðinu er þegar breski landkönnuðurinn [[Douglas Charles Clavering]] hitti tólf Inúíta á [[Clavering-eyja|eyjunni sem nú ber nafn hans]] árið 1823. Til eru munnmælasögur frá [[Ammassalik]] sem segja frá fólksflutningum norðan að um miðja 19. öld.&lt;ref name=&quot;prehistory&quot;&gt;{{cite journal|author=Sørensen, M., &amp; Gulløv, H. C.|year=2012|title=The Prehistory of Inuit in Northeast Greenland|journal=Arctic Anthropology|volume=49|number=1|page=98|url=http://www.jstor.org/stable/24475839}}&lt;/ref&gt; Við Scoresby-sund hafa fundist svokölluð „dauðahús“ þar sem fólk hefur dáið inni í húsinu með öllum sínum eigum.

=== Hvalveiðimenn ===
[[Mynd:An_account_of_the_Arctic_regions_with_a_history_and_description_of_the_northern_whale-fishery_(1820)_(14778424544).jpg|thumb|right|Lýsingar á náhval og grænlandshákarli úr bók Scoresbys.]]
Eftir að [[Henry Hudson]] sigldi til [[Svalbarði|Svalbarða]] og sagði frá miklum [[hvalur|hvalavöðum]] þar og við strönd Austur-Grænlands hófust reglulegar ferðir [[hvalveiði]]skipa á Norðurslóðir. Fljótlega tók hval að fækka við Svalbarða svo hvalveiðiskipin sóttu nær Grænlandi, en reyndu ekki að sigla inn fyrir ísinn við ströndina. Árið 1761 hrakti skip [[Volquart Boon]] inn í stóran fjörð sem er talinn hafa verið Scoresby-sund.&lt;ref&gt;{{vefheimild|höfundur=Tony Higgins|titill=Exploration Story 0-1934|vefsíða=Nanutravel|url=https://nanutravel.dk/LOCATION-FACTS/Exploration-Story|skoðað=8.8.2023}}&lt;/ref&gt;

Scoresby-feðgar könnuðu ströndina við Scoresby-sund með flota hvalveiðiskipa milli 1817 og 1823 og [[William Scoresby]] yngri gerði fyrsta nákvæma kortið af austurhluta fjarðarins. Hann fór í land á ýmsum stöðum og rannsakaði jarðfræði, gróður og dýralíf. Árið 1833 hélt [[Jules de Blosseville]] til Íslands þar sem skip hans, ''[[La Lilloise]]'', átti að aðstoða frönsk hvalveiðiskip við Ísland og Grænland. Í ágúst hvarf skip hans með 80 mönnum einhvers staðar við strönd Grænlands að talið er.

Um miðja 19. öld tóku norskir selveiðimenn að stunda veiðar við strendur Austur-Grænlands. Eitt ár var veiði þeirra skráð 400.000 dýr. Eftir því sem selnum fækkaði leituðu þeir meira í land til að veiða rostunga og ísbirni.

=== Könnunarsaga ===
[[Mynd:Board_in_memory_C_B_Charcot(js).jpg|thumb|right|Minnismerki um Charcot í Ittoqortoormiit.]]
Fyrsti skipulegi könnunarleiðangurinn til Scoresby-sunds var [[Hekluleiðangurinn til Austur-Grænlands]] undir stjórn danska sjóliðsforingjans [[Carl Ryder]] á norska hvalveiðiskipinu ''[[Hekla (rannsóknarskip)|Heklu]]''. Ryder og menn hans settust að yfir veturinn í Hekluhöfn á Danmerkurey og kortlögðu fyrstir manna innri firðina í Scoresby-sundi, í kringum Milne-land. Næsti leiðangur var sænskur könnunarleiðangur undir stjórn [[Alfred Gabriel Nathorst]] í leit að [[Loftbelgsleiðangur Andrées|Loftbelgsleiðangri Andrées]] árið 1899. Nathorst kortlagði Hurry-fjörð og firðina norðan við Scoresby-sund þar sem nú er syðsti hluti þjóðgarðsins á skipinu ''[[Antarctic (skip)|Antarctic]]''.

Árið eftir kom [[Carlsbergfonden-leiðangurinn til Austur-Grænlands]] undir stjórn [[Georg Carl Amdrup]] sem hafði verið tvö ár í Ammassalik. Hann sigldi með skipinu ''Antarctic'' að Dalton-höfða og fór þaðan á opnum báti suður með Blosseville-strönd með hluta leiðangursins. Annar hluti sigldi skipinu inn Scoresby-sund undir stjórn [[Nikolaj Hartz]].

Á milli 1925 og 1936 heimsótti [[Jean-Baptiste Charcot]] Scoresby-sund oft á ferðum sínum til Austur-Grænlands með skipinu ''[[Pourquoi-Pas ?]]''. Árið 1931 reistu Frakkar heimskautarannsóknarstöð í Ittoqortoormiit sem þeir afhentu byggðinni tveimur árum síðar. Árið 1926 hófst fyrsti leiðangur danska jarðfræðingsins [[Lauge Koch]] til Scoresby-sunds, en hann rannsakaði fjörðinn í þremur leiðöngrum næstu ár, til 1939. Hann notaði íslenska hesta til að kanna Jameson-land 1936-7. Margir af þessum síðari leiðöngrum notuðu Ittoqortoormiit sem bækistöð.

Undir lok 4. áratugarins lenti Lauge Koch í átökum við aðra jarðfræðinga í Danmörku. Þeir höfðu gagnrýnt ónákvæmni í Grænlandsbók sem hann hafði gefið út í ritsafninu ''Geologie der Erde'' árið 1935. Hann kærði þá í kjölfarið fyrir meiðyrði. Eftir þetta varð kalt stríð milli Koch og [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] og [[Danska jarðfræðisafnið|Danska jarðfræðisafnsins]] og hann kaus að vinna aðeins með jarðfræðingum frá öðrum löndum í vettvangsrannsóknum á Grænlandi. Helsti samstarfsmaður hans var svissneski jarðfræðingurinn [[John Haller]]. Í síðasta leiðangrinum til Scoresby-sunds árið 1958 bauð hann íslenska grasafræðingnum [[Eyþór Einarsson|Eyþóri Einarssyni]] með.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Eyþór Einarsson|title=Þáttur frá Norðaustur-Grænlandi|journal=Náttúrufræðingurinn|volume=30|number=3|pages=103-129|year=1960|url=https://timarit.is/page/4256180?iabr=on}}&lt;/ref&gt; Eftir þennan leiðangur ákvað ráðuneytið í Danmörku að skera á fjármagn til frekari rannsókna hans á Grænlandi.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Olsen, A. H.|title=Da drivende kontinenter blev slået fast - danske geologer, kontinentaldriften og pladetektonikken|journal=Geologisk Tidsskrift|year=2008|pages=1-43|url=https://ordbryggeriet.dk/onewebmedia/Drivende%20kontinenter_12-2008.pdf}}&lt;/ref&gt;

=== Nýlendustofnun ===
[[Mynd:Scoresbysund-ekspeditionen_with_Ebbe_Munck_by_Holger_Damgaard_(DH007416).jpeg|thumb|right|Áhöfnin á s/s ''Grønland'' sem flutti leiðangur Ejnar Mikkelsen til Scoresby-sunds sumarið 1924.]]
[[Mynd:Ittoqqortoormiit_church_hg.jpg|thumb|right|Kirkjan í Ittoqqortoormiit.]]
Á fundi hjá [[Grænlandsfélagið|Grænlandsfélaginu]] í Kaupmannahöfn árið 1918 stakk danski assistentinn Harald Olrik upp á því að stofna byggð í Scoresby-sundi með selveiðimönnum frá Ammassalik. Aðalástæðan var offjölgun fólks á Ammassalik-svæðinu, að hans mati, og skortur á veiðidýrum. Í Scoresby-sundi væri aftur gnægð veiði og auk þess minjar um eldri byggðir inúíta á svæðinu. Carl Ryder tók undir þessa tillögu og árið 1924 sigldi [[Ejnar Mikkelsen]] með byggingarefni til að reisa hús þar sem Ittoqortoormiit er nú. Árið eftir fluttust 85 Grænlendingar þangað og urðu kjarninn í nýlendunni. 70 þeirra komu frá Ammassalik og 15 frá Vestur-Grænlandi. Þau stoppuðu á Ísafirði á leiðinni með skipinu ''[[Gustav Holm (skip)|Gustav Holm]]'' og vöktu mikla athygli.&lt;ref&gt;{{vefheimild|höfundur=Kristján Freyr Halldórsson|titill=Báru Grænlendinga á höndum sér|dags=17. janúar 2019|vefsíða=RÚV|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/baru-graenlendinga-a-hondum-ser|skoðað=8.8.2023}}&lt;/ref&gt; Mikkelsen stóð fyrir stofnun fleiri nýlenda við Scoresby-sund næstu ár. Þær stærstu, fyrir utan Ittoqortoormiit, voru við [[Stewart-höfði|Stewart-höfða]], [[Hope-höfði|Hope-höfða]] og [[Tobin-höfði|Tobin-höfða]] syðst á Liverpool-landi, en þær hafa verið yfirgefnar síðan. Mikkelsen vildi dreifa byggðinni til að tryggja aðgang að veiði og valdi staðina út frá minjum um eldri inúítabyggðir.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Mikkelsen, E.|year=1927|title=The Colonization of Eastern Greenland: Eskimo Settlement on Scoresby Sound|url=https://archive.org/details/sim_geographical-review_1927-04_17_2/page/207|journal=Geographical Review|volume=17|number=2|pages=207–225|doi=10.2307/208224}}&lt;/ref&gt; Aðalbyggðin var í Ittoqqortoormiit, en nokkrir tugir settust að í hinum byggðunum, enda nær veiðistöðum á vetrartíma. Hvati að þessum nýlendustofnunum var líka aukinn ásókn Norðmanna í að fá viðurkenndan rétt sinn til veiða norðan við Scoresby-sund, í kringum [[Myggbukta]]. Þeir gerðu nokkrum árum síðar formlegt tilkall til þess sem þeir kölluðu [[Land Eiríks rauða]] á þeim forsendum að landið væri óbyggt, eða ''[[terra nullius]]''. Ólíkt flestum öðrum nágrannaþjóðum höfðu Norðmenn ekki reynst tilbúnir til að taka undir full yfirráð Dana yfir öllu Grænlandi, líkt og þeir höfðu sóst eftir frá lokum fyrri heimsstyrjaldar.

Fyrst eftir stofnun Ittoqqotoormiit kom upp inflúensufaraldur og 4 íbúanna létust. Loforð um mikla veiði reyndust þó rétt. Árið 1929 var reist vegleg [[kirkja]] í þorpinu sem stendur þar enn. Eftir [[síðari heimsstyrjöld]] tók að setjast þar að fólk frá öðrum löndum, meðal annars starfsfólk veðurstöðvarinnar á Tobin-höfða. Flestir íbúar tala [[austurgrænlenska|austurgrænlensku]] sem hefur samt þróast frá mállýskunni sem notuð er í Ammassalik. Veiðar eru enn mikilvægar til viðurværis, en hafa farið minnkandi síðustu áratugi vegna takmarkana á útflutningi afurða eins og selskinns. Byggðin var lengi mjög einangruð, en minnkandi ís síðustu áratugi hefur leitt til fjölgunar skipakoma. Sala flugvallarins á Constable Point árið 1990 hefur líka leitt til aukningar [[ferðaþjónusta|ferðamanna]]. Árið 1998 var ferðaþjónustufyrirtækið Nanu Travel stofnað þar af íslenskum aðilum, en er nú í eigu innfæddra.&lt;ref&gt;{{cite thesis|author=Marianna Leoni|title=From Colonialism to Tourism: An Analysis of Cruise Ship Tourism in Ittoqqortoormiit, East Greenland|year=2019|degree=MA|publisher=Háskóli Íslands|url=https://skemman.is/handle/1946/33366|page=39}}&lt;/ref&gt; Íbúar urðu flestir tæp 550 árið 2006, en eru nú innan við 370. Atvinnuleysi í þorpinu er milli 20 og 30%.

== Landfræði ==
[[Mynd:Greenland-plateau-basalt_hg.jpg|thumb|right|Basaltfjöll á suðurströnd Gæsafjarðar.]]
[[Mynd:Greenland-iceportal_hg.jpg|thumb|right|Jakakirkjugarður í Rauðafirði.]]
Mynni Scoresby-sunds markast af [[Brewster-höfði|Brewster-höfða]] í suðri og [[Tobin-höfði|Tobin-höfða]] í norðri. Ysti hluti fjarðarins er um það bil 30 km á breidd. Suðurströndin nefnist [[Volquart Boon-strönd]], en norðan við fjörðinn eru [[Jameson-land]] og [[Liverpool-land]]. Á milli þeirra liggur [[Hurry-fjörður]] í norðurátt.

Við [[Milne-land]] snýr meginfjörðurinn í vestur. Í norðurátt opnast stór flói sem nefnist [[Hall-vík]]. Við suðurströndina gengur [[Breiðijökull (Scoresby-sundi)|Breiðijökull]] út í [[Víkingavík]]. Sunnan við Milne-land, við [[Gæsaland]], greinist fjörðurinn í [[Gæsafjörður|Gæsafjörð]] í vestsuðvestur og [[Fönfjörður|Fönfjörð]] í vestur. Rétt sunnan við Milne-land þar sem Fönfjörður hefst er [[Danmerkurey]] með Hekluhöfn.

Vestan við Milne-land greinist Fönfjörður í [[Vesturfjörður|Vesturfjörð]] og [[Rauðifjörður|Rauðafjörð]] sem liggur norður með vesturströnd Milne-lands, að [[Stórey (Grænlandi)|Stórey]]. [[Rólegi jökull]] skríður út í Rauðafjörð rétt norðan við mynni Vesturfjarðar. Þaðan koma stórir ísjakar sem stranda á grynningum við [[Rauðey]] og Milne-land og mynda „jakakirkjugarð“. Í norðurenda Rauðafjarðar stingast tveir stuttir firðir, [[Hérafjörður]] og [[Rjúpufjörður]], vestur og norður úr firðinum. Þar sem fjörðurinn heldur áfram norðan við Milne-land nefnist hann [[Eyfjörður]], en norðan við hann er [[Hreinland]], sem er skagi út af [[Hinks-land]]i. Við mynni Eyfjarðar, þar sem hann mætir Hall-vík, eru [[Bjarnareyjar]].

Austan við Bjarnareyjar á norðausturströnd Scoresby-sunds eru [[Suðurhöfði]], [[Norðausturvík]] og [[Schuchert-dalur]] þar inn af. Norðan við Bjarnareyjar liggur [[Norðvesturfjörður]] í norðvestur. Þetta er langur, mjór og djúpur fjörður, um 150 km að lengd.&lt;ref name=&quot;nordvestfjord&quot; /&gt; Inn af Norðvesturfirði miðjum gengur styttri fjörður, [[Flugmannsfjörður]], sem enginn skriðjökull gengur út í, en er samt fullur af ísjökum sem rekur þangað. Landið norðan við Norðvesturfjörð heitir [[Scoresby-land]].

=== Dýralíf ===
[[Mynd:Greenland_scoresby-sydkapp2_hg.jpg|thumb|right|Túndrugróður og hauskúpa af sauðnauti á Suðurhöfða í lok ágúst 2007.]]
Við mynni Scoresby-sunds er [[Scoresby-vökin]], stórt [[vistsvæði]] sem er oftast íslaust árið um kring og mikilvægur hluti af búsvæði spendýra og fugla í hafinu og allt í kring. Scoresby-vökin helst opin vegna [[Austur-Grænlandsstraumurinn|Austur-Grænlandsstraumsins]] sem gengur að hluta inn í fjörðinn og myndar hringstraum í fjarðarmynninu.

Í Scoresby-sundi er að finna varpstaði [[lómur|lóms]], [[rjúpa|rjúpu]], [[helsingi|helsingja]], [[margæs]]a, [[heiðagæs]]a og [[snjógæs]]a. Þar finnast líka [[æðarfugl]] og [[hávella]]. [[Ísmáfur]], [[rita (fugl)|rita]] og [[kría]] finnst þar í nokkru magni. Við mynni fjarðarins eru mikilvægar varpstöðvar [[haftyrðill|haftyrðils]].&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Kampp, Kaj &amp; Meltofte, Hans &amp; Mortensen, Christian|year=1987|title=Population size of the Little Auk Alle alle in East Greenland|journal=Dansk Ornitologisk Forenings Tidsskrift|volume=81|pages=129-136}}&lt;/ref&gt; [[Snæugla]], [[hrafn]] og [[fálki]] sjást í firðinum. Af sjávarspendýrum eru [[ísbjörn]], [[vöðuselur]] og [[hringanóri]] algengir í Scoresby-sundi, en auk þeirra sjást þar [[kampselur]] og [[rostungur]]. [[Náhvalur]] og [[mjaldur]] ganga inn í fjörðinn.

[[Sauðnaut]] og [[tófa|tófu]] er að finna við Scoresby-sund, en [[hreindýr]] sem áður héldu þar til og [[heimskautaúlfur]] sem lifði á þeim, eru líklega horfin þaðan vegna veiða. [[Grænlandslæmingi]] (''Dicrostonyx groenlandicus'') fjölgar sér mikið viss ár og er helsta fæða [[hreysiköttur|hreysikattar]]. [[Heimskautahéri]] lifir líka við Scoresby-sund.

Ein tegund af [[moskítófluga|moskítóflugu]], ''[[Aedes nigripes]]'', lifir við Scoresby-sund og veldur bæði dýrum og mönnum óþægindum þegar mest er af henni í ágúst-september.&lt;ref&gt;{{vísindavefurinn|2166|Af hverju lifa ekki moskítóflugur á Íslandi, fyrst þær geta lifað báðum megin á Grænlandi?}}&lt;/ref&gt;

[[Ísþorskur]] er helsta fæða náhvala í Scoresby-sundi. [[Bleikja]] gengur í miklu magni upp ferskvatnsár sem renna í fjörðinn.

=== Veðurfar ===
Í Scoresby-sundi ríkir [[heimskautaloftslag]] sem er kalt og þurrt með löngum frostavetri og stuttu svölu sumri. Oftast er ríkjandi hæð yfir Scoresby-sundi, en inn á milli koma [[stormur|stormar]] með miklum vindi, skýjum og úrkomu. Vegna hitamismunar er [[þoka]] algeng við strendurnar á vorin og sumrin. Fjörðinn tekur svo að leggja í nóvember. Ísinn er tiltölulega sléttur og nær allt að 2 metra þykkt. Við mynni fjarðarins er stór [[vök]] sem helst íslaus árið um kring vegna hafstrauma. Utan við fjörðinn er ískantur þar sem eru greinileg skil milli fjarðaríssins og rekíssins utan við. Oftast losnar mun fyrr um ísinn inni í firðinum á vorin en utan við.&lt;ref&gt;{{vefheimild|titill=Climate|vefsíða=Nanutravel|url=https://nanutravel.dk/LOCATION-FACTS/Climate}}&lt;/ref&gt; 

{{Veðurlag
|hmjan = -10
|hmfeb = -10
|hmmar = -10
|hmapr = -6
|hmmaj = -0
|hmjun = 5
|hmjul = 8
|hmaug = 7
|hmsep = 3
|hmokt = -3
|hmnov = -7
|hmdec = -9
|lmjan = -13
|lmfeb = -13
|lmmar = -13
|lmapr = -9
|lmmaj = -2
|lmjun = 3
|lmjul = 6
|lmaug = 5
|lmsep = 1
|lmokt = -5
|lmnov = -9
|lmdec = -12
|nbjan = 16
|nbfeb = 29
|nbmar = 26
|nbapr = 15
|nbmaj = 13
|nbjun = 16
|nbjul = 22
|nbaug = 38
|nbsep = 29
|nbokt = 20
|nbnov = 19
|nbdec = 16
|source = M.v. þyrlupall í Ittoqortoormiit&lt;ref name=WMO&gt;{{vefheimild|url=https://weatherspark.com/y/147627/Average-Weather-at-Ittoqqortoormiit-Heliport-Greenland-Year-Round#Figures-PrecipitationProbability|titill=Climate and Average Weather Year Round at Ittoqqortoormiit Heliport Greenland|vefsíða=Weatherspark.com|árskoðað=2023}}&lt;/ref&gt;
}}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Scoresby-sund| ]]</text>
      <sha1>docgse91ijqdcwndtbp5l9iakus3u06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973754</id>
      <parentid>1973753</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>/* Heiti */</comment>
      <origin>1973754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23018" sha1="h0rq4b6vlczkh6misyuwpgu47l8qt4w" xml:space="preserve">{{um|fjörðinn|text=Fjallað er um samnefnt þorp á greininni [[Ittoqqortoormiit]]}}
[[Mynd:Greenland-scoreby-coast2 hg.jpg|thumb|Við Scoresbysund.]]
'''Scoresby-sund''' ([[grænlenska]]: ''Kangertittivaq'', [[danska]]: ''Scoresby Sund'') er lengsti [[fjörður]] í heimi. Fjörðurinn nær lengst um 350 km inn í austurströnd [[Grænland]]s og greinist í mörg minni sund og firði, en aðalfjörðurinn er um 110 km langur. Dýpi í meginfirðinum er á milli 450 og 650 metrar, en getur náð allt að 1400 metrum í innfjörðunum.&lt;ref name=&quot;nordvestfjord&quot;&gt;{{cite journal|authors=J. A. Dowdeswell, C. L. Batchelor, K. A. Hogan, and H.-W. Schenke|title=Nordvestfjord: a major East Greenland fjord system|publisher=Geological Society, London|journal=Memoirs|volume=46|pages=43-44|year=2016}}&lt;/ref&gt;

Við mynni fjarðarins að norðanverðu er þorpið [[Ittoqqortoormiit]] (sem nefnist Scoresbysund á dönsku, í einu orði til aðgreiningar frá firðinum sjálfum). Helsti flugvöllurinn í firðinum er [[Nerlerit Inaat-flugvöllur]], en þangað er hægt að fljúga frá Íslandi. Fjörðurinn er að stærstum hluta í sveitarfélaginu [[Sermersooq]], en lítill hluti hans er innan [[þjóðgarður Grænlands|Þjóðgarðs Grænlands]]. Margar eyjar eru á firðinum og er [[Milne-land]] sú stærsta.

Fyrir utan [[Jameson-land]] er ekkert stórt láglendissvæði við Scoresby-sund. Landslag þar einkennist af háum fjöllum, klöppum, jöklum og skriðjöklum sem ganga í sjó fram innst í fjörðum og víkum. Í firðinum fljóta svo [[borgarísjaki|borgarísjakar]] sem hafa brotnað af skriðjöklum og [[rekís]] (lagnaðarís), bæði vetrarís og stórís (marglaga ís). Á veturna leggur fjörðinn nær alveg. Við fjarðarmynnið er fremur gróðursnautt berangur, en innar í firðinum er sum staðar gróðursælt á sumrin. Þar vex aðeins [[hánorrænn gróður]]. Dýralíf er hins vegar fjölbreytt: í sjónum eru [[náhvalur|náhvalir]], [[rostungur|rostungar]] og [[hringanóri|hringanórar]], og á landi finnast [[sauðnaut]] og [[snæhéri|snæhérar]]. [[Ísbjörn|Ísbirnir]] halda sig víða við ströndina og á ísnum á veturna. Í klettum við fjarðarmynnið eru stórar byggðir [[haftyrðill|haftyrðla]].

== Heiti ==
[[Mynd:William Scoresby map of Scoresby Sund - east coast Greenland 1822 - 1823.jpg|thumb|right|Kortið sem William Scoresby gerði af firðinum 1822 til 1823.]]
Fjörðurinn heitir Kangertittivaq á austurgrænlensku, en vesturgrænlenska útgáfan er Kangerlussuaq. Nafnið þýðir „stóri fjörður“. Grænlenska heitið var fyrst skráð á kort árið 1955.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Higgins, A. K.|year=2010|title=Exploration history and place names of northern East Greenland|journal=GEUS Bulletin|volume=21|page=211|url=https://eng.geus.dk/media/14064/nr21_p001-368.pdf}}&lt;/ref&gt;

Á flestum málum heims heitir fjörðurinn eftir enska hvalveiðimanninum [[William Scoresby]] sem fyrstur Evrópumanna rannsakaði austurhluta fjarðarins og gerði uppdrátt af honum [[1822]]. Scoresby sagðist sjálfur hafa nefnt fjörðinn eftir föður sínum og alnafna, William Scoresby eldri, sem hann sagði að hefði fyrstur manna stýrt skipi þangað inn.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Bravo, M.|year=2006|title=Geographies of exploration and improvement: William Scoresby and Arctic whaling, 1782–1822|journal=Journal of Historical Geography|volume=32|number=3|pp=512-538}}&lt;/ref&gt; Hann gaf líka mörgum landslagsþáttum nöfn fólks og staða sem hann þekkti frá Bretlandi.

Íslenski fræðimaðurinn [[Jón Dúason]] taldi að fjörðurinn Öllumlengri sem nefndur er í nokkrum íslenskum miðaldaheimildum væri Scoresby-sund,&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1315403|Kol, olía og kjarnorka á Grænlandi|höfundur=Jón Dúason|title=|blað=Morgunblaðið|dags=1. apríl 1958|bls=13}}&lt;/ref&gt; en líklegra þykir að nafnið eigi við um fjörð sem er mun sunnar, hugsanlega [[Ikerasassuaq]] við suðurodda Grænlands.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Björn Þorsteinsson|title=Íslands- og Grænlandssiglingar Englendinga á 15. öld og fundur Norður-Ameríku|year=1965|volume=1|journal=Saga|p=34|url=https://timarit.is/gegnir/991001640829706886}}&lt;/ref&gt; Í Grænlandslýsingu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] er Öllumlengri sagður vera á milli Berufjarðar í vestri og Finnsbúða í austri, en Finnsbúðir og Krosseyjar voru hugsanlega veiðistaðir við strönd [[Austur-Grænland]]s.&lt;ref&gt;{{vísindavefurinn|75173|Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru?|höfundur=Orri Vésteinsson|dags=2.3.2018}}&lt;/ref&gt;

== Saga ==
=== Jarðsaga ===
[[Mynd:Scoresby.png|thumb|Kort af bergtegundum við ströndina eftir [[Edvard Bay]] úr leiðangri Carl Ryder 1891/2.]]
Elsta berg í Scoresby-sundi er yfir 1600 milljón ára gamalt myndbreytt berg frá [[forkambríum]]. Það finnst aðallega innst í firðinum við enda Norðvesturfjarðar og Vesturfjarðar. Á [[ordóvisíum]] og [[sílúr]] (fyrir 400 til 500 milljón árum) hófst [[Kaledóníufellingin]] þar sem [[Japetushaf]] lokaðist, [[Atlantshafið]] varð til og jarðflekarnir [[Avalónía]], [[Baltíka]] og [[Lárentía]] rákust saman og fjöll mynduðust á mörkunum. Frá þessum tíma eru neðstu lög stóru fjallgarðanna vestan megin í firðinum frá Gæsafirði að Stauning-ölpum. Veðrun þessara fjalla bjó til járnrík [[hematít]]lög í Rauðafirði og norðan við Jameson-land frá [[devontímabilið|devontímabilinu]]. Frá því fyrir 250 milljón árum tóku setlög að myndast í grunnum sjó þar sem nú er Jameson-land. Setmyndun stóð nær alla [[miðlífsöld]] fram á [[síðkrítartímabilið]] fyrir um 65 milljón árum. Sams konar setlög finnast við suðausturhorn Milne-lands. Fyrir 50 til 60 milljón árum hófst svo mikil eldvirkni sunnarlega í Scoresby-sundi og basaltlögin þar tóku að myndast við eldgos. Gígarnir eru nú algerlega huldir hraunlögum. Fyrir um 30 milljón árum mynduðust [[Werner-fjöll]] norðan við Jameson-land í eldgosum.

Jökull tók fyrst að þekja þetta svæði fyrir um 5 milljón árum en hörfaði aftur fyrir 4,5 milljón árum. Hann lagðist svo aftur yfir landið fyrir 2,6 milljón árum. Síðustu 2 milljón ár hafa svo einkennst af reglubundnu hopi og framsókn jökla sem hafa sorfið landslagið. Núverandi jökulskeið hefur staðið í um 8000 ár, en fyrir þann tíma var Scoresby-sund laust við jökla í 2000 ár.

=== Forneskimóar ===
Í Scoresby-sundi hafa fundist yfir 200 staðir með ummerki um mannabyggðir frá því fyrir miðja 19. öld, bæði tjaldbúðir og torfhús. Elstu minjar sem hafa verið tímasettar með kolefnisgreiningu gætu verið frá upphafi 14. aldar.&lt;ref name=&quot;prehistory&quot; /&gt; Ekki er vitað hvenær menn settust fyrst að á svæðinu, en talið er að menn hafi flust þangað norðan að. Eina dæmið um fund Evrópumanna og Inúíta á svæðinu er þegar breski landkönnuðurinn [[Douglas Charles Clavering]] hitti tólf Inúíta á [[Clavering-eyja|eyjunni sem nú ber nafn hans]] árið 1823. Til eru munnmælasögur frá [[Ammassalik]] sem segja frá fólksflutningum norðan að um miðja 19. öld.&lt;ref name=&quot;prehistory&quot;&gt;{{cite journal|author=Sørensen, M., &amp; Gulløv, H. C.|year=2012|title=The Prehistory of Inuit in Northeast Greenland|journal=Arctic Anthropology|volume=49|number=1|page=98|url=http://www.jstor.org/stable/24475839}}&lt;/ref&gt; Við Scoresby-sund hafa fundist svokölluð „dauðahús“ þar sem fólk hefur dáið inni í húsinu með öllum sínum eigum.

=== Hvalveiðimenn ===
[[Mynd:An_account_of_the_Arctic_regions_with_a_history_and_description_of_the_northern_whale-fishery_(1820)_(14778424544).jpg|thumb|right|Lýsingar á náhval og grænlandshákarli úr bók Scoresbys.]]
Eftir að [[Henry Hudson]] sigldi til [[Svalbarði|Svalbarða]] og sagði frá miklum [[hvalur|hvalavöðum]] þar og við strönd Austur-Grænlands hófust reglulegar ferðir [[hvalveiði]]skipa á Norðurslóðir. Fljótlega tók hval að fækka við Svalbarða svo hvalveiðiskipin sóttu nær Grænlandi, en reyndu ekki að sigla inn fyrir ísinn við ströndina. Árið 1761 hrakti skip [[Volquart Boon]] inn í stóran fjörð sem er talinn hafa verið Scoresby-sund.&lt;ref&gt;{{vefheimild|höfundur=Tony Higgins|titill=Exploration Story 0-1934|vefsíða=Nanutravel|url=https://nanutravel.dk/LOCATION-FACTS/Exploration-Story|skoðað=8.8.2023}}&lt;/ref&gt;

Scoresby-feðgar könnuðu ströndina við Scoresby-sund með flota hvalveiðiskipa milli 1817 og 1823 og [[William Scoresby]] yngri gerði fyrsta nákvæma kortið af austurhluta fjarðarins. Hann fór í land á ýmsum stöðum og rannsakaði jarðfræði, gróður og dýralíf. Árið 1833 hélt [[Jules de Blosseville]] til Íslands þar sem skip hans, ''[[La Lilloise]]'', átti að aðstoða frönsk hvalveiðiskip við Ísland og Grænland. Í ágúst hvarf skip hans með 80 mönnum einhvers staðar við strönd Grænlands að talið er.

Um miðja 19. öld tóku norskir selveiðimenn að stunda veiðar við strendur Austur-Grænlands. Eitt ár var veiði þeirra skráð 400.000 dýr. Eftir því sem selnum fækkaði leituðu þeir meira í land til að veiða rostunga og ísbirni.

=== Könnunarsaga ===
[[Mynd:Board_in_memory_C_B_Charcot(js).jpg|thumb|right|Minnismerki um Charcot í Ittoqortoormiit.]]
Fyrsti skipulegi könnunarleiðangurinn til Scoresby-sunds var [[Hekluleiðangurinn til Austur-Grænlands]] undir stjórn danska sjóliðsforingjans [[Carl Ryder]] á norska hvalveiðiskipinu ''[[Hekla (rannsóknarskip)|Heklu]]''. Ryder og menn hans settust að yfir veturinn í Hekluhöfn á Danmerkurey og kortlögðu fyrstir manna innri firðina í Scoresby-sundi, í kringum Milne-land. Næsti leiðangur var sænskur könnunarleiðangur undir stjórn [[Alfred Gabriel Nathorst]] í leit að [[Loftbelgsleiðangur Andrées|Loftbelgsleiðangri Andrées]] árið 1899. Nathorst kortlagði Hurry-fjörð og firðina norðan við Scoresby-sund þar sem nú er syðsti hluti þjóðgarðsins á skipinu ''[[Antarctic (skip)|Antarctic]]''.

Árið eftir kom [[Carlsbergfonden-leiðangurinn til Austur-Grænlands]] undir stjórn [[Georg Carl Amdrup]] sem hafði verið tvö ár í Ammassalik. Hann sigldi með skipinu ''Antarctic'' að Dalton-höfða og fór þaðan á opnum báti suður með Blosseville-strönd með hluta leiðangursins. Annar hluti sigldi skipinu inn Scoresby-sund undir stjórn [[Nikolaj Hartz]].

Á milli 1925 og 1936 heimsótti [[Jean-Baptiste Charcot]] Scoresby-sund oft á ferðum sínum til Austur-Grænlands með skipinu ''[[Pourquoi-Pas ?]]''. Árið 1931 reistu Frakkar heimskautarannsóknarstöð í Ittoqortoormiit sem þeir afhentu byggðinni tveimur árum síðar. Árið 1926 hófst fyrsti leiðangur danska jarðfræðingsins [[Lauge Koch]] til Scoresby-sunds, en hann rannsakaði fjörðinn í þremur leiðöngrum næstu ár, til 1939. Hann notaði íslenska hesta til að kanna Jameson-land 1936-7. Margir af þessum síðari leiðöngrum notuðu Ittoqortoormiit sem bækistöð.

Undir lok 4. áratugarins lenti Lauge Koch í átökum við aðra jarðfræðinga í Danmörku. Þeir höfðu gagnrýnt ónákvæmni í Grænlandsbók sem hann hafði gefið út í ritsafninu ''Geologie der Erde'' árið 1935. Hann kærði þá í kjölfarið fyrir meiðyrði. Eftir þetta varð kalt stríð milli Koch og [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] og [[Danska jarðfræðisafnið|Danska jarðfræðisafnsins]] og hann kaus að vinna aðeins með jarðfræðingum frá öðrum löndum í vettvangsrannsóknum á Grænlandi. Helsti samstarfsmaður hans var svissneski jarðfræðingurinn [[John Haller]]. Í síðasta leiðangrinum til Scoresby-sunds árið 1958 bauð hann íslenska grasafræðingnum [[Eyþór Einarsson|Eyþóri Einarssyni]] með.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Eyþór Einarsson|title=Þáttur frá Norðaustur-Grænlandi|journal=Náttúrufræðingurinn|volume=30|number=3|pages=103-129|year=1960|url=https://timarit.is/page/4256180?iabr=on}}&lt;/ref&gt; Eftir þennan leiðangur ákvað ráðuneytið í Danmörku að skera á fjármagn til frekari rannsókna hans á Grænlandi.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Olsen, A. H.|title=Da drivende kontinenter blev slået fast - danske geologer, kontinentaldriften og pladetektonikken|journal=Geologisk Tidsskrift|year=2008|pages=1-43|url=https://ordbryggeriet.dk/onewebmedia/Drivende%20kontinenter_12-2008.pdf}}&lt;/ref&gt;

=== Nýlendustofnun ===
[[Mynd:Scoresbysund-ekspeditionen_with_Ebbe_Munck_by_Holger_Damgaard_(DH007416).jpeg|thumb|right|Áhöfnin á s/s ''Grønland'' sem flutti leiðangur Ejnar Mikkelsen til Scoresby-sunds sumarið 1924.]]
[[Mynd:Ittoqqortoormiit_church_hg.jpg|thumb|right|Kirkjan í Ittoqqortoormiit.]]
Á fundi hjá [[Grænlandsfélagið|Grænlandsfélaginu]] í Kaupmannahöfn árið 1918 stakk danski assistentinn Harald Olrik upp á því að stofna byggð í Scoresby-sundi með selveiðimönnum frá Ammassalik. Aðalástæðan var offjölgun fólks á Ammassalik-svæðinu, að hans mati, og skortur á veiðidýrum. Í Scoresby-sundi væri aftur gnægð veiði og auk þess minjar um eldri byggðir inúíta á svæðinu. Carl Ryder tók undir þessa tillögu og árið 1924 sigldi [[Ejnar Mikkelsen]] með byggingarefni til að reisa hús þar sem Ittoqortoormiit er nú. Árið eftir fluttust 85 Grænlendingar þangað og urðu kjarninn í nýlendunni. 70 þeirra komu frá Ammassalik og 15 frá Vestur-Grænlandi. Þau stoppuðu á Ísafirði á leiðinni með skipinu ''[[Gustav Holm (skip)|Gustav Holm]]'' og vöktu mikla athygli.&lt;ref&gt;{{vefheimild|höfundur=Kristján Freyr Halldórsson|titill=Báru Grænlendinga á höndum sér|dags=17. janúar 2019|vefsíða=RÚV|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/baru-graenlendinga-a-hondum-ser|skoðað=8.8.2023}}&lt;/ref&gt; Mikkelsen stóð fyrir stofnun fleiri nýlenda við Scoresby-sund næstu ár. Þær stærstu, fyrir utan Ittoqortoormiit, voru við [[Stewart-höfði|Stewart-höfða]], [[Hope-höfði|Hope-höfða]] og [[Tobin-höfði|Tobin-höfða]] syðst á Liverpool-landi, en þær hafa verið yfirgefnar síðan. Mikkelsen vildi dreifa byggðinni til að tryggja aðgang að veiði og valdi staðina út frá minjum um eldri inúítabyggðir.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Mikkelsen, E.|year=1927|title=The Colonization of Eastern Greenland: Eskimo Settlement on Scoresby Sound|url=https://archive.org/details/sim_geographical-review_1927-04_17_2/page/207|journal=Geographical Review|volume=17|number=2|pages=207–225|doi=10.2307/208224}}&lt;/ref&gt; Aðalbyggðin var í Ittoqqortoormiit, en nokkrir tugir settust að í hinum byggðunum, enda nær veiðistöðum á vetrartíma. Hvati að þessum nýlendustofnunum var líka aukinn ásókn Norðmanna í að fá viðurkenndan rétt sinn til veiða norðan við Scoresby-sund, í kringum [[Myggbukta]]. Þeir gerðu nokkrum árum síðar formlegt tilkall til þess sem þeir kölluðu [[Land Eiríks rauða]] á þeim forsendum að landið væri óbyggt, eða ''[[terra nullius]]''. Ólíkt flestum öðrum nágrannaþjóðum höfðu Norðmenn ekki reynst tilbúnir til að taka undir full yfirráð Dana yfir öllu Grænlandi, líkt og þeir höfðu sóst eftir frá lokum fyrri heimsstyrjaldar.

Fyrst eftir stofnun Ittoqqotoormiit kom upp inflúensufaraldur og 4 íbúanna létust. Loforð um mikla veiði reyndust þó rétt. Árið 1929 var reist vegleg [[kirkja]] í þorpinu sem stendur þar enn. Eftir [[síðari heimsstyrjöld]] tók að setjast þar að fólk frá öðrum löndum, meðal annars starfsfólk veðurstöðvarinnar á Tobin-höfða. Flestir íbúar tala [[austurgrænlenska|austurgrænlensku]] sem hefur samt þróast frá mállýskunni sem notuð er í Ammassalik. Veiðar eru enn mikilvægar til viðurværis, en hafa farið minnkandi síðustu áratugi vegna takmarkana á útflutningi afurða eins og selskinns. Byggðin var lengi mjög einangruð, en minnkandi ís síðustu áratugi hefur leitt til fjölgunar skipakoma. Sala flugvallarins á Constable Point árið 1990 hefur líka leitt til aukningar [[ferðaþjónusta|ferðamanna]]. Árið 1998 var ferðaþjónustufyrirtækið Nanu Travel stofnað þar af íslenskum aðilum, en er nú í eigu innfæddra.&lt;ref&gt;{{cite thesis|author=Marianna Leoni|title=From Colonialism to Tourism: An Analysis of Cruise Ship Tourism in Ittoqqortoormiit, East Greenland|year=2019|degree=MA|publisher=Háskóli Íslands|url=https://skemman.is/handle/1946/33366|page=39}}&lt;/ref&gt; Íbúar urðu flestir tæp 550 árið 2006, en eru nú innan við 370. Atvinnuleysi í þorpinu er milli 20 og 30%.

== Landfræði ==
[[Mynd:Greenland-plateau-basalt_hg.jpg|thumb|right|Basaltfjöll á suðurströnd Gæsafjarðar.]]
[[Mynd:Greenland-iceportal_hg.jpg|thumb|right|Jakakirkjugarður í Rauðafirði.]]
Mynni Scoresby-sunds markast af [[Brewster-höfði|Brewster-höfða]] í suðri og [[Tobin-höfði|Tobin-höfða]] í norðri. Ysti hluti fjarðarins er um það bil 30 km á breidd. Suðurströndin nefnist [[Volquart Boon-strönd]], en norðan við fjörðinn eru [[Jameson-land]] og [[Liverpool-land]]. Á milli þeirra liggur [[Hurry-fjörður]] í norðurátt.

Við [[Milne-land]] snýr meginfjörðurinn í vestur. Í norðurátt opnast stór flói sem nefnist [[Hall-vík]]. Við suðurströndina gengur [[Breiðijökull (Scoresby-sundi)|Breiðijökull]] út í [[Víkingavík]]. Sunnan við Milne-land, við [[Gæsaland]], greinist fjörðurinn í [[Gæsafjörður|Gæsafjörð]] í vestsuðvestur og [[Fönfjörður|Fönfjörð]] í vestur. Rétt sunnan við Milne-land þar sem Fönfjörður hefst er [[Danmerkurey]] með Hekluhöfn.

Vestan við Milne-land greinist Fönfjörður í [[Vesturfjörður|Vesturfjörð]] og [[Rauðifjörður|Rauðafjörð]] sem liggur norður með vesturströnd Milne-lands, að [[Stórey (Grænlandi)|Stórey]]. [[Rólegi jökull]] skríður út í Rauðafjörð rétt norðan við mynni Vesturfjarðar. Þaðan koma stórir ísjakar sem stranda á grynningum við [[Rauðey]] og Milne-land og mynda „jakakirkjugarð“. Í norðurenda Rauðafjarðar stingast tveir stuttir firðir, [[Hérafjörður]] og [[Rjúpufjörður]], vestur og norður úr firðinum. Þar sem fjörðurinn heldur áfram norðan við Milne-land nefnist hann [[Eyfjörður]], en norðan við hann er [[Hreinland]], sem er skagi út af [[Hinks-land]]i. Við mynni Eyfjarðar, þar sem hann mætir Hall-vík, eru [[Bjarnareyjar]].

Austan við Bjarnareyjar á norðausturströnd Scoresby-sunds eru [[Suðurhöfði]], [[Norðausturvík]] og [[Schuchert-dalur]] þar inn af. Norðan við Bjarnareyjar liggur [[Norðvesturfjörður]] í norðvestur. Þetta er langur, mjór og djúpur fjörður, um 150 km að lengd.&lt;ref name=&quot;nordvestfjord&quot; /&gt; Inn af Norðvesturfirði miðjum gengur styttri fjörður, [[Flugmannsfjörður]], sem enginn skriðjökull gengur út í, en er samt fullur af ísjökum sem rekur þangað. Landið norðan við Norðvesturfjörð heitir [[Scoresby-land]].

=== Dýralíf ===
[[Mynd:Greenland_scoresby-sydkapp2_hg.jpg|thumb|right|Túndrugróður og hauskúpa af sauðnauti á Suðurhöfða í lok ágúst 2007.]]
Við mynni Scoresby-sunds er [[Scoresby-vökin]], stórt [[vistsvæði]] sem er oftast íslaust árið um kring og mikilvægur hluti af búsvæði spendýra og fugla í hafinu og allt í kring. Scoresby-vökin helst opin vegna [[Austur-Grænlandsstraumurinn|Austur-Grænlandsstraumsins]] sem gengur að hluta inn í fjörðinn og myndar hringstraum í fjarðarmynninu.

Í Scoresby-sundi er að finna varpstaði [[lómur|lóms]], [[rjúpa|rjúpu]], [[helsingi|helsingja]], [[margæs]]a, [[heiðagæs]]a og [[snjógæs]]a. Þar finnast líka [[æðarfugl]] og [[hávella]]. [[Ísmáfur]], [[rita (fugl)|rita]] og [[kría]] finnst þar í nokkru magni. Við mynni fjarðarins eru mikilvægar varpstöðvar [[haftyrðill|haftyrðils]].&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Kampp, Kaj &amp; Meltofte, Hans &amp; Mortensen, Christian|year=1987|title=Population size of the Little Auk Alle alle in East Greenland|journal=Dansk Ornitologisk Forenings Tidsskrift|volume=81|pages=129-136}}&lt;/ref&gt; [[Snæugla]], [[hrafn]] og [[fálki]] sjást í firðinum. Af sjávarspendýrum eru [[ísbjörn]], [[vöðuselur]] og [[hringanóri]] algengir í Scoresby-sundi, en auk þeirra sjást þar [[kampselur]] og [[rostungur]]. [[Náhvalur]] og [[mjaldur]] ganga inn í fjörðinn.

[[Sauðnaut]] og [[tófa|tófu]] er að finna við Scoresby-sund, en [[hreindýr]] sem áður héldu þar til og [[heimskautaúlfur]] sem lifði á þeim, eru líklega horfin þaðan vegna veiða. [[Grænlandslæmingi]] (''Dicrostonyx groenlandicus'') fjölgar sér mikið viss ár og er helsta fæða [[hreysiköttur|hreysikattar]]. [[Heimskautahéri]] lifir líka við Scoresby-sund.

Ein tegund af [[moskítófluga|moskítóflugu]], ''[[Aedes nigripes]]'', lifir við Scoresby-sund og veldur bæði dýrum og mönnum óþægindum þegar mest er af henni í ágúst-september.&lt;ref&gt;{{vísindavefurinn|2166|Af hverju lifa ekki moskítóflugur á Íslandi, fyrst þær geta lifað báðum megin á Grænlandi?}}&lt;/ref&gt;

[[Ísþorskur]] er helsta fæða náhvala í Scoresby-sundi. [[Bleikja]] gengur í miklu magni upp ferskvatnsár sem renna í fjörðinn.

=== Veðurfar ===
Í Scoresby-sundi ríkir [[heimskautaloftslag]] sem er kalt og þurrt með löngum frostavetri og stuttu svölu sumri. Oftast er ríkjandi hæð yfir Scoresby-sundi, en inn á milli koma [[stormur|stormar]] með miklum vindi, skýjum og úrkomu. Vegna hitamismunar er [[þoka]] algeng við strendurnar á vorin og sumrin. Fjörðinn tekur svo að leggja í nóvember. Ísinn er tiltölulega sléttur og nær allt að 2 metra þykkt. Við mynni fjarðarins er stór [[vök]] sem helst íslaus árið um kring vegna hafstrauma. Utan við fjörðinn er ískantur þar sem eru greinileg skil milli fjarðaríssins og rekíssins utan við. Oftast losnar mun fyrr um ísinn inni í firðinum á vorin en utan við.&lt;ref&gt;{{vefheimild|titill=Climate|vefsíða=Nanutravel|url=https://nanutravel.dk/LOCATION-FACTS/Climate}}&lt;/ref&gt; 

{{Veðurlag
|hmjan = -10
|hmfeb = -10
|hmmar = -10
|hmapr = -6
|hmmaj = -0
|hmjun = 5
|hmjul = 8
|hmaug = 7
|hmsep = 3
|hmokt = -3
|hmnov = -7
|hmdec = -9
|lmjan = -13
|lmfeb = -13
|lmmar = -13
|lmapr = -9
|lmmaj = -2
|lmjun = 3
|lmjul = 6
|lmaug = 5
|lmsep = 1
|lmokt = -5
|lmnov = -9
|lmdec = -12
|nbjan = 16
|nbfeb = 29
|nbmar = 26
|nbapr = 15
|nbmaj = 13
|nbjun = 16
|nbjul = 22
|nbaug = 38
|nbsep = 29
|nbokt = 20
|nbnov = 19
|nbdec = 16
|source = M.v. þyrlupall í Ittoqortoormiit&lt;ref name=WMO&gt;{{vefheimild|url=https://weatherspark.com/y/147627/Average-Weather-at-Ittoqqortoormiit-Heliport-Greenland-Year-Round#Figures-PrecipitationProbability|titill=Climate and Average Weather Year Round at Ittoqqortoormiit Heliport Greenland|vefsíða=Weatherspark.com|árskoðað=2023}}&lt;/ref&gt;
}}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Scoresby-sund| ]]</text>
      <sha1>h0rq4b6vlczkh6misyuwpgu47l8qt4w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973755</id>
      <parentid>1973754</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:24:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dýralíf */</comment>
      <origin>1973755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23065" sha1="4aljvx9ivaageqlkarg52x2sbw3r9yy" xml:space="preserve">{{um|fjörðinn|text=Fjallað er um samnefnt þorp á greininni [[Ittoqqortoormiit]]}}
[[Mynd:Greenland-scoreby-coast2 hg.jpg|thumb|Við Scoresbysund.]]
'''Scoresby-sund''' ([[grænlenska]]: ''Kangertittivaq'', [[danska]]: ''Scoresby Sund'') er lengsti [[fjörður]] í heimi. Fjörðurinn nær lengst um 350 km inn í austurströnd [[Grænland]]s og greinist í mörg minni sund og firði, en aðalfjörðurinn er um 110 km langur. Dýpi í meginfirðinum er á milli 450 og 650 metrar, en getur náð allt að 1400 metrum í innfjörðunum.&lt;ref name=&quot;nordvestfjord&quot;&gt;{{cite journal|authors=J. A. Dowdeswell, C. L. Batchelor, K. A. Hogan, and H.-W. Schenke|title=Nordvestfjord: a major East Greenland fjord system|publisher=Geological Society, London|journal=Memoirs|volume=46|pages=43-44|year=2016}}&lt;/ref&gt;

Við mynni fjarðarins að norðanverðu er þorpið [[Ittoqqortoormiit]] (sem nefnist Scoresbysund á dönsku, í einu orði til aðgreiningar frá firðinum sjálfum). Helsti flugvöllurinn í firðinum er [[Nerlerit Inaat-flugvöllur]], en þangað er hægt að fljúga frá Íslandi. Fjörðurinn er að stærstum hluta í sveitarfélaginu [[Sermersooq]], en lítill hluti hans er innan [[þjóðgarður Grænlands|Þjóðgarðs Grænlands]]. Margar eyjar eru á firðinum og er [[Milne-land]] sú stærsta.

Fyrir utan [[Jameson-land]] er ekkert stórt láglendissvæði við Scoresby-sund. Landslag þar einkennist af háum fjöllum, klöppum, jöklum og skriðjöklum sem ganga í sjó fram innst í fjörðum og víkum. Í firðinum fljóta svo [[borgarísjaki|borgarísjakar]] sem hafa brotnað af skriðjöklum og [[rekís]] (lagnaðarís), bæði vetrarís og stórís (marglaga ís). Á veturna leggur fjörðinn nær alveg. Við fjarðarmynnið er fremur gróðursnautt berangur, en innar í firðinum er sum staðar gróðursælt á sumrin. Þar vex aðeins [[hánorrænn gróður]]. Dýralíf er hins vegar fjölbreytt: í sjónum eru [[náhvalur|náhvalir]], [[rostungur|rostungar]] og [[hringanóri|hringanórar]], og á landi finnast [[sauðnaut]] og [[snæhéri|snæhérar]]. [[Ísbjörn|Ísbirnir]] halda sig víða við ströndina og á ísnum á veturna. Í klettum við fjarðarmynnið eru stórar byggðir [[haftyrðill|haftyrðla]].

== Heiti ==
[[Mynd:William Scoresby map of Scoresby Sund - east coast Greenland 1822 - 1823.jpg|thumb|right|Kortið sem William Scoresby gerði af firðinum 1822 til 1823.]]
Fjörðurinn heitir Kangertittivaq á austurgrænlensku, en vesturgrænlenska útgáfan er Kangerlussuaq. Nafnið þýðir „stóri fjörður“. Grænlenska heitið var fyrst skráð á kort árið 1955.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Higgins, A. K.|year=2010|title=Exploration history and place names of northern East Greenland|journal=GEUS Bulletin|volume=21|page=211|url=https://eng.geus.dk/media/14064/nr21_p001-368.pdf}}&lt;/ref&gt;

Á flestum málum heims heitir fjörðurinn eftir enska hvalveiðimanninum [[William Scoresby]] sem fyrstur Evrópumanna rannsakaði austurhluta fjarðarins og gerði uppdrátt af honum [[1822]]. Scoresby sagðist sjálfur hafa nefnt fjörðinn eftir föður sínum og alnafna, William Scoresby eldri, sem hann sagði að hefði fyrstur manna stýrt skipi þangað inn.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Bravo, M.|year=2006|title=Geographies of exploration and improvement: William Scoresby and Arctic whaling, 1782–1822|journal=Journal of Historical Geography|volume=32|number=3|pp=512-538}}&lt;/ref&gt; Hann gaf líka mörgum landslagsþáttum nöfn fólks og staða sem hann þekkti frá Bretlandi.

Íslenski fræðimaðurinn [[Jón Dúason]] taldi að fjörðurinn Öllumlengri sem nefndur er í nokkrum íslenskum miðaldaheimildum væri Scoresby-sund,&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1315403|Kol, olía og kjarnorka á Grænlandi|höfundur=Jón Dúason|title=|blað=Morgunblaðið|dags=1. apríl 1958|bls=13}}&lt;/ref&gt; en líklegra þykir að nafnið eigi við um fjörð sem er mun sunnar, hugsanlega [[Ikerasassuaq]] við suðurodda Grænlands.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Björn Þorsteinsson|title=Íslands- og Grænlandssiglingar Englendinga á 15. öld og fundur Norður-Ameríku|year=1965|volume=1|journal=Saga|p=34|url=https://timarit.is/gegnir/991001640829706886}}&lt;/ref&gt; Í Grænlandslýsingu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] er Öllumlengri sagður vera á milli Berufjarðar í vestri og Finnsbúða í austri, en Finnsbúðir og Krosseyjar voru hugsanlega veiðistaðir við strönd [[Austur-Grænland]]s.&lt;ref&gt;{{vísindavefurinn|75173|Hvað vitum við um Gunnbjarnarsker? Hvar eru þau eða voru?|höfundur=Orri Vésteinsson|dags=2.3.2018}}&lt;/ref&gt;

== Saga ==
=== Jarðsaga ===
[[Mynd:Scoresby.png|thumb|Kort af bergtegundum við ströndina eftir [[Edvard Bay]] úr leiðangri Carl Ryder 1891/2.]]
Elsta berg í Scoresby-sundi er yfir 1600 milljón ára gamalt myndbreytt berg frá [[forkambríum]]. Það finnst aðallega innst í firðinum við enda Norðvesturfjarðar og Vesturfjarðar. Á [[ordóvisíum]] og [[sílúr]] (fyrir 400 til 500 milljón árum) hófst [[Kaledóníufellingin]] þar sem [[Japetushaf]] lokaðist, [[Atlantshafið]] varð til og jarðflekarnir [[Avalónía]], [[Baltíka]] og [[Lárentía]] rákust saman og fjöll mynduðust á mörkunum. Frá þessum tíma eru neðstu lög stóru fjallgarðanna vestan megin í firðinum frá Gæsafirði að Stauning-ölpum. Veðrun þessara fjalla bjó til járnrík [[hematít]]lög í Rauðafirði og norðan við Jameson-land frá [[devontímabilið|devontímabilinu]]. Frá því fyrir 250 milljón árum tóku setlög að myndast í grunnum sjó þar sem nú er Jameson-land. Setmyndun stóð nær alla [[miðlífsöld]] fram á [[síðkrítartímabilið]] fyrir um 65 milljón árum. Sams konar setlög finnast við suðausturhorn Milne-lands. Fyrir 50 til 60 milljón árum hófst svo mikil eldvirkni sunnarlega í Scoresby-sundi og basaltlögin þar tóku að myndast við eldgos. Gígarnir eru nú algerlega huldir hraunlögum. Fyrir um 30 milljón árum mynduðust [[Werner-fjöll]] norðan við Jameson-land í eldgosum.

Jökull tók fyrst að þekja þetta svæði fyrir um 5 milljón árum en hörfaði aftur fyrir 4,5 milljón árum. Hann lagðist svo aftur yfir landið fyrir 2,6 milljón árum. Síðustu 2 milljón ár hafa svo einkennst af reglubundnu hopi og framsókn jökla sem hafa sorfið landslagið. Núverandi jökulskeið hefur staðið í um 8000 ár, en fyrir þann tíma var Scoresby-sund laust við jökla í 2000 ár.

=== Forneskimóar ===
Í Scoresby-sundi hafa fundist yfir 200 staðir með ummerki um mannabyggðir frá því fyrir miðja 19. öld, bæði tjaldbúðir og torfhús. Elstu minjar sem hafa verið tímasettar með kolefnisgreiningu gætu verið frá upphafi 14. aldar.&lt;ref name=&quot;prehistory&quot; /&gt; Ekki er vitað hvenær menn settust fyrst að á svæðinu, en talið er að menn hafi flust þangað norðan að. Eina dæmið um fund Evrópumanna og Inúíta á svæðinu er þegar breski landkönnuðurinn [[Douglas Charles Clavering]] hitti tólf Inúíta á [[Clavering-eyja|eyjunni sem nú ber nafn hans]] árið 1823. Til eru munnmælasögur frá [[Ammassalik]] sem segja frá fólksflutningum norðan að um miðja 19. öld.&lt;ref name=&quot;prehistory&quot;&gt;{{cite journal|author=Sørensen, M., &amp; Gulløv, H. C.|year=2012|title=The Prehistory of Inuit in Northeast Greenland|journal=Arctic Anthropology|volume=49|number=1|page=98|url=http://www.jstor.org/stable/24475839}}&lt;/ref&gt; Við Scoresby-sund hafa fundist svokölluð „dauðahús“ þar sem fólk hefur dáið inni í húsinu með öllum sínum eigum.

=== Hvalveiðimenn ===
[[Mynd:An_account_of_the_Arctic_regions_with_a_history_and_description_of_the_northern_whale-fishery_(1820)_(14778424544).jpg|thumb|right|Lýsingar á náhval og grænlandshákarli úr bók Scoresbys.]]
Eftir að [[Henry Hudson]] sigldi til [[Svalbarði|Svalbarða]] og sagði frá miklum [[hvalur|hvalavöðum]] þar og við strönd Austur-Grænlands hófust reglulegar ferðir [[hvalveiði]]skipa á Norðurslóðir. Fljótlega tók hval að fækka við Svalbarða svo hvalveiðiskipin sóttu nær Grænlandi, en reyndu ekki að sigla inn fyrir ísinn við ströndina. Árið 1761 hrakti skip [[Volquart Boon]] inn í stóran fjörð sem er talinn hafa verið Scoresby-sund.&lt;ref&gt;{{vefheimild|höfundur=Tony Higgins|titill=Exploration Story 0-1934|vefsíða=Nanutravel|url=https://nanutravel.dk/LOCATION-FACTS/Exploration-Story|skoðað=8.8.2023}}&lt;/ref&gt;

Scoresby-feðgar könnuðu ströndina við Scoresby-sund með flota hvalveiðiskipa milli 1817 og 1823 og [[William Scoresby]] yngri gerði fyrsta nákvæma kortið af austurhluta fjarðarins. Hann fór í land á ýmsum stöðum og rannsakaði jarðfræði, gróður og dýralíf. Árið 1833 hélt [[Jules de Blosseville]] til Íslands þar sem skip hans, ''[[La Lilloise]]'', átti að aðstoða frönsk hvalveiðiskip við Ísland og Grænland. Í ágúst hvarf skip hans með 80 mönnum einhvers staðar við strönd Grænlands að talið er.

Um miðja 19. öld tóku norskir selveiðimenn að stunda veiðar við strendur Austur-Grænlands. Eitt ár var veiði þeirra skráð 400.000 dýr. Eftir því sem selnum fækkaði leituðu þeir meira í land til að veiða rostunga og ísbirni.

=== Könnunarsaga ===
[[Mynd:Board_in_memory_C_B_Charcot(js).jpg|thumb|right|Minnismerki um Charcot í Ittoqortoormiit.]]
Fyrsti skipulegi könnunarleiðangurinn til Scoresby-sunds var [[Hekluleiðangurinn til Austur-Grænlands]] undir stjórn danska sjóliðsforingjans [[Carl Ryder]] á norska hvalveiðiskipinu ''[[Hekla (rannsóknarskip)|Heklu]]''. Ryder og menn hans settust að yfir veturinn í Hekluhöfn á Danmerkurey og kortlögðu fyrstir manna innri firðina í Scoresby-sundi, í kringum Milne-land. Næsti leiðangur var sænskur könnunarleiðangur undir stjórn [[Alfred Gabriel Nathorst]] í leit að [[Loftbelgsleiðangur Andrées|Loftbelgsleiðangri Andrées]] árið 1899. Nathorst kortlagði Hurry-fjörð og firðina norðan við Scoresby-sund þar sem nú er syðsti hluti þjóðgarðsins á skipinu ''[[Antarctic (skip)|Antarctic]]''.

Árið eftir kom [[Carlsbergfonden-leiðangurinn til Austur-Grænlands]] undir stjórn [[Georg Carl Amdrup]] sem hafði verið tvö ár í Ammassalik. Hann sigldi með skipinu ''Antarctic'' að Dalton-höfða og fór þaðan á opnum báti suður með Blosseville-strönd með hluta leiðangursins. Annar hluti sigldi skipinu inn Scoresby-sund undir stjórn [[Nikolaj Hartz]].

Á milli 1925 og 1936 heimsótti [[Jean-Baptiste Charcot]] Scoresby-sund oft á ferðum sínum til Austur-Grænlands með skipinu ''[[Pourquoi-Pas ?]]''. Árið 1931 reistu Frakkar heimskautarannsóknarstöð í Ittoqortoormiit sem þeir afhentu byggðinni tveimur árum síðar. Árið 1926 hófst fyrsti leiðangur danska jarðfræðingsins [[Lauge Koch]] til Scoresby-sunds, en hann rannsakaði fjörðinn í þremur leiðöngrum næstu ár, til 1939. Hann notaði íslenska hesta til að kanna Jameson-land 1936-7. Margir af þessum síðari leiðöngrum notuðu Ittoqortoormiit sem bækistöð.

Undir lok 4. áratugarins lenti Lauge Koch í átökum við aðra jarðfræðinga í Danmörku. Þeir höfðu gagnrýnt ónákvæmni í Grænlandsbók sem hann hafði gefið út í ritsafninu ''Geologie der Erde'' árið 1935. Hann kærði þá í kjölfarið fyrir meiðyrði. Eftir þetta varð kalt stríð milli Koch og [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] og [[Danska jarðfræðisafnið|Danska jarðfræðisafnsins]] og hann kaus að vinna aðeins með jarðfræðingum frá öðrum löndum í vettvangsrannsóknum á Grænlandi. Helsti samstarfsmaður hans var svissneski jarðfræðingurinn [[John Haller]]. Í síðasta leiðangrinum til Scoresby-sunds árið 1958 bauð hann íslenska grasafræðingnum [[Eyþór Einarsson|Eyþóri Einarssyni]] með.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Eyþór Einarsson|title=Þáttur frá Norðaustur-Grænlandi|journal=Náttúrufræðingurinn|volume=30|number=3|pages=103-129|year=1960|url=https://timarit.is/page/4256180?iabr=on}}&lt;/ref&gt; Eftir þennan leiðangur ákvað ráðuneytið í Danmörku að skera á fjármagn til frekari rannsókna hans á Grænlandi.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Olsen, A. H.|title=Da drivende kontinenter blev slået fast - danske geologer, kontinentaldriften og pladetektonikken|journal=Geologisk Tidsskrift|year=2008|pages=1-43|url=https://ordbryggeriet.dk/onewebmedia/Drivende%20kontinenter_12-2008.pdf}}&lt;/ref&gt;

=== Nýlendustofnun ===
[[Mynd:Scoresbysund-ekspeditionen_with_Ebbe_Munck_by_Holger_Damgaard_(DH007416).jpeg|thumb|right|Áhöfnin á s/s ''Grønland'' sem flutti leiðangur Ejnar Mikkelsen til Scoresby-sunds sumarið 1924.]]
[[Mynd:Ittoqqortoormiit_church_hg.jpg|thumb|right|Kirkjan í Ittoqqortoormiit.]]
Á fundi hjá [[Grænlandsfélagið|Grænlandsfélaginu]] í Kaupmannahöfn árið 1918 stakk danski assistentinn Harald Olrik upp á því að stofna byggð í Scoresby-sundi með selveiðimönnum frá Ammassalik. Aðalástæðan var offjölgun fólks á Ammassalik-svæðinu, að hans mati, og skortur á veiðidýrum. Í Scoresby-sundi væri aftur gnægð veiði og auk þess minjar um eldri byggðir inúíta á svæðinu. Carl Ryder tók undir þessa tillögu og árið 1924 sigldi [[Ejnar Mikkelsen]] með byggingarefni til að reisa hús þar sem Ittoqortoormiit er nú. Árið eftir fluttust 85 Grænlendingar þangað og urðu kjarninn í nýlendunni. 70 þeirra komu frá Ammassalik og 15 frá Vestur-Grænlandi. Þau stoppuðu á Ísafirði á leiðinni með skipinu ''[[Gustav Holm (skip)|Gustav Holm]]'' og vöktu mikla athygli.&lt;ref&gt;{{vefheimild|höfundur=Kristján Freyr Halldórsson|titill=Báru Grænlendinga á höndum sér|dags=17. janúar 2019|vefsíða=RÚV|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/baru-graenlendinga-a-hondum-ser|skoðað=8.8.2023}}&lt;/ref&gt; Mikkelsen stóð fyrir stofnun fleiri nýlenda við Scoresby-sund næstu ár. Þær stærstu, fyrir utan Ittoqortoormiit, voru við [[Stewart-höfði|Stewart-höfða]], [[Hope-höfði|Hope-höfða]] og [[Tobin-höfði|Tobin-höfða]] syðst á Liverpool-landi, en þær hafa verið yfirgefnar síðan. Mikkelsen vildi dreifa byggðinni til að tryggja aðgang að veiði og valdi staðina út frá minjum um eldri inúítabyggðir.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Mikkelsen, E.|year=1927|title=The Colonization of Eastern Greenland: Eskimo Settlement on Scoresby Sound|url=https://archive.org/details/sim_geographical-review_1927-04_17_2/page/207|journal=Geographical Review|volume=17|number=2|pages=207–225|doi=10.2307/208224}}&lt;/ref&gt; Aðalbyggðin var í Ittoqqortoormiit, en nokkrir tugir settust að í hinum byggðunum, enda nær veiðistöðum á vetrartíma. Hvati að þessum nýlendustofnunum var líka aukinn ásókn Norðmanna í að fá viðurkenndan rétt sinn til veiða norðan við Scoresby-sund, í kringum [[Myggbukta]]. Þeir gerðu nokkrum árum síðar formlegt tilkall til þess sem þeir kölluðu [[Land Eiríks rauða]] á þeim forsendum að landið væri óbyggt, eða ''[[terra nullius]]''. Ólíkt flestum öðrum nágrannaþjóðum höfðu Norðmenn ekki reynst tilbúnir til að taka undir full yfirráð Dana yfir öllu Grænlandi, líkt og þeir höfðu sóst eftir frá lokum fyrri heimsstyrjaldar.

Fyrst eftir stofnun Ittoqqotoormiit kom upp inflúensufaraldur og 4 íbúanna létust. Loforð um mikla veiði reyndust þó rétt. Árið 1929 var reist vegleg [[kirkja]] í þorpinu sem stendur þar enn. Eftir [[síðari heimsstyrjöld]] tók að setjast þar að fólk frá öðrum löndum, meðal annars starfsfólk veðurstöðvarinnar á Tobin-höfða. Flestir íbúar tala [[austurgrænlenska|austurgrænlensku]] sem hefur samt þróast frá mállýskunni sem notuð er í Ammassalik. Veiðar eru enn mikilvægar til viðurværis, en hafa farið minnkandi síðustu áratugi vegna takmarkana á útflutningi afurða eins og selskinns. Byggðin var lengi mjög einangruð, en minnkandi ís síðustu áratugi hefur leitt til fjölgunar skipakoma. Sala flugvallarins á Constable Point árið 1990 hefur líka leitt til aukningar [[ferðaþjónusta|ferðamanna]]. Árið 1998 var ferðaþjónustufyrirtækið Nanu Travel stofnað þar af íslenskum aðilum, en er nú í eigu innfæddra.&lt;ref&gt;{{cite thesis|author=Marianna Leoni|title=From Colonialism to Tourism: An Analysis of Cruise Ship Tourism in Ittoqqortoormiit, East Greenland|year=2019|degree=MA|publisher=Háskóli Íslands|url=https://skemman.is/handle/1946/33366|page=39}}&lt;/ref&gt; Íbúar urðu flestir tæp 550 árið 2006, en eru nú innan við 370. Atvinnuleysi í þorpinu er milli 20 og 30%.

== Landfræði ==
[[Mynd:Greenland-plateau-basalt_hg.jpg|thumb|right|Basaltfjöll á suðurströnd Gæsafjarðar.]]
[[Mynd:Greenland-iceportal_hg.jpg|thumb|right|Jakakirkjugarður í Rauðafirði.]]
Mynni Scoresby-sunds markast af [[Brewster-höfði|Brewster-höfða]] í suðri og [[Tobin-höfði|Tobin-höfða]] í norðri. Ysti hluti fjarðarins er um það bil 30 km á breidd. Suðurströndin nefnist [[Volquart Boon-strönd]], en norðan við fjörðinn eru [[Jameson-land]] og [[Liverpool-land]]. Á milli þeirra liggur [[Hurry-fjörður]] í norðurátt.

Við [[Milne-land]] snýr meginfjörðurinn í vestur. Í norðurátt opnast stór flói sem nefnist [[Hall-vík]]. Við suðurströndina gengur [[Breiðijökull (Scoresby-sundi)|Breiðijökull]] út í [[Víkingavík]]. Sunnan við Milne-land, við [[Gæsaland]], greinist fjörðurinn í [[Gæsafjörður|Gæsafjörð]] í vestsuðvestur og [[Fönfjörður|Fönfjörð]] í vestur. Rétt sunnan við Milne-land þar sem Fönfjörður hefst er [[Danmerkurey]] með Hekluhöfn.

Vestan við Milne-land greinist Fönfjörður í [[Vesturfjörður|Vesturfjörð]] og [[Rauðifjörður|Rauðafjörð]] sem liggur norður með vesturströnd Milne-lands, að [[Stórey (Grænlandi)|Stórey]]. [[Rólegi jökull]] skríður út í Rauðafjörð rétt norðan við mynni Vesturfjarðar. Þaðan koma stórir ísjakar sem stranda á grynningum við [[Rauðey]] og Milne-land og mynda „jakakirkjugarð“. Í norðurenda Rauðafjarðar stingast tveir stuttir firðir, [[Hérafjörður]] og [[Rjúpufjörður]], vestur og norður úr firðinum. Þar sem fjörðurinn heldur áfram norðan við Milne-land nefnist hann [[Eyfjörður]], en norðan við hann er [[Hreinland]], sem er skagi út af [[Hinks-land]]i. Við mynni Eyfjarðar, þar sem hann mætir Hall-vík, eru [[Bjarnareyjar]].

Austan við Bjarnareyjar á norðausturströnd Scoresby-sunds eru [[Suðurhöfði]], [[Norðausturvík]] og [[Schuchert-dalur]] þar inn af. Norðan við Bjarnareyjar liggur [[Norðvesturfjörður]] í norðvestur. Þetta er langur, mjór og djúpur fjörður, um 150 km að lengd.&lt;ref name=&quot;nordvestfjord&quot; /&gt; Inn af Norðvesturfirði miðjum gengur styttri fjörður, [[Flugmannsfjörður]], sem enginn skriðjökull gengur út í, en er samt fullur af ísjökum sem rekur þangað. Landið norðan við Norðvesturfjörð heitir [[Scoresby-land]].

=== Dýralíf ===
[[Mynd:Greenland_scoresby-sydkapp2_hg.jpg|thumb|right|Túndrugróður og hauskúpa af sauðnauti á Suðurhöfða í lok ágúst 2007.]]
Við mynni Scoresby-sunds er [[Scoresby-vökin]], stórt [[vistsvæði]] sem er oftast íslaust árið um kring og mikilvægur hluti af búsvæði spendýra og fugla í hafinu og allt í kring. Scoresby-vökin helst opin vegna [[Austur-Grænlandsstraumurinn|Austur-Grænlandsstraumsins]] sem gengur að hluta inn í fjörðinn og myndar hringstraum í fjarðarmynninu.

Í Scoresby-sundi er að finna varpstaði [[lómur|lóms]], [[rjúpa|rjúpu]], [[helsingi|helsingja]], [[margæs]]a, [[heiðagæs]]a og [[snjógæs]]a. Þar finnast líka [[æðarfugl]] og [[hávella]]. [[Ísmáfur]], [[rita (fugl)|rita]] og [[kría]] finnst þar í nokkru magni. Við mynni fjarðarins eru mikilvægar varpstöðvar [[haftyrðill|haftyrðils]].&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Kampp, Kaj &amp; Meltofte, Hans &amp; Mortensen, Christian|year=1987|title=Population size of the Little Auk Alle alle in East Greenland|journal=Dansk Ornitologisk Forenings Tidsskrift|volume=81|pages=129-136}}&lt;/ref&gt; [[Snæugla]], [[hrafn]] og [[fálki]] sjást í firðinum. Af sjávarspendýrum eru [[ísbjörn]], [[vöðuselur]] og [[hringanóri]] algengir í Scoresby-sundi, en auk þeirra sjást þar [[kampselur]] og [[rostungur]]. [[Náhvalur]] og [[mjaldur]] ganga inn í fjörðinn.

[[Sauðnaut]] og [[tófa|tófu]] er að finna við Scoresby-sund, en [[hreindýr]] sem áður héldu þar til og [[heimskautaúlfur]] sem lifði á þeim, eru líklega horfin þaðan vegna veiða. [[Grænlandslæmingi]] (''Dicrostonyx groenlandicus'') fjölgar sér mikið viss ár og er helsta fæða [[hreysiköttur|hreysikattar]]. [[Heimskautahéri]] lifir líka við Scoresby-sund.

Ein tegund af [[moskítófluga|moskítóflugu]], ''[[Aedes nigripes]]'', lifir við Scoresby-sund og veldur bæði dýrum og mönnum óþægindum þegar mest er af henni í ágúst-september.&lt;ref&gt;{{vísindavefurinn|2166|Af hverju lifa ekki moskítóflugur á Íslandi, fyrst þær geta lifað báðum megin á Grænlandi?|höfundur=Gísli Már Gíslason|dags=2.12.2019}}&lt;/ref&gt;

[[Ísþorskur]] er helsta fæða náhvala í Scoresby-sundi. [[Bleikja]] gengur í miklu magni upp ferskvatnsár sem renna í fjörðinn.

=== Veðurfar ===
Í Scoresby-sundi ríkir [[heimskautaloftslag]] sem er kalt og þurrt með löngum frostavetri og stuttu svölu sumri. Oftast er ríkjandi hæð yfir Scoresby-sundi, en inn á milli koma [[stormur|stormar]] með miklum vindi, skýjum og úrkomu. Vegna hitamismunar er [[þoka]] algeng við strendurnar á vorin og sumrin. Fjörðinn tekur svo að leggja í nóvember. Ísinn er tiltölulega sléttur og nær allt að 2 metra þykkt. Við mynni fjarðarins er stór [[vök]] sem helst íslaus árið um kring vegna hafstrauma. Utan við fjörðinn er ískantur þar sem eru greinileg skil milli fjarðaríssins og rekíssins utan við. Oftast losnar mun fyrr um ísinn inni í firðinum á vorin en utan við.&lt;ref&gt;{{vefheimild|titill=Climate|vefsíða=Nanutravel|url=https://nanutravel.dk/LOCATION-FACTS/Climate}}&lt;/ref&gt; 

{{Veðurlag
|hmjan = -10
|hmfeb = -10
|hmmar = -10
|hmapr = -6
|hmmaj = -0
|hmjun = 5
|hmjul = 8
|hmaug = 7
|hmsep = 3
|hmokt = -3
|hmnov = -7
|hmdec = -9
|lmjan = -13
|lmfeb = -13
|lmmar = -13
|lmapr = -9
|lmmaj = -2
|lmjun = 3
|lmjul = 6
|lmaug = 5
|lmsep = 1
|lmokt = -5
|lmnov = -9
|lmdec = -12
|nbjan = 16
|nbfeb = 29
|nbmar = 26
|nbapr = 15
|nbmaj = 13
|nbjun = 16
|nbjul = 22
|nbaug = 38
|nbsep = 29
|nbokt = 20
|nbnov = 19
|nbdec = 16
|source = M.v. þyrlupall í Ittoqortoormiit&lt;ref name=WMO&gt;{{vefheimild|url=https://weatherspark.com/y/147627/Average-Weather-at-Ittoqqortoormiit-Heliport-Greenland-Year-Round#Figures-PrecipitationProbability|titill=Climate and Average Weather Year Round at Ittoqqortoormiit Heliport Greenland|vefsíða=Weatherspark.com|árskoðað=2023}}&lt;/ref&gt;
}}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Scoresby-sund| ]]</text>
      <sha1>4aljvx9ivaageqlkarg52x2sbw3r9yy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pituffik-geimherstöðin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38993</id>
    <revision>
      <id>1973748</id>
      <parentid>1956045</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3732" sha1="pyotatar133h65vykolo14673xcxmha" xml:space="preserve">[[Mynd:Thule_Air_Base_aerial_view.jpg|thumb|right|Loftmynd af herstöðinni frá 1993.]]
'''Pituffik-geimherstöðin''' (enska: ''Pituffik Space Base''), áður '''Thule-flugherstöðin''' (enska: ''Thule Air Base'') , er [[Bandaríkjaher|bandarísk herstöð]] á vegum [[Geimher Bandaríkjanna|geimhers Bandaríkjanna]] og [[herflugvöllur]] ([[IATA]]: THU) á Norðvestur-[[Grænland]]i, um 1120 km norðan við heimskautsbaug, 1524 km sunnan við [[Norðurheimskautið|norðurheimskautið]] og um 890 km austan við norðursegulskautið. Herstöðin stendur þar sem áður var Thule-þorpið, en íbúar þess voru neyddir til að flytja þangað sem nú er [[Qaanaaq]]. Herstöðvarsvæðið er umkringt grænlenska sveitarfélaginu [[Avannaata]].

Fyrstu herframkvæmdir Bandaríkjamanna á Grænlandi hófust í seinni heimsstyrjöldinni, en [[Bandaríkin]] tóku yfir varnir Grænlands árið 1941, ári eftir að Þjóðverjar hernámu [[Danmörk]]u. Við Thule var sett upp veðurstöð ([[Bluie]] West 6) mönnuð með Dönum. Eftir stríðið gerðu Danir kröfu um yfirtöku herstöðva Bandaríkjanna á Grænlandi. Árið1 1946 var bætt við malarflugbraut við Thule í samstarfi Bandaríkjanna og Kanada. Danmörk gerðist aðili að [[NATO]] 1949 og 1951 gerðu Danmörk og Bandaríkin varnarsamning um Grænland sem fól í sér fullveldi Bandaríkjanna á herstöðvum á Grænlandi. Árið [[1951]] var byggður flugvöllur sem gerði mögulegt að hafa þar heimaflugstöð fyrir sprengjuflugvélar sem ætlað var að nota gegn [[sovétríkin|Sovétríkjunum]] ef til átaka kæmi í [[kalda stríðið|kalda stríðinu]]. 

Árið [[1961]] voru settar þar upp [[ratsjá]]r fyrir loftvarnarkerfið [[Ballistic Missile Early Warning System]] (BMEWS) um 20 km norðaustur af herstöðinnni. BMEWS var mikið radarkerfi sem meðal annars tengdist [[Ísland]]i og var sett upp til að geta varað bandarísk yfirvöld við flugskeytum sem skotið væri frá meginlandi Sovétríkjanna eða [[Kafbátur|kafbátum]] á [[Norður-Atlantshaf]]i eða [[Norður-Íshaf|Íshaf]]inu. Á þessum tíma var herstöðin á hátindi stærðar sinnar með um 10.000 hermenn staðsetta þar. Seinni hluta [[1961-1970|7. áratugarins]] fækkaði mjög í herliðinu og einungis um 3.400 manns voru þar árið [[1968]]. Nú eru þar um 250 hermenn. 

Þann [[21. janúar]] [[1968]] fórst [[B-52 Stratofortress|B-52]] sprengjuflugvél 11 km sunnan við herstöðina. Fjórar [[Kjarnorkuvopn|vetnissprengjur]] sem voru um borð týndust og geislavirk málmbrot dreifðust um stórt svæði. Það var ekki fyrr en [[1996]] sem [[Danmörk|dönsk]] yfirvöld viðurkenndu að um [[geislavirkni]] hafi verið að ræða og gengust inn á að greiða þeim sem unnið höfðu við hreinsun á svæðinu 50.000 danskar krónur á mann í skaðabætur fyrir heilsutap og í mörgum tilvikum dauða úr [[krabbamein]]i.

Nafni stöðvarinnar var breytt 2023 og hún kennd við Pituffik sem er heiti innfæddra á svæðinu og [[Geimher Bandaríkjanna|bandaríska geimherinn]], sem tók við rekstri stöðvarinnar 2020.

== Heimildir ==
* Encyclopedia of the Arctic, Routledge, 2004, ISBN 978-1-57958-436-8

== Ítarefni ==
* [http://www.thule.af.mil/ Thule Air Base] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090403192602/http://www.thule.af.mil/ |date=2009-04-03 }}
* [http://www.fredsakademiet.dk/ordbog/bord/b16.htm Dansk Fredsakademi: Basepolitik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210115748/http://www.fredsakademiet.dk/ordbog/bord/b16.htm |date=2007-02-10 }}
* [https://www.fallingrain.com/icao/BGTL.html Thule Air Base]

[[Flokkur:Bandarískar herstöðvar]]
[[Flokkur:Byggðir á Grænlandi]]
{{s|1943}}</text>
      <sha1>pyotatar133h65vykolo14673xcxmha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973749</id>
      <parentid>1973748</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:09:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4147" sha1="bhp8i02u09ks9uao2g4gg002jfpgysa" xml:space="preserve">[[Mynd:Thule_Air_Base_aerial_view.jpg|thumb|right|Loftmynd af herstöðinni frá 1993.]]
'''Pituffik-geimherstöðin''' (enska: ''Pituffik Space Base''), áður '''Thule-flugherstöðin''' (enska: ''Thule Air Base'') , er [[Bandaríkjaher|bandarísk herstöð]] á vegum [[Geimher Bandaríkjanna|geimhers Bandaríkjanna]] og [[herflugvöllur]] ([[IATA]]: THU) á Norðvestur-[[Grænland]]i, um 1120 km norðan við heimskautsbaug, 1524 km sunnan við [[Norðurheimskautið|norðurheimskautið]] og um 890 km austan við norðursegulskautið. Herstöðin stendur þar sem áður var Thule-þorpið, en íbúar þess voru neyddir til að flytja þangað sem nú er [[Qaanaaq]]. Herstöðvarsvæðið er umkringt grænlenska sveitarfélaginu [[Avannaata]].

Fyrstu herframkvæmdir Bandaríkjamanna á Grænlandi hófust í seinni heimsstyrjöldinni, en [[Bandaríkin]] tóku yfir varnir Grænlands árið 1941, ári eftir að Þjóðverjar hernámu [[Danmörk]]u. Við Thule var sett upp veðurstöð ([[Bluie]] West 6) mönnuð með Dönum.&lt;ref&gt;{{cite report|author1=Jens Fog Jensen|author2=Inge Bisgaard|author3=Jens Heinrich|title=Anlæg fra Den Kolde Krig i Grønland|publisher=Grønlands Nationalmuseum|series=Feltrapport 34|url=https://www.researchgate.net/profile/Jens-Fog-Jensen/publication/384473911_Anlaeg_fra_Den_Kolde_Krig_i_Gronland/links/66fba8ff553d245f9e45d9b2/Anlaeg-fra-Den-Kolde-Krig-i-Gronland.pdf}}&lt;/ref&gt; Eftir stríðið gerðu Danir kröfu um yfirtöku herstöðva Bandaríkjanna á Grænlandi. Árið1 1946 var bætt við malarflugbraut við Thule í samstarfi Bandaríkjanna og Kanada. Danmörk gerðist aðili að [[NATO]] 1949 og 1951 gerðu Danmörk og Bandaríkin varnarsamning um Grænland sem fól í sér fullveldi Bandaríkjanna á herstöðvum á Grænlandi. Árið [[1951]] var byggður flugvöllur sem gerði mögulegt að hafa þar heimaflugstöð fyrir sprengjuflugvélar sem ætlað var að nota gegn [[sovétríkin|Sovétríkjunum]] ef til átaka kæmi í [[kalda stríðið|kalda stríðinu]]. 

Árið [[1961]] voru settar þar upp [[ratsjá]]r fyrir loftvarnarkerfið [[Ballistic Missile Early Warning System]] (BMEWS) um 20 km norðaustur af herstöðinnni. BMEWS var mikið radarkerfi sem meðal annars tengdist [[Ísland]]i og var sett upp til að geta varað bandarísk yfirvöld við flugskeytum sem skotið væri frá meginlandi Sovétríkjanna eða [[Kafbátur|kafbátum]] á [[Norður-Atlantshaf]]i eða [[Norður-Íshaf|Íshaf]]inu. Á þessum tíma var herstöðin á hátindi stærðar sinnar með um 10.000 hermenn staðsetta þar. Seinni hluta [[1961-1970|7. áratugarins]] fækkaði mjög í herliðinu og einungis um 3.400 manns voru þar árið [[1968]]. Nú eru þar um 250 hermenn. 

Þann [[21. janúar]] [[1968]] fórst [[B-52 Stratofortress|B-52]] sprengjuflugvél 11 km sunnan við herstöðina. Fjórar [[Kjarnorkuvopn|vetnissprengjur]] sem voru um borð týndust og geislavirk málmbrot dreifðust um stórt svæði. Það var ekki fyrr en [[1996]] sem [[Danmörk|dönsk]] yfirvöld viðurkenndu að um [[geislavirkni]] hafi verið að ræða og gengust inn á að greiða þeim sem unnið höfðu við hreinsun á svæðinu 50.000 danskar krónur á mann í skaðabætur fyrir heilsutap og í mörgum tilvikum dauða úr [[krabbamein]]i.

Nafni stöðvarinnar var breytt 2023 og hún kennd við Pituffik sem er heiti innfæddra á svæðinu og [[Geimher Bandaríkjanna|bandaríska geimherinn]], sem tók við rekstri stöðvarinnar 2020.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

== Heimildir ==
* Encyclopedia of the Arctic, Routledge, 2004, ISBN 978-1-57958-436-8

== Ítarefni ==
* [http://www.thule.af.mil/ Thule Air Base] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090403192602/http://www.thule.af.mil/ |date=2009-04-03 }}
* [http://www.fredsakademiet.dk/ordbog/bord/b16.htm Dansk Fredsakademi: Basepolitik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210115748/http://www.fredsakademiet.dk/ordbog/bord/b16.htm |date=2007-02-10 }}
* [https://www.fallingrain.com/icao/BGTL.html Thule Air Base]

[[Flokkur:Bandarískar herstöðvar]]
[[Flokkur:Byggðir á Grænlandi]]
{{s|1943}}</text>
      <sha1>bhp8i02u09ks9uao2g4gg002jfpgysa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973750</id>
      <parentid>1973749</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4146" sha1="k0wzxaiqmscqdwo9zts8iwzmjkbn26q" xml:space="preserve">[[Mynd:Thule_Air_Base_aerial_view.jpg|thumb|right|Loftmynd af herstöðinni frá 1993.]]
'''Pituffik-geimherstöðin''' (enska: ''Pituffik Space Base''), áður '''Thule-flugherstöðin''' (enska: ''Thule Air Base'') , er [[Bandaríkjaher|bandarísk herstöð]] á vegum [[Geimher Bandaríkjanna|geimhers Bandaríkjanna]] og [[herflugvöllur]] ([[IATA]]: THU) á Norðvestur-[[Grænland]]i, um 1120 km norðan við heimskautsbaug, 1524 km sunnan við [[Norðurheimskautið|norðurheimskautið]] og um 890 km austan við norðursegulskautið. Herstöðin stendur þar sem áður var Thule-þorpið, en íbúar þess voru neyddir til að flytja þangað sem nú er [[Qaanaaq]]. Herstöðvarsvæðið er umkringt grænlenska sveitarfélaginu [[Avannaata]].

Fyrstu herframkvæmdir Bandaríkjamanna á Grænlandi hófust í seinni heimsstyrjöldinni, en [[Bandaríkin]] tóku yfir varnir Grænlands árið 1941, ári eftir að Þjóðverjar hernámu [[Danmörk]]u. Við Thule var sett upp veðurstöð ([[Bluie]] West 6) mönnuð með Dönum.&lt;ref&gt;{{cite report|author1=Jens Fog Jensen|author2=Inge Bisgaard|author3=Jens Heinrich|title=Anlæg fra Den Kolde Krig i Grønland|publisher=Grønlands Nationalmuseum|series=Feltrapport 34|url=https://www.researchgate.net/profile/Jens-Fog-Jensen/publication/384473911_Anlaeg_fra_Den_Kolde_Krig_i_Gronland/links/66fba8ff553d245f9e45d9b2/Anlaeg-fra-Den-Kolde-Krig-i-Gronland.pdf}}&lt;/ref&gt; Eftir stríðið gerðu Danir kröfu um yfirtöku herstöðva Bandaríkjanna á Grænlandi. Árið 1946 var bætt við malarflugbraut við Thule í samstarfi Bandaríkjanna og Kanada. Danmörk gerðist aðili að [[NATO]] 1949 og 1951 gerðu Danmörk og Bandaríkin varnarsamning um Grænland sem fól í sér fullveldi Bandaríkjanna á herstöðvum á Grænlandi. Árið [[1951]] var byggður flugvöllur sem gerði mögulegt að hafa þar heimaflugstöð fyrir sprengjuflugvélar sem ætlað var að nota gegn [[sovétríkin|Sovétríkjunum]] ef til átaka kæmi í [[kalda stríðið|kalda stríðinu]]. 

Árið [[1961]] voru settar þar upp [[ratsjá]]r fyrir loftvarnarkerfið [[Ballistic Missile Early Warning System]] (BMEWS) um 20 km norðaustur af herstöðinnni. BMEWS var mikið radarkerfi sem meðal annars tengdist [[Ísland]]i og var sett upp til að geta varað bandarísk yfirvöld við flugskeytum sem skotið væri frá meginlandi Sovétríkjanna eða [[Kafbátur|kafbátum]] á [[Norður-Atlantshaf]]i eða [[Norður-Íshaf|Íshaf]]inu. Á þessum tíma var herstöðin á hátindi stærðar sinnar með um 10.000 hermenn staðsetta þar. Seinni hluta [[1961-1970|7. áratugarins]] fækkaði mjög í herliðinu og einungis um 3.400 manns voru þar árið [[1968]]. Nú eru þar um 250 hermenn. 

Þann [[21. janúar]] [[1968]] fórst [[B-52 Stratofortress|B-52]] sprengjuflugvél 11 km sunnan við herstöðina. Fjórar [[Kjarnorkuvopn|vetnissprengjur]] sem voru um borð týndust og geislavirk málmbrot dreifðust um stórt svæði. Það var ekki fyrr en [[1996]] sem [[Danmörk|dönsk]] yfirvöld viðurkenndu að um [[geislavirkni]] hafi verið að ræða og gengust inn á að greiða þeim sem unnið höfðu við hreinsun á svæðinu 50.000 danskar krónur á mann í skaðabætur fyrir heilsutap og í mörgum tilvikum dauða úr [[krabbamein]]i.

Nafni stöðvarinnar var breytt 2023 og hún kennd við Pituffik sem er heiti innfæddra á svæðinu og [[Geimher Bandaríkjanna|bandaríska geimherinn]], sem tók við rekstri stöðvarinnar 2020.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

== Heimildir ==
* Encyclopedia of the Arctic, Routledge, 2004, ISBN 978-1-57958-436-8

== Ítarefni ==
* [http://www.thule.af.mil/ Thule Air Base] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090403192602/http://www.thule.af.mil/ |date=2009-04-03 }}
* [http://www.fredsakademiet.dk/ordbog/bord/b16.htm Dansk Fredsakademi: Basepolitik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210115748/http://www.fredsakademiet.dk/ordbog/bord/b16.htm |date=2007-02-10 }}
* [https://www.fallingrain.com/icao/BGTL.html Thule Air Base]

[[Flokkur:Bandarískar herstöðvar]]
[[Flokkur:Byggðir á Grænlandi]]
{{s|1943}}</text>
      <sha1>k0wzxaiqmscqdwo9zts8iwzmjkbn26q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bergur Þór Ingólfsson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50217</id>
    <revision>
      <id>1973770</id>
      <parentid>1951417</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:21:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42033-46</username>
        <id>119025</id>
      </contributor>
      <origin>1973770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8683" sha1="jt3vo060cbl8ch32891aj6cl4jc9ptg" xml:space="preserve">{{Leikari
| nafn             = Bergur Þór Ingólfsson
| fæðingardagur    = [[6. janúar]] [[1969]]
}}

'''Bergur Þór Ingólfsson''' (f. [[6. janúar]] [[1969]])&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4016371?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/%22Bergur%20%C3%9E%C3%B3r%20Ing%C3%B3lfsson%22|title=Fréttablaðið - 5. tölublað (06.01.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-11}}&lt;/ref&gt; er [[Ísland|íslenskur]] [[leikari]]. Í dag er hann þekktur sem leikstjóri og leikari í [[Borgarleikhúsið|Borgarleikhúsinu]].

Bergur stundaði nám við Leiklistarskóla Íslands þaðan sem hann útskrifaðist árið [[1995]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mak.is/is/um-mak/frettir/bergur-thor-ingolfsson-er-nyr-leikhusstjori-la|title=Bergur Þór Ingólfsson er nýr leikhússtjóri LA|last=Akureyrar|first=Menningarfélag|website=Menningarfélag Akureyrar|language=is|access-date=2026-01-11}}&lt;/ref&gt;

==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum==
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|-
!Ár !! Kvikmynd/Þáttur&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.icelandicfilmcentre.is/person/bergur-thor-ingolfsson|title=Bergur Þór Ingólfsson|website=Icelandic Film Centre|language=en|access-date=2026-01-11}}&lt;/ref&gt;!! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun
|-
|'''[[1995]]'''||''[[Leikfangasaga]]''|| Lenni ||Íslensk talsetning&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.non-disneyinternationaldubbingcredits.com/leikfangasaga--toy-story-icelandic-voice-cast.html|title=Leikfangasaga / Toy Story Icelandic Voice Cast|website=WILLDUBGURU|language=en|access-date=2026-01-11}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''[[1995]]'''||''[[Áramótaskaupið 1995]]''|| || 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''[[1996]]'''||''[[Áramótaskaupið 1996]]''|| || 
|-
|''[[Space Jam]]''|| Kalli kanína, Oddur önd, Elmar og Pepe le pú ||Íslensk talsetning
|-
|'''[[1998]]'''
|''[[Óliver og félagar|Óliver og Félagar]]''
|Tító
|Íslensk talsetning&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/oliver--company--icelandic-cast.html|title=Oliver &amp; Company / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-11}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''[[1999]]'''
|[[Ástríkur og Steinríkur gegn Sesar|''Ástríkur og Steinríkur gegn Sesar'']] 
|Fradius
|Íslensk talsetning
|-
|'''[[1999]]'''||''[[Áramótaskaupið 1999]]''|| || 
|-
|'''[[2000]]'''||''[[Lifandi!]]''|| || 
|-
|'''[[2000]]'''
|[[Stúart Litli|''Stúart Litli'']]
|Stúart Litli
|Íslensk talsetning&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2999025?iabr=on#page/n27/mode/1up/search/%22St%C3%BAart%20Litli%22|title=Dagblaðið Vísir - DV - 88. tölublað (13.04.2000) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-11}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''[[2001]]'''||''[[No Such Thing]]''||Smyglari|| 
|-
|'''[[2002]]'''
|[[Stúart Litli 2|''Stúart Litli'' ''2'']]
|Stúart Litli
|Íslensk talsetning&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3450893?iabr=on#page/n27/mode/2up/search/%22Stuart%20Little%22|title=Morgunblaðið - 190. tölublað (16.08.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-11}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''[[2003]]'''||''[[Njálssaga]]''||Kolskeggur|| 
|-
|'''[[2004]]'''
|''[[Hákarlasaga]]''
|Óskar
|Íslensk talsetning
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''[[2005]]'''||''[[Strákarnir okkar]]''||knattspyrnumaður|| 
|-
|''[[Stelpurnar]]''
|Ýmsir
|
|-
|''[[Litli Kjúllinn]]''
|Rúni Rusl
|Íslensk talsetning
|-
|'''[[2006]]'''
|''[[Bílar (kvikmynd)|Bílar]]''
|Luigi
|Íslensk talsetning
|-
|'''[[2007]]'''||''[[Áramótaskaupið 2007]]''|| || 
|-
|'''[[2008]]'''
|''[[Madagaskar 2]]''
|Hermann
|Íslensk talsetning
|-
|'''[[2009]]'''
|''[[Upp]]''
|Dug
|Íslensk talsetning
|-
|'''[[2010]]'''||''[[Órói]]''|| Bjöggi || 
|-
|'''[[2013]]'''
|''[[Frosinn]]''
|Ólafur
|Íslensk talsetning
|-
|'''[[2014]]'''||''[[Latibær]]''|| ||
|}

== Tilvísanir ==
&lt;references /&gt;

==Tenglar==
{{imdb|name/nm1145532|Bergur Þór Ingólfsson}}

{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Íslenskir leikarar]]
{{f|1969}}
&lt;!--Menntun:		• Útskrifaðist úr Leiklistarskóla Íslands 1995.

Fyrri störf:		• Leikari hjá Leikfélagi Reykjavíkur 2000 - 2007 .
• Fastráðinn leikari hjá Þjóðleikhúsinu árin 1995 – 2000.

Leikstjórnarreynsla:	•  Yfirvofandi – Naív
					•  Hamlet Superstore – dansleikhús (1. verðlaun í dansleikhúskeppni)
•  Kristnihald undir Jökli – Leikfélag Reykjavíkur
•  Móglí – Leikfélag Reykjavíkur
•  Glæstir tímar - Fúría  (verðlaun: Tréhausinn, fyrir bestu leikstjórn)
•  Patataz - Hugleikur
•  Dýrðlegt fjöldasjálfsmorð - Landsleikur 
•  Íbúð Soju – Stúdentaleikhúsið
•  Ungir menn á uppleið – Stúdentaleikhúsið (verðlaun: Áhugaverðasta áhugasýningin)
			•  Örlagaeggin – Leikskólinn
				•  Allt í Plasti – La-gó
	•  Flugur – La-gó
•  Séra Oddur – La-gó 
•  Guli flamingóinn –  G.G. – dús
•  Karfa góð – G.G. – dús
•  Uppboð á búningum þjóðleikhússins (uppákoma) – Þjóðleikhúsið

Leikreynsla:	
•  Annas prestur.  Súperstar
		Frumsýnt á Stóra sviði Borgarleikhússins 14. júli 1995
	Leiksjórn:Páll Baldvin Baldvinsson

• Sörensen rakari.  Kardemommubærinn   
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 21.október 1995 
		Leikstjórn: Kolbrún Halldórsdóttir

		•  Ýmis hlutverk.  Don Juan
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 26. desember 1995 
		Leikstjórn: Rimas Tuminas 

		• Ýmis hlutverk.  Hamingjuránið
		Frumsýnt á Smíðaverkstæðinu 4.mai 1996 
		Leikstjórn: Kolbrún Halldórsdóttir

		• Litli Kláus. Litli Kláus og Stóri Kláus
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 23. janúar 1997 
		Leikstjórn: Ásdís þórhallsdóttir

		• Model.  Fiðlarinn á þakinu
			Frumsýnt á  Stóra sviðinu 18. april 1997
		Leikstjórn:Kolbrún Halldórsdóttir

		• Haukur.  Grandavegur 7 
		Frumsýnt á stóra sviðinu 29.október 1997 
		Leikstjórn: Kjartan Ragnarsson

		• Ranúr.  Meiri gauragangur 
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 11.febrúar 1998 
		Leikstjórn: þórhallur Sigurðsson

		• Þjónn.  Tveir tvöfaldir 
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 13.nóvember 1998
		Leikstjórn: Þór Tulinius

		• Ýmis hlutverk.  Sjálfstætt fólk / Bjartur-Landnámsmaður Íslands 
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 21.mars 1998
		Leikstjórn: Kjartan Ragnarsson

		• Gvendur.  Sjálfstætt fólk / Ásta Sóllilja-Lífsblómið  
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 21.mars 1998
		Leikstjórn: Kjartan Ragnarsson


		• Ýmis hlutverk.  Rent 
		Frumsýnt í Loftkastalanum 14. mai 1999
		Leikstjórn:Baltasar Kormákur

		• Ýmis hlutverk.  Krítarhringurinn í Kákasus
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 18.nóvember 1999
		Leikstjórn: Stefan Metz

		• Jón Kvistur.  Draumur á Jónsmessunótt 
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 20. apríl 2000
		Leikstjóri: Baltasar Kormákur 

		• Hermann.  Skáldanótt 
		Frumsýnt á Stóra sviðinu 10. nóvember 2000
		Leikstjóri: Benedikt Erlingsson

		• Úlfar.  Barbara og Úlfar - Píslarsagan
		Litla sviðið 2001 
		Spunninn trúðleikur

		• Máni.  Sól og Máni
			Frumsýnt á Stóra sviðinu 11. janúar 2003
		Leikstjóri: Hilmar Jónsson 

		• Matti.  Puntila og Matti
			Frumsýnt á Stóra sviðinu 2003 
		Leikstjóri:  Guðjón Pedersen

		• Tommi.  Lína Langsokkur
		Frumsýnt á stóra sviðinu 2003
		Leikstjóri:  María Reyndal

		• Marta Smart.  Chicago
		Frumsýnt á stóra sviðinu 2004
		Leikstjóri:  þórhildur þorleifsdóttir

		• Sansjó Pansa.  Don Kíkóti
		Frumsýnt á stóra sviðinu 2004
		Leikstjóri: Guðjón Pedersen

		• Hamlet.  Hamlet Superstore
		Frumsýnt á stóra sviðinu 2004
		Leikstjóri: Bergur þór Ingólfsson

		• Héri.  Héri Hérason
		Frumsýnt á stóra sviðinu 2005
		Leikstjóri: Stefán Jónsson

		• Ýmis hlutverk.  Terrorismi
		Frumsýnt á nýja sviðinu 2005
		Leikstjóri: Stefán Jónsson

		• Adolf Hitler.  Mein Kampf
		Frumsýnt á nýja sviðinu 2006
		Leikstjóri: Hafliði Arngrímsson

		• Bubbi.  Viltu finna milljón?
		Frumsýnt á nýja sviðinu 2006
		Leikstjóri: Þór Túliníus

		• Ýmis hlutverk.  Ófagra veröld
		Frumsýnt á stóra sviðinu 2006
		Leikstjóri: Benedikt Erlingsson

		• Tarzan.  Grettir
		Frumsýnt á stóra sviðinu 2007
		Leikstjóri: Rúnar Freyr Gíslason

		• Ræðismannsskrifstofan.  Andrej
		Frumsýnt á Nýja sviðinu 2007
		Leikstjóri: Jo Strömgren


• Auk þess leikið í sjónvarpsmyndum, kvikmyndum, 
áramótaskaupum, útvarpsleikhúsi og auglýsingum.
• Stelpurnar Ýmis hlutverk
• Venni Páer Kolli
 • Njálssaga Kolskeggur
• No Such Thing Smyglari
• Lifandi 
• Silfur 
• Áramótaskaupið 1995 
• Áramótaskaupið 1996 
• Áramótaskaupið 1999
--&gt;</text>
      <sha1>jt3vo060cbl8ch32891aj6cl4jc9ptg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magnús Jónsson (f. 1965)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52448</id>
    <revision>
      <id>1973769</id>
      <parentid>1972273</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:15:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42033-46</username>
        <id>119025</id>
      </contributor>
      <comment>/* Talsetning teiknimynda */</comment>
      <origin>1973769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3669" sha1="9uc2hartecug27w3mopo0ig37kggkc7" xml:space="preserve">{{Leikari
| nafn             = Magnús Jónsson
| fæðingardagur    = [[24. október]] [[1965]]
| helstu_hlutverk  = Logi Traustason í [[Réttur (sjónvarpsþáttaröð)|Réttur]]&lt;br/&gt;Bósi ljósár í [[Leikfangasaga]]
}}

'''Magnús Jónsson''' (f. [[24. október]] [[1965]]) er [[Ísland|íslenskur]] [[leikari]].

==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;font-size:90%;&quot;
|-
!Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun
|-
|'''[[1992]]'''||''[[Veggfóður: Erótísk ástarsaga]]''||Hommi|| 
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|'''[[1995]]'''||''[[The Viking Sagas]]''||Erik|| 
|-
| ''[[Einkalíf]]''||Sóldýrkendur|| 
|-
| ''[[Nei er ekkert svar]]''||Maggi|| 
|-
|'''[[2000]]'''||''[[Evicted]]''||Ísmaður|| 
|-
|'''[[2001]]'''||''[[Gæsapartí]]''|| || 
|-
|'''[[2004]]'''||''[[Njálssaga]]''||Mörður|| 
|-
|'''[[2005]]'''||''[[Strákarnir okkar]]''||Aron||
|-
|'''[[2007]]'''
|[[Pressan (sjónvarpsþættir)|''Pressa'']]
|Jörgen
|
|-
|'''[[2008]]'''
|[[Svartir englar|''Svartir englar'']]
|Hermann
|
|-
|'''[[2008]]'''
|''[[Reykjavík - Rotterdam|Reykjavík-Rotterdam]]''
|Sveinn
|
|-
|'''[[2009]]'''
|[[Ástríður (sjónvarpsþættir)|''Ástríður'']]
|
|
|-
|'''[[2009]]'''
|''[[Réttur (sjónvarpsþáttaröð)|Réttur]]''
|Logi Traustason
|
|-
|'''[[2010]]'''
|''[[Boðberi (Kvikmynd)|Boðberi]]''
|Seðlabankastjóri
|
|-
|'''[[2011]]'''
|''[[Hamraborgin]]''
|Kiddi
|
|-
|'''[[2011]]'''
| ''[[Ódauðleg ást]]''
|Zombie#1
|
|-
|'''[[2012]]'''
|''[[Ávaxtakarfan]]''
|Guffi Banani
|
|-
|'''[[2014]]'''
|''[[Grafir &amp; Bein]]''
|Fannar
|
|-
|'''[[2018]]'''
|''[[Spell]]''
|Steindór
|
|-
|'''[[2018]]'''
|''[[Náttuglan]]''
|Leigumorðingi
|
|-
|'''[[2019]]'''
|[[Taka 5|''Taka 5'']]
|Föður
|
|}

== Talsetning teiknimynda ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Ár
!Kvikmynd/Þáttur
!Hlutverk
|-
|'''[[1995]]'''
|[[Leikfangasaga]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Bósi ljósár
|-
|'''[[1999]]'''
|[[Leikfangasaga 2]]
|-
|'''[[2000]]'''
|[[Vegurinn til El Dorado]]
|Vörður
|-
|'''[[2001]]'''
|[[Mjallhvít og dvergarnir sjö (teiknimynd frá 1937)|Mjallhvít og dvergarnir sjö]]
|Purkur
|-
|'''[[2001]]'''
|[[Nýi stíllinn keisarans]]
|Kronki
|-
|'''[[2001]]'''
|[[Harry Potter og viskusteinninn (kvikmynd)|Harry Potter og viskusteinninn]]
|Severus Snape
|-
|'''[[2001]]'''
|[[Atlantis: Týnda borgin|Atlantis - Týnda Borgin]]
|Vinny
|-
|'''[[2002]]'''
|[[Skrímsli hf.]]
|Sveppi
|-
|'''[[2002]]'''
|[[Villti folinn (kvikmyndasería)|Villti folinn]]
|Liðsforingi
|-
|'''[[2003 f.Kr.|2003]]'''
|[[Skógarlíf 2]]
|M.C.
|-
|'''[[2004]]'''
|[[Gauragangur í sveitinni]]
|Ríkó
|-
|'''[[2004]]'''
|[[Hákarlasaga]]
|Frankí
|-
|'''[[2006]]'''
|[[Óbyggðirnar]]
|Barði
|-
|'''[[2006]]'''
|[[Yfir gerðið]]
|Rúni
|-
|'''[[2006]]'''
|[[Bílar (kvikmynd)|Bílar]]
|Kalli Kaldi
|-
|'''[[2008]]'''
|[[Bolt (Kvikmynd)|Bolt]]
|Dr. Kalíkó, Blake
|-
|'''[[2008]]'''
|[[Madagaskar 2]]
|Mason
|-
|'''[[2009]]'''
|[[Upp]]
|Gamma
|-
|'''[[2009]]'''
|[[Monsters vs. Aliens]]
|Prófessor Dr. Kakkalakki
|-
|'''[[2009]]'''
|[[Prinsessan og froskurinn]]
|Dr. Facilier
|-
|'''[[2010]]'''
|[[Leikfangasaga 3]]
|Bósi ljósár
|-
|'''[[2011]]'''
|[[Bílar 2]]
|Ásinn
|-
|'''[[2016]]'''
|[[Zootropolis]]
|Bongo Lögreglustjóri
|-
|'''[[2017]]'''
|[[Bílar 3]]
|Kalli Kaldi, Chase Racelott
|-
|'''[[2019]]'''
|[[Leikfangasaga 4]]
|Bósi ljósár
|-
|'''[[2024]]'''
|[[Múfasa: Konungur ljónanna]]
|Kiros
|-
|'''[[2026]]'''
|[[Leikfangasaga 5]]
|Bósi ljósár
|}

==Tengill==
* {{imdb nafn|0433605|Magnús Jónsson}}

{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Íslenskir leikarar]]
{{f|1965}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1965]]</text>
      <sha1>9uc2hartecug27w3mopo0ig37kggkc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Motorola</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52988</id>
    <revision>
      <id>1973794</id>
      <parentid>1957784</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T00:42:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cicihwahyuni6</username>
        <id>91811</id>
      </contributor>
      <origin>1973794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2190" sha1="7amhpz6orz3v3226e3spxc0yb6ozpys" xml:space="preserve">'''Motorola Inc.''' var [[Bandaríkin|bandarískt]] fyrirtæki (og nú aðeins vörumerki sem enn er notað) sem framleiddi og seldi [[Farsími|farsíma]], [[Örgjörvi|örgjörva]] og [[net]]búnað. T.d. fyrsta farsíma sögunnar, Motorola DynaTAC 8000X, árið 1984, og síðar &quot;smartsíma&quot; sem keyrðu Android, undir þeirra nafni (eða stytt í &quot;Moto&quot;). 

Motorola framleiddi t.d. 32-bita Motorola 68000 örgjörvann (sem kom út 1979 upphaflega með 16-bita &quot;data bus&quot; og keyrði á 4, 6, eða 8&amp;nbsp;MHz). Sá örgjörvi, eða af þeirri kynslóð, var notaður í mjög vinsælum tölvum t.d. [[Macintosh]] tölvum frá [[Apple]], og fleiri borðtölvum t.d. [[Amiga]] frá [[Commodore]], og leikjatölvum, t.d. Sega Genesis (Mega Drive).

Fyrirtækið og örgjörvinn (eða tölvufyriræki sem notuðu hann) keppti þannig óbeint við risann fyrir borðtölvuörgjörva, [[Intel]] og þeirra &quot;[[x86]]&quot;, sem líka er &quot;CISC&quot; örgjörvi (eða kynslóð af), þar til fyrirtækið gafst upp á þeirri samkeppni 1994 eftir útgáfu Motorola 68040 sem keyrði með 40&amp;nbsp;MHz klukkuhraða, sem var ekki hægvirkt á sínum tíma. Þróun þeirra var hliðstæð t.d. komu þeir með &quot;FPU&quot; kubb sem síðar var sambyggður 68040 (líkt of Intel gerði með [[486]]DX).

Apple skipti út þessum örgjörvum fyrir &quot;RISC&quot; PowerPC örgjörva (sem Motorola framleiddi í samvinnu við [[IBM]]) og síðar yfir í fyrrnefndann samkeppnisaðila frá Intel þ.e. fór aftur yfir í &quot;CISC&quot; hönnun (en notast við ARM örgjörva með RISC-hönnun í iOS-keyrandi tölvum líkt og [[iPhone]]).

Fyrirtækið framleiddi líka aðra örgjörva, minna vinsæla 6800 sem líka var CISC (en 8-bita) og hannaði t.d. líka sína eigin RISC-línu sem varð ekki vinsæl. 6800 CISC-hönnun var nokkuð vinsæl en ekki forritunarlega samhæfð heldur við 68000 hönnunina sem var síðar endurnýtt í Freescale (síðar NXP) ColdFire.

Fyrirtækið var bútað upp tvo fyrirtæki sem voru keypt (ásamt einkaleyfum). [[Google]] keypti og síðar [[Lenovo]] af fyrirtækið &quot;Motorola Mobility&quot; og rekur sem sitt undirfyrirtæki og tók við vefsíðunni.

[[Flokkur:Bandarísk fyrirtæki|*]]
{{S|1928}}</text>
      <sha1>7amhpz6orz3v3226e3spxc0yb6ozpys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Svarfaðardalur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59159</id>
    <revision>
      <id>1973791</id>
      <parentid>1931118</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T00:14:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahjartar</username>
        <id>2477</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1973791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11559" sha1="7mfv8wg0a1v2c4dgxcvmdwqqik7s5d5" xml:space="preserve">[[Mynd:Svarfadardalur.jpg|right|thumb|Svarfaðardalur-Skíðadalur, Árgerðisbrú fremst, Gljúfurárjökull innst í dal.]]
'''Svarfaðardalur''' er stór og þéttbýll [[dalur (landslagsþáttur)|dalur]] sem liggur milli hárra fjalla inn frá [[Dalvík]] við [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] að vestan. Hann tilheyrir sveitarfélaginu [[Dalvíkurbyggð]]. 

Um 10 km frá sjó klofnar hann. Eystri dalurinn nefnist [[Skíðadalur]] og hann heldur meginstefnu dalsins til suðvesturs en hinn dalurinn heldur Svarfaðardalsnafninu, hann sveigir mjög til vesturs og er oft kallaður Svarfaðardalur fram. Fjölmargir afdalir ganga út frá aðaldölunum. Smájöklar eru víða í þessum dölum. Stærsti jökullinn er [[Gljúfurárjökull]] sem er fyrir botni Skíðadals og blasir við úr byggð. 

Fjöllin eru mikil og brött og margir tindar á bilinu 1000-1400 m á hæð. Hæstu fjöllin eru upp af Skíðadal, hæstur er [[Dýjafjallshnjúkur]] 1456 m. [[Svarfaðardalsá]] rennur eftir dalnum. Hún á innstu upptök sín á [[Heljardalsheiði]] en safnar að sér vatni úr fjölda þveráa og lækja. Stærst þessara áa er Skíðadalsá. 

Fjölmargar gönguleiðir og fornir fjallvegir liggja úr Svarfaðardal og Skíðadal til næstu byggðarlaga.  Þekktasti fjallvegurinn er Heljardalsheiði. Um hana lá hin forn þjóðleið til [[Hólar í Hjaltadal|Hóla]] í [[Hjaltadalur|Hjaltadal]]. Í Svarfaðardal voru fjórir kirkjustaðir, [[Vellir]], [[Tjörn (Svarfaðardalur)|Tjörn]], [[Urðir]] og [[Upsakirkja|Upsir]]. Barna- og unglingaskóli var á [[Húsabakki í Svarfaðardal|Húsabakka]] [[1956]]-[[2004]]. Þar er nú samkomuhús sveitarinnar en það heitir [[Samkomuhúsið Rimar|Rimar]]. [[Sundskáli Svarfdæla]] er upp undir fjallshlíðinni ofan við Húsabakka. Hann var reistur [[1929]] og er talinn ein elsta yfirbyggða sundlaug landsins.  

Volgar lindir eru í [[Laugahlíð]] ofan við Sundskálann og úr einni þeirra fékk hann vatn. Seinna var borað eftir vatni og vatn leitt þaðan til skálans. [[Hitaveita Dalvíkur|Hitaveita]] er í neðanverðum dalnum en heitt vatn fæst úr borholum á [[Hamar í Svarfaðardal|Hamri]] í Svarfaðardal og á Árskógsströnd. [[Friðland Svarfdæla]] nær frá sjó við Dalvík og spannar flatann dalbotninn inn fyrir Húsabakka. Þar eru göngustígar og reiðstígar og mikið og fjölskrúðugt fuglalíf.

Vegna þess hve fjöllin eru há sér ekki til sólar í svartasta [[skammdegi]]nu. Talsverður munur er á milli bæja hversu lengi það er sem sól kemur ekki upp að vetri. Á sumrin skín hins vegar [[miðnætursól]].


== Menning ==
[[Norðurslóð]] er héraðsfréttablað Svarfdæla. Hún hóf göngu sína í október [[1977]] og er eitt elsta héraðsfréttablað landsins sem kemur út að staðaldri.

Héraðshátíðin nefnist Svarfdælskur mars og er haldin í mars ár hvert. Þetta er menningarhátíð þar sem ýmislegt er til gamans gert, svo sem að keppa að heimsmeistaratitli í [[brús]] og dansa Svarfdælskan mars. Brús er sérstætt spil sem hefur lengi verið spilað í dalnum og er raunar þekkt víðar en hvergi hefur það lifað jafn góðu lífi og þar.

Héraðssöngur Svarfdæla er kvæðið ''Svarfaðardalur'' eftir [[Filippía Kristjánsdóttir|Hugrúnu skáldkonu]] sem alþekkt er í flutningi [[Karlakór Dalvíkur|Karlakórs Dalvíkur]] við lag [[Pálmi Eyjólfsson|Pálma Eyjólfssonar]]. Síðasta erindið hljóðar svo:
[[Mynd:Svarfaðard.jpg|left|thumb|Svarfaðardalur fram, þ.e. innri hluti Svarfaðardals, Hnjótafjall fyrir miðju.]]
[[Mynd:Norðurslóð2.jpg|right|thumb|Haus héraðsfréttablaðsins Norðurslóðar.]]
:Hann er töfrandi höll,
:hann á tignarleg fjöll
:þar í laufbrekkum lækirnir hjala.
:Mér er kliður sá kær,
:eg vil koma honum nær.
:Hann er öndvegi íslenskra dala.

Annar þekktur Svarfaðardalssöngur er [[Svarfaðardalur kæri]] eftir [[Hjalti Haraldsson|Hjalta Haraldsson]] frá [[Ytragarðshorn]]i við lag [[Guðmundur Óli Gunnarsson|Guðmundar Óla Gunnarssonar]] sem [[Karlakór Dalvíkur]] hefur sungið og gefið út á hljómdiski.

Málarar hafa fundið sér myndefni í dalnum. [[Ásgrímur Jónsson]] málaði allmörg velþekkt olíuverk í Svarfaðardal og Skíðadal. Einnig eru til stór Svarfaðardalsmálverk  eftir [[Freymóður Jóhannsson|Freymóð Jóhannsson]]. Einn þekktasti málari byggðarlagsins er [[Brimar Sigurjónsson]] (1928-1980). Fjölmargar mynda hans eru frá Dalvík og Svarfaðardal.

== Sagan ==
Samkvæmt [[Landnámabók|Landnámu]] er dalurinn kenndur við [[Þorsteinn svörfuður|Þorstein svörfuð]] sem bjó á [[Grund í Svarfaðardal|Grund]]. Hann var þó ekki sá fyrsti sem settist að í dalnum því [[Ljótólfur goði]] á [[Hof í Svarfaðardal|Hofi]] og menn hans voru komnir á undan honum. Svarfaðardalur er víða nefndur í fornum sögum og þar gerðust [[Svarfdæla saga]] og [[Valla-Ljóts saga]]. [[Þorleifs þáttur jarlaskálds]] og [[Hreiðars þáttur]] heimska fjalla einnig um Svarfdælinga. Í Svarfaðardal hafa fundist all mörg [[kuml]] frá heiðnum sið þar á meðal tveir kumlateigar með mörgum kumlum. Annar í Láginni á Dalvík og hinn á Arnarholti í landi [[Ytragarðshorn]]s. [[Guðmundur Arason]] hinn góði var prestur bæði að Völlum og Upsum áður en hann var kjörinn Hólabiskup og Svarfaðardalur kemur víða fyrir í sögu hans. Á Urðum bjuggu landskunnir höfðingjar, [[Þorsteinn Eyjólfsson]] (d. 1402) lögmaður og hirðstjóri og síðan [[Arnfinnur Þorsteinsson]] sonur hans, riddari og hirðstjóri. Svarfaðardalur varð snemma þéttbýll eins og máltækið gamla &quot;hér er setinn Svarfaðardalur&quot; ber vitni um. Á miðöldum voru 68 lögbýli í dalnum og fjölmörg smærri býli (hjáleigur og kot).

Svarfaðardalur var allur einn hreppur fram í ársbyrjun 1946 en þá var honum skipt í [[Svarfaðardalshreppur|Svarfaðardalshrepp]] og [[Dalvíkurhreppur|Dalvíkurhrepp]]. Dalvík fékk kaupstaðarréttindi 22. apríl 1974. Hrepparnir voru svo sameinaðir á ný ásamt með [[Árskógshreppur|Árskógshreppi]] þann 7. júní 1998 og mynda nú [[Dalvíkurbyggð]].

== Fjöllin ==
Fjallahringurinn kring um Svarfaðardal og Skíðadal er allstórbrotinn. Hann spannar yfir 100 km og ef miðað er við vatnaskilin, sem teygja sig frá Hálshorni umhverfis dalina og enda yst út í Ólafsfjarðarmúla, þá eru þau 115 km löng. Samkvæmt bók Bjarna E. Guðleifssonar um Svarfaðardalsfjöll eru 75 tindar á þeirri leið sem allir hafa nöfn. Fjórir af þeirra eru yfir 1400 m háir og á lista Ferðafélagsins yfir 100 hæstu fjallstinda á Íslandi. Þetta eru:
* [[Dýjafjallshnjúkur]] 1449 m
* [[Kvarnárdalshnjúkur]] 1442 m
* [[Heiðingi]] 1404 m
* [[Stapar]] 1403 m.

== Jarðfræði Svarfaðardals ==
Berggrunnur byggðarlagsins er að mestu gerður úr fornum blágrýtishraunum sem mynda gríðarþykkan lagskiptan jarðlagastafla. Milli hraunlaganna eru víða þunn rauðleit setlög sem gerð eru úr gömlum jarðvegi sem safnast hefur á hraunin milli gosa, einnig má sums staðar finna sand- og malarkennd setlög sem ættuð eru frá ám og vötnum. Líðið sem ekkert er af súru og ísuru bergi ([[líparít]]i eða [[andesít]]i). Jarðlagastaflanum hallar lítillega til suðurs. Hann er 10 – 12 milljón ára gamall, frá miðhluta [[Míósen]]. Elsta bergið er yst í Ólafsfjarðarmúla en yngsta bergið er efst í háfjöllum Skíðadals. Víða standa berggangar nær hornrétt á jarðlögin en þeir eru aðfærsluæðar fornra eldstöðva. Þykkur og mikill [[berggangur]] sker sig upp í gegn um [[Stóllinn|Stólinn]] á mótum Svarfaðardals og Skíðadals, [[Hálfdanarhurð]] í [[Ólafsfjarðarmúli|Ólafsfjarðarmúla]] er einnig berggangur. Eftir að eldvirkni lauk á svæðinu fyrir um 10 milljónum ára grófst [[Eyjafjörður]] og þverdalir hans ofan í jarðlagastaflann fyrir atbeina vatns og vinda og þegar [[ísöld]]in skall á fullkomnuðu jöklar landslagsmótunina. [[Jökulgarðar]] frá lokum síðasta kuldaskeiðs, fyrir um 11.500 árum, setja víða svip sinn á landið. [[Hólsrípill]]inn er eitt fallegasta dæmið um slíka garða en hann er ruddur upp af jökli sem eitt sinn gekk í sjó úr [[Karlsárdalur|Karlsárdal]]. [[Berghlaup]]surðir eru einnig áberandi víða í fjallahlíðum og má þar nefna [[Upsi|Upsann]] ofan Dalvíkur, hólana neðan við [[Hofsskál]] í Svarfaðardal og [[Hvarfið]] í mynni Skíðadals. Sveitarfélagið er á virku jarðskjálftasvæði og árlega verða menn varir við jarðskjálfta sem flestir eiga upptök sín á [[Grímseyjarsund]]i og fyrir mynni Eyjafjarðar. [[Dalvíkurskjálftinn]] [[1934]] er öflugasti skjálftinn sem vitað er um að hafi átt upptök á svæðinu en hann var um 6,2 stig á Richter. Upptök hans voru milli Dalvíkur og [[Hrísey]]jar. 

== Bæir í Svarfaðardal og Skíðadal==
Bæjum er raðað í stafrófsröð. Nokkur eyðibýli eru talin með en sú upptalning er ekki tæmandi.
{{Col-begin}}
{{Col-4}}
*[[Atlastaðir|Atlastaðir í Svarfaðardal]]
*[[Auðnir í Svarfaðardal|Auðnir]]
*Árgerði
*[[Bakkagerði í Svarfaðardal|Bakkagerði]]
*[[Bakki í Svarfaðardal|Bakki]]
*[[Blakksgerði]]
*Brautarhóll
*[[Brekka í Svarfaðardal|Brekka]]
*[[Brimnes á Dalvík]]
*[[Búrfell|Búrfell í Svarfaðardal]]
*[[Böggvisstaðir]]
*Dæli í Skíðadal
*[[Gljúfurárkot]]
*[[Gróugerði]]
*[[Grund í Svarfaðardal|Grund]]
*[[Gröf í Svarfaðardal]]
*[[Gullbringa]]
*Göngustaðakot
*Göngustaðir
*[[Hamar í Svarfaðardal|Hamar]]
*[[Háls í Svarfaðardal|Háls]]
{{Col-4}}
*[[Hánefsstaðir í Svarfaðardal|Hánefsstaðir]]
*[[Helgafell|Helgafell í Svarfaðardal]]
*[[Hjaltastaðir í Skíðadal|Hjaltastaðir]]
*Hlíð í Skíðadal
*[[Hnjúkur]]
*[[Hof]]
*[[Hofsá]]
*Hofsárkot
*[[Holárkot]]
*Hóll
*[[Hóll]] niður
*Hrafnsstaðir
*Hreiðarsstaðakot
*[[Hreiðarsstaðir]]
*[[Hringsholt]]
*Hrísar
*[[Húsabakki|Húsabakki í Svarfaðardal]]
*Hverhóll
*Hæringsstaðir
*Ingvarir
{{Col-4}}
*Jarðbrú
*[[Karlsá]]
*Klaufabrekknakot (Klaufrakot)
*[[Klaufabrekkur]]
*Klængshóll
*Kot
*Kóngsstaðir
*[[Krosshóll]]
*[[Laugahlíð]]
*Laugasteinn
*[[Másstaðir í Skíðadal]] ytri og syðri
*Melar
*[[Miðkot]]
*[[Sakka]]
*[[Sandá í Svarfaðardal|Sandá]]
*[[Sauðanes (Upsaströnd)|Sauðanes]]
*Skáldalækur
*Skeggsstaðir
*Skeið
*[[Skriða í Svarfaðardal|Skriða]]
*[[Skröflustaðir]]
*[[Stafn í Skíðadal|Stafn]]
{{Col-4}}
*Steindyr
*[[Sveinsstaðir í Skíðadal|Sveinsstaðir]]
*Syðra-Garðshorn
*Syðra-Holt
*Syðrahvarf
*[[Sæla]] og Syðri-Sæla
*[[Tjörn í Svarfaðardal|Tjörn]]
*Tungufell
*[[Uppsalir]]
*[[Upsir]]
*[[Urðir]]
*[[Vellir]]
*[[Vífilsstaðir í Svarfaðardal]]
*[[Ytragarðshorn]]
*[[Hringsholt]]
*Ytra-Holt
*[[Ytra-Hvarf]]
*Þorsteinsstaðir
*Þverá í Skíðadal
*Þverá í Svarfaðardal
*Ölduhryggur

{{Col-end}}

== Heimildir ==
* Árni Daníel Júlíusson 2016. Miðaldir í Skuggsjá Svarfaðardals. JPV útgáfa og Þjóðminjasafn Íslands.
* Bjarni E. Guðleifsson 2011. Svarfaðardalsfjöll. Genginn fjallahringurinn umhverfis Svarfaðardal. Bókaútgáfan Hólar, 191 bls.
* {{tímaritsgrein|höfundur=Hjörtur Eldjárn Þórarinsson|grein=Svarfaðardalur og gönguleiðir um fjöllin|titill=Árbók Ferðafélags Íslands|árgangur=|tölublað=|ár=1973|blaðsíðutal=9-119}}
* Kristmundur Bjarnason. Saga Dalvíkur 1-4. Dalvíkurbær 1978-1985

[[Flokkur:Svarfaðardalur]]
[[Flokkur:Dalir á Íslandi]]</text>
      <sha1>7mfv8wg0a1v2c4dgxcvmdwqqik7s5d5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973792</id>
      <parentid>1973791</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T00:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahjartar</username>
        <id>2477</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1973792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11544" sha1="n83gen0cd06eic8t7223x0qq7hi3kc4" xml:space="preserve">[[Mynd:Svarfadardalur.jpg|right|thumb|Svarfaðardalur-Skíðadalur, Árgerðisbrú fremst, Gljúfurárjökull innst í dal.]]
'''Svarfaðardalur''' er stór og þéttbýll [[dalur (landslagsþáttur)|dalur]] sem liggur milli hárra fjalla inn frá [[Dalvík]] við [[Eyjafjörður|Eyjafjörð]] að vestan. Hann tilheyrir sveitarfélaginu [[Dalvíkurbyggð]]. 

Um 10 km frá sjó klofnar hann. Eystri dalurinn nefnist [[Skíðadalur]] og hann heldur meginstefnu dalsins til suðvesturs en hinn dalurinn heldur Svarfaðardalsnafninu, hann sveigir mjög til vesturs og er oft kallaður Svarfaðardalur fram. Fjölmargir afdalir ganga út frá aðaldölunum. Smájöklar eru víða í þessum dölum. Stærsti jökullinn er [[Gljúfurárjökull]] sem er fyrir botni Skíðadals og blasir við úr byggð. 

Fjöllin eru mikil og brött og margir tindar á bilinu 1000-1400 m á hæð. Hæstu fjöllin eru upp af Skíðadal, hæstur er [[Dýjafjallshnjúkur]] 1456 m. [[Svarfaðardalsá]] rennur eftir dalnum. Hún á innstu upptök sín á [[Heljardalsheiði]] en safnar að sér vatni úr fjölda þveráa og lækja. Stærst þessara áa er Skíðadalsá. 

Fjölmargar gönguleiðir og fornir fjallvegir liggja úr Svarfaðardal og Skíðadal til næstu byggðarlaga.  Þekktasti fjallvegurinn er Heljardalsheiði. Um hana lá hin forn þjóðleið til [[Hólar í Hjaltadal|Hóla]] í [[Hjaltadalur|Hjaltadal]]. Í Svarfaðardal voru fjórir kirkjustaðir, [[Vellir]], [[Tjörn (Svarfaðardalur)|Tjörn]], [[Urðir]] og [[Upsakirkja|Upsir]]. Barna- og unglingaskóli var á [[Húsabakki í Svarfaðardal|Húsabakka]] [[1956]]-[[2004]]. Þar er nú samkomuhús sveitarinnar en það heitir [[Samkomuhúsið Rimar|Rimar]]. [[Sundskáli Svarfdæla]] er upp undir fjallshlíðinni ofan við Húsabakka. Hann var reistur [[1929]] og er talinn ein elsta yfirbyggða sundlaug landsins.  

Volgar lindir eru í [[Laugahlíð]] ofan við Sundskálann og úr einni þeirra fékk hann vatn. Seinna var borað eftir vatni og vatn leitt þaðan til skálans. [[Hitaveita Dalvíkur|Hitaveita]] er í neðanverðum dalnum en heitt vatn fæst úr borholum á [[Hamar í Svarfaðardal|Hamri]] í Svarfaðardal og á Árskógsströnd. [[Friðland Svarfdæla]] nær frá sjó við Dalvík og spannar flatann dalbotninn inn fyrir Húsabakka. Þar eru göngustígar og reiðstígar og mikið og fjölskrúðugt fuglalíf.

Vegna þess hve fjöllin eru há sér ekki til sólar í svartasta skammdeginu. Talsverður munur er á milli bæja hversu lengi það er sem sól kemur ekki upp að vetri. Á sumrin skín hins vegar [[miðnætursól]].


== Menning ==
[[Norðurslóð]] er héraðsfréttablað Svarfdæla. Hún hóf göngu sína í október [[1977]] og er eitt elsta héraðsfréttablað landsins sem kemur út að staðaldri.

Héraðshátíðin nefnist Svarfdælskur mars og er haldin í mars ár hvert. Þetta er menningarhátíð þar sem ýmislegt er til gamans gert, svo sem að keppa að heimsmeistaratitli í [[brús]] og dansa Svarfdælskan mars. Brús er sérstætt spil sem hefur lengi verið spilað í dalnum og er raunar þekkt víðar en hvergi hefur það lifað jafn góðu lífi og þar.

Héraðssöngur Svarfdæla er kvæðið ''Svarfaðardalur'' eftir [[Filippía Kristjánsdóttir|Hugrúnu skáldkonu]] sem alþekkt er í flutningi [[Karlakór Dalvíkur|Karlakórs Dalvíkur]] við lag [[Pálmi Eyjólfsson|Pálma Eyjólfssonar]]. Síðasta erindið hljóðar svo:
[[Mynd:Svarfaðard.jpg|left|thumb|Svarfaðardalur fram, þ.e. innri hluti Svarfaðardals, Hnjótafjall fyrir miðju.]]
[[Mynd:Norðurslóð2.jpg|right|thumb|Haus héraðsfréttablaðsins Norðurslóðar.]]
:Hann er töfrandi höll,
:hann á tignarleg fjöll
:þar í laufbrekkum lækirnir hjala.
:Mér er kliður sá kær,
:eg vil koma honum nær.
:Hann er öndvegi íslenskra dala.

Annar þekktur Svarfaðardalssöngur er [[Svarfaðardalur kæri]] eftir [[Hjalti Haraldsson|Hjalta Haraldsson]] frá [[Ytragarðshorn]]i við lag [[Guðmundur Óli Gunnarsson|Guðmundar Óla Gunnarssonar]] sem [[Karlakór Dalvíkur]] hefur sungið og gefið út á hljómdiski.

Málarar hafa fundið sér myndefni í dalnum. [[Ásgrímur Jónsson]] málaði allmörg velþekkt olíuverk í Svarfaðardal og Skíðadal. Einnig eru til stór Svarfaðardalsmálverk  eftir [[Freymóður Jóhannsson|Freymóð Jóhannsson]]. Einn þekktasti málari byggðarlagsins er [[Brimar Sigurjónsson]] (1928-1980). Fjölmargar mynda hans eru frá Dalvík og Svarfaðardal.

== Sagan ==
Samkvæmt [[Landnámabók|Landnámu]] er dalurinn kenndur við [[Þorsteinn svörfuður|Þorstein svörfuð]] sem bjó á [[Grund í Svarfaðardal|Grund]]. Hann var þó ekki sá fyrsti sem settist að í dalnum því [[Ljótólfur goði]] á [[Hof í Svarfaðardal|Hofi]] og menn hans voru komnir á undan honum. Svarfaðardalur er víða nefndur í fornum sögum og þar gerðust [[Svarfdæla saga]] og [[Valla-Ljóts saga]]. [[Þorleifs þáttur jarlaskálds]] og [[Hreiðars þáttur]] heimska fjalla einnig um Svarfdælinga. Í Svarfaðardal hafa fundist all mörg [[kuml]] frá heiðnum sið þar á meðal tveir kumlateigar með mörgum kumlum. Annar í Láginni á Dalvík og hinn á Arnarholti í landi [[Ytragarðshorn]]s. [[Guðmundur Arason]] hinn góði var prestur bæði að Völlum og Upsum áður en hann var kjörinn Hólabiskup og Svarfaðardalur kemur víða fyrir í sögu hans. Á Urðum bjuggu landskunnir höfðingjar, [[Þorsteinn Eyjólfsson]] (d. 1402) lögmaður og hirðstjóri og síðan [[Arnfinnur Þorsteinsson]] sonur hans, riddari og hirðstjóri. Svarfaðardalur varð snemma þéttbýll eins og máltækið gamla &quot;hér er setinn Svarfaðardalur&quot; ber vitni um. Á miðöldum voru 68 lögbýli í dalnum og fjölmörg smærri býli (hjáleigur og kot).

Svarfaðardalur var allur einn hreppur fram í ársbyrjun 1946 en þá var honum skipt í [[Svarfaðardalshreppur|Svarfaðardalshrepp]] og [[Dalvíkurhreppur|Dalvíkurhrepp]]. Dalvík fékk kaupstaðarréttindi 22. apríl 1974. Hrepparnir voru svo sameinaðir á ný ásamt með [[Árskógshreppur|Árskógshreppi]] þann 7. júní 1998 og mynda nú [[Dalvíkurbyggð]].

== Fjöllin ==
Fjallahringurinn kring um Svarfaðardal og Skíðadal er allstórbrotinn. Hann spannar yfir 100 km og ef miðað er við vatnaskilin, sem teygja sig frá Hálshorni umhverfis dalina og enda yst út í Ólafsfjarðarmúla, þá eru þau 115 km löng. Samkvæmt bók Bjarna E. Guðleifssonar um Svarfaðardalsfjöll eru 75 tindar á þeirri leið sem allir hafa nöfn. Fjórir af þeirra eru yfir 1400 m háir og á lista Ferðafélagsins yfir 100 hæstu fjallstinda á Íslandi. Þetta eru:
* [[Dýjafjallshnjúkur]] 1449 m
* [[Kvarnárdalshnjúkur]] 1442 m
* [[Heiðingi]] 1404 m
* [[Stapar]] 1403 m.

== Jarðfræði Svarfaðardals ==
Berggrunnur byggðarlagsins er að mestu gerður úr fornum blágrýtishraunum sem mynda gríðarþykkan lagskiptan jarðlagastafla. Milli hraunlaganna eru víða þunn rauðleit setlög sem gerð eru úr gömlum jarðvegi sem safnast hefur á hraunin milli gosa, einnig má sums staðar finna sand- og malarkennd setlög sem ættuð eru frá ám og vötnum. Líðið sem ekkert er af súru og ísuru bergi ([[líparít]]i eða [[andesít]]i). Jarðlagastaflanum hallar lítillega til suðurs. Hann er 10 – 12 milljón ára gamall, frá miðhluta [[Míósen]]. Elsta bergið er yst í Ólafsfjarðarmúla en yngsta bergið er efst í háfjöllum Skíðadals. Víða standa berggangar nær hornrétt á jarðlögin en þeir eru aðfærsluæðar fornra eldstöðva. Þykkur og mikill [[berggangur]] sker sig upp í gegn um [[Stóllinn|Stólinn]] á mótum Svarfaðardals og Skíðadals, [[Hálfdanarhurð]] í [[Ólafsfjarðarmúli|Ólafsfjarðarmúla]] er einnig berggangur. Eftir að eldvirkni lauk á svæðinu fyrir um 10 milljónum ára grófst [[Eyjafjörður]] og þverdalir hans ofan í jarðlagastaflann fyrir atbeina vatns og vinda og þegar [[ísöld]]in skall á fullkomnuðu jöklar landslagsmótunina. [[Jökulgarðar]] frá lokum síðasta kuldaskeiðs, fyrir um 11.500 árum, setja víða svip sinn á landið. [[Hólsrípill]]inn er eitt fallegasta dæmið um slíka garða en hann er ruddur upp af jökli sem eitt sinn gekk í sjó úr [[Karlsárdalur|Karlsárdal]]. [[Berghlaup]]surðir eru einnig áberandi víða í fjallahlíðum og má þar nefna [[Upsi|Upsann]] ofan Dalvíkur, hólana neðan við [[Hofsskál]] í Svarfaðardal og [[Hvarfið]] í mynni Skíðadals. Sveitarfélagið er á virku jarðskjálftasvæði og árlega verða menn varir við jarðskjálfta sem flestir eiga upptök sín á [[Grímseyjarsund]]i og fyrir mynni Eyjafjarðar. [[Dalvíkurskjálftinn]] [[1934]] er öflugasti skjálftinn sem vitað er um að hafi átt upptök á svæðinu en hann var um 6,2 stig á Richter. Upptök hans voru milli Dalvíkur og [[Hrísey]]jar. 

== Bæir í Svarfaðardal og Skíðadal==
Bæjum er raðað í stafrófsröð. Nokkur eyðibýli eru talin með en sú upptalning er ekki tæmandi.
{{Col-begin}}
{{Col-4}}
*[[Atlastaðir|Atlastaðir í Svarfaðardal]]
*[[Auðnir í Svarfaðardal|Auðnir]]
*Árgerði
*[[Bakkagerði í Svarfaðardal|Bakkagerði]]
*[[Bakki í Svarfaðardal|Bakki]]
*[[Blakksgerði]]
*Brautarhóll
*[[Brekka í Svarfaðardal|Brekka]]
*[[Brimnes á Dalvík]]
*[[Búrfell|Búrfell í Svarfaðardal]]
*[[Böggvisstaðir]]
*Dæli í Skíðadal
*[[Gljúfurárkot]]
*[[Gróugerði]]
*[[Grund í Svarfaðardal|Grund]]
*[[Gröf í Svarfaðardal]]
*[[Gullbringa]]
*Göngustaðakot
*Göngustaðir
*[[Hamar í Svarfaðardal|Hamar]]
*[[Háls í Svarfaðardal|Háls]]
{{Col-4}}
*[[Hánefsstaðir í Svarfaðardal|Hánefsstaðir]]
*[[Helgafell|Helgafell í Svarfaðardal]]
*[[Hjaltastaðir í Skíðadal|Hjaltastaðir]]
*Hlíð í Skíðadal
*[[Hnjúkur]]
*[[Hof]]
*[[Hofsá]]
*Hofsárkot
*[[Holárkot]]
*Hóll
*[[Hóll]] niður
*Hrafnsstaðir
*Hreiðarsstaðakot
*[[Hreiðarsstaðir]]
*[[Hringsholt]]
*Hrísar
*[[Húsabakki í Svarfaðardal]]
*Hverhóll
*Hæringsstaðir
*Ingvarir
{{Col-4}}
*Jarðbrú
*[[Karlsá]]
*Klaufabrekknakot (Klaufrakot)
*[[Klaufabrekkur]]
*Klængshóll
*Kot
*Kóngsstaðir
*[[Krosshóll]]
*[[Laugahlíð]]
*Laugasteinn
*[[Másstaðir í Skíðadal]] ytri og syðri
*Melar
*[[Miðkot]]
*[[Sakka]]
*[[Sandá í Svarfaðardal|Sandá]]
*[[Sauðanes (Upsaströnd)|Sauðanes]]
*Skáldalækur
*Skeggsstaðir
*Skeið
*[[Skriða í Svarfaðardal|Skriða]]
*[[Skröflustaðir]]
*[[Stafn í Skíðadal|Stafn]]
{{Col-4}}
*Steindyr
*[[Sveinsstaðir í Skíðadal|Sveinsstaðir]]
*Syðra-Garðshorn
*Syðra-Holt
*Syðrahvarf
*[[Sæla]] og Syðri-Sæla
*[[Tjörn í Svarfaðardal|Tjörn]]
*Tungufell
*[[Uppsalir]]
*[[Upsir]]
*[[Urðir]]
*[[Vellir]]
*[[Vífilsstaðir í Svarfaðardal]]
*[[Ytragarðshorn]]
*[[Hringsholt]]
*Ytra-Holt
*[[Ytra-Hvarf]]
*Þorsteinsstaðir
*Þverá í Skíðadal
*Þverá í Svarfaðardal
*Ölduhryggur

{{Col-end}}

== Heimildir ==
* Árni Daníel Júlíusson 2016. Miðaldir í Skuggsjá Svarfaðardals. JPV útgáfa og Þjóðminjasafn Íslands.
* Bjarni E. Guðleifsson 2011. Svarfaðardalsfjöll. Genginn fjallahringurinn umhverfis Svarfaðardal. Bókaútgáfan Hólar, 191 bls.
* {{tímaritsgrein|höfundur=Hjörtur Eldjárn Þórarinsson|grein=Svarfaðardalur og gönguleiðir um fjöllin|titill=Árbók Ferðafélags Íslands|árgangur=|tölublað=|ár=1973|blaðsíðutal=9-119}}
* Kristmundur Bjarnason. Saga Dalvíkur 1-4. Dalvíkurbær 1978-1985

[[Flokkur:Svarfaðardalur]]
[[Flokkur:Dalir á Íslandi]]</text>
      <sha1>n83gen0cd06eic8t7223x0qq7hi3kc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guðmundur Gunnarsson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59789</id>
    <revision>
      <id>1973832</id>
      <parentid>1948278</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1246" sha1="ktce4z7eg2oex9xdyixvmuld34ioyds" xml:space="preserve">[[Mynd:Guðmundur Gunnarsson (2011) (cropped).jpg|thumb|Guðmundur Gunnarsson.]]
'''Guðmundur Gunnarsson''' (f. í [[Reykjavík]] [[29. október]] [[1945]]) er fyrrverandi formaður [[Rafiðnaðarsamband Íslands|Rafiðnsamband Íslands]] (RSÍ).

Foreldrar Guðmundar voru Gunnar Guðmundsson rafvirkjameistari og Hallfríður Guðmundsdóttir. Guðmundur tók [[sveinspróf]] í rafvirkjun 1966. Hann brautskráðist sem rafiðnfræðingur frá [[Tækniskóli Íslands|Tækniskóla Íslands]] 1969. Guðmundur hóf kennslu við [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraháskóla Íslands]] 1978 og var formaður Rafiðnaðarsambands Íslands frá 1993. Hann var varaborgarstjórnarfulltrúi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] í Reykjavík 1994 – 1998, miðstjórnarmaður í [[Alþýðusamband Íslands|Alþýðusambandi Íslands]] frá 1994 og formaður í Norræna rafiðnaðarsambandinu 1994 – 1996 og 2004 – 2006.

Guðmundur hefur samið fjölda kennslubóka fyrir rafiðnaðarmenn í stýringum auk margs konar annarra ritstarfa. Hann er faðir [[Björk Guðmundsdóttir|Bjarkar Guðmundsdóttur]] tónlistarmanns.

{{stubbur|æviágrip}}
{{f|1945}}
[[Flokkur:Kjörnir fulltrúar á Stjórnlagaþing á Íslandi 2011]]</text>
      <sha1>ktce4z7eg2oex9xdyixvmuld34ioyds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jamie Lynn Spears</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66578</id>
    <revision>
      <id>1973757</id>
      <parentid>1724817</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:43:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <origin>1973757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="641" sha1="rsb37mlen6f9zmwu4hfiz5uxk6ofdnb" xml:space="preserve">[[Mynd:Jamie Lynn Spears.jpg|thumb|right|Jamie Lynn Spears]]
'''Jamie Lynn Spears''' (fædd [[4. apríl]] [[1991]]) er bandarísk leik- og söngkona.

Hún er best þekkt fyrir aðalhlutverk sitt í seríunni Zoey 101. Hún er dóttir hjónanna Lynne Irene Spears og Jamie Parnell Spears. Lynne Irene er fyrrum grunnskólakennari enn Jamie Parnell er byggingarverktaki. Jamie Lynn er skírð í höfuðið á báðum foreldrum sínum. Jamie Lynn er yngst þriggja systkina enn hin tvö eru Brian Spears og [[Britney Spears]].
{{DEFAULTSORT:Spears, Jamie Lynn}}
{{f|1991}}
[[Flokkur:Bandarískir leikarar]]
[[Flokkur:Bandarískir söngvarar]]</text>
      <sha1>rsb37mlen6f9zmwu4hfiz5uxk6ofdnb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Persónur í Gossip Girl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79628</id>
    <revision>
      <id>1973814</id>
      <parentid>1721111</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:39:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sàádî</username>
        <id>105198</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Bell, Kristen (2007).jpg]] → [[File:Kristen Bell at Scream Awards (1868142242).jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · [[c::File:Kristen Bell.jpg]]</comment>
      <origin>1973814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40939" sha1="ljerpu05s7snjb9h7lk1rgdl1b5toxq" xml:space="preserve">Þessi grein inniheldur upplýsingar um '''persónur í [[Bandaríkin|bandaríska]] unglingadrama-þættinum [[Gossip Girl]]'''. Þáttaröðin er byggð á vinsælum samnefndum bókaflokki eftir [[Cecily von Ziegesar]]. Þættirnir á því að kynna Serenu van der Woodsen ([[Blake Lively]]) og bestu vinkonu hennar, Blair Waldorf ([[Leighton Meester]]), kærasta Blair, Nate ([[Chace Crawford]]), besta vin Nate, Chuck ([[Ed Westwick]]), og aðra íbúa fína hverfisins í [[New York]]. Í [[Brooklyn]] búa Dan ([[Penn Badgley]]) og Jenny Humphrey ([[Taylor Momsen]]) og Vanessa Abrams ([[Jessica Szohr]]) og flækjast þau í líf fína fólksins þrátt fyrir að vera ekki hluti af hverfinu þeirra. Aðrar aðalpersónur eru Lily Bass ([[Kelly Rutherford]]) móðir Serenu og Rufus Humphrey ([[Matthew Settle]]), fyrrverandi rokkstjarna og faðir Dans og Jenny. Hin alræmda Gossip Girl talar yfir þættina ([[Kristen Bell]]).

== Aðalpersónur ==
Eftirfarandi persónur hafa leitt aðalsöguþráðinn og eru í þeirri röð sem þau birtast í kreditlistanum í hverjum þætti.
=== Serena van der Woodsen ===
[[Mynd:Blake Lively 2010-tweaked.jpg|140px|thumb|Blake Lively fer með hlutverk Serenu van der Woodsen]]
Leikin af [[Blake Lively]]. Serena van der Woodsen er aðalstelpan í fína hverfinu og besta vinkona Blair Waldorf. Í fyrsta þættinum kemur hún heim úr heimavistarskóla í Connecticut en vinir hennar vita ekki af hverju hún kemur til baka, og ekki heldur hvers vegna hún yfirgaf Manhattan ári áður. Serena van der Woodsen er jarðbundin, miðað við aðra íbúa hverfisins, en hún virðist fá ástarsambönd (Dan, Nate) og tækifæri (tískumyndatökur) á silfurfati. Fortíð Serenu sem aðal partýstelpan verður til þess að hún yfirgefur Manhattan vegna dularfullra ástæðna. Endurkoma hennar er enn dularfyllri. Í fyrstu þáttaröðinni deilir hún við hatursfulla Blair og glímir við at vik með Nate og nýtt ástarsamband við Dan. Ástarsamband hennar við Dan þarf fyrst að ganga í gegnum endurkomu bestu vinkonu hans, Vanessu, og Serenu og Vanessu, hvernig Dan tekur hinni eiginlegu Serenu og því formlega samfélagi sem hún býr í. Samband þeirra endar í brúðkaupi móður hennar og Bart Bass vegna fyrrum vinkonu Serenu, Georginu. Í annarri þáttaröðinni reyna Dan og Serena að endurlífga samband sitt en þau þurfa að horfast í augu við það þau geta ldrei verið saman, Dan á í sambandi við aðra stelpu og lendir í hneyksli með kennara og þau komast að því að foreldrar þeirra eiga barn saman. Í þessari þáttaröð tekur mamma Serenu, Lily, Chuck Bass að sér og verður hann stjúpbróðir Serenu. Hún yfirgefur Manhattan yfir sumartímann og snýr aftur í þriðju þáttaröðinni sem stórstjarna. Hún var með Nate en ákvað að hætta með honum. Sernea fór til Parísar með bestu vinkonu sinni, Blair, til að reyna að finna sjálfa sig og ákveða hvort hún vilji vera með Nate eða Dan. Þegar hún kemur til baka eru þeir báðir í föstu sambandi. Serena ákveður að skrá sig í [[Columbia-háskóli|Columbia-háskóla]]. Á fyrsta árinu sínu í Colubmia þurfti hún að glíma við mikið: samnemanda að nafni Juliet Sharp, sem reynir að eyðileggja líf hennar; falsaða undirskrift móður sinnar, sem sendi enskukennara hennar í þriggja ára fangelsi svo Serena gæti snúið aftur í Constance skólann; yngri bróður hennar, Eric, sem verður aftur þunglyndur; og frænku hennar, Charlie, sem er í rauninni stúlka að nafni Ivy, sem ráðin var af Carol Rhodes til að halda Lily frá raunverulegri dóttur sinni og ná í peninga frá henni á meðan Ivy „Charlie“ féll fyrir Dan en langaði síðan að taka eigið líf eftir að hafa ekki tekið lyfin sín.

=== Blair Waldorf ===
[[Mynd:Leighton Meester cropped 2008.jpg|140px|thumb|left|Leighton Meester leikur Blair Waldorf]]
Leikin af [[Leighton Meester]]. Blair Cornelia Waldorf er drottning félagslífs Manhattan og Constance Billard menntaskólans. Hún er einkabarn og kynnt sem dóttir fráskilinnar móður sem er fatahönnuður og samkynhneigðs föður og hefur hún verið kærasta Nate Archibald til langs tíma, þó að hún hafi fallið fyrir besta vini hans, Chuck Bass. Blair er oft lýst sem hrokafullri, grunnhygginni, gáfaðri og slóttug. Þrátt fyrir að vera stíf og hafa litlar áhyggjur af því sem er í kringum hana, hefur hún „unnið fyrir öllu sem hún hefur fengið“, ólíkt Serenu, og þrátt fyrir að vera snobbuð er hún góð vinkona og lítur alltaf vel eftir þeim sem henni þykir vænt um. Blair þarf að horfast í augu við hrörnandi samband hennar og Nates og nýtt samband við Chuck í fyrstu þáttaröðinni á meðan hún þarf að endurheimta stöðu sína sem „Queen Bee“ eftir valdabaráttu við Jenny Humphrey. Chuck skilur hana eina eftir um sumarið og það gefur henni tíma til að eiga í stuttu sambandi við breskan hefðarmann í annarri þáttaröðinni. Samband hennar við Chuck breytist þegar hann reynir að fá hana aftur og hún reynir að viðurkenna tilfinningar sínar í garð hans en hún verður þreytt á öllu sem tengist menntaskóla þar til umsókn hennar í Yale er stofnað í hættu. Höfnun á inngöngu í Yale breytir lífsáætlun hennar og tekur hún aftur upp samband við Nate í von um að komast aftur á rétta braut en hún áttar sig á því að honum var aðeins ætlað að vera „menntaskólakærastinn“ hennar. Við lok annarrar þáttaraðarinnar hafa Blair og Chuck hafið ástarsamband sem heldur áfram inn í næstu þáttaröð og verður að algjörri ringulreið í lokin. Fjórða þáttaröðin sýnir Blair þar sem hún reynir að taka á tilfinningum sínum í garð Chuck og Dans og vilja hennar til að vera framakona en prinsinni Louis veitir henni þau tækifæri en ást hans þýðir að hún þarf að sleppa takinu af Chuck.

=== Dan Humphrey ===
[[Mynd:Penn Badgley @ CW Upfront Presentation.jpg|140px|thumb|Penn Badgley fer með hlutverk Dan Humphrey]]
Leikinn af [[Penn Badgley]]. Daniel „Dan“ Humphrey er sonur Rufusar Humphrey, rokkstjörnu sem opnaði listagallerí, og Allison Humphrey. Hann er eldri bróðir Jenny Humphrey. Hann hittir Serenu van der Woodsen fyrst í partýi þar sem hún virtist vera sú eina sem talaði við Dan, þegar hún heilsaði honum. Hann verður strax ástfanginn af Serenu og er honum sökkt inn í heim hennar þegar hann fer að ganga í St. Jude's skólann. Dan vill verða rithöfundur og tileinkar fyrsta ljóðið sitt Serenu og verður seinna aðstoðarmaður frægs rithöfundar. Hann dreymdi upphaflega um að fá inngöngu í [[Dartmouth-háskóli|Dartmouth-háskólann]] en ákvað síðar að reyna að komast inn í Yale, þar sem þar væri betri ensku-deild. Nýleg sambandsslit hans við Serenu veldur breytingum í samböndum hans við konur en hann ber enn tilfinningar til hennar, sem leiðir til þess að Serena hættir með Aaron og þau endurnýja samband sitt þar til þau komast að því að foreldrar þeirra eiga barn saman. Hann verður síðan þátttakandi í skandal sem inniheldur kennarann Rachel Carr, sem endar að lokum samband þeirra í síðasta sinn. Hann gengur nú í [[NYU]] eftir að hafa tapað peningum sínum í peningasvindli sem innihélt Poppy Lifton og nýjan kærasta Serenu, Gabriel Edwards. Samband Rufusar og Lilyar leiðir að lokum til hjónabands og er Dan fljótur að tileinka sér hinn auðuga lífstíl fjölskyldunnar. Dan verður þekktur meðal nýnemanna í NYU — ólíkt Blair sem verður útskúfuð úr félagslífinu — og byrjar Dan með Hollywood leikkonunni Oliviu Burke. Þau hætta saman þegar Olivia sér að Dan og Vanessa bera tilfinningar hvort til annars. Í fjórðu þáttaröðinni byrjar Dan að eyða tíma með Blair og verða þau nánir vinir.

=== Nate Archibald ===
[[Mynd:Chace Crawford 2012 Shankbone 3.JPG|140px|thumb|left|Chace Crawford er Nate Archibald]]
Leikin af [[Chace Crawford]]. Nathaniel „Nate“ Archibald er fastur á milli Serenu og Blair en hann á rómantíska sögu með þeim báðum. Hann er „gullni-drengurinn“ en hefur þó oft þurft að taka mikilvægar ákvarðanir. Besti vinur hans er Chuck Bass. Eftir að sambandi hans við Blair lýkur á hann í stuttu ástarsabandi við Vanessu Abrams. Þegar faðir hans neyðist til að flýja [[New York]] undan Alríkislögreglunni (FBI), byrjar Nate ástarsamband við eldri gifta konu, hertogynjuna Catherine Mason Beaton. Sambandið breytist fljótlega í sáttmála um kynlíf fyrir peninga þegar reikningar Archibald-fjölskyldunnar eru frystir. Frosnu reikningarnir verða til þess að hann flytur tímabundið til Humphrey-fjölskyldunnar. Hann verður hrifinn af Jenny en sú hrifning verður aldrei að ástarsambandi. Í annarri þáttaröðinni lætur hann reyna á samband við Vanessu en þegar Nate kemst aftur í samband við afa sinn, hrörnar sambandið og hann hættir að lokum með Vanessu fyrir Blair. Þau hætta fljótlega saman og hann fer í ferð um Evrópu það sumar. Hann snýr aftur í þriðju þáttaröðinni og á þá í „Rómeó &amp; Júlíu“-sambandi við Bree Buckley en að lokum er hann notaður af Bree til að ná hefndum á Carter Baizen sem endar samband þeirra í brúðkaupi Rufusar og Lilyar. Hann átti einnig í sambandi við Rainu Thorpe í fjórðu þáttaröðinni.

=== Chuck Bass ===
[[Mynd:Ed Westwick July 2010.jpg|150px|thumb|Ed Westwick fer með hlutverk Chuck Bass]]
Leikinn af [[Ed Westwick]]. Charles Bartholomew „Chuck“ Bass er tortrygginn, veraldarvanur, myndarlegur og heillandi. Chuck er ekki hræddur við að lifa lífinu fram á ystu nöf. Hann hefur verið besti vinur Nates síðan í barnæsku en orðspor hans sem kvennamaður gerir þá að algjörum andstæðum. Hann er einkasonur Bart Bass og því er haldið fram að móðir hans sé dáin (dó við barnsburð). Í fyrstu er hann sýndur sem „slæmi strákurinn“ í hópnumm en Chuck sýnir fljótlega á sér betri hlið þegar hann lánar Nate tíu þúsund dali til að ná sér upp úr spilaskuldum, verður ástfanginn af Blair, og er góður stjúpbróðir Serenu og Erics. Hann og Blair verða loksins par við lok fyrstu þáttarðar, en óöryggi Chucks og ótti við að hleypa einhverjum nálægt sér verða til þess að hann skilur Blair eftir á þyrlupalli þegar þau ætla í ferð til Evrópu. Í annarri þáttaröðinni snúast gjörðir Chuck aðallega um að vinna Blair, að átta sig á hver hann er og berjast við djöfla sína, dauða föðurs síns og að berjast við illgjarna frænda sinn, Jack Bass. Lily tekur hann fljótlega að sér og verður hún lögráðamaður hans og stjúpmóðir til að bjarga fyrirtæki föður hans, Bass Industries (B.I.) frá Jack. Við lok annarrar þáttaraðar segir Chuck Blair loksins að hann elski hana og þau kyssast. Þriðja þáttaröðin byrjar á því að Chuck og Blair eru í leikjum til að halda sambandi sínu áhugaverðu og Chuck fer að reyna að koma sér úr skugga föður síns. Hann finnur líffræðilega móður sína en treystir henni ekki strax. Hún er vissulega móðir hans en lýgur og segist ekki vera það eftir að hún svíkur hann með því að vera í samráði við Jack Bass en þau höfða mál gegn Chuck of taka af honum hótelið hans. Chuck gerir samning við Jack um eigendaskipti hótelsins fyrir kynlíf með Blair og platar hana síðan til að vera með í því. Jack segir Blair allt, hún hættir með Chuck þrátt fyrir að hann segi að hún hafi gert það sjálfviljug. Þau sættast um stund við lok þáttaraðarinnar og Chuck er við það að biðja hennar þegar Dan segir frá því að Chuck hafi sofið hjá Jenny. Blair segir honum þá að hún vilji aldrei tala við hann aftur og Chuck fer til Prag og er skotinn þegar hann reynir að verja trúlofunarhringinn. Honum er bjargað af Evu, ungri franskri konu sem nær að halda dökkum persónuleika hans í skefjum, þar til hin öfundsjúka Blair rekur hana frá New York. Chuck leitar hefnda og byrjar að hrella fyrrum ástkonu sína við hvert tækifæri, en það plan leiðir þau saman að lokum. Þau hætta þó saman vegna þess að þeim finnst þau þurfa að þroskast í hvort í sínu lagi og ákveða að bíða eftir hvort öðru en Chuck byrjar með Rainu Thorpe og Blair byrjar með Louis prins. Þegar Chuck fréttir að trúlofun Blair og Louis verður hann bálreiður og brýtur glugga og meiðir auk þess Blair og sýnir þar með sína dökku hlið. Í fimmtu þáttaröðinni gerir hann allt til að reyna að finna til, en ekkert virkar. Að lokum tekst honum þó að breytast til hins betra.

=== Jenny Humphrey ===
[[Mynd:Taylor Momsen 2011.jpg|160px|thumb|left|Taylor Momsen fór með hlutverk Jenny Humphrey í þáttunum]]
Leikin af [[Taylor Momsen]] í þáttaröðum 1-4. Jennifer Tallulah „Jenny“ Humphrey er kynnt sem nýnemi í Constance Billard. Hún þráir að passa inn hjá þeim vinsælu og er þekkt sem „Queen Bee Wanna-Be“, það er að segja sú sem vill verða vinsælust. Jenny er áhrifagjörn og verður fljótlega peð nokkurra persóna. Hún, ásamt öðrum stelpum, er hrifin af Nate Archiblad. Hún á einnig í mjög góðu sambandi við bróður sinn, Dan, sem kemur sér vel þegar hún þarfnast ósjaldan hjálpar vegna slæmrar dómgreindar. Jenny dreymir um að verða hönnuður og öll vinna hennar borgar sig loks þegar hún fær bréf um að hún sé orðin lærlingur hjá Eleanor Waldorf. Þegar Jenny finnst Eleanor vera að misnota sér hæfileika hennar, tekur hún saman við „slæmu stúlkuna“ og fyrirsætuna Agnes, til að koma á fót sinni eigin línu, J Humphrey Designs, með skelfilegum afleiðingum. Hún snýr aftur í Constance og byrjar hægt og rólega að verða sjálfstæðari og móta sinn persónuleika. Við lok annarrar þáttaraðar er hún krýnd drottning skólans (þ.e. „Queen Bee“). Í þriðju þáttaröðinni byrjar staða hennar sem drottning að grafa undan vináttu hennar og Erics og hennar eigin persónuleika. Hún byrjar því með eiturlyfjasala og reynir að missa meydóminn með honum, en hættir við á síðustu stundu. Við lok þriðju þáttaraðar endar hún á því að missa meydóminn með Chuck. Þá var hún látin flytja til móður sinnar. Í fjórðu þáttaröð snýr Jenny aðeins aftur til Manhattan þegar Blair og Chuck lokka hana þangað. Hún svarar í sömu mynt með því að segja frá sambandi hennar við Chuck. Næsta koma hennar tengist blekkingu þar sem Vanessa og Juliet vilja eyðileggja orðspor Serenu. Þegar planið fer úr böndunum tekur fjölskyldan hennar hana föstum töku eftir að Vanessa segir að Jenny hafi upphaflega verið á bak við allt saman. Hún yfirgefur New York og flytur til Hudson fyrir fullt og allt eftir það. Það kemur fram í fyrsta þætti fimmtu þáttaraðar að Jenny gengur nú í Central Saints Martins háksólann fyrir Listir og Hönnun í London, Englandi. 

=== Vanessa Abrams ===
[[Mynd:Jessica Szohr LF cropped.JPG|150px|thumb|Jessica Szohr lék Vanessu Abrams]]
Leikin af [[Jessica Szohr|Jessicu Szohr]] í þáttaröðum 1-4, þar sem hún var aukapersóna í þáttum 6-11 í 1. þáttaröð og aðalpersóna frá 14. þætti 1. þáttaraðar. Vanessa Marigold Abrams er æskuvinkona Dan Humphrey. Áður en Dan byrjaði ástarsamband með Serenu, voru hún og Dan óaðskiljanleg og þau þróuðu með sér gagnkvæma hrifningu, sem hvarf þegar hún flutti til Vermont. Ári seinna snýr hún aftur til að búa með stóru systur sinni, á sama tíma og Dan reynir að láta sambandið við Serenu ganga. Þrátt fyrir að bera enn tilfinningar til Dan, gerir hún ekkert í málunum þegar hún sér að Dan er raunverulega ástfanginn af Serenu. Seinna byrjar hún samband með Nate Archibald, en þau hætta saman fyrir sumarið, en byrja þó aftur saman við lok þess. Ólíkt öðrum persónum þáttanna var Vanessu kennt heima, enda var hún alin upp af félagslyndum foreldrum sem fyrirlíta nútímasamfélag, og hefur þess vegna tíma til að vinna á kaffihúsi sem bætt var við gallerí Rufusar á meðan hann var í burtu yfir sumarið. Eftir miklar flækjur með Nate, sem innihéldu meðal annars sumarást hans með Catherine Mason og þau vandamál sem fylgdu því, stutt samband hans við Jenny og endurkoma hans í Vanderbilt-fjölskylduna, endar samband þeirra, þegar Nate og Blair byrja aftur saman. Nate bað hana um að sækja um háskóla, og það skilar henni í NYU-háskólann. Við byrjun 3. þáttaraðar byrjar Vanessa samband með Scott Rosson, en hún neyðist til að sleppa honum vegna þeirra afleiðinga sem hann gæti haft á samband Rufusar og Lilyar. Hún byrjar þá „haltu mér-slepptu mér“ samband við Dan. Í 4. þáttaröð er sambandi hennar við Dan komið í hættu þegar hún kemst að því að Dan gæti enn borið tilfinningar til Serenu, og að hann gæti verið faðir barns Georginu. Vanessa álítur sig alltaf vera utangarðs í hinu skammfeilna samfélagi ríka fólksins, verður hún vinkona Juliet Sharp og þær skipuleggja (ásamt Jenny) niðurbrot Serenu. Hún einangrar sig frá Dan vegna vináttu sinnar við Juliet og er hún því gerð útlæg og samfélagi þeirra ríku. Við lok 4. þáttaraðar ákveður hún að yfirgefa Manhattan og skilja allt eftir, þar á meðal Dan, og hefja nýtt líf, sem nemi í [[Barcelona]] á [[Spánn|Spáni]]. En áður en hún fer, stelur hún uppkasti að skáldsögu Dans og fer með það til útgefanda sem býður Vanessu peninga fyrir bókina (þar sem nafn Dans kemur ekki fram). Vanessa segir að höfundurinn muni koma fram eftir að bókin sé gefin út en hún biður hins vega útgefandann umað senda henni peningana á nýja heimilisfangið hennar í Barcelona, þar sem hún segist ætla að koma peningunum til Dans.

=== Ivy Dickens/Charlie Rhodes ===
[[Mynd:Kaylee DeFer.jpg|170px|thumb|left|Kaylee DeFer leikur Ivy Dickens/Charlie Rhodes]]
Ivy Dickens, leikin af [[Kaylee DeFer]], gekk til liðs við þættina í síðari hluta fjórðu þáttaraðar sem aukapersóna og varð aðalpersóna í þeirri fimmtu. 
Hún kom til New York og þóttist vera frænka Serenu og Erics, Charlotte „Charlie“ Rhodes. Þegar Charlie kemur til Manhattan, verður hún undrandi yfir lífstíl ættingja sinna, sérstaklega frænku sinnar Serenu. Þrátt fyrir mótmæli móður hennar, Carol, ákveður Charlie að lengja dvöl sína á Manhattan. Hún fer að horfa hýru auga til Dan og ákveður að kúga Vanessu svo að honum líki vel við hana. Vandamál kemur upp þegar geðræn vandamál Charlie fara að valda fína fólkinu áhyggjum, svo Charlie ákveður að yfirgefa New York. Í Miami kemur það fra mað Charlie er í rauninni leikkona sem gengur undir nafninu Ivy, sem var ráðin af Carol til að nálgast margra milljarða reikning Charlie, en einnig til að halda henni frá fjölskyldu sinni. 

Í fyrsta þætti fimmtu þáttaraðar kemur það í ljós að Ivy hefur flutt til Los Angeles með kærasta sínum, Max. Serena, sem hefur verið í Los Angeles síðan í byrjun sumarsins, hittir Ivy á veitingastaðnum sem hún vinnur á og býður henni í hádegismast. Ivy heldur áfram að leika Charlie á meðan hún er með Serenu. Eftir að Serena býður „Charlie“ með sér til New York, er Ivy efins í fyrstu, en ákveður síðan að fara og fer frá Max. Þegar þær koma til New York hittir hún Carol. Ivy kúgar Carol og segir henni að hún muni ljóstra upp leyndarmáli þeirra, nema hún leyfi henni að vera í New York sem Charlie. Carol samþykkir þetta hikandi og yfirgefur New York. 

Á meðan hún dvelur í New York er Ivy uppgötvuð af Diönu Payne, áhrifamikilli fjölmiðlakonu sem á dagblaðið ''The Spectator'' en Diana hittir einnig Max sem er í New York að leita að Ivy. Þrátt fyrir að Serenu, CeCe, Lily og Rufusi sé sagður sannleikurinn, ákveður ekkert þeirra að trúa honum. Á meðan dansleikur, sem Lily hélt til að hjálpa „Charlie“ að komast inn í samfélagið í New York, stendur yfir, sendir Ivy ábendingu til Gossip Girl þar sem hún deilir staðsetningu bíls Blair og Chuck sem þau ætluðu að nota til að komast í burtu, til að draga athygli frá sjálfri sér til að komast hjá því að leyndarmál hennar yrði afhjúpað. Þegar Chuck og Blair lenda á spítala eftir bílslys ákveður Ivy að yfirgefa New York. 

Einkaspæjari sem Lily ræður til að finna „Charlie“, finnur hina raunverulegu Charlottoe Rhodes sem hefur búið í New York undir dulnefninu Lola sem móðir hennar veit ekki af. Ivy snýr til New York þar sem hún hittir Charlie, en þær voru saman í leiklistartímum í Miami. Hún fer síðan frá New York og getur ekki sagt Lily frá mikilvægu leyndarmáli. Ivy er tímabundið hjá CeCe sem er mikið veik og er þess vegna á hjúkrunarheimili í Hamptons-hverfinu. Þegar CeCe er lögð inn á spítala vakna upp grunsemdir hjá Lolu, hvers vegna Ivy notar nafnið hennar, og leiðir það til þess að stóra leyndarmál Ivy og Carol er upplýst. Ivy er síðan hent út úr fjölskyldunni af Serenu og dauði CeCe fylgir í kjölfarið. 

Við upplestur erfðaskrárinnar kemur það í ljós að allar eignir CeCe renna til Ivy, Lily og Carol til mikillar reiði. Þetta gefur til kynna að CeCe hafi vitað af leyndarmáli Ivy áður en hún dó. Ivy hendir þá Rufus og Lily út úr íbúðinni sem hún erfði og gerir það að takmarki sínu að vera samþykkt í Efri-Austurhluta Manhattan. 

=== Lily Humphrey ===

Leikin af [[Kelly Rutherford]]. Lillian „Lily“ Celia Humhprey (áður Rhodes, Van der Woodsen og Bass) er (fjöl)fráskilin, fyrrum ballerína úr yfirstétt og móðir Serenu og Eric van der Woodsen, líffræðileg moðir Scott Rosson, fósturmóðir Chuck Bass og stjúpmóðir Dan og Jenny Humphrey. Lillian á litríka sög sem fyrrum „grúppía“ bands föður Dan og Jennyar, Rufusar, sem hún vill helst ekki viðurkenna. Hún var gift Bart Bass áður en hún giftist Rufusi Humphrey. Áður en hún giftist Bart Bass skildi hún við Dr. William van der Woodsen. Þrátt fyrir stöðugar áhyggur af ímynd sinni og stöðu í samfélaginu er hægt að gera ráð fyrir því að hún hafi lifað jafn undanlátssöm líferni og Serena á sínum villtu árum. Hún og Serena eru mjög líkar og er helst hægt að sjá það þegar hún grætur og er ófær um að taka ákvarðanir, sem sést oft hjá Serenu. Það kemur í ljós að hún var einnig lögð inn á stofnun þegar hún var nítján ára líkt og sonur hennar Eric. Það kom seinna í ljós að það var ekki vegna sjálfsvígstilraunar, heldur vegna þess að hún var ólétt af barni Rufusar. Sonurinn sem hún gaf til ættleiðingar, Scott, kemur til New York til að finna þau. Rufus og Lily sneru aftur til New york og byrjuðu saman. Lily er leikin af [[Brittany Snow]] þegar horft er til baka. Hún ættleiðir Chuck Bass í annarri þáttaröðinni eftir dauða Barts. Í síðasta þætti annarrar þáttaraðar trúlofast Rufus og Lily og giftast í fimmta þætti þriðju þáttaraðar. Í fjórðu þáttaröðinni veður Lily „amma“ eftir Georginu og Dan. Dan og Georgina nefna barnið Milo Humphrey. Það kemur seinna í ljós að Dan er ekki líffræðilegur faðir Milo. Það kom einnig í ljós að Lily hafði látið færa Ben Donovan í fangelsi fyrir að hafa átt í „ástarsambandi“ við Serenu, sem var orðrómur í skólanum sem Serena gekk í í Connecticut. Eins og kemur fram í þeim hlutum sem horft er til baka, var faðir hennar tónlistarframleiðandi og hún ólst upp í [[Montecito]], [[Kalifornía|Kaliforníu]].

=== Rufus Humphrey ===
[[Mynd:Matthew Settle.jpg|130px|left|thumb|Matthew Settle fer með hlutverk Rufusar Humphrey]]
Leikinn af [[Matthew Settle]]. Rufus Humphrey er fyrrum rokkstjarna og hjónaband hans hefur farið í vaskinn. Hann er einnig eigandi listagallerís. Hann er ákveðinn í að gefa börnum sínum tveimur góða menntun og skráir þau í einkaskóla sem verður til þess að hann rekst oftar en einu sinni á fyrrum kærustu sína, Lily van der Woodsen. Hann skilur við eigikonu sína, Allison Humphrey, sem átti í ástarsambandi við mann að nafni Alex. Hann á í erfiðleikum sem einstæður faðir að eiga við börnin sem eru að fullorðnast, sérstaklega hin sterkviljaða Jenny, og leitar oft hjálpar hjá Lily. Þrátt fyrir að hann og Lily reyni að endurvekja samband sitt áður en Lily gifti sig, ákveður hún á endanum að vera vinur Rufusar og giftast Bart Bass. Eftir dauða Barts, hefja þau aftur ástarsamband þegar þau leita að syni sínum. Í síðasta þætti annarrar þáttaraðar trúlofast Rufus og Lily og í giftast í fimmta þætti þriðju þáttaraðar. [[Mynd:Kristen Bell at Scream Awards (1868142242).jpg|150px|thumb|Kristen Bell er Blaðurskjóðan (e. ''Gossip Girl'')]] Í fjórðu þáttaröðinni trúi Rufus ekki Georginu þegar hún segir að hún og Dan eigi son, Milo Humphrey. Í þættinum „Double Identity“ í fjórðu þáttaröðinni finnur Rufus auðkennisarmband Milos, sem segir að Milo er í öðrum blóðflokki en Dan.

=== Gossip Girl ===
Rödd hennar er [[Kristen Bell]]. „Gossip Girl“ talar yfir þættina og er óséð persóna sem heldur úti bloggsíðu sem er oft heimsótt af unga fólki fína hverfisins og hærir hún oft upp í lífi aðalpersónanna. Nafn hennar og útlit eru óþekkt en henni tekst þó að táldraga lesendurna með orðaleikjum og hneysklandi fréttum sem hún getur skrifað með hjálp ábendinga frá íbúum fína hverfisins. Hún hefur tvisvar sinnum forðast uppgötvun þegar bloggsíðunni hennar var næstum lokað vegna atviksins milli Dan og ungfrú Carr; og þegar Serena reyndi að hitta hana í eigin persónu en mistókst. Hún sýndi persónueinkenni í fjórðu þáttaröðinni, í þættinum „The Townie“ þar sem hún brást við beiðni frá Blair um staðsetningu Juliet með heimilisfangi og skilaboðunum „finndu tíkina“, sem sýndi að hún kann ekki að meta þá sem ógna stöðu hennar og bloggsíðunnar. Í þrettánda þætti fimmtu þáttaraðar kemur í ljós að Georgina Sparks situr fyrir framan tölvuna og skrifar sem Gossip Girl en í eftirfylgjandi þáttum viðurkennir hún fyrir eiginmanni sínum að hin raunverulega Blaðurskjóða hefur yfirgefið vettvanginn. 

== Aukapersónur ==
=== Howard Archibald ===
Leikinn af [[Sam Robards]] í þáttaröðum 1, 2 og 4. Howard „Kapteinninn“ Archibald er faðir Nate Archiblad. Howard er hvítflibba-glæpamaður og fyrrum kókaínfíkill. Hann flýr Manhattan til að komast hjá handtöku, enn háður kókaíni og Nate kýlir föður sinn áður en hann nær að komast inn í glæsivagninn sinn og flýja til [[Dóminíska lýðveldið|Dóminíska lýðveldisins]]. Í annarri þáttaröðinni, þegar hann sneri aftur til New York, til að taka Nate og móður hans með sér, setur Nate honum valkosti. Annaðhvort færi hann aftur til Dóminíska lýðveldisins og talaði aldrei aftur við fjölskyldu sína eða gæfi sig fram hjá lögreglunni. Howard ákvað að gera þaðrétta og ákvað að fara til lögreglunnar. Í fjórðu þáttaröðinni fær Howard senda skilnaðarpappíra í fangelsið, aðeins nokkrum mánuðum áður en hann losnar. Þegar hann losnar úr fangelsinu fær hann vinnu hjá Russell Thorpe.

=== Eleanor Waldorf ===
Leikin af [[Florencia Lozano|Florenciu Lozano]] í fyrsta þættinum en [[Margaret Colin]] eftir það. Eleanor Waldorf-Rose metnaðarfullur tískuhönnuður og móðir Blair Waldorf. Áratuga langt hjónaband hennar og föður Blair, Harold Waldorf, endaði þegar Harold skildi við hana til að láta reyna á ástarsamband við franska karlkyns-fyrirsætu, Roman. Það er gefið í skyn í gegnum afturlit að Eleanor vissi um tvíkynhneigð Harolds. Fatalína hennar Eleanor Waldorf Designs er seld í verslununum Barney's og Bendel's. Hún keppir einnig við Marc Jacobs og hafði eitt sinn Jenny Humphrey sem nema. Samband hennar og Blair er heldur stirt en Jenny segir Blair að Eleanor elski Blair „á sinn eigin hátt“. 

=== Eric van der Woodsen ===
Leikinn af [[Connor Paolo]]. Eric van der Woodsen er yngri bróðir Serenu og erfingi Van der Woodsen-auðsins en sjálfsvígstilraun hans verður aðalástæða heikomu Serenu. Samkynhneigð hans kemur í ljós í síðari hluta fyrstu þáttaraðar, eftir að kærastinn hans, Asher, þykist eiga í ástarsamband við Jenny Humphrey. Vinskapur hans og Jenny lagast eftir afsakanir og fyrirgefningar í byrjun annarrar þáttaraðar. Þau verða fljótlega bestu vinir í gegnum aðra þáttaröðina. Það slettist þó upp á vinskapinn í þriðju þáttaröðinni eftir að Jenny tekur við hlutverki ''Queen Bee'', en fljótlega reynir Eric að laga sambandið eftir að Serena lendir í slysi. Hann byrjar þá með Jonathan Whitney en samband þeirra fer í vaskinn eftir að Eric leggur of hart að hefna sín á Jenny. Í næstu þáttaröð byrjar hann með strák sem heitir Elliot.

=== Isabel Coates ===
Leikin af [[Nicole Fiscella]] í þáttaröðum eitt, tvö og fjögur. Isabel Coates er trygg vinkona Blair og er enn vinkona hennar þrátt fyrir dvínandi vinsældir hennar sem Queen Bee. Hún var besta vikona Kati Farkas og átti það til að klæðast sömu fötum og hún. Í fyrstu þáttaröðinni birtust hún og Kati oft í draumórum Blair sem Audrey Hepburn og á einum tímapunkti birtast hún og Kati einnig í draumum Dans. Hún er píanisti. Isabel og Penelope valda nýjum deilum á milli Blair og Serenu þegar drottningartitillinn fer frá Blair til Serenu. Gegnsæi kjóllinn sem hún ætlaði sér að vera í á Snjókornaballinu er notaður til að niðurlægja Vanessu. Isabel, Penelope og Nelly Yuki eru allar viðstaddar þegar þær ákveða að titla Emmu Boardman sem nýju drottninguna en Jenny hreppti titilinn. Bæði Isabel og Penelope neita báðar að láta stelpu frá Brooklyn halda uppi arfleið þeirra en Blair sannfærir þær um það. Isabel, ásamt Kati, sneri aftur við lok fjórðu þáttaraðar á endurfundum Constance.

=== Kati Farkas ===
Leikin af [[Nan Zhang]] í þáttaröðum eitt, fjögur og fimm. Kati Farkas er trygg vinkona Blair þar til hún missir stöðu sína sem „Queen Bee“. Hún var besta vinkona Isabel Coates og klæddist oft sömu fötum og hún. Í fyrstu þáttaröðinni birtust hún og Isabel oft í Audrey Hepburn draumórum Blair og á einum tímapunkti voru hún og Isabel einnig í draumum Dans. Bróðir Kati á íbúð en þar hélt Blair upp á sautján ára afmælið sitt sem leiddi til þess að Blair og Chuck héldu áfram leynilegu sambandi sínu í fyrstu þáttaröðinni. Foreldrar hennar flytja með hana aftur til [[Ísrael]] eftir vorleyfið. Kati sneri aftur með Isabel fyrir endurfundi Constance í lokaþætti fjórð þáttaraðar. Í fimmtu þáttaröðinni snýr Kati aftur til að berjast við fyrrum þernur Blair, Penelope og Jessicu, til að vera brúðarmey Blair.

=== Bart Bass ===
Leikinn af [[Robert John Burke]] síðan í fyrstu þáttaröð. Bartholomew „Bart“ Bass er milljarðamæringur, faðir Chuck og stofnandi Bass Industries og var giftur Lily van der Woodsen. Fjölskylda hans bjó á New York Palace hótelinu sem hann átti. Hann þénaði peningana sína sjálfur, ólíkt þeim sem búa í fína hverfinu sem hafa fengið þá í arf. Hann var stjórnsamur við fjölskyldu sína, óvæginn í viðskiptum og sýndi Chuck litla væntumþykju og það kemur í ljós að það er vegna þess að sonur hans bar ábyrgð á dauða hans (móðir Chucks dó við fæðinguna). Stundum virðist honum vera umhugað um son sinn og biður hann um að vera svaramaður í brúðkaupinu sínu. Bart hrósaði Chuck í ræðu sinni og sagði að hann væri stoltur af skuldbindni hans við Blair. Í annarri þáttaröðinni, með hjálp frá Dan, reyna hann og Chuck að laga samband sitt en hann deyr skyndilega í bílslysi. Í þriðju þáttaröðinni birtist hann sem draugur þegar ár er liðið síðan hann dó. Í fimmtu þáttaröðinni kemur í ljós að Bart átti í ástarsambandi við Diönu Payne sem endaði á því að hún varð ólétt að Chuck. Þegar verið er að leita að leyndarmáli Diönu kemur í ljós að hann er enn á lífi. 

=== Dorota Kishlovsky ===
Leikin af [[Zuzanna Szadkowski|Zuzönnu Szadkowski]] síðan í öðrum þætti. Dorota Kishlovsky er pólks þerna Waldorf-fjölskyldunnar og þykir mjög vænt um Blair. Þrátt fyrir að Blair sé oft leiðinleg við hana sér Blair hana sem móðurímynd. Í vefþáttaröðinni „Chasing Dorota“, kemur í ljós að hún er í rauninni pólsk greifynja og á leyndan eiginmann, Stanislaw. Hún flúði fjölskyldu sína til Bandaríkjanna og fór að vinna hjá Waldorf fjölskyldunni árið 2004. Hún skilur að lokum við eiginmann sinn og trúlofast Vanya, rússneska dyraverðinum í byggingunni sem van der Woodsen-fjölskyldan býr í. Í þættinum „The Treasure of Serena Madre“ kemur í ljós að hún er ólétt að barni Vanya og í þættinum „The Unblairable Lightness of Being“ giftast hún og Vanya. Hún eignast dótturina Anastasiu í lokaþætti seríunnar og hún og Vanya flytja til Queens, inn í íbúð sem Cyrus keypti handa þeim.

Í fyrsta þætti 5. þáttaraðar kemur í ljós að hún er ólétt að öðru barni sínu. Hún kemst einnig að því að Blair er ólétt og er ánægð fyrir hennar hönd en heldur því leyndu. Í fimmtu þáttaröð eignast Dorota soninn Leo.

=== Carter Baizen ===
Leikinn af [[Sebastian Stan]] í þáttaröðum eitt, tvö og þrjú. Carter Baizen útskrifaðist úr St. Jude's og er óvinur Nate og Chuck. Það er minnst á það að hann hafi snúið baki við foreldrum sínum og missti því fjölskylduauðinn og neyddist til að taka málin í sínar hendur með því að móta sína eigin framtíð, eitthvað sem Nate langar mikið að gera. Nate lítur upp til hans í fyrstu þar til Carter reynir að ná af honum peningum í pókerleik. Hann verður seinna fylgdarsveinn Serenu á kynningarballinu (ball sem er haldið fyrir ungar konur til að kynna þær fyrir samfélaginu) og er kýldur af Nate eftir að Chuck fær Nate til að halda að Carter hafi áhuga á Blair. CeCe hafði hringt í Carter viku fyrir ballið og segir Serenu það sem breytir áliti Serenu á ömmu sinni. Í annarri þáttaröðinni kemur Carter aftur til New York með hinni dularfullu Elle en endar á því að sofa hjá Blair. Hann yfirgefur síðan New York þegar Serena og Chuck taka saman höndum. Í lokaþætti annarrar þáttaraðar snýr Carter aftur til New York til að segja Serenu að hann hafi fundið föður hennar. Í fyrsta þætti þriðju þáttaraðar kemur í ljós að hann og Serena eyddu sumrinu í Evrópu að leita að föður hennar. Í ljósi þess að Serenu mistókst að ná athygli föður síns segir Carter Serenu að hann beri tilfinningar til hennar og þau kyssast. Samband þeirra endar þegar það kemur í ljós að hann yfirgaf frænku Bree Buckley við altarið og vann sér þannig inn reiði Buckely fjölskyldunnar þegar Bree og frænkur hennar hringja á meðan brúðkaup Rufusar og Lilyar stendur yfir til að fara með Carter til Texas til að vinna í olíuverksmiðju til að borga skuld sína. Serena veðjar á pókerleik til að frelsa Carter og mistekst. Hún tekur þá málin í sínar eigin hendur og fær hann lausan en Carter neitar að taka upp þráðinn í sambandi þeirra og segir að hann hefði heldur viljað að Serena hefði ekki bjargað honum svo hann gæti bætt sig. Carter heldur áfram að ljúga þegar hann segir Serenu frá nákvæmri staðsetningu föður hennar. Serena hverfur með honum sem veldur togstreitu í sambandi hennar við Nate. Serna kemst seinna að því að hann hafði vitað hvar faðir hennar var staðsettur alveg síðan þau byrjuðu saman en hann hafði haldið upplýsingunum frá henni til að komast nær henni. Hún neyðir hann þá út úr limósínunni.

=== Anne Archibald ===
Leikin af [[Francie Swift]] á þáttaröðum eitt, tvö og fjögur. Anne Archibald (áður van der Bilt) er móðir Nate Archibald. Í fyrstu þáttaröðinni hjálpar hún eiginmanni sínum í viðskiptum hans við Eleanor Waldorf. Hún lofaði eitt sinn Eleanor Waldorf að gefa Blair Cornelius Vanderbilt trúlofunarhringinn sinn svo að Nate og Blair gætu trúlofast en þegar Blair kemst að þeim vandræðum sem Nate á í við föður sinn endar hún sambandið. Í annarri þáttaröðinni eru reikningarnir hennar frystir í kjölfarið á handtöku eiginmanns hennar og húsið þeirra á Manhattan er tekið svo Nate þarf að dvelja um stund hjá Humphrey-fjölskyldunni. Orðspor Anne Archibald var einnig í hættu þegar Chuck veitti henni lán eftir að hafa selt næturklúbbinn sinn, Victrola, en það veldur því að Nate slítur vináttunni við Chuck. Það leysist úr fjárhagsvandræðum hennar þega Nate sannfærir föður sinn um að fara til Alríkislögreglunnar og játa syndir sínar og hún grætur þegar eiginmaður hennar er handtekinn. Stuttu áður en eiginmaður hennar losnar úr fangelsi sækir hún um skilnað. 

=== Harold Waldorf ===
Leikinn af [[John Shea]] í þáttaröðum eitt, tvö og fimm. Harold Waldorf er faðir Blair sem flutti til [[Frakkland]]s til að búa með ástmanni sínum, Roman. Hann gerir venjulega graskersböku á Þakkargjörðinni en hefur ekki gert hana síðan á síðustu Þakkargjörð þeirra Blair, áður en hann kom út úr skápnum og flutti til Evrópu. Hann snýr aftur yfir hátíðarnar með ástmanni sínum, Roman, fyrirsætu sem fyrrverand eiginkona Harolds, Eleanor, notaði eitt sinn í tískusýningu. Blair líkar ekki við Roman eftir að hann fótbrotnar og býður þess vegna fyrrverandi kærasta Romans sem reiðir Harold. Harold talar við Blair um atvikið og sýnir henni síðan lífið sitt í Frakklandi með myndbandi. Hann býr núna á vínekru í Frakklandi og á köttinn Cat, nefndur eftir kettinum í uppáhalds bíómynd Blair, ''[[Breakfast at Tiffany's]]''. Hann snýr aftur í Þakkargjörðarþætti annarrar þáttaraðar en Blair heldur að móðir hennar hafi ekki boðið honum og þau deila graskersböku. Hann gefur Blair hundinn Handsome Dan en hún ákveður að kalla hann Handsome. Á meðan ráðabrugg Blair, sem kveikti neista í sambandi milli ungfrú Carr og Dans og olli næstum lokun Gossip Girl síðunnar, stendur yfir sannfærir hún föður sinn og foreldrana á skólaráði Constance-St. Jude's með því að sýna þeim mynd af Dan með ungfrú Carr og tryggir þannig inngöngu sína í Yale-háskólann. Þegar hann heyrir samtal Blair um að myndin sé fölsuð og ekkert sé til í orðrómnum, ræðir Harold við Blair og segir henni að hann hafi séð aðra hlið á henni og að hann hafi orðið fyrir vonbrigðum með hana, af því að hann hafi óbeint logið fyrir hana. Hann segir Blair síðan að sá háskóli sem hún fari í skipti ekki máli, heldur sú manneskja sem hún muni verða. 

===CeCe Rhodes===
Leikin af [[Caroline Lagerfelt]] í þáttaröðum 1-5. Celia &quot;CeCe&quot; Rhodes er móðir Lily og amma Serenu og Erics. Hún býr í [[Montecito]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]] og heimsækir Lily, Serenu og Eric í New York nokkrum sinnum á ári. Hún er mjög rík, afturhaldssöm, ströng, ógnandi, snobbuð og hátt sett í samfélaginu og lítur niður á alla sem eru miðstéttar- eða lágstéttarfólk. Hún veldur sambandsslitum Rufusar og Lilyar þegar hún lét Lily velja milli fjölskylduauðsins og Rufusar. Lily fannst henni vera ógnað og valdi því fjölskylduauðinn. CeCe reyndi einnig að valda sambandsslitum á milli Serenu og Dan með því að fá Carter Baizen (sem kemur úr auðugri fjölskyldu) til að fara með henni á kynningardansleikinn. Í fyrstu þáttaröðinni beitti hún dóttur sína og barnabarn brögðum þegar hún sagðist vera með hræðilegan sjúkdóm og sagði að læknarnir hefðu fundið &quot;eitthvað&quot; í lungunum. Þrátt fyrir að viðurkenna seinna að hún hafi logið til að fá samúð, sást hún seinna taka töflur. Kaldur og ráðsamur persónuleiki hennar breytist á einni sekúndu þegar hún hleyir Dan inn í Hvítu veisluna með því að gera hann að fylgdarmanni sínum, sem sýnir að henni þykir vænt um Serenu. 

[[Flokkur:Gossip Girl]]</text>
      <sha1>ljerpu05s7snjb9h7lk1rgdl1b5toxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ingólfur Arnarson (stytta)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87258</id>
    <revision>
      <id>1973806</id>
      <parentid>1923314</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T07:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otopon</username>
        <id>107623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1973806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9930" sha1="46zj8nnu09rmol9pkrkte8xne16zhiq" xml:space="preserve">{{coord|64|08|52|N|21|55|58.4|W|type:landmark|display=title}}
[[Mynd:Ingólfur Arnarson Statue, Reykjavik.jpg|thumb|right|300px| Höggmynd Einars Jónassonar af landnámsmanninum Ingólfi Arnarssyni sem afhjúpuð var 1924 er eitt af þekktari kennileitum Reykjavíkur]]

'''Stytta af Ingólfi Arnarsyni landnámsmanni á Arnarhóli''' í [[Reykjavík]], var hönnuð af [[Einar Jónsson|Einari Jónssyni]] myndhöggvara. [[Iðnaðarmannafélagið í Reykjavik]] reisti styttuna og var hún afhjúpuð þann [[24. febrúar]] [[1924]]. Hugmyndir um styttuna, sem er eitt merkasta kennileiti Reykjavíkur, má rekja til miðrar nítjándu aldar.

[[Ingólfur Arnarson]] var [[landnámsmenn|landnámsmaður]] frá [[Noregur|Noregi]]. Talið er að hann hafi sest að í Reykjavík nálægt [[870]]. Hann er oftast talinn fyrsti landsnámsmaður Íslands.

== Saga ==
Aðdragandinn að gerð þessa líkneskis af [[Ingólfur Arnarson|Ingólfi Arnarssyni]] landnámsmanni var mjög langur. Sveinbjörn Hallgrímsson og Magnús Grímsson vöktu fyrstir máls á því um miðja nítjándu öld að reisa þyrfti fyrsta landnámsmanni á Íslandi einhverskonar minnismerki. 

'''Þjóðernisrómantík 19. aldar''' 

Á fyrstu árum sjöunda áratugs nítjándu aldar fór fram talsverð umræða um þjóðararfleifð Íslendinga og hvernig menn skyldu fagna þúsund ára afmæli Íslands byggðar. Í ritinu [[Þjóðólfur | ''Þjóðólfi'']] var á árunum 1862-4 talsvert rætt um „Fornmenja og þjóðgripasafn.“ Sú umræða bar sterkan keim þjóðernisrómantíkur Íslendinga á þessum tíma.

'''Umræða í „Kvöldfélaginu 1860“'''

Um 1860 var stofnað í Reykjavík félag, sem nefndist „Leikhús andans“ en var seinna kallað „''Kvöldfélagið''.“ Í félaginu voru margir af fremstu andans mönnum bæjarfélagsins og komu þeir saman vikulega til þess að kappræða, eða flytja erindi um merkileg málefni. 

Á félagsfundi þann 10. janúar 1863, hvatti [[Jón Árnason (1819) | Jón Árnason þjóðsagnasafnari]], og þá varaformaður félagsins, menn til að hugleiða hvernig Ingólfs Arnarsonar skyldi minnst, er 1000 ár væri liðin frá því að hann nam land. Vildi hann að félagið hefði forgöngu í þessu máli. Urðu um þetta miklar umræður og ákveðið var að Sigurður málari Guðmundsson skyldi flytja erindi í félaginu um þetta mál, en þeir Jón Þorkelsson rektor og Jón Árnason skyldu gera athugasemdir við tillögur hans.

Halldór Friðriksson skólakennari í Reykjavík hreyfði því í ''Þjóðólfi'', að í tilefni þúsund ára af mæli Íslands byggðar skyldi með fjársamskotum Íslendinga reisa hús í Reykjavík til geymslu menningargripa og fornmenja. Það væri til minningar um landnám Ingólfs og ætti að ljúka fyrir afmælið 1874. 

'''Hugmyndir Sigurðar málara'''

Árið eftir, eða 12. ágúst 1864, birtist í sama blaði grein undir heitinu ''„Hugvekjur út af Þúsund ára landnámi Ingólfs og fyrstu byggingu Íslands,“'' undirrituð af „Nokkrum Íslendingum“, en talin vera eftir [[Sigurður málari | Sigurð málara]], þar sem lagt var til, að reisa líkneski af Ingólfi á Austurvelli. Kemur þar fyrst fram hugmyndin um líkneski Ingólfs. Greinarhöfundur vildi ...

[[Mynd:Sigurdur-malari-1858.jpg|thumb|right|300px|Sigurður „málari“ Guðmundsson vildi „reisa gamla Ingólfi Arnarsyni ... heiðarlegan minnsvarða, þannig, að mynd hans í yfirnáttúrlegri stærð væri gjörð og steypt úr málmi og sett upp á háan steinstöpul... slíkr minnisvarði mjög fögr endrminníng þessa viðburðar, og gæti þar að auki í margar aldir staðið landi voru og Reykjavíkrbæ til sóma og prýðis.“]]

::''„... reisa gamla Ingólfi Arnarsyni sem vorum fyrsta Iandnámsmanni, og þeim, er fyrstr bygði Reykjavík, heiðarlegan minnsvarða, þannig, að mynd hans í yfirnáttúrlegri stærð væri gjörð og steypt úr málmi og sett upp á háan steinstöpul á miðju þessu torgi, og það letr á rist, »að minnisvarða þenna hefðu Íslendíngar reist íslands fyrsta landnámsmanni Ingólfi Arnarsyni árið 1874 í minníngu þess, að landið nú hefði bygt verið í þúsund ár«; því bæði væri slíkr minnisvarði mjög fögr endrminníng þessa viðburðar, og gæti þar að auki í margar aldir staðið landi voru og Reykjavíkrbæ til sóma og prýðis.“ ...''

::''„Líkneski þetta ætti síðan við almenna hátíð í Reykjavík, er þar bæri að halda í þessu efni á hentugum tíma sumarið 1874, að afhjúpa (afslöre), eins og venja er til erlendis, og mundi þá við það tækifæri ræður snjallar haldnar verða, veizlur og gleðisamkomur, eins og bezt væri faung á.“''

::''„... Vér verðum að sýna einhvern lit á að reisa honum minnisvarða, eins og svo alment hefir tíðkazt og enn tíðkast með eldri og ýngri siðuðum þjóðum, og er þá fyrst að íhuga, hvernig og hvar hann á að vera. Vér viljum þá fyrst snúa oss að því, hvar hann á að vera, og virðist oss þá svarið liggja beint við: þar sem forlögin vísuðu Ingólfi á bústað, eðr með öðrum orðum, þar sem öndvegissúlur hans rak á land að Arnarhóli. Það munu flestir verða því samdóma, að það sé hinn eini rétt tilkjörni staðr; því hvar er tilhlýðilegra að minnisvarði hans standi en á þeirri hæð við hans lögheimili, þar sem flestir útlendir menn koma að votta virðingu sína fyrir minningu hans ásamt oss? Menn eiga því hið allrabráðasta að fá handa landinu efstu nybbuna af Arnarhól til þessa fyrirtækis og einnig gángstig niðr að sjó, sem þarf að umgirða.“'' 

::''...„Margir kunna nú að kalla það Ioptkastala eina, að vér Íslendíngar höfum nokkur faung á að gjöra nokkra hæfilega minníngu Ingólfs og Íslandsbyggíngar, sökum fátæktar landsins óárans og annars, er þeir gætn tiltalið, er eyða vildi málinu ; en þessu er þó eigi svo háttað; því þó að slíkt fyrirtæki hefði talsverðan kostnað í för með sér, ef það ætti að vera sómasamlega af hendi leyzt, þá er það sannarlega engi ofætlun fyrir heila þjóð, þegar um sóma hennar er að tefla...“''

'''Aðgerðir Iðnaðarmannafélagsins 1906''' 

Eftir þetta var oft talað um Ingólfsmyndina, en ekkert varð úr framkvæmdum fyrr en Iðnaðarmannafélagið tók málið að sér. Þann 17. september 1906 flutti Jón Halldórsson málið á fundi. [[Einar Jónsson]], myndhöggvari, var þá kominn á sjónarsviðið sem þekktur listamaður og farinn að gera drög að líkneski Ingólfs. Nefnd var kosin, fé veitt úr félagssjóði og fjáröflun hafin. „En margir voru erfiðleikarnir og þó verst sundurlyndi manna um málið,“ segir í Jólahefti Tímarits iðnaðarmanna árið 1941.

'''Líkneskið afhjúpað árið 1923''' 

Það var fyrst í janúar 1923, að hafist var handa fyrir alvöru að steypa líkneskið og undirbúa staðinn á Arnarhóli. Og ári síðar eða í [[24. febrúar]] [[1924]], kl. 3 eftir hádegi var líkneski Ingólfs afhjúpað að viðstöddum miklum mannfjölda. Formaður Iðnaðarmannafélagsins afhenti landsstjórninni það sem gjöf frá Iðnaðarmannafélaginu, en forsætisráðherra þakkaði. Um kvöldið hélt Iðnaðarmannafélagið síðan mikla veislu í húsi sínu.

== Verk Einars Jónssonar==
Höggmyndin er verk [[Einar Jónsson | Einars Jónassonar]] (1874 -1954) sem talinn er fyrsti íslenski myndhöggvarinn. Hann nam við Konunglega listaakademíuna í [[Kaupmannahöfn | Kaupmannahöfn]] á árunum 1896-1899 hjá Wilhelm Bissen og Theobald Stein. Einar sýndi fyrst opinberlega verkið Útlagar á Vorsýningunni í Kaupmannahöfn árið 1901 og lagði þar grunninn að íslenskri höggmyndalist. Þjóðernisrómantík skilaði sér inn í verk Einars. Þjóðsagnararfurinn þjóð- og goðsöguleg minni, varð honum innblástur í mörgum verkum. Hann hafnaði gagnrýndi opinberlega klassíska list. Listamanninum bæri fremur að ryðja eigin brautir, þroska frumleika sinn og hugmyndaflug en feta ekki í fótspor annarra. Hugmyndir hans tengdust þýskri táknhyggju (symbolisma) og þróaði Einar myndmál sem birtist í þýðanlegum táknum, persónugervingum og allegóríum.

Enda þótt viðfangsefni Einars væru af hugmyndalegum toga hélt hann sig ævinlega við hlutbundið myndmál sem gerði mönnum auðveldara en ella að nálgast verk hans á eigin forsendum. Fjölmargar afsteypur af höggmyndum Einars prýða Reykjavíkurborg. Auk höggmyndarinnar af Ingólfi Arnarsyni, sem lítur yfir landnámsjörð sína frá Arnarhóli, má þar nefna „Útlaga“ við Hólavallarkirkjugarð (gamla kirkjugarðinn) við Suðurgötu og styttu af sjálfstæðishetju þjóðarinnar, Jóni Sigurðssyni, fyrir framan Alþingishúsið á Austurvelli. 
== Kostnaður ==

Ingólfsmyndin kostaði á þeim tíma fjörutíu þúsund krónur, sem töldust þá miklir fjármunir. Langmestur hluti þess fjár var greiddur úr sjóði Iðnaðarmannafélagsins. En það eru rúmlega tíu milljónir nýrra króna á raunvirði.

== Heimildir ==
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2024807 Þjóðólfur] 16. árg. (1863-4) 39-40 tbl., 12. ágúst 1864, bls. 159. 
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4418010 Jólahefti iðnaðarmanna], 14. árg. 1941, bls. 52.
* Lesbók Morgunblaðsins 31. tbl., sunnudagur 29.  október 1961: [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3287063 „Úr sögu Reykjavíkur: Ingólfur á Arnarhóli]
* [http://www.skulptur.is/ Listasafn Einars Jónssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511212015/http://www.skulptur.is/ |date=2008-05-11 }}

[[Flokkur:Kennileiti í Reykjavík]]
[[Flokkur:Höggmyndir í Reykjavík]]
[[Flokkur:Landnám Íslands]]
[[Flokkur:Höggmyndir Einars Jónssonar]]</text>
      <sha1>46zj8nnu09rmol9pkrkte8xne16zhiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Byggðasafn Dalvíkurbyggðar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88376</id>
    <revision>
      <id>1973793</id>
      <parentid>1822774</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T00:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahjartar</username>
        <id>2477</id>
      </contributor>
      <comment>Safninu hefur verið lokað</comment>
      <origin>1973793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1568" sha1="quf4bd7m5hpjse96eygvuz0z5jzm78f" xml:space="preserve">[[Mynd:Hvoll_Dalvík.jpg|thumb|Byggðasafnið að Hvoli á Dalvík.]]
Byggðasafninu að Hvoli hefur verið lokað og húsið selt. Textinn hér að neðan er því vitnisburður um það sem var en er ei meir.

'''Byggðasafnið Hvoll''' við Karlsrauðatorg á [[Dalvík]] var opnað 12. desember 1987. Safnið er þrískipt; [[byggðasafn]], náttúrgripir og persónusaga.
Munir safnsins eru flestir frá Dalvík, [[Svarfaðardalur|Svarfaðardal]] og [[Árskógsströnd]]. Þar eru meðal annars áhöld og innanstokksmunir frá fyrri tíð sem vitna um þróun verkmenningar í sveitarfélaginu og sögu byggðarinnar. Einnig eru þar skrautmunir af ýmsu tagi gerðir af hagleiksfólki af svæðinu. Eftirmynd af [[Ufsakristur|Upsakristi]], hinni fornu róðu úr [[Upsakirkja|Upsakirkju]], er þar til sýnis.

Í safninu er fjöldi uppstoppaðra íslenskra fugla og dýr úr undirdjúpum sjávar. Einnig eru þar spendýr t.d. ísbjörn. Auk þess er grasasafn, skeljasafn, eggja- og steinasafn. Stórt kort af [[Friðland Svarfdæla |Friðlandi Svarfdæla]] sýnir hvaða fuglar verpa þar eða hafa viðkomu á svæðinu.

Hluti safnsins er tileinkaður minningu þekktra einstaklinga úr byggðinni — [[Jóhann Pétursson Svarfdælingur|Jóhanns Svarfdælings]], [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] forseta Íslands,  bræðranna Jóns, Kristjáns og Hannesar Vigfússona frá Litla-Árskógi auk sr. Friðriks Friðrikssonar æskulýðsleiðtoga.

Safnstjóri er Björk Hólm.

[[Flokkur:Dalvíkurbyggð]]
[[Flokkur:Söfn á Íslandi]]
{{S|1987}}</text>
      <sha1>quf4bd7m5hpjse96eygvuz0z5jzm78f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973817</id>
      <parentid>1973793</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2467" sha1="3acp3pnhgv9t75f068qrunh0k7ca2py" xml:space="preserve">[[Mynd:Hvoll_Dalvík.jpg|thumb|Húsið Hvoll á Dalvík þar sem byggðasafnið var frá 1987 til 2023.]]
'''Byggðasafn Dalvíkurbyggðar''' [[Dalvík]] var opnað 12. desember 1987. Safnið er þrískipt; [[byggðasafn]], náttúrgripir og persónusaga. Safnstjóri er Björk Hólm. Safnið var staðsett í húsinu Hvoli frá stofnun, en bærinn keypti húsið árið 1985 með það fyrir augum að stofna þar [[byggðasafn]].&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1609788|Hús keypt fyrir byggðasafn|blað=Morgunblaðið|dags=13. apríl 1985|bls=34}}&lt;/ref&gt; Árið 2023 kom í ljós að húsið kallaði á dýrar endurbætur.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/efla-gerdi-astandsskodun-a-byggdasafninu-hvoli/|title=Efla gerði ástandsskoðun á byggðasafninu Hvoli|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=2.2.2023|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Árið eftir var húsið sett á sölu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/dalvikurbyggd-setur-hvoll-a-solu-fyrir-50-milljonir/|title=Dalvíkurbyggð setur Hvoll á sölu fyrir 50 milljónir|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=27.7.2024|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Síðan þá hefur byggðasafnið ekki haft eigið sýningarhúsnæði.

== Safnið ==
Munir safnsins eru flestir frá Dalvík, [[Svarfaðardalur|Svarfaðardal]] og [[Árskógsströnd]]. Þar eru meðal annars áhöld og innanstokksmunir frá fyrri tíð sem vitna um þróun verkmenningar í sveitarfélaginu og sögu byggðarinnar. Einnig eru þar skrautmunir af ýmsu tagi gerðir af hagleiksfólki af svæðinu. Eftirmynd af [[Ufsakristur|Upsakristi]], hinni fornu róðu úr [[Upsakirkja|Upsakirkju]], er þar til sýnis.

Í náttúrugripasafninu er fjöldi uppstoppaðra íslenskra fugla og dýr úr undirdjúpum sjávar. Einnig eru þar spendýr t.d. ísbjörn. Auk þess er grasasafn, skeljasafn, eggja- og steinasafn. Stórt kort af [[Friðland Svarfdæla |Friðlandi Svarfdæla]] sýnir hvaða fuglar verpa þar eða hafa viðkomu á svæðinu.

Hluti safnsins er tileinkaður minningu þekktra einstaklinga úr byggðinni; [[Jóhann Pétursson Svarfdælingur|Jóhanns Svarfdælings]], [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] forseta Íslands,  bræðranna [[Jón Vigfússon|Jóns]], [[Kristján Vigfússon|Kristjáns]] og [[Hannes Vigfússon|Hannesar Vigfússona]] frá Litla-Árskógi auk sr. [[Friðrik Friðriksson|Friðriks Friðrikssonar]] æskulýðsleiðtoga.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dalvíkurbyggð]]
[[Flokkur:Söfn á Íslandi]]
{{S|1987}}</text>
      <sha1>3acp3pnhgv9t75f068qrunh0k7ca2py</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973818</id>
      <parentid>1973817</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:55:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2477" sha1="7t22d4ntn8fj4uu0ojd4qb8ban4aauj" xml:space="preserve">[[Mynd:Hvoll_Dalvík.jpg|thumb|Húsið Hvoll á Dalvík þar sem byggðasafnið var frá 1987 til 2023.]]
'''Byggðasafn Dalvíkurbyggðar''' [[Dalvík]] var opnað 12. desember 1987. Safnið er þrískipt; [[byggðasafn]], náttúrgripir og persónusaga. Safnstjóri er Björk Hólm. Safnið var staðsett í húsinu Hvoli frá stofnun, en bærinn keypti húsið árið 1985 með það fyrir augum að stofna þar [[byggðasafn]].&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1609788|Hús keypt fyrir byggðasafn|blað=Morgunblaðið|dags=13. apríl 1985|bls=34}}&lt;/ref&gt; Árið 2023 kom í ljós að húsið kallaði á dýrar endurbætur.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/efla-gerdi-astandsskodun-a-byggdasafninu-hvoli/|title=Efla gerði ástandsskoðun á byggðasafninu Hvoli|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=2.2.2023|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Árið eftir var húsið sett á sölu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/dalvikurbyggd-setur-hvoll-a-solu-fyrir-50-milljonir/|title=Dalvíkurbyggð setur Hvoll á sölu fyrir 50 milljónir|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=27.7.2024|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Síðan þá hefur byggðasafnið ekki haft eigið sýningarhúsnæði.

== Safnið ==
Munir safnsins eru flestir frá Dalvík, [[Svarfaðardalur|Svarfaðardal]] og [[Árskógsströnd]]. Þar eru meðal annars áhöld og innanstokksmunir frá fyrri tíð sem vitna um þróun verkmenningar í sveitarfélaginu og sögu byggðarinnar. Einnig eru þar skrautmunir af ýmsu tagi gerðir af hagleiksfólki af svæðinu. Eftirmynd af [[Ufsakristur|Upsakristi]], hinni fornu róðu úr [[Upsakirkja|Upsakirkju]], er þar til sýnis.

Í náttúrugripasafninu er fjöldi uppstoppaðra íslenskra fugla og dýr úr undirdjúpum sjávar. Einnig eru þar spendýr t.d. ísbjörn. Auk þess er grasasafn, skeljasafn, eggja- og steinasafn. Stórt kort af [[Friðland Svarfdæla |Friðlandi Svarfdæla]] sýnir hvaða fuglar verpa þar eða hafa viðkomu á svæðinu.

Hluti safnsins er tileinkaður minningu þekktra einstaklinga úr byggðinni; [[Jóhann Pétursson Svarfdælingur|Jóhanns Svarfdælings]], [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] forseta Íslands,  bræðranna [[Jón Vigfússon|Jóns]], [[Kristján Vigfússon|Kristjáns]] og [[Hannes Vigfússon|Hannesar Vigfússona]] frá Litla-Árskógi auk sr. [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]] æskulýðsleiðtoga.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dalvíkurbyggð]]
[[Flokkur:Söfn á Íslandi]]
{{S|1987}}</text>
      <sha1>7t22d4ntn8fj4uu0ojd4qb8ban4aauj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973821</id>
      <parentid>1973818</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2410" sha1="il2bya379xb18jmj34ezf59vh54azw3" xml:space="preserve">[[Mynd:Hvoll_Dalvík.jpg|thumb|Húsið Hvoll á Dalvík þar sem byggðasafnið var frá 1987 til 2023.]]
'''Byggðasafn Dalvíkurbyggðar''' [[Dalvík]] var opnað 12. desember 1987. Safnið er þrískipt; [[byggðasafn]], náttúrgripir og persónusaga. Safnstjóri er Björk Hólm. Safnið var staðsett í húsinu Hvoli frá stofnun, en bærinn keypti húsið árið 1985 með það fyrir augum að stofna þar [[byggðasafn]].&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1609788|Hús keypt fyrir byggðasafn|blað=Morgunblaðið|dags=13. apríl 1985|bls=34}}&lt;/ref&gt; Árið 2023 kom í ljós að húsið kallaði á dýrar endurbætur.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/efla-gerdi-astandsskodun-a-byggdasafninu-hvoli/|title=Efla gerði ástandsskoðun á byggðasafninu Hvoli|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=2.2.2023|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Árið eftir var húsið sett á sölu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/dalvikurbyggd-setur-hvoll-a-solu-fyrir-50-milljonir/|title=Dalvíkurbyggð setur Hvoll á sölu fyrir 50 milljónir|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=27.7.2024|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Síðan þá hefur byggðasafnið ekki haft eigið sýningarhúsnæði.

== Safnið ==
Munir safnsins eru flestir frá Dalvík, [[Svarfaðardalur|Svarfaðardal]] og [[Árskógsströnd]]. Þar eru meðal annars áhöld og innanstokksmunir frá fyrri tíð sem vitna um þróun verkmenningar í sveitarfélaginu og sögu byggðarinnar. Einnig eru þar skrautmunir af ýmsu tagi gerðir af hagleiksfólki af svæðinu. Eftirmynd af [[Ufsakristur|Upsakristi]], hinni fornu róðu úr [[Upsakirkja|Upsakirkju]], er þar til sýnis.

Í náttúrugripasafninu er fjöldi uppstoppaðra íslenskra fugla og dýr úr undirdjúpum sjávar. Einnig eru þar spendýr t.d. ísbjörn. Auk þess er grasasafn, skeljasafn, eggja- og steinasafn. Stórt kort af [[Friðland Svarfdæla |Friðlandi Svarfdæla]] sýnir hvaða fuglar verpa þar eða hafa viðkomu á svæðinu.

Hluti safnsins er tileinkaður minningu þekktra einstaklinga úr byggðinni; [[Jóhann Pétursson Svarfdælingur|Jóhanns Svarfdælings]], [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] forseta Íslands,  bræðranna Jóns, Kristjáns og Hannesar Vigfússona frá Litla-Árskógi auk sr. [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]] æskulýðsleiðtoga.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dalvíkurbyggð]]
[[Flokkur:Söfn á Íslandi]]
{{S|1987}}</text>
      <sha1>il2bya379xb18jmj34ezf59vh54azw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973822</id>
      <parentid>1973821</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2642" sha1="n7fvacs1urzpdo1b7ugxuhn9p8xaidz" xml:space="preserve">[[Mynd:Hvoll_Dalvík.jpg|thumb|Húsið Hvoll á Dalvík þar sem byggðasafnið var frá 1987 til 2023.]]
'''Byggðasafn Dalvíkurbyggðar''' [[Dalvík]] var opnað 12. desember 1987. Safnið er þrískipt; [[byggðasafn]], náttúrgripir og persónusaga. Safnstjóri er Björk Hólm. Safnið var staðsett í húsinu Hvoli frá stofnun, en bærinn keypti húsið árið 1985 með það fyrir augum að stofna þar [[byggðasafn]].&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1609788|Hús keypt fyrir byggðasafn|blað=Morgunblaðið|dags=13. apríl 1985|bls=34}}&lt;/ref&gt; Árið 2023 kom í ljós að húsið kallaði á dýrar endurbætur.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/efla-gerdi-astandsskodun-a-byggdasafninu-hvoli/|title=Efla gerði ástandsskoðun á byggðasafninu Hvoli|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=2.2.2023|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Árið eftir var húsið sett á sölu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/dalvikurbyggd-setur-hvoll-a-solu-fyrir-50-milljonir/|title=Dalvíkurbyggð setur Hvoll á sölu fyrir 50 milljónir|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=27.7.2024|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Síðan þá hefur byggðasafnið ekki haft eigið sýningarhúsnæði.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/tillogur-um-framtidarheimili-byggdasafns-dalvikurbyggdar/|title=Tillögur um framtíðarheimili Byggðasafns Dalvíkurbyggðar|author=Magnús Rúnar Magnússon|dags=11.5.2026|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt;

== Safnið ==
Munir safnsins eru flestir frá Dalvík, [[Svarfaðardalur|Svarfaðardal]] og [[Árskógsströnd]]. Þar eru meðal annars áhöld og innanstokksmunir frá fyrri tíð sem vitna um þróun verkmenningar í sveitarfélaginu og sögu byggðarinnar. Einnig eru þar skrautmunir af ýmsu tagi gerðir af hagleiksfólki af svæðinu. Eftirmynd af [[Ufsakristur|Upsakristi]], hinni fornu róðu úr [[Upsakirkja|Upsakirkju]], er þar til sýnis.

Í náttúrugripasafninu er fjöldi uppstoppaðra íslenskra fugla og dýr úr undirdjúpum sjávar. Einnig eru þar spendýr t.d. ísbjörn. Auk þess er grasasafn, skeljasafn, eggja- og steinasafn. Stórt kort af [[Friðland Svarfdæla |Friðlandi Svarfdæla]] sýnir hvaða fuglar verpa þar eða hafa viðkomu á svæðinu.

Hluti safnsins er tileinkaður minningu þekktra einstaklinga úr byggðinni; [[Jóhann Pétursson Svarfdælingur|Jóhanns Svarfdælings]], [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] forseta Íslands,  bræðranna Jóns, Kristjáns og Hannesar Vigfússona frá Litla-Árskógi auk sr. [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]] æskulýðsleiðtoga.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dalvíkurbyggð]]
[[Flokkur:Söfn á Íslandi]]
{{S|1987}}</text>
      <sha1>n7fvacs1urzpdo1b7ugxuhn9p8xaidz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973823</id>
      <parentid>1973822</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2642" sha1="tw1qhxuvxj5dni9k0teqi0eik2k3043" xml:space="preserve">[[Mynd:Hvoll_Dalvík.jpg|thumb|Húsið Hvoll á Dalvík þar sem byggðasafnið var frá 1987 til 2023.]]
'''Byggðasafn Dalvíkurbyggðar''' [[Dalvík]] var opnað 12. desember 1987. Safnið er þrískipt; [[byggðasafn]], náttúrgripir og persónusaga. Safnstjóri er Björk Hólm. Safnið var staðsett í húsinu Hvoli frá stofnun, en bærinn keypti húsið árið 1985 með það fyrir augum að stofna þar [[byggðasafn]].&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1609788|Hús keypt fyrir byggðasafn|blað=Morgunblaðið|dags=13. apríl 1985|bls=34}}&lt;/ref&gt; Árið 2023 kom í ljós að húsið kallaði á dýrar endurbætur.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/efla-gerdi-astandsskodun-a-byggdasafninu-hvoli/|title=Efla gerði ástandsskoðun á byggðasafninu Hvoli|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=2.2.2023|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Árið eftir var húsið sett á sölu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/dalvikurbyggd-setur-hvoll-a-solu-fyrir-50-milljonir/|title=Dalvíkurbyggð setur Hvoll á sölu fyrir 50 milljónir|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=27.7.2024|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Síðan þá hefur byggðasafnið ekki haft eigið sýningarhúsnæði.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/tillogur-um-framtidarheimili-byggdasafns-dalvikurbyggdar/|title=Tillögur um framtíðarheimili Byggðasafns Dalvíkurbyggðar|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=11.5.2026|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt;

== Safnið ==
Munir safnsins eru flestir frá Dalvík, [[Svarfaðardalur|Svarfaðardal]] og [[Árskógsströnd]]. Þar eru meðal annars áhöld og innanstokksmunir frá fyrri tíð sem vitna um þróun verkmenningar í sveitarfélaginu og sögu byggðarinnar. Einnig eru þar skrautmunir af ýmsu tagi gerðir af hagleiksfólki af svæðinu. Eftirmynd af [[Ufsakristur|Upsakristi]], hinni fornu róðu úr [[Upsakirkja|Upsakirkju]], er þar til sýnis.

Í náttúrugripasafninu er fjöldi uppstoppaðra íslenskra fugla og dýr úr undirdjúpum sjávar. Einnig eru þar spendýr t.d. ísbjörn. Auk þess er grasasafn, skeljasafn, eggja- og steinasafn. Stórt kort af [[Friðland Svarfdæla |Friðlandi Svarfdæla]] sýnir hvaða fuglar verpa þar eða hafa viðkomu á svæðinu.

Hluti safnsins er tileinkaður minningu þekktra einstaklinga úr byggðinni; [[Jóhann Pétursson Svarfdælingur|Jóhanns Svarfdælings]], [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] forseta Íslands,  bræðranna Jóns, Kristjáns og Hannesar Vigfússona frá Litla-Árskógi auk sr. [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]] æskulýðsleiðtoga.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dalvíkurbyggð]]
[[Flokkur:Söfn á Íslandi]]
{{S|1987}}</text>
      <sha1>tw1qhxuvxj5dni9k0teqi0eik2k3043</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973824</id>
      <parentid>1973823</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Akigka færði [[Byggðasafnið Hvoll]] á [[Byggðasafn Dalvíkurbyggðar]]</comment>
      <origin>1973823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2642" sha1="tw1qhxuvxj5dni9k0teqi0eik2k3043" xml:space="preserve">[[Mynd:Hvoll_Dalvík.jpg|thumb|Húsið Hvoll á Dalvík þar sem byggðasafnið var frá 1987 til 2023.]]
'''Byggðasafn Dalvíkurbyggðar''' [[Dalvík]] var opnað 12. desember 1987. Safnið er þrískipt; [[byggðasafn]], náttúrgripir og persónusaga. Safnstjóri er Björk Hólm. Safnið var staðsett í húsinu Hvoli frá stofnun, en bærinn keypti húsið árið 1985 með það fyrir augum að stofna þar [[byggðasafn]].&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1609788|Hús keypt fyrir byggðasafn|blað=Morgunblaðið|dags=13. apríl 1985|bls=34}}&lt;/ref&gt; Árið 2023 kom í ljós að húsið kallaði á dýrar endurbætur.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/efla-gerdi-astandsskodun-a-byggdasafninu-hvoli/|title=Efla gerði ástandsskoðun á byggðasafninu Hvoli|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=2.2.2023|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Árið eftir var húsið sett á sölu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/dalvikurbyggd-setur-hvoll-a-solu-fyrir-50-milljonir/|title=Dalvíkurbyggð setur Hvoll á sölu fyrir 50 milljónir|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=27.7.2024|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Síðan þá hefur byggðasafnið ekki haft eigið sýningarhúsnæði.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/tillogur-um-framtidarheimili-byggdasafns-dalvikurbyggdar/|title=Tillögur um framtíðarheimili Byggðasafns Dalvíkurbyggðar|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=11.5.2026|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt;

== Safnið ==
Munir safnsins eru flestir frá Dalvík, [[Svarfaðardalur|Svarfaðardal]] og [[Árskógsströnd]]. Þar eru meðal annars áhöld og innanstokksmunir frá fyrri tíð sem vitna um þróun verkmenningar í sveitarfélaginu og sögu byggðarinnar. Einnig eru þar skrautmunir af ýmsu tagi gerðir af hagleiksfólki af svæðinu. Eftirmynd af [[Ufsakristur|Upsakristi]], hinni fornu róðu úr [[Upsakirkja|Upsakirkju]], er þar til sýnis.

Í náttúrugripasafninu er fjöldi uppstoppaðra íslenskra fugla og dýr úr undirdjúpum sjávar. Einnig eru þar spendýr t.d. ísbjörn. Auk þess er grasasafn, skeljasafn, eggja- og steinasafn. Stórt kort af [[Friðland Svarfdæla |Friðlandi Svarfdæla]] sýnir hvaða fuglar verpa þar eða hafa viðkomu á svæðinu.

Hluti safnsins er tileinkaður minningu þekktra einstaklinga úr byggðinni; [[Jóhann Pétursson Svarfdælingur|Jóhanns Svarfdælings]], [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] forseta Íslands,  bræðranna Jóns, Kristjáns og Hannesar Vigfússona frá Litla-Árskógi auk sr. [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]] æskulýðsleiðtoga.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dalvíkurbyggð]]
[[Flokkur:Söfn á Íslandi]]
{{S|1987}}</text>
      <sha1>tw1qhxuvxj5dni9k0teqi0eik2k3043</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973827</id>
      <parentid>1973824</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:18:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2645" sha1="p7cgkhtdd0k3umqbaaxvy3xn4gcw9bp" xml:space="preserve">[[Mynd:Hvoll_Dalvík.jpg|thumb|Húsið Hvoll á Dalvík þar sem byggðasafnið var frá 1987 til 2023.]]
'''Byggðasafn Dalvíkurbyggðar''' var opnað á [[Dalvík]] 12. desember 1987. Safnið er þrískipt; [[byggðasafn]], náttúrgripir og persónusaga. Safnstjóri er Björk Hólm. Safnið var staðsett í húsinu Hvoli frá stofnun, en bærinn keypti húsið árið 1985 með það fyrir augum að stofna þar [[byggðasafn]].&lt;ref&gt;{{tímarit.is|1609788|Hús keypt fyrir byggðasafn|blað=Morgunblaðið|dags=13. apríl 1985|bls=34}}&lt;/ref&gt; Árið 2023 kom í ljós að húsið kallaði á dýrar endurbætur.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/efla-gerdi-astandsskodun-a-byggdasafninu-hvoli/|title=Efla gerði ástandsskoðun á byggðasafninu Hvoli|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=2.2.2023|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Árið eftir var húsið sett á sölu.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/dalvikurbyggd-setur-hvoll-a-solu-fyrir-50-milljonir/|title=Dalvíkurbyggð setur Hvoll á sölu fyrir 50 milljónir|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=27.7.2024|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt; Síðan þá hefur byggðasafnið ekki haft eigið sýningarhúsnæði.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dal.is/tillogur-um-framtidarheimili-byggdasafns-dalvikurbyggdar/|title=Tillögur um framtíðarheimili Byggðasafns Dalvíkurbyggðar|author=Magnús Rúnar Magnússon|date=11.5.2026|website=Dal.is}}&lt;/ref&gt;

== Safnið ==
Munir safnsins eru flestir frá Dalvík, [[Svarfaðardalur|Svarfaðardal]] og [[Árskógsströnd]]. Þar eru meðal annars áhöld og innanstokksmunir frá fyrri tíð sem vitna um þróun verkmenningar í sveitarfélaginu og sögu byggðarinnar. Einnig eru þar skrautmunir af ýmsu tagi gerðir af hagleiksfólki af svæðinu. Eftirmynd af [[Ufsakristur|Upsakristi]], hinni fornu róðu úr [[Upsakirkja|Upsakirkju]], er þar til sýnis.

Í náttúrugripasafninu er fjöldi uppstoppaðra íslenskra fugla og dýr úr undirdjúpum sjávar. Einnig eru þar spendýr t.d. ísbjörn. Auk þess er grasasafn, skeljasafn, eggja- og steinasafn. Stórt kort af [[Friðland Svarfdæla |Friðlandi Svarfdæla]] sýnir hvaða fuglar verpa þar eða hafa viðkomu á svæðinu.

Hluti safnsins er tileinkaður minningu þekktra einstaklinga úr byggðinni; [[Jóhann Pétursson Svarfdælingur|Jóhanns Svarfdælings]], [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] forseta Íslands,  bræðranna Jóns, Kristjáns og Hannesar Vigfússona frá Litla-Árskógi auk sr. [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]] æskulýðsleiðtoga.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dalvíkurbyggð]]
[[Flokkur:Söfn á Íslandi]]
{{S|1987}}</text>
      <sha1>p7cgkhtdd0k3umqbaaxvy3xn4gcw9bp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skauthnitakerfi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91940</id>
    <revision>
      <id>1973775</id>
      <parentid>1495977</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="589" sha1="dkf4d6i16a6m6jat739a0bvpihmo3qy" xml:space="preserve">[[Mynd:CircularCoordinates.svg|thumb|Skauthnitakerfi sýnir hnit tveggja mismunandi punkta.]]
'''Skauthnitakerfi''' eða '''pólhnitakerfi''' er tvívítt [[hnitakerfi]] þar sem staðsetning er gefin upp sem fjarlægð frá föstum punkti og horn í ákveðna stefnu. Fasti punkturinn nefnist póll eða skaut hnitakerfisins (sambærilegt við núllpunkt í [[Kartesíusarhnitakerfið|kartesísku hnitakerfi]]). Láréttur hægri geisli frá skautpunkti nefnist skautás. Fjarlægð punkts frá skautpunkti nefnist „geislahnit“ og hornið „hornhnit“.

[[Flokkur:Hnitarúmfræði]]</text>
      <sha1>dkf4d6i16a6m6jat739a0bvpihmo3qy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973776</id>
      <parentid>1973775</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="583" sha1="jzynuoj8ihzrdwcpza5thq9a201lncp" xml:space="preserve">[[Mynd:CircularCoordinates.svg|thumb|Skauthnitakerfi sýnir hnit tveggja mismunandi punkta.]]
'''Skauthnitakerfi''' eða '''pólhnitakerfi''' er tvívítt [[hnitakerfi]] þar sem staðsetning er gefin upp sem fjarlægð frá föstum punkti og horn í ákveðna stefnu. Fasti punkturinn nefnist póll eða skaut hnitakerfisins (sambærilegt við núllpunkt í [[Kartesíusarhnitakerfið|kartesísku hnitakerfi]]). Láréttur hægri geisli frá skautpunkti nefnist skautás. Fjarlægð punkts frá skautpunkti nefnist „geislahnit“ og hornið „hornhnit“.

[[Flokkur:Hnitakerfi]]</text>
      <sha1>jzynuoj8ihzrdwcpza5thq9a201lncp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Örebro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94386</id>
    <revision>
      <id>1973799</id>
      <parentid>1912758</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T03:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>75347</id>
      </contributor>
      <comment>Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1973799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="693" sha1="d5jmxql55akah1c9yuzk4tzl1k6l4pf" xml:space="preserve">[[Mynd:Örebro castle in Sweden.jpg |thumb|320px|Örebro]]
[[Mynd:Örebro in Sweden.png|thumb|]]
'''Örebro''' (''Eyrarbrú'') er sjöunda stærsta borg [[Svíþjóð]]ar og er í [[sveitarfélag]]inu ''Örebro kommun'' í [[Närke|Neríki]]. Íbúar Örebro eru rúmlega 156 þúsund ([[2019]]).

Knattspyrnufélag borgarinnar er [[Örebro SK]].

== Tilvísanir ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;

== Tenglar ==
* [http://www.orebro.se/ www.orebro.se] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19970506062718/http://www.orebro.se/ |date=1997-05-06 }}

{{Stærstu þéttbýlissvæði í Svíþjóð}}
{{stubbur|landafræði|svíþjóð}}

[[Flokkur:Borgir í Svíþjóð]]</text>
      <sha1>d5jmxql55akah1c9yuzk4tzl1k6l4pf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stjörnumerki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98923</id>
    <revision>
      <id>1973808</id>
      <parentid>1733958</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T09:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <origin>1973808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="542" sha1="cdyqxmbezrhuwb81nsni952hbianq8e" xml:space="preserve">'''Stjörnumerki''' er hugtak innan [[stjörnufræði]]nnar sem vísar til afmarkaðra svæða á [[Himinhvel|himinhvelfingunni]], þá sérstaklega [[Stjarna|stjörnuhópa]]. Dæmi um stjörnumerki eru [[Gaupan]], [[Naðurvaldi]] eða [[Veiðihundarnir]]. [[Dýrahringur]]inn er hópur tólf stjörnumerkja, sem eru notuð til að flokka afmælisdaga eftir tímabilum samkvæmt [[stjörnuspeki]].

== Tengt efni ==
* [[Listi yfir stjörnumerki]]
* [[Dýrahringurinn]]

{{stjörnumerkin}}
[[Flokkur:Stjörnumerki]]
[[Flokkur:Stjörnufræði]]</text>
      <sha1>cdyqxmbezrhuwb81nsni952hbianq8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shrek 2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100472</id>
    <revision>
      <id>1973772</id>
      <parentid>1959982</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42033-46</username>
        <id>119025</id>
      </contributor>
      <comment>/* Talsetning */</comment>
      <origin>1973772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2953" sha1="rl2m1jvpaofacdlxb1jfprty8hthjct" xml:space="preserve">{{skáletrun}}
{{Kvikmynd
|nafn = Shrek 2
|upprunalegt heiti = Shrek 2
|plakat = 
|land = {{Fáni|Bandaríkin}}
|tungumál = [[Enska]]
|útgáfudagur = {{USA}} [[19. maí]] [[2004]]&lt;br /&gt;{{ISL}} [[16. júní]] [[2004]]
|sýningartími = 92 mínútur
|leikstjóri = Andrew Adamson&lt;br /&gt;Kelly Asbury&lt;br /&gt;[[Conrad Vernon]]
|handritshöfundur = Andrew Adamson&lt;br /&gt;Joe Stillman&lt;br /&gt;J. David Stern&lt;br /&gt;David N. Weiss
|byggt á =
|framleiðandi = Aron Warner&lt;br /&gt;David Lipman&lt;br /&gt;John H. Williams
|tónlist = Harry Gregson-Williams
|klipping = Michael Andrews&lt;br /&gt;Sim Evan-Jones
|meginhlutverk = [[Mike Myers]]&lt;br /&gt;[[Eddie Murphy]]&lt;br /&gt;[[Cameron Diaz]]&lt;br /&gt;[[Antonio Banderas]]&lt;br /&gt;[[Julie Andrews]]&lt;br /&gt;[[John Cleese]]&lt;br /&gt;Rupert Everett&lt;br /&gt;Jennifer Saunders
|dreifingaraðili = DreamWorks Animation
|fyrirtæki =
|ráðstöfunarfé = 150 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]]
|framhald af = [[Shrek]]
|heildartekjur = 919,8 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]]
|imdb_id = 0298148
}}
[[Mynd:Cinerama-Dome-decorated-for-Shrek-2.jpg|thumb|hægri|Cinerama Dome í Hollywood í Kaliforníu skreytt fyrir ''Shrek 2'' þann 12. júní árið 2004.]]
'''''Shrek 2''''' er bandarísk [[teiknimynd]] frá árinu 2004 sem [[Andrew Adamson]], [[Kelly Asbury]] og [[Conrad Vernon]] leikstýrðu. Myndin er beint framhald af ''[[Shrek]]'' frá 2001 og fara [[Mike Myers]], [[Eddie Murphy]], [[Cameron Diaz]], [[Antonio Banderas]], [[Julie Andrews]], [[John Cleese]] og [[Jennifer Saunders]] með aðalhlutverkin. ''Shrek 2'' kom út sumarið [[2004]] og varð tekjuhæsta teiknimynd allra tíma í sex ár þar til ''[[Leikfangasaga 3]]'' kom út sumarið [[2010]] og tók fram úr.

== Talsetning == 
{| class=&quot;wikitable&quot; id=&quot;Synchronisation&quot; 
|- bgcolor=lavender 
! style=&quot;text-align:center&quot; | Íslensk nöfn
! style=&quot;text-align:center&quot; | Enskar raddir (2004)
! style=&quot;text-align:center&quot; | Íslenskar raddir (2004)
|- bgcolor=#ffffff 
|Shrek
|[[Mike Myers]] 
|[[Hjálmar Hjálmarsson]]  
|- 
|Asni 
|[[Eddie Murphy]] 
|[[Þórhallur Sigurðsson]] 
|- 
|Fíóna 
|[[Cameron Diaz]] 
|[[Edda Björg Eyjólfsdóttir]] 
|- 
|Kóngurinn 
|[[John Cleese]] 
|[[Arnar Jónsson]] 
|- 
|Drottningin 
|[[Julie Andrews]]
|[[Ragnheiður Steindórsdóttir]] 
|- 
|Álfkonan 
|[[Jennifer Saunders]]
|[[Edda Heiðrún Backman]] 
|- 
|Draumi 
|[[Rupert Everett]] 
|[[Atli Rafn Sigurðarson]] 
|- 
|Sígvélaði kötturinn 
|[[Antonio Banderas]] 
|[[Valur Freyr Einarsson]] 
|-
|Piparkökudrengurinn
|[[Conrad Vernon]]
|[[Stefán Jónsson (f. 1964)|Stefán Jónsson]]
|-
|Töfraspegill
|[[Chris Miller]]
|[[Magnús Jónsson (f. 1965)|Magnús Jónsson]]
|-
|Vondi úlfurinn
|[[Aron Warner]]
|[[Magnús Jónsson (f. 1965)|Magnús Jónsson]]
|-
|Dóra
|[[Larry King]]
|[[Ólafur Darri Ólafsson]]
|}

== Tenglar ==
*{{imdb titill|0298148}}
{{stubbur|Kvikmynd}}
[[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 2004]]
[[Flokkur:Bandarískar kvikmyndir]]
[[Flokkur:DreamWorks Animation-kvikmyndir]]</text>
      <sha1>rl2m1jvpaofacdlxb1jfprty8hthjct</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973773</id>
      <parentid>1973772</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42033-46</username>
        <id>119025</id>
      </contributor>
      <comment>/* Talsetning */</comment>
      <origin>1973773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3030" sha1="ahu73sm8x81ksf678ohchisq8t9mg6m" xml:space="preserve">{{skáletrun}}
{{Kvikmynd
|nafn = Shrek 2
|upprunalegt heiti = Shrek 2
|plakat = 
|land = {{Fáni|Bandaríkin}}
|tungumál = [[Enska]]
|útgáfudagur = {{USA}} [[19. maí]] [[2004]]&lt;br /&gt;{{ISL}} [[16. júní]] [[2004]]
|sýningartími = 92 mínútur
|leikstjóri = Andrew Adamson&lt;br /&gt;Kelly Asbury&lt;br /&gt;[[Conrad Vernon]]
|handritshöfundur = Andrew Adamson&lt;br /&gt;Joe Stillman&lt;br /&gt;J. David Stern&lt;br /&gt;David N. Weiss
|byggt á =
|framleiðandi = Aron Warner&lt;br /&gt;David Lipman&lt;br /&gt;John H. Williams
|tónlist = Harry Gregson-Williams
|klipping = Michael Andrews&lt;br /&gt;Sim Evan-Jones
|meginhlutverk = [[Mike Myers]]&lt;br /&gt;[[Eddie Murphy]]&lt;br /&gt;[[Cameron Diaz]]&lt;br /&gt;[[Antonio Banderas]]&lt;br /&gt;[[Julie Andrews]]&lt;br /&gt;[[John Cleese]]&lt;br /&gt;Rupert Everett&lt;br /&gt;Jennifer Saunders
|dreifingaraðili = DreamWorks Animation
|fyrirtæki =
|ráðstöfunarfé = 150 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]]
|framhald af = [[Shrek]]
|heildartekjur = 919,8 milljónir [[Bandaríkjadalur|USD]]
|imdb_id = 0298148
}}
[[Mynd:Cinerama-Dome-decorated-for-Shrek-2.jpg|thumb|hægri|Cinerama Dome í Hollywood í Kaliforníu skreytt fyrir ''Shrek 2'' þann 12. júní árið 2004.]]
'''''Shrek 2''''' er bandarísk [[teiknimynd]] frá árinu 2004 sem [[Andrew Adamson]], [[Kelly Asbury]] og [[Conrad Vernon]] leikstýrðu. Myndin er beint framhald af ''[[Shrek]]'' frá 2001 og fara [[Mike Myers]], [[Eddie Murphy]], [[Cameron Diaz]], [[Antonio Banderas]], [[Julie Andrews]], [[John Cleese]] og [[Jennifer Saunders]] með aðalhlutverkin. ''Shrek 2'' kom út sumarið [[2004]] og varð tekjuhæsta teiknimynd allra tíma í sex ár þar til ''[[Leikfangasaga 3]]'' kom út sumarið [[2010]] og tók fram úr.

== Talsetning == 
{| class=&quot;wikitable&quot; id=&quot;Synchronisation&quot; 
|- bgcolor=lavender 
! style=&quot;text-align:center&quot; | Íslensk nöfn
! style=&quot;text-align:center&quot; | Enskar raddir (2004)
! style=&quot;text-align:center&quot; | Íslenskar raddir (2004)
|- bgcolor=#ffffff 
|Shrek
|[[Mike Myers]] 
|[[Hjálmar Hjálmarsson]]  
|- 
|Asni 
|[[Eddie Murphy]] 
|[[Þórhallur Sigurðsson]] 
|- 
|Fíóna 
|[[Cameron Diaz]] 
|[[Edda Björg Eyjólfsdóttir]] 
|- 
|Kóngurinn 
|[[John Cleese]] 
|[[Arnar Jónsson]] 
|- 
|Drottningin 
|[[Julie Andrews]]
|[[Ragnheiður Steindórsdóttir]] 
|- 
|Álfkonan 
|[[Jennifer Saunders]]
|[[Edda Heiðrún Backman]] 
|- 
|Draumi 
|[[Rupert Everett]] 
|[[Atli Rafn Sigurðarson]] 
|- 
|Sígvélaði kötturinn 
|[[Antonio Banderas]] 
|[[Valur Freyr Einarsson]] 
|-
|Piparkökudrengurinn
|[[Conrad Vernon]]
|[[Stefán Jónsson (f. 1964)|Stefán Jónsson]]
|-
|Gosi
|[[Cody Cameron]]
|[[Stefán Jónsson (f. 1964)|Stefán Jónsson]]
|-
|Töfraspegill
|[[Chris Miller]]
|[[Magnús Jónsson (f. 1965)|Magnús Jónsson]]
|-
|Grimmi Úlfurinn
|[[Aron Warner]]
|[[Magnús Jónsson (f. 1965)|Magnús Jónsson]]
|-
|Dóra
|[[Larry King]]
|[[Ólafur Darri Ólafsson]]
|}

== Tenglar ==
*{{imdb titill|0298148}}
{{stubbur|Kvikmynd}}
[[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 2004]]
[[Flokkur:Bandarískar kvikmyndir]]
[[Flokkur:DreamWorks Animation-kvikmyndir]]</text>
      <sha1>ahu73sm8x81ksf678ohchisq8t9mg6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Neymar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117099</id>
    <revision>
      <id>1973763</id>
      <parentid>1970721</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:35:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42005-93</username>
        <id>119023</id>
      </contributor>
      <origin>1973763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42613" sha1="rcfh9uvgdltzqh44x3zp1nn59tmcay9" xml:space="preserve">{{Knattspyrnumaður
| nafn = Neymar
| mynd = 
| fullt nafn = Neymar da Silva Santos Júnior
| fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1992|2|5}}
| fæðingarbær = [[Mogi das Cruzes]]
| fæðingarland = Brasilía
| hæð = 1,75 m
| staða = Sóknarmaður
| núverandi lið = [[Santos FC]]
| númer = 10
| ár í yngri flokkum = 1999–2003&lt;br /&gt;2003–2009
| yngriflokkalið = Portuguesa Santista&lt;br /&gt;Santos
| ár1 = 2009-2013
| ár2 = 2013–2017
| ár3 = 2017-2023
| ár4 = 2023-2025
| ár5 = 2025-
| lið1 = [[Santos FC]]
| lið2 = [[FC Barcelona]]
| lið3 = [[Paris Saint-Germain]]
| lið4 = [[Al Hilal]]
| lið5 = [[Santos FC]]
| leikir (mörk)1 = 177 (107)
| leikir (mörk)2 = 123 (68)
| leikir (mörk)3 = 112 (82)
| leikir (mörk)4 = 3 (0)
| leikir (mörk)5 = 24 (7)
| landsliðsár = 2009&lt;br /&gt;2011&lt;br&gt;2010-2026
| landslið = [[Brasilía U-17]]&lt;br /&gt;[[Brasilía U-20]]&lt;br&gt;[[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
| landsliðsleikir (mörk) = 3 (1)&lt;br /&gt; 7 (9)&lt;br&gt;130 (80)
| mfuppfært = 
| lluppfært = 
}}
'''Neymar da Silva Santos Júnior''' (fæddur [[5. febrúar]] [[1992]]) er [[brasilía|brasilískur]] [[knattspyrna|knattspyrnumaður]] sem leikur stöðu sóknarmanns fyrir [[Santos FC]] og [[brasilía|brasilíska landsliðið]]. Neymar hefur einnig spilað fyrir spænska liðið [[FC Barcelona]], parísarliðið [[Paris Saint-Germain]] og sádi-arabíska liðið [[Al Hilal]]. Hann er þekktur fyrir að vera afkastamikill markaskorari og lipur knattreki. Hann er almennt talinn vera einn besti knattspyrnumaður heims og besti brasilíski leikmaður sinnar kynslóðar.

Neymar þreytti fraumraun sína í atvinnumennsku með Santos árið 2009 og vann [[Copa Libertadores|suður-amerísku meistaradeildina í knattspyrnu]] árið 2011, auk þess að skora í úrslitaleiknum. Árið 2013 samdi Barcelona við hann og hann varð senn  hluti af hinu fræga sóknarþríeyki ásamt [[Lionel Messi]] og [[Luis Suárez]] er skammstafað var „MSN“. Tímabilið 2014–15 vann Neymar þrennuna, sem fól í sér [[Spænska úrvalsdeildin|spænsku úrvalsdeildina]], [[Copa del Rey|spænska konungsbikarinn]] og [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildina]], og lauk tímbilinu sem markahæsti leikmaður Meistaradeildarinnar og spænska konungsbikarsins. Tímabilið eftir gegndi hann lykilhlutverki þegar Barcelona vann tvennuna (spænska úrvalsdeildin og spænski konungsbikarinn).

Þegar Neymar var nítján ára vann hann verðlaun sem besti [[Suður-Ameríka|suður-ameríski]] leikmaðurinn árið [[2011]], eftir að hafa lent í 3. sæti árið [[2010]]. Neymar var tilnefndur til [[Gullknötturinn|FIFA-gullknattarins]], þar sem hann lenti í 10. sæti, og ''Puskás''-verðlaunanna FIFA sem hann vann. Honum hefur verið líkt við samlanda sinn [[Pelé]], brasilíska knattspyrnugoðsögn, en árið [[2023]] sló Neymar markamet Pelé fyrir landsliðið með 79 landsliðsmörk, tveimur meira en Pelé.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2023/09/09/neymar_markahaestur_i_sogu_brasiliu/|title=Neymar markahæstur í sögu Brasilíu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-18}}&lt;/ref&gt; Hann varð einnig dýrasti knattspyrnumaður allra tíma árið 2017 þegar Paris Saint-Germain keypti hann fyrir 222 milljónir evra.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/40762417|title=PSG sign Neymar for world record £200m|work=BBC Sport|access-date=2023-11-18|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Félagslið ==
[[Mynd:Neymar Santos 2011.jpg|vinstri|thumb|327x327dp|Neymar æfir fyrir úrslitaleik Suður-Ameríkukeppni meistaraliða árið 2011 gegn ''Peñarol''.]]

=== Santos ===
Neymar byrjaði í fótbolta á unga aldri og brasilíska liðið Santos fljótlega sá hann og bauð honum samning árið [[2003]] við félagið þar sem hann var tekinn inn í knattspyrnuakademíu þess, brasilískir leikmenn svo sem [[Antônio Wilson Vieira Honório|Coutinho]], [[Clodoaldo]], [[Diego Ribas|Diego]], [[Elano]] og [[Alex Rodrigo Dias da Costa|Alex]] hafa komið upp í gegnum knattspyrnuakademíu félagsins. Einnig hafa leikmenn svo sem [[José Macia|Pepe]], [[Pelé]] og [[Robinho]] byrjað feril sinn hjá Santos. Neymar spilaði fyrsta leik sinn með aðalliðinu þann [[7. mars]] [[2009]], þrátt fyrir að vera aðeins sautján ára gamall. Hann kom af bekknum og spilaði síðustu 30 mínúturnar í 2-1 sigri gegn ''Oeste''. Vikuna eftir skoraði hann fyrsta mark sitt fyrir Santos gegn ''Mogi Mirim''. Á fyrsta tímabilinu sínu skoraði hann 14 mörk í 48 leikjum. 

Neymar vann ''Puskas''-''verðlaunin'' árið 2011 þegar hann rak boltann framhjá þremur leikmönnum ''Flamengo'' og lék á varnarmenn liðsins áður en hann stýrði boltanum framhjá markverðinum til að skora.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/fullStory.php?id=119851|title=Markið hans Neymar það flottasta árið 2011|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

Árið [[2012]] var hann útnefndur besti suður-ameríski knattspyrnumaður ársins aðeins nítján ára að aldri.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2012/12/31/neymar_bestur_i_sudur_ameriku/|title=Neymar bestur í Suður-Ameríku|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

=== Barcelona ===
Árið [[2013]] var seinasta tímabil Neymars þegar [[Spánn|spænska]] stórveldið Barcelona keypti hann. Hann skrifaði undir fimm ára samning við félagið.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/neymar-ordinn-leikmadur-barcelona|title=Neymar orðinn leikmaður Barcelona|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Varaforseti félagsins, [[Josep Maria Bartomeu]], sagði að þeir hefðu keypt hann fyrir 57 milljónir evra. Í [[janúar]] [[2014]] hófu skattayfirvöld á Spáni rannsókn á félagaskiptagjaldi sem Barcelona greiddi fyrir Neymar. Það kom í ljós að Börsungar keyptu hann í rauninni fyrir 86,2 milljónir evra. Í kjölfarið voru Barcelona og Bartomeu ákærðir fyrir skattaundanskot.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141118724d/neymar-malid-er-neydarlegt|title=Neymar-málið er neyðarlegt - Vísir|date=2014-11-03|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

==== 2013–14: Fyrsta tímabil á Spáni ====
Neymar spilaði fyrsta deildarleik sinn með félaginu í opnunarleik þess í spænsku úrvalsdeildinni áramótin 2013–14. Hann kom inn á fyrir [[Alexis Sánchez]] á 63. mínútu í 7–0 sigri gegn ''Levante''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/18-08-2013/spann-barcelona-lek-ser-ad-levante|title=Spánn: Barcelona lék sér að Levante|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Neymar skoraði fyrsta mark sitt fyrir félagið í 7-1 sigri gegn úrvalsliði frá [[Taíland|Taílandi]] í vináttuleik í [[Bangkok]] þann [[7. ágúst]] en fyrsta deildarmarkið hans var þann [[24. september]] í 4-1 sigri gegn [[Real Sociedad]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20131855749d/neymar-skoradi-sitt-fyrsta-mark-fyrir-barcelona|title=Neymar skoraði sitt fyrsta mark fyrir Barcelona - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2013-07-08|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/neymar-skoradi-i-sigri-barcelona|title=Neymar skoraði í sigri Barcelona|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

Þann [[26. október]] lék Neymar sinn fyrsta ''El Clásico''-leik. Hann skoraði fyrsta markið og átti stoðsendingu í sigurmarki Börsunga sem Alexis Sánchez skoraði þegar Barcelona vann [[Real Madrid]] 2-1 á [[Camp Nou|Nývangi]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/barcelona-lagdi-real-madrid|title=Barcelona lagði Real Madríd|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt;

==== 2014–15: Þrennan og frami ====
Þann [[13. september]] [[2014]], eftir að hafa komið af bekknum, skoraði Neymar fyrstu tvö mörk sín á tímabilinu og hjálpaði Barcelona að vinna [[Athletic Bilbao]] 2-0.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141772555d/neymar-og-messi-sau-um-athletic-club|title=Neymar og Messi sáu um Athletic Club - Vísir|last=Ingvarsson|first=Guðmundur Marinó|date=2014-09-13|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Þann 27. september skoraði hann þrennu gegn [[Granada]] í 6-0 sigri og skoraði í næstu þremur leikjum sínum í deildinni, þar á meðal opnunarmarkið í 1-3 tapi gegn Real Madrid á útivelli.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141873265d/barcelona-for-lett-med-granada|title=Barcelona fór létt með Granada - Vísir|last=Ingvarsson|first=Guðmundur Marinó|date=2014-09-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141773600d/real-madrid-skellti-barcelona|title=Real Madrid skellti Barcelona - Vísir|last=Ingvarsson|first=Guðmundur Marinó|date=2014-10-25|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

[[Mynd:Neymar (cropped).jpg|thumb|241x241dp|Neymar spilar með Barcelona gegn Villarreal í spænsku úrvalsdeildinni þann [[1. febrúar]] 2015. Neymar skoraði fyrir félagið í 3-2 sigri.|vinstri]]
Þann [[24. janúar]] [[2015]] skoraði Neymar tvisvar og lagði upp tvö mörk í 6-0 sigri á [[Elche]]. Þann [[28. janúar]] skoraði hann sitt 20. mark á tímabilinu í 3–2 sigri í 8-liða úrslitum spænska konungsbikarsins gegn [[Atlético Madrid]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/01/28/barcelona_slo_ut_niu_lidsmenn_atletico/|title=Barcelona sló út níu liðsmenn Atlético|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Þann [[4. mars]] skoraði Neymar tvisvar í 3-1 sigri Barcelona gegn [[Villarreal]] í undanúrslitaleik bikarsins og kom félaginu í 37. úrslitaleik þess í bikarnum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2015479271d/barcelona-i-bikarurslit-neymar-med-tvennu|title=Barcelona í bikarúrslit {{!}} Neymar með tvennu - Vísir|last=Sæmundsson|first=Ingvi Þór|date=2015-04-03|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Þann [[21. apríl]] náði Neymar 30 mörkum á tímabilinu með því að skora tvö mörk í 2-0 sigri Barcelona á [[Paris Saint-Germain]] í 8-liða úrslitum Meistaradeildarinnar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nyr.ruv.is/frettir/ithrottir/bayern-og-barcelona-i-undanurslit|title=Bayern og Barcelona í undanúrslit|website=nyr.ruv.is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

Í [[maí]], lokamánuði tímabilsins, skoraði Neymar síðasta markið í 3-0 sigri gegn [[Bayern München]] í fyrri leik liðanna í undanúrslitum Meistaradeildarinnar. Viku síðar skoraði hann bæði mörkin í 3-2 tapi í seinni leiknum á útivelli til að tryggja að Börsungar kæmust í úrslitaleik Meistaradeildarinnar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/barcelona-afram-thratt-fyrir-tap/|title=Barcelona áfram þrátt fyrir tap - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Hann skoraði opnunarmarkið með skalla í 2-0 deildarsigri gegn Real Sociedad, úrslit sem skiluðu Börsungum fjögurra stiga forskoti á Real Madrid þegar aðeins tvær umferðir voru eftir.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/barcelona-med-titilinn-i-augsyn|title=Barcelona með titilinn í augsýn|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt;

Eftir að hafa tryggt sér meistaratitilinn þann [[17. maí]] með 1-0 sigri gegn Atlético Madrid á útivelli vann Barcelona 3-1 sigur á Athletic Bilbao á heimavelli í úrslitaleik spænska konungsbikarsins þann [[30. maí]] [[2015]] og skoraði Neymar annað markið fyrir félagið.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20151366778d/gaman-a-romblunni-i-gaerkvoldi-myndir|title=Gaman á Römblunni í gærkvöldi {{!}} Myndir - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2015-05-18|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/30-05-2015/spann-barcelona-tok-bikarinn-messi-med-syningu|title=Spánn: Barcelona tók bikarinn - Messi með sýningu|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Þar sem sigur Barcelona var efalaus sýndi hann alls konar brellur á lokamínútum leiksins sem [[Andoni Iraola]], mótherja hans, þótti óíþróttamannslegt. [[Luis Enrique]], þjálfari Barcelona, sagði að það yrði að skilja að svona hegðun væri ásættanleg í Brasilíu, en Neymar sjálfur baðst ekki afsökunar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/news/iraola-neymar-rainbow-unsporting|title=Iraola: Neymar 'rainbow' unsporting|last=published|first=FourFourTwo Staff|date=2015-05-31|website=fourfourtwo.com|language=en|access-date=2023-11-20|archive-date=2023-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230720041502/https://www.fourfourtwo.com/news/iraola-neymar-rainbow-unsporting|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Þann [[6. júní]] [[2015]] skoraði Neymar þriðja markið fyrir Börsunga í 3-1 sigri félagsins gegn ítölsku meisturunum [[Juventus]] á [[Ólympíuleikvangurinn í Berlín|Ólympíuleikvanginum í Berlín]] og tryggði félaginu fimmta Evrópumeistaratitilinn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/barcelona-vann-meistaradeildina|title=Barcelona vann Meistaradeildina|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Þetta gerði Barcelona að fyrsta félagi sögunnar til að vinna þrennuna tvisvar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2015451091d/barcelona-meistari-i-fimmta-sinn-sjadu-morkin|title=Barcelona meistari í fimmta sinn {{!}} Sjáðu mörkin - Vísir|last=Leifsson|first=Anton Ingi|date=2015-06-06|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Hann varð jafnframt áttundi leikmaður sögu knattspyrnu til að vinna bæði Meistaradeildina í Suður-Ameríku og Evrópu og sá fyrsti til að skora í sigri úrslitaleiks í báðum keppnum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2015/06/07/12492922/neymar-joins-exclusive-libertadores-champions-league-club|title=Neymar joins exclusive Libertadores-Champions League club - Goal.com|date=2015-06-09|website=web.archive.org|access-date=2023-11-20|archive-date=2015-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150609201218/http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2015/06/07/12492922/neymar-joins-exclusive-libertadores-champions-league-club|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; Neymar endaði tímabilið með 39 mörk í öllum keppnum og tíu í Meistaradeildinni og var þar með markahæstur ásamt [[Cristiano Ronaldo]] og liðsfélaga sínum [[Lionel Messi]] í síðarnefndu keppninni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.afp.com/en/news/hot-shot-neymar-realises-champions-league-dream|title=AFP.com|date=2015-06-10|website=web.archive.org|access-date=2023-11-20|archive-date=2015-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610180743/http://www.afp.com/en/news/hot-shot-neymar-realises-champions-league-dream|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Hann var fyrsti leikmaðurinn fyrir utan þessa tvo til að komast á markalista keppninnar síðan samlandi hans [[Kaká]] á tímabilinu 2006-2007.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0252-0cd2c6a4864d-6fcf927ecffc-1000--neymar-messi-and-ronaldo-top-scoring-charts/|title=Neymar, Messi and Ronaldo top scoring charts {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|date=2015-06-06|website=UEFA.com|language=en|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Sóknarþríeykið Messi, [[Luis Suárez]] og Neymar, skammstafað „MSN“, endaði tímabilið með 122 mörk, sem er það mesta á tímabili fyrir sóknarþríeyki í sögu spænskrar knattspyrnu.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/fullStory.php?id=198610|title=Enrique segir MSN vera bestu sóknarlínu frá upphafi|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt;

==== 2015–16: Tvennan heima ====
Neymar greindist með [[hettusótt]] og var búist við að hann myndi missa af [[Evrópski ofurbikarinn|Ofurbikar Evrópu]] árið [[2015]] og [[Ofurbikar Spánar]] sama ár.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/08/09/neymar_med_hettusott/|title=Neymar með hettusótt|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-21}}&lt;/ref&gt; Þann [[17. október]] skoraði Neymar fjögur mörk í 5-2 heimasigri Börsunga gegn [[Rayo Vallecano]] í deildinni, sem þýddi að hann hafði skorað samtals átta mörk á tímabilinu og var orðinn markahæstur í deildinni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2015433133d/neymar-med-flugeldasyningu-i-sigri-barcelona|title=Neymar með flugeldasýningu í sigri Barcelona - Vísir|last=Sæmundsson|first=Ingvi Þór|date=2015-10-17|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-21}}&lt;/ref&gt; Þann [[21. nóvember]] skoraði Neymar eitt mark og gaf stoðsendingu á [[Andrés Iniesta]] með hælnum í 4-0 útisigri gegn Real Madrid.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20151905606d/barcelona-slatradi-real-madrid-a-bernabeu|title=Barcelona slátraði Real Madrid á Bernabéu - Vísir|last=Pálsson|first=Stefán Árni|date=2015-11-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt; Hann skoraði tvisvar í 4-0 heimasigri gegn Real Sociedad þann [[28. nóvember]] og náði því samtals 14 mörkum í 12 leikjum í deildinni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20151279807d/oruggt-hja-barcelona-sjadu-frabaert-mark-suarez|title=Öruggt hjá Barcelona {{!}} Sjáðu frábært mark Suarez - Vísir|last=Leifsson|first=Anton Ingi|date=2015-11-28|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/34896736|title=Barcelona 4-0 Real Sociedad|work=BBC Sport|access-date=2023-11-23|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; Þann [[30. nóvember]] var Neymar tilnefndur til FIFA-gullknattarins ásamt Messi og Ronaldo og lenti í þriðja sæti.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.fifa.com/ballon-dor/news/y=2015/m=11/news=nominees-for-the-fifa-ballon-d-or-2015-awards-revealed-2735884.html|title=Nominees for the FIFA Ballon d’Or 2015 awards revealed - FIFA.com|date=2015-12-02|website=web.archive.org|access-date=2023-11-23|archive-date=2015-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20151202214344/http://www.fifa.com/ballon-dor/news/y=2015/m=11/news=nominees-for-the-fifa-ballon-d-or-2015-awards-revealed-2735884.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; Þann [[22. maí]] [[2016]] skoraði Neymar seint í 2-0 framlengingu Barcelona gegn Sevilla í úrslitaleik spænska konungsbikarkeppninnar árið 2016 á [[Vicente Calderón]], þar sem félagið fagnaði tvennunni heima annað tímabil í röð, eftir þrennuna á seinasta tímabili.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20161349344d/barcelona-vardi-bikarmeistaratitilinn-fimmtan-spjold-a-loft-i-leiknum|title=Barcelona varði bikarmeistaratitilinn {{!}} Fimmtán spjöld á loft í leiknum - Vísir|last=Teitsson|first=Kristinn Páll|date=2016-05-22|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2016/08/17/barcelona_meistari_meistaranna/|title=Barcelona meistari meistaranna|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt; Sóknarþríeykið Messi, Suárez og Neymar endaði tímabilið með 131 mark og sló þar með metið sem það hafði sett árið áður fyrir flest mörk af sóknarþríeyki á einu tímabili.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2016/12/10/messi_og_suarez_raeda_nyja_samninga/|title=Messi og Suárez ræða nýja samninga|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt;

==== 2015–16: Síðasta tímabilið ====
Í 6–1 sigri Barcelona gegn Paris Saint-Germain í 16-liða úrslitum Meistaradeildarinnar vann Neymar kraftaverk í endurkomu Börsunga, með því að skora tvö mörk og leggja upp mark [[Sergi Roberto]] á lokamínútunum, þar af var hann útnefndur maður leiksins.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/08-03-2017/meistaradeildin-ruglud-endurkoma-barcelona|title=Fótbolti.net - Meistaradeildin: Rugluð endurkoma Barcelona|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt; Eftir að hafa unnið gegn Parísarliðinu í 4–0 tapi í fyrri leik liðanna þann [[14. febrúar]] [[2017]] varð þessi leikur stærsta endurkoma í sögu Meistaradeildarinnar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/13-07-2019/neymar-uppahalds-minningin-er-6-1-sigurinn-a-psg|title=Fótbolti.net - Neymar: Uppáhalds minningin er 6-1 sigurinn á PSG|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;

Þann [[2. apríl]] skoraði Neymar sitt hundraðasta mark fyrir Barcelona í 177. leik sínum fyrir félagið og skoraði í 4-1 sigri gegn [[Grenadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grenada]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017387526d/thurfti-11-faerri-leiki-en-messi-til-ad-na-100-morkum-fyrir-barcelona|title=Þurfti 11 færri leiki en Messi til að ná 100 mörkum fyrir Barcelona - Vísir|last=Sæmundsson|first=Ingvi Þór|date=2017-03-04|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;  Þann [[27. maí]] skoraði Neymar í úrslitaleik spænska konungsbikarsins árið [[2017]], 105. mark hans fyrir félagið, þegar Barcelona sigraði [[Alavés]] 3-1 á ''Vicente Calderón'' í [[Madríd]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20171462578d/borsungar-kvoddu-enrique-med-thridja-bikarmeistaratitlinum-i-rod|title=Börsungar kvöddu Enrique með þriðja bikarmeistaratitlinum í röð - Vísir|last=Sæmundsson|first=Ingvi Þór|date=2017-05-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;

==== Löngun til að fara frá Barcelona ====
Neymar lýsti yfir löngun sinni til að fara frá Barcelona í [[júní]] [[2017]] í brúðkaupsveislu Messi, eins og [[Xavi]] greindi síðar frá.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017289780d/neymar-faerdi-messi-vondar-frettir-i-brudkaupsgjof|title=Neymar færði Messi vondar fréttir í brúðkaupsgjöf - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2017-10-20|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt; Í júlí höfðu fjölmiðlar vangaveltur um för hans frá Barcelona til Parísar SG, hann langaði að stíga út úr skugga hans Messi og verða aðalmaðurinn í sínu liði.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-gb/lists/neymar-threw-away-barcelona-great-saudi-arabia-transfer-psg-failure/blt4b2702bdafc3f4b3|title=Neymar threw away his chance to become a Barcelona great! Saudi Arabia transfer the only option after world-record failure at PSG {{!}} Goal.com UK|date=2023-08-15|website=www.goal.com|language=en-GB|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/28-07-2017/neymar-rauk-af-aefingu-hja-barcelona-a-leid-til-psg|title=Fótbolti.net - Neymar rauk af æfingu hjá Barcelona - Á leið til PSG?|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;  Þrátt fyrir gauf Barcelona fékk Neymar að fara þann [[2. ágúst]] 2017.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017897841d/neymar-eg-thurfti-nyja-askorun|title=Neymar: Ég þurfti nýja áskorun - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2017-04-08|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;

=== París SG ===
Neymar gekk til liðs við Paris Saint-Germain í [[ágúst]] 2017 fyrir metfé, 222 milljónir evra.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017719690d/psg-stadfestir-kaupin-a-neymar|title=PSG staðfestir kaupin á Neymar - Vísir|last=Ásgeirsson|first=Eiríkur Stefán|date=2017-03-08|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt; Hann varð dýrasti knattspyrnumaður allra tíma.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Þrátt fyrir fjárhagslega og lögmæta skandala náði Neymar miklum árangri með félaginu með því að vinna margoft [[Ligue 1|frönsku úrvalsdeildina]] og komast í úrslitaleik Meistaradeildarinnar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2017/08/08/neymar_segir_barcelona_skulda_ser_pening/|title=Neymar segir Barcelona skulda sér pening|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2023/08/15/neymar_yfirgefur_frakkland/|title=Neymar yfirgefur Frakkland|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt; Neymar var plagaður af meiðslum hjá félaginu.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20191404652d/neymar-er-alltaf-meiddur|title=Neymar er alltaf meiddur - Vísir|last=Gunnarsson|first=Henry Birgir|date=2019-06-06|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Neymar fór frá félaginu í ágúst 2023.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Orðrómur um endurkomu til Barcelona gekk en átti sér aldrei stað og önnur stórlið forðuðust að kaupa Neymar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/07-08-2023/neymar-aftur-til-barcelona|title=Fótbolti.net - Neymar aftur til Barcelona?|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;

=== Al Hilal ===
Þann [[15. ágúst]] 2023 gekk Neymar til liðs við Al Hilal í Sádi-Arabíu í tvö ár fyrir 90 milljónir evra.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== Landslið ==
Neymar lék sinn fyrsta leik fyrir brasilíska landsliðið í ágúst 2010 þegar hann var 18 ára. Hann varð lykilmaður og einn hæfileikaríkasti í liðinu.

===HM 2014===
[[Mynd:Brazil and Mexico match at the FIFA World Cup 2014-06-17 (19).jpg|thumb|Neymar forðast tæklingu gegn Mexíkó á HM 2014.|213x213dp]]
Neymar gegndi lykilhlutverki í árangri Brasilíu á HM. Í fjórðungsúrslitum keppninnar, gegn [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]], slasaðist hann illa þegar mótherji hans, [[Juan Camilo Zúñiga]], braut á honum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2014975621d/neymar-upp-a-spitala-|title=Neymar upp á spítala? - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2014-04-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Neymar fékk þungt högg á bakið og var borinn af velli á börum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141547253d/neymar-helt-ad-hann-vaeri-lamadur|title=Neymar hélt að hann væri lamaður - Vísir|date=2014-07-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Hann missti af undanúrslitaleiknum gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskalandi]] sem Brasilía tapaði síðan 7-1.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2014850148d/endurhaefing-neymar-gengur-vel|title=Endurhæfing Neymar gengur vel - Vísir|last=Ásgeirsson|first=Eiríkur Stefán|date=2014-09-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

===Ólympíugull í knattspyrnu 2016===
[[Mynd:Brasil conquista primeiro ouro olímpico no futebol 1039247-20082016- mg 3424.jpg|thumb|213x213px|Neymar að skora sigurmarkið fyrir Brasilíu í vítaspyrnukeppni gegn Þýskalandi í úrslitaleik Ólympíuleikanna í knattspyrnu.]]
Neymar gegndi lykilhlutverki í að vinna Brasilíu sitt fyrsta Ólympíugull í knattspyrnu. Úrslitaleiknum á móti Þýskalandi lauk með 1-1 jafntefli en Brasilía vann 5-4 í vítaspyrnukeppni. Neymar skoraði fyrsta mark leiksins með skoti beint úr aukaspyrnu og skoraði síðan úr síðustu vítaspyrnunni í vítaspyrnukeppninni.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

===HM 2018===
[[Mynd:Bra-Cos (13).jpg|thumb|Neymar fagnar marki gegn Kosta Ríka á HM 2018.|213x213dp]]
Í maí [[2018]] var Neymar valinn í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM]]&lt;nowiki/&gt;-hóp Brasilíu 2018.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018319123d/meiddur-neymar-i-hm-hop-brasiliu|title=Meiddur Neymar í HM-hóp Brasilíu - Vísir|last=Leifsson|first=Anton Ingi|date=2018-05-14|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Eftir þriggja mánaða fjarveru vegna meiðsla kom hann aftur þann [[3. júní]] 2018 og skoraði mark í 2-0 sigri í vináttuleik gegn [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20181576733d/neymar-fagnadi-endurkomunni-med-marki|title=Neymar fagnaði endurkomunni með marki - Vísir|last=Eggertsdóttir|first=Ástrós Ýr|date=2018-03-06|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Stuttu síðar varð hann þriðji markahæsti leikmaður Brasilíu og skoraði sitt 55. landsleiksmark í 3-0 sigri í vináttuleik gegn [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/hm_fotbolta/2018/06/10/brasilia_hitadi_upp_med_thremur_morkum/|title=Brasilía hitaði upp með þremur mörkum|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Í öðrum leik Brasilíu á HM, gegn [[Kostaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kosta Ríka]], skoraði Neymar annað mark liðsins í uppbótartíma og tryggði 2-0 sigur og 56. landsleiksmark sitt.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/brasilia-klaradi-kosta-riku-i-uppbotartima|title=Brasilía kláraði Kosta Ríku í uppbótartíma|website=www.ruv.is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Honum lék allt í lyndi í 16-liða úrslitum gegn [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] þar sem hann skoraði mark og lagði upp annað í 2-0 sigri.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/hm_fotbolta/2018/07/02/brasilia_komin_afram/|title=Brasilía komin áfram|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Þrátt fyrir góða frammistöðu sína var Neymar gagnrýndur fyrir leikaraskap og óæskilega hegðun.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018878246d/thjalfari-mexiko-brjaladur-yfir-trudalatum-neymar-skomm-fyrir-fotboltann-|title=Þjálfari Mexíkó brjálaður yfir „trúðalátum“ Neymar: „Skömm fyrir fótboltann“ - Vísir|last=Eggertsdóttir|first=Ástrós Ýr|date=2018-03-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Brasilía tapaði 2-1 fyrir [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgíu]] í 8-liða úrslitum þann [[6. júlí]] 2018 þar sem markvörður Belga, [[Thibaut Courtois]], varði skot Neymars í horn, til að jafna metin, stórkostlega.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/belgia-i-undanurslit-brasilia-a-leid-heim/|title=Belgía í undanúrslit - Brasilía á leið heim - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

Neymar sagði í samtali að [[Ísland]] myndi koma mest á óvart á heimsmeistaramótinu.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/neymar-sagdi-ad-island-myndi-koma-a-ovart/|title=Neymar sagði að Ísland myndi koma á óvart - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

=== Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019 ===
Í maí [[2019]] var Neymar valinn í 23 manna hóp Brasilíu fyrir [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu]] 2019 í heimalandi sínu en missti af henni vegna meiðsla í 2-0 sigri gegn [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] í vináttulandsleik.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/06-06-2019/neymar-enn-og-aftur-meiddur-missir-af-copa-america|title=Neymar enn og aftur meiddur - Missir af Copa America|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Brasilíumenn urðu meistarar þrátt fyrir að leika án Neymars.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20191716230d/tolf-ara-bid-brasiliu-a-enda-mark-stodsending-og-rautt-spjald-hja-gabriel-jesus|title=Tólf ára bið Brasilíu á enda: Mark, stoðsending og rautt spjald hjá Gabriel Jesus - Vísir|last=Leifsson|first=Anton Ingi|date=2019-07-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

=== Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021 ===
Í Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021 stóð Neymar sig frábærlega fyrir Brasilíu. Hann skoraði í opnunarleiknum gegn [[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]] og lagði upp annað mark í 3-0 sigri.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-06-2021/copa-america-venesuela-bardist-hetjulega-gegn-brasiliu|title=Copa America: Venesúela barðist hetjulega gegn Brasilíu|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Í næstu leikjum hélt hann áfram frábærri frammistöðu sinni þar sem hann skoraði gegn [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] og lagði upp mikilvæg mörk gegn Kólumbíu og [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] í 8-liða úrslitum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212123607d/neymar-nalgast-pele|title=Neymar nálgast Pele - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2021-06-18|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Þrátt fyrir tilraunir Neymars tapaði Brasilía 1-0 fyrir [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitaleiknum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212131986d/loksins-vann-messi-titil-med-argentinu|title=Loksins vann Messi titil með Argentínu - Vísir|last=Þórhallsson|first=Runólfur Trausti|date=2021-11-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Hins vegar var hann valinn leikmaður keppninnar ásamt Lionel Messi fyrir framúrskarandi frammistöðu í keppninni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2187432/leo-messi-named-player-of-tournament-in-copa-america|title=Leo Messi named player of tournament in Copa América|website=www.fcbarcelona.com|language=en|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

=== HM 2022 ===
Á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM 2022]] skoraði Neymar í fyrsta leik sínum gegn [[Serbneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Serbíu]] og í 4-1 sigri gegn [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]] í 16-liða úrslitum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2022-11-28-brasilia-er-komid-afram-i-16-lida-urslit-a-hm/|title=Brasilía er komið áfram í 16-liða úrslit á HM - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/hm-i-fotbolta-2023?eventId=3370554|title=HM 2023 - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Þrátt fyrir stórkostlegt mark Neymars tapaði Brasilía gegn Króatíu í víta­spyrnu­keppni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/hm_fotbolta/2022/12/09/kroatia_i_undanurslit_a_kostnad_brasiliu/|title=Króatía í undanúrslit á kostnað Brasilíu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

===Undan­keppni Suður-Am­er­íku fyr­ir HM 2026===
Þann [[18. október]] 2023 sleit Neymar krossband í leik Brasilíu og [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] og fór grátandi af velli.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2023/10/18/neymar_med_slitid_krossband/|title=Neymar með slitið krossband|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-18}}&lt;/ref&gt;

==HM 2026==
Neymar kom við sögu í tveimur leikjum, sem varamaður, gegn Skotlandi í riðlakeppninni og í 16 liða úrslitum þar sem Brasilía tapaði gegn Noregi. Þar skoraði hann úr víti í blálokin. Neymar lagði landsliðsskóna á hilluna eftir mótið.

== Einkalíf ==
Neymar á mjög náið samband við systur sína Rafaellu Beckran og heiðraði hana með því að húðflúra andlit hennar á handlegginn, en Beckran húðflúraði augu bróður síns á handlegg sinn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news/neymar-reveals-new-tattoo-of-his-sister-s-face-on-his-arm-10345683.html|title=Neymar reveals new tattoo of his sister's face on his arm|date=2015-06-25|website=The Independent|language=en|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

Neymar er [[Kristni|kristinn]] og aðhyllist [[mótmælendatrú]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-05-14/neymar-s-religion-helps-ease-burden-amid-concern-of-divisiveness|title=Neymar’s Religion Helps Ease Burden Amid Concern of Divisiveness|date=2014-05-14|work=Bloomberg.com|access-date=2024-01-31|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/19-10-2023/neymar-vitnadi-i-bibliuna-hjarta-mannsins-velur-leid-hans-en-drottinn-styrir-skrefum-hans|title=Neymar vitnaði í biblíuna - „Hjarta mannsins velur leið hans en drottinn stýrir skrefum hans“ - Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Hann hefur endrum og sinnum borið höfuðband með orðunum „''100% Jesús''“ og sagt opinskátt frá trú sinni.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016694598d/neymar-hundrad-prosent-jesus-ad-thakka-myndir|title=Neymar: Hundrað prósent Jesús að þakka {{!}} Myndir - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2016-08-21|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Neymar hefur að sögn einnig borgað kirkju sinni tíu prósent af tekjum sínum og hefur nefnt Kaká sem fyrirmynd hans trúarlega.&lt;ref&gt;[https://www.modernghana.com/sports/466431/2/barcelona-neymar-regularly-offers-10-of-his-earnin.html Barcelona : Neymar regularly offers 10% of his earnings to the Church!]&lt;/ref&gt; Á hverju ári skipuleggur Neymar góðgerðarleik með brasilíska knattspyrnumanninum [[Anderson Luiz de Carvalho|Nenê]] í heimabæ hans, [[Jundiaí]], í þeim tilgangi að útvega mat fyrir fjölskyldur sem þurfa á að halda.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.lemeilleurdupsg.com/article/nene-defie-neymar |title=Nenê défie Neymar! |access-date=2023-12-23 |archive-date=2023-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530082424/https://www.lemeilleurdupsg.com/article/nene-defie-neymar |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Auk móðurmáls hans, [[Portúgalska|portúgölsku]], talar Neymar einnig [[Spænska|spænsku]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=Neymar Jr - Exclusive Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=IzgPmjR6alg|language=is-IS|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt;

Í júlí 2019 tilkynnti lögreglan að rannsókn á nauðgun gegn Neymar yrði felld niður vegna ófullnægjandi sönnunargagna.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-49160302|title=Neymar rape case dropped over lack of evidence|date=2019-07-30|access-date=2023-12-23|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; Þann [[2. september]] [[2020]] bárust fréttir um að Neymar ásamt liðsfélögum hans, [[Ángel Di María]] og [[Leandro Paredes]], greindust með [[COVID-19]]. Franska íþróttablaðið ''L'Équipe'' sagði að leikmennirnir þrír höfðu fengið leyfi tímabundið á [[Ibiza]]. Vegna þess þurftu aðrir leikmenn og starfsfólk að fara í COVID-próf sömu viku.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://talksport.com/football/760688/neymar-two-match-ban-slap-brawl-ligue-1-investigation-alleged-racism-paris-saint-germain-marseille/|title=Neymar given ban as Ligue 1 release full set of sanctions from shocking brawl|last=161385360554578|date=2020-09-16|website=talkSPORT|language=en-gb|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37586645/psg-neymar-tests-positive-covid-19-sources|title=Neymar tests positive for COVID-19 - sources|date=2020-09-02|website=ESPN.com|language=en|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt;

Í leik Paris Saint-Germain og [[Olympique de Marseille|Marseille]] tilkynnti Neymar um að hafa orðið fyr­ir barðinu á [[Kynþáttahatur|kynþátt­aníði]] af hendi [[Álvaro González]] eftir að hafa verið rekinn af velli fyrir að slá hann á hnakkann.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20202011869d/neymar-segist-hafa-verid-kalladur-andskotans-api-|title=Neymar segist hafa verið kallaður „andskotans api“ - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2020-09-14|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Í kjölfarið tjáði Neymar sig frekar á [[Samfélagsmiðill|samfélagsmiðlum]] þar sem spænski varnarmaðurinn neitaði því að hafa verið haldinn kynþáttafordómum á meðan leiknum stóð.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2020-09-15-psg-stydur-neymar-i-rasismaasokun/|title=PSG styður Neymar í rasismaásökun - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Þann [[16. september]] var Neymar settur í tveggja leikja bann fyrir hegðun sína.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/16-09-2020/fimm-i-leikbann-eftir-slagsmalin-i-paris-kurzawa-faer-thyngstu-refsinguna|title=Fimm í leikbann eftir slagsmálin í París - Kurzawa fær þyngstu refsinguna - Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Franska deildin hóf einnig rannsókn á meintum kynþáttafordómum Álvaro. Nokkrum dögum fyrir ákvörðun frönsku deildarinnar fullyrti spænska útvarpsstöðin ''Cadena SER'' að hún ætti upptökur af Neymar að beita [[Hiroki Sakai]], leikmann OM, kynþáttaníði.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/en/news/neymar-defended-by-marseilles-sakai-over-racism-claim/1gmm44hy0nq1a10twwg7wnniik|title=Marseille's Sakai denies Neymar made racist remark {{!}} Goal.com|date=2020-10-02|website=www.goal.com|language=en|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Þann [[30. september]] ákvað franska deildin að bæði Álvaro og Neymar yrðu ekki settir í bann þar sem sönnun fyrir hegðun þeirra væri ófullnægjandi. Daginn eftir ákvörðunina neitaði Sakai á samfélagsmiðlum að Neymar hefði beitt sig kynþáttaníði.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Neymar kaus [[Jair Bolsonaro]], þáverandi forseta Brasilíu, í brasilísku þingkosningunum árið 2022.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/world/americas/brazilian-soccer-star-neymar-backs-bolsonaro-ahead-sunday-vote-2022-09-29/ Brazilian soccer star Neymar backs Bolsonaro ahead of Sunday vote]&lt;/ref&gt;

== Titlar og verðlaun ==
===Santos===

* Brasilíska bikarkeppnin: 2010
* Sao Paulo-keppnin: 2010, 2011, 2012
* Suður-Ameríkukeppni meistaraliða: 2011
* Suður-Ameríkukeppni bikarhafa: 2012
===Barcelona===
* Spænska úrvalsdeildin: 2014–15, 2015–16
* Spænski konungsbikarinn: 2014–15, 2015–16, 2016–17
* Spænski ofurbikarinn: 2013
* Meistaradeildin: 2014–15
* HM félagsliða: 2015
===Paris Saint-Germain===
* Franska úrvalsdeildin: 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22, 2022–23
* Franski bikarinn: 2017–18, 2019–20, 2020–21; öðru sæti: 2018–19
* Franski deildabikarinn: 2017–18, 2019–20
* Franski ofurbikarinn: 2018, 2020, 2022
* Meistaradeildin: öðru sæti: 2019–20
===Landslið Brasilíu===
* Sambandsbikar FIFA: 2013
* Öðru sæti í Suður-Ameríkukeppni karla: [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021|2021]]

== Tilvísanir ==
{{reflist}}


[[Flokkur:Brasilískir knattspyrnumenn|Neymar]]
{{fe|1992|Neymar}}</text>
      <sha1>rcfh9uvgdltzqh44x3zp1nn59tmcay9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973764</id>
      <parentid>1973763</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:39:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-42005-93|~2026-42005-93]] ([[User talk:~2026-42005-93|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Berserkur|Berserkur]]</comment>
      <origin>1970721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42751" sha1="ah501oddqkqrvpxm4693fnbt4enhwy2" xml:space="preserve">{{Knattspyrnumaður
| nafn = Neymar
| mynd = [[File:Neymar Jr. with Al Hilal, 3 October 2023 - 03.jpg|200px|center|upright|Mynd af Neymari að spila fyrir Al-Hilal í Sádi-Arabíu.]]
| fullt nafn = Neymar da Silva Santos Júnior
| fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1992|2|5}}
| fæðingarbær = [[Mogi das Cruzes]]
| fæðingarland = Brasilía
| hæð = 1,75 m
| staða = Sóknarmaður
| núverandi lið = [[Santos FC]]
| númer = 10
| ár í yngri flokkum = 1999–2003&lt;br /&gt;2003–2009
| yngriflokkalið = Portuguesa Santista&lt;br /&gt;Santos
| ár1 = 2009-2013
| ár2 = 2013–2017
| ár3 = 2017-2023
| ár4 = 2023-2025
| ár5 = 2025-
| lið1 = [[Santos FC]]
| lið2 = [[FC Barcelona]]
| lið3 = [[Paris Saint-Germain]]
| lið4 = [[Al Hilal]]
| lið5 = [[Santos FC]]
| leikir (mörk)1 = 177 (107)
| leikir (mörk)2 = 123 (68)
| leikir (mörk)3 = 112 (82)
| leikir (mörk)4 = 3 (0)
| leikir (mörk)5 = 24 (7)
| landsliðsár = 2009&lt;br /&gt;2011&lt;br&gt;2010-2026
| landslið = [[Brasilía U-17]]&lt;br /&gt;[[Brasilía U-20]]&lt;br&gt;[[Brasilíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Brasilía]]
| landsliðsleikir (mörk) = 3 (1)&lt;br /&gt; 7 (9)&lt;br&gt;130 (80)
| mfuppfært = 
| lluppfært = 
}}
'''Neymar da Silva Santos Júnior''' (fæddur [[5. febrúar]] [[1992]]) er [[brasilía|brasilískur]] [[knattspyrna|knattspyrnumaður]] sem leikur stöðu sóknarmanns fyrir [[Santos FC]] og [[brasilía|brasilíska landsliðið]]. Neymar hefur einnig spilað fyrir spænska liðið [[FC Barcelona]], parísarliðið [[Paris Saint-Germain]] og sádi-arabíska liðið [[Al Hilal]]. Hann er þekktur fyrir að vera afkastamikill markaskorari og lipur knattreki. Hann er almennt talinn vera einn besti knattspyrnumaður heims og besti brasilíski leikmaður sinnar kynslóðar.

Neymar þreytti fraumraun sína í atvinnumennsku með Santos árið 2009 og vann [[Copa Libertadores|suður-amerísku meistaradeildina í knattspyrnu]] árið 2011, auk þess að skora í úrslitaleiknum. Árið 2013 samdi Barcelona við hann og hann varð senn  hluti af hinu fræga sóknarþríeyki ásamt [[Lionel Messi]] og [[Luis Suárez]] er skammstafað var „MSN“. Tímabilið 2014–15 vann Neymar þrennuna, sem fól í sér [[Spænska úrvalsdeildin|spænsku úrvalsdeildina]], [[Copa del Rey|spænska konungsbikarinn]] og [[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeildina]], og lauk tímbilinu sem markahæsti leikmaður Meistaradeildarinnar og spænska konungsbikarsins. Tímabilið eftir gegndi hann lykilhlutverki þegar Barcelona vann tvennuna (spænska úrvalsdeildin og spænski konungsbikarinn).

Þegar Neymar var nítján ára vann hann verðlaun sem besti [[Suður-Ameríka|suður-ameríski]] leikmaðurinn árið [[2011]], eftir að hafa lent í 3. sæti árið [[2010]]. Neymar var tilnefndur til [[Gullknötturinn|FIFA-gullknattarins]], þar sem hann lenti í 10. sæti, og ''Puskás''-verðlaunanna FIFA sem hann vann. Honum hefur verið líkt við samlanda sinn [[Pelé]], brasilíska knattspyrnugoðsögn, en árið [[2023]] sló Neymar markamet Pelé fyrir landsliðið með 79 landsliðsmörk, tveimur meira en Pelé.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2023/09/09/neymar_markahaestur_i_sogu_brasiliu/|title=Neymar markahæstur í sögu Brasilíu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-18}}&lt;/ref&gt; Hann varð einnig dýrasti knattspyrnumaður allra tíma árið 2017 þegar Paris Saint-Germain keypti hann fyrir 222 milljónir evra.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/40762417|title=PSG sign Neymar for world record £200m|work=BBC Sport|access-date=2023-11-18|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Félagslið ==
[[Mynd:Neymar Santos 2011.jpg|vinstri|thumb|327x327dp|Neymar æfir fyrir úrslitaleik Suður-Ameríkukeppni meistaraliða árið 2011 gegn ''Peñarol''.]]

=== Santos ===
Neymar byrjaði í fótbolta á unga aldri og brasilíska liðið Santos fljótlega sá hann og bauð honum samning árið [[2003]] við félagið þar sem hann var tekinn inn í knattspyrnuakademíu þess, brasilískir leikmenn svo sem [[Antônio Wilson Vieira Honório|Coutinho]], [[Clodoaldo]], [[Diego Ribas|Diego]], [[Elano]] og [[Alex Rodrigo Dias da Costa|Alex]] hafa komið upp í gegnum knattspyrnuakademíu félagsins. Einnig hafa leikmenn svo sem [[José Macia|Pepe]], [[Pelé]] og [[Robinho]] byrjað feril sinn hjá Santos. Neymar spilaði fyrsta leik sinn með aðalliðinu þann [[7. mars]] [[2009]], þrátt fyrir að vera aðeins sautján ára gamall. Hann kom af bekknum og spilaði síðustu 30 mínúturnar í 2-1 sigri gegn ''Oeste''. Vikuna eftir skoraði hann fyrsta mark sitt fyrir Santos gegn ''Mogi Mirim''. Á fyrsta tímabilinu sínu skoraði hann 14 mörk í 48 leikjum. 

Neymar vann ''Puskas''-''verðlaunin'' árið 2011 þegar hann rak boltann framhjá þremur leikmönnum ''Flamengo'' og lék á varnarmenn liðsins áður en hann stýrði boltanum framhjá markverðinum til að skora.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/fullStory.php?id=119851|title=Markið hans Neymar það flottasta árið 2011|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

Árið [[2012]] var hann útnefndur besti suður-ameríski knattspyrnumaður ársins aðeins nítján ára að aldri.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2012/12/31/neymar_bestur_i_sudur_ameriku/|title=Neymar bestur í Suður-Ameríku|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

=== Barcelona ===
Árið [[2013]] var seinasta tímabil Neymars þegar [[Spánn|spænska]] stórveldið Barcelona keypti hann. Hann skrifaði undir fimm ára samning við félagið.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/neymar-ordinn-leikmadur-barcelona|title=Neymar orðinn leikmaður Barcelona|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Varaforseti félagsins, [[Josep Maria Bartomeu]], sagði að þeir hefðu keypt hann fyrir 57 milljónir evra. Í [[janúar]] [[2014]] hófu skattayfirvöld á Spáni rannsókn á félagaskiptagjaldi sem Barcelona greiddi fyrir Neymar. Það kom í ljós að Börsungar keyptu hann í rauninni fyrir 86,2 milljónir evra. Í kjölfarið voru Barcelona og Bartomeu ákærðir fyrir skattaundanskot.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141118724d/neymar-malid-er-neydarlegt|title=Neymar-málið er neyðarlegt - Vísir|date=2014-11-03|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

==== 2013–14: Fyrsta tímabil á Spáni ====
Neymar spilaði fyrsta deildarleik sinn með félaginu í opnunarleik þess í spænsku úrvalsdeildinni áramótin 2013–14. Hann kom inn á fyrir [[Alexis Sánchez]] á 63. mínútu í 7–0 sigri gegn ''Levante''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/18-08-2013/spann-barcelona-lek-ser-ad-levante|title=Spánn: Barcelona lék sér að Levante|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Neymar skoraði fyrsta mark sitt fyrir félagið í 7-1 sigri gegn úrvalsliði frá [[Taíland|Taílandi]] í vináttuleik í [[Bangkok]] þann [[7. ágúst]] en fyrsta deildarmarkið hans var þann [[24. september]] í 4-1 sigri gegn [[Real Sociedad]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20131855749d/neymar-skoradi-sitt-fyrsta-mark-fyrir-barcelona|title=Neymar skoraði sitt fyrsta mark fyrir Barcelona - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2013-07-08|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/neymar-skoradi-i-sigri-barcelona|title=Neymar skoraði í sigri Barcelona|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

Þann [[26. október]] lék Neymar sinn fyrsta ''El Clásico''-leik. Hann skoraði fyrsta markið og átti stoðsendingu í sigurmarki Börsunga sem Alexis Sánchez skoraði þegar Barcelona vann [[Real Madrid]] 2-1 á [[Camp Nou|Nývangi]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/barcelona-lagdi-real-madrid|title=Barcelona lagði Real Madríd|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt;

==== 2014–15: Þrennan og frami ====
Þann [[13. september]] [[2014]], eftir að hafa komið af bekknum, skoraði Neymar fyrstu tvö mörk sín á tímabilinu og hjálpaði Barcelona að vinna [[Athletic Bilbao]] 2-0.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141772555d/neymar-og-messi-sau-um-athletic-club|title=Neymar og Messi sáu um Athletic Club - Vísir|last=Ingvarsson|first=Guðmundur Marinó|date=2014-09-13|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Þann 27. september skoraði hann þrennu gegn [[Granada]] í 6-0 sigri og skoraði í næstu þremur leikjum sínum í deildinni, þar á meðal opnunarmarkið í 1-3 tapi gegn Real Madrid á útivelli.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141873265d/barcelona-for-lett-med-granada|title=Barcelona fór létt með Granada - Vísir|last=Ingvarsson|first=Guðmundur Marinó|date=2014-09-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141773600d/real-madrid-skellti-barcelona|title=Real Madrid skellti Barcelona - Vísir|last=Ingvarsson|first=Guðmundur Marinó|date=2014-10-25|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

[[Mynd:Neymar (cropped).jpg|thumb|241x241dp|Neymar spilar með Barcelona gegn Villarreal í spænsku úrvalsdeildinni þann [[1. febrúar]] 2015. Neymar skoraði fyrir félagið í 3-2 sigri.|vinstri]]
Þann [[24. janúar]] [[2015]] skoraði Neymar tvisvar og lagði upp tvö mörk í 6-0 sigri á [[Elche]]. Þann [[28. janúar]] skoraði hann sitt 20. mark á tímabilinu í 3–2 sigri í 8-liða úrslitum spænska konungsbikarsins gegn [[Atlético Madrid]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/01/28/barcelona_slo_ut_niu_lidsmenn_atletico/|title=Barcelona sló út níu liðsmenn Atlético|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Þann [[4. mars]] skoraði Neymar tvisvar í 3-1 sigri Barcelona gegn [[Villarreal]] í undanúrslitaleik bikarsins og kom félaginu í 37. úrslitaleik þess í bikarnum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2015479271d/barcelona-i-bikarurslit-neymar-med-tvennu|title=Barcelona í bikarúrslit {{!}} Neymar með tvennu - Vísir|last=Sæmundsson|first=Ingvi Þór|date=2015-04-03|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt; Þann [[21. apríl]] náði Neymar 30 mörkum á tímabilinu með því að skora tvö mörk í 2-0 sigri Barcelona á [[Paris Saint-Germain]] í 8-liða úrslitum Meistaradeildarinnar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nyr.ruv.is/frettir/ithrottir/bayern-og-barcelona-i-undanurslit|title=Bayern og Barcelona í undanúrslit|website=nyr.ruv.is|access-date=2023-11-19}}&lt;/ref&gt;

Í [[maí]], lokamánuði tímabilsins, skoraði Neymar síðasta markið í 3-0 sigri gegn [[Bayern München]] í fyrri leik liðanna í undanúrslitum Meistaradeildarinnar. Viku síðar skoraði hann bæði mörkin í 3-2 tapi í seinni leiknum á útivelli til að tryggja að Börsungar kæmust í úrslitaleik Meistaradeildarinnar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/barcelona-afram-thratt-fyrir-tap/|title=Barcelona áfram þrátt fyrir tap - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Hann skoraði opnunarmarkið með skalla í 2-0 deildarsigri gegn Real Sociedad, úrslit sem skiluðu Börsungum fjögurra stiga forskoti á Real Madrid þegar aðeins tvær umferðir voru eftir.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/barcelona-med-titilinn-i-augsyn|title=Barcelona með titilinn í augsýn|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt;

Eftir að hafa tryggt sér meistaratitilinn þann [[17. maí]] með 1-0 sigri gegn Atlético Madrid á útivelli vann Barcelona 3-1 sigur á Athletic Bilbao á heimavelli í úrslitaleik spænska konungsbikarsins þann [[30. maí]] [[2015]] og skoraði Neymar annað markið fyrir félagið.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20151366778d/gaman-a-romblunni-i-gaerkvoldi-myndir|title=Gaman á Römblunni í gærkvöldi {{!}} Myndir - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2015-05-18|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/30-05-2015/spann-barcelona-tok-bikarinn-messi-med-syningu|title=Spánn: Barcelona tók bikarinn - Messi með sýningu|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Þar sem sigur Barcelona var efalaus sýndi hann alls konar brellur á lokamínútum leiksins sem [[Andoni Iraola]], mótherja hans, þótti óíþróttamannslegt. [[Luis Enrique]], þjálfari Barcelona, sagði að það yrði að skilja að svona hegðun væri ásættanleg í Brasilíu, en Neymar sjálfur baðst ekki afsökunar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/news/iraola-neymar-rainbow-unsporting|title=Iraola: Neymar 'rainbow' unsporting|last=published|first=FourFourTwo Staff|date=2015-05-31|website=fourfourtwo.com|language=en|access-date=2023-11-20|archive-date=2023-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230720041502/https://www.fourfourtwo.com/news/iraola-neymar-rainbow-unsporting|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Þann [[6. júní]] [[2015]] skoraði Neymar þriðja markið fyrir Börsunga í 3-1 sigri félagsins gegn ítölsku meisturunum [[Juventus]] á [[Ólympíuleikvangurinn í Berlín|Ólympíuleikvanginum í Berlín]] og tryggði félaginu fimmta Evrópumeistaratitilinn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/barcelona-vann-meistaradeildina|title=Barcelona vann Meistaradeildina|website=www.ruv.is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Þetta gerði Barcelona að fyrsta félagi sögunnar til að vinna þrennuna tvisvar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2015451091d/barcelona-meistari-i-fimmta-sinn-sjadu-morkin|title=Barcelona meistari í fimmta sinn {{!}} Sjáðu mörkin - Vísir|last=Leifsson|first=Anton Ingi|date=2015-06-06|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Hann varð jafnframt áttundi leikmaður sögu knattspyrnu til að vinna bæði Meistaradeildina í Suður-Ameríku og Evrópu og sá fyrsti til að skora í sigri úrslitaleiks í báðum keppnum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2015/06/07/12492922/neymar-joins-exclusive-libertadores-champions-league-club|title=Neymar joins exclusive Libertadores-Champions League club - Goal.com|date=2015-06-09|website=web.archive.org|access-date=2023-11-20|archive-date=2015-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150609201218/http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2015/06/07/12492922/neymar-joins-exclusive-libertadores-champions-league-club|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; Neymar endaði tímabilið með 39 mörk í öllum keppnum og tíu í Meistaradeildinni og var þar með markahæstur ásamt [[Cristiano Ronaldo]] og liðsfélaga sínum [[Lionel Messi]] í síðarnefndu keppninni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.afp.com/en/news/hot-shot-neymar-realises-champions-league-dream|title=AFP.com|date=2015-06-10|website=web.archive.org|access-date=2023-11-20|archive-date=2015-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150610180743/http://www.afp.com/en/news/hot-shot-neymar-realises-champions-league-dream|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Hann var fyrsti leikmaðurinn fyrir utan þessa tvo til að komast á markalista keppninnar síðan samlandi hans [[Kaká]] á tímabilinu 2006-2007.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0252-0cd2c6a4864d-6fcf927ecffc-1000--neymar-messi-and-ronaldo-top-scoring-charts/|title=Neymar, Messi and Ronaldo top scoring charts {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|date=2015-06-06|website=UEFA.com|language=en|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt; Sóknarþríeykið Messi, [[Luis Suárez]] og Neymar, skammstafað „MSN“, endaði tímabilið með 122 mörk, sem er það mesta á tímabili fyrir sóknarþríeyki í sögu spænskrar knattspyrnu.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/fullStory.php?id=198610|title=Enrique segir MSN vera bestu sóknarlínu frá upphafi|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-11-20}}&lt;/ref&gt;

==== 2015–16: Tvennan heima ====
Neymar greindist með [[hettusótt]] og var búist við að hann myndi missa af [[Evrópski ofurbikarinn|Ofurbikar Evrópu]] árið [[2015]] og [[Ofurbikar Spánar]] sama ár.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/08/09/neymar_med_hettusott/|title=Neymar með hettusótt|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-21}}&lt;/ref&gt; Þann [[17. október]] skoraði Neymar fjögur mörk í 5-2 heimasigri Börsunga gegn [[Rayo Vallecano]] í deildinni, sem þýddi að hann hafði skorað samtals átta mörk á tímabilinu og var orðinn markahæstur í deildinni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2015433133d/neymar-med-flugeldasyningu-i-sigri-barcelona|title=Neymar með flugeldasýningu í sigri Barcelona - Vísir|last=Sæmundsson|first=Ingvi Þór|date=2015-10-17|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-21}}&lt;/ref&gt; Þann [[21. nóvember]] skoraði Neymar eitt mark og gaf stoðsendingu á [[Andrés Iniesta]] með hælnum í 4-0 útisigri gegn Real Madrid.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20151905606d/barcelona-slatradi-real-madrid-a-bernabeu|title=Barcelona slátraði Real Madrid á Bernabéu - Vísir|last=Pálsson|first=Stefán Árni|date=2015-11-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt; Hann skoraði tvisvar í 4-0 heimasigri gegn Real Sociedad þann [[28. nóvember]] og náði því samtals 14 mörkum í 12 leikjum í deildinni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20151279807d/oruggt-hja-barcelona-sjadu-frabaert-mark-suarez|title=Öruggt hjá Barcelona {{!}} Sjáðu frábært mark Suarez - Vísir|last=Leifsson|first=Anton Ingi|date=2015-11-28|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/34896736|title=Barcelona 4-0 Real Sociedad|work=BBC Sport|access-date=2023-11-23|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; Þann [[30. nóvember]] var Neymar tilnefndur til FIFA-gullknattarins ásamt Messi og Ronaldo og lenti í þriðja sæti.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.fifa.com/ballon-dor/news/y=2015/m=11/news=nominees-for-the-fifa-ballon-d-or-2015-awards-revealed-2735884.html|title=Nominees for the FIFA Ballon d’Or 2015 awards revealed - FIFA.com|date=2015-12-02|website=web.archive.org|access-date=2023-11-23|archive-date=2015-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20151202214344/http://www.fifa.com/ballon-dor/news/y=2015/m=11/news=nominees-for-the-fifa-ballon-d-or-2015-awards-revealed-2735884.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; Þann [[22. maí]] [[2016]] skoraði Neymar seint í 2-0 framlengingu Barcelona gegn Sevilla í úrslitaleik spænska konungsbikarkeppninnar árið 2016 á [[Vicente Calderón]], þar sem félagið fagnaði tvennunni heima annað tímabil í röð, eftir þrennuna á seinasta tímabili.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20161349344d/barcelona-vardi-bikarmeistaratitilinn-fimmtan-spjold-a-loft-i-leiknum|title=Barcelona varði bikarmeistaratitilinn {{!}} Fimmtán spjöld á loft í leiknum - Vísir|last=Teitsson|first=Kristinn Páll|date=2016-05-22|website=visir.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2016/08/17/barcelona_meistari_meistaranna/|title=Barcelona meistari meistaranna|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt; Sóknarþríeykið Messi, Suárez og Neymar endaði tímabilið með 131 mark og sló þar með metið sem það hafði sett árið áður fyrir flest mörk af sóknarþríeyki á einu tímabili.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2016/12/10/messi_og_suarez_raeda_nyja_samninga/|title=Messi og Suárez ræða nýja samninga|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-23}}&lt;/ref&gt;

==== 2015–16: Síðasta tímabilið ====
Í 6–1 sigri Barcelona gegn Paris Saint-Germain í 16-liða úrslitum Meistaradeildarinnar vann Neymar kraftaverk í endurkomu Börsunga, með því að skora tvö mörk og leggja upp mark [[Sergi Roberto]] á lokamínútunum, þar af var hann útnefndur maður leiksins.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/08-03-2017/meistaradeildin-ruglud-endurkoma-barcelona|title=Fótbolti.net - Meistaradeildin: Rugluð endurkoma Barcelona|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt; Eftir að hafa unnið gegn Parísarliðinu í 4–0 tapi í fyrri leik liðanna þann [[14. febrúar]] [[2017]] varð þessi leikur stærsta endurkoma í sögu Meistaradeildarinnar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/13-07-2019/neymar-uppahalds-minningin-er-6-1-sigurinn-a-psg|title=Fótbolti.net - Neymar: Uppáhalds minningin er 6-1 sigurinn á PSG|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;

Þann [[2. apríl]] skoraði Neymar sitt hundraðasta mark fyrir Barcelona í 177. leik sínum fyrir félagið og skoraði í 4-1 sigri gegn [[Grenadíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Grenada]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017387526d/thurfti-11-faerri-leiki-en-messi-til-ad-na-100-morkum-fyrir-barcelona|title=Þurfti 11 færri leiki en Messi til að ná 100 mörkum fyrir Barcelona - Vísir|last=Sæmundsson|first=Ingvi Þór|date=2017-03-04|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;  Þann [[27. maí]] skoraði Neymar í úrslitaleik spænska konungsbikarsins árið [[2017]], 105. mark hans fyrir félagið, þegar Barcelona sigraði [[Alavés]] 3-1 á ''Vicente Calderón'' í [[Madríd]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20171462578d/borsungar-kvoddu-enrique-med-thridja-bikarmeistaratitlinum-i-rod|title=Börsungar kvöddu Enrique með þriðja bikarmeistaratitlinum í röð - Vísir|last=Sæmundsson|first=Ingvi Þór|date=2017-05-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;

==== Löngun til að fara frá Barcelona ====
Neymar lýsti yfir löngun sinni til að fara frá Barcelona í [[júní]] [[2017]] í brúðkaupsveislu Messi, eins og [[Xavi]] greindi síðar frá.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017289780d/neymar-faerdi-messi-vondar-frettir-i-brudkaupsgjof|title=Neymar færði Messi vondar fréttir í brúðkaupsgjöf - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2017-10-20|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt; Í júlí höfðu fjölmiðlar vangaveltur um för hans frá Barcelona til Parísar SG, hann langaði að stíga út úr skugga hans Messi og verða aðalmaðurinn í sínu liði.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-gb/lists/neymar-threw-away-barcelona-great-saudi-arabia-transfer-psg-failure/blt4b2702bdafc3f4b3|title=Neymar threw away his chance to become a Barcelona great! Saudi Arabia transfer the only option after world-record failure at PSG {{!}} Goal.com UK|date=2023-08-15|website=www.goal.com|language=en-GB|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/28-07-2017/neymar-rauk-af-aefingu-hja-barcelona-a-leid-til-psg|title=Fótbolti.net - Neymar rauk af æfingu hjá Barcelona - Á leið til PSG?|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;  Þrátt fyrir gauf Barcelona fékk Neymar að fara þann [[2. ágúst]] 2017.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017897841d/neymar-eg-thurfti-nyja-askorun|title=Neymar: Ég þurfti nýja áskorun - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2017-04-08|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;

=== París SG ===
Neymar gekk til liðs við Paris Saint-Germain í [[ágúst]] 2017 fyrir metfé, 222 milljónir evra.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2017719690d/psg-stadfestir-kaupin-a-neymar|title=PSG staðfestir kaupin á Neymar - Vísir|last=Ásgeirsson|first=Eiríkur Stefán|date=2017-03-08|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt; Hann varð dýrasti knattspyrnumaður allra tíma.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Þrátt fyrir fjárhagslega og lögmæta skandala náði Neymar miklum árangri með félaginu með því að vinna margoft [[Ligue 1|frönsku úrvalsdeildina]] og komast í úrslitaleik Meistaradeildarinnar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2017/08/08/neymar_segir_barcelona_skulda_ser_pening/|title=Neymar segir Barcelona skulda sér pening|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2023/08/15/neymar_yfirgefur_frakkland/|title=Neymar yfirgefur Frakkland|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt; Neymar var plagaður af meiðslum hjá félaginu.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20191404652d/neymar-er-alltaf-meiddur|title=Neymar er alltaf meiddur - Vísir|last=Gunnarsson|first=Henry Birgir|date=2019-06-06|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Neymar fór frá félaginu í ágúst 2023.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Orðrómur um endurkomu til Barcelona gekk en átti sér aldrei stað og önnur stórlið forðuðust að kaupa Neymar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/07-08-2023/neymar-aftur-til-barcelona|title=Fótbolti.net - Neymar aftur til Barcelona?|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-09}}&lt;/ref&gt;

=== Al Hilal ===
Þann [[15. ágúst]] 2023 gekk Neymar til liðs við Al Hilal í Sádi-Arabíu í tvö ár fyrir 90 milljónir evra.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== Landslið ==
Neymar lék sinn fyrsta leik fyrir brasilíska landsliðið í ágúst 2010 þegar hann var 18 ára. Hann varð lykilmaður og einn hæfileikaríkasti í liðinu.

===HM 2014===
[[Mynd:Brazil and Mexico match at the FIFA World Cup 2014-06-17 (19).jpg|thumb|Neymar forðast tæklingu gegn Mexíkó á HM 2014.|213x213dp]]
Neymar gegndi lykilhlutverki í árangri Brasilíu á HM. Í fjórðungsúrslitum keppninnar, gegn [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]], slasaðist hann illa þegar mótherji hans, [[Juan Camilo Zúñiga]], braut á honum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2014975621d/neymar-upp-a-spitala-|title=Neymar upp á spítala? - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2014-04-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Neymar fékk þungt högg á bakið og var borinn af velli á börum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20141547253d/neymar-helt-ad-hann-vaeri-lamadur|title=Neymar hélt að hann væri lamaður - Vísir|date=2014-07-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Hann missti af undanúrslitaleiknum gegn [[Þýska karlalandsliðið í knattspyrnu|Þýskalandi]] sem Brasilía tapaði síðan 7-1.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2014850148d/endurhaefing-neymar-gengur-vel|title=Endurhæfing Neymar gengur vel - Vísir|last=Ásgeirsson|first=Eiríkur Stefán|date=2014-09-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

===Ólympíugull í knattspyrnu 2016===
[[Mynd:Brasil conquista primeiro ouro olímpico no futebol 1039247-20082016- mg 3424.jpg|thumb|213x213px|Neymar að skora sigurmarkið fyrir Brasilíu í vítaspyrnukeppni gegn Þýskalandi í úrslitaleik Ólympíuleikanna í knattspyrnu.]]
Neymar gegndi lykilhlutverki í að vinna Brasilíu sitt fyrsta Ólympíugull í knattspyrnu. Úrslitaleiknum á móti Þýskalandi lauk með 1-1 jafntefli en Brasilía vann 5-4 í vítaspyrnukeppni. Neymar skoraði fyrsta mark leiksins með skoti beint úr aukaspyrnu og skoraði síðan úr síðustu vítaspyrnunni í vítaspyrnukeppninni.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

===HM 2018===
[[Mynd:Bra-Cos (13).jpg|thumb|Neymar fagnar marki gegn Kosta Ríka á HM 2018.|213x213dp]]
Í maí [[2018]] var Neymar valinn í [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018|HM]]&lt;nowiki/&gt;-hóp Brasilíu 2018.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018319123d/meiddur-neymar-i-hm-hop-brasiliu|title=Meiddur Neymar í HM-hóp Brasilíu - Vísir|last=Leifsson|first=Anton Ingi|date=2018-05-14|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Eftir þriggja mánaða fjarveru vegna meiðsla kom hann aftur þann [[3. júní]] 2018 og skoraði mark í 2-0 sigri í vináttuleik gegn [[Króatíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Króatíu]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20181576733d/neymar-fagnadi-endurkomunni-med-marki|title=Neymar fagnaði endurkomunni með marki - Vísir|last=Eggertsdóttir|first=Ástrós Ýr|date=2018-03-06|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Stuttu síðar varð hann þriðji markahæsti leikmaður Brasilíu og skoraði sitt 55. landsleiksmark í 3-0 sigri í vináttuleik gegn [[Austurríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Austurríki]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/hm_fotbolta/2018/06/10/brasilia_hitadi_upp_med_thremur_morkum/|title=Brasilía hitaði upp með þremur mörkum|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Í öðrum leik Brasilíu á HM, gegn [[Kostaríska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kosta Ríka]], skoraði Neymar annað mark liðsins í uppbótartíma og tryggði 2-0 sigur og 56. landsleiksmark sitt.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/brasilia-klaradi-kosta-riku-i-uppbotartima|title=Brasilía kláraði Kosta Ríku í uppbótartíma|website=www.ruv.is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Honum lék allt í lyndi í 16-liða úrslitum gegn [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|Mexíkó]] þar sem hann skoraði mark og lagði upp annað í 2-0 sigri.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/hm_fotbolta/2018/07/02/brasilia_komin_afram/|title=Brasilía komin áfram|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Þrátt fyrir góða frammistöðu sína var Neymar gagnrýndur fyrir leikaraskap og óæskilega hegðun.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018878246d/thjalfari-mexiko-brjaladur-yfir-trudalatum-neymar-skomm-fyrir-fotboltann-|title=Þjálfari Mexíkó brjálaður yfir „trúðalátum“ Neymar: „Skömm fyrir fótboltann“ - Vísir|last=Eggertsdóttir|first=Ástrós Ýr|date=2018-03-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Brasilía tapaði 2-1 fyrir [[Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Belgíu]] í 8-liða úrslitum þann [[6. júlí]] 2018 þar sem markvörður Belga, [[Thibaut Courtois]], varði skot Neymars í horn, til að jafna metin, stórkostlega.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/belgia-i-undanurslit-brasilia-a-leid-heim/|title=Belgía í undanúrslit - Brasilía á leið heim - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

Neymar sagði í samtali að [[Ísland]] myndi koma mest á óvart á heimsmeistaramótinu.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/neymar-sagdi-ad-island-myndi-koma-a-ovart/|title=Neymar sagði að Ísland myndi koma á óvart - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

=== Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2019 ===
Í maí [[2019]] var Neymar valinn í 23 manna hóp Brasilíu fyrir [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu]] 2019 í heimalandi sínu en missti af henni vegna meiðsla í 2-0 sigri gegn [[Katarska karlalandsliðið í knattspyrnu|Katar]] í vináttulandsleik.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/06-06-2019/neymar-enn-og-aftur-meiddur-missir-af-copa-america|title=Neymar enn og aftur meiddur - Missir af Copa America|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Brasilíumenn urðu meistarar þrátt fyrir að leika án Neymars.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20191716230d/tolf-ara-bid-brasiliu-a-enda-mark-stodsending-og-rautt-spjald-hja-gabriel-jesus|title=Tólf ára bið Brasilíu á enda: Mark, stoðsending og rautt spjald hjá Gabriel Jesus - Vísir|last=Leifsson|first=Anton Ingi|date=2019-07-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

=== Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021 ===
Í Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021 stóð Neymar sig frábærlega fyrir Brasilíu. Hann skoraði í opnunarleiknum gegn [[Venesúelska karlalandsliðið í knattspyrnu|Venesúela]] og lagði upp annað mark í 3-0 sigri.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-06-2021/copa-america-venesuela-bardist-hetjulega-gegn-brasiliu|title=Copa America: Venesúela barðist hetjulega gegn Brasilíu|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Í næstu leikjum hélt hann áfram frábærri frammistöðu sinni þar sem hann skoraði gegn [[Perúska karlalandsliðið í knattspyrnu|Perú]] og lagði upp mikilvæg mörk gegn Kólumbíu og [[Síleska karlalandsliðið í knattspyrnu|Síle]] í 8-liða úrslitum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212123607d/neymar-nalgast-pele|title=Neymar nálgast Pele - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2021-06-18|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Þrátt fyrir tilraunir Neymars tapaði Brasilía 1-0 fyrir [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitaleiknum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212131986d/loksins-vann-messi-titil-med-argentinu|title=Loksins vann Messi titil með Argentínu - Vísir|last=Þórhallsson|first=Runólfur Trausti|date=2021-11-07|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Hins vegar var hann valinn leikmaður keppninnar ásamt Lionel Messi fyrir framúrskarandi frammistöðu í keppninni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2187432/leo-messi-named-player-of-tournament-in-copa-america|title=Leo Messi named player of tournament in Copa América|website=www.fcbarcelona.com|language=en|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

=== HM 2022 ===
Á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2022|HM 2022]] skoraði Neymar í fyrsta leik sínum gegn [[Serbneska karlalandsliðið í knattspyrnu|Serbíu]] og í 4-1 sigri gegn [[Suðurkóreska karlalandsliðið í knattspyrnu|Suður-Kóreu]] í 16-liða úrslitum.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2022-11-28-brasilia-er-komid-afram-i-16-lida-urslit-a-hm/|title=Brasilía er komið áfram í 16-liða úrslit á HM - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/hm-i-fotbolta-2023?eventId=3370554|title=HM 2023 - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Þrátt fyrir stórkostlegt mark Neymars tapaði Brasilía gegn Króatíu í víta­spyrnu­keppni.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/hm_fotbolta/2022/12/09/kroatia_i_undanurslit_a_kostnad_brasiliu/|title=Króatía í undanúrslit á kostnað Brasilíu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

===Undan­keppni Suður-Am­er­íku fyr­ir HM 2026===
Þann [[18. október]] 2023 sleit Neymar krossband í leik Brasilíu og [[Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu|Úrúgvæ]] og fór grátandi af velli.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2023/10/18/neymar_med_slitid_krossband/|title=Neymar með slitið krossband|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-11-18}}&lt;/ref&gt;

==HM 2026==
Neymar kom við sögu í tveimur leikjum, sem varamaður, gegn Skotlandi í riðlakeppninni og í 16 liða úrslitum þar sem Brasilía tapaði gegn Noregi. Þar skoraði hann úr víti í blálokin. Neymar lagði landsliðsskóna á hilluna eftir mótið.

== Einkalíf ==
Neymar á mjög náið samband við systur sína Rafaellu Beckran og heiðraði hana með því að húðflúra andlit hennar á handlegginn, en Beckran húðflúraði augu bróður síns á handlegg sinn.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news/neymar-reveals-new-tattoo-of-his-sister-s-face-on-his-arm-10345683.html|title=Neymar reveals new tattoo of his sister's face on his arm|date=2015-06-25|website=The Independent|language=en|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

Neymar er [[Kristni|kristinn]] og aðhyllist [[mótmælendatrú]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-05-14/neymar-s-religion-helps-ease-burden-amid-concern-of-divisiveness|title=Neymar’s Religion Helps Ease Burden Amid Concern of Divisiveness|date=2014-05-14|work=Bloomberg.com|access-date=2024-01-31|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/19-10-2023/neymar-vitnadi-i-bibliuna-hjarta-mannsins-velur-leid-hans-en-drottinn-styrir-skrefum-hans|title=Neymar vitnaði í biblíuna - „Hjarta mannsins velur leið hans en drottinn stýrir skrefum hans“ - Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Hann hefur endrum og sinnum borið höfuðband með orðunum „''100% Jesús''“ og sagt opinskátt frá trú sinni.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016694598d/neymar-hundrad-prosent-jesus-ad-thakka-myndir|title=Neymar: Hundrað prósent Jesús að þakka {{!}} Myndir - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2016-08-21|website=visir.is|language=is|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt; Neymar hefur að sögn einnig borgað kirkju sinni tíu prósent af tekjum sínum og hefur nefnt Kaká sem fyrirmynd hans trúarlega.&lt;ref&gt;[https://www.modernghana.com/sports/466431/2/barcelona-neymar-regularly-offers-10-of-his-earnin.html Barcelona : Neymar regularly offers 10% of his earnings to the Church!]&lt;/ref&gt; Á hverju ári skipuleggur Neymar góðgerðarleik með brasilíska knattspyrnumanninum [[Anderson Luiz de Carvalho|Nenê]] í heimabæ hans, [[Jundiaí]], í þeim tilgangi að útvega mat fyrir fjölskyldur sem þurfa á að halda.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.lemeilleurdupsg.com/article/nene-defie-neymar |title=Nenê défie Neymar! |access-date=2023-12-23 |archive-date=2023-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530082424/https://www.lemeilleurdupsg.com/article/nene-defie-neymar |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Auk móðurmáls hans, [[Portúgalska|portúgölsku]], talar Neymar einnig [[Spænska|spænsku]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=Neymar Jr - Exclusive Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=IzgPmjR6alg|language=is-IS|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt;

Í júlí 2019 tilkynnti lögreglan að rannsókn á nauðgun gegn Neymar yrði felld niður vegna ófullnægjandi sönnunargagna.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-49160302|title=Neymar rape case dropped over lack of evidence|date=2019-07-30|access-date=2023-12-23|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; Þann [[2. september]] [[2020]] bárust fréttir um að Neymar ásamt liðsfélögum hans, [[Ángel Di María]] og [[Leandro Paredes]], greindust með [[COVID-19]]. Franska íþróttablaðið ''L'Équipe'' sagði að leikmennirnir þrír höfðu fengið leyfi tímabundið á [[Ibiza]]. Vegna þess þurftu aðrir leikmenn og starfsfólk að fara í COVID-próf sömu viku.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://talksport.com/football/760688/neymar-two-match-ban-slap-brawl-ligue-1-investigation-alleged-racism-paris-saint-germain-marseille/|title=Neymar given ban as Ligue 1 release full set of sanctions from shocking brawl|last=161385360554578|date=2020-09-16|website=talkSPORT|language=en-gb|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37586645/psg-neymar-tests-positive-covid-19-sources|title=Neymar tests positive for COVID-19 - sources|date=2020-09-02|website=ESPN.com|language=en|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt;

Í leik Paris Saint-Germain og [[Olympique de Marseille|Marseille]] tilkynnti Neymar um að hafa orðið fyr­ir barðinu á [[Kynþáttahatur|kynþátt­aníði]] af hendi [[Álvaro González]] eftir að hafa verið rekinn af velli fyrir að slá hann á hnakkann.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20202011869d/neymar-segist-hafa-verid-kalladur-andskotans-api-|title=Neymar segist hafa verið kallaður „andskotans api“ - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2020-09-14|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Í kjölfarið tjáði Neymar sig frekar á [[Samfélagsmiðill|samfélagsmiðlum]] þar sem spænski varnarmaðurinn neitaði því að hafa verið haldinn kynþáttafordómum á meðan leiknum stóð.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/2020-09-15-psg-stydur-neymar-i-rasismaasokun/|title=PSG styður Neymar í rasismaásökun - RÚV.is|website=RÚV|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Þann [[16. september]] var Neymar settur í tveggja leikja bann fyrir hegðun sína.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/16-09-2020/fimm-i-leikbann-eftir-slagsmalin-i-paris-kurzawa-faer-thyngstu-refsinguna|title=Fimm í leikbann eftir slagsmálin í París - Kurzawa fær þyngstu refsinguna - Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Franska deildin hóf einnig rannsókn á meintum kynþáttafordómum Álvaro. Nokkrum dögum fyrir ákvörðun frönsku deildarinnar fullyrti spænska útvarpsstöðin ''Cadena SER'' að hún ætti upptökur af Neymar að beita [[Hiroki Sakai]], leikmann OM, kynþáttaníði.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/en/news/neymar-defended-by-marseilles-sakai-over-racism-claim/1gmm44hy0nq1a10twwg7wnniik|title=Marseille's Sakai denies Neymar made racist remark {{!}} Goal.com|date=2020-10-02|website=www.goal.com|language=en|access-date=2023-12-23}}&lt;/ref&gt; Þann [[30. september]] ákvað franska deildin að bæði Álvaro og Neymar yrðu ekki settir í bann þar sem sönnun fyrir hegðun þeirra væri ófullnægjandi. Daginn eftir ákvörðunina neitaði Sakai á samfélagsmiðlum að Neymar hefði beitt sig kynþáttaníði.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Neymar kaus [[Jair Bolsonaro]], þáverandi forseta Brasilíu, í brasilísku þingkosningunum árið 2022.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/world/americas/brazilian-soccer-star-neymar-backs-bolsonaro-ahead-sunday-vote-2022-09-29/ Brazilian soccer star Neymar backs Bolsonaro ahead of Sunday vote]&lt;/ref&gt;

== Titlar og verðlaun ==
===Santos===

* Brasilíska bikarkeppnin: 2010
* Sao Paulo-keppnin: 2010, 2011, 2012
* Suður-Ameríkukeppni meistaraliða: 2011
* Suður-Ameríkukeppni bikarhafa: 2012
===Barcelona===
* Spænska úrvalsdeildin: 2014–15, 2015–16
* Spænski konungsbikarinn: 2014–15, 2015–16, 2016–17
* Spænski ofurbikarinn: 2013
* Meistaradeildin: 2014–15
* HM félagsliða: 2015
===Paris Saint-Germain===
* Franska úrvalsdeildin: 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22, 2022–23
* Franski bikarinn: 2017–18, 2019–20, 2020–21; öðru sæti: 2018–19
* Franski deildabikarinn: 2017–18, 2019–20
* Franski ofurbikarinn: 2018, 2020, 2022
* Meistaradeildin: öðru sæti: 2019–20
===Landslið Brasilíu===
* Sambandsbikar FIFA: 2013
* Öðru sæti í Suður-Ameríkukeppni karla: [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 2021|2021]]

== Tilvísanir ==
{{reflist}}


[[Flokkur:Brasilískir knattspyrnumenn|Neymar]]
{{fe|1992|Neymar}}</text>
      <sha1>ah501oddqkqrvpxm4693fnbt4enhwy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Búkarakanatið</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124027</id>
    <revision>
      <id>1973726</id>
      <parentid>1484838</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:04:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1169" sha1="dc2l6x15rw89w9t7oyfglxblpedie6a" xml:space="preserve">[[Mynd:Bukhara1600.png|thumb|right|Búkarakanatið um 1600]]
'''Búkarakanatið''' ([[persneska]] خانات بخارا‎; [[úsbekska]] ''Buxoro Xonligi'') var stórt ríki í [[Mið-Asía|Mið-Asíu]] sem stóð frá fyrri hluta [[16. öld|16. aldar]] þar til seint á [[18. öldin|18. öld]]. Höfuðborg þess var [[Búkara]] þar sem nú er [[Úsbekistan]]. [[Sajbanídar]], sem röktu ættir sínar til [[Siban]]s, barnabarns [[Djengis Kan]]s, stofnuðu kanatið þegar [[Múhameð Sajban]] sameinaði ýmsa úsbekska ættbálka undir sinni stjórn og náði borgunum [[Samarkand]], [[Herat]] og Búkara úr höndum [[Babúr]]s. Sajbanídar ríktu yfir kanatinu til [[1598]] þegar [[Janídar]] frá [[Astrakankanatið|Astrakankanatinu]] tóku við og ríkti til [[1740]] þegar [[Nadir Shah]] lagði það undir sig. Eftir það ríktu fulltrúar [[Afsjarídar|Afsjarída]] í [[Íran]] yfir kanatinu þar til einn þeirra, [[Múrad Shah]] stofnaði [[Emíratið Búkara]] árið [[1785]]. 

{{stubbur}}

[[Flokkur:Fyrrum Asíuríki]]
[[Flokkur:Saga Úsbekistan]]
[[Flokkur:Saga Tadsjikistan]]
[[Flokkur:Saga Túrkmenistan]]
[[Flokkur:Kanöt]]
{{sa|1501|1785}}</text>
      <sha1>dc2l6x15rw89w9t7oyfglxblpedie6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131138</id>
    <revision>
      <id>1973734</id>
      <parentid>1973666</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:37:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18743" sha1="n2tga1wbw7k0xdo20jasprvio1e2sbr" xml:space="preserve">{{Ár nav}}
Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]].

== Atburðir ==

===Janúar===
* [[1. janúar]]: 
**[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]].
** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]].
** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum.
* [[3. janúar]]: 
** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins.
** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]].
** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]].
* [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland.
* [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda.
* [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]]  gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust.
* [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]].
* [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið.
* [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl.
* [[18. janúar]]: 
** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna.
** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni.
** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn.
* [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers.
* [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram.
* [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins.
* [[22. janúar]]:
** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni.
** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur.
* [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]].
* [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið.
* [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning.
* [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]].
* [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring.

===Febrúar===
* [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]].
* [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu.
* [[8. febrúar]]:
**Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]].
** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals.
* [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig.
* [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]].
* [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi.
* [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni.
* [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes.
* [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s.
* [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]].
* [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess.

===Mars===
* [[2. mars]]:
** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]].
** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]].
* [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust.
* [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]].
* [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s.
* [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan.
* [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]].
* [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi.
* [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands.
* [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði.
* [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s.
* [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]].

===Apríl===
[[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]]
* [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]].
* [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km.
* [[7. apríl]]: 
**[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé.
** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s.
* [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust.
* [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]].
* [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]].
* [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s.
* [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið.
* [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði.
* [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]].
* [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]].
* [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]].

===Maí===
* [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC).
* [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega.
* [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann.
* [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu.
* [[16. maí]]: 
**[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu.
** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]].
* [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár.
* [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu.
* [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]].
* [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London.
* [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]].
* [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]].

===Júní===
* [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]].
* [[3. júní]]:
** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]].
** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk.
* [[7. júní]]:
** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli.
** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt.
* [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990.
* [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit.
* [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada.
* [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum.
* [[14. júní]]: 
** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]].
** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973.
* [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst.
* [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]].
* [[22. júní]]:
** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins.
** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]].
* [[24. júní]]:
** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi.
** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra.
* [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran.
* Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi.

===Júlí===
* [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust.
* [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust.
* [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran.
* [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi.
* [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu.
* [[20. júlí]]:
**[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. 
** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu.
* [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]].
* [[28. júlí]]:
** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust.
** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]].

===Ágúst===
* [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum.
* [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]].

===September===
* [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð.

===Október===
* [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu.

===Nóvember===
* [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum.
* [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum.

===Desember===

===Ódagsett===
*Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna.

==Dáin==
* [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]])
* [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]).
* [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]).
* [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]).
* [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]).
* [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]])
* [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]).
* [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]])
* [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]])
* [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]).
* [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]])
* [[18. febrúar]]:
** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]])
** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]).
* [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]])
* [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]).
* [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) .
* [[13. mars]]:
**[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]).
** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]])
* [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]).
* [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]).
* [[20. mars]]:
** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]).
** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]).
* [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]).
* [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]])
* [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]).
* [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]).
* [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]).
* [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) 
* [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]).
* [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]).
* [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]).
* [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]).
* [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]).
* [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]).
* [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]])
* [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]).
* [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]).
* [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]])
* [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]).
* [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]).
* [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]).
* [[29. júlí]] - [[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]])

[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:2021-2030]]</text>
      <sha1>n2tga1wbw7k0xdo20jasprvio1e2sbr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973779</id>
      <parentid>1973734</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:40:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Júlí */</comment>
      <origin>1973779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18815" sha1="r5pv28liuctomhp8x56shyid8y0tff9" xml:space="preserve">{{Ár nav}}
Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]].

== Atburðir ==

===Janúar===
* [[1. janúar]]: 
**[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]].
** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]].
** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum.
* [[3. janúar]]: 
** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins.
** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]].
** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]].
* [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland.
* [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda.
* [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]]  gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust.
* [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]].
* [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið.
* [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl.
* [[18. janúar]]: 
** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna.
** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni.
** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn.
* [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers.
* [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram.
* [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins.
* [[22. janúar]]:
** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni.
** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur.
* [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]].
* [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið.
* [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning.
* [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]].
* [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring.

===Febrúar===
* [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]].
* [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu.
* [[8. febrúar]]:
**Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]].
** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals.
* [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig.
* [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]].
* [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi.
* [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni.
* [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes.
* [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s.
* [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]].
* [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess.

===Mars===
* [[2. mars]]:
** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]].
** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]].
* [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust.
* [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]].
* [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s.
* [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan.
* [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]].
* [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi.
* [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands.
* [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði.
* [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s.
* [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]].

===Apríl===
[[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]]
* [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]].
* [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km.
* [[7. apríl]]: 
**[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé.
** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s.
* [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust.
* [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]].
* [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]].
* [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s.
* [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið.
* [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði.
* [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]].
* [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]].
* [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]].

===Maí===
* [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC).
* [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega.
* [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann.
* [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu.
* [[16. maí]]: 
**[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu.
** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]].
* [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár.
* [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu.
* [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]].
* [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London.
* [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]].
* [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]].

===Júní===
* [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]].
* [[3. júní]]:
** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]].
** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk.
* [[7. júní]]:
** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli.
** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt.
* [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990.
* [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit.
* [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada.
* [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum.
* [[14. júní]]: 
** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]].
** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973.
* [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst.
* [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]].
* [[22. júní]]:
** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins.
** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]].
* [[24. júní]]:
** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi.
** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra.
* [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran.
* Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi.

===Júlí===
* [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust.
* [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust.
* [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran.
* [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi.
* [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu.
* [[20. júlí]]:
**[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. 
** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu.
* [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]].
* [[28. júlí]]:
** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 20 létust og hundruð slösuðust.
** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]].

===Ágúst===
* [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum.
* [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]].

===September===
* [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð.

===Október===
* [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu.

===Nóvember===
* [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum.
* [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum.

===Desember===

===Ódagsett===
*Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna.

==Dáin==
* [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]])
* [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]).
* [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]).
* [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]).
* [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]).
* [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]])
* [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]).
* [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]])
* [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]])
* [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]).
* [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]])
* [[18. febrúar]]:
** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]])
** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]).
* [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]])
* [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]).
* [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) .
* [[13. mars]]:
**[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]).
** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]])
* [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]).
* [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]).
* [[20. mars]]:
** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]).
** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]).
* [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]).
* [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]])
* [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]).
* [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]).
* [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]).
* [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) 
* [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]).
* [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]).
* [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]).
* [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]).
* [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]).
* [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]).
* [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]])
* [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]).
* [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]).
* [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]])
* [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]).
* [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]).
* [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]).
* [[29. júlí]] - [[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]])

[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:2021-2030]]</text>
      <sha1>r5pv28liuctomhp8x56shyid8y0tff9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973811</id>
      <parentid>1973779</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T09:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18893" sha1="r1p3bf2sbkrdczxnusec5i77kugctuk" xml:space="preserve">{{Ár nav}}
Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]].

== Atburðir ==

===Janúar===
* [[1. janúar]]: 
**[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]].
** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]].
** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum.
* [[3. janúar]]: 
** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins.
** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]].
** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]].
* [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland.
* [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda.
* [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]]  gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust.
* [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]].
* [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið.
* [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl.
* [[18. janúar]]: 
** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna.
** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni.
** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn.
* [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers.
* [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram.
* [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins.
* [[22. janúar]]:
** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni.
** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur.
* [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]].
* [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið.
* [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning.
* [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]].
* [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring.

===Febrúar===
* [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]].
* [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu.
* [[8. febrúar]]:
**Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]].
** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals.
* [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig.
* [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]].
* [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi.
* [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni.
* [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes.
* [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s.
* [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]].
* [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess.

===Mars===
* [[2. mars]]:
** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]].
** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]].
* [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust.
* [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]].
* [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s.
* [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan.
* [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]].
* [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi.
* [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands.
* [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði.
* [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s.
* [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]].

===Apríl===
[[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]]
* [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]].
* [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km.
* [[7. apríl]]: 
**[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé.
** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s.
* [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust.
* [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]].
* [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]].
* [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s.
* [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið.
* [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði.
* [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]].
* [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]].
* [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]].

===Maí===
* [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC).
* [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega.
* [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann.
* [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu.
* [[16. maí]]: 
**[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu.
** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]].
* [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár.
* [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu.
* [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]].
* [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London.
* [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]].
* [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]].

===Júní===
* [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]].
* [[3. júní]]:
** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]].
** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk.
* [[7. júní]]:
** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli.
** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt.
* [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990.
* [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit.
* [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada.
* [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum.
* [[14. júní]]: 
** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]].
** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973.
* [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst.
* [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]].
* [[22. júní]]:
** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins.
** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]].
* [[24. júní]]:
** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi.
** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra.
* [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran.
* Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi.

===Júlí===
* [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust.
* [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust.
* [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran.
* [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi.
* [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu.
* [[20. júlí]]:
**[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. 
** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu.
* [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]].
* [[28. júlí]]:
** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 20 létust og hundruð slösuðust.
** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]].

===Ágúst===
* [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum.
* [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]].

===September===
* [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð.

===Október===
* [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu.

===Nóvember===
* [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum.
* [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum.

===Desember===

===Ódagsett===
*Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna.

==Dáin==
* [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]])
* [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]).
* [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]).
* [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]).
* [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]).
* [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]])
* [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]).
* [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]])
* [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]])
* [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]).
* [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]])
* [[18. febrúar]]:
** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]])
** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]).
* [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]])
* [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]).
* [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) .
* [[13. mars]]:
**[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]).
** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]])
* [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]).
* [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]).
* [[20. mars]]:
** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]).
** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]).
* [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]).
* [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]])
* [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]).
* [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]).
* [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]).
* [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) 
* [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]).
* [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]).
* [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]).
* [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]).
* [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]).
* [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]).
* [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]])
* [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]).
* [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]).
* [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]])
* [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]).
* [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]).
* [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]).
* [[29. júlí]] - [[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]])
* Júlí - [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]])

[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:2021-2030]]</text>
      <sha1>r1p3bf2sbkrdczxnusec5i77kugctuk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973829</id>
      <parentid>1973811</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>/* Júlí */</comment>
      <origin>1973829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19186" sha1="erobas223q5t1kt5uvo86ice85ywr8h" xml:space="preserve">{{Ár nav}}
Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]].

== Atburðir ==

===Janúar===
* [[1. janúar]]: 
**[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]].
** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]].
** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum.
* [[3. janúar]]: 
** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins.
** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]].
** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]].
* [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland.
* [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda.
* [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]]  gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust.
* [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]].
* [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið.
* [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl.
* [[18. janúar]]: 
** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna.
** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni.
** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn.
* [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers.
* [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram.
* [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins.
* [[22. janúar]]:
** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni.
** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur.
* [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]].
* [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið.
* [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning.
* [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]].
* [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring.

===Febrúar===
* [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]].
* [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu.
* [[8. febrúar]]:
**Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]].
** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals.
* [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig.
* [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]].
* [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi.
* [[20. febrúar]] - [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni.
* [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes.
* [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s.
* [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]].
* [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess.

===Mars===
* [[2. mars]]:
** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]].
** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]].
* [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust.
* [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]].
* [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s.
* [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan.
* [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]].
* [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi.
* [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands.
* [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði.
* [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s.
* [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]].

===Apríl===
[[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]]
* [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]].
* [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km.
* [[7. apríl]]: 
**[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé.
** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s.
* [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust.
* [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]].
* [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]].
* [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s.
* [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið.
* [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði.
* [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]].
* [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]].
* [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]].

===Maí===
* [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC).
* [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega.
* [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann.
* [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu.
* [[16. maí]]: 
**[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu.
** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]].
* [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár.
* [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu.
* [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]].
* [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London.
* [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]].
* [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]].

===Júní===
* [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]].
* [[3. júní]]:
** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]].
** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk.
* [[7. júní]]:
** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli.
** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt.
* [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990.
* [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit.
* [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada.
* [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum.
* [[14. júní]]: 
** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]].
** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973.
* [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst.
* [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]].
* [[22. júní]]:
** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins.
** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]].
* [[24. júní]]:
** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi.
** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra.
* [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran.
* Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi.

===Júlí===
* [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust.
* [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust.
* [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran.
* [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi.
* [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu.
* [[20. júlí]]:
**[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. 
** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu.
* [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]].
* [[28. júlí]]:
** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust.
** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]].
* [[29. júlí]]:
** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið.
** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu.

===Ágúst===
* [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum.
* [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]].

===September===
* [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð.

===Október===
* [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu.

===Nóvember===
* [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum.
* [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum.

===Desember===

===Ódagsett===
*Fyrirhugað er að ljúka aðalbyggingu kirkjunnar [[Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar|La Sagrada Familia]] í Barselóna.

==Dáin==
* [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]])
* [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]).
* [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]).
* [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]).
* [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]).
* [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]])
* [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]).
* [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]])
* [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]])
* [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]).
* [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]])
* [[18. febrúar]]:
** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]])
** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]).
* [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]])
* [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]).
* [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) .
* [[13. mars]]:
**[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]).
** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]])
* [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]).
* [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]).
* [[20. mars]]:
** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]).
** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]).
* [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]).
* [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]])
* [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]).
* [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]).
* [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]).
* [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) 
* [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]).
* [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]).
* [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]).
* [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]).
* [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]).
* [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]).
* [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]])
* [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]).
* [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]).
* [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]])
* [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]).
* [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]).
* [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]).
* [[29. júlí]] - [[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]])
* Júlí - [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]])

[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:2021-2030]]</text>
      <sha1>erobas223q5t1kt5uvo86ice85ywr8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tony Iommi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131394</id>
    <revision>
      <id>1973756</id>
      <parentid>1925733</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:26:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2502" sha1="99b9aji5sw8j11yde2xu0hak8faymnj" xml:space="preserve">[[Mynd:Tony-Iommi 2009-06-11 Chicago photoby Adam-Bielawski.jpg|thumbnail|Iommi árið 2009]]
'''Anthony Frank „Tony“ Iommi''' (fæddur [[19. febrúar]] [[1948]]) er enskur gítarleikari sem er þekktastur fyrir að vera meðlimur [[þungarokk]]ssveitarinnar [[Black Sabbath]].

Tony Iommi er fæddur í [[Birmingham]], Englandi. Á unglingsárum lenti hann í slysi í verksmiðju þar sem hann vann og missti framan af tveimur fingrum. Hann óttaðist að hann ætti aldrei eftir að spila á gítar framar en kunningi hans kynnti honum fyrir [[Django Reinhardt]], [[jazz]]gítarleikara sem hafði einnig skaddast á fingrum. &lt;ref&gt;[http://www.allmusic.com/artist/tony-iommi-mn0000007040/biography Tony Iommi] Allmusic&lt;/ref&gt; Iommi varð innblásinn af því og bjó til eins konar stubba til að festa framan á sködduðu fingurna.

Árið 1968 æfði Iommi með [[Jethro Tull]] í nokkrar vikur og kom fram með þeim í sjónvarpi ( sem hluti af [[The Rolling Stones]] Rock &amp; Roll Circus).

Iommi hélt uppi nafni Black Sabbath á 9. og 10 áratugnum þegar upprunalegir meðlimir hljómsveitarinnar höfðu hætt. 

Árið 2000 gaf hann út sólóplötu sína, ''Iommi'' þar sem ýmsir gestasöngvarar tóku þátt. 2011 gaf Iommi út sjálfsævisögu sína: ''Iron Man: My Journey through Heaven and Hell with Black Sabbath.'' 

Iommi var greindur árið 2012 með krabbamein en hann fór í meðferð við því sem hélt því í skefjum.&lt;ref&gt;[https://blabbermouth.net/news/black-sabbaths-tony-iommi-offers-update-on-his-health-im-up-and-down BLACK SABBATH's TONY IOMMI Offers Update On His Health: 'I'm Up And Down'] Blabbermouth.net, júní 2023&lt;/ref&gt;

[[Rolling Stone]] tímaritið raðaði honum í númer 25 af 100 bestu gítarleikurum sögunnar.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rollingstone.com/music/lists/100-greatest-guitarists-20111123/tony-iommi-20111122 |title=Geymd eintak |access-date=2015-10-22 |archive-date=2018-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180122181616/https://www.rollingstone.com/music/lists/100-greatest-guitarists-20111123/tony-iommi-20111122 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Sólóskífur==
*Seventh Star (1986)  (þó gefið undir Black Sabbath nafninu)
*Iommi (2000) (með ýmsum)
*The 1996 DEP Sessions (2004) (með Glenn Hughes)
*Fused (2005) (með Glenn Hughes)
*Ian Gillan &amp; Tony Iommi: WhoCares (2012)
* From the Dark (2026)

== Tilvísanir ==

{{DEFAULTSORT:Iommi, Tony  }}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1948]]
[[Flokkur:Enskir gítarleikarar]]</text>
      <sha1>99b9aji5sw8j11yde2xu0hak8faymnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abies flinckii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136264</id>
    <revision>
      <id>1973809</id>
      <parentid>1955907</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T09:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>75347</id>
      </contributor>
      <comment>Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1973809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4518" sha1="5muwojs05ikzmn30hxojvrkq5s8gdbg" xml:space="preserve">{{Taxobox
| image = 
| image_caption =  
| status = EN
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'')
| classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'')
| ordo = ''[[Pinales]]''
| familia = [[Þallarætt]] (''Pinaceae'')
| genus = ''[[Þinur]]'' ''([[Abies]])''
| species = '''''A. flinckii'''''
| binomial = ''Abies flinckii''
| binomial_authority = [[Keith Rushforth|Rushforth]]
| synonyms =
}}

'''''Abies flinckii''''', einnig þekktur sem '''Jalisco þinur''', er sígrænt barrtré ættað frá Suður Mexíkó og [[Guatemala]].

==Lýsing==
''Abies flinckii'' er sígrænt tré, að 20 til 35 metra hátt, með að mestu keilulaga krónu. Ársvöxtur er yfirleitt 30 sm. Börkur er fyrst grár og sléttur, síðar hreistraður. Sprotar eru mjóir, upphaflega grænn, síðar ólífubrúnir. Nálar eru 3.5 til 7 sm langar og 2 mm á breidd, að ofan grænar, neðan með tvær hvítar loftaugnarendur. Könglar eru ílangt-keilulaga, 12 til 16 sm langir, 4 til 4,5 sm á breidd, á 1 sm löngum stilk. Fræ eru ljós brún, 9 mm löng og 4 mm á breidd, með 25 mm löngum og 15 mm breiðum væng. Fræin þroskast í nóvember.&lt;ref name=&quot;conifsoc&quot;/&gt; 

==Útbreiðsla==
Þessi tegund af þini er vex í Mexíkó (Jalisco og nærliggjandi Michoacán&lt;ref name=&quot;redl&quot;/&gt;, einnig Sinaloa&lt;ref name=&quot;conifsoc&quot;/&gt; og Nayarit). [3] Það þekktist aðeins á 11 eða 12 stöðum með samtals svæði á 48 km2.&lt;ref name=&quot;redl&quot;&gt;[http://www.iucnredlist.org/    The IUCN red list of threatened species]&lt;/ref&gt;
Á hluta svæðisins skarast útbreiðslan við hina náskyldu Abies guatemalensis. &lt;ref name=&quot;gymndat&quot;&gt;[https://www.conifers.org/pi/Abies_guatemalensis.php  The Gymnosperm Database: Abies guatemalensis höf. Christopher J. Earle  skoðað 16.01.2015]&lt;/ref&gt;[3]

==Búsvæði==
Tréð vex í rökum jarðvegi í svölu og röku úthafsloftslagi í 1900-4100 metra hæð yfir sjávarmáli. Það þolir niður að að -6°C. Oftast er það í blönduðum skógum ásamt nokkrum öðrum barrtrjám fjalla, sérstaklega með Abies religiosa, Cupressus lusitanica, Pinus ayacahuite, P. montezumae, P. pseudostrobus og fleiri furutegundum ( Pinus hartwegii, P. devonian). Neðar í hlíðum, samanstendur skógurinn (ásamt Abies flinckii) aðallega af ýmsum tegundum af eik (Quercus), Arbutus og Eini (Juniperus).&lt;ref name=&quot;redl&quot;/&gt;

==Flokkun==

Þessari tegund var fyrst lýst af Martinez árið 1948 sem undirtegund af Abies guatemalensis; Abies guatemalensis Rehder var. jaliscana Martínez. Upprunalega lýsing var byggð á lélegum eintökum úr plöntusöfnunum sem voru geymd í safni trjágarðsins í Kew, Surrey, Bretlandi. Með síðari rannsóknum á lifandi eintökum var staða hans endurskoðuð og árið 1989 var viðurkenndur sem sérstök tegund sem heitir Abies flinckii Rushforth.&lt;ref name=&quot;conifsoc&quot;&gt;{{Cite web |url=http://conifersociety.org/conifers/conifer/abies/flinkii/ |title=Abies flinkii hjá American Conifer Society, skoðað 16.01.2015 |access-date=2017-01-14 |archive-date=2017-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613105008/http://conifersociety.org/conifers/conifer/abies/flinkii/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ipni&quot;&gt;[https://www.ipni.org/   The International Plant Names Index]&lt;/ref&gt;

==Nytjar==
Viðurinn er tiltölulega mjúkur og almennt beinn og er ákjósanlegur sérstaklega í byggingu, hann er einnig notaður til framleiðslu á þakskífum, verkfæri, hefðbundið handverk og kol. Á síðari tímum er hann einnig að verða vinnsæll sem jólatré og í jólagreinar.&lt;ref name=&quot;redl&quot;/&gt;

==Ógnir==
Tréð er oft ólöglega fellt fyrir timbur, auk þess að það er að komast í tísku sem jólatré. Tréð er af þessum ástæðum talið í hættu.&lt;ref name=&quot;redl&quot;/&gt;

==Tilvísanir==
{{Reflist}}

==Ytri tenglar==
* https://www.biolib.cz/cz/taxon/id655894/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260429052324/https://www.biolib.cz/cz/taxon/id655894/ |date=2026-04-29 }}
* http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2609856 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200514051012/http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2609856 |date=2020-05-14 }}
* http://www.iucnredlist.org/details/34121/0
* http://conifersociety.org/conifers/conifer/abies/flinkii/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170613105008/http://conifersociety.org/conifers/conifer/abies/flinkii/ |date=2017-06-13 }}

{{commonscat|Abies flinckii}}
{{wikilífverur|Abies flinckii}}
{{stubbur|plöntur}}

[[Flokkur:Þallarætt]]</text>
      <sha1>5muwojs05ikzmn30hxojvrkq5s8gdbg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Glæsiþinur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136266</id>
    <revision>
      <id>1973758</id>
      <parentid>1972356</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:48:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10981" sha1="emjsikn604llev9md1kei4kncz4mfeu" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = ''Abies fraseri''
| image = Abies fraseri cone.jpg
| image_caption = Barr og köngull.
| status = EN
| status_ref = &lt;ref&gt;{{Cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/species/32101/2810241|title= ''Abies fraseri''|author1=Farjon, A.|date=2011|volume=3.1| criteria-version = 3.1|access-date= 2013-11-10}}&lt;/ref&gt;
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'')
| classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'')
| ordo = ''[[Pinales]]''
| familia = [[Þallarætt]] (''Pinaceae'')
| genus = [[Þinur]] ''([[Abies]])''
| species = '''''A. fraseri'''''
| binomial = ''Abies fraseri''
| binomial_authority = ([[Frederick Traugott Pursh|Pursh]]) [[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]], 1817
| range_map = Abies fraseri range map 2.png
| range_map2 = Abies fraseri range map 4.png
| range_map_caption = Útbreiðsla ''Abies fraseri''
|synonyms =
*''Abies humilis'' &lt;small&gt;Bach.Pyl.&lt;/small&gt;
*''Picea fraseri'' &lt;small&gt;(Pursh) Loudon&lt;/small&gt;
*''Picea hudsonia'' &lt;small&gt;Gordon&lt;/small&gt;
*''Pinus fraseri'' &lt;small&gt;Pursh&lt;/small&gt;
|synonyms_ref = &lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2609865
|title=The Plant List: A Working List of All Plant Species
|accessdate=3 October 2014
|archive-date=15 desember 2019
|archive-url=https://web.archive.org/web/20191215212808/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2609865
|url-status = dead
}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Glæsiþinur''' (''[[fræðiheiti]]'': ''Abies fraseri'') er sígrænt [[barrtré]] ættað úr [[Appalasíufjöll]]um suðausturhluta Bandaríkjanna.

''Abies fraseri'' er náskyldur [[Balsamþinur|balsamþin]] (''Abies balsamea'') og hefur stundum verið talinn undirtegund hans (sem ''A. balsamea'' subsp. ''fraseri'' (Pursh) E.Murray) eða afbrigði (sem ''A. balsamea'' var. ''fraseri'' (Pursh) Spach).&lt;ref name=&quot;farjon&quot;&gt;Farjon, A. (1990). ''Pinaceae. Drawings and Descriptions of the Genera''. Koeltz Scientific Books ISBN [[Kerfissíða:Bókaheimildir/3-87429-298-3]].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=liu&gt;Liu, T.-S. (1971). ''A Monograph of the Genus Abies''. National Taiwan University.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=fna&gt;Flora of North America: [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=233500006 ''Abies fraseri'']&lt;/ref&gt;&lt;ref name=gd&gt;Gymnosperm Database: [http://www.conifers.org/pi/Abies_fraseri.php ''Abies fraseri'']&lt;/ref&gt;

==Nöfn==
[[File:Fraser Fir.JPG|thumb|left|Glæsiþinur á hlíðum [[Clingmans Dome]].]]
Tegundin ''Abies fraseri'' er nefnd eftir skoska grasafræðingnum [[John Fraser (grasafræðingur)|John Fraser]] (1750–1811) sem gerði fjölda grasasafnana á svæðinu.&lt;ref name=liu/&gt; Nafnið hefur stundum verið rangstafsett &quot;Frasier,&quot; &quot;Frazer&quot; eða &quot;Frazier.&quot;

Fyrr á tímum var hann stundum kallaður &quot;she-balsam&quot; vegna þess að hægt var að &quot;mjólka&quot; trjákvoðuna úr blöðrum barkarins,&lt;ref name=&quot;isbn0-8078-4851-4&quot;&gt;{{cite book |author1=Frankenberg, D. |title=Exploring North Carolina's Natural Areas: Parks, Nature Preserves, and Hiking Trails |url=https://archive.org/details/exploringnorthca0000unse |publisher=University of North Carolina Press |location=Chapel Hill |year=2000 |pages= |isbn=0-8078-4851-4 |oclc= |doi=}} p343&lt;/ref&gt; gagnstætt &quot;he balsam&quot; ([[Picea rubens]]) sem ekki var hægt að mjólka. Hann hefur einnig verið kallaður &quot;balsam fir&quot;, sem býður upp á rugling við ''A. balsamea''.&lt;ref name=&quot;isbn0-394-73126-3&quot;&gt;{{cite book |author1=Sutton, M. |author2= Sutton, A. |name-list-style = amp |title=Eastern forests (Audubon Society Nature Guides) |url=https://archive.org/details/easternforests0000sutt |publisher=Knopf |location=New York |year=1985 |pages= |isbn=0-394-73126-3 |oclc= |doi=}} p363&lt;/ref&gt;

==Lýsing==
[[Image:Abies fraseri2.jpg|left|thumb|Smáplöntur af glæsiþini (blágrænar, lengri barrnálar) og brúngreni (''[[Picea rubens]]'') (grænt, styttra barr).]]
[[Image:FraserFirFoliage.jpg|left|thumb|Nærmynd af barri glæsiþins.]]
''Abies fraseri'' er smávaxið sígrænt barrtré, yfirleitt á milli 10 til 15 metra hár, en sjaldan að 25 metrum, með stofnþvermál 40 til 50 sm, sjaldan 75 sm. Krónan er keilulaga, með beinum greinum yfirleitt láréttar eða upp í 40° frá stofninum; mjög þéttar á meðan tréð er ungt og gisnari við þroska. Börkurinn er þunnur, sléttur, grábrúnn, og með fjölda kvoðubóla á yngri trjám, og verður hreistrugur með aldri.

Barrið er nálarlaga; nálar eru í spíral upp eftir sprotanum en undin við fótinn og mynda tvær raðir til hvorrar hliðar. Það er 10 til 23mm langt og 2 til 2.2mm breitt; flatt; sveigjanlegt; rúnnað eða lítið eitt sýlt í endann; dökkt til blágrænt að ofan; oft með lítinn blett af loftaugum nálægt endanum; og með 2 silfraðar rendur af loftaugarásum að neðan. Sterk lyktin minnir á [[terpentína|terpentínu]].

[[Köngull|Könglarnir]] eru uppréttir; sívalir; 3.5 til 7 sm langir (sjaldan að 8 sm), og 2.5 til 3 sm ( sjaldan 4 sm) breiðir; dökk purpuralitir, verða fölbrúnir við þroska; oft með trjákvoðu; og með löngum aftursveigðum grænum, gulum eða fölpurpuralitum hreisturblöðkum. Könglarnir sundrast við þroska 4 til 6 mánaða gamlir til að losa vængjuð fræin.&lt;ref name=farjon/&gt;&lt;ref name=liu/&gt;&lt;ref name=fna/&gt;

Sumir grasafræðingar líta á undirtegund [[Balsamþinur|balsamþins]] nefnda ''Abies balsamea var. phanerolepis'' sem náttúrulegan blending við Glæsiþin, og þá skráðan sem ''Abies × phanerolepis'' (Fernald) Liu.&lt;ref name=liu/&gt;

==Vistfræði==
===Fjölgun og vöxtur===
Glæsiþinur er ''monoecious'', sem þýðir að bæði kven og karlblóm (í sitt hvoru lagi) eru á sama tré.&lt;ref&gt;[http://www.na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/Volume_1/abies/fraseri.htm Abies fraseri (Pursh) Poir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161025055438/http://www.na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/volume_1/abies/fraseri.htm |date=2016-10-25 }}, Silviculture Manual, Volume 1, US Department of Agriculture Forest Service, Retrieved 20 October 2014&lt;/ref&gt; Blómbrum opnast yfirleitt frá miðjum maí til byrjun júní. Kvenblómin eru yfirleitt í efstu metrum krónunnar og á enda greina. Karlblómin eru fyrir neðan kvenblómin, en að mestu í efri helmingi krónunnar. Blómgun og fræmyndun getur hafist þegar trén eru aðeins 15 ára gömul. Fræin þroskast auðveldlega á flestu undirlagi sem er nógu rakt (mosi, mór, rotnandi stofnar o.fl.).&lt;ref&gt;[http://www.realchristmastrees.org/dnn/education/treevarieties/fraserfir.aspx Abies fraseri (Pursh) Poir.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160425231806/http://www.realchristmastrees.org/dnn/education/treevarieties/fraserfir.aspx |date=2016-04-25 }} The National Christmas Tree Association, Retrieved 20 Oct 2014&lt;/ref&gt;

===Útbreiðsla===
Glæsiþinur, ''Abies fraseri'', vex einvörðungu í suðaustur-[[Appalasíufjöll]]um í suðvestur-[[Virginía|Virginíu]], vestur-[[Norður-Karólína|Norður-Karólínu]] og austur-[[Tennessee]], þar sem hann kemur fyrir hátt yfir sjó, frá 1.200 m upp á topp á Mitchell-fjalli (Norður-Karólína), sem stendur hæst á svæðinu (2.037 m). Hann kýs súran, rakan jarðveg (leirsand) en með góðu frárennsli, er yfirleitt í bland við ''[[Picea rubens]]''. Önnur tré sem hann vex með eru ''[[Tsuga caroliniana]]'', ''[[Betula alleghaniensis]]'' (gulbjörk), ''[[Betula papyrifera]]'' (næfurbjörk), og ''[[Acer saccharum]]'' (sykurhlynur). Veðurfarið á búsvæðinu er svalt og rakt, með stuttum svölum sumrum og köldum vetrum með mikilli snjókomu.&lt;ref name=farjon/&gt;&lt;ref name=liu/&gt;

===Pestir===
[[Image:Abies fraseri0.jpg|left|thumb|Glæsiþinskógur, með mörg tré drepin af [[Adelges piceae]].]]
''Abies fraseri'' verður fyrir miklum áföllum af innfluttu skordýri; ''[[Adelges piceae]]''. Innflutningur þess hefur leitt til mikilla affalla af glæsiþini, með yfir 80 prósenta dauða fullorðinna trjáa. Mikil endurnýjun smáplantna vegna skorts á yfirvexti hefur leitt til góðs vaxtar á heilbrigðum ungum trjám þar sem einu sinni stóðu þroskaðir skógar. Hins vegar, þegar þessi ungu tré verða nógu gömul til að þau fari að vera með sprunginn börk, geta þau orðið fyrir árásum og drepist.

Vegna þessa er framtíð tegundarinnar óviss, þó að Mount Rogers-skógurinn (Virginíu) hefði að mestu sloppið. Hnignun glæsiþins í suður-Appalasíufjöllum hefur leitt til taps á búsvæði mosa sem er mikilvægur fyrir köngulóna [[Microhexura montivaga]] (3 til 4 mm stór og lifir á stökkmor, mjög sjaldgæf).&lt;ref name=gd/&gt;

==Ræktun og nytjar==
Hann er ekki mikilvægur í timburframleiðslu, en mikið notaður sem [[Jólatré|jólatré]]. Mildur ilmurinn, lögunin, kröftugar greinar, og eiginleikinn að missa ekki nálarnar (sem stinga ekki þegar verið er að hengja upp skrautið) í langan tíma eftir að tréð er fellt gerir það að einni af hentugustu tegundunum til þess.&lt;ref&gt;Hendrix, Steve, &quot;[http://www.washingtonpost.com/lifestyle/magazine/the-remarkable-journey-of-a-single-christmas-tree/2011/12/01/gIQALVuZ9O_story.html A Christmas tree’s remarkable journey]&quot;, ''The Washington Post'', December 21, 2011.&lt;/ref&gt; Glæsiþinur hefur verið notaður oftar sem jólatré [[Hvíta húsið (Washington, D.C.)|Hvíta Hússins]] heldur nokkuð annað tré.{{heimild vantar|date = February 2012}}

Hann er ræktaður á plantekrum á [[Skotland]]i og seldur í þúsundatali um [[Bretlandseyjar]].{{heimild vantar|date = February 2012}} Hann er einnig ræktaður í nokkrum ríkjum norður Bandaríkjanna og aðlægum hlutum [[Quebec]]-ríkis, aðallega í jólatrjáarækt.{{heimild vantar|date = February 2012}}

Samsetningin af lögun, nálafestu, dökk blágrænn litur, þægilegur ilmur og góðir flutningseiginleikar hafa gert glæsiþin að einni vinsælustu jólatrjáategundinni. Ræktun og uppskera á þessari tegund fyrir jólatré og greinar er margmilljóna dollara viðskipti í suður-[[Appalasíufjöll]]um. [[Norður-Karólína]] framleiðir meginhluta þeirra.&lt;ref&gt;[http://www.ncagr.gov/ Fraser Fir] North Carolina Department of Agriculture. Retrieved 24 November 2010&lt;/ref&gt; Hann þarf 7 til 10 ár á akri til að verða 2 metra hár. North Carolina General Assembly gerði 2005 löggjöf sem gerði glæsiþin að opinberu jólatré [[Norður-Karólína|Norður-Karólínu]].

==Tilvísanir==
{{reflist}}
==Ytri tenglar==
*[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=233500006 eFloras.org—Flora of North America: ''Abies fraseri'' treatment] 
*[http://www.efloras.org/object_page.aspx?object_id=5436&amp;flora_id=1 eFloras.org: ''Abies fraseri'' range map]
*[http://www.plantmaps.com/nrm/abies-fraseri-fraser-fir-native-range-map.php Interactive Native Range Distribution Map: ''Abies fraseri''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303174619/http://www.plantmaps.com/nrm/abies-fraseri-fraser-fir-native-range-map.php |date=2016-03-03 }}
[[Flokkur:Þallarætt]]
[[Flokkur:Þinir]]</text>
      <sha1>emjsikn604llev9md1kei4kncz4mfeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Søstrene Grene</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141596</id>
    <revision>
      <id>1973802</id>
      <parentid>1950463</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T06:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42142-74</username>
        <id>119050</id>
      </contributor>
      <origin>1973802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2551" sha1="rwuiqz3deulc2vmwzne7gz6wbyvo3lb" xml:space="preserve">'''Søstrene Grene''' („Grene-systurnar“) er [[Danmörk|danskt]] [[smásala|smásölufyrirtæki]] sem var stofnað í [[Árósar|Árósum]] árið 1973 af hjónunum Inger Grene og Knud Cresten Vaupell Olsen.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.berlingske.dk/content/item/554007|title=Brødrene Grene|last=Flyvbjerg|first=Kim|date=2015-11-29|website=Berlingske.dk|language=da|access-date=2021-09-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Höfuðstöðvarnar eru enn í dag staðsettar í Árósum. 

Í dag er Mikkel Grene, sonur stofnendanna, forstjóri fyrirtækisins. Bróðir hans, Cresten Grene, er listrænn stjórnandi fyrirtækisins 

Søstrene Grene-verslanir eru eins og [[völundarhús]] og þar er ávallt spiluð [[klassísk tónlist]]. Í búðunum er að finna skandinavíska hönnun, húsbúnað, eldhúsvörur, gjafir, ritföng og fleira. 

„Systurnar“ sem nafnið vísar til eru ekki raunverulegar.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Þær má finna á skiltum í versluninni. 

==Verslanir==
Fyrsta verslunin var opnuð í Árósum árið 1973. Næstu verslanir voru opnaðar í [[Álaborg]] og [[Herning]] árið 1989 og þar eftir opnuðu fleiri búðir í Danmörku. Árið 2005 var fyrsta verslunin utan Danmerkur opnuð á [[Ísland]]i. Árið 2006 voru opnaðar verslanir í [[Noregur|Noregi]] og [[Svíþjóð]]. Árið 2015 voru 20 nýjar verslanir opnaðar í Danmörku. Í dag eru Søstrene Grene með verslanir í 15 löndum: Danmörku, Noregi, Svíþjóð, Íslandi, [[Japan]], [[England]]i, [[Írland]]i, [[Norður-Írland]]i, [[Holland]]i, [[Spánn|Spán]]i, [[Frakkland]]i, [[Færeyjar|Færeyjum]], [[Þýskaland]]i, [[Pólland]], [[Sviss]] og í [[Austurríki]].

Þessar tölur eru frá 2026:&lt;ref&gt;[https://sostrenegrene.com/stores/ Find a store | Søstrene Grene&lt;!-- Botgenereret titel --&gt;]&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Land
!Fjöldi verslana
|-
|{{flagland|Danmörk}}
|53
|-
|{{flagland|Noregur}}
|43
|-
|{{flagland|Svíþjóð}}
|19
|-
|{{flagland|Ísland}}
|2
|-
|{{flagland|Frakkland}}
|43
|-
|{{flagland|Holland}}
|20
|-
|{{flagland|Þýskaland}}
|106
|-
|{{flagland|England}}
|60
|-
|{{flagland|Norður-Írland}}
|6
|-
|{{flagland|Írland}}
|5
|-
|{{flagland|Pólland}}
|1
|-
|{{flagland|Sviss}}
|22
|-
|{{flagland|Austurríki}}
|7
|-
|{{flagland|Belgía}}
|10
|-
|{{flagland|Finnland}}
|6
|-
|{{flagland|Ítalía}}
|2
|-
|{{flagland|Skotland}}
|8
|-
|{{flagland|Færeyjar}}
|1
|-
|{{flagland|Wales}}
|2
|-
|{{flagland|Færeyjar}}
|1
|}

==Tilvísanir==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dönsk fyrirtæki]]
[[Flokkur:Stofnað 1973]]</text>
      <sha1>rwuiqz3deulc2vmwzne7gz6wbyvo3lb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973803</id>
      <parentid>1973802</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T06:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42142-74</username>
        <id>119050</id>
      </contributor>
      <origin>1973803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2547" sha1="jlol77k7z5h7c36afypze3ss2xoiem8" xml:space="preserve">'''Søstrene Grene''' („Grene-systurnar“) er [[Danmörk|danskt]] [[smásala|smásölufyrirtæki]] sem var stofnað í [[Árósar|Árósum]] árið 1973 af hjónunum Inger Grene og Knud Cresten Vaupell Olsen.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.berlingske.dk/content/item/554007|title=Brødrene Grene|last=Flyvbjerg|first=Kim|date=2015-11-29|website=Berlingske.dk|language=da|access-date=2021-09-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Höfuðstöðvarnar eru enn í dag staðsettar í Árósum. 

Í dag er Mikkel Grene, sonur stofnendanna, forstjóri fyrirtækisins. Bróðir hans, Cresten Grene, er listrænn stjórnandi fyrirtækisins 

Søstrene Grene-verslanir eru eins og [[völundarhús]] og þar er ávallt spiluð [[klassísk tónlist]]. Í búðunum er að finna skandinavíska hönnun, húsbúnað, eldhúsvörur, gjafir, ritföng og fleira. 

„Systurnar“ sem nafnið vísar til eru ekki raunverulegar.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Þær má finna á skiltum í versluninni. 

==Verslanir==
Fyrsta verslunin var opnuð í Árósum árið 1973. Næstu verslanir voru opnaðar í [[Álaborg]] og [[Herning]] árið 1989 og þar eftir opnuðu fleiri búðir í Danmörku. Árið 2005 var fyrsta verslunin utan Danmerkur opnuð á [[Ísland]]i. Árið 2006 voru opnaðar verslanir í [[Noregur|Noregi]] og [[Svíþjóð]]. Árið 2015 voru 20 nýjar verslanir opnaðar í Danmörku. Í dag eru Søstrene Grene með verslanir í 15 löndum: Danmörku, Noregi, Svíþjóð, Íslandi, [[Japan]], [[England]]i, [[Írland]]i, [[Norður-Írland]]i, [[Holland]]i, [[Spánn|Spán]]i, [[Frakkland]]i, [[Færeyjar|Færeyjum]], [[Þýskaland]]i, [[Pólland]], [[Sviss]] og í [[Austurríki]].

Þessar tölur eru frá 2026:&lt;ref&gt;[https://sostrenegrene.com/stores/ Find a store | Søstrene Grene&lt;!-- Botgenereret titel --&gt;]&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Land
!Fjöldi verslana
|-
|{{flag|Danmörk}}
|53
|-
|{{flagland|Noregur}}
|43
|-
|{{flagland|Svíþjóð}}
|19
|-
|{{flagland|Ísland}}
|2
|-
|{{flagland|Frakkland}}
|43
|-
|{{flagland|Holland}}
|20
|-
|{{flagland|Þýskaland}}
|106
|-
|{{flagland|England}}
|60
|-
|{{flagland|Norður-Írland}}
|6
|-
|{{flagland|Írland}}
|5
|-
|{{flagland|Pólland}}
|1
|-
|{{flagland|Sviss}}
|22
|-
|{{flagland|Austurríki}}
|7
|-
|{{flagland|Belgía}}
|10
|-
|{{flagland|Finnland}}
|6
|-
|{{flagland|Ítalía}}
|2
|-
|{{flagland|Skotland}}
|8
|-
|{{flagland|Færeyjar}}
|1
|-
|{{flagland|Wales}}
|2
|-
|{{flagland|Færeyjar}}
|1
|}

==Tilvísanir==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dönsk fyrirtæki]]
[[Flokkur:Stofnað 1973]]</text>
      <sha1>jlol77k7z5h7c36afypze3ss2xoiem8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973804</id>
      <parentid>1973803</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T06:26:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42142-74</username>
        <id>119050</id>
      </contributor>
      <origin>1973804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2471" sha1="jnrmdueyx0rzk9kd7kwdvf3jiedp7gy" xml:space="preserve">'''Søstrene Grene''' („Grene-systurnar“) er [[Danmörk|danskt]] [[smásala|smásölufyrirtæki]] sem var stofnað í [[Árósar|Árósum]] árið 1973 af hjónunum Inger Grene og Knud Cresten Vaupell Olsen.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.berlingske.dk/content/item/554007|title=Brødrene Grene|last=Flyvbjerg|first=Kim|date=2015-11-29|website=Berlingske.dk|language=da|access-date=2021-09-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Höfuðstöðvarnar eru enn í dag staðsettar í Árósum. 

Í dag er Mikkel Grene, sonur stofnendanna, forstjóri fyrirtækisins. Bróðir hans, Cresten Grene, er listrænn stjórnandi fyrirtækisins 

Søstrene Grene-verslanir eru eins og [[völundarhús]] og þar er ávallt spiluð [[klassísk tónlist]]. Í búðunum er að finna skandinavíska hönnun, húsbúnað, eldhúsvörur, gjafir, ritföng og fleira. 

„Systurnar“ sem nafnið vísar til eru ekki raunverulegar.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Þær má finna á skiltum í versluninni. 

==Verslanir==
Fyrsta verslunin var opnuð í Árósum árið 1973. Næstu verslanir voru opnaðar í [[Álaborg]] og [[Herning]] árið 1989 og þar eftir opnuðu fleiri búðir í Danmörku. Árið 2005 var fyrsta verslunin utan Danmerkur opnuð á [[Ísland]]i. Árið 2006 voru opnaðar verslanir í [[Noregur|Noregi]] og [[Svíþjóð]]. Árið 2015 voru 20 nýjar verslanir opnaðar í Danmörku. Í dag eru Søstrene Grene með verslanir í 15 löndum: Danmörku, Noregi, Svíþjóð, Íslandi, [[Japan]], [[England]]i, [[Írland]]i, [[Norður-Írland]]i, [[Holland]]i, [[Spánn|Spán]]i, [[Frakkland]]i, [[Færeyjar|Færeyjum]], [[Þýskaland]]i, [[Pólland]], [[Sviss]] og í [[Austurríki]].

Þessar tölur eru frá 2026:&lt;ref&gt;[https://sostrenegrene.com/stores/ Find a store | Søstrene Grene&lt;!-- Botgenereret titel --&gt;]&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Land
!Fjöldi verslana
|-
|{{flag|Danmörk}}
|53
|-
|{{flag|Noregur}}
|43
|-
|{{flag|Svíþjóð}}
|19
|-
|{{flag|Ísland}}
|2
|-
|{{flag|Frakkland}}
|43
|-
|{{flag|Holland}}
|20
|-
|{{flag|Þýskaland}}
|106
|-
|{{flag|England}}
|60
|-
|{{flag|Norður-Írland}}
|6
|-
|{{flag|Írland}}
|5
|-
|{{flag|Pólland}}
|1
|-
|{{flag|Sviss}}
|22
|-
|{{flag|Austurríki}}
|7
|-
|{{flag|Belgía}}
|10
|-
|{{flag|Finnland}}
|6
|-
|{{flag|Ítalía}}
|2
|-
|{{flag|Skotland}}
|8
|-
|{{flag|Færeyjar}}
|1
|-
|{{flag|Wales}}
|2
|-
|{{flag|Færeyjar}}
|1
|}

==Tilvísanir==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dönsk fyrirtæki]]
[[Flokkur:Stofnað 1973]]</text>
      <sha1>jnrmdueyx0rzk9kd7kwdvf3jiedp7gy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973805</id>
      <parentid>1973804</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T06:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DenSportgladeSkåningen</username>
        <id>36948</id>
      </contributor>
      <comment>/* Verslanir */</comment>
      <origin>1973805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2332" sha1="bo0wahbjd8bncvxdtfv7h98oji8smj3" xml:space="preserve">'''Søstrene Grene''' („Grene-systurnar“) er [[Danmörk|danskt]] [[smásala|smásölufyrirtæki]] sem var stofnað í [[Árósar|Árósum]] árið 1973 af hjónunum Inger Grene og Knud Cresten Vaupell Olsen.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.berlingske.dk/content/item/554007|title=Brødrene Grene|last=Flyvbjerg|first=Kim|date=2015-11-29|website=Berlingske.dk|language=da|access-date=2021-09-12|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Höfuðstöðvarnar eru enn í dag staðsettar í Árósum. 

Í dag er Mikkel Grene, sonur stofnendanna, forstjóri fyrirtækisins. Bróðir hans, Cresten Grene, er listrænn stjórnandi fyrirtækisins 

Søstrene Grene-verslanir eru eins og [[völundarhús]] og þar er ávallt spiluð [[klassísk tónlist]]. Í búðunum er að finna skandinavíska hönnun, húsbúnað, eldhúsvörur, gjafir, ritföng og fleira. 

„Systurnar“ sem nafnið vísar til eru ekki raunverulegar.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Þær má finna á skiltum í versluninni. 

==Verslanir==
Fyrsta verslunin var opnuð í Árósum árið 1973. Næstu verslanir voru opnaðar í [[Álaborg]] og [[Herning]] árið 1989 og þar eftir opnuðu fleiri búðir í Danmörku. Árið 2005 var fyrsta verslunin utan Danmerkur opnuð á [[Ísland]]i. Árið 2006 voru opnaðar verslanir í [[Noregur|Noregi]] og [[Svíþjóð]]. Árið 2015 voru 20 nýjar verslanir opnaðar í Danmörku. Í dag eru Søstrene Grene með verslanir í 16 löndum: Danmörku, Noregi, Svíþjóð, Íslandi, [[Japan]], [[Bretland]]i, [[Írland]]i, [[Holland]]i, , [[Frakkland]]i, [[Færeyjar|Færeyjum]], [[Þýskaland]]i, [[Pólland]], [[Sviss]] og í [[Austurríki]].

Þessar tölur eru frá 2026:&lt;ref&gt;[https://sostrenegrene.com/stores/ Find a store | Søstrene Grene&lt;!-- Botgenereret titel --&gt;]&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Land
!Fjöldi verslana
|-
|{{flag|Austurríki}}
|7
|-
|{{flag|Belgía}}
|10
|-
|{{flag|Bretland}}
|76
|-
|{{flag|Danmörk}}
|53
|-
|{{flag|Finnland}}
|6
|-
|{{flag|Frakkland}}
|43
|-
|{{flag|Færeyjar}}
|1
|-
|{{flag|Holland}}
|20
|-
|{{flag|Írland}}
|5
|-
|{{flag|Ísland}}
|2
|-
|{{flag|Ítalía}}
|2
|-
|{{flag|Noregur}}
|43
|-
|{{flag|Pólland}}
|1
|-
|{{flag|Sviss}}
|22
|-
|{{flag|Svíþjóð}}
|19
|-
|{{flag|Þýskaland}}
|106
|-
|}

==Tilvísanir==
{{reflist}}

[[Flokkur:Dönsk fyrirtæki]]
[[Flokkur:Stofnað 1973]]</text>
      <sha1>bo0wahbjd8bncvxdtfv7h98oji8smj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adelges piceae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143417</id>
    <revision>
      <id>1973759</id>
      <parentid>1772234</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2012" sha1="63ykll672p9vuwu2jwrnadc8wkzzilc" xml:space="preserve">{{Taxobox
| image = Balsam_woolly_adelgid.gif
| image_caption = 
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Liðdýr]] (''Arthropoda'')
| classis = [[Skordýr]] (''Insecta'')
| ordo = [[Skortítur]] (''Hemiptera'')
| superfamilia = ''[[Phylloxeroidea]]''
| familia = [[Barrlýs]] (''Adelgidae'')
| genus = ''[[Adelges]]'' 
| species = '''''A. piceae'''''
| binomial = ''Adelges piceae''
| binomial_authority = ([[Julius Theodor Christian Ratzeburg|Ratzeburg]], 1844)
}}

'''''Adelges piceae''''' er barrlús sem sníkir á og drepur stundum [[Þinur|þini]], sérstaklega [[Balsamþinur|balsamþin]] og [[Glæsiþinur|glæsiþin]]. Tegundin er upprunnin frá Evrópu og kom til Norður-Ameríku um 1900.

Þinir í Norður-Ameríku hafa ekki myndað varnir gegn lúsinni og getur hún því valdið umtalsverðum skaða þar.&lt;ref&gt;United States Forest Service. (2005). Forest Health Conditions Report. Available [http://www.fs.fed.us/r6/nr/fid/health/con-rpt-05.shtml online] (Accessed September 11, 2006).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;US Fish &amp; Wildlife Service: [http://www.fws.gov/nc-es/spider/sprummoss.html Spruce Fir Moss Spider]&lt;/ref&gt;.

Hún er með tvær undirtegundir:&lt;ref name = &quot;COL&quot;&gt;{{vefheimild|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/adelges+piceae/match/1|titill= Species 2000 &amp; ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|sótt= 24 september 2012 |höfundar= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|dags= 2011|verk= |útgefandi=Species 2000: Reading, UK.}}&lt;/ref&gt;
* ''A. p. bouvieri''
* ''A. p. piceae''
[[Image:GhostFraserFirs.JPG|left|thumb|[[Glæsiþinur]] drepinn af ''Adelges piceae'' á [[Clingmans Dome]], Great Smoky Mountain National Park.]]
[[Image:Adelges_piceae_0795076.jpg|left|thumb|Lús á stofni.]]
[[Image:Adelges_piceae_2252066.jpg|left|thumb|Egg lúsarinnar.]]

== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
{{stubbur|liðdýr}}
[[Flokkur:Skordýr]]
[[Flokkur:Meindýr]]</text>
      <sha1>63ykll672p9vuwu2jwrnadc8wkzzilc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Í fréttum...</title>
    <ns>4</ns>
    <id>154362</id>
    <revision>
      <id>1973735</id>
      <parentid>1973454</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1283" sha1="6srl6olh6dehh9jt9yfiakcqb253gmu" xml:space="preserve">[[Mynd:Official portrait of Andy Burnham MP 2026 (cropped 3x4).jpg|170px|right|alt=Andy Burnham|Andy Burnham]]
* [[21. júlí]]: '''[[Daniel Ortega]]''', meðforseti [[Níkaragva]], lýsir því yfir að kosningar verði framvegis ekki haldnar í landinu.
* [[20. júlí]]: '''[[Andy Burnham]]''' (''sjá mynd'') tekur við sem [[forsætisráðherra Bretlands]].
* [[19. júlí]]: [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vinnur '''[[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026|heimsmeistaramótið í knattspyrnu karla]]'''.
* [[8. júlí]]: Vopnahléi lýkur í '''[[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]]'''.

'''Yfirstandandi:''' [[Borgarastyrjöldin í Jemen (2014–)|Borgarastyrjöldin í Jemen]] &amp;nbsp;• [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]] &amp;nbsp;• [[Innrás Rússa í Úkraínu]] / [[Stríð Rússlands og Úkraínu]] &amp;nbsp;• [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]] &amp;nbsp;• [[Stríð Ísraels og Hamas 2023–|Stríð Ísraels og Hamas]]
&lt;br&gt;
'''Nýleg andlát''': [[Glen Hansard]] (29. júlí) &amp;nbsp;• [[Kevin Keegan]] (20. júlí) &amp;nbsp;•  [[Lindsey Graham]] (11. júlí) &amp;nbsp;• [[Bonnie Tyler]] (8. júlí) &amp;nbsp;• [[Megas]] (6. júlí) &amp;nbsp;• [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]]  (5. júlí)</text>
      <sha1>6srl6olh6dehh9jt9yfiakcqb253gmu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gunnar Þórðarson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155446</id>
    <revision>
      <id>1973810</id>
      <parentid>1936635</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T09:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1145" sha1="aiyagcrvbexc33ceiqshl7lzkj63zag" xml:space="preserve">[[Mynd:Gunnar-mynd.jpg|thumb|Gunnar Þórðarson]]
'''Gunnar Þórðarson''' (f. [[4. janúar]] [[1945]], d. júlí [[2026]]) var íslenskur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hann fæddist á [[Hólmavík]] en fluttist 8 ára til [[Keflavík|Keflavíkur]]. Gunnar hóf feril sinn með hljómsveit Guðmundar Ingólfssonar í Njarðvík 1963. Hann var síðan í hljómsveitinni [[Hljómar|Hljómum]] sem gaf út hljómplötu árið 1964 með tveimur lögum, báðum eftir Gunnar, en það voru „Fyrsti kossinn“ og „Bláu augun þín“. Bæði lögin náðu vinsældum. Síðar var Gunnar í hljómsveitunum [[Trúbrot]]i og [[Ðe Lónlí Blú Bojs]] og var aðallagahöfundur þeirra sveita. Hann vann einnig með [[Ríó tríó]]inu á fjölda platna.

Gunnar samdi einnig tónlist fyrir íslenskar kvikmyndir og sjónvarpsþætti.

==Heimildir==

* Ólafur Ormsson. 1998. „Upp og niður tónstigann“. ''Morgunblaðið'', 25. október 1998, bls. 8B–9B.

== Tenglar ==

* [https://glatkistan.com/2020/07/22/gunnar-thordarson/ Glatkistan]

{{fd|1945|2026}}
[[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Íslenskir gítarleikarar]]</text>
      <sha1>aiyagcrvbexc33ceiqshl7lzkj63zag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Snið:Tímarit.is</title>
    <ns>10</ns>
    <id>156863</id>
    <revision>
      <id>1973752</id>
      <parentid>1937643</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T15:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4304" sha1="g8hxfbydw3uentf2un0cece393o886x" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{cite web
|author={{{höfundur|}}}
|date={{{útgáfudagsetning|{{{dags|}}}}}}
|url=https://timarit.is/page/{{#if:{{{1|}}}|{{#if:{{#invoke:Strengur|find|{{{1|}}}|http}}&gt;0|{{#invoke:Strengur|match|{{{1|}}}|%d+}}|{{{1|}}}}}}}
|title={{{2}}}
|work={{{blað|}}}
|page={{{blaðsíða|{{{bls|}}}}}}
|access-date={{{skoðað|{{{skoðuð|}}}}}}
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}}
[[Flokkur:Flakksnið]]
== Notkun ==
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;{{Tímarit.is |númer greinar |titill greinar |útgáfudagsetning= |blað= |blaðsíða= |höfundur= |skoðað= }}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

*'''Fyrsta breytan'''
:* Fyrsta breytan er númer greinarinnar. Greinin [https://timarit.is/page/3286708#page/n13/mode/2up https://timarit.is/page/'''3286708'''#page/n13/mode/2up] um ''Nafngiftir jurta og dýra'' í ''Lesbók Morgunblaðsins'' er t.d. númer &lt;code&gt;3286708&lt;/code&gt; og því væri það fyrsta breytan. 
::Ef vefslóð er gefin hér, þá lagar sniðið vefslóðina yfir í varanlega vefslóð.
*'''Önnur breytan'''
:* Önnur breytan er „titill greinarinnar“. Á áðurnefndri grein ([https://timarit.is/page/3286708#page/n13/mode/2up https://timarit.is/page/3286708#page/n13/mode/2up]) þá er nafn greinarinnar „Nafngiftir jurta og dýra“ og því ætti önnur breytan að vera „Nafngiftir jurta og dýra“.
*'''Breytan &lt;code&gt;útgáfudagsetning&lt;/code&gt;''' (''valfrjáls'')
:* Útgáfudagsetning er dagurinn sem blaðið var gefið út. Á tímarit.is er það gefið út í sviga á eftir tölublaðinu, vinstra megin á skjánum og í dagatalinu.
*'''Breytan &lt;code&gt;blað&lt;/code&gt;''' (''valfrjáls'')
:* Ekki þarf að setja inn &lt;code&gt;blað&lt;/code&gt; breytuna, en hún er notuð til að tilgreina blaðið eða tímaritið sem greinin kemur úr.
*'''Breytan &lt;code&gt;blaðsíða&lt;/code&gt;''' (''valfrjáls'')
:* Blaðsíða breytan er blaðsíðan sem vísað er í. Hún á aldrei að vera heildar blaðsíðufjöldi blaðsins.
*'''Breytan &lt;code&gt;höfundur&lt;/code&gt;''' (''valfrjáls'')
:* Ekki þarf að setja inn &lt;code&gt;höfundur&lt;/code&gt; breytuna, en hún er notuð til að tilgreina höfund greinarinnar þegar til höfundar er getið í greinni.

===Dæmi===
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;{{Tímarit.is|3286708|Nafngiftir jurta og dýra|útgáfudagsetning=5. mars 1961|blaðsíða=130|skoðað=11. apríl 2020|höfundur=Jón Jónsson}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
{{Tímarit.is|3286708|Nafngiftir jurta og dýra|útgáfudagsetning=5. mars 1961|blaðsíða=130|skoðað=11. apríl 2020|höfundur=Jón Jónsson}}

==TemplateData==
&lt;templatedata&gt;
{
        &quot;description&quot;: &quot;Heimildasnið fyrir tímarit.is&quot;,
        &quot;format&quot;: &quot;inline&quot;,
        &quot;params&quot;: {
                &quot;1&quot;: {
                        &quot;label&quot;: &quot;Númer greinarinnar&quot;,
                        &quot;type&quot;: &quot;number&quot;,
                        &quot;required&quot;: true
                },
                &quot;2&quot;: {
                        &quot;label&quot;: &quot;Titill greinarinnar&quot;,
                        &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
                        &quot;required&quot;: true
                },
                &quot;útgáfudagsetning&quot;: {
				        &quot;description&quot;: &quot;Dagurinn sem blaðið var gefið út.&quot;,
						&quot;example&quot;: &quot;29. september 2008&quot;,
                        &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
                        &quot;required&quot;: false
                },
                &quot;blað&quot;: {
				        &quot;description&quot;: &quot;Nafn blaðs eða tímarits sem vísað er í.&quot;,
						&quot;example&quot;: &quot;Fréttablaðið&quot;,
                        &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
                        &quot;required&quot;: false
                },
                &quot;höfundur&quot;: {
				        &quot;description&quot;: &quot;Höfundur greinarinnar.&quot;,
						&quot;example&quot;: &quot;Jón Jónsson&quot;,
                        &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
                        &quot;required&quot;: false
                },
                &quot;blaðsíða&quot;: {
                        &quot;description&quot;: &quot;Blaðsíðan sem vísað er í.&quot;,
                        &quot;type&quot;: &quot;number&quot;,
						&quot;example&quot;: &quot;13&quot;,
                        &quot;required&quot;: false
                },
                &quot;skoðað&quot;: {
                        &quot;description&quot;: &quot;Dagsetningin þegar greinin var skoðuð&quot;,
                        &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
                        &quot;default&quot;: &quot;núverandi dagsetning&quot;,
                        &quot;required&quot;: false
                }
        }
}&lt;/templatedata&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g8hxfbydw3uentf2un0cece393o886x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Markéta Irglová</title>
    <ns>0</ns>
    <id>161697</id>
    <revision>
      <id>1973742</id>
      <parentid>1815877</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T13:29:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2135" sha1="jl2u4dq9kqnu2kj7ky08uwqrx4jbgfy" xml:space="preserve">
{{Tónlistarfólk
| einstaklingur
| heiti      =  Markéta Irglová
| mynd       = Markéta Irglová 2014.jpg
| stærð      = 250px
| myndatexti = 
| nafn       = Markéta Irglová
| fæðing     = 28. febrúar 1988
| uppruni    = Valašské Meziříčí, [[Tékkland]]i
| stefna     = Akústík, þjóðlagatónlist,  indie popp,
| samvinna        = The Swell Season, Glen Hansard
| vefsíða        = http://marketairglovamusic.com/
}}
'''Markéta Irglová''' er tékknesk-íslensk listakona. Hún varð þekkt fyrir að leika í myndinni ''Once'', þar sem hún vann til Óskars- og Grammyverðlauna fyrir besta kvikmyndalagið, ''Falling Slowly'', ásamt meðleikara og -spilara, [[Glen Hansard]]. Þau kynntust í Tékklandi og stofnuðu saman bandið The Swell Season.

Irglová lærði á píanó 7 ára og gítar 8 ára. Árið 2012 hélt hún til Íslands eftir að hafa búið í [[New York-borg|New York]] og tók upp sólóplötu. Hún varð ástfangin af upptökustjóranum, Sturlu Míó Þórisson, og giftist honum á endanum. Hún talar íslensku reiprennandi og sótti um ríkisborgararétt.

Árið 2022 tók Markéta þátt í forkeppni [[Eurovision]] á Íslandi með lagið Mögulegt&quot; / &quot;Possible. &lt;ref&gt;[https://www.ruv.is/frett/2021/09/25/oskarsverdlaunahafi-vill-taka-thatt-i-songvakeppninni Óskarsverðlaunahafi vill taka þátt í söngvakeppninni] Rúv, sótt 25/9 2021&lt;/ref&gt; Ári síðar tók hún þátt í tékknesku forkeppninni með lagið ''Happy'' og endaði í 3. sæti &lt;ref&gt;[https://eurovoix.com/2023/02/07/%f0%9f%87%a8%f0%9f%87%bf-czech-republic-vesna-to-eurovision-2023/ Czech Republic: Vesna to Eurovision 2023] Eurovoix.xom&lt;/ref&gt;.

==Útgáfur==
===The Swell Season===
*The Swell Season (2006)
*Once (Soundtrack) (2007)
*Strict Joy (2009)

===Sóló===
*Anar (2011)
*Muna (2014)

===Kvikmyndir===
*Once (2007)
*The Swell Season (2011)
*Home Is Here (2016)

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;

[[Flokkur:Tékkneskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Íslenskir óskarsverðlaunahafar]]
[[Flokkur:Tékkneskir óskarsverðlaunahafar]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1988]]</text>
      <sha1>jl2u4dq9kqnu2kj7ky08uwqrx4jbgfy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Harry Valderhaug</title>
    <ns>0</ns>
    <id>162953</id>
    <revision>
      <id>1973765</id>
      <parentid>1776455</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <origin>1973765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1528" sha1="ncjo7lqb74fnyza6gm0rd177uxt704l" xml:space="preserve">'''Harry Valderhaug''' (fæddur 1965) er [[Noregur|norskur]] stjórnmálamaður sem er fulltrúi [[Kristilegi þjóðarflokkurinn|Kristilega þjóðarflokksins]]. Frá 2015 til 2023 var hann [[borgarstjóri]] í sveitarfélaginu [[Giske]]. Í [[þingkosningar í Noregi 2025|þingkosningum 2025]] var hann kjörinn sem jöfnunarþingmaður Kristilega þjóðarflokksins í [[Mæri og Raumsdalur|Mæri og Raumsdal]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nrk.no/mr/den-nye-morebenken-_-desse-politikarane-kjem-inn-pa-stortinget-i-stortingsvalet-2025-1.17553457|title=Den nye Mørebenken – desse politikarane kjem inn på Stortinget i stortingsvalet 2025|access-date=2025-09-20|dato=2025-09-08|author=Silje Steinnes Bjerknes|lang=nn-NO|website=NRK}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=HARVAL|title=Biografi: Valderhaug, Harry|access-date=2025-11-07|website=Stortinget}}&lt;/ref&gt;

Valderhaug hefur gegnt formennsku í sveitarfélaginu og verið hópstjóri í Giske Kristelig Folkeparti 2003–2015 og hefur setið í bæjarstjórn í Giske síðan 1995.

Áður en hann varð borgarstjóri rak hann eigið fyrirtæki í [[Álasund]]i og [[Kristiansand]] sem fulltrúi [[Storebrand]] frá 1995 til 2014 sem ráðgjafi í fjármálum, bankastarfsemi og tryggingum. Hann hefur einnig starfað hjá Sunnmøre IM og Møre Forsikring í skemmri tíma.

== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Valderhaug, Harry  }}
[[Flokkur:Norskir stjórnmálamenn]]
{{f|1965}}</text>
      <sha1>ncjo7lqb74fnyza6gm0rd177uxt704l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fitzroya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163453</id>
    <revision>
      <id>1973784</id>
      <parentid>1717830</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T20:16:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2403" sha1="11252s04wtrobu4pqgyjh6n4do4hr5f" xml:space="preserve">{{skáletrað}}
{{Taxobox
| image = Fitzroya_cupressoides.JPG
| image_caption =
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
|status_ref =&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/30926/2798574|title=The IUCN Red List of Threatened Species|website=IUCN Red List of Threatened Species|access-date=2018-10-30}}&lt;/ref&gt;
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'')
| classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'')
| ordo = ''[[Pinales]]''
| familia = [[Einisætt]] (''Cupressaceae'')
| genus = ''Fitzroya''
| genus_authority = Hook. f. ex Lindl.
| species = '''Fitzroya cupressoides'''
| binomial = Fitzroya cupressoides
| binomial_authority = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]]) [[Ivan Murray Johnston|I. M. Johnst.]]&lt;ref name = &quot;C132&quot;&gt;I. M. Johnst., 1924 ''In: Contr. Gray Herb., n. s. 70: 91.''&lt;/ref&gt;
| synonyms_ref = 
| synonyms = ''Pinus cupressoides'' &lt;small&gt;[[Juan Ignacio Molina|Molina]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Fitzroya patagonica'' &lt;small&gt;[[Joseph Dalton Hooker|Hook. f.]] ex [[John Lindley|Lindl.]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Cupresstellata patagonica'' &lt;small&gt;([[Joseph Dalton Hooker|Hook. f.]] ex [[John Lindley|Lindl.]]) [[John Nelson|J. Nelson]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Abies cupressoides'' &lt;small&gt;([[Juan Ignacio Molina|Molina]]) [[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]]&lt;/small&gt;
}}

'''''Fitzroya''''' er ættkvísl barrtrjáa í [[Cupressaceae]] ''(Grátviðarætt)'' með eina núlifandi tegund: '''Fitzroya cupressoides'''.&lt;ref name = &quot;COL&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/14376372|title= Species 2000 &amp; ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}&lt;/ref&gt; Hún er ættuð frá suðurhluta [[Andesfjöll|Andesfjalla]] í Síle og Argentínu. Hún nefnis &quot;lawal&quot; á máli innfæddra ([[Mapuche-frumbyggjar|Mapuche]] indíána).

&lt;gallery&gt;
Fitzroya cupressoides.JPG
Alerce milenario.jpg
Fitzroya cupressoides - branch - 02.JPG
Fitzroya cupressoides - branch - 01.JPG
Tejuelas de alerce-adornado.JPG
Fitzroya cupressoides tree 01.jpg
&lt;/gallery&gt;

==Tilvísanir==
{{Reflist}}

{{Commons|Fitzroya cupressoides}}
{{Wikilífverur|Fitzroya cupressoides}}

{{Stubbur|Líffræði}}

[[Flokkur:Barrtré]]</text>
      <sha1>11252s04wtrobu4pqgyjh6n4do4hr5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973785</id>
      <parentid>1973784</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T20:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2393" sha1="bsrciox5dh78fn6kqkn6v9udbjma2og" xml:space="preserve">{{skáletrað}}
{{Taxobox
| image = Fitzroya_cupressoides.JPG
| image_caption =
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
|status_ref =&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/30926/2798574|title=The IUCN Red List of Threatened Species|website=IUCN Red List of Threatened Species|access-date=2018-10-30}}&lt;/ref&gt;
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'')
| classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'')
| ordo = ''[[Pinales]]''
| familia = [[Einisætt]] (''Cupressaceae'')
| genus = ''Fitzroya''
| genus_authority = Hook. f. ex Lindl.
| species = '''Fitzroya cupressoides'''
| binomial = Fitzroya cupressoides
| binomial_authority = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]]) [[Ivan Murray Johnston|I. M. Johnst.]]&lt;ref name = &quot;C132&quot;&gt;I. M. Johnst., 1924 ''In: Contr. Gray Herb., n. s. 70: 91.''&lt;/ref&gt;
| synonyms_ref = 
| synonyms = ''Pinus cupressoides'' &lt;small&gt;[[Juan Ignacio Molina|Molina]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Fitzroya patagonica'' &lt;small&gt;[[Joseph Dalton Hooker|Hook. f.]] ex [[John Lindley|Lindl.]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Cupresstellata patagonica'' &lt;small&gt;([[Joseph Dalton Hooker|Hook. f.]] ex [[John Lindley|Lindl.]]) [[John Nelson|J. Nelson]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Abies cupressoides'' &lt;small&gt;([[Juan Ignacio Molina|Molina]]) [[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]]&lt;/small&gt;
}}

'''''Fitzroya''''' er ættkvísl barrtrjáa í [[Cupressaceae]] ''(Grátviðarætt)'' með eina núlifandi tegund: '''Fitzroya cupressoides'''.&lt;ref name = &quot;COL&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/14376372|title= Species 2000 &amp; ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}&lt;/ref&gt; Hún er ættuð frá suðurhluta [[Andesfjöll|Andesfjalla]] í Síle og Argentínu. Hún nefnis &quot;lawal&quot; á máli innfæddra ([[Mapuche-frumbyggjar|Mapuche]]).

&lt;gallery&gt;
Fitzroya cupressoides.JPG
Alerce milenario.jpg
Fitzroya cupressoides - branch - 02.JPG
Fitzroya cupressoides - branch - 01.JPG
Tejuelas de alerce-adornado.JPG
Fitzroya cupressoides tree 01.jpg
&lt;/gallery&gt;

==Tilvísanir==
{{Reflist}}

{{Commons|Fitzroya cupressoides}}
{{Wikilífverur|Fitzroya cupressoides}}

{{Stubbur|Líffræði}}

[[Flokkur:Barrtré]]</text>
      <sha1>bsrciox5dh78fn6kqkn6v9udbjma2og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eddie Howe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>165579</id>
    <revision>
      <id>1973820</id>
      <parentid>1927981</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1626" sha1="qjhgy2c3pz5fnc4k4106ss3gl39eb4c" xml:space="preserve">[[Mynd:Eddie Howe 2015.jpg|thumb|Eddie Howe þegar var knattspyrnustjóri [[AFC Bournemouth]] árið 2015.]]
'''Eddie Howe''' (f. [[29. nóvember]] [[1977]] í [[Amersham]], á [[England|Englandi]]) er [[England|enskur]] [[Knattspyrna|knattspyrnustjóri]] og fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði sem varnarmaður og lengst af hjá Bournemouth.

Howe var frá 2012–2020 stjóri [[AFC Bournemouth]] og kom þeim upp um tvær deildir á þremur árum þegar liðið komst upp í úrvalsdeild og var þar í 5 ár. Hann sagði af sér árið 2020 þegar liðið féll niður í ensku meistaradeildina.

Frá 2021 til 2026 var hann knattspyrnustjóri hjá enska [[Premier League]] liðinu [[Newcastle United F.C.]].&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nationalworld.com/sport/who-is-eddie-howe-new-newcastle-united-manager-in-profile-ex-bournemouth-boss-record-tactics-and-signings-3445166 |title=Geymd eintak |access-date=2021-11-13 |archive-date=2021-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211113232800/https://www.nationalworld.com/sport/who-is-eddie-howe-new-newcastle-united-manager-in-profile-ex-bournemouth-boss-record-tactics-and-signings-3445166 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Heimildir ==
* [https://www.premierleague.com/managers/8060/Eddie-Howe/overview Premier League -  Managers] (á ensku)
* [https://www.theguardian.com/football/blog/2021/nov/08/eddie-howe-tough-task-newcastle-manager-defence The Guardian - Eddie Howe tough task...] (á ensku)

== Viðhengi ==
&lt;references/&gt;
{{DEFAULTSORT:Howe, Eddie}}
[[Flokkur:Enskir knattspyrnumenn|Howe Eddie]]
[[Flokkur:Enskir knattspyrnustjórar]]
{{f|1977}}</text>
      <sha1>qjhgy2c3pz5fnc4k4106ss3gl39eb4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Íslenskir ​​Ástralar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166374</id>
    <revision>
      <id>1973798</id>
      <parentid>1840453</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T02:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>75347</id>
      </contributor>
      <comment>Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1973798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1294" sha1="37r0thxwltcof86mrvaq27zfwz6gz1u" xml:space="preserve">'''Íslenskir Ástralar''' eru [[Ástralar]] af [[Ísland|íslenskri]] arfleifð eða [[Íslendingar|íslenskt]] sem búa í [[Ástralía|Ástralíu]]. Í manntalinu 2011 sögðust 980 manns í Ástralíu vera íslenskættaðir.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.dfat.gov.au/geo/iceland/iceland-country-brief |title=Geymd eintak |access-date=2022-01-16 |archive-date=2022-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220116014127/https://www.dfat.gov.au/geo/iceland/iceland-country-brief |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Merkir íslenskir Ástralar==
* [[Alan Gould]]

==Heimildir==
{{reflist}}

==Ytri hlekkir==
* [http://iaa.asn.au/ Íslenska ástralska félagið í Nýja Suður-Wales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220116011327/http://iaa.asn.au/ |date=2022-01-16 }}
* [https://icelandichorseassociationaustralia.org.au/about/ Íslenska hestasamband Ástralíu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220116012341/https://icelandichorseassociationaustralia.org.au/about/ |date=2022-01-16 }}
* [https://www.scandinavianaustralian.org.au/ Skandinavíska ástralska félagið] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220116014043/https://www.scandinavianaustralian.org.au/ |date=2022-01-16 }}

{{Stubbur}}
[[Flokkur:Ástralar]]
[[Flokkur:Íslendingar|Ástralía]]</text>
      <sha1>37r0thxwltcof86mrvaq27zfwz6gz1u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176632</id>
    <revision>
      <id>1973739</id>
      <parentid>1908543</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T13:09:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nipas2</username>
        <id>54688</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1973739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7120" sha1="ttl8tt8fnostcbdkysocu1co1ozdgnh" xml:space="preserve">{{Íþróttadeild 
| nafn = Lengjudeild kvenna 2023
| mynd = 
| ár =  '''2023'''
| Meistarar =   ''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]]''
| upp um deild =   ''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]]&lt;br&gt;{{Lið Fylkir}}''
| spilaðir leikir =  90
| mörk skoruð =   385 (4.27 m/leik)
| markahæstur =  '''16 mörk'''&lt;br&gt;[[Hannah Abraham|Hannah&amp;nbsp;Abraham]] {{Lið Grótta}}
| haldið hreinu =  
| stærsti heimasigur =  Fylkir 7-1 Afturelding
| stærsti útisigur =  Augnablik&amp;nbsp;0-7&amp;nbsp;Grindavík
| tímabil =  [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] - [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|2024]]
|}}
Árið '''2023''' verður '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 42. sinn.

{{clear}}
==Liðin==

=== Staðan í deildinni ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=130| Lið
!width=100| Bær
!style=&quot;max-width:140px&quot;| Leikvangur
!width=330| Þjálfari
!width=150| Staðan [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
| [[Ruth Þórðar Þórðardóttir]], [[Bjarki Már Sverrisson]] og [[Alexander Aron Davorsson]]
| 9. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Augnablik}}
| [[Kópavogur]]
| [[Fífan]]
| [[Kristrún Lilja Daðadóttir]] og&lt;br&gt;[[Vilhjálmur Kári Haraldsson]]
| 8. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið FHL}}
| [[Fellabær]]
| [[Fjarðabyggðarhöllin]]
| [[Björgvin Karl Gunnarsson]] og [[Pálmi Þór Jónasson]]
| 5. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| [[Aníta Lísa Svansdóttir]] og&lt;br&gt;[[Óskar Smári Haraldsson]]
| [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022#Efri hluti|1. sæti í 2. deild]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Fylkir}}
| [[Árbær]]
| [[Fylkisvöllur|Würthvöllurinn]]
| [[Gunnar Magnús Jónsson]]
| 6. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Grindavík}}
| [[Reykjavík]]
| [[Grindavíkurvöllur|Stakkavíkurvöllur]]
| [[Anton Ingi Rúnarsson]]
| 7. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Grótta}}
| [[Seltjarnarnes]]
| [[Vivaldivöllurinn]]
| [[Pétur Rögnvaldsson]] og&lt;br&gt;[[Melkorka Katrín Flygenring Pétursdóttir]]
| [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022#Efri hluti|2. sæti í 2. deild]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið HK}}
| [[Kópavogur]]
| [[Kórinn]] 
| [[Guðni Þór Einarsson]] og [[Lidija Stojkanovic]]
| 4. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið KR}}
| [[Reykjavík]]
| [[Meistaravellir (knattspyrnuvöllur)|Meistaravellir]]
| [[Jamie Paul Brassington]] og&lt;br&gt;[[Perry John James Mclachlan]]
| [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022|10. s. í Besta deild]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;| [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]]
| [[Reykjavík]]
| [[Víkingsvöllur]]
| [[John Henry Andrews]]
| 3. sæti
|}

==== Stigatafla ====
{{Dökkt þema deild}}
{|  class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30| Sæti
!width=60|
!width=150|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|1||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}&quot;| ||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]]'''
||18||12||3||3||54||24||30||'''39'''
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;2&quot;|'''[[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]'''
|-class=&quot;t-deild-green&quot;
|2||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}&quot;| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]'''
||18||12||2||4||53||24||29||'''38'''
|-
|3||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}&quot;| ||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]
||18||11||2||5||45||26||19||'''35'''
|-
|4||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Grótta|1}}&quot;| ||[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]]
||18||10||3||5||55||33||22||'''33'''
|-
|5||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}&quot;| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]
||18||8||5||5||36||29||7||'''29'''
|-
|6||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}&quot;| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]
||18||8||4||6||39||38||1||'''28'''
|-
|7||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}&quot;| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
||18||6||4||8||27||35||-8||'''22'''
|-
|8||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|FHL|1}}&quot;| ||[[Aðildarfélag FHL|FHL]]
||18||5||3||10||35||44||-9||'''18'''
|-class=&quot;t-deild-pink&quot;
|9||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}&quot;| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''
||18||3||1||14||22||54||-32||'''10'''
| align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;2&quot;| '''Fall í''' [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2024|'''2. deild''']]
|-class=&quot;t-deild-pink&quot;'
|10||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}&quot;| ||'''[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]]'''
||18||1||1||16||19||78||-15||'''4'''
|}
&lt;small&gt; ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal'' &lt;/small&gt;.

== Töfluyfirlit ==
''Heimaliðið er vinstra megin''.

{{Dökkt þema deild}}
{|  class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot; font-size: 90%; text-align: center&quot;
! align=&quot;left&quot; |Lengjudeild&amp;nbsp;2023
!Aftu
!Augn
!FHL
!Fram
!Fylk
!Grin
!Grót
!HK
!KR
!Vík.R
|- 
| align=&quot;left&quot; |{{Lið Afturelding}}
|'''XXX'''
|4-0
|1-0
|2-2
|1-2
|3-1
|3-1
|0-1
|2-0
|2-2
|- class=&quot;t-game-results&quot;
| align=&quot;left&quot; |{{Lið Augnablik}}
|1-3
|'''XXX'''
|5-6
|3-1
|0-5
|0-7
|1-6
|2-5
|0-1
|0-4
|- 
| align=&quot;left&quot; |[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]]
|3-3
|4-1
|'''XXX'''
|1-1
|2-4
|4-2
|5-3
|1-2
|2-1
|0-1
|- class=&quot;t-game-results&quot;
| align=&quot;left&quot; |{{Lið Fram}}
|2-1
|5-0
|3-2
|'''XXX'''
|2-3
|2-2
|1-6
|2-1
|3-2
|0-3
|- 
| align=&quot;left&quot; |{{Lið Fylkir}}
|2-2
|7-1
|4-0
|3-0
|'''XXX'''
|3-0
|1-2
|3-2
|2-1
|1-2
|- class=&quot;t-game-results&quot;
| align=&quot;left&quot; |{{Lið Grindavík}}
|0-0
|3-2
|1-0
|1-0
|2-2
|'''XXX'''
|3-5
|5-3
|3-2
|4-2
|- 
| align=&quot;left&quot; |{{Lið Grótta}}
|5-2
|2-1
|4-2
|1-1
|2-3
|0-1
|'''XXX'''
|1-1
|5-0
|4-4
|- class=&quot;t-game-results&quot;
| align=&quot;left&quot; |{{Lið HK}}
|5-0
|2-2
|3-1
|2-0
|1-0
|5-0
|1-3
|'''XXX'''
|6-1
|1-3
|- 
| align=&quot;left&quot; |{{Lið KR}}
|0-4
|7-0
|1-1
|0-2
|0-6
|2-1
|1-4
|2-3
|'''XXX'''
|0-5
|- class=&quot;t-game-results&quot;
| align=&quot;left&quot; | [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]]
|2-3
|6-0
|4-1
|2-0
|4-2
|3-3
|2-1
|0-1
|5-1
|'''XXX'''
|}

== Félagabreytingar ==
=== Félagabreytingar í upphafi tímabils ===
==== Upp í Pepsideild kvenna ====

==== Niður í 2. deild kvenna ====

{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|Lengjudeild]]
| fyrir = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|Lengjudeild&amp;nbsp;kvenna&amp;nbsp;2022]]
| eftir = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Lengjudeild&amp;nbsp;kvenna&amp;nbsp;2024]]
}}

== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}

== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=46271|title=Lengjudeild kvenna 2023|work=KSÍ|accessdate=5. október 2023}}

{{Knattspyrna á Íslandi 2023}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]</text>
      <sha1>ttl8tt8fnostcbdkysocu1co1ozdgnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Notandi:Ansony89</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177474</id>
    <revision>
      <id>1973800</id>
      <parentid>1973679</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T05:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ansony89</username>
        <id>94850</id>
      </contributor>
      <origin>1973800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="471" sha1="t64nxhfrdd7oesrkwos66u97x4tuf69" xml:space="preserve">[[en:User:Ansony89]]
[[kl:User:Ansony89]]
[[no:User:Ansony89]]
[[nn:User:Ansony89]]
[[sv:User:Ansony89]]
[[fr:User:Ansony89]]
[[ja:User:Ansony89]]
[[zh:User:Ansony89]]
[[zh-yue:User:Ansony89]]

{{#Babel:zh|yue|en-3|fr-2|ja-2|no-1|is-0|kl-0}}
Come see me on [http://en.wikipedia.org/wiki/User:Ansony89 English Wikipedia].

I don't know Icelandic so please forgive me for any grammatical errors. If there is an error message displayed, please help me correct it, thank you!</text>
      <sha1>t64nxhfrdd7oesrkwos66u97x4tuf69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Norður-Víetnam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180816</id>
    <revision>
      <id>1973796</id>
      <parentid>1863878</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T01:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Milenioscuro</username>
        <id>27914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:North Vietnam (orthographic projection).svg]] → [[File:North Vietnam (orthographic map).svg]] better map</comment>
      <origin>1973796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="2zbmywthuf8rbvb7kxuckxhqqqrjx5i" xml:space="preserve">{{Land
| nafn = Alþýðulýðveldið Víetnam
| nafn_í_eignarfalli = Norður-Víetnams
| nafn_á_frummáli = Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
| fáni = Flag of North Vietnam (1955–1976).svg
| skjaldarmerki = Emblem of North Vietnam.svg
| kjörorð = Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
| kjörorð_tungumál = Víetnamska
| kjörorð_þýðing = Sjálfstæði – Frelsi – Hamingja
| þjóðsöngur = [[Tiến Quân Ca]]
| staðsetningarkort = North Vietnam (orthographic map).svg
| höfuðborg = [[Hanoi]]
| tungumál = [[Víetnamska]]
| stjórnarfar = [[Alþýðulýðveldi]]
| staða = Uppleyst
| flatarmál = 157.880
| gjaldmiðill = [[Norður-víetnamskt đồng]]
}}

'''Alþýðulýðveldið Víetnam''' ([[víetnamska]]: ''Việt Nam Dân chủ Cộng hòa''), almennt kallað '''Norður-Víetnam''', var sósíalistaríki í [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]] á árunum [[1945]]&lt;nowiki/&gt;-&lt;nowiki/&gt;[[1976]].

[[Flokkur:Fyrrum Asíuríki]]
[[Flokkur:Stofnað 1945]]
[[Flokkur:Lagt niður 1976]]
{{stubbur}}</text>
      <sha1>2zbmywthuf8rbvb7kxuckxhqqqrjx5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vísindaleg útgáfa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180972</id>
    <revision>
      <id>1973786</id>
      <parentid>1901528</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T21:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>75347</id>
      </contributor>
      <comment>Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1973786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4339" sha1="nrbhqhu9uvezstj85ywfhire4kzddci" xml:space="preserve">'''Vísindaleg útgáfa''' er [[útgáfa]] [[vísindarannsókn]]a og annars afraksturs vísindastarfs. Megnið af vísindalegri útgáfu felst í útgáfu [[ritrýni|ritrýndra]] [[vísindatímarit]]a og bóka, auk [[námsritgerð]]a. [[Gráar bókmenntir]] eru ritgerðir, skýrslur og greinar sem ekki fara í gegn um formlegt útgáfuferli og eru einfaldlega sett á [[Internetið]]. Flest vísindatímarit og [[vísindarit]] sem birta [[frumrannsókn]]ir eru ritrýnd eða ritstýrð, en gæði og umfang ritrýninnar og skilyrði fyrir útgáfu eru mjög mismunandi eftir tímaritum.

Flestar [[vísindagrein]]ar hafa sín tímarit og útgáfuleiðir, en það eru líka til [[þverfagleg rannsókn|þverfagleg tímarit]] sem birta niðurstöður [[þverfagleg rannsókn|þverfaglegra rannsókna]]. Tímaritin eiga það til að verða sérhæfðrari eftir því sem sérhæfing eykst innan tiltekinna fræðigreina. Á sama tíma er mikill munur á því hversu ströng skilyrði tímarit setja fyrir ritrýni og útgáfu. [[Útgáfuskekkja]] vísar til þess að tímarit velja heldur greinar um rannsóknir sem geta sýnt fram á [[marktækni|tölfræðilega marktæka]] niðurstöðu, en aðrar greinar.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Pearce|first1=J|last2=Derrick|first2=B|title= Preliminary testing: The devil of statistics?|journal= Reinvention: An International Journal of Undergraduate Research |date=2019|volume=12|issue=2|doi=10.31273/reinvention.v12i2.339|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

Vísindatímarit voru snemma þátttakendur í [[rafræn útgáfa|rafrænni útgáfu]], en með þeim formerkjum að útgefendur seldu aðgang að greinum í gegnum áskriftir. Mörg [[bókasafn|háskólabókasöfn]] greiða háar upphæðir fyrir aðgang að vísindaritum í gegnum áskriftarpakka, þrátt fyrir að rannsóknir sem greinarnar byggjast á séu að stórum hluta fjármagnaðar af opinberum vísindasjóðum. Vegna þessa hófst barátta fyrir útgáfu í [[opinn aðgangur|opnum aðgangi]] um aldamótin 2000. Margir vísindasjóðir (meðal annars [[RannÍs]]) gera kröfu um útgáfu niðurstaðna í opnum aðgangi, en skilyrðin eru misströng.&lt;ref&gt;{{cite journal|authors=Harnad, Stevan, Tim Brody, François Vallières, Les Carr, Steve Hitchcock, Yves Gingras, Charles Oppenheim, Chawki Hajjem, og Eberhard R. Hilf|title=The access/impact problem and the green and gold roads to open access: An update|journal=Serials review|volume=34|number=1|year=2008|pp=36-40}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vefheimild|url=https://www.rannis.is/starfsemi/opinn-adgangur/|titill=Opinn aðgangur|vefsíða=RannÍs}}&lt;/ref&gt; Mörg áskriftartímarit bjóða höfundum að greiða vinnslugjald fyrir að hafa grein í opnum aðgangi, og styrktaraðilar gera ráð fyrir kostnaði við slíkt þegar þeir styrkja rannsóknir.

Fjármögnunar- og framgangskerfi rannsóknar- og háskólastofnana virkar þannig að vísindafólk þarf að gefa út ritrýndar greinar til að eiga möguleika á rannsóknarfé og stöðuveitingum. Oft er vitnað í enska orðtækið „''publish or perish''“ („útgáfa eða dauði“) til að lýsa þessu.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Fanelli, D.|year=2020|chapter=Pressures to publish: What effects do we see|title=Gaming the Metrics|p=111}}&lt;/ref&gt; [[Rányrkjutímarit]] nýta sér þetta og bjóða vísindafólki útgáfu gegn gjaldi í tímaritum sem á ytra byrði virka eins og viðurkennd vísindatímarit, en gera nánast engar kröfur um vísindaleg vinnubrögð.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Beall, J.|year=2017|title=What I learned from predatory publishers|journal=Biochemia medica|volume=27|number=2|pp=273-278|url=https://hrcak.srce.hr/file/270368|archive-date=2024-12-04|access-date=2024-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204020826/https://hrcak.srce.hr/file/270368|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sjálft ritrýniferlið hefur verið gagnrýnt fyrir að hleypa of auðveldlega í gegn niðurstöðum sem ekki standast kröfur um vísindaleg vinnubrögð.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Sato, S., Gygax, P. M., Randall, J., &amp; Schmid Mast, M.|year=2021|title=The leaky pipeline in research grant peer review and funding decisions: challenges and future directions|journal=Higher Education|volume=82|number=1|pages=145-162}}&lt;/ref&gt;

== Tilvísanir ==
{{reflist}}
{{Stubbur}}
[[Flokkur:Útgáfa]]
[[Flokkur:Vísindi]]</text>
      <sha1>nrbhqhu9uvezstj85ywfhire4kzddci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Króli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182842</id>
    <revision>
      <id>1973795</id>
      <parentid>1971437</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T00:57:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42282-71</username>
        <id>119045</id>
      </contributor>
      <origin>1973795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15723" sha1="g5wucorogif02lwvrmc8an95nmi9mau" xml:space="preserve">{{Tónlistarfólk
 | heiti =
 | heiti_á_frummáli =
 | mynd =
 | mynd_langsnið =
 | mynd_stærð =
 | mynd_upprétt =
 | mynd_alt =
 | mynd_texti =
 | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1999|11|2}}
 | fæðingarstaður =
 | önnur_nöfn = Króli
 | starf = Tónlistarmaður, leikari og ljóðskáld
 | ár = 2009–í dag
 | meðlimur_í = [[JóiPé og Króli]]
 | áður_meðlimur_í =
}}

'''Kristinn Óli Sigrúnarson Haraldsson''' (f. [[2. nóvember]] [[1999]]), betur þekktur undir listamannsnafninu '''Króli''', er íslenskur tónlistarmaður, leikari og ljóðskáld. Hann er annar tveggja meðlima [[hipphopp]]tvíeykisins [[JóiPé og Króli]], sem vakti almenna athygli árið 2017 með laginu ''B.O.B.A''.&lt;ref name=&quot;iston2018&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018222981d/daniel-bjarnason-madur-arsins-i-islensku-tonlistarlifi|title=Daníel Bjarnason maður ársins í íslensku tónlistarlífi|author=Birgir Olgeirsson|date=2018-03-14|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Plata tvíeykisins, ''Afsakið hlé'', var mest selda plata ársins 2018 á Íslandi og lag þeirra ''Í átt að tunglinu'' var mest spilaða lag ársins.&lt;ref name=&quot;tonlistinn2018&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2019190118942|title=JóiPé og Króli með mest spilaða lag og mest seldu plötu ársins 2018|author=Hjalti Freyr Ragnarsson|date=2019-01-17|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

Kristinn Óli útskrifaðist af leikarabraut [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]] vorið 2025.&lt;ref name=&quot;thjodleikhusid-ferill&quot;&gt;{{Cite web|url=https://leikhusid.is/actors/kroli-kristinn-oli-s-haraldsson/|title=Kristinn Óli S. Haraldsson|website=Þjóðleikhúsið|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Árið 2026 var hann tilnefndur bæði sem leikari ársins í aðalhlutverki og söngvari ársins á [[Gríman|Grímunni, íslensku sviðslistaverðlaununum]], fyrir hlutverk Hrafns Önundarsonar í söngleiknum ''Ormstungu'' í [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]].&lt;ref name=&quot;griman2026&quot;&gt;{{Cite web|url=https://leikhusid.is/frettir/syningar-thjodleikhussins-hljota-flestar-tilnefningar-til-grimuverdlauna-36-talsins/|title=Sýningar Þjóðleikhússins hljóta flestar tilnefningar til Grímuverðlauna, 36 talsins|date=2026-05-18|website=Þjóðleikhúsið|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Hann var jafnframt spyrill í spurningakeppninni ''[[Gettu betur]]'' árin 2024 og 2025.&lt;ref name=&quot;ruv2024&quot;&gt;{{Cite web|url=https://arsskyrsla.ruv.is/arsskyrsla-2024/dagskra/|title=Dagskrá 2024|website=Ársskýrsla RÚV 2024|publisher=RÚV|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gettu2025&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/gettu-betur/37029/b14bah|title=Gettu betur|date=2025-02-06|website=RÚV|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

== Ævi og menntun ==

Kristinn Óli byrjaði ungur að leika á sviði og í kvikmyndum. Hann fór með hlutverk í kvikmyndinni ''[[Bjarnfreðarson]]'' árið 2009 og tók síðar þátt í uppsetningum Þjóðleikhússins á ''Óvitum'' árið 2013 og ''Fjalla-Eyvindi og Höllu'' árið 2015.&lt;ref name=&quot;thjodleikhusid-ferill&quot; /&gt; Árið 2018 var hann valinn ræðumaður Íslands í [[Mælsku- og rökræðukeppni framhaldsskóla á Íslandi|Mælsku- og rökræðukeppni framhaldsskóla á Íslandi]], MORFÍs, þar sem hann keppti fyrir [[Flensborgarskólinn|Flensborgarskólann]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/kroli-er-raedumadur-islands|title=Króli er ræðumaður Íslands|date=2018-04-13|website=RÚV|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

Hann hóf nám á leikarabraut Listaháskóla Íslands haustið 2022 og lauk bakkalárnámi vorið 2025.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222211432d/kroli-komst-inn-i-leik-listina|title=Króli komst inn í leiklistina|author=Viktor Örn Ásgeirsson|date=2022-01-20|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thjodleikhusid-ferill&quot; /&gt;

== Tónlistarferill ==

{{Aðalgrein|JóiPé og Króli}}

Kristinn Óli hóf samstarf við [[JóiPé|Jóhannes Damian Patreksson]], JóaPé, árið 2017 undir nafninu JóiPé og Króli. Lagið ''B.O.B.A'' varð fyrsta stóra vinsældalag tvíeykisins og sama ár kom meðal annars út platan ''Gerviglingur''.&lt;ref name=&quot;iston2018&quot; /&gt; Á Hlustendaverðlaununum 2018 hlaut tvíeykið fern verðlaun, fyrir lag ársins, plötu ársins, flytjanda ársins og nýliða ársins.&lt;ref name=&quot;hlustenda2018&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2018332791d/joi-pe-og-kroli-med-fern-verdlaun-a-hlustendaverdlaunum-2018|title=Jói Pé og Króli með fern verðlaun á Hlustendaverðlaunum 2018|author=Birgir Olgeirsson|date=2018-02-03|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Þeir voru einnig valdir tónlistarflytjendur ársins á Íslensku tónlistarverðlaununum fyrir árið 2017.&lt;ref name=&quot;iston2018&quot; /&gt;

Árið 2018 gáfu þeir meðal annars út plötuna ''Afsakið hlé''. Hún varð mest selda plata ársins á Íslandi og ''Í átt að tunglinu'' varð mest spilaða lag ársins.&lt;ref name=&quot;tonlistinn2018&quot; /&gt; Á Íslensku tónlistarverðlaununum 2019 var ''Afsakið hlé'' valin rapp- og hipphoppplata ársins og ''Í átt að tunglinu'' rapp- og hipphopplag ársins.&lt;ref name=&quot;iston2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2019190319472/islensku-tonlistarverdlaunin-gdrn-hlaut-fern-verdlaun|title=Íslensku tónlistarverðlaunin: GDRN hlaut fern verðlaun|author=Atli Ísleifsson|date=2019-03-13|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Lagið var jafnframt valið lag ársins á Hlustendaverðlaununum sama ár.&lt;ref name=&quot;hlustenda2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/k/537c25a4-1881-42c7-bdee-dd485a747334-1549143244241/besta-lagid-joipe-x-kroli|title=Besta lagið – JóiPé X Króli|date=2019-02-02|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

Lagið ''Malbik'', sem Kristinn Óli flutti með [[Emmsjé Gauti|Emmsjé Gauta]], var valið lag ársins á Hlustendaverðlaununum 2020.&lt;ref name=&quot;hlustenda2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/202013109d/emm-sje-gauti-og-kroli-toku-lag-arsins-a-hlust-enda-verd-laununum|title=Emmsjé Gauti og Króli tóku lag ársins á Hlustendaverðlaununum|author=Stefán Árni Pálsson|date=2020-03-05|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Sama ár gaf JóiPé og Króli út plötuna ''Í miðjum kjarnorkuvetri''. Lagið ''Geimvera'' af plötunni var valið rapp- og hipphopplag ársins á Íslensku tónlistarverðlaununum 2021.&lt;ref name=&quot;iston2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212098392d/briet-sigursaelust-a-islensku-tonlistarverdlaunum|title=Bríet sigursælust á Íslensku tónlistarverðlaunum|author=Sylvía Hall|date=2021-04-17|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Kristinn Óli dró sig síðar tímabundið í hlé frá tónlist til að einbeita sér að leiklist og námi. JóiPé og Króli héldu kveðjutónleika í ágúst 2022 en hófu aftur að gefa út tónlist saman árið 2024. Þá gáfu þeir út ''SCANDIPAIN'' með danska tónlistarmanninum Ussel.&lt;ref name=&quot;endurkoma2024&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242541823d/joi-pe-og-kroli-snua-aftur|title=Jói Pé og Króli snúa aftur|author=Oddur Ævar Gunnarsson|date=2024-03-12|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242549124d/aedis-leg-til-finning-ad-thurfa-ekki-ad-gedjast-folki|title=Æðisleg tilfinning að þurfa ekki að geðjast fólki|author=Dóra Júlía Agnarsdóttir|date=2024-03-29|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Á Íslensku tónlistarverðlaununum 2026 var ''10 ÞÚSUND'', samstarf hans og Emmsjé Gauta, valið hipphopplag ársins.&lt;ref name=&quot;iston2026&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.iston.is/frettir/verdlaunahafar-2026|title=Verðlaunahafar 2026|website=Íslensku tónlistarverðlaunin|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

== Leiklistarferill ==

Auk barnahlutverka sinna tók Kristinn Óli síðar þátt í söngleiknum ''We Will Rock You'' í Háskólabíói og í söngleiknum ''Hlið við hlið'', sem var byggður á lögum [[Friðrik Dór|Friðriks Dórs]] og sýndur í Gamla bíói árið 2021.&lt;ref name=&quot;thjodleikhusid-ferill&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212148567d/thakid-aetladi-af-gamla-bioi-a-frumsyningu-hlid-vid-hlid|title=Þakið ætlaði af Gamla bíói á frumsýningu Hlið við hlið|author=Sylvía Rut Sigfúsdóttir|date=2021-08-28|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Hann lék Tóta tannálf í ''Benedikt búálfi'' hjá Leikfélagi Akureyrar árið 2021 og Baldur í ''Litlu hryllingsbúðinni'' hjá sama leikhúsi árið 2024.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mak.is/is/um-mak/frettir/kristinn-oli-leikur-baldur|title=Kristinn Óli leikur Baldur í Litlu Hryllingsbúðinni|date=2024-04-12|website=Menningarfélag Akureyrar|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Í fjölskyldusýningunni ''Jóla Lóla'' árið 2024 var hann meðal leikara og einn höfunda handrits og tónlistar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mak.is/static/files/2024/JolaLola/jolalola_leikskra.pdf|title=Jóla Lóla – leikskrá|date=2024|website=Leikfélag Akureyrar|format=PDF|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Hann lék einnig í kvikmyndinni ''Agnes Joy'' árið 2019.&lt;ref name=&quot;thjodleikhusid-ferill&quot; /&gt;

Árið 2024 var Kristinn Óli einn þriggja stofnenda sviðslistahússins Afturámóti, sem hóf sumarleikhússtarfsemi í Háskólabíói sama ár.&lt;ref name=&quot;afturamoti2024&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242572314d/setja-upp-song-leiki-leik-rit-og-ton-leika-i-ha-skola-bio-i-sumar|title=Setja upp söngleiki, leikrit og tónleika í Háskólabíó í sumar|author=Bjarki Sigurðsson|date=2024-05-17|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Afturámóti hélt áfram sumardagskrá í Háskólabíói næstu ár og hlaut hvatningarverðlaun Grímunnar árið 2025.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ruv.is/utvarp/spila/sumarmorgunn/38156/bbs96k|title=Vertinn á Vagninum sem byrjaði í uppvaskinu og eftirtektarvert Afturámóti|date=2025-07-25|website=RÚV|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262914258d/bogi-agusts-son-a-fjolunum-sem-sigur-jon-digri|title=Bogi Ágústsson á fjölunum sem Sigurjón digri|author=Silja Rún Sigurbjörnsdóttir|date=2026-07-27|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Árið 2026 var hann einn framleiðenda söngleiksuppfærslu Afturámóta á ''Með allt á hreinu'', einn þriggja höfunda leikgerðarinnar og meðal leikara.&lt;ref name=&quot;medalltahreinu2026&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.afturamoti.is/leiksyningar/medalltahreinu|title=Með allt á hreinu|website=Afturámóti|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;medalltahreinu-framleidsla&quot;&gt;{{Cite web|url=https://promogogo.com/event/d16a0569-dc08-4b46-b517-f7b351bf2644|title=Með allt á hreinu|website=PromoGoGo|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;

Eftir útskrift frá Listaháskólanum hóf Kristinn Óli störf við Þjóðleikhúsið. Leikárið 2025–2026 lék hann Klæng lögregluþjón í ''Línu Langsokk'' og Hrafn Önundarson í ''Ormstungu''.&lt;ref name=&quot;lina&quot;&gt;{{Cite web|url=https://leikhusid.is/syningar/lina-langsokkur/|title=Lína Langsokkur|website=Þjóðleikhúsið|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ormstunga&quot;&gt;{{Cite web|url=https://leikhusid.is/syningar/ormstunga/|title=Ormstunga|website=Þjóðleikhúsið|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Fyrir leik sinn og söng í ''Ormstungu'' hlaut hann tvær tilnefningar til Grímunnar árið 2026.&lt;ref name=&quot;griman2026&quot; /&gt;

== Sjónvarpsstörf ==

Kristinn Óli tók við sem spyrill í spurningakeppni framhaldsskólanna, ''Gettu betur'', árið 2024. Hann stýrði keppninni árin 2024 og 2025.&lt;ref name=&quot;ruv2024&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;gettu2025&quot; /&gt;

== Ritstörf og opinber umræða ==

Fyrsta ljóðabók Kristins Óla, ''Maður lifandi'', kom út árið 2023. Bókin fjallar meðal annars um tilvistarangist, uppvöxt og andlega líðan.&lt;ref name=&quot;madur-lifandi&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forlagid.is/vara/madur-lifandi/|title=Maður lifandi|date=2023-10-28|website=Forlagið|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;visir2023&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232496910d/-mer-finnst-daudinn-bara-fal-leg-paeling-|title=„Mér finnst dauðinn bara falleg pæling“|author=Svava Marín Óskarsdóttir|date=2023-11-30|website=Vísir|language=is|access-date=2026-07-30}}&lt;/ref&gt; Hann hefur í viðtölum rætt opinskátt um þunglyndi og aðrar geðraskanir og áhrif þeirra á líf sitt og listsköpun.&lt;ref name=&quot;visir2023&quot; /&gt;

== Verðlaun og tilnefningar ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Ár
! Verðlaun
! Flokkur
! Verk eða flytjandi
! Niðurstaða
|-
| 2018
| [[Hlustendaverðlaunin]]
| Lag ársins, plata ársins, flytjandi ársins og nýliði ársins
| ''B.O.B.A'', ''Gerviglingur'' og JóiPé og Króli
| Hlaut
|-
| 2018
| [[Íslensku tónlistarverðlaunin]]
| Tónlistarflytjandi ársins
| JóiPé og Króli
| Hlaut
|-
| 2019
| Hlustendaverðlaunin
| Lag ársins
| ''Í átt að tunglinu''
| Hlaut
|-
| 2019
| Íslensku tónlistarverðlaunin
| Plata ársins – rapp og hipphopp
| ''Afsakið hlé''
| Hlaut
|-
| 2019
| Íslensku tónlistarverðlaunin
| Lag ársins – rapp og hipphopp
| ''Í átt að tunglinu''
| Hlaut
|-
| 2020
| Hlustendaverðlaunin
| Lag ársins
| ''Malbik'' (með Emmsjé Gauta)
| Hlaut
|-
| 2021
| Íslensku tónlistarverðlaunin
| Lag ársins – rapp og hipphopp
| ''Geimvera''
| Hlaut
|-
| 2026
| Íslensku tónlistarverðlaunin
| Lag ársins – hipphopp
| ''10 ÞÚSUND'' (með Emmsjé Gauta)
| Hlaut
|-
| 2026
| [[Gríman]]
| Leikari ársins í aðalhlutverki
| ''Ormstunga''
| Tilnefning
|-
| 2026
| Gríman
| Söngvari ársins
| ''Ormstunga''
| Tilnefning
|}

&lt;small&gt;Heimildir fyrir töflunni: Hlustendaverðlaunin 2018,&lt;ref name=&quot;hlustenda2018&quot; /&gt; 2019&lt;ref name=&quot;hlustenda2019&quot; /&gt; og 2020,&lt;ref name=&quot;hlustenda2020&quot; /&gt; Íslensku tónlistarverðlaunin 2018,&lt;ref name=&quot;iston2018&quot; /&gt; 2019,&lt;ref name=&quot;iston2019&quot; /&gt; 2021&lt;ref name=&quot;iston2021&quot; /&gt; og 2026,&lt;ref name=&quot;iston2026&quot; /&gt; og Grímutilnefningar 2026.&lt;ref name=&quot;griman2026&quot; /&gt;&lt;/small&gt;

== Valin verk ==

=== Kvikmyndir og sjónvarp ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Ár
! Verk
! Tegund eða starf
|-
| 2009
| ''[[Bjarnfreðarson]]''
| Kvikmynd, leikari
|-
| 2019
| ''[[Ófærð]]''
| Sjónvarpsþáttaröð, leikari
|-
| 2019
| ''Agnes Joy''
| Kvikmynd, leikari
|-
| 2024–2025
| ''[[Gettu betur]]''
| Spyrill
|}

=== Leiksvið ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Ár
! Verk
! Hlutverk eða framlag
! Leikhús
|-
| 2013
| ''Óvitar''
| Leikari
| Þjóðleikhúsið
|-
| 2015
| ''Fjalla-Eyvindur og Halla''
| Leikari
| Þjóðleikhúsið
|-
| 2021
| ''Benedikt búálfur''
| Tóti tannálfur
| Leikfélag Akureyrar
|-
| 2021
| ''Hlið við hlið''
| Leikari
| Gamla bíó
|-
| 2024
| ''Litla hryllingsbúðin''
| Baldur
| Leikfélag Akureyrar
|-
| 2024
| ''Jóla Lóla''
| Leikari, meðhöfundur handrits og tónlistar
| Leikfélag Akureyrar
|-
| 2025
| ''Lína Langsokkur''
| Klængur lögregluþjónn
| Þjóðleikhúsið
|-
| 2026
| ''Ormstunga''
| Hrafn Önundarson
| Þjóðleikhúsið
|-
| 2026
| ''Með allt á hreinu''
| Leikari, meðhöfundur leikgerðar og framleiðandi
| Afturámóti / Háskólabíó
|}

=== Bækur ===

* ''Maður lifandi'' (2023), ljóðabók.&lt;ref name=&quot;madur-lifandi&quot; /&gt;

== Heimildir ==

{{Reflist}}

== Tenglar ==

* {{imdb nafn|3664109|Kristinn Óli Haraldsson}}

[[Flokkur:Íslenskir rapparar]]
[[Flokkur:Íslenskir leikarar]]
[[Flokkur:Íslensk ljóðskáld]]
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1999]]</text>
      <sha1>g5wucorogif02lwvrmc8an95nmi9mau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ahmed al-Sharaa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183850</id>
    <revision>
      <id>1973797</id>
      <parentid>1947028</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T02:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahmetiliyus</username>
        <id>96989</id>
      </contributor>
      <origin>1973797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14406" sha1="8g95fv2jnnitpu1obkaidi4p05hwg0u" xml:space="preserve">{{Stjórnmálamaður
| forskeyti = 
| nafn = Ahmed al-Sharaa
| nafn_á_frummáli = {{nobold|أحمد الشرع‎}}
| mynd = Sharaa in Ankara.jpeg
| myndatexti1 = Ahmed al-Sharaa árið 2025.
| titill = Forseti Sýrlands
| stjórnartíð_start = [[29. janúar]] [[2025]]
| stjórnartíð_end = 
| forsætisráðherra = [[Mohammed al-Bashir]] (2024-2025)
| forveri = [[Bashar al-Assad]]
| titill2 = [[Emír]] [[Hayat Tahrir al-Sham]]
| stjórnartíð_start2 = [[1. október]] [[2017]]
| stjórnartíð_end2 = [[29. janúar]] [[2025]]
| forveri2 = [[Abu Jaber Shaykh]]
| eftirmaður2 = ''Embætti leyst upp''
| titill3 = Emír al-Nusra-fylkingarinnar
| stjórnartíð_start3 = [[1. október]] [[2012]]
| stjórnartíð_end3 = [[28. janúar]] [[2017]]
| forveri3 = ''Embætti stofnað''
| eftirmaður3 = ''Embætti leyst upp''
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1982|10|29}}
| fæðingarstaður = [[Ríad]], [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]]
| þjóderni = [[Sýrland|Sýrlenskur]]
| maki = Latifa al-Droubi
| börn = 3
| stjórnmálaflokkur = [[Hayat Tahrir al-Sham]] (2017–2025)
| trúarbrögð = [[Súnní]]
| undirskrift = Ahmed al-Sharaa signature 2.svg
}}
'''Ahmed al-Sharaa''' (f. árið [[1982]] í Ríad í Sádi-Arabíu), einnig þekktur sem '''Abu Mohammed al-Jolani''' (stundum skrifað al-Jawlani eða al-Julani) er sýrlenskur hernaðarleiðtogi og forseti Sýrlands. Sharaa var áður leiðtogi [[Hayat Tahrir al-Sham]] (HTS), íslamskra stjórnmála- og hernaðarsamtaka sem börðust í [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|sýrlensku borgarastyrjöldinni]]. 

Ahmed al-Sharaa leiddi skyndisókn HTS og bandamanna þeirra í norðvesturhluta Sýrlands síðla árs [[2024]] sem leiddi til falls ríkisstjórnar [[Bashar al-Assad]], fyrrverandi forseta Sýrlands, á innan við tveimur vikum. Sharaa fer nú fyrir bráðabirgðastjórn í Sýrlandi.

==Æviágrip==
Ahmed al-Sharaa fæddist í [[Ríad]] í [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]] en foreldrar hans voru Sýrlendingar frá [[Gólanhæðir|Gólanhæðum]]. Hann ólst upp í sýrlensku höfuðborginni [[Damaskus]]. Að eigin sögn var Sharaa innblásinn af [[Önnur intifadan|annarri uppreisn]] Palestínumanna og ákvað að gerast vígamaður eftir að Bandaríkjamenn gerðu [[Íraksstríðið|innrás í Írak]] árið 2003. Hann gekk til liðs við hryðjuverkasamtökin [[al-Kaída]] og reis fljótt til metorða innan þeirra, meðal annars vegna þekkingar sinnar á Sýrlandi.&lt;ref name=sko&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20242661555d/syr-lenska-thjodin-a-kross-gotum-hver-er-abu-mohammed-al-jolani|titill=Sýrlenska þjóðin á krossgötum: Hver er Abu Mohammed al-Jolani?|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað=9. desember 2024|dags=9. desember 2024|höfundur=Samúel Karl Ólason}}&lt;/ref&gt; Á þessum tíma tók Sharaa upp viðurnefnið Abu Mohammed al-Jolani, með vísan í Gólanhæðir, þaðan sem fjölskylda hans er upprunnin.&lt;ref name=ruv&gt;{{Vefheimild|titill=Hverjir eru uppreisnarmennirnir sem hröktu Assad frá völdum í Sýrlandi?|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-08-hverjir-eru-uppreisnarmennirnir-sem-hroktu-assad-fra-voldum-i-syrlandi-430496|dags= 8. desember 2024|skoðað=8. desember 2024|höfundur=Brynjólfur Þór Guðmundsson|útgefandi=[[RÚV]]}}&lt;/ref&gt;

===Stjórn al-Nusra og HTS===
Talið er að Sharaa hafi setið í bandarísku fangelsi í Írak í nokkur ár en hann sneri aftur til Sýrlands árið 2011 með sex menn og töluvert magn peninga. [[Abu Bakr al-Baghdadi]], þáverandi leiðtogi [[al-Kaída]] í Írak og verðandi leiðtogi [[Íslamska ríkið|Íslamska ríkisins]], hafði gefið Sharaa það verkefni að stofna deild hryðjuverkasamtakanna í Sýrlandi. Sharaa tók því þátt í að stofna [[Al Nusra-fylkingin|Al Nusra-fylkinguna]].&lt;ref name=sko/&gt; Ólíkt Íslamska ríkinu var Al-Nusra-fylkingin sýrlensk þjóðernishreyfing sem lagði höfuðáherslu á að koma [[Bashar al-Assad]] frá völdum og stofna íslamskt fyrirmyndarríki innan landamæra Sýrlands.&lt;ref&gt;{{Bókaheimild|titill=Miðausturlönd: Fortíð, nútíð og framtíð|höfundur=Magnús Þorkell Bernharðsson|útgefandi=Mál og menning|ár=2018|ISBN=978-9979-3-3683-9|bls=258}}&lt;/ref&gt;

Árið 2014 hóf Al Nusra-fylkingin að sækja í sig veðrið með umfangsmiklum árásum í [[Idlibhérað]]i, þar sem hreyfingin sigraði aðra uppreisnarhópa og tók frá þeim vopn og annan búnað sem þeir höfðu þegið frá Bandaríkjunum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Al-Nusra sækir fram í Idlib|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/al-nusra-saekir-fram-i-idlib|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 3. nóvember 2014|skoðað=16. febrúar 2025}}&lt;/ref&gt; Al Nusra-fylkingin lagði borgina [[Idlib]] undir sig að fullu í september 2015.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Idlib á valdi al-Nusra |url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/idlib-a-valdi-al-nusra|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 9. september 2015 |skoðað=16. febrúar 2025|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}&lt;/ref&gt;

Árið 2016 tilkynnti Sharaa að Al Nusra-fylkingin hygðist slíta tengslum sínum við al-Kaída.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Kljúfa sig frá al-Kaída|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2016/07/28/kljufa_sig_fra_al_kaida/|dags=28. júlí 2016|skoðað=11. desember 2024 |útgefandi=[[mbl.is]]}}&lt;/ref&gt; Nafni hreyfingarinnar var jafnframt breytt í Jabhat Fateh al-Sham. Sharaa sagði hreyfinguna ekki vilja eiga nein tengsl við erlendar hreyfingar og að breytingin væri jafnframt ætluð til þess að fjarlægja þann fyrirslátt sem stjórnarher Assads og rússneskra bandamanna hans hefði notað til að gera árásir á óbreytta borgara á yfirráðasvæði Al Nusra í Idlib. Talið er að breytingin hafi einnig verið ætluð til þess að bæta samband hópsins við aðrar uppreisnarhreyfingar í Sýrlandi.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill= Nusra front slítur sig frá al-Qaeda|url=https://www.visir.is/g/2016160728963/nusra-front-slitur-sig-fra-al-qaeda|dags= 28. júlí 2016 |skoðað=16. febrúar 2025|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|höfundur=Samúel Karl Ólason}}&lt;/ref&gt; Árið 2017 sameinaðist hópurinn öðrum hreyfingum og myndaði uppreisnarhreyfingu undir nýju nafni, [[Hayat Tahrir al-Sham]] (HTS).&lt;ref name=mbl&gt;{{Vefheimild|titill=Hver er sýrlenski uppreisnarhópurinn HTS?|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2024/12/08/hver_er_syrlenski_uppreisnarhopurinn_hts/|dags= 8. desember 2024|skoðað=8. desember 2024 |útgefandi=[[mbl.is]]}}&lt;/ref&gt;

Sem leiðtogi HTS reyndi Sharaa að auka lögmæti samtakanna í augum umheimsins og koma í veg fyrir að stórveldi heimsins gerðu árásir á yfirráðasvæði þeirra í nafni baráttu gegn hryðjuverkum. Liðsmenn HTS börðust gegn vígamönnum al-Kaída og Íslamska ríkisins og útveguðu Bandaríkjamönnum upplýsingar um háttsetta meðlimi Íslamska ríkisins á svæðinu. Talið er að liðsmenn HTS hafi ráðið niðurlögum [[Abu al-Hussein al-Husseini al-Qurashi]], þáverandi leiðtoga Íslamska ríkisins, í deilum milli hópanna.&lt;ref name=sko/&gt;

Frá árinu 2016 stýrði Sharaa nokkurs konar smáríki í Idlib, þar sem fjórar milljónir manns búa. Hann lagði áherslu á að byggja upp sveitir sínar, bæta þjálfun þeirra og undirbúa þær fyrir frekari átök. Stjórn hans lét handtaka og ráða af dögum menn sem voru taldir geta ógnað stöðu hans sem leiðtoga Idlib og lét jafnframt bæla niður og í einhverjum tilvikum pynta mótmælendur gegn stjórninni. Sharaa segir þetta ekki hafa verið gert með hans blessun og að HTS hafi refsað þeim sem frömdu slíka glæpi.&lt;ref name=sko/&gt;

===Valdataka og stjórn í Sýrlandi===
Í nóvember 2024 hóf HTS skyndisókn frá Idlib-héraði gegn stjórnarhernum og tók yfir [[Aleppó]] þann 4. desember.&lt;ref name=aleppo24&gt;{{Vefheimild|titill=Uppreisnarsveitir fikra sig sunnar og safna liðsstyrk|höfundur=Hugrún Hannesdóttir Diego|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-04-uppreisnarsveitir-fikra-sig-sunnar-og-safna-lidsstyrk-430146|útgefandi=[[RÚV]]|dags=4. desember 2024 |skoðað=6. desember 2024}}&lt;/ref&gt; Stjórnarherinn náði ekki að veita HTS sterka mótspyrnu og hver borgin féll á fætur annarri á örskömmum tíma þar til höfuðborgin Damaskus féll þann 8. desember. Bashar al-Assad flúði úr landi og hafið var að færa stjórn landsins í hendur Sharaa og HTS.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill= Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi|höfundur=Eiður Þór Árnason|url=https://www.visir.is/g/20242661167d/skyndi-a-ras-i-syr-landi-batt-enda-a-24-ara-valda-tid-bashar-assad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. desember 2024 |skoðað= 8. desember 2024}}&lt;/ref&gt;

Eftir sigurinn gegn Assad hefur Sharaa lagt áherslu á að Sýrland undir hans stjórn muni ekki líkjast [[Afganistan]] undir stjórn [[Talíbanar|Talíbana]], einkum í málefnum kvenna.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill= Segir Sýrland ekki munu líkjast Afganistan|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2024/12/18/segir_syrland_ekki_munu_likjast_afganistan/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags= 18. desember 2024 |skoðað= 18. febrúar 2025}}&lt;/ref&gt; Hann hefur heitið því að virða minnihlutahópa&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0q0w1g8zqvo|titill=From Syrian jihadist leader to rebel politician: How Abu Mohammed al-Jawlani reinvented himself|höfundur=Mina Al-Lami|útgefandi=BBC|skoðað=9. desember 2024|dags=9. desember 2024}}&lt;/ref&gt; og segist styðja menntun kvenna.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.bbc.com/news/articles/c05p9g2nqmeo|titill=Syria not a threat to the world, rebel leader Ahmed al-Sharaa tells BBC|höfundur=Jeremy Bowen|útgefandi=BBC|skoðað=19. desember 2024}}&lt;/ref&gt;

Ahmed al-Sharaa tók formlega við embætti forseta Sýrlands til bráðabirgða þann 29. janúar 2025.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252681967d/tekur-form-lega-vold-i-syr-landi-en-heitir-kosningum|titill=Tekur form­lega völd í Sýr­landi en heitir kosningum |útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað= 29. janúar 2025|dags=30. janúar 2025|höfundur=Samúel Karl Ólason}}&lt;/ref&gt; Hann hefur heitið því að lýðræðislegar forsetakosningar verði haldnar í landinu eftir fjögur ár.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Framtíð Sýrlands eftir valdaránið|höfundur=Einar Sigurðsson|url=https://heimildin.is/grein/23739/framtid-syrlands-eftir-valdaranid/|útgefandi=[[Heimildin]]|dags= 15. janúar 2025 |skoðað= 8. desember 2024}}&lt;/ref&gt;

[[Mynd:President Donald Trump with Saudi Crown Prince Mohammed Bin Salman and President of Syria Ahmed al-Sharaa (2025) (cropped).jpg|thumb|right|Sharaa með sádi-arabíska krónprinsinum [[Múhameð bin Salman]] og [[Donald Trump]] Bandaríkjaforseta.]]
Í mars 2025 brutust út átök í strandhéruðum Sýrlands milli hers al-Sharaa og hersveita sem enn studdu Bashar al-Assad. Að minnsta kosti 1.383 óbreyttir borgarar, aðallega [[Alavítar]], voru teknir af lífi í átökunum af öryggissveitum al-Sharaa og stuðningsmönnum stjórnar hans.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Á annað þúsund drepnir á innan við viku|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-03-12-a-annad-thusund-drepnir-a-innan-vid-viku-438655|dags= 12. mars 2025|skoðað=17. mars 2025|höfundur=Brynjólfur Þór Guðmundsson|útgefandi=[[RÚV]]}}&lt;/ref&gt;

Þann 14. mars undirritaði al-Sharaa nýja sýrlenska stjórnarskrá til næstu fimm ára. Í henni eru tjáningarfrelsi og kvenréttindi tryggð og tekið fram að konur skuli hafa rétt til atvinnu og menntunar og að félagsleg, pólitísk og efnahagsleg réttindi þeirra skuli tryggð. Samkvæmt stjórnarskránni er bannað að upphefja stjórnartíð Assads og draga úr alvarleika glæpa stjórnar hans. Áskilið er í stjórnarskránni að leiðtogi Sýrlands skuli vera múslimi og að lagasetning sé í höndum þings fram að kosningum. Þriðjungur þingsins á að vera skipaður af forsetanum.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|titill=Öryggisráð SÞ fordæmir ofbeldi í strandhéruðum Sýrlands|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-03-14-oryggisrad-sth-fordaemir-ofbeldi-i-strandherudum-syrlands-438785|dags= 14. mars 2025 |skoðað=17. mars 2025|höfundur=Hugrún Hannesdóttir Diego|útgefandi=[[RÚV]]}}&lt;/ref&gt;

Sharaa myndaði nýja stjórn í lok mars þar sem hann tók sjálfur við völdum forsætisráðherra. Í stjórninni eru 26 ráðherrar, þar á meðal einn Alavíti, einn [[Drúsar|Drúsi]] og ein [[Kristni|kristin]] kona.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252707871d/ny-rikis-stjorn-myndud-i-syr-landi|titill= Ný ríkis­stjórn mynduð í Sýr­landi |útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað= 30. mars 2025 |dags=7. apríl 2025|höfundur=Rafn Ágúst Ragnarsson }}&lt;/ref&gt; 

Þann 14. maí 2025 hitti Sharaa [[Donald Trump]] Bandaríkjaforseta í [[Ríad]] í [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]] í boði [[Múhameð bin Salman|Múhameðs bin Salman]] krónprins. Trump boðaði á fundinum að hann hygðist aflétta [[Refsiaðgerðir|refsiaðgerðum]] gegn Sýrlandi.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252725991d/trump-hitti-syrlandsforseta-i-sadi|titill= Trump hitti Sýr­lands­for­seta í Sádi-Arabíu |útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|skoðað= 14. maí 2025 |dags= 14. maí 2025 |höfundur=Gunnar Reynir Valþórsson }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-05-14-trump-hitti-syrlandsforseta-eftir-ad-hafa-bodad-afnam-refsiadgerda-443719|titill= Trump hitti Sýrlandsforseta eftir að hafa boðað afnám refsiaðgerða |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað= 14. maí 2025 |dags= 14. maí 2025 |höfundur=Ásrún Brynja Ingvarsdóttir }}&lt;/ref&gt; Bandaríkin fjarlægðu Sharaa af lista sínum yfir alþjóðlega hryðjuverkamenn í nóvember sama ár.&lt;ref&gt;{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-11-07-forseti-syrlands-ekki-lengur-hrydjuverkamadur-458398|titill= Forseti Sýrlands ekki lengur hryðjuverkamaður |útgefandi=[[RÚV]]|skoðað= 18. febrúar 2026 |dags= 7. nóvember 2025 |höfundur= Malín Marta Eyfjörð Ægisdóttir }}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla|
titill=Forseti Sýrlands|
frá=[[30. janúar]]  [[2025]]|
til=|
fyrir=[[Bashar al-Assad]]|
eftir=Enn í embætti|
}}
{{Töfluendir}}
{{f|1982}}
{{DEFAULTSORT:Sharaa, Ahmed al}}
[[Flokkur:Fólk tengt sýrlensku borgarastyrjöldinni]]
[[Flokkur:Forsetar Sýrlands]]</text>
      <sha1>8g95fv2jnnitpu1obkaidi4p05hwg0u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spjall:Trelleborg (hringborg)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>185836</id>
    <revision>
      <id>1973766</id>
      <parentid>1910439</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T16:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>Nýr hluti: /* Legg til flutning */</comment>
      <origin>1973766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2060" sha1="2c4t45wijxbt2g7ar7s3njmgfla3d6n" xml:space="preserve">== Hringvirki og Þrælaborg ==

Ekki bara hringborg, oft líka nefnd '''hringvirki'''. Hér eru dæmi úr tímaritum: 
* Else Roesdahl fjallar um hringvirkin í Danmörku, það er Trelleborg á Sjálandi, Nonnebakken á Fjóni og Aggersborg og Fyrkat á Jótlandi. (Skírnir, 1995)
* Hringvirki Í Trelleborg á Skáni er hringvirki sem borgin er kennd við. Þrjú dönsk hringvirki verða tilnefnd. (Mbl, 2010)
Trelleborg oft nefnd '''Þrælaborg''':
* Árið 1934 tóku danskir fornleifafræðingar að grafa í svæði frá Víkingaöld er Trelleborg nefnist (Þrælaborg). Átti uppgröfturinn aðeins að standa í nokkra daga, en slík firn fundust þarna ókennilegra mannvirkja, að rannsókn lauk ekki á næstu áratugum, og er í raun ekki lokið enn. Það sem í ljós kom i Þrælaborg var óvænt og óskiljanlegt — miðað við þekkingarstig fræðimanna þá — hárnákvæm stærðfræðileg smíð; hringborg unnin í samræmi við mikla þekkingu á geómetríu. Má segja, að smíð þessi sé mörgum ráðgáta enn í dag. (Mbl, 1984). 
* Í Danmörku hafa þó víkingaaldarsteinar fundizt í Þrælaborg, Árósum og nokkuð suður frá Rípum. (TíminnSunnudagsbl, 1969). 
* Fornleifafræðingar hafa fundið fjórar slíkar herbúðir í Danmörku, Þrælaborg við Slagelse, Aggersborg við Limafjörð, Fyrkat við Hobro og Nonnebakken við Óðinsvé. (TíminnSunnudagsbl, 1962). 
* Hefir Aggersborg verið mjög áþekk Þrælaborg, er grafin var upp fyrir nokkru, aðeins miklu stærri um sig. (Tíminn, 1950).
[[Kerfissíða:Framlög/2A01:6F02:333:35F1:1950:F629:5E46:2551|2A01:6F02:333:35F1:1950:F629:5E46:2551]] 8. apríl 2025 kl. 08:43 (UTC)

== Legg til flutning ==

Á [[hringborg]], af því [[Trelleborg]] er dæmi um hringborg. Vandræðin í dönsku stafa af því að hringborg er sama orð og [[hringvirki]], en það er óþarfi að láta íslenska heitið ná um nokkuð annað en víkingahringborgir í Danmörku. [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 29. júlí 2026 kl. 16:50 (UTC)</text>
      <sha1>2c4t45wijxbt2g7ar7s3njmgfla3d6n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>KR (körfuknattleikur kvenna)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>186688</id>
    <revision>
      <id>1973731</id>
      <parentid>1920552</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alvaldi</username>
        <id>71791</id>
      </contributor>
      <origin>1973731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3257" sha1="kb0b408mnjhm9k0ne2orvr2gzjvc8ml" xml:space="preserve">{{infobox basketball club
| name            = KR
| color1          = white
| color2          = black
| logo            = KR Reykjavík.png
| nickname        =
| image_size      = 200px
| leagues         = 
| founded         = 
| dissolved       = &lt;!-- or | folded = --&gt;
| history         = '''KR''' &lt;br&gt; 1956–nú
| arena           = Meistaravellir
| location        = [[Reykjavík]], [[Ísland]]
| colors          = Svartur, hvítur&lt;br&gt; {{color box|black}} {{color box|white}}
| championships   = '''14''' (1961, 1977, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1985, 1986, 1987, 1999, 2001, 2002, 2010)
| competition1    = Bikarmeistarar
| competition1_champs = '''10''' (1976, 1977, 1982, 1983, 1986, 1987, 1999, 2001, 2002, 2009)
| website         =
}}
'''Kvennalið KR í körfuknattleik''' er hluti af [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|Knattspyrnufélagið Reykjavíkur]]. Liðið var stofnað árið 1956 og hefur unnið 14 Íslandsmeistaratitla og 10 bikarmeistaratitla.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2025-06-15}}&lt;/ref&gt;

==Þekktir leikmenn==
{| class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
!Viðmið
|-
|
'''Til að birtast á þessum lista þarf leikmaður að hafa:'''
* Sett félagsmet eða unnið einstaklingsverðlaun hjá félaginu
* Leikið að minnsta kosti einn opinberann landsleik.
|}
{{columns-list|colwidth=20em|
*{{flagicon|ISL}} Anna Gunnarsdóttir
*{{flagicon|FIN}} [[Annika Holopainen]]
*{{flagicon|ISL}} Björg Guðrún Einarsdóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Björg Hafsteinsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} Emilía Sigurðardóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Georgía Olga Kristiansen]]
*{{flagicon|ISL}} [[Gréta María Grétarsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Guðbjörg Norðfjörð]]
*{{flagicon|ISL}} Guðrún Gestsdóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Guðrún Ósk Ámundadóttir]]
*{{flagicon|ISL}} Hafrún Hálfdánardóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Hanna Björg Kjartansdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} Helga Árnadóttir
*{{flagicon|ISL}} Helga Einarsdóttir
*{{flagicon|ISL}} Helga Þorvaldsdóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Hildur Björg Kjartansdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Hildur Sigurðardóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Jóhanna Björk Sveinsdóttir]]
*{{flagicon|USA}} [[Katie Wolfe (basketball)|Katie Wolfe]]
*{{flagicon|ISL}} [[Katrín Axelsdóttir]]
*{{flagicon|USA}} [[Kiana Johnson]]
*{{flagicon|ISL}} [[Kristín Björk Jónsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} Lilja Björnsdóttir
*{{flagicon|ISR}} [[Limor Mizrachi]]
*{{flagicon|ISL}} [[Linda Jónsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Linda Stefánsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Margrét Kara Sturludóttir]]
*{{flagicon|ISL}} María Guðmundsdóttir
*{{flagicon|IRL}} [[Orla O'Reilly]]
*{{flagicon|ISL}} [[Signý Hermannsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Sigrún Cora Barker]]
*{{flagicon|ISL}} [[Sigrún Sjöfn Ámundadóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Sóllilja Bjarnadóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Telma Björk Fjalarsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Unnur Tara Jónsdóttir]]
|}}

==Þekktir þjálfarar==
*{{flagdeco|USA}} [[Stew Johnson]] (1981–1983)

==Tilvísanir==
{{reflist}}

[[Flokkur:Stofnað 1956]]
[[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög]]
[[Flokkur:Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]</text>
      <sha1>kb0b408mnjhm9k0ne2orvr2gzjvc8ml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973732</id>
      <parentid>1973731</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alvaldi</username>
        <id>71791</id>
      </contributor>
      <comment>/* Þekktir þjálfarar */</comment>
      <origin>1973732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5328" sha1="ttqp3shr32y1gflulh1hhlni4w0mmop" xml:space="preserve">{{infobox basketball club
| name            = KR
| color1          = white
| color2          = black
| logo            = KR Reykjavík.png
| nickname        =
| image_size      = 200px
| leagues         = 
| founded         = 
| dissolved       = &lt;!-- or | folded = --&gt;
| history         = '''KR''' &lt;br&gt; 1956–nú
| arena           = Meistaravellir
| location        = [[Reykjavík]], [[Ísland]]
| colors          = Svartur, hvítur&lt;br&gt; {{color box|black}} {{color box|white}}
| championships   = '''14''' (1961, 1977, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1985, 1986, 1987, 1999, 2001, 2002, 2010)
| competition1    = Bikarmeistarar
| competition1_champs = '''10''' (1976, 1977, 1982, 1983, 1986, 1987, 1999, 2001, 2002, 2009)
| website         =
}}
'''Kvennalið KR í körfuknattleik''' er hluti af [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|Knattspyrnufélagið Reykjavíkur]]. Liðið var stofnað árið 1956 og hefur unnið 14 Íslandsmeistaratitla og 10 bikarmeistaratitla.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2025-06-15}}&lt;/ref&gt;

==Þekktir leikmenn==
{| class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
!Viðmið
|-
|
'''Til að birtast á þessum lista þarf leikmaður að hafa:'''
* Sett félagsmet eða unnið einstaklingsverðlaun hjá félaginu
* Leikið að minnsta kosti einn opinberann landsleik.
|}
{{columns-list|colwidth=20em|
*{{flagicon|ISL}} Anna Gunnarsdóttir
*{{flagicon|FIN}} [[Annika Holopainen]]
*{{flagicon|ISL}} Björg Guðrún Einarsdóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Björg Hafsteinsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} Emilía Sigurðardóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Georgía Olga Kristiansen]]
*{{flagicon|ISL}} [[Gréta María Grétarsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Guðbjörg Norðfjörð]]
*{{flagicon|ISL}} Guðrún Gestsdóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Guðrún Ósk Ámundadóttir]]
*{{flagicon|ISL}} Hafrún Hálfdánardóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Hanna Björg Kjartansdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} Helga Árnadóttir
*{{flagicon|ISL}} Helga Einarsdóttir
*{{flagicon|ISL}} Helga Þorvaldsdóttir
*{{flagicon|ISL}} [[Hildur Björg Kjartansdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Hildur Sigurðardóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Jóhanna Björk Sveinsdóttir]]
*{{flagicon|USA}} [[Katie Wolfe (basketball)|Katie Wolfe]]
*{{flagicon|ISL}} [[Katrín Axelsdóttir]]
*{{flagicon|USA}} [[Kiana Johnson]]
*{{flagicon|ISL}} [[Kristín Björk Jónsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} Lilja Björnsdóttir
*{{flagicon|ISR}} [[Limor Mizrachi]]
*{{flagicon|ISL}} [[Linda Jónsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Linda Stefánsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Margrét Kara Sturludóttir]]
*{{flagicon|ISL}} María Guðmundsdóttir
*{{flagicon|IRL}} [[Orla O'Reilly]]
*{{flagicon|ISL}} [[Signý Hermannsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Sigrún Cora Barker]]
*{{flagicon|ISL}} [[Sigrún Sjöfn Ámundadóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Sóllilja Bjarnadóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Telma Björk Fjalarsdóttir]]
*{{flagicon|ISL}} [[Unnur Tara Jónsdóttir]]
|}}

==Þjálfarar==
{{columns-list|colwidth=20em|
*{{flagicon|USA}} [[John Hudson]] 1978–1979
*{{flagicon|Iceland}} Sigurður Hjörleifsson 1980–1981
*{{flagicon|USA}} [[Stew Johnson|Stewart Johnson]] 1981–1983
*{{flagicon|Iceland}} Ágúst Líndal 1983–1984
*{{flagicon|Iceland}} [[Jón Sigurðsson (körfuknattleiksmaður)|Jón Sigurðsson]] 1984
*{{flagicon|Iceland}} Ingimar Jónsson 1984–1985
*{{flagicon|Iceland}} Ágúst Líndal 1985–1987
*{{flagicon|Iceland}} Emelía Sigurðardóttir 1987
*{{flagicon|Iceland}} Jóhannes Kristbjörnsson 1988
*{{flagicon|Iceland}} Sigurður Hjörleifsson 1988–1990
*{{flagicon|Iceland}} [[Guðni Ólafur Guðnason]] 1990–1992
*{{flagicon|Iceland}} Stefán Arnarson 1992–1994 
*{{flagicon|Iceland}} Óskar Kristjánsson 1994–1996
*{{flagicon|Iceland}} [[Benedikt Guðmundsson]] 1996
*{{flagicon|Iceland}} [[Svali Björgvinsson]] 1996–1997 
*{{flagicon|USA}} Chris Armstrong 1997–1998
*{{flagicon|Iceland}} Óskar Kristjánsson 1998–2000 
*{{flagicon|Iceland}} Henning Henningsson 2000–2001
*{{flagicon|USA}} [[Keith Vassell]] 2001–2002  
*{{flagicon|Iceland}} Ósvaldur Knudsen 2002–2003
*{{flagicon|Iceland}} Atli Freyr Einarsson 2003
*{{flagicon|Iceland}} [[Gréta María Grétarsdóttir]] 2003–2005 
*{{flagicon|Serbia}} Bojan Desnica 2005–2006
*{{flagicon|Iceland}} Jóhannes Árnason 2007–2009 
*{{flagicon|Iceland}} [[Benedikt Guðmundsson]] 2009–2010
*{{flagicon|ISL}} [[Hrafn Kristjánsson]] 2010–2011 
*{{flagicon|ISL}} Ari Gunnarsson 2011–2012 
*{{flagicon|ISL}} [[Finnur Freyr Stefánsson]] 2012–2013
*{{flagicon|ISL}} [[Yngvi Gunnlaugsson]] 2013–2014
*{{flagicon|ISL}} Finnur Jónsson 2014
*{{flagicon|ISL}} Hörður Unnsteinsson 2015
*{{flagicon|ISL}} [[Darri Freyr Atlason]] 2015–2016
*{{flagicon|ISL}} Heiðrún Kristmundsdóttir 2016–2017
*{{flagicon|ISL}} [[Benedikt Guðmundsson]] 2017–2020
*{{flagicon|Spain}} Francisco Garcia 2020
*{{flagicon|ISL}} Jóhannes Árnason (tímab.) 2020
*{{flagicon|USA}} Mike Denzel 2020–2021
*{{flagicon|ISL}} Hörður Unnsteinsson 2021–2025
*{{flagicon|ISL}} Daníel Andri Halldórsson 2025–
|}}

==Tilvísanir==
{{reflist}}

[[Flokkur:Stofnað 1956]]
[[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög]]
[[Flokkur:Knattspyrnufélag Reykjavíkur]]</text>
      <sha1>ttqp3shr32y1gflulh1hhlni4w0mmop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Edda Björg Eyjólfsdóttir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189241</id>
    <revision>
      <id>1973774</id>
      <parentid>1947310</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42033-46</username>
        <id>119025</id>
      </contributor>
      <comment>/* Talsetning teiknimynda */</comment>
      <origin>1973774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4592" sha1="9b5vjxt0vittfmjc0iecii7bgq3sjsh" xml:space="preserve">{{Leikari
| nafn             = Edda Björg Eyjólfsdóttir
| fæðingardagur    = [[14. júlí]] [[1972]]
| maki             = [[Stefán Már Magnússon]]
}}

'''Edda Björg Eyjólfsdóttir''', (f. [[14. júlí]] [[1972]])&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/mulan--icelandic-cast.html|title=Mulan / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6903505?f&gt;iabr=on#page/n33/mode/2up/search/%22Edda%20Bj%C3%B6rg%20Eyj%C3%B3lfsd%C3%B3ttir%22|title=Morgunblaðið - 164. tölublað (14.07.2017) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3041375?iabr=on#page/n5/mode/2up/search/%22Edda%20Bj%C3%B6rg%20Eyj%C3%B3lfsd%C3%B3ttir%22|title=Dagblaðið Vísir - DV - Fókus (17.01.2003) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt; er íslensk [[leikkona]].

== Kvikmyndir og sjónvarpsþættir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.icelandicfilmcentre.is/person/edda-bjorg-eyjolfsdottir|title=Edda Björg Eyjólfsdóttir|website=Icelandic Film Centre|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt; ==

* 1998 - [[Rót (kvikmynd)|Rót]]
* 2000 - [[Fíaskó]]
* 2000 - [[Ikíngut]]
* 2001 - [[Mávahlátur]]
* 2002 - [[Maður eins og ég]]
* 2003 - [[Svínasúpan]]
* 2004 - [[Dís (kvikmynd)|Dís]]
* 2008 - [[Dýrmundur í Húsdýragarðinum]]
* 2009 - [[Marteinn (kvikmynd)|Marteinn]]
* 2010 - [[Mannasiðir Gillz]]
* 2011 - [[Algjör Sveppi og töfraskápurinn]]
* 2011 - [[Steindinn okkar 2]]
* 2011 - [[Rokland (kvikmynd)|Rokland]]
* 2016 - [[Borgarstjórinn (kvikmynd)|Borgarstjórinn]]
* 2019 - [[Héraðið]]
* 2019 - [[Taka 5]]
* 2019 - [[Saumaklúbburinn]]
* 2024 - [[Fullt hús]]

== Talsetning teiknimynda ==

* 1997 - [[Flåklypa Grand Prix]]
* 1998 - [[Öskubuska (kvikmynd frá 1950)|Öskubuska]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/cinderella--icelandic-cast.html|title=Cinderella / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 1998 - [[Múlan]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* 2001 - [[Shrek]]
* 2002 - [[Öskubuska 2: Draumar rætast|Öskubuska II – Draumar rætast]] 
* 2003 - [[Leitin að Nemo]]
* 2004 - [[Múlan 2]]
* 2004 - [[Shrek 2]]
* 2005 - [[Kjúlli litli|Kjúlli Litli]]
* 2007 - [[Ratatouille (kvikmynd)|Ratatouille]]
* 2007 - [[Shrek the Third|Shrek hinn þriðji]]
* 2007 - [[Robinson fjölskyldan]]
* 2008 - [[Kung Fu Panda]]
* 2007 - [[Öskubuska 3: Hvað ef skórinn passar ekki ?|Öskubuska 3: Hvað ef skórinn passar ekki]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nondisneyinternationaldubbings.weebly.com/cinderella-3-a-twist-in-time--icelandic-cast.html|title=Cinderella 3: A Twist in Time / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2008 - [[Bolt (kvikdmynd)|Bolt]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/bolt--icelandic-cast.html|title=Bolt / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2010 - [[Leikfangasaga 3]]
* 2013 - [[Frosinn]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/frozen--icelandic-cast.html|title=Frozen / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2014 - [[Big Hero 6]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/big-hero-6--icelandic-cast.html|title=Big Hero 6 / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2015 - [[Á röngunni|Inside Out]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nondisneyinternationaldubbings.weebly.com/inside-out--icelandic-cast.html|title=Inside Out / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2016 - [[Zootropolis]]
* 2016 - [[Leitin að Dóru]]
* 2018 - [[Ralf Rústar Internetinu]]
* 2018 - [[Pétur Kanína (kvikmynd)|Pétur Kanína]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kvikmyndir.is/mm/2018/03_bio/28/|title=Myndir mánaðarins, mars 2018 - Bíó|website=FlippingBook|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2019 - [[Leikfangasaga 4]]
* 2023 - [[Elemental]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nondisneyinternationaldubbings.weebly.com/elemental--icelandic-cast.html|title=Elemental / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;

== Tilvísanir ==
&lt;references /&gt;

== Tengill ==
[https://www.imdb.com/name/nm0264154/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_0_nm_8_in_0_q_Edda%2520Bj%25C3%25B6rg Edda Björg Eyjólfsdóttir] á [[Internet Movie Database]]{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1972]]
[[Flokkur:Íslenskar leikkonur]]</text>
      <sha1>9b5vjxt0vittfmjc0iecii7bgq3sjsh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973781</id>
      <parentid>1973774</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T17:59:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42033-46</username>
        <id>119025</id>
      </contributor>
      <comment>/* Talsetning teiknimynda */</comment>
      <origin>1973781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4650" sha1="9ywjjd4w6bttmqawwftzgxzhvhua0ua" xml:space="preserve">{{Leikari
| nafn             = Edda Björg Eyjólfsdóttir
| fæðingardagur    = [[14. júlí]] [[1972]]
| maki             = [[Stefán Már Magnússon]]
}}

'''Edda Björg Eyjólfsdóttir''', (f. [[14. júlí]] [[1972]])&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/mulan--icelandic-cast.html|title=Mulan / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6903505?f&gt;iabr=on#page/n33/mode/2up/search/%22Edda%20Bj%C3%B6rg%20Eyj%C3%B3lfsd%C3%B3ttir%22|title=Morgunblaðið - 164. tölublað (14.07.2017) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3041375?iabr=on#page/n5/mode/2up/search/%22Edda%20Bj%C3%B6rg%20Eyj%C3%B3lfsd%C3%B3ttir%22|title=Dagblaðið Vísir - DV - Fókus (17.01.2003) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt; er íslensk [[leikkona]].

== Kvikmyndir og sjónvarpsþættir&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.icelandicfilmcentre.is/person/edda-bjorg-eyjolfsdottir|title=Edda Björg Eyjólfsdóttir|website=Icelandic Film Centre|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt; ==

* 1998 - [[Rót (kvikmynd)|Rót]]
* 2000 - [[Fíaskó]]
* 2000 - [[Ikíngut]]
* 2001 - [[Mávahlátur]]
* 2002 - [[Maður eins og ég]]
* 2003 - [[Svínasúpan]]
* 2004 - [[Dís (kvikmynd)|Dís]]
* 2008 - [[Dýrmundur í Húsdýragarðinum]]
* 2009 - [[Marteinn (kvikmynd)|Marteinn]]
* 2010 - [[Mannasiðir Gillz]]
* 2011 - [[Algjör Sveppi og töfraskápurinn]]
* 2011 - [[Steindinn okkar 2]]
* 2011 - [[Rokland (kvikmynd)|Rokland]]
* 2016 - [[Borgarstjórinn (kvikmynd)|Borgarstjórinn]]
* 2019 - [[Héraðið]]
* 2019 - [[Taka 5]]
* 2019 - [[Saumaklúbburinn]]
* 2024 - [[Fullt hús]]

== Talsetning teiknimynda ==

* 1997 - [[Flåklypa Grand Prix]]
* 1998 - [[Öskubuska (kvikmynd frá 1950)|Öskubuska]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/cinderella--icelandic-cast.html|title=Cinderella / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 1998 - [[Múlan]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* 2001 - [[Shrek]]
* 2002 - [[Öskubuska 2: Draumar rætast|Öskubuska II – Draumar rætast]] 
* 2003 - [[Leitin að Nemo]]
* 2004 - [[Múlan 2]]
* 2004 - [[Shrek 2]]
* 2005 - [[Kjúlli litli|Kjúlli Litli]]
* 2006 - [[Óbyggðirnar]]
* 2006 - [[Björn bróðir 2]]
* 2007 - [[Ratatouille (kvikmynd)|Ratatouille]]
* 2007 - [[Shrek the Third|Shrek hinn þriðji]]
* 2007 - [[Robinson fjölskyldan]]
* 2008 - [[Kung Fu Panda]]
* 2007 - [[Öskubuska 3: Hvað ef skórinn passar ekki ?|Öskubuska 3: Hvað ef skórinn passar ekki]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nondisneyinternationaldubbings.weebly.com/cinderella-3-a-twist-in-time--icelandic-cast.html|title=Cinderella 3: A Twist in Time / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2008 - [[Bolt (kvikdmynd)|Bolt]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/bolt--icelandic-cast.html|title=Bolt / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2010 - [[Leikfangasaga 3]]
* 2013 - [[Frosinn]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/frozen--icelandic-cast.html|title=Frozen / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2014 - [[Big Hero 6]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/big-hero-6--icelandic-cast.html|title=Big Hero 6 / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2015 - [[Á röngunni|Inside Out]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nondisneyinternationaldubbings.weebly.com/inside-out--icelandic-cast.html|title=Inside Out / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2016 - [[Zootropolis]]
* 2016 - [[Leitin að Dóru]]
* 2018 - [[Ralf Rústar Internetinu]]
* 2018 - [[Pétur Kanína (kvikmynd)|Pétur Kanína]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kvikmyndir.is/mm/2018/03_bio/28/|title=Myndir mánaðarins, mars 2018 - Bíó|website=FlippingBook|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;
* 2019 - [[Leikfangasaga 4]]
* 2023 - [[Elemental]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nondisneyinternationaldubbings.weebly.com/elemental--icelandic-cast.html|title=Elemental / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;

== Tilvísanir ==
&lt;references /&gt;

== Tengill ==
[https://www.imdb.com/name/nm0264154/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_0_nm_8_in_0_q_Edda%2520Bj%25C3%25B6rg Edda Björg Eyjólfsdóttir] á [[Internet Movie Database]]{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1972]]
[[Flokkur:Íslenskar leikkonur]]</text>
      <sha1>9ywjjd4w6bttmqawwftzgxzhvhua0ua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2. deild kvenna í knattspyrnu 2022</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192215</id>
    <revision>
      <id>1973744</id>
      <parentid>1973721</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T13:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nipas2</username>
        <id>54688</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1973744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11513" sha1="1pbbglxuitkhmaw5qtm6g0kck2qsbhr" xml:space="preserve">{{Íþróttadeild 
| nafn = 2. deild kvenna 2022
| mynd = 
| ár =  '''2022'''
| Meistarar =  '''{{Lið Fram}}'''
| upp um deild =  '''{{Lið Fram}}&lt;br&gt;{{Lið Grótta}}'''
| spilaðir leikir = 
| mörk skoruð =  (, m/leik)
| markahæstur =  ''' mörk'''&lt;br&gt;
| haldið hreinu =  
| stærsti heimasigur =  
| stærsti útisigur =  
| tímabil =  [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]]
|}}
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 6. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2022'''.

{{clear}}
== Liðin ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=160| Leikvangur
!width=560| Þjálfari
!width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[OnePlus völlurinn]]
| [[Ríkin Napoleon Djurhuus]] og &lt;br&gt; [[Axel Örn Sæmundsson]]
| 11. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
| [[Dilyan Nikolaev Kolev]]
| 9. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| [[Óskar Smári Haraldsson]] og&lt;br&gt; [[Aníta Lísa Svansdóttir]]
| 4. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Grótta}}
| [[Seltjarnarnes]]
| [[Vivaldivöllurinn]]
| [[Pétur Rögnvaldsson]]
| 9. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|Lengjudeild]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Íþróttafélagið Hamar|Hamar]]
| [[Hveragerði]]
| [[Grýluvöllur]]
| [[Ólafur Jósefsson]]
| 8. sæti 
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Norðurálsvöllurinn]]
| [[Magnea Guðlaugsdóttir]]
| 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|Lengjudeild]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]]
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Skessan]]
| [[Haraldur Sigfús Magnússon]]
| Ný tengsl
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Þorleifur Óskarsson]] og&lt;br&gt;[[Engilbert Ólafur Hafberg Friðfinnsson]]
| 6. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[KÁ - Knattspyrnufélag Ásvalla|KÁ]]
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
| [[Sandra Björk Halldórsdóttir]]
| Ný tengsl
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]
| [[Reykjavík]]
| [[Valsvöllur]]
| [[Magnús Haukur Harðarson]] og &lt;br&gt; [[Sigurður Þór Sigurþórsson]]
| 5. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Jökulfellsvöllurinn]]
| Vaselin Kostadinov Chilingirov og&lt;br&gt; [[Jóhann Bergur Kiesel]]
| 7. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]&lt;br&gt;PCC völlurinn 
| [[Aðalsteinn Jóhann Friðriksson]]
| 2. s. í [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2. deild]]
|}

== Staðan í deildinni ==

=== Stigatafla ===
''Staðan fyrir 11. umferð, 20. ágúst 2022''.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=300|Aðgangur að lokaumferð
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|1||||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''
||11||9||1||1||28||7||21||'''28'''
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;6&quot;|'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022#Efri hluti|Tekið inn í efri hluta]]'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|2||||'''[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]]'''
||11||8||2||1||45||10||35||'''26'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|3||||'''[[ÍR]]'''
||11||8||2||1||35||14||21||'''26'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|4||||'''[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]'''
||11||8||3||0||37||10||27||'''24'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|5||||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''
||11||7||0||4||40||19||21||'''21'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|6||||'''[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]'''
||11||4||1||6||32||27||5||'''13'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|7||||'''[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]]
||11||4||1||6||21||29||-8||'''13'''
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;5&quot;|'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022#Neðri hluti|Tekið inn í neðri hluta]]'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|8||||'''[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]'''
||11||4||1||6||16||30||-14||'''13'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|9||||'''[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]'''
||11||3||1||7||11||22||11||'''10'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|10||||'''{{Lið ÍH}}'''
||11||2||2||7||22||46||-24||'''8'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|11||||'''[[Hamar]]'''
||11||0||2||9||10||43||-33||'''2'''
|-
|12||||[[KÁ - Knattspyrnufélag Ásvalla|KÁ]]
|11||0||0||11||6||51||-45||'''0'''
|}

=== Töfluyfirlit ===
{| align=&quot;center&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
!align=&quot;left&quot;|&amp;nbsp;!!Álft!!Einh!!Fram!!Grót!!Ham!!ÍA!!ÍH!!ÍR!!KÁ!!KH!!Sind!!Völs
|- |list2 =
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Álftanes}} 
||'''XXX'''||3-1||0-3||—||5-2||—||—||3-4||3-1||3-2||—||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Einherji}} 
||—||'''XXX'''||—||1-4||—||0-2||4-1||1-3||—||—||—||0-3
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Fram}}
||—||1-0||'''XXX'''||2-3||—||3-0||—||1-0||—||3-2||—||2-2
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Grótta}}
||1-1||—||—||'''XXX'''||—||6-1||9-1||—||—||—||7-0||2-3
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Hamar}}
||—||0-1||0-2||1-6||'''XXX'''||—||—||2-4||2-1||1-3||—||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍA}}
||3-0||—||—||—||11-0||'''XXX'''||8-1||—||5-0||—||3-2||—
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍH}}
||5-1||—||0-7||—||1-1||—||'''XXX'''||—||8-1||3-7||1-1||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍR}}
||—||—||—||0-0||—||3-2||6-1||'''XXX'''||—||—||3-1||0-0
|-
|align=&quot;left&quot;|[[KÁ - Knattspyrnufélag Ásvalla|KÁ]]
||—||1-2||0-3||0-3||—||—||—||0-8||'''XXX'''||2-7||—||0-7
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]
||—||4-0||—||0-4||—||1-3||—||3-4||—||'''XXX'''||—||2-2
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Sindri}}
||3-2||0-1||0-1||—||3-0||—||—||—||3-0||2-1||'''XXX'''||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Völsungur}}
||4-0||—||—||—||6-1||3-2||1-0||—||—||—||6-1||'''XXX'''
|}

== Efri hluti ==

=== Stigatafla efri ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|1||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}&quot;| ||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''
||16||12||2||2||38||14||24||'''38'''
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;2&quot;|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Upp um deild]]'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|2||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Grótta|1}}&quot;| ||'''[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]]'''
||16||10||4||2||53||14||39||'''34'''
|-
|3||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}&quot;| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||16||10||3||3||47||18||29||'''33'''
|-
|4||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}&quot;| ||[[ÍR]]
||16||10||2||4||42||23||19||'''32'''
|-
|5||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}&quot;| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||16||10||1||5||52||24||28||'''31'''
|-
|6||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}&quot;| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]
||16||5||1||10||39||48||-9||'''16'''
|}
&lt;small&gt; ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''&lt;/small&gt;.

=== Töfluyfirlit ===

{| align=&quot;center&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
!align=&quot;left&quot;|&amp;nbsp;!!Fram!!Grót!!ÍA!!ÍR!!KH!!Völs
|- |list2 =
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Fram}}
||'''XXX'''||—||3-2||—||3-0||1-4
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Grótta}}
||1-1||'''XXX'''||1-1||0-1||—||—
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍA}}
||—||—||'''XXX'''||2-1||5-0||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍR}}
||0-2||—||—||'''XXX'''||3-4||—
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]
||—||1-5||—||—||'''XXX'''||2-5
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Völsungur}}
||—||0-1||0-2||1-2||—||'''XXX'''
|}

== Neðri hluti == 

=== Stigatafla neðri ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-
|1||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}&quot;| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]]
||15||7||1||7||32||34||-2||'''22'''
|-
|2||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}&quot;| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||15||7||1||7||21||24||-3||'''22'''
|-
|3||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}&quot;| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||15||6||2||7||26||29||-3||'''20'''
|-
|4||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}&quot;| ||{{Lið ÍH}}
||15||3||2||10||27||60||-33||'''11'''
|-
|5||| ||[[Hamar]]
||15||1||1||13||11||55||44||'''4'''
|}
&lt;small&gt; ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''&lt;/small&gt;.

=== Töfluyfirlit ===
{| align=&quot;center&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
!align=&quot;left&quot;|&amp;nbsp;!!Álft!!Einh!!Ham!!ÍH!!Sind
|- |list2 =
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Álftanes}} 
||'''XXX'''||—||4-0||—||3-1
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Einherji}} 
||3-0||'''XXX'''||2-0||4-1||—
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Hamar}}
||—||—||'''XXX'''||1-3||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍH}}
||1-4||—||—||'''XXX'''||—
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Sindri}}
||—||1-1||3-0||5-0||—'''XXX'''
|}

== Markahæstu leikmenn ==
''Lokaniðurstaða 8. ágúst 2021''.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=60|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style=&quot;background:#FFD700;&quot;
| '''1'''
| '''[[Jessica Grace Kass Ray]]'''
| {{Lið Fram}}
| 17
| 2
| 16
|-style=&quot;background:#C0C0C0;&quot;
| '''2'''
| '''[[Ariela Lewis]]'''
| {{Lið Grótta}}
| 12
| 1
| 15
|-style=&quot;background:#CD7F32;&quot;
| '''3'''
| '''[[Sonja Björg Sigurðardóttir]]'''
| {{Lið ÍR}}
| 11
| 2
| 14
|-
| '''4'''
| [[Samira Suleman]]
| {{Lið Völsungur}}
| 10
| 2
| 9
|-
| '''5'''
| [[Unnur Ýr Haraldsdóttir]]
| {{Lið Völsungur}}
| 10
| 1
| 15
|}

== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}

{{2. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&amp;nbsp;deild]]
| fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2.&amp;nbsp;deild&amp;nbsp;kvenna&amp;nbsp;2021]]
| eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&amp;nbsp;deild&amp;nbsp;kvenna&amp;nbsp;2023]]
}}

== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190200&amp;banner-tab=matches-and-results&amp;toggle=results|title=2. deild kvenna 2022|work=KSÍ|accessdate=25. júlí 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2022}}

[[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]</text>
      <sha1>1pbbglxuitkhmaw5qtm6g0kck2qsbhr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973745</id>
      <parentid>1973744</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T13:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nipas2</username>
        <id>54688</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1973745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11564" sha1="g3dmiur3peqotp5djh9qw4scswszxsp" xml:space="preserve">{{Íþróttadeild 
| nafn = 2. deild kvenna 2022
| mynd = 
| ár =  '''2022'''
| Meistarar =  '''{{Lið Fram}}'''
| upp um deild =  '''{{Lið Fram}}&lt;br&gt;{{Lið Grótta}}'''
| spilaðir leikir = 91
| mörk skoruð =  394 (4,33 m/leik)
| markahæstur =  '''17 mörk'''&lt;br&gt;[[Jessica Grace Kass Ray]] {{Lið Fram}}
| haldið hreinu =  
| stærsti heimasigur =  
| stærsti útisigur =  
| tímabil =  [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]]
|}}
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 6. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2022'''.

{{clear}}
== Liðin ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=160| Leikvangur
!width=560| Þjálfari
!width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[OnePlus völlurinn]]
| [[Ríkin Napoleon Djurhuus]] og &lt;br&gt; [[Axel Örn Sæmundsson]]
| 11. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
| [[Dilyan Nikolaev Kolev]]
| 9. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
| [[Óskar Smári Haraldsson]] og&lt;br&gt; [[Aníta Lísa Svansdóttir]]
| 4. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Grótta}}
| [[Seltjarnarnes]]
| [[Vivaldivöllurinn]]
| [[Pétur Rögnvaldsson]]
| 9. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|Lengjudeild]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Íþróttafélagið Hamar|Hamar]]
| [[Hveragerði]]
| [[Grýluvöllur]]
| [[Ólafur Jósefsson]]
| 8. sæti 
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Norðurálsvöllurinn]]
| [[Magnea Guðlaugsdóttir]]
| 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|Lengjudeild]]
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]]
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Skessan]]
| [[Haraldur Sigfús Magnússon]]
| Ný tengsl
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Þorleifur Óskarsson]] og&lt;br&gt;[[Engilbert Ólafur Hafberg Friðfinnsson]]
| 6. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[KÁ - Knattspyrnufélag Ásvalla|KÁ]]
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
| [[Sandra Björk Halldórsdóttir]]
| Ný tengsl
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]
| [[Reykjavík]]
| [[Valsvöllur]]
| [[Magnús Haukur Harðarson]] og &lt;br&gt; [[Sigurður Þór Sigurþórsson]]
| 5. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Jökulfellsvöllurinn]]
| Vaselin Kostadinov Chilingirov og&lt;br&gt; [[Jóhann Bergur Kiesel]]
| 7. sæti
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]&lt;br&gt;PCC völlurinn 
| [[Aðalsteinn Jóhann Friðriksson]]
| 2. s. í [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2. deild]]
|}

== Staðan í deildinni ==

=== Stigatafla ===
''Staðan fyrir 11. umferð, 20. ágúst 2022''.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=300|Aðgangur að lokaumferð
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|1||||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''
||11||9||1||1||28||7||21||'''28'''
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;6&quot;|'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022#Efri hluti|Tekið inn í efri hluta]]'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|2||||'''[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]]'''
||11||8||2||1||45||10||35||'''26'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|3||||'''[[ÍR]]'''
||11||8||2||1||35||14||21||'''26'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|4||||'''[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]'''
||11||8||3||0||37||10||27||'''24'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|5||||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''
||11||7||0||4||40||19||21||'''21'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|6||||'''[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]'''
||11||4||1||6||32||27||5||'''13'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|7||||'''[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]]
||11||4||1||6||21||29||-8||'''13'''
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;5&quot;|'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022#Neðri hluti|Tekið inn í neðri hluta]]'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|8||||'''[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]'''
||11||4||1||6||16||30||-14||'''13'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|9||||'''[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]'''
||11||3||1||7||11||22||11||'''10'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|10||||'''{{Lið ÍH}}'''
||11||2||2||7||22||46||-24||'''8'''
|- style=&quot;background:#FFCCCC;&quot;
|11||||'''[[Hamar]]'''
||11||0||2||9||10||43||-33||'''2'''
|-
|12||||[[KÁ - Knattspyrnufélag Ásvalla|KÁ]]
|11||0||0||11||6||51||-45||'''0'''
|}

=== Töfluyfirlit ===
{| align=&quot;center&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
!align=&quot;left&quot;|&amp;nbsp;!!Álft!!Einh!!Fram!!Grót!!Ham!!ÍA!!ÍH!!ÍR!!KÁ!!KH!!Sind!!Völs
|- |list2 =
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Álftanes}} 
||'''XXX'''||3-1||0-3||—||5-2||—||—||3-4||3-1||3-2||—||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Einherji}} 
||—||'''XXX'''||—||1-4||—||0-2||4-1||1-3||—||—||—||0-3
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Fram}}
||—||1-0||'''XXX'''||2-3||—||3-0||—||1-0||—||3-2||—||2-2
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Grótta}}
||1-1||—||—||'''XXX'''||—||6-1||9-1||—||—||—||7-0||2-3
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Hamar}}
||—||0-1||0-2||1-6||'''XXX'''||—||—||2-4||2-1||1-3||—||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍA}}
||3-0||—||—||—||11-0||'''XXX'''||8-1||—||5-0||—||3-2||—
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍH}}
||5-1||—||0-7||—||1-1||—||'''XXX'''||—||8-1||3-7||1-1||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍR}}
||—||—||—||0-0||—||3-2||6-1||'''XXX'''||—||—||3-1||0-0
|-
|align=&quot;left&quot;|[[KÁ - Knattspyrnufélag Ásvalla|KÁ]]
||—||1-2||0-3||0-3||—||—||—||0-8||'''XXX'''||2-7||—||0-7
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]
||—||4-0||—||0-4||—||1-3||—||3-4||—||'''XXX'''||—||2-2
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Sindri}}
||3-2||0-1||0-1||—||3-0||—||—||—||3-0||2-1||'''XXX'''||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Völsungur}}
||4-0||—||—||—||6-1||3-2||1-0||—||—||—||6-1||'''XXX'''
|}

== Efri hluti ==

=== Stigatafla efri ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|1||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}&quot;| ||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''
||16||12||2||2||38||14||24||'''38'''
|align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;2&quot;|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Upp um deild]]'''
|-style=&quot;background:#D0F0C0;&quot;
|2||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Grótta|1}}&quot;| ||'''[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]]'''
||16||10||4||2||53||14||39||'''34'''
|-
|3||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}&quot;| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||16||10||3||3||47||18||29||'''33'''
|-
|4||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}&quot;| ||[[ÍR]]
||16||10||2||4||42||23||19||'''32'''
|-
|5||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}&quot;| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||16||10||1||5||52||24||28||'''31'''
|-
|6||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}&quot;| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]
||16||5||1||10||39||48||-9||'''16'''
|}
&lt;small&gt; ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''&lt;/small&gt;.

=== Töfluyfirlit ===

{| align=&quot;center&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
!align=&quot;left&quot;|&amp;nbsp;!!Fram!!Grót!!ÍA!!ÍR!!KH!!Völs
|- |list2 =
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Fram}}
||'''XXX'''||—||3-2||—||3-0||1-4
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Grótta}}
||1-1||'''XXX'''||1-1||0-1||—||—
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍA}}
||—||—||'''XXX'''||2-1||5-0||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍR}}
||0-2||—||—||'''XXX'''||3-4||—
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]]
||—||1-5||—||—||'''XXX'''||2-5
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Völsungur}}
||—||0-1||0-2||1-2||—||'''XXX'''
|}

== Neðri hluti == 

=== Stigatafla neðri ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-
|1||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}&quot;| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]]
||15||7||1||7||32||34||-2||'''22'''
|-
|2||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}&quot;| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||15||7||1||7||21||24||-3||'''22'''
|-
|3||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}&quot;| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||15||6||2||7||26||29||-3||'''20'''
|-
|4||style=&quot;background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}&quot;| ||{{Lið ÍH}}
||15||3||2||10||27||60||-33||'''11'''
|-
|5||| ||[[Hamar]]
||15||1||1||13||11||55||44||'''4'''
|}
&lt;small&gt; ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''&lt;/small&gt;.

=== Töfluyfirlit ===
{| align=&quot;center&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
!align=&quot;left&quot;|&amp;nbsp;!!Álft!!Einh!!Ham!!ÍH!!Sind
|- |list2 =
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Álftanes}} 
||'''XXX'''||—||4-0||—||3-1
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Einherji}} 
||3-0||'''XXX'''||2-0||4-1||—
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Hamar}}
||—||—||'''XXX'''||1-3||—
|-style=&quot;background:#F0F0F0;&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Lið ÍH}}
||1-4||—||—||'''XXX'''||—
|-
|align=&quot;left&quot;|{{Lið Sindri}}
||—||1-1||3-0||5-0||—'''XXX'''
|}

== Markahæstu leikmenn ==
''Lokaniðurstaða 8. ágúst 2021''.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=60|Félag
!width=30|Mörk
!width=30|Víti
!width=30|Leikir
|-style=&quot;background:#FFD700;&quot;
| '''1'''
| '''[[Jessica Grace Kass Ray]]'''
| {{Lið Fram}}
| 17
| 2
| 16
|-style=&quot;background:#C0C0C0;&quot;
| '''2'''
| '''[[Ariela Lewis]]'''
| {{Lið Grótta}}
| 12
| 1
| 15
|-style=&quot;background:#CD7F32;&quot;
| '''3'''
| '''[[Sonja Björg Sigurðardóttir]]'''
| {{Lið ÍR}}
| 11
| 2
| 14
|-
| '''4'''
| [[Samira Suleman]]
| {{Lið Völsungur}}
| 10
| 2
| 9
|-
| '''5'''
| [[Unnur Ýr Haraldsdóttir]]
| {{Lið Völsungur}}
| 10
| 1
| 15
|}

== Heimildaskrá ==
{{reflist|2}}

{{2. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&amp;nbsp;deild]]
| fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2.&amp;nbsp;deild&amp;nbsp;kvenna&amp;nbsp;2021]]
| eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&amp;nbsp;deild&amp;nbsp;kvenna&amp;nbsp;2023]]
}}

== Heimild ==
*{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190200&amp;banner-tab=matches-and-results&amp;toggle=results|title=2. deild kvenna 2022|work=KSÍ|accessdate=25. júlí 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2022}}

[[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]</text>
      <sha1>g3dmiur3peqotp5djh9qw4scswszxsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stew Johnson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192239</id>
    <revision>
      <id>1973728</id>
      <timestamp>2026-07-29T12:07:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alvaldi</username>
        <id>71791</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „{{Infobox basketball biography | name              = Stew Johnson | image             = Stew Johnson.jpeg | image_size        =  | caption           = Johnson árið 1972 | height_cm         = 203 | weight_kg         = 100 | birth_date        = {{fæðingardagur og aldur|1944|08|19}} | birth_place       = [[New York-borg|New York]], [[New York-fylki|New York]], Bandaríkin | college           = Murray State (1963–1966) | draft_year        = 1966 | draft_round...“</comment>
      <origin>1973728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5533" sha1="tbxf6i3o76m2veij0ge95vg76h93y9r" xml:space="preserve">{{Infobox basketball biography
| name              = Stew Johnson
| image             = Stew Johnson.jpeg
| image_size        = 
| caption           = Johnson árið 1972
| height_cm         = 203
| weight_kg         = 100
| birth_date        = {{fæðingardagur og aldur|1944|08|19}}
| birth_place       = [[New York-borg|New York]], [[New York-fylki|New York]], Bandaríkin
| college           = Murray State (1963–1966)
| draft_year        = 1966
| draft_round       = 3
| draft_pick        = 21
| draft_team        = [[New York Knicks]]
| career_start      = 1967
| career_end        = 198?
| career_position   = Framherji / Miðherji
| years1            = 1967
| team1             = [[Kentucky Colonels]]
| years2            = 1967–1968
| team2             = [[Brooklyn Nets|New Jersey Americans / New York Nets]] 
| years3            = 1968–1969
| team3             = [[Houston Mavericks]]
| years4            = 1969–1971
| team4             = [[Pittsburgh Condors|Pittsburgh Pipers / Condors]]
| years5            = 1971–1972
| team5             = [[Carolina Cougars]]
| years6            = 1972–1974]
| team6             = [[San Diego Conquistadors]]
| years7            = 1974–1975
| team7             = [[Memphis Sounds]]
| years8            = 1975
| team8             = [[San Diego Sails]]
| years9            = 1975–1976
| team9             = [[San Antonio Spurs]]
| years10           = 1976–1977
| team10            = SP Federale Lugano
| years11           = 1978
| team11            = Indiana Wizards
| years12           = 1978–1979
| team12            = [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármann]]
| years13           = 1979–1981
| team13            = [[Club Atlético River Plate|River Plate]]
| years14           = 1981–1983
| team14            = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]
| cyears1           = 1978–1979
| cteam1            = [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármann]] (kk)
| cyears2           = 1981–1983
| cteam2            = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] (kk)
| cyears3           = 1981–1983
| cteam3            = [[KR (körfuknattleikur kvenna)|KR]] (kvk)
| stats_league      = [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeild]]
| stat1label        = Stig
| stat1value        = 1.189 (36,0)
| stat2label        = Leikir
| stat2value        = 33
}}
'''Stewart Johnson''' (fæddur 19. ágúst 1944) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður og þjálfari. Hann lék lengst af í [[American Basketball Association|ABA]]-deildinni þar sem hann var þrívegis valinn í stjörnuleik deildarinnar. Mest skoraði hann 62 stig í einum leik í ABA, sem var um stund stigamet deildarinnar.&lt;ref name=&quot;karfan-besti&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.karfan.is/fra-new-york-knicks-til-kr-er-stew-johnson-besti-leikmadur-sem-leikid-hefur-a-islandi/|title=Frá New York Knicks til KR: Er Stew Johnson besti leikmaður sem leikið hefur á Íslandi?|author=Davíð Eldur|date=2021-01-26|website=Karfan|language=is|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

Johnson lék þrjú tímabil á Íslandi, fyrst með [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármanni]] í [[1. deild karla í körfuknattleik|næst-efstu deild]], en seinna í [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeildinni]] með [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]. Hann var stigahæsti leikmaður deildarinnar árið 1983 og annar stigahæsti árið á undan. Leikferli hans á Íslandi lauk þegar erlendir leikmenn voru bannaðir í efstu deild árið 1983.

Auk Bandaríkjanna og Íslands, lék Johnson meðal annars í Sviss, þar sem hann varð meistari árið 1977 með SP Federale Lugano ásamt því að verða stigahæstur í deildinni, og Argentínu þar sem hann lék tvö tímabil með River Plate þar sem [[Pétur Guðmundsson]] var meðal liðsfélaga hans.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newpittsburghcourier.com/2023/06/16/stewart-johnson-the-barrier-breaker-basketball-icon-and-very-proud-father/|title=Stewart Johnson—the barrier-breaker, basketball icon, and very proud father|author=Genea L. Webb|date=2023-06-16|website=New Pittsburgh Courier|language=en-US|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

Johnson þjálfaði öll sín ár á Íslandi, fyrst karlalið Ármanns og síðar bæði kvenna- og karlalið KR. Hann gerði [[KR (körfuknattleikur kvenna)|kvennalið KR]] að [[Úrvalsdeild kvenna í körfuknattleik|Íslands]]- og [[Bikarkeppni kvenna í körfuknattleik|bikarmeisturum]] 1982 og 1983.

Eftir veru sína á Íslandi hélt Johnson til Svíþjóðar þar sem hann bæði lék og þjálfaði í nokkur ár.&lt;ref name=&quot;karfan-besti&quot;/&gt; Hann er faðir sænsku landsliðskonunnar Precious Johnson.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sydsvenskan.se/sport/ovanliga-resan-till-landslaget-nu-gor-skanskan-em-debut/|title=Ovanliga resan till landslaget – nu gör skånskan EM-debut|author=Linus Ahlin|date=2025-06-19|website=Sydsvenskan|language=sv|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
{{reflist}}

==Heimildir==
*[https://www.korfustatt.is/Leikmadur/114752 Tölfræði úr Úrvalsdeild] á Körfustatt.is
*[https://www.basketball-reference.com/players/j/johnsst01.html Tölfræði úr ABA] á Basketball-Reference.com
*[https://www.sports-reference.com/cbb/players/stewart-johnson-1.html Tölfræði úr háskólabolta] á Sports-Reference.com

{{f|1944}}
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]]
[[Flokkur:Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]]
[[Flokkur:Þjálfarar Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]]
[[Flokkur:Þjálfarar Úrvalsdeildar kvenna í körfuknattleik]]</text>
      <sha1>tbxf6i3o76m2veij0ge95vg76h93y9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973730</id>
      <parentid>1973728</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:23:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alvaldi</username>
        <id>71791</id>
      </contributor>
      <origin>1973730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6122" sha1="i26422mk1jf786xun6pmo67uyg88yfc" xml:space="preserve">{{Infobox basketball biography
| name              = Stew Johnson
| image             = Stew Johnson.jpeg
| image_size        = 
| caption           = Johnson árið 1972
| height_cm         = 203
| weight_kg         = 100
| birth_date        = {{fæðingardagur og aldur|1944|08|19}}
| birth_place       = [[New York-borg|New York]], [[New York-fylki|New York]], Bandaríkin
| college           = Murray State (1963–1966)
| draft_year        = 1966
| draft_round       = 3
| draft_pick        = 21
| draft_team        = [[New York Knicks]]
| career_start      = 1967
| career_end        = 198?
| career_position   = Framherji / Miðherji
| years1            = 1967
| team1             = [[Kentucky Colonels]]
| years2            = 1967–1968
| team2             = [[Brooklyn Nets|New Jersey Americans / New York Nets]] 
| years3            = 1968–1969
| team3             = [[Houston Mavericks]]
| years4            = 1969–1971
| team4             = [[Pittsburgh Condors|Pittsburgh Pipers / Condors]]
| years5            = 1971–1972
| team5             = [[Carolina Cougars]]
| years6            = 1972–1974]
| team6             = [[San Diego Conquistadors]]
| years7            = 1974–1975
| team7             = [[Memphis Sounds]]
| years8            = 1975
| team8             = [[San Diego Sails]]
| years9            = 1975–1976
| team9             = [[San Antonio Spurs]]
| years10           = 1976–1977
| team10            = SP Federale Lugano
| years11           = 1978
| team11            = Indiana Wizards
| years12           = 1978–1979
| team12            = [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármann]]
| years13           = 1979–1981
| team13            = [[Club Atlético River Plate|River Plate]]
| years14           = 1981–1983
| team14            = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]
| cyears1           = 1978–1979
| cteam1            = [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármann]] (kk)
| cyears2           = 1981–1983
| cteam2            = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] (kk)
| cyears3           = 1981–1983
| cteam3            = [[KR (körfuknattleikur kvenna)|KR]] (kvk)
| stats_league      = [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeild]]
| stat1label        = Stig
| stat1value        = 1.189 (36,0)
| stat2label        = Leikir
| stat2value        = 33
}}
'''Stewart Johnson''' (fæddur 19. ágúst 1944) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður og þjálfari. Hann lék körfuknattleik með Murray State háskólanum í þrjú ár þar sem hann varð fyrsti þeldökki leikmaðurinn til að komast í liðið á skólastyrk. Árið 2023 heiðraði liðið hann með því að hengja treyju hans upp í rjáfur.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wkms.org/sports/2023-12-01/murray-state-basketball-retires-jersey-of-teams-first-black-scholarship-athlete|title=Murray State basketball retires jersey of team’s first Black scholarship athlete|author=Hannah Saad|date=2023-12-01|website=WKMS|language=en|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt; 

Sem atvinnumaður lék hann lengst af í [[American Basketball Association|ABA]]-deildinni þar sem hann var þrívegis valinn í stjörnuleik deildarinnar. Mest skoraði hann 62 stig í einum leik í ABA, sem var um stund stigamet deildarinnar.&lt;ref name=&quot;karfan-besti&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.karfan.is/fra-new-york-knicks-til-kr-er-stew-johnson-besti-leikmadur-sem-leikid-hefur-a-islandi/|title=Frá New York Knicks til KR: Er Stew Johnson besti leikmaður sem leikið hefur á Íslandi?|author=Davíð Eldur|date=2021-01-26|website=Karfan|language=is|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

Johnson lék þrjú tímabil á Íslandi, fyrst með [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármanni]] í [[1. deild karla í körfuknattleik|næst-efstu deild]], en seinna í [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeildinni]] með [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]. Hann var stigahæsti leikmaður deildarinnar árið 1983 og annar stigahæsti árið á undan. Leikferli hans á Íslandi lauk þegar erlendir leikmenn voru bannaðir í efstu deild árið 1983.

Auk Bandaríkjanna og Íslands, lék Johnson meðal annars í Sviss, þar sem hann varð meistari árið 1977 með SP Federale Lugano ásamt því að verða stigahæstur í deildinni, og Argentínu þar sem hann lék tvö tímabil með River Plate þar sem [[Pétur Guðmundsson]] var meðal liðsfélaga hans.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newpittsburghcourier.com/2023/06/16/stewart-johnson-the-barrier-breaker-basketball-icon-and-very-proud-father/|title=Stewart Johnson—the barrier-breaker, basketball icon, and very proud father|author=Genea L. Webb|date=2023-06-16|website=New Pittsburgh Courier|language=en-US|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

Johnson þjálfaði öll sín ár á Íslandi, fyrst karlalið Ármanns og síðar bæði kvenna- og karlalið KR. Hann gerði [[KR (körfuknattleikur kvenna)|kvennalið KR]] að [[Úrvalsdeild kvenna í körfuknattleik|Íslands]]- og [[Bikarkeppni kvenna í körfuknattleik|bikarmeisturum]] 1982 og 1983.

Eftir veru sína á Íslandi hélt Johnson til Svíþjóðar þar sem hann bæði lék og þjálfaði í nokkur ár.&lt;ref name=&quot;karfan-besti&quot;/&gt; Hann er faðir sænsku landsliðskonunnar Precious Johnson.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sydsvenskan.se/sport/ovanliga-resan-till-landslaget-nu-gor-skanskan-em-debut/|title=Ovanliga resan till landslaget – nu gör skånskan EM-debut|author=Linus Ahlin|date=2025-06-19|website=Sydsvenskan|language=sv|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
{{reflist}}

==Heimildir==
*[https://www.korfustatt.is/Leikmadur/114752 Tölfræði úr Úrvalsdeild] á Körfustatt.is
*[https://www.basketball-reference.com/players/j/johnsst01.html Tölfræði úr ABA] á Basketball-Reference.com
*[https://www.sports-reference.com/cbb/players/stewart-johnson-1.html Tölfræði úr háskólabolta] á Sports-Reference.com

{{f|1944}}
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]]
[[Flokkur:Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]]
[[Flokkur:Þjálfarar Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]]
[[Flokkur:Þjálfarar Úrvalsdeildar kvenna í körfuknattleik]]</text>
      <sha1>i26422mk1jf786xun6pmo67uyg88yfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973733</id>
      <parentid>1973730</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T12:37:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alvaldi</username>
        <id>71791</id>
      </contributor>
      <origin>1973733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6125" sha1="9px8u8fd2lrurd9j6g2efk438y0uoy9" xml:space="preserve">{{Infobox basketball biography
| name              = Stew Johnson
| image             = Stew Johnson.jpeg
| image_size        = 
| caption           = Johnson árið 1972
| height_cm         = 203
| weight_kg         = 100
| birth_date        = {{fæðingardagur og aldur|1944|08|19}}
| birth_place       = [[New York-borg|New York]], [[New York-fylki|New York]], Bandaríkin
| college           = Murray State (1963–1966)
| draft_year        = 1966
| draft_round       = 3
| draft_pick        = 21
| draft_team        = [[New York Knicks]]
| career_start      = 1967
| career_end        = 198?
| career_position   = Framherji / Miðherji
| years1            = 1967
| team1             = [[Kentucky Colonels]]
| years2            = 1967–1968
| team2             = [[Brooklyn Nets|New Jersey Americans / New York Nets]] 
| years3            = 1968–1969
| team3             = [[Houston Mavericks]]
| years4            = 1969–1971
| team4             = [[Pittsburgh Condors|Pittsburgh Pipers / Condors]]
| years5            = 1971–1972
| team5             = [[Carolina Cougars]]
| years6            = 1972–1974]
| team6             = [[San Diego Conquistadors]]
| years7            = 1974–1975
| team7             = [[Memphis Sounds]]
| years8            = 1975
| team8             = [[San Diego Sails]]
| years9            = 1975–1976
| team9             = [[San Antonio Spurs]]
| years10           = 1976–1977
| team10            = SP Federale Lugano
| years11           = 1978
| team11            = Indiana Wizards
| years12           = 1978–1979
| team12            = [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármann]]
| years13           = 1979–1981
| team13            = [[Club Atlético River Plate|River Plate]]
| years14           = 1981–1983
| team14            = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]
| cyears1           = 1978–1979
| cteam1            = [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármann]] (kk)
| cyears2           = 1981–1983
| cteam2            = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] (kk)
| cyears3           = 1981–1983
| cteam3            = [[KR (körfuknattleikur kvenna)|KR]] (kvk)
| stats_league      = [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeild]]
| stat1label        = Stig
| stat1value        = 1.189 (36,0)
| stat2label        = Leikir
| stat2value        = 33
}}
'''Stewart Johnson''' (fæddur 19. ágúst 1944) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður og þjálfari. Hann lék körfuknattleik með Murray State háskólanum í þrjú ár þar sem hann varð fyrsti þeldökki leikmaðurinn til að komast í liðið á skólastyrk. Árið 2023 heiðraði liðið hann með því að hengja treyju hans upp í rjáfur.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wkms.org/sports/2023-12-01/murray-state-basketball-retires-jersey-of-teams-first-black-scholarship-athlete|title=Murray State basketball retires jersey of team’s first Black scholarship athlete|author=Hannah Saad|date=2023-12-01|website=WKMS|language=en|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt; 

Sem atvinnumaður lék hann lengst af í [[American Basketball Association|ABA]]-deildinni þar sem hann var þrívegis valinn í stjörnuleik deildarinnar. Mest skoraði hann 62 stig í einum leik í ABA, sem var um stund stigamet deildarinnar.&lt;ref name=&quot;karfan-besti&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.karfan.is/fra-new-york-knicks-til-kr-er-stew-johnson-besti-leikmadur-sem-leikid-hefur-a-islandi/|title=Frá New York Knicks til KR: Er Stew Johnson besti leikmaður sem leikið hefur á Íslandi?|author=Davíð Eldur|date=2021-01-26|website=Karfan|language=is|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

Johnson lék þrjú tímabil á Íslandi, fyrst með [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármanni]] í [[1. deild karla í körfuknattleik|næst-efstu deild]], en seinna í [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeildinni]] með [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]. Hann var stigahæsti leikmaður deildarinnar árið 1983 og annar stigahæsti árið á undan. Leikferli hans á Íslandi lauk þegar erlendir leikmenn voru bannaðir í efstu deild árið 1983.

Auk Bandaríkjanna og Íslands, lék Johnson meðal annars í Sviss, þar sem hann varð meistari árið 1977 með SP Federale Lugano ásamt því að verða stigahæstur í deildinni, og Argentínu þar sem hann lék tvö tímabil með River Plate þar sem [[Pétur Guðmundsson]] var meðal liðsfélaga hans.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newpittsburghcourier.com/2023/06/16/stewart-johnson-the-barrier-breaker-basketball-icon-and-very-proud-father/|title=Stewart Johnson—the barrier-breaker, basketball icon, and very proud father|author=Genea L. Webb|date=2023-06-16|website=New Pittsburgh Courier|language=en-US|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

Johnson þjálfaði öll sín ár á Íslandi, fyrst karlalið Ármanns og síðar bæði kvenna- og karlalið KR. Hann gerði [[KR (körfuknattleikur kvenna)|kvennalið KR]] að [[Úrvalsdeild kvenna í körfuknattleik|Íslands]]- og [[Bikarkeppni kvenna í körfuknattleik|bikarmeisturum]] 1982 og 1983.

Eftir veru sína á Íslandi hélt Johnson til Svíþjóðar þar sem hann bæði lék og þjálfaði til fjölda ára.&lt;ref name=&quot;karfan-besti&quot;/&gt; Hann er faðir sænsku landsliðskonunnar Precious Johnson.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sydsvenskan.se/sport/ovanliga-resan-till-landslaget-nu-gor-skanskan-em-debut/|title=Ovanliga resan till landslaget – nu gör skånskan EM-debut|author=Linus Ahlin|date=2025-06-19|website=Sydsvenskan|language=sv|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

==Tilvísanir==
{{reflist}}

==Heimildir==
*[https://www.korfustatt.is/Leikmadur/114752 Tölfræði úr Úrvalsdeild] á Körfustatt.is
*[https://www.basketball-reference.com/players/j/johnsst01.html Tölfræði úr ABA] á Basketball-Reference.com
*[https://www.sports-reference.com/cbb/players/stewart-johnson-1.html Tölfræði úr háskólabolta] á Sports-Reference.com

{{f|1944}}
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]]
[[Flokkur:Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]]
[[Flokkur:Þjálfarar Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]]
[[Flokkur:Þjálfarar Úrvalsdeildar kvenna í körfuknattleik]]</text>
      <sha1>9px8u8fd2lrurd9j6g2efk438y0uoy9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973783</id>
      <parentid>1973733</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T18:33:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alvaldi</username>
        <id>71791</id>
      </contributor>
      <comment>Tölfræði ofl.</comment>
      <origin>1973783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6686" sha1="2mwam9can73vfturguqw93jydvau4ol" xml:space="preserve">{{Infobox basketball biography
| name              = Stew Johnson
| image             = Stew Johnson.jpeg
| image_size        = 
| caption           = Johnson árið 1972
| height_cm         = 203
| weight_kg         = 100
| birth_date        = {{fæðingardagur og aldur|1944|08|19}}
| birth_place       = [[New York-borg|New York]], [[New York-fylki|New York]], Bandaríkin
| college           = Murray State (1963–1966)
| draft_year        = 1966
| draft_round       = 3
| draft_pick        = 21
| draft_team        = [[New York Knicks]]
| career_start      = 1966
| career_end        = 198?
| career_position   = Framherji / Miðherji
| years1            = 196?
| team1             = Benton Harbor/Twin City Sailors
| years2            = 1966–1967
| team2             = Holland Carvers
| years3            = 1967
| team3             = [[Kentucky Colonels]]
| years4            = 1967–1968
| team4             = [[Brooklyn Nets|New Jersey Americans / New York Nets]] 
| years5            = 1968–1969
| team5             = [[Houston Mavericks]]
| years6            = 1969–1971
| team6             = [[Pittsburgh Condors|Pittsburgh Pipers / Condors]]
| years7            = 1971–1972
| team7             = [[Carolina Cougars]]
| years8            = 1972–1974]
| team8             = [[San Diego Conquistadors]]
| years9            = 1974–1975
| team9             = [[Memphis Sounds]]
| years10           = 1975
| team10            = [[San Diego Sails]]
| years11           = 1975–1976
| team11            = [[San Antonio Spurs]]
| years12           = 1976–1977
| team12            = SP Federale Lugano
| years13           = 1978
| team13            = Indiana Wizards
| years14           = 1978–1979
| team14            = [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármann]]
| years15           = 1979–1981
| team15            = [[Club Atlético River Plate|River Plate]]
| years16           = 1981–1983
| team16            = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]
| cyears1           = 1978–1979
| cteam1            = [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármann]] (kk)
| cyears2           = 1981–1983
| cteam2            = [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] (kk)
| cyears3           = 1981–1983
| cteam3            = [[KR (körfuknattleikur kvenna)|KR]] (kvk)
| stats_league      = [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeild]]
| stat1label        = Stig
| stat1value        = 1.189 (36,0)
| stat2label        = Leikir
| stat2value        = 33
}}
'''Stewart Johnson''' (fæddur 19. ágúst 1944) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður og þjálfari. Hann lék körfuknattleik með Murray State háskólanum í þrjú ár þar sem hann varð fyrsti þeldökki leikmaðurinn til að komast í liðið á skólastyrk. Árið 2023 heiðraði liðið hann með því að hengja treyju hans upp í rjáfur.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wkms.org/sports/2023-12-01/murray-state-basketball-retires-jersey-of-teams-first-black-scholarship-athlete|title=Murray State basketball retires jersey of team’s first Black scholarship athlete|author=Hannah Saad|date=2023-12-01|website=WKMS|language=en|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt; 

Sem atvinnumaður lék hann lengst af í [[American Basketball Association|ABA]]-deildinni þar sem hann var þrívegis valinn í stjörnuleik deildarinnar. Mest skoraði hann 62 stig í einum leik í ABA, sem var um stund stigamet deildarinnar.&lt;ref name=&quot;karfan-besti&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.karfan.is/fra-new-york-knicks-til-kr-er-stew-johnson-besti-leikmadur-sem-leikid-hefur-a-islandi/|title=Frá New York Knicks til KR: Er Stew Johnson besti leikmaður sem leikið hefur á Íslandi?|author=Davíð Eldur|date=2021-01-26|website=Karfan|language=is|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

Johnson lék þrjú tímabil á Íslandi, fyrst með [[Ármann (körfuknattleikur karla)|Ármanni]] í [[1. deild karla í körfuknattleik|næst-efstu deild]], en seinna í [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Úrvalsdeildinni]] með [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]]. Hann var stigahæsti leikmaður deildarinnar árið 1983 og annar stigahæsti árið á undan. Leikferli hans á Íslandi lauk þegar erlendir leikmenn voru bannaðir í efstu deild árið 1983.

Auk Bandaríkjanna og Íslands, lék Johnson meðal annars í Sviss, þar sem hann varð meistari árið 1977 með SP Federale Lugano ásamt því að verða stigahæstur í deildinni, og Argentínu þar sem hann lék tvö tímabil með River Plate þar sem [[Pétur Guðmundsson]] var meðal liðsfélaga hans.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newpittsburghcourier.com/2023/06/16/stewart-johnson-the-barrier-breaker-basketball-icon-and-very-proud-father/|title=Stewart Johnson—the barrier-breaker, basketball icon, and very proud father|author=Genea L. Webb|date=2023-06-16|website=New Pittsburgh Courier|language=en-US|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

Johnson þjálfaði öll sín ár á Íslandi, fyrst karlalið Ármanns og síðar bæði kvenna- og karlalið KR. Hann gerði [[KR (körfuknattleikur kvenna)|kvennalið KR]] að [[Úrvalsdeild kvenna í körfuknattleik|Íslands]]- og [[Bikarkeppni kvenna í körfuknattleik|bikarmeisturum]] 1982 og 1983.

Eftir veru sína á Íslandi hélt Johnson til Svíþjóðar þar sem hann bæði lék og þjálfaði til fjölda ára.&lt;ref name=&quot;karfan-besti&quot;/&gt; Hann er faðir sænsku landsliðskonunnar Precious Johnson.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sydsvenskan.se/sport/ovanliga-resan-till-landslaget-nu-gor-skanskan-em-debut/|title=Ovanliga resan till landslaget – nu gör skånskan EM-debut|author=Linus Ahlin|date=2025-06-19|website=Sydsvenskan|language=sv|access-date=2026-07-29}}&lt;/ref&gt;

==Tölfræði==
===Úrvalsdeild===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Deildarkeppni
! Tímabil !! Félag !! L !! 2H !! VH || VT || VN% !!  STG
|-
| 1981–82 || [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] || 13 || 14,5 || 3,8 || 4,4 || .877 || 32,8
|-
| 1982–83 || [[KR (körfuknattleikur karla)|KR]] || 20 || 16,4 || 5,4 || 6,3 || .849 || 38,2
|-
!colspan=2|Samtals  !! 33 !! 15,6 !! 4,8 || 5,5 || .858 !! 36.0
|}

==Tilvísanir==
{{reflist}}

==Heimildir==
*[https://www.korfustatt.is/Leikmadur/114752 Tölfræði úr Úrvalsdeild] á Körfustatt.is
*[https://www.basketball-reference.com/players/j/johnsst01.html Tölfræði úr ABA] á Basketball-Reference.com
*[https://www.sports-reference.com/cbb/players/stewart-johnson-1.html Tölfræði úr háskólabolta] á Sports-Reference.com

{{f|1944}}
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]]
[[Flokkur:Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]]
[[Flokkur:Þjálfarar Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]]
[[Flokkur:Þjálfarar Úrvalsdeildar kvenna í körfuknattleik]]</text>
      <sha1>2mwam9can73vfturguqw93jydvau4ol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Danska Austur-Indíafélagið</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192240</id>
    <revision>
      <id>1973736</id>
      <timestamp>2026-07-29T12:54:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „[[Mynd:Fort_Dansborg.JPG|thumb|Dansborg í Tranquebar á Indlandi.]] '''Danska Austur-Indíafélagið''' ([[danska]]: ''Ostindisk Kompagni'') var heiti á tveimur [[verslunarfélag|verslunarfélögum]] sem voru stofnuð í [[Danaveldi]] á 17. öld. Það fyrra var stofnað árið [[1616]], í valdatíð [[Kristján 4.|Kristjáns 4.]], til að stunda verslun á [[Indland]]i. Danir reyndu í fyrstu að koma upp verslunarstað á [[Ceylon]], en voru hraktir þaðan...“</comment>
      <origin>1973736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1810" sha1="5iqvtouqn8ttqtyq8wtaovsccbbm9fs" xml:space="preserve">[[Mynd:Fort_Dansborg.JPG|thumb|Dansborg í Tranquebar á Indlandi.]]
'''Danska Austur-Indíafélagið''' ([[danska]]: ''Ostindisk Kompagni'') var heiti á tveimur [[verslunarfélag|verslunarfélögum]] sem voru stofnuð í [[Danaveldi]] á 17. öld. Það fyrra var stofnað árið [[1616]], í valdatíð [[Kristján 4.|Kristjáns 4.]], til að stunda verslun á [[Indland]]i. Danir reyndu í fyrstu að koma upp verslunarstað á [[Ceylon]], en voru hraktir þaðan af [[Portúgal|Portúgölum]]. Á meginlandinu fengu þeir að stofna verslunarstað í bænum [[Tranquebar]]. Þátttaka Dana í [[þrjátíu ára stríðið|þrjátíu ára stríðinu]] varð til þess að félagið fór á hausinn og öll verslun við Indland hætti milli 1643 og 1669. Árið 1670 var nýtt Austur-Indíafélag stofnað og tók yfir virkið [[Dansborg]] í Tranquebar. Það félag gat ekki fjármagnað leiðangra milli 1721 og 1725 og var leyst upp árið 1729.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Ostindisk_Kompagni,_1616-1729|title=Ostindisk Kompagni, 1616-1729|author=Niels Brimnes|date=28. apríl 2026|website=Danmarkshistorien}}&lt;/ref&gt; Árið 1732 var svo [[Danska Asíufélagið]] stofnað með 40 ára einokun á verslun við Indland. Danska ríkisstjórnin tók stjórn þess yfir 1772, en það starfaði til 1847. Tveimur árum fyrr, eða 1845, seldu Danir nýlendur sínar á Indlandi (Tranquebar og [[Serampore]]) til [[Bretland]]s.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://danmarkshistorien.lex.dk/Handelsstationen_Serampore_(Frederiksnagore),_1755-1845|title=Handelsstationen Serampore (Frederiksnagore), 1755-1845|author=Simon Rastén|date=29. júlí 2026|website=Danmarkshistorien}}&lt;/ref&gt;

== Tilvísanir ==
{{reflist}}
[[Flokkur:Dönsk verslunarfélög]]
[[Flokkur:Danskar nýlendur]]
{{sa|1616|1729}}</text>
      <sha1>5iqvtouqn8ttqtyq8wtaovsccbbm9fs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Glen Hansard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192241</id>
    <revision>
      <id>1973740</id>
      <timestamp>2026-07-29T13:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „[[Mynd:Glen Hansard - Lucca Comics &amp; Games 2015 2.JPG|thumb|Glen Hansard .]] '''Glen James Hansard''' (f. [[21. apríl]] [[1970]], d. [[29. júlí]] [[2026]]) var írskur tónlistarmaður.  Hann hóf tónlistaferilinn með írska rokkbandinu the Frames. Síðar stofnaði hann þjóðlagadúóið the Swell Season með hinni tékknesku (síðar íslensku) [[Markéta Irglová|Markéta Irglová]] en leikin kvikmynd, ''Once'' (2007), var gerð í kringum sveitina. Lagi...“</comment>
      <origin>1973740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1472" sha1="21ovh8hutv3ulc3g6hqluwvv9wcfhue" xml:space="preserve">[[Mynd:Glen Hansard - Lucca Comics &amp; Games 2015 2.JPG|thumb|Glen Hansard .]]
'''Glen James Hansard''' (f. [[21. apríl]] [[1970]], d. [[29. júlí]] [[2026]]) var írskur tónlistarmaður.

Hann hóf tónlistaferilinn með írska rokkbandinu the Frames. Síðar stofnaði hann þjóðlagadúóið the Swell Season með hinni tékknesku (síðar íslensku) [[Markéta Irglová|Markéta Irglová]] en leikin kvikmynd, ''Once'' (2007), var gerð í kringum sveitina. Lagið ''Falling Slowly'' úr kvikmyndinni hlaut [[Óskarsverðlaun]] fyrir besta kvikmyndalagið árið 2008.

Árið 2011 gekk hann til liðs við [[Eddie Vedder]] á tónleikaferðalagi fyrir plötu Vedders ''Ukulele Songs''. Hansard gaf út fyrstu sólóplötu sína árið 2012  og var platan ''Didn't He Ramble'' (2015) tilnefnd til [[Grammy-verðlaun]]a.

Hann lék í kvikmyndum eins og The Commitments (1991) sem vann BAFTA-verðlaun og Cyrano (2021).

Árið 2026 lést Hansard í mótorhjólaslysi nálægt Dublin &lt;ref&gt;[https://www.rte.ie/news/ireland/2026/0729/1585555-glen-hansard-death/ Oscar-winning musician Glen Hansard dies in Dublin crash] RTE, sótt 29. júlí 2026&lt;/ref&gt;.

===Sólóplötur===
*Rhythm and Repose (2012)
*Didn't He Ramble (2015)
*Between Two Shores (2018)
*This Wild Willing (2019)
*All That Was East Is West of Me Now (2023)

{{fd|1970|2026}}

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;

[[Flokkur:Írskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Óskarsverðlaunahafar í flokki bestu tónlistar]]</text>
      <sha1>21ovh8hutv3ulc3g6hqluwvv9wcfhue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973741</id>
      <parentid>1973740</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T13:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1574" sha1="jmalu246dtmw2as22fv51gst2llbh8z" xml:space="preserve">[[Mynd:Glen Hansard - Lucca Comics &amp; Games 2015 2.JPG|thumb|Glen Hansard .]]
'''Glen James Hansard''' (f. [[21. apríl]] [[1970]], d. [[29. júlí]] [[2026]]) var írskur tónlistarmaður.

Hann hóf tónlistaferilinn með írska rokkbandinu the Frames. Síðar stofnaði hann þjóðlagadúóið the Swell Season með hinni tékknesku (síðar íslensku) [[Markéta Irglová|Markéta Irglová]] en leikin kvikmynd, ''Once'' (2007), var gerð í kringum sveitina. Lagið ''Falling Slowly'' úr kvikmyndinni hlaut [[Óskarsverðlaun]] fyrir besta kvikmyndalagið árið 2008.

Árið 2011 gekk hann til liðs við [[Eddie Vedder]] á tónleikaferðalagi fyrir plötu Vedders ''Ukulele Songs''. 
Tíu árum síðar vann hann með Vedder við tónlist fyrir kvikmynd [[Sean Penn]]s, ''Flag Day''.

Hansard gaf út fyrstu sólóplötu sína árið 2012  og var platan ''Didn't He Ramble'' (2015) tilnefnd til [[Grammy-verðlaun]]a.

Hann lék í kvikmyndum eins og The Commitments (1991) sem vann BAFTA-verðlaun og Cyrano (2021).

Árið 2026 lést Hansard í mótorhjólaslysi nálægt Dublin &lt;ref&gt;[https://www.rte.ie/news/ireland/2026/0729/1585555-glen-hansard-death/ Oscar-winning musician Glen Hansard dies in Dublin crash] RTE, sótt 29. júlí 2026&lt;/ref&gt;.

===Sólóplötur===
*Rhythm and Repose (2012)
*Didn't He Ramble (2015)
*Between Two Shores (2018)
*This Wild Willing (2019)
*All That Was East Is West of Me Now (2023)

{{fd|1970|2026}}

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;

[[Flokkur:Írskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Óskarsverðlaunahafar í flokki bestu tónlistar]]</text>
      <sha1>jmalu246dtmw2as22fv51gst2llbh8z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973743</id>
      <parentid>1973741</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T13:32:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="t4crslc8hykcx7cj77ntw8m0w6azuib" xml:space="preserve">[[Mynd:Glen Hansard - Lucca Comics &amp; Games 2015 2.JPG|thumb|Glen Hansard]]
'''Glen James Hansard''' (f. [[21. apríl]] [[1970]], d. [[29. júlí]] [[2026]]) var írskur tónlistarmaður.

Hann hóf tónlistaferilinn með írska rokkbandinu the Frames. Síðar stofnaði hann þjóðlagadúóið the Swell Season með hinni tékknesku (síðar íslensku) [[Markéta Irglová|Markéta Irglová]] en leikin kvikmynd, ''Once'' (2007), var gerð í kringum sveitina. Lagið ''Falling Slowly'' úr kvikmyndinni hlaut [[Óskarsverðlaun]] fyrir besta kvikmyndalagið árið 2008.

Árið 2011 gekk hann til liðs við [[Eddie Vedder]] á tónleikaferðalagi fyrir plötu Vedders ''Ukulele Songs''. 
Tíu árum síðar vann hann með Vedder við tónlist fyrir kvikmynd [[Sean Penn]]s, ''Flag Day''.

Hansard gaf út fyrstu sólóplötu sína árið 2012  og var platan ''Didn't He Ramble'' (2015) tilnefnd til [[Grammy-verðlaun]]a.

Hann lék í kvikmyndum eins og The Commitments (1991) sem vann BAFTA-verðlaun og Cyrano (2021).

Árið 2026 lést Hansard í mótorhjólaslysi nálægt Dublin &lt;ref&gt;[https://www.rte.ie/news/ireland/2026/0729/1585555-glen-hansard-death/ Oscar-winning musician Glen Hansard dies in Dublin crash] RTE, sótt 29. júlí 2026&lt;/ref&gt;.

===Sólóplötur===
*Rhythm and Repose (2012)
*Didn't He Ramble (2015)
*Between Two Shores (2018)
*This Wild Willing (2019)
*All That Was East Is West of Me Now (2023)

{{fd|1970|2026}}

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;

[[Flokkur:Írskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Óskarsverðlaunahafar í flokki bestu tónlistar]]</text>
      <sha1>t4crslc8hykcx7cj77ntw8m0w6azuib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973782</id>
      <parentid>1973743</parentid>
      <timestamp>2026-07-29T18:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Berserkur</username>
        <id>10188</id>
      </contributor>
      <origin>1973782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1798" sha1="fste8v1f1milfgk4cpruzwawu0sx99y" xml:space="preserve">[[Mynd:Glen Hansard - Lucca Comics &amp; Games 2015 2.JPG|thumb|Glen Hansard]]
'''Glen James Hansard''' (f. [[21. apríl]] [[1970]], d. [[29. júlí]] [[2026]]) var írskur tónlistarmaður.

Hann hóf tónlistaferilinn með írska rokkbandinu the Frames. Síðar stofnaði hann þjóðlagadúóið the Swell Season með hinni tékknesku (síðar íslensku) [[Markéta Irglová|Markéta Irglová]] en leikin kvikmynd, ''Once'' (2007), var gerð í kringum sveitina. Lagið ''Falling Slowly'' úr kvikmyndinni hlaut [[Óskarsverðlaun]] fyrir besta kvikmyndalagið árið 2008.

Árið 2011 gekk hann til liðs við [[Eddie Vedder]] á tónleikaferðalagi fyrir plötu Vedders ''Ukulele Songs''. 
Tíu árum síðar vann hann með Vedder við tónlist fyrir kvikmynd [[Sean Penn]]s, ''Flag Day''.

Hansard gaf út fyrstu sólóplötu sína árið 2012  og var platan ''Didn't He Ramble'' (2015) tilnefnd til [[Grammy-verðlaun]]a.

Hann lék í kvikmyndum eins og The Commitments (1991) sem vann BAFTA-verðlaun og Cyrano (2021).

Árið 2026 lést Hansard í mótorhjólaslysi nálægt Dublin &lt;ref&gt;[https://www.rte.ie/news/ireland/2026/0729/1585555-glen-hansard-death/ Oscar-winning musician Glen Hansard dies in Dublin crash] RTE, sótt 29. júlí 2026&lt;/ref&gt;.

* Hansard spilaði á Bræðslunni á Borgarfirði eystri og í Reykjavík árið 2011 &lt;ref&gt;[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-07-29-glen-hansard-latinn-482554 Glen Hansard látinn] Rúv.is, sótt 29. júlí 2026&lt;/ref&gt;.

===Sólóplötur===
*Rhythm and Repose (2012)
*Didn't He Ramble (2015)
*Between Two Shores (2018)
*This Wild Willing (2019)
*All That Was East Is West of Me Now (2023)

{{fd|1970|2026}}

==Tilvísanir==
&lt;references/&gt;

[[Flokkur:Írskir tónlistarmenn]]
[[Flokkur:Óskarsverðlaunahafar í flokki bestu tónlistar]]</text>
      <sha1>fste8v1f1milfgk4cpruzwawu0sx99y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flokkur:Hnitakerfi</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192242</id>
    <revision>
      <id>1973777</id>
      <timestamp>2026-07-29T17:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>Bjó til síðu með „[[Flokkur:Rúmfræði]]“</comment>
      <origin>1973777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="gyktf1mks4ewpchg59icq5x1cq96xe6" xml:space="preserve">[[Flokkur:Rúmfræði]]</text>
      <sha1>gyktf1mks4ewpchg59icq5x1cq96xe6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elísabetartíminn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192244</id>
    <redirect title="Elísabetartímabilið" />
    <revision>
      <id>1973788</id>
      <timestamp>2026-07-29T22:28:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TKSnaevarr</username>
        <id>53243</id>
      </contributor>
      <comment>Tilvísun á [[Elísabetartímabilið]]</comment>
      <origin>1973788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="8jttwgqez5uqvgmvwuskla496dazu9n" xml:space="preserve">#TILVÍSUN[[Elísabetartímabilið]]</text>
      <sha1>8jttwgqez5uqvgmvwuskla496dazu9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flokkur:Notandi kl-0</title>
    <ns>14</ns>
    <id>192245</id>
    <revision>
      <id>1973801</id>
      <timestamp>2026-07-30T05:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babel AutoCreate</username>
        <id>24115</id>
      </contributor>
      <comment>Bý sjálfkrafa til [[Project:Tungumálaþekking|Babel]]-flokkssíðu</comment>
      <origin>1973801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="ahf6wlcq918oujhehxjtmogw3h8qxf3" xml:space="preserve">Notendur í þessum flokki gefa til kynna að þeir hafi færnistig 0 fyrir tungumálið grænlenska.</text>
      <sha1>ahf6wlcq918oujhehxjtmogw3h8qxf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Austurlenskir drekar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192246</id>
    <revision>
      <id>1973813</id>
      <timestamp>2026-07-30T10:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>austurlenskir drekar</comment>
      <origin>1973813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2916" sha1="icch29m8jtna7mi6lnaib5bcs5t60mr" xml:space="preserve">[[Mynd:Chinese dragon asset heraldry.svg|alt=skærblár austurlenskur dreki|thumb|Skærblái drekinn eins og hann birtist á fánanum Qing konungsættarinnar.]]
'''Austurlenskir drekar''' eru mjög ólíkir öðrum [[Dreki|drekum]] heimsins og koma upphaflega frá [[Kína]] og kallast ''long'' (龙) á [[kínverska|kínversku]] . Í [[Asía|Asíu]] eru [[dreki|drekar]] taldir vera vitrir [[Guð|guðir]] og eru þeir tákn um tign, gæfu og vernd. Mikið er um dreka í kínverskri myndlist og menningu.&lt;ref name=&quot;CLI dragons&quot;&gt;[https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/ &quot;Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance&quot; (CLI.org)], gefið út 23 desember 2019, sótt 30. júlí 2026&lt;/ref&gt;

Drekinn eitt af 12 dýrum austurlenska [[dýrahringurinn|dýrahringsins]] og er þá &quot;ár drekans&quot; á 12 ára fresti. Þeir geta stjórnað vatni og rigningu og voru þess vegna tilbeðnir til þess að bjarga [[uppskera|uppskeru]] frá [[þurrkar|þurrki]]. 

Hægt að aðgreina drekana út frá hversu margar klær þeir hafa á fótunum og eru þeir merki um tign.&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/bub_gb_CzdICSqnELkC/page/n233/mode/2up &quot;The Arts of China&quot; (1984)] gefið út af háskólanum í Kaliforníu, bls. 214&lt;/ref&gt; Kínverskir drekar hafa 5 klær og er það merki um að þeir séu keisaradrekar og æðstir á meðal drekanna, næst koma drekar með 4 klær og eru þeir helst kenndir [[aðall|aðalinn]] og [[Kórea|Kóreu]] og síðan eru það drekarnir með 3 klær sem eru helst kenndir við [[Japan]]. 

Austurlenskir drekar geta verið eins smáir og [[silkiormur]] eða á stærð við heiminn og geta flogið án vængja og breytt sér í önnur dýr á borð við [[skjaldbaka|skjaldbökur]], [[fiskur|fiska]] og jafnvel [[maður|mannverur]]. 

== Útlit ==
Þeim er almennt sagðir vera langir eins og snákar með stuttar lappir og ljónsmakka; en eftirfarandi listi telur upp 9 grunneinkenni austurlenskra dreka:
* horn eins og [[hjartardýr]]
* höfuð eins og kameldýr
* eyru eins og uxi/naut
* háls og hali eins og snákur
* augu eins og á djöfli eða héra
* hreistur eins og á fiski/karpa
* kviður eins og skelfiskur
* loppur eins og á tígrisdýri
* klær eins og á erni

=== Þýðing lita ===
Litir drekans geta einnig haft tilgreinda meiningu:&lt;ref name=&quot;CLI dragons&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!litur !! þýðing
|-
|Blár / Grænn || Náttúra, heilsa og ró; lækning, friður og hvíld
|-
| Hvítur || Hreinleiki; stundum dauði, sorg og slæmur fyrirboði
|-
| Rauður || Gæfa; Vinsælt í brúðkaupum og hátíðum til að ýta undir hamingju og lukku
|-
| Gulur || Gæfa og kraftur; æðsti drekinn, lengi verið tengdur við keisaraveldið, keisarann, hlýju, visku og heilsu
|-
| Svartur || Hefnd eða refsing; oft tengt við náttúruöfl á borð við storma og flóð.
|}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Goðsagnaverur]]
[[Flokkur:Drekar]]</text>
      <sha1>icch29m8jtna7mi6lnaib5bcs5t60mr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973816</id>
      <parentid>1973813</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:42:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>kínverskar goðsagnaverur</comment>
      <origin>1973816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2928" sha1="0t2oqntdirwdipej7ses6jsxjeat27z" xml:space="preserve">[[Mynd:Chinese dragon asset heraldry.svg|alt=skærblár austurlenskur dreki|thumb|Skærblái drekinn eins og hann birtist á fánanum Qing konungsættarinnar.]]
'''Austurlenskir drekar''' eru mjög ólíkir öðrum [[Dreki|drekum]] heimsins og koma upphaflega frá [[Kína]] og kallast ''long'' (龙) á [[kínverska|kínversku]] . Í [[Asía|Asíu]] eru [[dreki|drekar]] taldir vera vitrir [[Guð|guðir]] og eru þeir tákn um tign, gæfu og vernd. Mikið er um dreka í kínverskri myndlist og menningu.&lt;ref name=&quot;CLI dragons&quot;&gt;[https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/ &quot;Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance&quot; (CLI.org)], gefið út 23 desember 2019, sótt 30. júlí 2026&lt;/ref&gt;

Drekinn eitt af 12 dýrum austurlenska [[dýrahringurinn|dýrahringsins]] og er þá &quot;ár drekans&quot; á 12 ára fresti. Þeir geta stjórnað vatni og rigningu og voru þess vegna tilbeðnir til þess að bjarga [[uppskera|uppskeru]] frá [[þurrkar|þurrki]]. 

Hægt að aðgreina drekana út frá hversu margar klær þeir hafa á fótunum og eru þeir merki um tign.&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/bub_gb_CzdICSqnELkC/page/n233/mode/2up &quot;The Arts of China&quot; (1984)] gefið út af háskólanum í Kaliforníu, bls. 214&lt;/ref&gt; Kínverskir drekar hafa 5 klær og er það merki um að þeir séu keisaradrekar og æðstir á meðal drekanna, næst koma drekar með 4 klær og eru þeir helst kenndir [[aðall|aðalinn]] og [[Kórea|Kóreu]] og síðan eru það drekarnir með 3 klær sem eru helst kenndir við [[Japan]]. 

Austurlenskir drekar geta verið eins smáir og [[silkiormur]] eða á stærð við heiminn og geta flogið án vængja og breytt sér í önnur dýr á borð við [[skjaldbaka|skjaldbökur]], [[fiskur|fiska]] og jafnvel [[maður|mannverur]]. 

== Útlit ==
Þeim er almennt sagðir vera langir eins og snákar með stuttar lappir og ljónsmakka; en eftirfarandi listi telur upp 9 grunneinkenni austurlenskra dreka:
* horn eins og [[hjartardýr]]
* höfuð eins og kameldýr
* eyru eins og uxi/naut
* háls og hali eins og snákur
* augu eins og á djöfli eða héra
* hreistur eins og á fiski/karpa
* kviður eins og skelfiskur
* loppur eins og á tígrisdýri
* klær eins og á erni

=== Þýðing lita ===
Litir drekans geta einnig haft tilgreinda meiningu:&lt;ref name=&quot;CLI dragons&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!litur !! þýðing
|-
|Blár / Grænn || Náttúra, heilsa og ró; lækning, friður og hvíld
|-
| Hvítur || Hreinleiki; stundum dauði, sorg og slæmur fyrirboði
|-
| Rauður || Gæfa; Vinsælt í brúðkaupum og hátíðum til að ýta undir hamingju og lukku
|-
| Gulur || Gæfa og kraftur; æðsti drekinn, lengi verið tengdur við keisaraveldið, keisarann, hlýju, visku og heilsu
|-
| Svartur || Hefnd eða refsing; oft tengt við náttúruöfl á borð við storma og flóð.
|}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Kínverskar goðsagnaverur]]
[[Flokkur:Drekar]]</text>
      <sha1>0t2oqntdirwdipej7ses6jsxjeat27z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973819</id>
      <parentid>1973816</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T10:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <comment>stafsetning, orðalag og tenglar</comment>
      <origin>1973819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3020" sha1="20r4sir3ukztgndfja8by64xifwjrdt" xml:space="preserve">[[Mynd:Chinese dragon asset heraldry.svg|alt=skærblár austurlenskur dreki|thumb|Skærblái drekinn eins og hann birtist á fánum Qing konungsættarinnar.]]
'''Austurlenskir drekar''' eru mjög ólíkir öðrum [[Dreki|drekum]] heimsins og koma upphaflega frá [[Kína]] og kallast ''long'' (龙) á [[kínverska|kínversku]] . Í [[Asía|Asíu]] eru [[dreki|drekar]] taldir vera vitrir [[Guð|guðir]] og eru þeir tákn um tign, gæfu og vernd. Mikið er um dreka í kínverskri myndlist og menningu.&lt;ref name=&quot;CLI dragons&quot;&gt;[https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/ &quot;Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance&quot; (CLI.org)], gefið út 23 desember 2019, sótt 30. júlí 2026&lt;/ref&gt;

Drekinn eitt af 12 dýrum austurlenska [[dýrahringurinn|dýrahringsins]] og er þá &quot;ár drekans&quot; á 12 ára fresti. Þeir geta stjórnað vatni og rigningu og voru þess vegna tilbeðnir til þess að bjarga [[uppskera|uppskeru]] frá [[þurrkar|þurrki]]. 

Hægt að aðgreina drekana út frá hversu margar klær þeir hafa á fótunum og eru þeir merki um tign.&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/bub_gb_CzdICSqnELkC/page/n233/mode/2up &quot;The Arts of China&quot; (1984)] gefið út af háskólanum í Kaliforníu, bls. 214&lt;/ref&gt; Kínverskir drekar hafa 5 klær og er það merki um að þeir séu keisaradrekar og æðstir á meðal drekanna, næst koma drekar með 4 klær og eru þeir helst kenndir [[aðall|aðalinn]] og [[Kórea|Kóreu]] og síðan eru það drekarnir með 3 klær sem eru helst kenndir við [[Japan]]. 

Austurlenskir drekar geta verið eins smáir og [[silkiormur|silkiormar]] eða á stærð við heiminn og geta flogið án vængja og breytt sér í önnur dýr á borð við [[skjaldbaka|skjaldbökur]], [[fiskur|fiska]] og jafnvel [[maður|mannverur]]. 

== Útlit ==
Austurlenskir drekar eru almennt sagðir vera langir eins og snákar með stuttar lappir og ljónsmakka; en eftirfarandi listi telur upp 9 grunneinkenni austurlenskra dreka:
* horn eins og [[hjartardýr]]
* höfuð eins og [[kameldýr]]
* eyru eins og [[uxi]]/[[naut]]
* háls og hali eins og [[snákur]]
* augu eins og á [[djöfull|djöfli]] eða [[héri|héra]]
* hreistur eins og á [[fiskur|fiski]]/karpa
* kviður eins og [[skelfiskur]]
* loppur eins og á [[tígrisdýr]]i
* klær eins og á [[örn|erni]]

=== Þýðing lita ===
Litir drekans geta einnig haft tilgreinda meiningu:&lt;ref name=&quot;CLI dragons&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!litur !! þýðing
|-
|Blár / Grænn || Náttúra, heilsa og ró; lækning, friður og hvíld
|-
| Hvítur || Hreinleiki; stundum dauði, sorg og slæmur fyrirboði
|-
| Rauður || Gæfa; Vinsælt í brúðkaupum og hátíðum til að ýta undir hamingju og lukku
|-
| Gulur || Gæfa og kraftur; æðsti drekinn, lengi verið tengdur við keisaraveldið, keisarann, hlýju, visku og heilsu
|-
| Svartur || Hefnd eða refsing; oft tengt við náttúruöfl á borð við storma og flóð.
|}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Kínverskar goðsagnaverur]]
[[Flokkur:Drekar]]</text>
      <sha1>20r4sir3ukztgndfja8by64xifwjrdt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1973826</id>
      <parentid>1973819</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T11:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MyraMidnight</username>
        <id>41218</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>vantaði eitt orð</comment>
      <origin>1973826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3023" sha1="3re06dflvycmbxe3cehkxsvu3xwlhr4" xml:space="preserve">[[Mynd:Chinese dragon asset heraldry.svg|alt=skærblár austurlenskur dreki|thumb|Skærblái drekinn eins og hann birtist á fánum Qing konungsættarinnar.]]
'''Austurlenskir drekar''' eru mjög ólíkir öðrum [[Dreki|drekum]] heimsins og koma upphaflega frá [[Kína]] og kallast ''long'' (龙) á [[kínverska|kínversku]] . Í [[Asía|Asíu]] eru [[dreki|drekar]] taldir vera vitrir [[Guð|guðir]] og eru þeir tákn um tign, gæfu og vernd. Mikið er um dreka í kínverskri myndlist og menningu.&lt;ref name=&quot;CLI dragons&quot;&gt;[https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/ &quot;Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance&quot; (CLI.org)], gefið út 23 desember 2019, sótt 30. júlí 2026&lt;/ref&gt;

Drekinn er eitt af 12 dýrum austurlenska [[dýrahringurinn|dýrahringsins]] og er þá &quot;ár drekans&quot; á 12 ára fresti. Þeir geta stjórnað vatni og rigningu og voru þess vegna tilbeðnir til þess að bjarga [[uppskera|uppskeru]] frá [[þurrkar|þurrki]]. 

Hægt að aðgreina drekana út frá hversu margar klær þeir hafa á fótunum og eru þeir merki um tign.&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/bub_gb_CzdICSqnELkC/page/n233/mode/2up &quot;The Arts of China&quot; (1984)] gefið út af háskólanum í Kaliforníu, bls. 214&lt;/ref&gt; Kínverskir drekar hafa 5 klær og er það merki um að þeir séu keisaradrekar og æðstir á meðal drekanna, næst koma drekar með 4 klær og eru þeir helst kenndir [[aðall|aðalinn]] og [[Kórea|Kóreu]] og síðan eru það drekarnir með 3 klær sem eru helst kenndir við [[Japan]]. 

Austurlenskir drekar geta verið eins smáir og [[silkiormur|silkiormar]] eða á stærð við heiminn og geta flogið án vængja og breytt sér í önnur dýr á borð við [[skjaldbaka|skjaldbökur]], [[fiskur|fiska]] og jafnvel [[maður|mannverur]]. 

== Útlit ==
Austurlenskir drekar eru almennt sagðir vera langir eins og snákar með stuttar lappir og ljónsmakka; en eftirfarandi listi telur upp 9 grunneinkenni austurlenskra dreka:
* horn eins og [[hjartardýr]]
* höfuð eins og [[kameldýr]]
* eyru eins og [[uxi]]/[[naut]]
* háls og hali eins og [[snákur]]
* augu eins og á [[djöfull|djöfli]] eða [[héri|héra]]
* hreistur eins og á [[fiskur|fiski]]/karpa
* kviður eins og [[skelfiskur]]
* loppur eins og á [[tígrisdýr]]i
* klær eins og á [[örn|erni]]

=== Þýðing lita ===
Litir drekans geta einnig haft tilgreinda meiningu:&lt;ref name=&quot;CLI dragons&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!litur !! þýðing
|-
|Blár / Grænn || Náttúra, heilsa og ró; lækning, friður og hvíld
|-
| Hvítur || Hreinleiki; stundum dauði, sorg og slæmur fyrirboði
|-
| Rauður || Gæfa; Vinsælt í brúðkaupum og hátíðum til að ýta undir hamingju og lukku
|-
| Gulur || Gæfa og kraftur; æðsti drekinn, lengi verið tengdur við keisaraveldið, keisarann, hlýju, visku og heilsu
|-
| Svartur || Hefnd eða refsing; oft tengt við náttúruöfl á borð við storma og flóð.
|}

== Tilvísanir ==
{{reflist}}

[[Flokkur:Kínverskar goðsagnaverur]]
[[Flokkur:Drekar]]</text>
      <sha1>3re06dflvycmbxe3cehkxsvu3xwlhr4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Byggðasafnið Hvoll</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192247</id>
    <redirect title="Byggðasafn Dalvíkurbyggðar" />
    <revision>
      <id>1973825</id>
      <timestamp>2026-07-30T11:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akigka</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <comment>Akigka færði [[Byggðasafnið Hvoll]] á [[Byggðasafn Dalvíkurbyggðar]]</comment>
      <origin>1973825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="b2dz2eaeso4ek5r2zn0gmscgdr2oy88" xml:space="preserve">#tilvísun [[Byggðasafn Dalvíkurbyggðar]]</text>
      <sha1>b2dz2eaeso4ek5r2zn0gmscgdr2oy88</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>