Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 0 1598 1974034 1968234 2026-08-02T10:12:44Z Berserkur 10188 1974034 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1955]]|[[1956]]|[[1957]]|[[1958]]|[[1959]]|[[1960]]|[[1961]]| [[1941–1950]]|[[1951–1960]]|[[1961–1970]]| [[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]| }} [[Mynd:Thorramatur.jpg|thumb|right|Orðið [[þorramatur]] varð líklega til á Naustinu 1958.]] [[Mynd:Che SClara.jpg|thumb|right|[[Che Guevara]] í [[Santa Clara]].]] [[Mynd:Christabel Pankhurst.jpg|thumb|right|Kvenréttindakonan [[Christabel Pankhurst]].]] Árið '''1958''' ('''MCMLVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * Janúar - Veitingahúsið [[Naustið]] í Reykjavík fór að auglýsa [[þorrablót]] og orðið [[þorramatur]] kom fyrst fyrir. * [[25. janúar]] - ** [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1958|Sveitarstjórnarkosningar]] fóru fram. ** Landssamband bakarameistara var stofnað. * VSO verkfræðistofan, fyrsta verkfræðistofa landsins, var stofnuð. * [[23. mars]]: [[Styrktarfélag vangefinna]] var stofnað. * [[29. mars]]: Fjórir ungir menn fórust í [[Flugslysið á Öxnadalsheiði 1958|flugslysi á Öxnadalsheiði]]. * [[24. maí]] - [[Mokkakaffi]] á Skólavörðustíg var opnað. * [[1. september]] - Íslenska [[fiskveiðilögsaga]]n var færð út í 12 mílur. * [[1. september]] - Fyrsta [[Þorskastríðin|þorskastríðið]] milli Breta og Íslendinga hófst. * [[14. september]] - [[Tennis- og badmintonfélag Vestmannaeyja]] var stofnað. * [[1. október]] - [[Hagaskóli]] og [[Vesturbæjarskóli]] hófu kennslu. * [[23. október]] - [[Bandalag háskólamanna]] eða BHM var stofnað. * [[23. desember]] - Ríkisstjórn [[Emil Jónsson|Emils Jónssonar]] ([[Emilía (ríkisstjórn)|Emilía]]) tók við völdum. * Skipafélagið [[Hafskip]] stofnað. * [[Sjávarútvegshúsið]] opnaði við Skúlagötu. * Garðyrkjustöðin [[Eden (Hveragerði)|Eden]] opnaði í Hveragerði. * [[Árbók Þingeyinga]] kom út fyrst. === Fædd === * [[11. apríl]] - [[Jón Stefán Kristjánsson]], leikari og þýðandi. * [[23. apríl]] - [[Hilmar Örn Hilmarsson]], tónskáld og allsherjargoði. *[[29. apríl]] - [[Auður Ava Ólafsdóttir]], listfræðingur og rithöfundur. * [[2. júní]] - [[Eggert Þór Bernharðsson]], sagnfræðingur, rithöfundur og menningarmiðlari (d. [[2014]]). * [[10. júlí]] - [[Helgi Björnsson]], leikari og tónlistarmaður * [[30. ágúst]] - [[Sigrún Edda Björnsdóttir]], leikkona. * [[8. september]] - [[Ólína Þorvarðardóttir]], skólameistari og alþingismaður. * [[8. september]] - [[Margrét Sverrisdóttir]], stjórnmálamaður. * [[30. september]] - [[Rósa Guðný Þórsdóttir]], leikkona. * [[2. október]] - [[Árni M. Mathiesen]], dýralæknir og ráðherra. * [[11. október]] - [[Bryndís Petra Bragadóttir]], leikkona * [[30. október]] - [[Pétur Guðmundsson]], körfuknattleiksmaður. === Dáin === * [[5. apríl]] - [[Ásgrímur Jónsson]] (f. [[1876]]). * [[18. apríl]] - [[Thora Friðriksson]], rithöfundur (f. [[1866]]). * [[25. maí]] - [[Steinn Steinarr]] (f. [[1908]]). * [[2. ágúst]] - [[Helgi Tómasson]], yfirlæknir á Kleppsspítala (f. [[1896]]). * [[28. ágúst]] - [[Halldór Hermannsson]], prófessor og bókavörður við Fiske-safnið í Cornell-Háskóla (f. [[1878]]). == Erlendis == * [[1. janúar]] - [[Rómarsáttmálinn]], stofnsáttmáli [[Efnahagsbandalag Evrópu|Efnahagsbandalags Evrópu]], gekk í gildi. * [[4. janúar]] - [[Spútnik 1]] féll til jarðar og brann upp. * [[8. janúar]] - [[Bobby Fischer]] varð skákmeistari Bandaríkjanna, 14 ára að aldri. * [[1. febrúar]] - Sýrland og Egyptaland sameinuðust í [[Sameinaða Arabalýðveldið]]. * [[6. febrúar]] - Flugvél fórst við [[München]] og með henni 20 menn, þar á meðal sjö leikmenn enska knattspyrnuliðsins [[Manchester United]]. 23 lifðu slysið af en þrír dóu síðar á sjúkrahúsi, þar á meðal landsliðsmaðurinn [[Duncan Edwards]]. * [[14. febrúar]] - [[Írak]] og [[Jórdanía]] sameinuðust í Arabíska sambandið. * [[12. mars]] - [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1958|Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] fór fram í Hollandi. * [[24. mars]] - [[Elvis Presley]] sinnti herkvaðningu og varð óbreyttur hermaður númer 53310761. * [[27. mars]] - [[Nikita Krústsjov]] varð leiðtogi [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]]. * [[3. apríl]] - Her [[Fidel Castro]] hóf árásir á [[Havana]]. * [[4. apríl]] - [[Aldermaston-göngurnar]]: Mótmæli gegn kjarnorkuvopnum hófust í Bretlandi. * [[15. maí]] - [[Spútnik 3]] var skotið út í geim af Sovétmönnum. * [[1. júní]] - [[Charles de Gaulle]], sem var sestur í helgan stein, kallaður til að stýra [[Frakkland]]i í sex mánuði. * [[28. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958]] fór fram. * [[9. júlí]] - [[Jarðskjálfti]] í [[Alaska]], 7,5 á Richter. Geysimikil [[skriða]] féll ofan í þröngan fjörð, [[Lituya Bay]], og olli [[flóðbylgja|flóðbylgju]] sem náði 520 metra hæð. * [[14. júlí]] - [[Íraska byltingin]], herforingjabylting í [[Írak]]. * [[15. júlí]] - [[Tilraun Meselsons og Stahl]] birtist í [[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|PNAS]], en með henni sýndu [[Matthew Meselson]] og [[Franklin Stahl]] fram á að lífverur tvöfalda erfðaefni sitt með því að afrita hvorn DNA-þráðinn fyrir sig. * [[Ágúst]] - [[september]] - [[Önnur Formósusundsdeilan]]: Vopnuð átök milli Alþýðulýðveldisins Kína og Lýðveldisins Kína. * [[3. ágúst]] - Bandaríski [[kjarnorkukafbátur]]inn [[Nautilus]] varð fyrstur til að komast á [[Norðurpóllinn|Norðurpólinn]] undir íshellunni. * [[2. október]] -[[Gínea]] lýsti yfir sjálfstæði frá Frakklandi. * [[4. október]] - [[Fimmta franska lýðveldið]] var stofnað. * [[28. október]] - [[Jóhannes 23.]] kjörinn páfi eftir lát [[Píus 12.|Píusar XII.]] * [[21. desember]] - [[Charles de Gaulle]] var kjörinn forseti Frakklands með 78,5% atkvæða. * [[29. desember]] - Byltingarmenn undir forystu [[Che Guevara]] réðust inn í [[Santa Clara]] á [[Kúba|Kúbu]]. Einræðisherrann [[Fulgencio Batista]] lagði niður völd á gamlársdag og flúði land. ===Ódagsett=== * [[Evrópukeppni karla í knattspyrnu]] var stofnuð. * [[Geimferðastofnun Bandaríkjanna]] var stofnuð og [[Pioneer-áætlunin]] með ómönnuðum geimförum hófst. * [[Franska Vestur-Afríka]] og [[Franska Miðbaugs-Afríka]] voru lagðar niður. === Fædd === * [[9. janúar]] - [[Mehmet Ali Agca]], tyrkneskur fasisti. * [[26. febrúar]] - [[Michel Houellebecq]], franskur rithöfundur. * [[10. mars]] - [[Sharon Stone]], bandarísk leikkona. * [[14. mars]] - [[Albert 2. Mónakófursti|Albert 2.]], fursti af Mónakó. * [[12. maí]] - [[Eric Singer]], bandarískur tónlistarmaður og trommari [[Kiss]]. * [[17. maí]] - [[Paul Di'Anno]], enskur söngvari ([[Iron Maiden]] o.fl., d.[[2024]]) * [[7. júní]] - [[Prince]], bandarískur tónlistarmaður (d. [[2016]]) * [[7. ágúst]] - [[Bruce Dickinson]], enskur söngvari ([[Iron Maiden]]). * [[16. ágúst]] - [[Madonna|Madonna Louise Ciccone Ritchie]], bandarísk söngkona. * [[25. ágúst]] - [[Tim Burton]], bandarískur leikstjóri. * [[29. ágúst]] - [[Michael Jackson]], bandarískur tónlistarmaður (d. [[2009]]). * [[30. ágúst]] - [[Anna Politkovskaja]], úkraínskur blaðamaður (d. [[2006]]). * [[22. september]] - [[Andrea Bocelli]], ítalskur lýrískur tenór. * [[20. október]] - [[Viggo Mortensen]], bandarísk-danskur leikari. * [[16. nóvember]] - [[Marg Helgenberger]], bandarísk leikkona. * [[22. nóvember]] - [[Jamie Lee Curtis]], bandarísk leikkona. === Dáin === * [[13. febrúar]] - [[Christabel Pankhurst]], ensk súffragetta. (f. [[1880]]). * [[29. maí]] - [[Juan Ramón Jiménez]], spænskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1881]]). * [[16. júní]] - [[Imre Nagy]], leiðtogi uppreisnarmanna í Ungverjalandi, tekinn af lífi (f. [[1896]]). * [[14. júlí]] - [[Faisal 2.]] Írakskonungur (drepinn í valdaráni hersins) (f. [[1935]]). * [[22. ágúst]] - [[Roger Martin du Gard]], franskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1881]]). * [[9. október]] - [[Píus 12.]] páfi (f. [[1876]]). * [[15. nóvember]] - [[Tyrone Power]], bandarískur leikari (f. [[1914]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Pavel Alekseyevich Cherenkov]], [[Il'ia Frank]], [[Igor Yevgenyevich Tamm]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Frederick Sanger]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[George Wells Beadle]], [[Edward Lawrie Tatum]], [[Joshua Lederberg]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Boris Pasternak|Boris Leonidovich Pasternak]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Georges Pire]] [[Flokkur:1958]] p75z7cxkj9rh81tw6u17vj40xywta0z 0 1601 1974035 1965503 2026-08-02T10:13:17Z Berserkur 10188 /* Erlendis */ 1974035 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1954]]|[[1955]]|[[1956]]|[[1957]]|[[1958]]|[[1959]]|[[1960]]| [[1941–1950]]|[[1951–1960]]|[[1961–1970]]| [[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]| }} Árið '''1957''' ('''MCMLVII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á þriðjudegi|almennt ár sem byrjaði á þriðjudegi]]. == Á Íslandi == * [[5. janúar]] - [[Leikfélag Kópavogs]] hóf starfsemi. * [[24. febrúar]] - ** Kvikmyndin [[Gilitrutt (kvikmynd)|Gilitrutt]] var sýnd. ** [[Sjómannasamband Íslands]] var stofnað. * [[1. mars]] - [[Strætisvagnar Kópavogs]] voru stofnaðir. * [[2. mars]] - [[Heilsuverndarstöðin í Reykjavík]] var vígð. * [[14. apríl]] - [[Neskirkja]] var vígð. * [[2. júní]]: ** [[Landssamband íslenzkra verslunarmanna]] var stofnað. ** Dvalarheimilið [[Hrafnista]] tók til starfa. * [[29. júní]] - [[Gústaf 6. Adólf]] Svíakonungur kom í opinbera heimsókn til Íslands. <ref>[https://timarit.is/page/1310951#page/n0/mode/2up Morgunblaðið 29.6, 1957 ] Tímarit.is</ref> * [[11. júní]] - [[Handknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[8. júlí]] - Ísland tók á móti Noregi á fyrsta knattspyrnuleiknum á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]]. Leikurinn tapaðist 0:3. Völlurinn var þó opnaður formlega tveimur árum síðar. <ref>[https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/lid-i-moti/leikir/?motnumer=11209&lid=2063] KSÍ,</ref> * [[26. júlí]] - [[Verslunarmannafélag Ísafjarðar]] var stofnað. * [[12. ágúst]] - Fyrstu [[stöðumælir|stöðumælarnir]] settir upp í Reykjavík. ===Ódagsett=== * [[Fjórðungssjúkrahúsið í Neskaupstað]] tók til starfa. * [[Rithöfundasamband Íslands]] var stofnað. * [[Árbæjarsafn]] var stofnað. * Skáldsagan ''[[Brekkukotsannáll]]'' eftir [[Halldór Laxness]] kom út. * [[Hulda Dóra Jakobsdóttir]] varð bæjarstjóri [[Kópavogur|Kópavogs]]. * [[Kársnesskóli]] var stofnaður. === Fædd === * [[12. janúar]] - [[Ásta Möller]], alþingismaður. * [[14. janúar]] - [[Jakob Þór Einarsson]], leikari. * [[23. janúar]] - [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafur Ólafsson]], kaupsýslumaður. * [[7. apríl]] - [[Eiríkur Guðmundsson]], leikari. * [[26. maí]] - [[Sigurlaugur Elíasson]], skáld og myndlistarmaður. * [[18. júní]] - [[Vilborg Halldórsdóttir]], leikkona. * [[24. júní]] - [[Lilja Rafney Magnúsdóttir]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[15. júlí]] - [[Kristján Þór Júlíusson]], alþingismaður. * [[17. ágúst]] - [[Ellert Ingimundarson]], leikari. * [[2. október]] - [[Pálmi Gestsson]], leikari. * [[22. október]] - [[Bergþór Pálsson]], söngvari. * [[27. október]] - [[Guðfinna S. Bjarnadóttir]], rektor og alþingismaður. * [[4. nóvember]] – [[Karl Ágúst Úlfsson]], leikari. === Dáin === * [[18. júlí]] - [[Jón Sveinsson (1889-1957)|Jón Sveinsson]], fyrsti bæjarstjóri Akureyrar (f. [[1889]]). * [[31. október]] - [[Jón Sigurðsson frá Kaldaðarnesi]], skrifstofustjóri Alþingis og þýðandi (f. [[1886]]). * [[17. nóvember]] - [[Sigríður Tómasdóttir (í Brattholti)]], bjargvættur Gullfoss (f. [[1870]]). * [[23. nóvember]] - [[Haraldur Hamar Thorsteinsson]], rithöfundur (f. [[1892]]). == Erlendis == * [[1. janúar]] - [[Saarland]] varð hluti af [[Vestur-Þýskaland]]i. * [[6. janúar]] - [[Elvis Presley]] kom fram í þriðja og síðasta skipti í sjónvarpsþætti [[Ed Sullivan|Eds Sullivan]] og var aðeins sýndur fyrir ofan mitti þar sem mjaðmahreyfingar hans þóttu ósiðlegar. * [[9. janúar]] - [[Anthony Eden]] sagði af sér sem forsætisráðherra [[Bretland]]s og [[Harold Macmillan]] tók við daginn eftir. * [[16. janúar]] - [[The Cavern Club]] var opnaður í [[Liverpool]]. * [[20. janúar]] - ** [[Dwight D. Eisenhower]] hóf annað kjörtímabil sitt sem forseti Bandaríkjanna. ** [[Ísrael]] hörfaði frá [[Sínaískagi|Sínaískaga]] sem var hertekinn í október 1956. * [[18. febrúar]] - Síðasta [[aftaka]]n fór fram á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[28. febrúar]] - [[Viggó viðutan]] birtist í fyrsta sinn á prenti. * [[3. mars]] - [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1957]] fór fram. * [[6. mars]] - Gullströndin og Breska Tógóland urðu að sjálfstæða ríkinu [[Gana]]. * [[7. mars]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957]] hófst. * [[25. mars]] - [[Evrópubandalagið]] var stofnað með undirritun [[Rómarsáttmálinn|Rómarsáttmálans]]. * [[9. apríl]] - Egyptaland opnaði [[Súesskurðurinn|Súesskurðinn]] aftur fyrir allri skipaumferð. * [[6. júlí]] - hinn 15 ára [[Paul McCartney]] hitti [[John Lennon]] og hljómsveit hans The Quarrymen. * [[25. júlí]] - [[Túnis]] varð lýðveldi og [[Habib Bourguiba]] fyrsti forseti þess. * [[29. júlí]] - [[Alþjóða kjarnorkumálastofnunin]] stofnsett. * [[31. ágúst]] - Malaja-sambandið (síðar [[Malasía]]) hlaut sjálfstæði frá Bretlandi. * [[5. september]] - Skáldsagan ''Á vegum úti'' eftir [[Jack Kerouac]] kom út. * [[21. september]] - [[Ólafur 5.]] varð konungur [[Noregur|Noregs]]. * [[24. september]] - [[Camp Nou]], heimavöllur [[FC Barcelona]], opnaði. * [[4. október]] - [[Spútnikáfallið]]: [[Sovétríkin|Sovétmenn]] skutu [[gervihnöttur|gervihnettinum]] [[Spútnik 1]] á loft. * [[3. nóvember]] - Tíkinni [[Laika]] skotið út í geiminn með [[Spútnik 2]]. * [[5. desember]] - [[Sukarno]] Indónesíuforseti vísaði öllum hollenskum ríkisborgurum, 326.000 að tölu, úr landi í Indónesíu. * [[Mao Zedong]] viðurkenndi á árinu að 800.000 ''stéttaóvinir'' hefðu verið þurrkaðir út milli 1949 og 1954. * [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]] var fyrst haldin og [[Knattspyrnusamband Afríku]] var stofnað. === Fædd === * [[23. janúar]] - [[Karólína prinsessa]] af Mónakó. * [[18. febrúar]] - [[Marita Koch]], þýsk íþróttakona. * [[19. febrúar]] - [[Falco|Hansi Hölzel]], austurrískur söngvari. * [[24. febrúar]] - [[Tome]], belgískur myndasagnahöfundur. * [[9. mars]] - [[Mona Sahlin]], sænskur stjórnmálamaður. * [[10. mars]] - [[Osama bin Laden]], arabískur hryðjuverkaleiðtogi (d. [[2011]]). * [[20. mars]] - [[Spike Lee]], bandarískur leikstjóri. * [[29. mars]] - [[Christopher Lambert]], franskur leikari. * [[3. apríl]] - [[Yves Chaland]], franskur myndasöguhöfundur. * [[4. apríl]] - [[Aki Kaurismäki]], finnskur leikstjóri. * [[9. apríl]] - [[Severiano Ballasteros]], spænskur golfleikari. * [[17. apríl]] - [[Nick Hornby]], enskur rithöfundur. * [[29. apríl]] - [[Daniel Day-Lewis]], breskur leikari. * [[10. maí]] - [[Sid Vicious]], enskur pönktónlistarmaður (d. [[1979]]). * [[19. júní]] - [[Anna Lindh]], sænskur stjórmálamaður (d. [[2003]]). * [[23. júní]] - [[Frances McDormand]], bandarísk leikkona. * [[13. júlí]] - [[Cameron Crowe]], bandarískur leikstjóri. * [[9. ágúst]] - [[Melanie Griffith]], bandarísk leikkona. * [[11. ágúst]] - [[Richie Ramone]], bandarískur rokktónlistarmaður. * [[24. ágúst]] - [[Stephen Fry]], enskur leikari og rithöfundur. * [[1. september]] - [[Gloria Estefan]], kúbversk-bandarísk söngkona. * [[4. september]] - [[Khandi Alexander]], bandarísk leikkona. * [[12. september]] - [[Hans Zimmer]], þýskt tónskáld. * [[22. september]] - [[Nick Cave]], ástralskur tónlistarmaður og rithöfundur. * [[2. október]] - [[Janry]], belgískur teiknari. * [[11. október]] - [[Dawn French]], bresk gamanleikkona. * [[9. desember]] - [[Donny Osmond]], bandarískur poppsöngvari. * [[13. desember]] - [[Steve Buscemi]], bandarískur leikari. * [[24. desember]] - [[Hamid Karzai]], forseti Afganistan. * [[25. desember]] - [[Shane MacGowan]], írskur söngvari. === Dáin === * [[10. janúar]] - [[Gabriela Mistral]], chileanskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1889]]). * [[14. janúar]] - [[Humphrey Bogart]], bandarískur leikari (f. [[1899]]). * [[16. janúar]] - [[Arturo Toscanini]], ítalskur hljómsveitarstjóri (f. [[1867]]). * [[18. janúar]] - [[Álvaro Gestido]], úrúgvæskur knattspyrnumaður (f. [[1907]]). * [[10. febrúar]] - [[Laura Ingalls Wilder]], bandarískur rithöfundur (f. [[1867]]). * [[2. maí]] - [[Joseph McCarthy]], bandarískur öldungadeildarþingmaður (f. [[1908]]). * [[12. maí]] - [[Erich von Stroheim]], austurrískur leikari og leikstjóri (f. [[1885]]). * [[17. maí]] - [[Ramon Magsaysay]], forseti Filippseyja, fórst í flugslysi (f. [[1907]]). * [[7. ágúst]] - [[Oliver Hardy]], bandarískur gamanleikari (f. [[1892]]). * [[2. september]] - [[William A. Craige]], skoskur orðabókahöfundur (f. [[1867]]). * [[20. september]] - [[Jean Sibelius]], finnskt tónskáld (f. [[1865]]). * [[21. september]] - [[Hákon 7.]] Noregskonungur (f. [[1872]]). * [[24. október]] - [[Christian Dior]], franskur tískukóngur (f. [[1905]]). * [[29. október]] - [[Louis B. Mayer]], bandarískur kvikmyndamógúll og forstjóri Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) (f. [[1885]]). * [[30. nóvember]] - [[Beniamino Gigli]], ítalskur tenórsöngvari (f. [[1890]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Chen Ning Yang]], [[Tsung-Dao Lee]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Lord Alexander R. Todd]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Daniel Bovet]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Albert Camus]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Lester Bowles Pearson]] ==Tilvísanir== [[Flokkur:1957]] 8z00v0c9a69hqg1ygyip8w7fyzefy3o 1974036 1974035 2026-08-02T10:14:31Z Berserkur 10188 /* Erlendis */ 1974036 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1954]]|[[1955]]|[[1956]]|[[1957]]|[[1958]]|[[1959]]|[[1960]]| [[1941–1950]]|[[1951–1960]]|[[1961–1970]]| [[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]| }} Árið '''1957''' ('''MCMLVII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á þriðjudegi|almennt ár sem byrjaði á þriðjudegi]]. == Á Íslandi == * [[5. janúar]] - [[Leikfélag Kópavogs]] hóf starfsemi. * [[24. febrúar]] - ** Kvikmyndin [[Gilitrutt (kvikmynd)|Gilitrutt]] var sýnd. ** [[Sjómannasamband Íslands]] var stofnað. * [[1. mars]] - [[Strætisvagnar Kópavogs]] voru stofnaðir. * [[2. mars]] - [[Heilsuverndarstöðin í Reykjavík]] var vígð. * [[14. apríl]] - [[Neskirkja]] var vígð. * [[2. júní]]: ** [[Landssamband íslenzkra verslunarmanna]] var stofnað. ** Dvalarheimilið [[Hrafnista]] tók til starfa. * [[29. júní]] - [[Gústaf 6. Adólf]] Svíakonungur kom í opinbera heimsókn til Íslands. <ref>[https://timarit.is/page/1310951#page/n0/mode/2up Morgunblaðið 29.6, 1957 ] Tímarit.is</ref> * [[11. júní]] - [[Handknattleikssamband Íslands]] var stofnað. * [[8. júlí]] - Ísland tók á móti Noregi á fyrsta knattspyrnuleiknum á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]]. Leikurinn tapaðist 0:3. Völlurinn var þó opnaður formlega tveimur árum síðar. <ref>[https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/lid-i-moti/leikir/?motnumer=11209&lid=2063] KSÍ,</ref> * [[26. júlí]] - [[Verslunarmannafélag Ísafjarðar]] var stofnað. * [[12. ágúst]] - Fyrstu [[stöðumælir|stöðumælarnir]] settir upp í Reykjavík. ===Ódagsett=== * [[Fjórðungssjúkrahúsið í Neskaupstað]] tók til starfa. * [[Rithöfundasamband Íslands]] var stofnað. * [[Árbæjarsafn]] var stofnað. * Skáldsagan ''[[Brekkukotsannáll]]'' eftir [[Halldór Laxness]] kom út. * [[Hulda Dóra Jakobsdóttir]] varð bæjarstjóri [[Kópavogur|Kópavogs]]. * [[Kársnesskóli]] var stofnaður. === Fædd === * [[12. janúar]] - [[Ásta Möller]], alþingismaður. * [[14. janúar]] - [[Jakob Þór Einarsson]], leikari. * [[23. janúar]] - [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafur Ólafsson]], kaupsýslumaður. * [[7. apríl]] - [[Eiríkur Guðmundsson]], leikari. * [[26. maí]] - [[Sigurlaugur Elíasson]], skáld og myndlistarmaður. * [[18. júní]] - [[Vilborg Halldórsdóttir]], leikkona. * [[24. júní]] - [[Lilja Rafney Magnúsdóttir]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[15. júlí]] - [[Kristján Þór Júlíusson]], alþingismaður. * [[17. ágúst]] - [[Ellert Ingimundarson]], leikari. * [[2. október]] - [[Pálmi Gestsson]], leikari. * [[22. október]] - [[Bergþór Pálsson]], söngvari. * [[27. október]] - [[Guðfinna S. Bjarnadóttir]], rektor og alþingismaður. * [[4. nóvember]] – [[Karl Ágúst Úlfsson]], leikari. === Dáin === * [[18. júlí]] - [[Jón Sveinsson (1889-1957)|Jón Sveinsson]], fyrsti bæjarstjóri Akureyrar (f. [[1889]]). * [[31. október]] - [[Jón Sigurðsson frá Kaldaðarnesi]], skrifstofustjóri Alþingis og þýðandi (f. [[1886]]). * [[17. nóvember]] - [[Sigríður Tómasdóttir (í Brattholti)]], bjargvættur Gullfoss (f. [[1870]]). * [[23. nóvember]] - [[Haraldur Hamar Thorsteinsson]], rithöfundur (f. [[1892]]). == Erlendis == * [[1. janúar]] - [[Saarland]] varð hluti af [[Vestur-Þýskaland]]i. * [[6. janúar]] - [[Elvis Presley]] kom fram í þriðja og síðasta skipti í sjónvarpsþætti [[Ed Sullivan|Eds Sullivan]] og var aðeins sýndur fyrir ofan mitti þar sem mjaðmahreyfingar hans þóttu ósiðlegar. * [[9. janúar]] - [[Anthony Eden]] sagði af sér sem forsætisráðherra [[Bretland]]s og [[Harold Macmillan]] tók við daginn eftir. * [[16. janúar]] - [[Cavern Club]] var opnaður í [[Liverpool]]. * [[20. janúar]] - ** [[Dwight D. Eisenhower]] hóf annað kjörtímabil sitt sem forseti Bandaríkjanna. ** [[Ísrael]] hörfaði frá [[Sínaískagi|Sínaískaga]] sem var hertekinn í október 1956. * [[18. febrúar]] - Síðasta [[aftaka]]n fór fram á [[Nýja-Sjáland]]i. * [[28. febrúar]] - [[Viggó viðutan]] birtist í fyrsta sinn á prenti. * [[3. mars]] - [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1957]] fór fram. * [[6. mars]] - Gullströndin og Breska Tógóland urðu að sjálfstæða ríkinu [[Gana]]. * [[7. mars]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1957]] hófst. * [[25. mars]] - [[Evrópubandalagið]] var stofnað með undirritun [[Rómarsáttmálinn|Rómarsáttmálans]]. * [[9. apríl]] - Egyptaland opnaði [[Súesskurðurinn|Súesskurðinn]] aftur fyrir allri skipaumferð. * [[6. júlí]] - hinn 15 ára [[Paul McCartney]] hitti [[John Lennon]] og hljómsveit hans The Quarrymen. * [[25. júlí]] - [[Túnis]] varð lýðveldi og [[Habib Bourguiba]] fyrsti forseti þess. * [[29. júlí]] - [[Alþjóða kjarnorkumálastofnunin]] stofnsett. * [[31. ágúst]] - Malaja-sambandið (síðar [[Malasía]]) hlaut sjálfstæði frá Bretlandi. * [[5. september]] - Skáldsagan ''Á vegum úti'' eftir [[Jack Kerouac]] kom út. * [[21. september]] - [[Ólafur 5.]] varð konungur [[Noregur|Noregs]]. * [[24. september]] - [[Camp Nou]], heimavöllur [[FC Barcelona]], opnaði. * [[4. október]] - [[Spútnikáfallið]]: [[Sovétríkin|Sovétmenn]] skutu [[gervihnöttur|gervihnettinum]] [[Spútnik 1]] á loft. * [[3. nóvember]] - Tíkinni [[Laika]] skotið út í geiminn með [[Spútnik 2]]. * [[5. desember]] - [[Sukarno]] Indónesíuforseti vísaði öllum hollenskum ríkisborgurum, 326.000 að tölu, úr landi í Indónesíu. * [[Mao Zedong]] viðurkenndi á árinu að 800.000 ''stéttaóvinir'' hefðu verið þurrkaðir út milli 1949 og 1954. * [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]] var fyrst haldin og [[Knattspyrnusamband Afríku]] var stofnað. === Fædd === * [[23. janúar]] - [[Karólína prinsessa]] af Mónakó. * [[18. febrúar]] - [[Marita Koch]], þýsk íþróttakona. * [[19. febrúar]] - [[Falco|Hansi Hölzel]], austurrískur söngvari. * [[24. febrúar]] - [[Tome]], belgískur myndasagnahöfundur. * [[9. mars]] - [[Mona Sahlin]], sænskur stjórnmálamaður. * [[10. mars]] - [[Osama bin Laden]], arabískur hryðjuverkaleiðtogi (d. [[2011]]). * [[20. mars]] - [[Spike Lee]], bandarískur leikstjóri. * [[29. mars]] - [[Christopher Lambert]], franskur leikari. * [[3. apríl]] - [[Yves Chaland]], franskur myndasöguhöfundur. * [[4. apríl]] - [[Aki Kaurismäki]], finnskur leikstjóri. * [[9. apríl]] - [[Severiano Ballasteros]], spænskur golfleikari. * [[17. apríl]] - [[Nick Hornby]], enskur rithöfundur. * [[29. apríl]] - [[Daniel Day-Lewis]], breskur leikari. * [[10. maí]] - [[Sid Vicious]], enskur pönktónlistarmaður (d. [[1979]]). * [[19. júní]] - [[Anna Lindh]], sænskur stjórmálamaður (d. [[2003]]). * [[23. júní]] - [[Frances McDormand]], bandarísk leikkona. * [[13. júlí]] - [[Cameron Crowe]], bandarískur leikstjóri. * [[9. ágúst]] - [[Melanie Griffith]], bandarísk leikkona. * [[11. ágúst]] - [[Richie Ramone]], bandarískur rokktónlistarmaður. * [[24. ágúst]] - [[Stephen Fry]], enskur leikari og rithöfundur. * [[1. september]] - [[Gloria Estefan]], kúbversk-bandarísk söngkona. * [[4. september]] - [[Khandi Alexander]], bandarísk leikkona. * [[12. september]] - [[Hans Zimmer]], þýskt tónskáld. * [[22. september]] - [[Nick Cave]], ástralskur tónlistarmaður og rithöfundur. * [[2. október]] - [[Janry]], belgískur teiknari. * [[11. október]] - [[Dawn French]], bresk gamanleikkona. * [[9. desember]] - [[Donny Osmond]], bandarískur poppsöngvari. * [[13. desember]] - [[Steve Buscemi]], bandarískur leikari. * [[24. desember]] - [[Hamid Karzai]], forseti Afganistan. * [[25. desember]] - [[Shane MacGowan]], írskur söngvari. === Dáin === * [[10. janúar]] - [[Gabriela Mistral]], chileanskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1889]]). * [[14. janúar]] - [[Humphrey Bogart]], bandarískur leikari (f. [[1899]]). * [[16. janúar]] - [[Arturo Toscanini]], ítalskur hljómsveitarstjóri (f. [[1867]]). * [[18. janúar]] - [[Álvaro Gestido]], úrúgvæskur knattspyrnumaður (f. [[1907]]). * [[10. febrúar]] - [[Laura Ingalls Wilder]], bandarískur rithöfundur (f. [[1867]]). * [[2. maí]] - [[Joseph McCarthy]], bandarískur öldungadeildarþingmaður (f. [[1908]]). * [[12. maí]] - [[Erich von Stroheim]], austurrískur leikari og leikstjóri (f. [[1885]]). * [[17. maí]] - [[Ramon Magsaysay]], forseti Filippseyja, fórst í flugslysi (f. [[1907]]). * [[7. ágúst]] - [[Oliver Hardy]], bandarískur gamanleikari (f. [[1892]]). * [[2. september]] - [[William A. Craige]], skoskur orðabókahöfundur (f. [[1867]]). * [[20. september]] - [[Jean Sibelius]], finnskt tónskáld (f. [[1865]]). * [[21. september]] - [[Hákon 7.]] Noregskonungur (f. [[1872]]). * [[24. október]] - [[Christian Dior]], franskur tískukóngur (f. [[1905]]). * [[29. október]] - [[Louis B. Mayer]], bandarískur kvikmyndamógúll og forstjóri Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) (f. [[1885]]). * [[30. nóvember]] - [[Beniamino Gigli]], ítalskur tenórsöngvari (f. [[1890]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Chen Ning Yang]], [[Tsung-Dao Lee]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Lord Alexander R. Todd]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Daniel Bovet]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Albert Camus]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Lester Bowles Pearson]] ==Tilvísanir== [[Flokkur:1957]] 1of9v8fyaao7thx3grr92gboq9ca4cz 0 2589 1974047 1875114 2026-08-02T11:10:54Z Akigka 183 1974047 wikitext text/x-wiki {{Dagatal|ágúst}} '''2. ágúst''' er 214. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (215. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 151 dagur er eftir af árinu. == Atburðir == * [[216 f.Kr.]] - [[Orrustan við Cannae]]. Her [[Karþagó]]manna undir forystu [[Hannibal Barca|Hannibal]]s vann sigur á fjölmennari rómverskum her. * [[461]] - [[Ricimer]] handtók [[Majorianus]] keisara og svipti hann völdum. * [[1274]] - [[Játvarður 1.]] Englandskonungur sneri aftur úr [[Níunda krossferðin|Níundu krossferðinni]] og var krýndur konungur. * [[1332]] - Konungslaust varð í Danmörku við lát [[Kristófer 2.|Kristófers 2.]] og varði það ástand til 1340. * [[1450]] - [[Kristján 1.]] var krýndur konungur Noregs í Niðarósdómkirkju. * [[1569]] - [[Búrma]] séðst inn í [[Síam]] og tók yfir höfuðborg [[Konungsríkið Ayutthaya|Konungsríkisins Ayutthaya]]. * [[1589]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] lést af völdum sára sem hann hlaut þegar launmorðingi réðist að honum daginn áður og Hinrik af Navarra ([[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinrik 4.]]) varð konungur Frakklands. * [[1610]] - [[Henry Hudson]] sigldi inn í Hudsonflóa og taldi að hann hefði fundið norðvesturleiðina og væri kominn inn í Kyrrahaf. * [[1611]] - [[Thomas Gates]] tók við stjórn virkisins í Jamestown. * [[1665]] - [[Orrustan við Vågen]]: Hollenski flotinn bar sigurorð af þeim enska við strendur Vågen í Noregi. * [[1773]] - [[Stríð Rússlands og Tyrklands]]: (1768–1774): Rússar hertóku Beirút öðru sinni. * [[1776]] - [[Sjálfstæðisyfirlýsing Bandaríkjanna]] undirrituð. * [[1798]] - [[Orrustan um Níl]] (orrustan í Aboukir-flóa): Breski flotinn vann sigur á þeim franska í sjóorrustu sem hófst daginn áður. * [[1819]] - [[Hep-Hep-óeirðirnar]] áttu sér stað í Bæjaralandi þar sem Ashkenazi-gyðingar voru drepnir. * [[1870]] - Fyrsta [[neðanjarðarlest]] í heimi hóf göngu sína í London. * [[1874]] - Þjóðhátíð vegna [[1000 ára afmæli Íslandsbyggðar|1000 ára afmælis Íslandsbyggðar]] var haldin um land allt. * [[1883]] - Í Reykjavík var opnuð [[Iðnsýningin í Reykjavík 1883|iðnsýning]], þar sem meðal annars voru sýndar vandaðar dýramyndir eftir [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]]. * [[1885]] - Norðan við Dómkirkjuna í Reykjavík var afhjúpaður minnisvarði um [[Hallgrímur Pétursson|Hallgrím Pétursson]] eftir [[Júlíus Schou]] steinsmið. * [[1897]] - [[Stúdentafélagið]] gekkst fyrir því að haldinn var hátíðlegur þjóðminningardagur í [[Reykjavík]] með söng, íþróttasýningum og ræðuflutningi. Þessi dagur var síðan haldinn hátíðlegur þar til [[17. júní]] tók við af honum sem aðalhátíðisdagur þjóðarinnar [[1911]]. * [[1897]] - [[Hvítbláinn]] fyrst dreginn að húni. Það gerði ''Kvenfélagið í Reykjavík'', að forgöngu [[Þorbjörg Sveinsdóttir|Þorbjargar Sveinsdóttur]], föðursystur [[Einar Benediktsson|Einars Benediktssonar]], á hátíð í bænum. * [[1907]] - [[Ungmennafélag Íslands]] var stofnað * [[1914]] - Þjóðverjar hernámu [[Lúxemborg]]. * 1914 - [[Tyrkjaveldi]] skuldbatt sig til hlutleysis í leynisamningi við Þjóðverja. * [[1920]] - [[Herlög]] tóku gildi á [[Írland]]i. * [[1923]] - [[Calvin Coolidge]] varaforseti tók við sem 30. forseti Bandaríkjanna þegar Warren G. Harding lést í embætti. * [[1924]] - Fyrsta flug yfir Atlantshaf til Íslands. Sænskur flugmaður, [[Erik H. Nelson]], flaug frá [[Kirkwall]] á Orkneyjum til [[Hornafjörður|Hornafjarðar]]. <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1216185 Heimsflugið 1924]. Morgunblaðið, 126. tölublað (03.06.1928), Blaðsíða 6</ref> * [[1927]] - [[Gamla bíó]] í Ingólfsstræti var opnað með frumsýningu myndarinnar ''[[Ben Hur]]'' með [[Ramon Novarro]] í titilhlutverki. * [[1928]] - [[Ítalía]] og [[Eþíópía]] skrifuðu undir friðarsamning. * [[1931]] - Í Reykjavík var haldið fjöltefli og tefldi þar heimsmeistarinn, [[Alexander Aljekhín]] við íslenska skákmenn. * [[1933]] - [[Hvítahafsskurðurinn]] milli Hvítahafsins og Eystrasalts var opnaður. * [[1945]] - [[Potsdam-ráðstefnan|Potsdam-ráðstefnunni]] lauk. * [[1954]] - Á [[Hornafjörður|Hornafirði]] var afhjúpað minnismerki um fyrsta flug yfir Atlantshafið til Íslands. * [[1961]] - 22 ferðamenn, flestir þeirra bandarískir kennarar, drukknuðu þegar rúta hrapaði í [[Lucerne-vatn]] eftir að flutningabíll ók utan í hana. * [[1964]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrri [[Tonkinflóa-atvikin|Tonkinflóa-atvikið]] svokallaða; [[Norður-Víetnam|Norðurvíetnamskir]] fallbyssubátar voru taldir hafa skotið á bandaríska tundurspilla og notuðu Bandaríkjamenn það sem réttlætingu fyrir því að senda herlið til Víetnam og hefja fulla þátttöku í stríðinu. Seinna kom í ljós að þeir skutu líklega sjálfir fyrstu skotunum. * [[1967]] - Tyrkneska knattspyrnuliðið [[Trabzonspor]] var stofnað í [[Trabzon]]. * [[1969]] - Tveir menn voru hætt komnir er gassprenging varð í vitanum á [[Gjögurtá]] eftir að gasbirgðir voru endurnýjaðar. * [[1974]] - Brjóstmynd af [[Tómas Guðmundsson|Tómasi Guðmundssyni]], sem kallaður var Reykjavíkurskáldið, var afhjúpuð í Austurstræti. * [[1980]] - [[Blóðbaðið í Bologna]]: Sprengja sprakk á járnbrautarstöðinni í Bologna á Ítalíu. 85 manns fórust og yfir 200 særðust. * [[1985]] - [[Delta Air Lines flug 191]] hrapaði við Dallas í Texas með þeim afleiðingum að 137 létust. * [[1985]] - 350 tonn af olíu láku í [[Limafjörður|Limafjörð]] í Danmörku eftir að vesturþýskt tankskip strandaði. * [[1986]] - Fyrsta teiknimyndin sem [[Studio Ghibli]] framleiddi, ''[[Laputa]]'', var frumsýnd í Japan. * [[1988]] - [[Flugslysið í Reykjavík 1988|Flugslys varð í Reykjavík]] og fórust þrír menn er kanadísk flugvél skall í jörðina á milli Hringbrautar og flugbrautarendans. * [[1989]] - [[Pakistan]] varð aftur aðili að Breska samveldinu eftir úrsögn árið 1972. * [[1990]] - [[Fyrra Persaflóastríðið]]: [[Írak]] réðist inn í [[Kúveit]]. * [[1990]] - Fyrsta [[reykingabann]]ið á börum í Bandaríkjunum tók gildi í [[San Luis Obispo]] í Kaliforníu. * [[1995]] - Fyrstu kuldaskil [[Hvíti jarðskjálftinn|Hvíta jarðskjálftans]] gengu yfir Chile. * [[1997]] - Ástralska skíðakennaranum [[Stuart Diver]] var bjargað úr [[Thredbo-skriðan|Thredbo-skriðunni]] í Nýju Suður-Wales. * [[1998]] - Ítalski hjólreiðamaðurinn [[Marco Pantani]] sigraði [[Tour de France]]-keppnina. <onlyinclude> * [[2001]] - [[Alþjóðadómstóllinn]] í Hag dæmdi [[Radislav Krstic]] í 46 ára fangelsi fyrir [[fjöldamorðin í Srebrenica]]. * [[2002]] - [[Þing Tyrklands]] samþykkti afnám [[dauðarefsing]]ar á friðartímum. * [[2005]] - [[Apple Mighty Mouse]] var sett á markað. * [[2007]] - Rússneskur smákafbátur komst á botninn undir [[Norðurskautið|Norðurskautinu]] og skildi eftir rússneska fánann í málmhylki á 4.261 metra dýpi. * [[2015]] - 9000 slökkviliðsmenn voru kallaðir út til að berjast við [[skógareldur|skógarelda]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]]. * [[2018]] - [[Apple]] varð fyrsta almenningshlutafélag sögunnar sem náði 1 billjón dala markaðsvirði. * [[2019]] - Bandaríkin drógu sig formlega út úr [[samningur um meðaldræg kjarnavopn|samningi um meðaldræg kjarnavopn]] sem þau höfðu gert við [[Sovétríkin]] árið 1987.</onlyinclude> == Fædd == * [[1674]] - [[Filippus 2. af Orléans|Filippus 2.]], hertogi af Orléans, ríkisstjóri [[Frakkland]]s (d. [[1723]]). * [[1696]] - [[Mahmud 1.]], Tyrkjasoldán (d. [[1754]]). * [[1714]] - [[Gunnar Pálsson]], íslenskur prestur, fræðimaður og skáld (d. [[1791]]). * [[1801]] - [[Baldvin Einarsson]], íslenskur lögfræðingur og einn af upphafsmönnum sjálfstæðisbaráttunnar (d. [[1833]]). * [[1815]] - [[Helgi Sigurðsson (f. 1815)|Helgi Sigurðsson]], prestur og fornminjasafnari (d. [[1888]]). * [[1853]] - [[Rannveig Ólafsdóttir Briem]], vesturíslenskur rithöfundur (d. [[1916]]). * [[1858]] - [[Emma Hollandsdrottning|Emma]] Hollandsdrottning, kona [[Vilhjálmur 3. Hollandskonungur|Vilhjálms 3.]] konungs Hollands (d. [[1934]]). * [[1868]] - [[Konstantín 1. Grikkjakonungur]] (d. [[1923]]). * [[1888]] - [[Pétur Ottesen]], íslenskur alþingismaður (d. [[1968]]). * [[1888]] - [[Sigrún Sigurhjartardóttir]], húsfreyja í Svarfaðardal (d. [[1959]]). * [[1893]] - [[Ángel Romano]] úrúgvæskur knattspyrnumaður (d. 1972). * [[1921]] - [[Ruth Barcan Marcus]], bandarískur heimspekingur og rökfræðingur (d. [[2012]]). * [[1923]] - [[Shimon Peres]], ísraelskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[1925]] - [[Jorge Rafael Videla]], einræðisherra í Argentínu (d. [[2013]]). * [[1931]] - [[Takashi Takabayashi]], japanskur knattspyrnumaður (d. [[2009]]). * [[1932]] - [[Peter O'Toole]], enskur leikari (d. [[2013]]). * [[1942]] - [[Isabel Allende]], chileskur rithöfundur. * [[1950]] - [[Halldóra K. Thoroddsen]], íslenskur rithöfundur (d. [[2020]]). * [[1954]] - [[Eyþór Árnason]], íslenskur leikari og skáld. * [[1968]] - [[Stefan Effenberg]], þýskur knattspyrnumaður. * [[1969]] - [[Þórir Gunnarsson]], íslenskur bassaleikari. * [[1970]] - [[Kevin Smith]], bandarískur leikari. * [[1972]] - [[Andrea Jóhanna Ólafsdóttir]], íslenskur forsetaframbjóðandi. * [[1974]] - [[Guðni Halldórsson]], íslenskur kvikmyndaklippari. * [[1975]] - [[Naoki Sakai]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1976]] - [[Sam Worthington]], ástralskur leikari. * [[1977]] - [[Haraldur Þorleifsson]], íslenskur hönnuður. * [[1979]] - [[Hitoshi Sogahata]], japanskur knattspyrnumaður. * 1979 - [[Ryuji Bando]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1984]] - [[JD Vance]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[1991]] - [[Hrafnhildur Lúthersdóttir]], íslensk sundkona. * [[1992]] - [[Charli XCX]], ensk tónlistarkona. * [[1995]] - [[Kristaps Porziņģis]], lettneskur körfuknattleiksmaður. == Dáin == * [[257]] - Heilagur [[Stefán (páfi)|Stefán]] páfi. * [[640]] - [[Severínus]] páfi. * [[686]] - [[Jóhannes V]] páfi. * [[1100]] - [[Vilhjálmur 2. Englandskonungur]] (f. um [[1056]]). * [[1330]] - [[Jólanda af Dreux]], Skotadrottning (kona Alexanders 3.) og síðar hertogaynja af Bretagne (f. [[1263]]). * [[1332]] - [[Kristófer 2.]] Danakonungur (f. [[1276]]). * [[1589]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] (f. [[1551]]). * [[1788]] - [[Thomas Gainsborough]], enskur listmálari (f. [[1727]]). * [[1791]] - [[Gunnar Pálsson]], prestur, fræðimaður og skáld (f. [[1714]]). * [[1799]] - [[Jacques-Étienne Montgolfier]], franskur uppfinningamaður (f. [[1745]]). * [[1849]] - [[Múhameð Alí af Egyptalandi]], albanskur herforingi (f. [[1769]]). * [[1876]] - [[Villti Bill Hickok]], bandarískur kúreki og skemmtikraftur (f. [[1837]]). * [[1899]] - [[Benedikt Sveinsson (sýslumaður)|Benedikt Sveinsson]], íslenskur sýslumaður (f. [[1826]]). * [[1907]] - [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]], rithöfundur (f. [[1826]]). * [[1922]] - [[Alexander Graham Bell]], skosk-bandarískur vísindamaður og uppfinningamaður (f. [[1847]]). * [[1923]] - [[Warren G. Harding]], 29. forseti Bandaríkjanna (f. [[1865]]). * [[1934]] - [[Paul von Hindenburg]], þýskur marskálkur og forseti Þýskalands (f. [[1847]]). * [[1945]] - [[Ingibjörg Skaptadóttir]], íslenskur ritstjóri (f. [[1867]]). * [[1946]] - [[Jóannes Patursson]], færeyskur stjórnmálamaður (f. [[1866]]). * [[1958]] - [[Helgi Tómasson]], yfirlæknir á Kleppsspítala (f. [[1896]]). * [[1964]] - [[Olga Desmond]], þýskur dansari (f. [[1890]]). * [[1972]] - [[Maria Goeppert-Mayer]], þýsk-bandarískur eðlisfræðingur (f. [[1906]]). * [[1976]] - [[Fritz Lang]], austurrískur kvikmyndaleikstjóri (f. [[1890]]). * [[1981]] - [[Helgi P. Briem]], íslenskur sendiherra (f. [[1902]]). * [[1988]] - [[Raymond Carver]], bandarískur smásagnahöfundur og ljóðskáld (f. [[1938]]). * [[1996]] - [[Obdulio Varela]], úrúgvæskur knattspyrnumaður (f. [[1917]]). * 1996 - [[Rannveig Guðríður Ágústsdóttir]], íslenskur rithöfundur (f. [[1925]]). * [[1997]] - [[William S. Burroughs]], bandarískur rithöfundur (f. [[1914]]). * [[1998]] - [[Otto Bumbel]], brasilískur knattspyrnuþjálfari (f. [[1914]]). * [[2011]] - [[Baruj Benacerraf]], bandarískur læknir og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1920]]). * [[2017]] - [[Jim Marrs]], bandarískur samsæriskenningasmiður (f. [[1943]]). == Tilvísanir == {{reflist}} {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Ágúst]] 2mt7du9wgqrdcuc3bscrs1plv8h68n9 1974049 1974047 2026-08-02T11:14:13Z Akigka 183 /* Atburðir */ 1974049 wikitext text/x-wiki {{Dagatal|ágúst}} '''2. ágúst''' er 214. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (215. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 151 dagur er eftir af árinu. == Atburðir == * [[216 f.Kr.]] - [[Orrustan við Cannae]]. Her [[Karþagó]]manna undir forystu [[Hannibal Barca|Hannibal]]s vann sigur á fjölmennari rómverskum her. * [[461]] - [[Ricimer]] handtók [[Majorianus]] keisara og svipti hann völdum. * [[1274]] - [[Játvarður 1.]] Englandskonungur sneri aftur úr [[Níunda krossferðin|Níundu krossferðinni]] og var krýndur konungur. * [[1332]] - Konungslaust varð í Danmörku við lát [[Kristófer 2.|Kristófers 2.]] og varði það ástand til 1340. * [[1450]] - [[Kristján 1.]] var krýndur konungur Noregs í Niðarósdómkirkju. * [[1569]] - [[Búrma]] séðst inn í [[Síam]] og tók yfir höfuðborg [[Konungsríkið Ayutthaya|Konungsríkisins Ayutthaya]]. * [[1589]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] lést af völdum sára sem hann hlaut þegar launmorðingi réðist að honum daginn áður og Hinrik af Navarra ([[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinrik 4.]]) varð konungur Frakklands. * [[1610]] - [[Henry Hudson]] sigldi inn í Hudsonflóa og taldi að hann hefði fundið norðvesturleiðina og væri kominn inn í Kyrrahaf. * [[1611]] - [[Thomas Gates]] tók við stjórn virkisins í Jamestown. * [[1665]] - [[Orrustan við Vågen]]: Hollenski flotinn bar sigurorð af þeim enska við strendur Vågen í Noregi. * [[1773]] - [[Stríð Rússlands og Tyrklands]]: (1768–1774): Rússar hertóku Beirút öðru sinni. * [[1776]] - [[Sjálfstæðisyfirlýsing Bandaríkjanna]] undirrituð. * [[1798]] - [[Orrustan um Níl]] (orrustan í Aboukir-flóa): Breski flotinn vann sigur á þeim franska í sjóorrustu sem hófst daginn áður. * [[1819]] - [[Hep-Hep-óeirðirnar]] áttu sér stað í Bæjaralandi þar sem Ashkenazi-gyðingar voru drepnir. * [[1870]] - Fyrsta [[neðanjarðarlest]] í heimi hóf göngu sína í London. * [[1874]] - Þjóðhátíð vegna [[1000 ára afmæli Íslandsbyggðar|1000 ára afmælis Íslandsbyggðar]] var haldin um land allt. * [[1883]] - Í Reykjavík var opnuð [[Iðnsýningin í Reykjavík 1883|iðnsýning]], þar sem meðal annars voru sýndar vandaðar dýramyndir eftir [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]]. * [[1885]] - Norðan við Dómkirkjuna í Reykjavík var afhjúpaður minnisvarði um [[Hallgrímur Pétursson|Hallgrím Pétursson]] eftir [[Júlíus Schou]] steinsmið. * [[1897]] - [[Stúdentafélagið]] gekkst fyrir því að haldinn var hátíðlegur þjóðminningardagur í [[Reykjavík]] með söng, íþróttasýningum og ræðuflutningi. Þessi dagur var síðan haldinn hátíðlegur þar til [[17. júní]] tók við af honum sem aðalhátíðisdagur þjóðarinnar [[1911]]. * [[1897]] - [[Hvítbláinn]] var fyrst dreginn að húni á Íslandi. Það gerði [[Kvenfélagið í Reykjavík]], að forgöngu [[Þorbjörg Sveinsdóttir|Þorbjargar Sveinsdóttur]] á [[Þjóðhátíðin í Reykjavík 1897|þjóðhátíð í bænum]]. * [[1907]] - [[Ungmennafélag Íslands]] var stofnað * [[1914]] - Þjóðverjar hernámu [[Lúxemborg]]. * 1914 - [[Tyrkjaveldi]] skuldbatt sig til hlutleysis í leynisamningi við Þjóðverja. * [[1920]] - [[Herlög]] tóku gildi á [[Írland]]i. * [[1923]] - [[Calvin Coolidge]] varaforseti tók við sem 30. forseti Bandaríkjanna þegar Warren G. Harding lést í embætti. * [[1924]] - Fyrsta flug yfir Atlantshaf til Íslands. Sænskur flugmaður, [[Erik H. Nelson]], flaug frá [[Kirkwall]] á Orkneyjum til [[Hornafjörður|Hornafjarðar]]. <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1216185 Heimsflugið 1924]. Morgunblaðið, 126. tölublað (03.06.1928), Blaðsíða 6</ref> * [[1927]] - [[Gamla bíó]] í Ingólfsstræti var opnað með frumsýningu myndarinnar ''[[Ben Hur]]'' með [[Ramon Novarro]] í titilhlutverki. * [[1928]] - [[Ítalía]] og [[Eþíópía]] skrifuðu undir friðarsamning. * [[1931]] - Í Reykjavík var haldið fjöltefli og tefldi þar heimsmeistarinn, [[Alexander Aljekhín]] við íslenska skákmenn. * [[1933]] - [[Hvítahafsskurðurinn]] milli Hvítahafsins og Eystrasalts var opnaður. * [[1945]] - [[Potsdam-ráðstefnan|Potsdam-ráðstefnunni]] lauk. * [[1954]] - Á [[Hornafjörður|Hornafirði]] var afhjúpað minnismerki um fyrsta flug yfir Atlantshafið til Íslands. * [[1961]] - 22 ferðamenn, flestir þeirra bandarískir kennarar, drukknuðu þegar rúta hrapaði í [[Lucerne-vatn]] eftir að flutningabíll ók utan í hana. * [[1964]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrri [[Tonkinflóa-atvikin|Tonkinflóa-atvikið]] svokallaða; [[Norður-Víetnam|Norðurvíetnamskir]] fallbyssubátar voru taldir hafa skotið á bandaríska tundurspilla og notuðu Bandaríkjamenn það sem réttlætingu fyrir því að senda herlið til Víetnam og hefja fulla þátttöku í stríðinu. Seinna kom í ljós að þeir skutu líklega sjálfir fyrstu skotunum. * [[1967]] - Tyrkneska knattspyrnuliðið [[Trabzonspor]] var stofnað í [[Trabzon]]. * [[1969]] - Tveir menn voru hætt komnir er gassprenging varð í vitanum á [[Gjögurtá]] eftir að gasbirgðir voru endurnýjaðar. * [[1974]] - Brjóstmynd af [[Tómas Guðmundsson|Tómasi Guðmundssyni]], sem kallaður var Reykjavíkurskáldið, var afhjúpuð í Austurstræti. * [[1980]] - [[Blóðbaðið í Bologna]]: Sprengja sprakk á járnbrautarstöðinni í Bologna á Ítalíu. 85 manns fórust og yfir 200 særðust. * [[1985]] - [[Delta Air Lines flug 191]] hrapaði við Dallas í Texas með þeim afleiðingum að 137 létust. * [[1985]] - 350 tonn af olíu láku í [[Limafjörður|Limafjörð]] í Danmörku eftir að vesturþýskt tankskip strandaði. * [[1986]] - Fyrsta teiknimyndin sem [[Studio Ghibli]] framleiddi, ''[[Laputa]]'', var frumsýnd í Japan. * [[1988]] - [[Flugslysið í Reykjavík 1988|Flugslys varð í Reykjavík]] og fórust þrír menn er kanadísk flugvél skall í jörðina á milli Hringbrautar og flugbrautarendans. * [[1989]] - [[Pakistan]] varð aftur aðili að Breska samveldinu eftir úrsögn árið 1972. * [[1990]] - [[Fyrra Persaflóastríðið]]: [[Írak]] réðist inn í [[Kúveit]]. * [[1990]] - Fyrsta [[reykingabann]]ið á börum í Bandaríkjunum tók gildi í [[San Luis Obispo]] í Kaliforníu. * [[1995]] - Fyrstu kuldaskil [[Hvíti jarðskjálftinn|Hvíta jarðskjálftans]] gengu yfir Chile. * [[1997]] - Ástralska skíðakennaranum [[Stuart Diver]] var bjargað úr [[Thredbo-skriðan|Thredbo-skriðunni]] í Nýju Suður-Wales. * [[1998]] - Ítalski hjólreiðamaðurinn [[Marco Pantani]] sigraði [[Tour de France]]-keppnina. <onlyinclude> * [[2001]] - [[Alþjóðadómstóllinn]] í Hag dæmdi [[Radislav Krstic]] í 46 ára fangelsi fyrir [[fjöldamorðin í Srebrenica]]. * [[2002]] - [[Þing Tyrklands]] samþykkti afnám [[dauðarefsing]]ar á friðartímum. * [[2005]] - [[Apple Mighty Mouse]] var sett á markað. * [[2007]] - Rússneskur smákafbátur komst á botninn undir [[Norðurskautið|Norðurskautinu]] og skildi eftir rússneska fánann í málmhylki á 4.261 metra dýpi. * [[2015]] - 9000 slökkviliðsmenn voru kallaðir út til að berjast við [[skógareldur|skógarelda]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]]. * [[2018]] - [[Apple]] varð fyrsta almenningshlutafélag sögunnar sem náði 1 billjón dala markaðsvirði. * [[2019]] - Bandaríkin drógu sig formlega út úr [[samningur um meðaldræg kjarnavopn|samningi um meðaldræg kjarnavopn]] sem þau höfðu gert við [[Sovétríkin]] árið 1987.</onlyinclude> == Fædd == * [[1674]] - [[Filippus 2. af Orléans|Filippus 2.]], hertogi af Orléans, ríkisstjóri [[Frakkland]]s (d. [[1723]]). * [[1696]] - [[Mahmud 1.]], Tyrkjasoldán (d. [[1754]]). * [[1714]] - [[Gunnar Pálsson]], íslenskur prestur, fræðimaður og skáld (d. [[1791]]). * [[1801]] - [[Baldvin Einarsson]], íslenskur lögfræðingur og einn af upphafsmönnum sjálfstæðisbaráttunnar (d. [[1833]]). * [[1815]] - [[Helgi Sigurðsson (f. 1815)|Helgi Sigurðsson]], prestur og fornminjasafnari (d. [[1888]]). * [[1853]] - [[Rannveig Ólafsdóttir Briem]], vesturíslenskur rithöfundur (d. [[1916]]). * [[1858]] - [[Emma Hollandsdrottning|Emma]] Hollandsdrottning, kona [[Vilhjálmur 3. Hollandskonungur|Vilhjálms 3.]] konungs Hollands (d. [[1934]]). * [[1868]] - [[Konstantín 1. Grikkjakonungur]] (d. [[1923]]). * [[1888]] - [[Pétur Ottesen]], íslenskur alþingismaður (d. [[1968]]). * [[1888]] - [[Sigrún Sigurhjartardóttir]], húsfreyja í Svarfaðardal (d. [[1959]]). * [[1893]] - [[Ángel Romano]] úrúgvæskur knattspyrnumaður (d. 1972). * [[1921]] - [[Ruth Barcan Marcus]], bandarískur heimspekingur og rökfræðingur (d. [[2012]]). * [[1923]] - [[Shimon Peres]], ísraelskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[1925]] - [[Jorge Rafael Videla]], einræðisherra í Argentínu (d. [[2013]]). * [[1931]] - [[Takashi Takabayashi]], japanskur knattspyrnumaður (d. [[2009]]). * [[1932]] - [[Peter O'Toole]], enskur leikari (d. [[2013]]). * [[1942]] - [[Isabel Allende]], chileskur rithöfundur. * [[1950]] - [[Halldóra K. Thoroddsen]], íslenskur rithöfundur (d. [[2020]]). * [[1954]] - [[Eyþór Árnason]], íslenskur leikari og skáld. * [[1968]] - [[Stefan Effenberg]], þýskur knattspyrnumaður. * [[1969]] - [[Þórir Gunnarsson]], íslenskur bassaleikari. * [[1970]] - [[Kevin Smith]], bandarískur leikari. * [[1972]] - [[Andrea Jóhanna Ólafsdóttir]], íslenskur forsetaframbjóðandi. * [[1974]] - [[Guðni Halldórsson]], íslenskur kvikmyndaklippari. * [[1975]] - [[Naoki Sakai]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1976]] - [[Sam Worthington]], ástralskur leikari. * [[1977]] - [[Haraldur Þorleifsson]], íslenskur hönnuður. * [[1979]] - [[Hitoshi Sogahata]], japanskur knattspyrnumaður. * 1979 - [[Ryuji Bando]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1984]] - [[JD Vance]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[1991]] - [[Hrafnhildur Lúthersdóttir]], íslensk sundkona. * [[1992]] - [[Charli XCX]], ensk tónlistarkona. * [[1995]] - [[Kristaps Porziņģis]], lettneskur körfuknattleiksmaður. == Dáin == * [[257]] - Heilagur [[Stefán (páfi)|Stefán]] páfi. * [[640]] - [[Severínus]] páfi. * [[686]] - [[Jóhannes V]] páfi. * [[1100]] - [[Vilhjálmur 2. Englandskonungur]] (f. um [[1056]]). * [[1330]] - [[Jólanda af Dreux]], Skotadrottning (kona Alexanders 3.) og síðar hertogaynja af Bretagne (f. [[1263]]). * [[1332]] - [[Kristófer 2.]] Danakonungur (f. [[1276]]). * [[1589]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] (f. [[1551]]). * [[1788]] - [[Thomas Gainsborough]], enskur listmálari (f. [[1727]]). * [[1791]] - [[Gunnar Pálsson]], prestur, fræðimaður og skáld (f. [[1714]]). * [[1799]] - [[Jacques-Étienne Montgolfier]], franskur uppfinningamaður (f. [[1745]]). * [[1849]] - [[Múhameð Alí af Egyptalandi]], albanskur herforingi (f. [[1769]]). * [[1876]] - [[Villti Bill Hickok]], bandarískur kúreki og skemmtikraftur (f. [[1837]]). * [[1899]] - [[Benedikt Sveinsson (sýslumaður)|Benedikt Sveinsson]], íslenskur sýslumaður (f. [[1826]]). * [[1907]] - [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]], rithöfundur (f. [[1826]]). * [[1922]] - [[Alexander Graham Bell]], skosk-bandarískur vísindamaður og uppfinningamaður (f. [[1847]]). * [[1923]] - [[Warren G. Harding]], 29. forseti Bandaríkjanna (f. [[1865]]). * [[1934]] - [[Paul von Hindenburg]], þýskur marskálkur og forseti Þýskalands (f. [[1847]]). * [[1945]] - [[Ingibjörg Skaptadóttir]], íslenskur ritstjóri (f. [[1867]]). * [[1946]] - [[Jóannes Patursson]], færeyskur stjórnmálamaður (f. [[1866]]). * [[1958]] - [[Helgi Tómasson]], yfirlæknir á Kleppsspítala (f. [[1896]]). * [[1964]] - [[Olga Desmond]], þýskur dansari (f. [[1890]]). * [[1972]] - [[Maria Goeppert-Mayer]], þýsk-bandarískur eðlisfræðingur (f. [[1906]]). * [[1976]] - [[Fritz Lang]], austurrískur kvikmyndaleikstjóri (f. [[1890]]). * [[1981]] - [[Helgi P. Briem]], íslenskur sendiherra (f. [[1902]]). * [[1988]] - [[Raymond Carver]], bandarískur smásagnahöfundur og ljóðskáld (f. [[1938]]). * [[1996]] - [[Obdulio Varela]], úrúgvæskur knattspyrnumaður (f. [[1917]]). * 1996 - [[Rannveig Guðríður Ágústsdóttir]], íslenskur rithöfundur (f. [[1925]]). * [[1997]] - [[William S. Burroughs]], bandarískur rithöfundur (f. [[1914]]). * [[1998]] - [[Otto Bumbel]], brasilískur knattspyrnuþjálfari (f. [[1914]]). * [[2011]] - [[Baruj Benacerraf]], bandarískur læknir og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1920]]). * [[2017]] - [[Jim Marrs]], bandarískur samsæriskenningasmiður (f. [[1943]]). == Tilvísanir == {{reflist}} {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Ágúst]] 02x5t5eiti3azjc7pqh2vekve0z94n4 1974051 1974049 2026-08-02T11:17:14Z Akigka 183 /* Atburðir */ 1974051 wikitext text/x-wiki {{Dagatal|ágúst}} '''2. ágúst''' er 214. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (215. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 151 dagur er eftir af árinu. == Atburðir == * [[216 f.Kr.]] - [[Orrustan við Cannae]]. Her [[Karþagó]]manna undir forystu [[Hannibal Barca|Hannibal]]s vann sigur á fjölmennari rómverskum her. * [[461]] - [[Ricimer]] handtók [[Majorianus]] keisara og svipti hann völdum. * [[1274]] - [[Játvarður 1.]] Englandskonungur sneri aftur úr [[Níunda krossferðin|Níundu krossferðinni]] og var krýndur konungur. * [[1332]] - Konungslaust varð í Danmörku við lát [[Kristófer 2.|Kristófers 2.]] og varði það ástand til 1340. * [[1450]] - [[Kristján 1.]] var krýndur konungur Noregs í Niðarósdómkirkju. * [[1569]] - [[Búrma]] séðst inn í [[Síam]] og tók yfir höfuðborg [[Konungsríkið Ayutthaya|Konungsríkisins Ayutthaya]]. * [[1589]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] lést af völdum sára sem hann hlaut þegar launmorðingi réðist að honum daginn áður og Hinrik af Navarra ([[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinrik 4.]]) varð konungur Frakklands. * [[1610]] - [[Henry Hudson]] sigldi inn í Hudsonflóa og taldi að hann hefði fundið norðvesturleiðina og væri kominn inn í Kyrrahaf. * [[1611]] - [[Thomas Gates]] tók við stjórn virkisins í Jamestown. * [[1665]] - [[Orrustan við Vågen]]: Hollenski flotinn bar sigurorð af þeim enska við strendur Vågen í Noregi. * [[1773]] - [[Stríð Rússlands og Tyrklands]]: (1768–1774): Rússar hertóku Beirút öðru sinni. * [[1776]] - [[Sjálfstæðisyfirlýsing Bandaríkjanna]] undirrituð. * [[1798]] - [[Orrustan um Níl]] (orrustan í Aboukir-flóa): Breski flotinn vann sigur á þeim franska í sjóorrustu sem hófst daginn áður. * [[1819]] - [[Hep-Hep-óeirðirnar]] áttu sér stað í Bæjaralandi þar sem Ashkenazi-gyðingar voru drepnir. * [[1870]] - Fyrsta [[neðanjarðarlest]] í heimi hóf göngu sína í London. * [[1874]] - Þjóðhátíð vegna [[1000 ára afmæli Íslandsbyggðar|1000 ára afmælis Íslandsbyggðar]] var haldin um land allt. * [[1883]] - Í Reykjavík var opnuð [[Iðnsýningin í Reykjavík 1883|iðnsýning]], þar sem meðal annars voru sýndar vandaðar dýramyndir eftir [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]]. * [[1885]] - Norðan við Dómkirkjuna í Reykjavík var afhjúpaður minnisvarði um [[Hallgrímur Pétursson|Hallgrím Pétursson]] eftir [[Júlíus Schou]] steinsmið. * [[1897]] - [[Stúdentafélagið]] gekkst fyrir því að haldinn var hátíðlegur þjóðminningardagur í [[Reykjavík]] með söng, íþróttasýningum og ræðuflutningi. Þessi dagur var síðan haldinn hátíðlegur þar til [[17. júní]] tók við af honum sem aðalhátíðisdagur þjóðarinnar [[1911]]. * [[1897]] - [[Hvítbláinn]] var fyrst dreginn að húni á Íslandi. Það gerði [[Hið íslenska kvenfélag]], að forgöngu [[Þorbjörg Sveinsdóttir|Þorbjargar Sveinsdóttur]] á [[Þjóðhátíðin í Reykjavík 1897|þjóðhátíð í bænum]]. * [[1907]] - [[Ungmennafélag Íslands]] var stofnað * [[1914]] - Þjóðverjar hernámu [[Lúxemborg]]. * 1914 - [[Tyrkjaveldi]] skuldbatt sig til hlutleysis í leynisamningi við Þjóðverja. * [[1920]] - [[Herlög]] tóku gildi á [[Írland]]i. * [[1923]] - [[Calvin Coolidge]] varaforseti tók við sem 30. forseti Bandaríkjanna þegar Warren G. Harding lést í embætti. * [[1924]] - Fyrsta flug yfir Atlantshaf til Íslands. Sænskur flugmaður, [[Erik H. Nelson]], flaug frá [[Kirkwall]] á Orkneyjum til [[Hornafjörður|Hornafjarðar]]. <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1216185 Heimsflugið 1924]. Morgunblaðið, 126. tölublað (03.06.1928), Blaðsíða 6</ref> * [[1927]] - [[Gamla bíó]] í Ingólfsstræti var opnað með frumsýningu myndarinnar ''[[Ben Hur]]'' með [[Ramon Novarro]] í titilhlutverki. * [[1928]] - [[Ítalía]] og [[Eþíópía]] skrifuðu undir friðarsamning. * [[1931]] - Í Reykjavík var haldið fjöltefli og tefldi þar heimsmeistarinn, [[Alexander Aljekhín]] við íslenska skákmenn. * [[1933]] - [[Hvítahafsskurðurinn]] milli Hvítahafsins og Eystrasalts var opnaður. * [[1945]] - [[Potsdam-ráðstefnan|Potsdam-ráðstefnunni]] lauk. * [[1954]] - Á [[Hornafjörður|Hornafirði]] var afhjúpað minnismerki um fyrsta flug yfir Atlantshafið til Íslands. * [[1961]] - 22 ferðamenn, flestir þeirra bandarískir kennarar, drukknuðu þegar rúta hrapaði í [[Lucerne-vatn]] eftir að flutningabíll ók utan í hana. * [[1964]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrri [[Tonkinflóa-atvikin|Tonkinflóa-atvikið]] svokallaða; [[Norður-Víetnam|Norðurvíetnamskir]] fallbyssubátar voru taldir hafa skotið á bandaríska tundurspilla og notuðu Bandaríkjamenn það sem réttlætingu fyrir því að senda herlið til Víetnam og hefja fulla þátttöku í stríðinu. Seinna kom í ljós að þeir skutu líklega sjálfir fyrstu skotunum. * [[1967]] - Tyrkneska knattspyrnuliðið [[Trabzonspor]] var stofnað í [[Trabzon]]. * [[1969]] - Tveir menn voru hætt komnir er gassprenging varð í vitanum á [[Gjögurtá]] eftir að gasbirgðir voru endurnýjaðar. * [[1974]] - Brjóstmynd af [[Tómas Guðmundsson|Tómasi Guðmundssyni]], sem kallaður var Reykjavíkurskáldið, var afhjúpuð í Austurstræti. * [[1980]] - [[Blóðbaðið í Bologna]]: Sprengja sprakk á járnbrautarstöðinni í Bologna á Ítalíu. 85 manns fórust og yfir 200 særðust. * [[1985]] - [[Delta Air Lines flug 191]] hrapaði við Dallas í Texas með þeim afleiðingum að 137 létust. * [[1985]] - 350 tonn af olíu láku í [[Limafjörður|Limafjörð]] í Danmörku eftir að vesturþýskt tankskip strandaði. * [[1986]] - Fyrsta teiknimyndin sem [[Studio Ghibli]] framleiddi, ''[[Laputa]]'', var frumsýnd í Japan. * [[1988]] - [[Flugslysið í Reykjavík 1988|Flugslys varð í Reykjavík]] og fórust þrír menn er kanadísk flugvél skall í jörðina á milli Hringbrautar og flugbrautarendans. * [[1989]] - [[Pakistan]] varð aftur aðili að Breska samveldinu eftir úrsögn árið 1972. * [[1990]] - [[Fyrra Persaflóastríðið]]: [[Írak]] réðist inn í [[Kúveit]]. * [[1990]] - Fyrsta [[reykingabann]]ið á börum í Bandaríkjunum tók gildi í [[San Luis Obispo]] í Kaliforníu. * [[1995]] - Fyrstu kuldaskil [[Hvíti jarðskjálftinn|Hvíta jarðskjálftans]] gengu yfir Chile. * [[1997]] - Ástralska skíðakennaranum [[Stuart Diver]] var bjargað úr [[Thredbo-skriðan|Thredbo-skriðunni]] í Nýju Suður-Wales. * [[1998]] - Ítalski hjólreiðamaðurinn [[Marco Pantani]] sigraði [[Tour de France]]-keppnina. <onlyinclude> * [[2001]] - [[Alþjóðadómstóllinn]] í Hag dæmdi [[Radislav Krstic]] í 46 ára fangelsi fyrir [[fjöldamorðin í Srebrenica]]. * [[2002]] - [[Þing Tyrklands]] samþykkti afnám [[dauðarefsing]]ar á friðartímum. * [[2005]] - [[Apple Mighty Mouse]] var sett á markað. * [[2007]] - Rússneskur smákafbátur komst á botninn undir [[Norðurskautið|Norðurskautinu]] og skildi eftir rússneska fánann í málmhylki á 4.261 metra dýpi. * [[2015]] - 9000 slökkviliðsmenn voru kallaðir út til að berjast við [[skógareldur|skógarelda]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]]. * [[2018]] - [[Apple]] varð fyrsta almenningshlutafélag sögunnar sem náði 1 billjón dala markaðsvirði. * [[2019]] - Bandaríkin drógu sig formlega út úr [[samningur um meðaldræg kjarnavopn|samningi um meðaldræg kjarnavopn]] sem þau höfðu gert við [[Sovétríkin]] árið 1987.</onlyinclude> == Fædd == * [[1674]] - [[Filippus 2. af Orléans|Filippus 2.]], hertogi af Orléans, ríkisstjóri [[Frakkland]]s (d. [[1723]]). * [[1696]] - [[Mahmud 1.]], Tyrkjasoldán (d. [[1754]]). * [[1714]] - [[Gunnar Pálsson]], íslenskur prestur, fræðimaður og skáld (d. [[1791]]). * [[1801]] - [[Baldvin Einarsson]], íslenskur lögfræðingur og einn af upphafsmönnum sjálfstæðisbaráttunnar (d. [[1833]]). * [[1815]] - [[Helgi Sigurðsson (f. 1815)|Helgi Sigurðsson]], prestur og fornminjasafnari (d. [[1888]]). * [[1853]] - [[Rannveig Ólafsdóttir Briem]], vesturíslenskur rithöfundur (d. [[1916]]). * [[1858]] - [[Emma Hollandsdrottning|Emma]] Hollandsdrottning, kona [[Vilhjálmur 3. Hollandskonungur|Vilhjálms 3.]] konungs Hollands (d. [[1934]]). * [[1868]] - [[Konstantín 1. Grikkjakonungur]] (d. [[1923]]). * [[1888]] - [[Pétur Ottesen]], íslenskur alþingismaður (d. [[1968]]). * [[1888]] - [[Sigrún Sigurhjartardóttir]], húsfreyja í Svarfaðardal (d. [[1959]]). * [[1893]] - [[Ángel Romano]] úrúgvæskur knattspyrnumaður (d. 1972). * [[1921]] - [[Ruth Barcan Marcus]], bandarískur heimspekingur og rökfræðingur (d. [[2012]]). * [[1923]] - [[Shimon Peres]], ísraelskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[1925]] - [[Jorge Rafael Videla]], einræðisherra í Argentínu (d. [[2013]]). * [[1931]] - [[Takashi Takabayashi]], japanskur knattspyrnumaður (d. [[2009]]). * [[1932]] - [[Peter O'Toole]], enskur leikari (d. [[2013]]). * [[1942]] - [[Isabel Allende]], chileskur rithöfundur. * [[1950]] - [[Halldóra K. Thoroddsen]], íslenskur rithöfundur (d. [[2020]]). * [[1954]] - [[Eyþór Árnason]], íslenskur leikari og skáld. * [[1968]] - [[Stefan Effenberg]], þýskur knattspyrnumaður. * [[1969]] - [[Þórir Gunnarsson]], íslenskur bassaleikari. * [[1970]] - [[Kevin Smith]], bandarískur leikari. * [[1972]] - [[Andrea Jóhanna Ólafsdóttir]], íslenskur forsetaframbjóðandi. * [[1974]] - [[Guðni Halldórsson]], íslenskur kvikmyndaklippari. * [[1975]] - [[Naoki Sakai]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1976]] - [[Sam Worthington]], ástralskur leikari. * [[1977]] - [[Haraldur Þorleifsson]], íslenskur hönnuður. * [[1979]] - [[Hitoshi Sogahata]], japanskur knattspyrnumaður. * 1979 - [[Ryuji Bando]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1984]] - [[JD Vance]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[1991]] - [[Hrafnhildur Lúthersdóttir]], íslensk sundkona. * [[1992]] - [[Charli XCX]], ensk tónlistarkona. * [[1995]] - [[Kristaps Porziņģis]], lettneskur körfuknattleiksmaður. == Dáin == * [[257]] - Heilagur [[Stefán (páfi)|Stefán]] páfi. * [[640]] - [[Severínus]] páfi. * [[686]] - [[Jóhannes V]] páfi. * [[1100]] - [[Vilhjálmur 2. Englandskonungur]] (f. um [[1056]]). * [[1330]] - [[Jólanda af Dreux]], Skotadrottning (kona Alexanders 3.) og síðar hertogaynja af Bretagne (f. [[1263]]). * [[1332]] - [[Kristófer 2.]] Danakonungur (f. [[1276]]). * [[1589]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] (f. [[1551]]). * [[1788]] - [[Thomas Gainsborough]], enskur listmálari (f. [[1727]]). * [[1791]] - [[Gunnar Pálsson]], prestur, fræðimaður og skáld (f. [[1714]]). * [[1799]] - [[Jacques-Étienne Montgolfier]], franskur uppfinningamaður (f. [[1745]]). * [[1849]] - [[Múhameð Alí af Egyptalandi]], albanskur herforingi (f. [[1769]]). * [[1876]] - [[Villti Bill Hickok]], bandarískur kúreki og skemmtikraftur (f. [[1837]]). * [[1899]] - [[Benedikt Sveinsson (sýslumaður)|Benedikt Sveinsson]], íslenskur sýslumaður (f. [[1826]]). * [[1907]] - [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]], rithöfundur (f. [[1826]]). * [[1922]] - [[Alexander Graham Bell]], skosk-bandarískur vísindamaður og uppfinningamaður (f. [[1847]]). * [[1923]] - [[Warren G. Harding]], 29. forseti Bandaríkjanna (f. [[1865]]). * [[1934]] - [[Paul von Hindenburg]], þýskur marskálkur og forseti Þýskalands (f. [[1847]]). * [[1945]] - [[Ingibjörg Skaptadóttir]], íslenskur ritstjóri (f. [[1867]]). * [[1946]] - [[Jóannes Patursson]], færeyskur stjórnmálamaður (f. [[1866]]). * [[1958]] - [[Helgi Tómasson]], yfirlæknir á Kleppsspítala (f. [[1896]]). * [[1964]] - [[Olga Desmond]], þýskur dansari (f. [[1890]]). * [[1972]] - [[Maria Goeppert-Mayer]], þýsk-bandarískur eðlisfræðingur (f. [[1906]]). * [[1976]] - [[Fritz Lang]], austurrískur kvikmyndaleikstjóri (f. [[1890]]). * [[1981]] - [[Helgi P. Briem]], íslenskur sendiherra (f. [[1902]]). * [[1988]] - [[Raymond Carver]], bandarískur smásagnahöfundur og ljóðskáld (f. [[1938]]). * [[1996]] - [[Obdulio Varela]], úrúgvæskur knattspyrnumaður (f. [[1917]]). * 1996 - [[Rannveig Guðríður Ágústsdóttir]], íslenskur rithöfundur (f. [[1925]]). * [[1997]] - [[William S. Burroughs]], bandarískur rithöfundur (f. [[1914]]). * [[1998]] - [[Otto Bumbel]], brasilískur knattspyrnuþjálfari (f. [[1914]]). * [[2011]] - [[Baruj Benacerraf]], bandarískur læknir og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1920]]). * [[2017]] - [[Jim Marrs]], bandarískur samsæriskenningasmiður (f. [[1943]]). == Tilvísanir == {{reflist}} {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Ágúst]] rdnyqq8b8ycxl2ttrqswd2kjqzur07v 1974052 1974051 2026-08-02T11:28:45Z Akigka 183 /* Dáin */ 1974052 wikitext text/x-wiki {{Dagatal|ágúst}} '''2. ágúst''' er 214. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (215. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 151 dagur er eftir af árinu. == Atburðir == * [[216 f.Kr.]] - [[Orrustan við Cannae]]. Her [[Karþagó]]manna undir forystu [[Hannibal Barca|Hannibal]]s vann sigur á fjölmennari rómverskum her. * [[461]] - [[Ricimer]] handtók [[Majorianus]] keisara og svipti hann völdum. * [[1274]] - [[Játvarður 1.]] Englandskonungur sneri aftur úr [[Níunda krossferðin|Níundu krossferðinni]] og var krýndur konungur. * [[1332]] - Konungslaust varð í Danmörku við lát [[Kristófer 2.|Kristófers 2.]] og varði það ástand til 1340. * [[1450]] - [[Kristján 1.]] var krýndur konungur Noregs í Niðarósdómkirkju. * [[1569]] - [[Búrma]] séðst inn í [[Síam]] og tók yfir höfuðborg [[Konungsríkið Ayutthaya|Konungsríkisins Ayutthaya]]. * [[1589]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] lést af völdum sára sem hann hlaut þegar launmorðingi réðist að honum daginn áður og Hinrik af Navarra ([[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinrik 4.]]) varð konungur Frakklands. * [[1610]] - [[Henry Hudson]] sigldi inn í Hudsonflóa og taldi að hann hefði fundið norðvesturleiðina og væri kominn inn í Kyrrahaf. * [[1611]] - [[Thomas Gates]] tók við stjórn virkisins í Jamestown. * [[1665]] - [[Orrustan við Vågen]]: Hollenski flotinn bar sigurorð af þeim enska við strendur Vågen í Noregi. * [[1773]] - [[Stríð Rússlands og Tyrklands]]: (1768–1774): Rússar hertóku Beirút öðru sinni. * [[1776]] - [[Sjálfstæðisyfirlýsing Bandaríkjanna]] undirrituð. * [[1798]] - [[Orrustan um Níl]] (orrustan í Aboukir-flóa): Breski flotinn vann sigur á þeim franska í sjóorrustu sem hófst daginn áður. * [[1819]] - [[Hep-Hep-óeirðirnar]] áttu sér stað í Bæjaralandi þar sem Ashkenazi-gyðingar voru drepnir. * [[1870]] - Fyrsta [[neðanjarðarlest]] í heimi hóf göngu sína í London. * [[1874]] - Þjóðhátíð vegna [[1000 ára afmæli Íslandsbyggðar|1000 ára afmælis Íslandsbyggðar]] var haldin um land allt. * [[1883]] - Í Reykjavík var opnuð [[Iðnsýningin í Reykjavík 1883|iðnsýning]], þar sem meðal annars voru sýndar vandaðar dýramyndir eftir [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]]. * [[1885]] - Norðan við Dómkirkjuna í Reykjavík var afhjúpaður minnisvarði um [[Hallgrímur Pétursson|Hallgrím Pétursson]] eftir [[Júlíus Schou]] steinsmið. * [[1897]] - [[Stúdentafélagið]] gekkst fyrir því að haldinn var hátíðlegur þjóðminningardagur í [[Reykjavík]] með söng, íþróttasýningum og ræðuflutningi. Þessi dagur var síðan haldinn hátíðlegur þar til [[17. júní]] tók við af honum sem aðalhátíðisdagur þjóðarinnar [[1911]]. * [[1897]] - [[Hvítbláinn]] var fyrst dreginn að húni á Íslandi. Það gerði [[Hið íslenska kvenfélag]], að forgöngu [[Þorbjörg Sveinsdóttir|Þorbjargar Sveinsdóttur]] á [[Þjóðhátíðin í Reykjavík 1897|þjóðhátíð í bænum]]. * [[1907]] - [[Ungmennafélag Íslands]] var stofnað * [[1914]] - Þjóðverjar hernámu [[Lúxemborg]]. * 1914 - [[Tyrkjaveldi]] skuldbatt sig til hlutleysis í leynisamningi við Þjóðverja. * [[1920]] - [[Herlög]] tóku gildi á [[Írland]]i. * [[1923]] - [[Calvin Coolidge]] varaforseti tók við sem 30. forseti Bandaríkjanna þegar Warren G. Harding lést í embætti. * [[1924]] - Fyrsta flug yfir Atlantshaf til Íslands. Sænskur flugmaður, [[Erik H. Nelson]], flaug frá [[Kirkwall]] á Orkneyjum til [[Hornafjörður|Hornafjarðar]]. <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1216185 Heimsflugið 1924]. Morgunblaðið, 126. tölublað (03.06.1928), Blaðsíða 6</ref> * [[1927]] - [[Gamla bíó]] í Ingólfsstræti var opnað með frumsýningu myndarinnar ''[[Ben Hur]]'' með [[Ramon Novarro]] í titilhlutverki. * [[1928]] - [[Ítalía]] og [[Eþíópía]] skrifuðu undir friðarsamning. * [[1931]] - Í Reykjavík var haldið fjöltefli og tefldi þar heimsmeistarinn, [[Alexander Aljekhín]] við íslenska skákmenn. * [[1933]] - [[Hvítahafsskurðurinn]] milli Hvítahafsins og Eystrasalts var opnaður. * [[1945]] - [[Potsdam-ráðstefnan|Potsdam-ráðstefnunni]] lauk. * [[1954]] - Á [[Hornafjörður|Hornafirði]] var afhjúpað minnismerki um fyrsta flug yfir Atlantshafið til Íslands. * [[1961]] - 22 ferðamenn, flestir þeirra bandarískir kennarar, drukknuðu þegar rúta hrapaði í [[Lucerne-vatn]] eftir að flutningabíll ók utan í hana. * [[1964]] - [[Víetnamstríðið]]: Fyrri [[Tonkinflóa-atvikin|Tonkinflóa-atvikið]] svokallaða; [[Norður-Víetnam|Norðurvíetnamskir]] fallbyssubátar voru taldir hafa skotið á bandaríska tundurspilla og notuðu Bandaríkjamenn það sem réttlætingu fyrir því að senda herlið til Víetnam og hefja fulla þátttöku í stríðinu. Seinna kom í ljós að þeir skutu líklega sjálfir fyrstu skotunum. * [[1967]] - Tyrkneska knattspyrnuliðið [[Trabzonspor]] var stofnað í [[Trabzon]]. * [[1969]] - Tveir menn voru hætt komnir er gassprenging varð í vitanum á [[Gjögurtá]] eftir að gasbirgðir voru endurnýjaðar. * [[1974]] - Brjóstmynd af [[Tómas Guðmundsson|Tómasi Guðmundssyni]], sem kallaður var Reykjavíkurskáldið, var afhjúpuð í Austurstræti. * [[1980]] - [[Blóðbaðið í Bologna]]: Sprengja sprakk á járnbrautarstöðinni í Bologna á Ítalíu. 85 manns fórust og yfir 200 særðust. * [[1985]] - [[Delta Air Lines flug 191]] hrapaði við Dallas í Texas með þeim afleiðingum að 137 létust. * [[1985]] - 350 tonn af olíu láku í [[Limafjörður|Limafjörð]] í Danmörku eftir að vesturþýskt tankskip strandaði. * [[1986]] - Fyrsta teiknimyndin sem [[Studio Ghibli]] framleiddi, ''[[Laputa]]'', var frumsýnd í Japan. * [[1988]] - [[Flugslysið í Reykjavík 1988|Flugslys varð í Reykjavík]] og fórust þrír menn er kanadísk flugvél skall í jörðina á milli Hringbrautar og flugbrautarendans. * [[1989]] - [[Pakistan]] varð aftur aðili að Breska samveldinu eftir úrsögn árið 1972. * [[1990]] - [[Fyrra Persaflóastríðið]]: [[Írak]] réðist inn í [[Kúveit]]. * [[1990]] - Fyrsta [[reykingabann]]ið á börum í Bandaríkjunum tók gildi í [[San Luis Obispo]] í Kaliforníu. * [[1995]] - Fyrstu kuldaskil [[Hvíti jarðskjálftinn|Hvíta jarðskjálftans]] gengu yfir Chile. * [[1997]] - Ástralska skíðakennaranum [[Stuart Diver]] var bjargað úr [[Thredbo-skriðan|Thredbo-skriðunni]] í Nýju Suður-Wales. * [[1998]] - Ítalski hjólreiðamaðurinn [[Marco Pantani]] sigraði [[Tour de France]]-keppnina. <onlyinclude> * [[2001]] - [[Alþjóðadómstóllinn]] í Hag dæmdi [[Radislav Krstic]] í 46 ára fangelsi fyrir [[fjöldamorðin í Srebrenica]]. * [[2002]] - [[Þing Tyrklands]] samþykkti afnám [[dauðarefsing]]ar á friðartímum. * [[2005]] - [[Apple Mighty Mouse]] var sett á markað. * [[2007]] - Rússneskur smákafbátur komst á botninn undir [[Norðurskautið|Norðurskautinu]] og skildi eftir rússneska fánann í málmhylki á 4.261 metra dýpi. * [[2015]] - 9000 slökkviliðsmenn voru kallaðir út til að berjast við [[skógareldur|skógarelda]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]]. * [[2018]] - [[Apple]] varð fyrsta almenningshlutafélag sögunnar sem náði 1 billjón dala markaðsvirði. * [[2019]] - Bandaríkin drógu sig formlega út úr [[samningur um meðaldræg kjarnavopn|samningi um meðaldræg kjarnavopn]] sem þau höfðu gert við [[Sovétríkin]] árið 1987.</onlyinclude> == Fædd == * [[1674]] - [[Filippus 2. af Orléans|Filippus 2.]], hertogi af Orléans, ríkisstjóri [[Frakkland]]s (d. [[1723]]). * [[1696]] - [[Mahmud 1.]], Tyrkjasoldán (d. [[1754]]). * [[1714]] - [[Gunnar Pálsson]], íslenskur prestur, fræðimaður og skáld (d. [[1791]]). * [[1801]] - [[Baldvin Einarsson]], íslenskur lögfræðingur og einn af upphafsmönnum sjálfstæðisbaráttunnar (d. [[1833]]). * [[1815]] - [[Helgi Sigurðsson (f. 1815)|Helgi Sigurðsson]], prestur og fornminjasafnari (d. [[1888]]). * [[1853]] - [[Rannveig Ólafsdóttir Briem]], vesturíslenskur rithöfundur (d. [[1916]]). * [[1858]] - [[Emma Hollandsdrottning|Emma]] Hollandsdrottning, kona [[Vilhjálmur 3. Hollandskonungur|Vilhjálms 3.]] konungs Hollands (d. [[1934]]). * [[1868]] - [[Konstantín 1. Grikkjakonungur]] (d. [[1923]]). * [[1888]] - [[Pétur Ottesen]], íslenskur alþingismaður (d. [[1968]]). * [[1888]] - [[Sigrún Sigurhjartardóttir]], húsfreyja í Svarfaðardal (d. [[1959]]). * [[1893]] - [[Ángel Romano]] úrúgvæskur knattspyrnumaður (d. 1972). * [[1921]] - [[Ruth Barcan Marcus]], bandarískur heimspekingur og rökfræðingur (d. [[2012]]). * [[1923]] - [[Shimon Peres]], ísraelskur stjórnmálamaður (d. [[2016]]). * [[1925]] - [[Jorge Rafael Videla]], einræðisherra í Argentínu (d. [[2013]]). * [[1931]] - [[Takashi Takabayashi]], japanskur knattspyrnumaður (d. [[2009]]). * [[1932]] - [[Peter O'Toole]], enskur leikari (d. [[2013]]). * [[1942]] - [[Isabel Allende]], chileskur rithöfundur. * [[1950]] - [[Halldóra K. Thoroddsen]], íslenskur rithöfundur (d. [[2020]]). * [[1954]] - [[Eyþór Árnason]], íslenskur leikari og skáld. * [[1968]] - [[Stefan Effenberg]], þýskur knattspyrnumaður. * [[1969]] - [[Þórir Gunnarsson]], íslenskur bassaleikari. * [[1970]] - [[Kevin Smith]], bandarískur leikari. * [[1972]] - [[Andrea Jóhanna Ólafsdóttir]], íslenskur forsetaframbjóðandi. * [[1974]] - [[Guðni Halldórsson]], íslenskur kvikmyndaklippari. * [[1975]] - [[Naoki Sakai]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1976]] - [[Sam Worthington]], ástralskur leikari. * [[1977]] - [[Haraldur Þorleifsson]], íslenskur hönnuður. * [[1979]] - [[Hitoshi Sogahata]], japanskur knattspyrnumaður. * 1979 - [[Ryuji Bando]], japanskur knattspyrnumaður. * [[1984]] - [[JD Vance]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[1991]] - [[Hrafnhildur Lúthersdóttir]], íslensk sundkona. * [[1992]] - [[Charli XCX]], ensk tónlistarkona. * [[1995]] - [[Kristaps Porziņģis]], lettneskur körfuknattleiksmaður. == Dáin == * [[257]] - Heilagur [[Stefán (páfi)|Stefán]] páfi. * [[640]] - [[Severínus]] páfi. * [[686]] - [[Jóhannes 5.]] páfi. * [[1100]] - [[Vilhjálmur 2. Englandskonungur]] (f. um [[1056]]). * [[1330]] - [[Jólanda af Dreux]], Skotadrottning (kona Alexanders 3.) og síðar hertogaynja af Bretagne (f. [[1263]]). * [[1332]] - [[Kristófer 2.]] Danakonungur (f. [[1276]]). * [[1589]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] (f. [[1551]]). * [[1788]] - [[Thomas Gainsborough]], enskur listmálari (f. [[1727]]). * [[1791]] - [[Gunnar Pálsson]], prestur, fræðimaður og skáld (f. [[1714]]). * [[1799]] - [[Jacques-Étienne Montgolfier]], franskur uppfinningamaður (f. [[1745]]). * [[1849]] - [[Múhameð Alí af Egyptalandi]], albanskur herforingi (f. [[1769]]). * [[1876]] - [[Villti Bill Hickok]], bandarískur kúreki og skemmtikraftur (f. [[1837]]). * [[1899]] - [[Benedikt Sveinsson (sýslumaður)|Benedikt Sveinsson]], íslenskur sýslumaður (f. [[1826]]). * [[1907]] - [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal]], rithöfundur (f. [[1826]]). * [[1922]] - [[Alexander Graham Bell]], skosk-bandarískur vísindamaður og uppfinningamaður (f. [[1847]]). * [[1923]] - [[Warren G. Harding]], 29. forseti Bandaríkjanna (f. [[1865]]). * [[1934]] - [[Paul von Hindenburg]], þýskur marskálkur og forseti Þýskalands (f. [[1847]]). * [[1945]] - [[Ingibjörg Skaptadóttir]], íslenskur ritstjóri (f. [[1867]]). * [[1946]] - [[Jóannes Patursson]], færeyskur stjórnmálamaður (f. [[1866]]). * [[1958]] - [[Helgi Tómasson]], yfirlæknir á Kleppsspítala (f. [[1896]]). * [[1964]] - [[Olga Desmond]], þýskur dansari (f. [[1890]]). * [[1972]] - [[Maria Goeppert-Mayer]], þýsk-bandarískur eðlisfræðingur (f. [[1906]]). * [[1976]] - [[Fritz Lang]], austurrískur kvikmyndaleikstjóri (f. [[1890]]). * [[1981]] - [[Helgi P. Briem]], íslenskur sendiherra (f. [[1902]]). * [[1988]] - [[Raymond Carver]], bandarískur smásagnahöfundur og ljóðskáld (f. [[1938]]). * [[1996]] - [[Obdulio Varela]], úrúgvæskur knattspyrnumaður (f. [[1917]]). * 1996 - [[Rannveig Guðríður Ágústsdóttir]], íslenskur rithöfundur (f. [[1925]]). * [[1997]] - [[William S. Burroughs]], bandarískur rithöfundur (f. [[1914]]). * [[1998]] - [[Otto Bumbel]], brasilískur knattspyrnuþjálfari (f. [[1914]]). * [[2011]] - [[Baruj Benacerraf]], bandarískur læknir og nóbelsverðlaunahafi (f. [[1920]]). * [[2017]] - [[Jim Marrs]], bandarískur samsæriskenningasmiður (f. [[1943]]). == Tilvísanir == {{reflist}} {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Ágúst]] q5l0504xcij50eb5koohhadk0tjxrqs 0 23519 1974037 388168 2026-08-02T10:17:30Z Berserkur 10188 1974037 wikitext text/x-wiki '''Eyjafjallasveit''' var [[hreppur]] í austanverðri [[Rangárvallasýsla|Rangárvallasýslu]], milli [[Markarfljót]]s og [[Jökulsá á Sólheimasandi|Jökulsár á Sólheimasandi]]. Hreppnum var skipt í tvennt árið [[1871]], í [[Vestur-Eyjafjallahreppur|Vestur-]] og [[Austur-Eyjafjallahreppur|Austur-Eyjafjallahrepp]]. Lágu hin nýju hreppamörk um Holtsós og [[Steinafjall]]. Frá [[2002]] hefur sveitin verið hluti [[Rangárþing eystra|Rangárþings eystra]]. {{Stubbur|ísland|landafræði}} [[Flokkur:Rangárvallasýsla]] [[Flokkur:Fyrrum sveitarfélög Íslands]] 6n54wba2ivw5u5bsl0rq6hgnry548k4 10 23585 1973993 1423188 2026-08-01T16:59:41Z Akigka 183 1973993 wikitext text/x-wiki [https://www.imdb.com/title/{{#if:{{{1|{{{id|}}}}}}|title/tt{{{1|{{{id|}}}}}}|Title?{{urlencode:{{PAGENAME}}}}}}/ ''{{{2|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}''] á [[Internet Movie Database]]<noinclude> == Sjá einnig == [[Snið:Imdb nafn]] {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Snið:Heimildasnið]] </noinclude> 9xzn2jftge62cio0fr28ly2qczm5hnk 1973994 1973993 2026-08-01T17:00:46Z Akigka 183 1973994 wikitext text/x-wiki [https://www.imdb.com/{{#if:{{{1|{{{id|}}}}}}|title/tt{{{1|{{{id|}}}}}}|Title?{{urlencode:{{PAGENAME}}}}}}/ ''{{{2|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}''] á [[Internet Movie Database]]<noinclude> == Sjá einnig == [[Snið:Imdb nafn]] {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Snið:Heimildasnið]] </noinclude> duzd0kuuammfzsbzq0n3gunx6xakxnw 0 24645 1973997 1973429 2026-08-01T17:05:21Z MáneyMánadóttir 103358 /* Listi yfir óákveðnu fornöfnin í íslensku */ Nokkur gömul fornöfn, sbr. málið.is og Snöru 1973997 wikitext text/x-wiki '''Óákveðið fornafn''' er [[fornafn]]<ref name="skola">[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100816192215/www.skolavefurinn.is/_opid/islenska/vanda_malid/kynning/hugtakaskyringar_malfraedi_kynning.html Hugtakaskýringar - Málfræði]</ref> sem á við einn eða fleiri hlut, veru eða stað. == Óákveðin fornöfn í íslensku == Það eru mörg óákveðin fornöfn í [[íslenska|íslensku]] og sum algengustu eru oft sett upp í vísu:<ref name="skola"/> : ''Annar'', ''fáeinir'', ''enginn'', ''neinn'', : ''ýmis'', ''báðir'', ''sérhver'', : ''hvorugur'', ''sumur'', ''hver'' og ''einn'', : ''hvor'' og ''nokkur'', ''einhver''. Allur, annar hvor, annar hver, annar tveggja, hvor tveggja, samur, sjálfur, slíkur og þvílíkur. === Listi yfir óákveðnu fornöfnin í íslensku === * [[wikt:allur|allur]] * [[wikt:annar|annar]] * [[wikt:annar hver|annar hver]] (=[[wikt:annarhver|annarhver]], =[[wikt:annarhvur|annarhvur]]) * [[wikt:annar hvor|annar hvor]] (=[[wikt:annarhvor|annarhvor]]) * [[wikt:annar tveggja|annar tveggja]] (=[[wikt:annar tveggi|annar tveggi]]) * [[wikt:báðir|báðir]] * [[wikt:enginn|enginn]] * [[wikt:einhver|einhver]] (=[[wikt:einhvur|einhvur]]) * [[wikt:einn|einn]] * [[wikt:fáeinir|fáeinir]]¹ * [[wikt:hver|hver]] (=[[wikt:hvur|hvur]]) * [[wikt:hver sinn|hver sinn]], [[wikt:sinn hver|sinn hver]] * [[wikt:hvor|hvor]] * [[wikt:hvor sinn|hvor sinn]], [[wikt:sinn hvor|sinn hvor]] * [[wikt:hvor tveggja|hvor tveggja]] (=[[wikt:hvor tveggi|hvor tveggi]], =[[wikt:hvorutveggja|hvorutveggja]], =[[wikt:hvurutveggi|hvurutveggi]]) * [[wikt:hvorugur|hvorugur]] (=[[wikt:hvurugur|hvurugur]]) * [[wikt:neinn|neinn]] * [[wikt:nokkur|nokkur]] * [[wikt:sami|sami]]² * [[wikt:samur|samur]]² * [[wikt:sérhver|sérhver]] * [[wikt:sinnhver|sinnhver]]³ * [[wikt:sinnhvor|sinnhvor]]³ * [[wikt:sitthver|sitthver]]³ * [[wikt:sitthvor|sitthvor]]³ * [[wikt:sínhver|sínhver]]³ * [[wikt:sínhvor|sínhvor]]³ * [[wikt:sjálfur|sjálfur]]² * [[wikt:slíkur|slíkur]]² * [[wikt:sumur|sumur]] * [[wikt:ýmis|ýmis]]¹ * [[wikt:þvílíkur|þvílíkur]]¹ ''Athugasemdir:''<br /> ¹ Greint sem lýsingarorð í Beygingarlýsingu íslensks nútímamáls Árnastofnunar (BÍN).<br /> ² Greint sem óákveðið ábendingarfornafn í BÍN.<br /> ³ Helst notað í óformlegu máli. === Óákveðna fornafnið „hvor tveggja“ === ''Hvor tveggja'' beygist þannig að fyrri hlutinn beygist eins og [[spurnarfornafn]]ið „hvor“ en [[töluorð]]ið „tveggja“ er óbeygt.<ref>{{BÍN|orð=hvor tveggja|mánuður=22. október|ár=2008}}</ref> Til er gamla óákveðna fornafnið ''hvortveggi'' í einu orði þar sem fyrri liðurinn beygist eins og í ''hvor tveggja'' en seinni liðurinn eins og [[veikt lýsingarorð]]. === Óákveðnu fornöfnun „einhver“ og „nokkur“ === Í [[nefnifall]]i og [[þolfall]]i í [[hvorugkyn]]i [[eintala|eintölu]] hafa ''einhver'' og ''nokkur'' tvímyndir í [[hvorugkyn]]i. ''Eitthvað'' hefur ''eitthvert'' og ''eitthvað''<ref>{{BÍN|orð=eitthvað|mánuður=22. október|ár=2008}}</ref> á meðan ''nokkur'' hefur ''nokkurt'' og ''nokkuð''.<ref>{{BÍN|orð=nokkur|mánuður=22. október|ár=2008}}</ref> Myndirnar ''eitthvað'' og ''nokkuð'' á eru sérstæðar eins og sést: : ''Eitthvað er á seyði, sérðu '''nokkuð'''?'' === Óákveðnu fornöfnun „annar hver“ og „annar hvor“ === ''Annar hver'' er notað um annan hvern af þrem eða fleiri, á meðan ''annar hvor'' er notað um annan af tveim: : ''Hann kemur '''alltaf annan''' hvern dag.'' : ''Ég fæ '''annan hvorn''' strákinn, Jón eða Svein til að vinna hjá mér.'' == Óákveðin fornöfn í ensku == Óákveðin fornöfn í [[enska|ensku]] geta verið aðrir setningarhlutar en óákveðin fornöfn. Óákveðna fornafnið ''many'' („margir“) í setningunni ''many disagree with his views'' („margir eru honum ósammála“) getur verið [[lýsingarorð]] í setningunni ''many people'' („margt fólk“) og [[nafnorð]] eins og í setningunni ''a good many of the students had skipped class'' („stór hluti nemandanna höfðu skrópað“). Af þessari ástæðu eru dæmi gefin til aðgreiningar ef merking er torskilin. === Óákveðin fornöfn í eintölu === *[[wikt:en:another|another]] &ndash; ''Thanks, I'll have another.'' („Takk, ég fæ mér annan.“) *[[wikt:en:anybody|anybody]] *[[wikt:en:anyone|anyone]] *[[wikt:en:anything|anything]] *[[wikt:en:each|each]] &ndash; ''From each according to his ability, to each according to his need.'' („Hver gefur það sem hann getur og fær það sem honum nægir.“) *[[wikt:en:either|either]] &ndash; ''Either will do.'' („Annað hvort er fínt.“) *[[wikt:en:enough|enough]] &ndash; ''Enough is enough.'' („Nóg er nóg.“) *[[wikt:en:everybody|everybody]] *[[wikt:en:everyone|everyone]] *[[wikt:en:everything|everything]] *[[wikt:en:less|less]] &ndash; ''Less is known about this period of history.'' („Minna er vitað um þetta tímabil í sögunni.“) *[[wikt:en:little|little]] &ndash; ''Little matters any more.'' („Fátt eitt skiptir máli.“) *[[wikt:en:much|much]] &ndash; ''Much was discussed at the meeting.'' („Margt var rætt á fundinum.“) *[[wikt:en:neither|neither]] &ndash; ''In the end, neither was selected.'' („Hvorug var valið þegar leið undir lok.“) *[[wikt:en:no one|no one]] *[[wikt:en:nobody|nobody]] *[[wikt:en:nothing|nothing]] *[[wikt:en:one|one]] &ndash; ''One might see it that way.'' („Hægt væri að líta á þetta á þennan veg.“) *[[wikt:en:other|other]] &ndash; ''One was singing while the other played the piano.'' („Einn söng á meðan hinn spilaði á píanóið.“) *[[wikt:en:plenty|plenty]] &ndash; ''Thanks, that's plenty.'' („Takk, þetta er fínt.“) *[[wikt:en:somebody|somebody]] &ndash; ''Somebody has to take care of it.'' („Einhver verður að sjá um þetta.“) *[[wikt:en:someone|someone]] &ndash; ''Someone should fix that.'' („Einhver ætti að laga þetta.“) *[[wikt:en:something|something]] &ndash; ''Something makes me want to dance.'' („Eitthvað lætur mig vilja dansa.“) *[[wikt:en:you|you]] (í óformlegu máli þegar átt er við „mann“<ref>[http://www.bartleby.com/68/20/3220.html "Indefinite you, indefinite one"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206202641/http://www.bartleby.com/68/20/3220.html |date=2009-02-06 }}, The Columbia Guide to Standard American English, 1993</ref>) &ndash; ''You can understand why.'' („Maður skilur af hverju.“) === Óákveðin fornöfn í fleirtölu === *[[wikt:en:both|both]] &ndash; ''Both are guilty.'' („Þeir eru báðir sekir.“) *[[wikt:en:few|few]] &ndash; ''Few were chosen.'' („Fáir voru valdir.“) *[[wikt:en:few|fewer]] &ndash; ''Fewer are going to church these days.'' („Færri sækja messur þessa dagana.“) *[[wikt:en:many|many]] &ndash; ''Many were chosen.'' („Margir voru valdir.“) *[[wikt:en:others|others]] &ndash; ''Others can worry about that.'' („Leyfum öðrum að hafa áhyggjur af þessu“) *[[wikt:en:several|several]] &ndash; ''Several were chosen.'' („Ýmsir voru valdir.“) *[[wikt:en:several|they]] (í óformlegu máli, með merkingunna „fólk upp til hópa“) &ndash; “''They say that smoking is bad for you.'' („Fólk segir að reykingar séu slæmar.“) === Óákveðin fornöfn í eintölu eða fleirtölu === *[[wikt:en:all|all]] &ndash; ''All is lost.'' („Öllu er tapað.“) *[[wikt:en:any|any]] &ndash; ''Any will do.'' („Skiptir ekki máli hver það er.“) *[[wikt:en:more|more]] &ndash; ''More is better.'' („Meira er betra.“) *[[wikt:en:most|most]] &ndash; ''Most would agree.'' („Flestir væru því sammála.“) *[[wikt:en:none|none]]<ref>Sumir málfræðingar segja að ''none'' („enginn“) sé alltaf í eintölu, en fleirtala þess er samt mikið notuð og viðtekin. Sjá má t.d. [http://www.askoxford.com/concise_oed/none?view=uk notkunardæmi á COED] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060403132655/http://www.askoxford.com/concise_oed/none?view=uk |date=2006-04-03 }}.</ref> &ndash; ''None of us will join you!'' („Engir okkar munu ganga í lið með þér!“) *[[wikt:en:some|some]] &ndash; ''Some would agree.'' („Sumir væru sammála.“) *[[wikt:en:some|such]] &ndash; ''Such is life'' („Svona er lífið“, „soddan er livet“) == Heimildir == * {{bókaheimild|höfundur=Bjarni Ólafsson|titill=Íslenskur málfræðilykill|útgefandi=Mál og menning|ár=1995|ISBN=ISBN 9979-3-0874-5}} * {{bókaheimild|höfundur=Björn Guðfinnson|titill=Íslensk málfræði|útgefandi=Námsgagnastofnun|ár=án árs}} * {{bókaheimild|höfundur=Þórunn Blöndal|titill=Almenn málfræði|útgefandi=Mál og menning|ár=1985}} == Neðanmálsgreinar == <references/> == Tengill == {{Wiktionary|óákveðið fornafn}} [[Flokkur:Málfræði]] [[Flokkur:Fornöfn]] q51fzd9wa8ejlbl5ehlyizp8gleezth 0 24646 1974033 1650310 2026-08-02T09:50:14Z MáneyMánadóttir 103358 1974033 wikitext text/x-wiki {{Aðgreiningartengill1|[[skírnarnafn]]}} '''Fornöfn''' {{skammstsem|fn.}} eru [[fallorð]]<ref name="skola">[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100816192215/www.skolavefurinn.is/_opid/islenska/vanda_malid/kynning/hugtakaskyringar_malfraedi_kynning.html Hugtakaskýringar - Málfræði]</ref> sem bæta ekki við sig greini né stigbreytast og eru því auðgreinanleg frá [[nafnorð]]um og [[lýsingarorð]]um. Fornöfn skiptast í:<ref name="skola"/> * [[Persónufornafn|Persónufornöfn]] * [[Eignarfornafn|Eignarfornöfn]] * [[Afturbeygt fornafn]] (orðið ''[[wikt:is:sig|sig]]'') * [[Ábendingarfornafn|Ábendingarfornöfn]] * [[Spurnarfornafn|Spurnarfornöfn]] * [[Tilvísunarfornafn|Tilvísunarfornöfn]] (slík fornöfn eru þó ekki til í íslensku) * [[Óákveðið fornafn|Óákveðin fornöfn]] Fornöfn beygjast í [[kyn (málfræði)|kynjum]], [[tala (málfræði)|tölum]] og [[fall (málfræði)|föllum]].<ref name="skola"/> Þau standa í sama setningarhluta og nafnorð, ýmist með þeim (hliðstæð) eða ein (sérstæð). == Tengt efni == * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041103014433/www.ma.is/ismal/malfraedi/fallord/fornofn.htm Fornöfn] ==Tilvísanir== <references/> {{Stubbur|málfræði}} [[Flokkur:Málfræði]] [[Flokkur:Orðflokkar]] [[Flokkur:Fornöfn|*]] 1d4ikf046scwl0s6ffbkx9s21j8863j 0 26029 1973998 1781386 2026-08-01T17:09:16Z Akigka 183 /* Leikrit og kvikmynd */ 1973998 wikitext text/x-wiki '''Harrý og Heimir''' er [[útvarpsleikrit]] sem var flutt á útvarpstöðinni [[Bylgjan|Bylgjunni]] frá 1988 til 1993. Höfundar voru [[Karl Ágúst Úlfsson]], [[Sigurður Sigurjónsson]] og [[Örn Árnason]], sem einnig léku öll hlutverkin í þáttunum. Þetta eru gamanþættir byggðir á klassískum harðsoðnum [[einkaspæjari|einkaspæjarasögum]] frá fyrri hluta 20. aldar. Þættirnir voru fluttir á milli 10 og 11 á morgnana, endurfluttir á milli 16 og 17 síðdegis og svo voru allir þættir vikurnar endurfluttir á laugardögum. Þáttaraðirnar um einkaspæjarann Harrý Rögnvalds og hinn hundtrygga aðstoðarmann hans, Heimi Schnitzel, urðu tvær; ein ellefu þátta (24-30 mín) 1988 til 1989 og einn fjörutíu þátta (7 mín) árið 1993. Fyrri þáttaröðin var að mestu sjálfstæðar sögur, en tveir af þáttunum voru framhaldssaga þar sem þeir bjarga veðurathugunarmanninum Sigtryggi Klein á veðurathugunarstöð á fjallinu Regingnípu frá illmenninu Finnboga sem hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Seinni þáttaröðin er ein framhaldssaga sem gerist í Transylvaníu, þar sem illmennið Frank N. Steingrímsson leitar að heila til að nota í sköpunarverk sitt, Rúrik, og endar á að taka heilann úr Heimi. Díana Klein kemur fyrir í báðum þáttaröðum: Í þeirri fyrri leitar hún að föður sínum og í þeirri síðari að eiginmanni sínum. Í báðum þáttaröðum er [[sögumaður]] sem Örn Árnason leikur. Báðar þáttaraðirnar hafa komið út á geisladiskum hjá [[Sena|Senu]], sú fyrri undir titlinum ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'', en síðari útgáfan heitir ''Harrý og Heimir: Morð fyrir tvo''. == Spaugstofan == Harrý og Heimir birtust reglulega í sjónvarpsþáttum [[Spaugstofan|Spaugstofunnar]]. Tvö atriði voru sýnd árið [[1996]] og eitt árið [[2003]]. Páskaþáttur Spaugstofunnar [[1998]] snerist um það að Harrý og Heimir voru að leita að ræningja sem hafði stolið páskaþætti Spaugstofunnar. Karl og Sigurður léku Harrý og Heimi, Örn sögumann og [[Randver Þorláksson|Randver]] og [[Pálmi Gestsson|Pálmi]] léku gesti sem komu á spæjarastofuna. == Leikrit og kvikmynd == Árið 2009 frumsýndi [[Borgarleikhúsið]] leikritið ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'' eftir Karl Ágúst, Örn og Sigurð sem léku jafnframt aðalhlutverkin, en leikritið er unnið upp úr seinni, fjörutíu þátta útvarpsleikritsseríunni. Höfundarnir þrír voru jafnframt leikstjórar sýningarinnar, en [[Kristín Eysteinsdóttir]] aðstoðaði við uppsetninguna. Leikmynd og búningar voru eftir [[Snorri Freyr Hilmarsson|Snorra Frey Hilmarsson]]. Skömmu fyrir frumsýningu var hljóðmynd leikritsins stolið. Sýningin gekk í tvö leikár og var sýnd bæði í Reykjavík og á Akureyri. Sjónvarpsupptaka af sýningunni hefur verið sýnd á Stöð 2 og einnig gefin út á DVD. Sumarið 2013 var tekin upp kvikmyndin ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' og var hún frumsýnd um páskana 2014. Hún er byggð á framhaldssögunni úr fyrstu þáttaröð um veðurathugunarmanninn Sigtrygg á Regingnípu. [[Svandís Dóra Einarsdóttir]] fór með hlutverk Díönu Klein og [[Þröstur Leó Gunnarsson]] lék Sigtrygg. Í myndinni hét illmennið Símon (leikinn af [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli]], [[Ingvar E. Sigurðsson|Ingvari E.]] og [[Þórhallur Sigurðsson|Þórhalli Sigurðssyni]]). Fjallaleiðsögumaðurinn Ísleifur var leikinn af [[Ólafur Darri Ólafsson|Ólafi Darra]]. Vorið 2026 var frumsýnd annað leikrit, ''Harrý og Heimir: Morð skulu standa'', í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Leikritið var byggt á einum þætti úr fyrstu þáttaröðinni þar sem þeir Kasper, Jesper og Jónatan (læknir) hlutuðu niður sjúklinga á spítala til að senda út á landsbyggðina þar sem vantaði fólk til að vinna í fiski. Í leikritinu eru það hins vegar leikarar þjóðleikhússins sem eru tæmdir til að setja í þá [[gervigreind]].<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262874937d/klamhundarnir-engu-gleymt|title=Klámhundarnir engu gleymt|author=Símon Birgisson|date=28. apríl 2026|website=Vísir}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslensk útvarpsleikrit]] [[Flokkur:Íslensk leikrit]] [[Flokkur:Bylgjan]] [[Flokkur:Spaugstofan]] buz63bzef0cfw0siuep6laxufagp1p2 1973999 1973998 2026-08-01T17:10:00Z Akigka 183 /* Leikrit og kvikmynd */ 1973999 wikitext text/x-wiki '''Harrý og Heimir''' er [[útvarpsleikrit]] sem var flutt á útvarpstöðinni [[Bylgjan|Bylgjunni]] frá 1988 til 1993. Höfundar voru [[Karl Ágúst Úlfsson]], [[Sigurður Sigurjónsson]] og [[Örn Árnason]], sem einnig léku öll hlutverkin í þáttunum. Þetta eru gamanþættir byggðir á klassískum harðsoðnum [[einkaspæjari|einkaspæjarasögum]] frá fyrri hluta 20. aldar. Þættirnir voru fluttir á milli 10 og 11 á morgnana, endurfluttir á milli 16 og 17 síðdegis og svo voru allir þættir vikurnar endurfluttir á laugardögum. Þáttaraðirnar um einkaspæjarann Harrý Rögnvalds og hinn hundtrygga aðstoðarmann hans, Heimi Schnitzel, urðu tvær; ein ellefu þátta (24-30 mín) 1988 til 1989 og einn fjörutíu þátta (7 mín) árið 1993. Fyrri þáttaröðin var að mestu sjálfstæðar sögur, en tveir af þáttunum voru framhaldssaga þar sem þeir bjarga veðurathugunarmanninum Sigtryggi Klein á veðurathugunarstöð á fjallinu Regingnípu frá illmenninu Finnboga sem hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Seinni þáttaröðin er ein framhaldssaga sem gerist í Transylvaníu, þar sem illmennið Frank N. Steingrímsson leitar að heila til að nota í sköpunarverk sitt, Rúrik, og endar á að taka heilann úr Heimi. Díana Klein kemur fyrir í báðum þáttaröðum: Í þeirri fyrri leitar hún að föður sínum og í þeirri síðari að eiginmanni sínum. Í báðum þáttaröðum er [[sögumaður]] sem Örn Árnason leikur. Báðar þáttaraðirnar hafa komið út á geisladiskum hjá [[Sena|Senu]], sú fyrri undir titlinum ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'', en síðari útgáfan heitir ''Harrý og Heimir: Morð fyrir tvo''. == Spaugstofan == Harrý og Heimir birtust reglulega í sjónvarpsþáttum [[Spaugstofan|Spaugstofunnar]]. Tvö atriði voru sýnd árið [[1996]] og eitt árið [[2003]]. Páskaþáttur Spaugstofunnar [[1998]] snerist um það að Harrý og Heimir voru að leita að ræningja sem hafði stolið páskaþætti Spaugstofunnar. Karl og Sigurður léku Harrý og Heimi, Örn sögumann og [[Randver Þorláksson|Randver]] og [[Pálmi Gestsson|Pálmi]] léku gesti sem komu á spæjarastofuna. == Leikrit og kvikmynd == Árið 2009 frumsýndi [[Borgarleikhúsið]] leikritið ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'' eftir Karl Ágúst, Örn og Sigurð sem léku jafnframt aðalhlutverkin, en leikritið er unnið upp úr seinni, fjörutíu þátta útvarpsleikritsseríunni. Höfundarnir þrír voru jafnframt leikstjórar sýningarinnar, en [[Kristín Eysteinsdóttir]] aðstoðaði við uppsetninguna. Leikmynd og búningar voru eftir [[Snorri Freyr Hilmarsson|Snorra Frey Hilmarsson]]. Skömmu fyrir frumsýningu var hljóðmynd leikritsins stolið. Sýningin gekk í tvö leikár og var sýnd bæði í Reykjavík og á Akureyri. Sjónvarpsupptaka af sýningunni hefur verið sýnd á Stöð 2 og einnig gefin út á DVD. Sumarið 2013 var tekin upp kvikmyndin ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' og var hún frumsýnd um páskana 2014. Hún er byggð á framhaldssögunni úr fyrstu þáttaröð um veðurathugunarmanninn Sigtrygg á Regingnípu. [[Svandís Dóra Einarsdóttir]] fór með hlutverk Díönu Klein og [[Þröstur Leó Gunnarsson]] lék Sigtrygg. Í myndinni hét illmennið Símon (leikinn af [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli]], [[Ingvar E. Sigurðsson|Ingvari E.]] og [[Þórhallur Sigurðsson|Þórhalli Sigurðssyni]]). Fjallaleiðsögumaðurinn Ísleifur var leikinn af [[Ólafur Darri Ólafsson|Ólafi Darra]]. Vorið 2026 var frumsýnt annað leikrit, ''Harrý og Heimir: Morð skulu standa'', í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Leikstjóri var [[Þröstur Leó Gunnarsson]]. Leikritið var byggt á einum þætti úr fyrstu þáttaröðinni þar sem þeir Kasper, Jesper og Jónatan (læknir) hlutuðu niður sjúklinga á spítala til að senda út á landsbyggðina þar sem vantaði fólk til að vinna í fiski. Í leikritinu eru það hins vegar leikarar þjóðleikhússins sem eru tæmdir til að setja í þá [[gervigreind]].<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262874937d/klamhundarnir-engu-gleymt|title=Klámhundarnir engu gleymt|author=Símon Birgisson|date=28. apríl 2026|website=Vísir}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslensk útvarpsleikrit]] [[Flokkur:Íslensk leikrit]] [[Flokkur:Bylgjan]] [[Flokkur:Spaugstofan]] 6h86jzl3ynlt4mchrbqzq35m18bjkb6 1974000 1973999 2026-08-01T17:12:36Z Akigka 183 /* Leikrit og kvikmynd */ 1974000 wikitext text/x-wiki '''Harrý og Heimir''' er [[útvarpsleikrit]] sem var flutt á útvarpstöðinni [[Bylgjan|Bylgjunni]] frá 1988 til 1993. Höfundar voru [[Karl Ágúst Úlfsson]], [[Sigurður Sigurjónsson]] og [[Örn Árnason]], sem einnig léku öll hlutverkin í þáttunum. Þetta eru gamanþættir byggðir á klassískum harðsoðnum [[einkaspæjari|einkaspæjarasögum]] frá fyrri hluta 20. aldar. Þættirnir voru fluttir á milli 10 og 11 á morgnana, endurfluttir á milli 16 og 17 síðdegis og svo voru allir þættir vikurnar endurfluttir á laugardögum. Þáttaraðirnar um einkaspæjarann Harrý Rögnvalds og hinn hundtrygga aðstoðarmann hans, Heimi Schnitzel, urðu tvær; ein ellefu þátta (24-30 mín) 1988 til 1989 og einn fjörutíu þátta (7 mín) árið 1993. Fyrri þáttaröðin var að mestu sjálfstæðar sögur, en tveir af þáttunum voru framhaldssaga þar sem þeir bjarga veðurathugunarmanninum Sigtryggi Klein á veðurathugunarstöð á fjallinu Regingnípu frá illmenninu Finnboga sem hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Seinni þáttaröðin er ein framhaldssaga sem gerist í Transylvaníu, þar sem illmennið Frank N. Steingrímsson leitar að heila til að nota í sköpunarverk sitt, Rúrik, og endar á að taka heilann úr Heimi. Díana Klein kemur fyrir í báðum þáttaröðum: Í þeirri fyrri leitar hún að föður sínum og í þeirri síðari að eiginmanni sínum. Í báðum þáttaröðum er [[sögumaður]] sem Örn Árnason leikur. Báðar þáttaraðirnar hafa komið út á geisladiskum hjá [[Sena|Senu]], sú fyrri undir titlinum ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'', en síðari útgáfan heitir ''Harrý og Heimir: Morð fyrir tvo''. == Spaugstofan == Harrý og Heimir birtust reglulega í sjónvarpsþáttum [[Spaugstofan|Spaugstofunnar]]. Tvö atriði voru sýnd árið [[1996]] og eitt árið [[2003]]. Páskaþáttur Spaugstofunnar [[1998]] snerist um það að Harrý og Heimir voru að leita að ræningja sem hafði stolið páskaþætti Spaugstofunnar. Karl og Sigurður léku Harrý og Heimi, Örn sögumann og [[Randver Þorláksson|Randver]] og [[Pálmi Gestsson|Pálmi]] léku gesti sem komu á spæjarastofuna. == Leikrit og kvikmynd == Árið 2009 frumsýndi [[Borgarleikhúsið]] leikritið ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'' eftir Karl Ágúst, Örn og Sigurð sem léku jafnframt aðalhlutverkin, en leikritið er unnið upp úr seinni, fjörutíu þátta útvarpsleikritsseríunni. Höfundarnir þrír voru jafnframt leikstjórar sýningarinnar, en [[Kristín Eysteinsdóttir]] aðstoðaði við uppsetninguna. Leikmynd og búningar voru eftir [[Snorri Freyr Hilmarsson|Snorra Frey Hilmarsson]]. Skömmu fyrir frumsýningu var hljóðmynd leikritsins stolið. Sýningin gekk í tvö leikár og var sýnd bæði í Reykjavík og á Akureyri. Sjónvarpsupptaka af sýningunni hefur verið sýnd á Stöð 2 og einnig gefin út á DVD. Sumarið 2013 var tekin upp kvikmyndin ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' og var hún frumsýnd um páskana 2014. Hún er byggð á framhaldssögunni úr fyrstu þáttaröð um veðurathugunarmanninn Sigtrygg á Regingnípu. [[Svandís Dóra Einarsdóttir]] fór með hlutverk Díönu Klein og [[Þröstur Leó Gunnarsson]] lék Sigtrygg. Í myndinni hét illmennið Símon (leikinn af [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli]], [[Ingvar E. Sigurðsson|Ingvari E.]] og [[Þórhallur Sigurðsson|Þórhalli Sigurðssyni]]). Fjallaleiðsögumaðurinn Ísleifur var leikinn af [[Ólafur Darri Ólafsson|Ólafi Darra]]. Vorið 2026 var frumsýnt annað leikrit, ''Harrý og Heimir: Morð skulu standa'', í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Leikstjóri var [[Þröstur Leó Gunnarsson]]. Leikritið var byggt á einum þætti úr fyrstu þáttaröðinni þar sem þeir Kasper, Jesper og Jónatan (læknir) hlutuðu niður sjúklinga á spítala til að senda út á landsbyggðina þar sem vantaði fólk til að vinna í fiski. Í leikritinu eru það hins vegar leikarar [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] sem eru tæmdir til að setja í þá [[gervigreind]].<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262874937d/klamhundarnir-engu-gleymt|title=Klámhundarnir engu gleymt|author=Símon Birgisson|date=28. apríl 2026|website=Vísir}}</ref> Í leikritinu er Díana Klein orðin Þjóðleikhússtjóri. Karl Ágúst, Sigurður og Örn leika öll hlutverkin. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslensk útvarpsleikrit]] [[Flokkur:Íslensk leikrit]] [[Flokkur:Bylgjan]] [[Flokkur:Spaugstofan]] lhux1r5b2ajhoj1his1pwxqqidk9jw7 1974001 1974000 2026-08-01T17:14:02Z Akigka 183 /* Leikrit og kvikmynd */ 1974001 wikitext text/x-wiki '''Harrý og Heimir''' er [[útvarpsleikrit]] sem var flutt á útvarpstöðinni [[Bylgjan|Bylgjunni]] frá 1988 til 1993. Höfundar voru [[Karl Ágúst Úlfsson]], [[Sigurður Sigurjónsson]] og [[Örn Árnason]], sem einnig léku öll hlutverkin í þáttunum. Þetta eru gamanþættir byggðir á klassískum harðsoðnum [[einkaspæjari|einkaspæjarasögum]] frá fyrri hluta 20. aldar. Þættirnir voru fluttir á milli 10 og 11 á morgnana, endurfluttir á milli 16 og 17 síðdegis og svo voru allir þættir vikurnar endurfluttir á laugardögum. Þáttaraðirnar um einkaspæjarann Harrý Rögnvalds og hinn hundtrygga aðstoðarmann hans, Heimi Schnitzel, urðu tvær; ein ellefu þátta (24-30 mín) 1988 til 1989 og einn fjörutíu þátta (7 mín) árið 1993. Fyrri þáttaröðin var að mestu sjálfstæðar sögur, en tveir af þáttunum voru framhaldssaga þar sem þeir bjarga veðurathugunarmanninum Sigtryggi Klein á veðurathugunarstöð á fjallinu Regingnípu frá illmenninu Finnboga sem hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Seinni þáttaröðin er ein framhaldssaga sem gerist í Transylvaníu, þar sem illmennið Frank N. Steingrímsson leitar að heila til að nota í sköpunarverk sitt, Rúrik, og endar á að taka heilann úr Heimi. Díana Klein kemur fyrir í báðum þáttaröðum: Í þeirri fyrri leitar hún að föður sínum og í þeirri síðari að eiginmanni sínum. Í báðum þáttaröðum er [[sögumaður]] sem Örn Árnason leikur. Báðar þáttaraðirnar hafa komið út á geisladiskum hjá [[Sena|Senu]], sú fyrri undir titlinum ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'', en síðari útgáfan heitir ''Harrý og Heimir: Morð fyrir tvo''. == Spaugstofan == Harrý og Heimir birtust reglulega í sjónvarpsþáttum [[Spaugstofan|Spaugstofunnar]]. Tvö atriði voru sýnd árið [[1996]] og eitt árið [[2003]]. Páskaþáttur Spaugstofunnar [[1998]] snerist um það að Harrý og Heimir voru að leita að ræningja sem hafði stolið páskaþætti Spaugstofunnar. Karl og Sigurður léku Harrý og Heimi, Örn sögumann og [[Randver Þorláksson|Randver]] og [[Pálmi Gestsson|Pálmi]] léku gesti sem komu á spæjarastofuna. == Leikrit og kvikmynd == Árið 2009 frumsýndi [[Borgarleikhúsið]] leikritið ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'' eftir Karl Ágúst, Örn og Sigurð sem léku jafnframt aðalhlutverkin, en leikritið er unnið upp úr seinni, fjörutíu þátta útvarpsleikritsseríunni. Höfundarnir þrír voru jafnframt leikstjórar sýningarinnar, en [[Kristín Eysteinsdóttir]] aðstoðaði við uppsetninguna. Leikmynd og búningar voru eftir [[Snorri Freyr Hilmarsson|Snorra Frey Hilmarsson]]. Skömmu fyrir frumsýningu var hljóðmynd leikritsins stolið. Sýningin gekk í tvö leikár og var sýnd bæði í Reykjavík og á Akureyri. Sjónvarpsupptaka af sýningunni hefur verið sýnd á Stöð 2 og einnig gefin út á DVD. Sumarið 2013 var tekin upp kvikmyndin ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' og var hún frumsýnd um páskana 2014. Hún er byggð á framhaldssögunni úr fyrstu þáttaröð um veðurathugunarmanninn Sigtrygg á Regingnípu. [[Svandís Dóra Einarsdóttir]] fór með hlutverk Díönu Klein og [[Þröstur Leó Gunnarsson]] lék Sigtrygg. Í myndinni hét illmennið Símon (leikinn af [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli]], [[Ingvar E. Sigurðsson|Ingvari E.]] og [[Þórhallur Sigurðsson|Þórhalli Sigurðssyni]]). Fjallaleiðsögumaðurinn Ísleifur var leikinn af [[Ólafur Darri Ólafsson|Ólafi Darra]]. Vorið 2026 var frumsýnt annað leikrit, ''Harrý og Heimir: Morð skulu standa'', í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Leikstjóri er [[Þröstur Leó Gunnarsson]]. Leikritið byggist á einum þætti úr fyrstu þáttaröðinni þar sem þeir Kasper, Jesper og Jónatan (læknir) hlutuðu niður sjúklinga á spítala til að senda út á landsbyggðina þar sem vantaði fólk til að vinna í fiski. Í leikritinu eru það hins vegar leikarar [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] sem eru tæmdir til að setja í þá [[gervigreind]].<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262874937d/klamhundarnir-engu-gleymt|title=Klámhundarnir engu gleymt|author=Símon Birgisson|date=28. apríl 2026|website=Vísir}}</ref> Í leikritinu er Díana Klein orðin Þjóðleikhússtjóri. Karl Ágúst, Sigurður og Örn leika öll hlutverkin. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslensk útvarpsleikrit]] [[Flokkur:Íslensk leikrit]] [[Flokkur:Bylgjan]] [[Flokkur:Spaugstofan]] fq675vuwun1n5zk7kl5pt2dj3sxu7c3 1974003 1974001 2026-08-01T18:46:57Z Akigka 183 1974003 wikitext text/x-wiki '''Harrý og Heimir''' er [[útvarpsleikrit]] sem var flutt á útvarpstöðinni [[Bylgjan|Bylgjunni]] frá 1988 til 1993. Höfundar voru [[Karl Ágúst Úlfsson]], [[Sigurður Sigurjónsson]] og [[Örn Árnason]], sem einnig léku öll hlutverkin í þáttunum. Þetta eru gamanþættir byggðir á klassískum harðsoðnum [[einkaspæjari|einkaspæjarasögum]] frá fyrri hluta 20. aldar. Þættirnir voru fluttir á milli 10 og 11 á morgnana, endurfluttir á milli 16 og 17 síðdegis og svo voru allir þættir vikurnar endurfluttir á laugardögum. Þáttaraðirnar um einkaspæjarann Harrý Rögnvalds og hinn hundtrygga aðstoðarmann hans, Heimi Schnitzel, urðu tvær; ein ellefu þátta (24-30 mín) árið 1988, og einn fjörutíu þátta (7 mín) árið 1993. Fyrri þáttaröðin var að mestu sjálfstæðar sögur, en tveir af þáttunum voru framhaldssaga þar sem þeir bjarga veðurathugunarmanninum Sigtryggi Klein á veðurathugunarstöð á fjallinu Regingnípu frá illmenninu Finnboga sem hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Seinni þáttaröðin er ein framhaldssaga sem gerist í Transylvaníu, þar sem illmennið Frank N. Steingrímsson leitar að heila til að nota í sköpunarverk sitt, Rúrik, og endar á að taka heilann úr Heimi. Díana Klein kemur fyrir í báðum þáttaröðum: Í þeirri fyrri leitar hún að föður sínum og í þeirri síðari að eiginmanni sínum. Í báðum þáttaröðum er [[sögumaður]] sem Örn Árnason leikur. Báðar þáttaraðirnar hafa komið út á geisladiskum hjá [[Sena|Senu]], sú fyrri undir titlinum ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'', en síðari útgáfan heitir ''Harrý og Heimir: Morð fyrir tvo''. == Spaugstofan == Harrý og Heimir birtust reglulega í sjónvarpsþáttum [[Spaugstofan|Spaugstofunnar]]. Tvö atriði voru sýnd árið [[1996]] og eitt árið [[2003]]. Páskaþáttur Spaugstofunnar [[1998]] snerist um það að Harrý og Heimir voru að leita að ræningja sem hafði stolið páskaþætti Spaugstofunnar. Karl og Sigurður léku Harrý og Heimi, Örn sögumann og [[Randver Þorláksson|Randver]] og [[Pálmi Gestsson|Pálmi]] léku gesti sem komu á spæjarastofuna. == Leikrit og kvikmynd == Árið 2009 frumsýndi [[Borgarleikhúsið]] leikritið ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'' eftir Karl Ágúst, Örn og Sigurð sem léku jafnframt aðalhlutverkin, en leikritið er unnið upp úr seinni, fjörutíu þátta útvarpsleikritsseríunni. Höfundarnir þrír voru jafnframt leikstjórar sýningarinnar, en [[Kristín Eysteinsdóttir]] aðstoðaði við uppsetninguna. Leikmynd og búningar voru eftir [[Snorri Freyr Hilmarsson|Snorra Frey Hilmarsson]]. Skömmu fyrir frumsýningu var hljóðmynd leikritsins stolið. Sýningin gekk í tvö leikár og var sýnd bæði í Reykjavík og á Akureyri. Sjónvarpsupptaka af sýningunni hefur verið sýnd á Stöð 2 og einnig gefin út á DVD. Sumarið 2013 var tekin upp kvikmyndin ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' og var hún frumsýnd um páskana 2014. Hún er byggð á framhaldssögunni úr fyrstu þáttaröð um veðurathugunarmanninn Sigtrygg á Regingnípu. [[Svandís Dóra Einarsdóttir]] fór með hlutverk Díönu Klein og [[Þröstur Leó Gunnarsson]] lék Sigtrygg. Í myndinni hét illmennið Símon (leikinn af [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli]], [[Ingvar E. Sigurðsson|Ingvari E.]] og [[Þórhallur Sigurðsson|Þórhalli Sigurðssyni]]). Fjallaleiðsögumaðurinn Ísleifur var leikinn af [[Ólafur Darri Ólafsson|Ólafi Darra]]. Vorið 2026 var frumsýnt annað leikrit, ''Harrý og Heimir: Morð skulu standa'', í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Leikstjóri er [[Þröstur Leó Gunnarsson]]. Leikritið byggist á einum þætti úr fyrstu þáttaröðinni þar sem þeir Kasper, Jesper og Jónatan (læknir) hlutuðu niður sjúklinga á spítala til að senda út á landsbyggðina þar sem vantaði fólk til að vinna í fiski. Í leikritinu eru það hins vegar leikarar [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] sem eru tæmdir til að setja í þá [[gervigreind]].<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262874937d/klamhundarnir-engu-gleymt|title=Klámhundarnir engu gleymt|author=Símon Birgisson|date=28. apríl 2026|website=Vísir}}</ref> Í leikritinu er Díana Klein orðin Þjóðleikhússtjóri. Karl Ágúst, Sigurður og Örn leika öll hlutverkin. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslensk útvarpsleikrit]] [[Flokkur:Íslensk leikrit]] [[Flokkur:Bylgjan]] [[Flokkur:Spaugstofan]] 0vcuvo42xkhl2g842yhy5x0ob96ep5d 1974004 1974003 2026-08-01T18:47:10Z Akigka 183 1974004 wikitext text/x-wiki '''Harrý og Heimir''' er [[útvarpsleikrit]] sem var flutt á útvarpstöðinni [[Bylgjan|Bylgjunni]] frá 1988 til 1993. Höfundar voru [[Karl Ágúst Úlfsson]], [[Sigurður Sigurjónsson]] og [[Örn Árnason]], sem einnig léku öll hlutverkin í þáttunum. Þetta eru gamanþættir byggðir á klassískum harðsoðnum [[einkaspæjari|einkaspæjarasögum]] frá fyrri hluta 20. aldar. Þættirnir voru fluttir á milli 10 og 11 á morgnana, endurfluttir á milli 16 og 17 síðdegis og svo voru allir þættir vikurnar endurfluttir á laugardögum. Þáttaraðirnar um einkaspæjarann Harrý Rögnvalds og hinn hundtrygga aðstoðarmann hans, Heimi Schnitzel, urðu tvær; ein ellefu þátta (24-30 mín) árið 1988, og ein fjörutíu þátta (7 mín) árið 1993. Fyrri þáttaröðin var að mestu sjálfstæðar sögur, en tveir af þáttunum voru framhaldssaga þar sem þeir bjarga veðurathugunarmanninum Sigtryggi Klein á veðurathugunarstöð á fjallinu Regingnípu frá illmenninu Finnboga sem hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Seinni þáttaröðin er ein framhaldssaga sem gerist í Transylvaníu, þar sem illmennið Frank N. Steingrímsson leitar að heila til að nota í sköpunarverk sitt, Rúrik, og endar á að taka heilann úr Heimi. Díana Klein kemur fyrir í báðum þáttaröðum: Í þeirri fyrri leitar hún að föður sínum og í þeirri síðari að eiginmanni sínum. Í báðum þáttaröðum er [[sögumaður]] sem Örn Árnason leikur. Báðar þáttaraðirnar hafa komið út á geisladiskum hjá [[Sena|Senu]], sú fyrri undir titlinum ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'', en síðari útgáfan heitir ''Harrý og Heimir: Morð fyrir tvo''. == Spaugstofan == Harrý og Heimir birtust reglulega í sjónvarpsþáttum [[Spaugstofan|Spaugstofunnar]]. Tvö atriði voru sýnd árið [[1996]] og eitt árið [[2003]]. Páskaþáttur Spaugstofunnar [[1998]] snerist um það að Harrý og Heimir voru að leita að ræningja sem hafði stolið páskaþætti Spaugstofunnar. Karl og Sigurður léku Harrý og Heimi, Örn sögumann og [[Randver Þorláksson|Randver]] og [[Pálmi Gestsson|Pálmi]] léku gesti sem komu á spæjarastofuna. == Leikrit og kvikmynd == Árið 2009 frumsýndi [[Borgarleikhúsið]] leikritið ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'' eftir Karl Ágúst, Örn og Sigurð sem léku jafnframt aðalhlutverkin, en leikritið er unnið upp úr seinni, fjörutíu þátta útvarpsleikritsseríunni. Höfundarnir þrír voru jafnframt leikstjórar sýningarinnar, en [[Kristín Eysteinsdóttir]] aðstoðaði við uppsetninguna. Leikmynd og búningar voru eftir [[Snorri Freyr Hilmarsson|Snorra Frey Hilmarsson]]. Skömmu fyrir frumsýningu var hljóðmynd leikritsins stolið. Sýningin gekk í tvö leikár og var sýnd bæði í Reykjavík og á Akureyri. Sjónvarpsupptaka af sýningunni hefur verið sýnd á Stöð 2 og einnig gefin út á DVD. Sumarið 2013 var tekin upp kvikmyndin ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' og var hún frumsýnd um páskana 2014. Hún er byggð á framhaldssögunni úr fyrstu þáttaröð um veðurathugunarmanninn Sigtrygg á Regingnípu. [[Svandís Dóra Einarsdóttir]] fór með hlutverk Díönu Klein og [[Þröstur Leó Gunnarsson]] lék Sigtrygg. Í myndinni hét illmennið Símon (leikinn af [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli]], [[Ingvar E. Sigurðsson|Ingvari E.]] og [[Þórhallur Sigurðsson|Þórhalli Sigurðssyni]]). Fjallaleiðsögumaðurinn Ísleifur var leikinn af [[Ólafur Darri Ólafsson|Ólafi Darra]]. Vorið 2026 var frumsýnt annað leikrit, ''Harrý og Heimir: Morð skulu standa'', í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Leikstjóri er [[Þröstur Leó Gunnarsson]]. Leikritið byggist á einum þætti úr fyrstu þáttaröðinni þar sem þeir Kasper, Jesper og Jónatan (læknir) hlutuðu niður sjúklinga á spítala til að senda út á landsbyggðina þar sem vantaði fólk til að vinna í fiski. Í leikritinu eru það hins vegar leikarar [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] sem eru tæmdir til að setja í þá [[gervigreind]].<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262874937d/klamhundarnir-engu-gleymt|title=Klámhundarnir engu gleymt|author=Símon Birgisson|date=28. apríl 2026|website=Vísir}}</ref> Í leikritinu er Díana Klein orðin Þjóðleikhússtjóri. Karl Ágúst, Sigurður og Örn leika öll hlutverkin. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslensk útvarpsleikrit]] [[Flokkur:Íslensk leikrit]] [[Flokkur:Bylgjan]] [[Flokkur:Spaugstofan]] rsvex2dwcyz2zirecu68yebvvxx4g5k 1974005 1974004 2026-08-01T18:52:49Z Akigka 183 1974005 wikitext text/x-wiki '''Harrý og Heimir''' er [[útvarpsleikrit]] sem var flutt á útvarpstöðinni [[Bylgjan|Bylgjunni]] frá 1988 til 1993. Höfundar voru [[Karl Ágúst Úlfsson]], [[Sigurður Sigurjónsson]] og [[Örn Árnason]], sem einnig léku öll hlutverkin í þáttunum. Þetta eru gamanþættir byggðir á klassískum harðsoðnum [[einkaspæjari|einkaspæjarasögum]] frá fyrri hluta 20. aldar. Þættirnir í fyrri þáttaröð voru frumfluttir á sunnudögum kl. 13 og endurfluttir á laugardögum kl. 17. Þættirnir í seinni þáttaröð voru fluttir á milli 10 og 11 á morgnana, endurfluttir á milli 16 og 17 síðdegis og svo voru allir þættir vikurnar endurfluttir á laugardögum. Þáttaraðirnar um einkaspæjarann Harrý Rögnvalds og hinn hundtrygga aðstoðarmann hans, Heimi Schnitzel, urðu tvær; ein ellefu þátta (24-30 mín) árið 1988, og ein fjörutíu þátta (7 mín) árið 1993. Fyrri þáttaröðin var að mestu sjálfstæðar sögur, en tveir af þáttunum voru framhaldssaga þar sem þeir bjarga veðurathugunarmanninum Sigtryggi Klein á veðurathugunarstöð á fjallinu Regingnípu frá illmenninu Finnboga sem hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Seinni þáttaröðin er ein framhaldssaga sem gerist í Transylvaníu, þar sem illmennið Frank N. Steingrímsson leitar að heila til að nota í sköpunarverk sitt, Rúrik, og endar á að taka heilann úr Heimi. Díana Klein kemur fyrir í báðum þáttaröðum: Í þeirri fyrri leitar hún að föður sínum og í þeirri síðari að eiginmanni sínum. Í báðum þáttaröðum er [[sögumaður]] sem Örn Árnason leikur. Báðar þáttaraðirnar hafa komið út á geisladiskum hjá [[Sena|Senu]], sú fyrri undir titlinum ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'', en síðari útgáfan heitir ''Harrý og Heimir: Morð fyrir tvo''. == Spaugstofan == Harrý og Heimir birtust reglulega í sjónvarpsþáttum [[Spaugstofan|Spaugstofunnar]]. Tvö atriði voru sýnd árið [[1996]] og eitt árið [[2003]]. Páskaþáttur Spaugstofunnar [[1998]] snerist um það að Harrý og Heimir voru að leita að ræningja sem hafði stolið páskaþætti Spaugstofunnar. Karl og Sigurður léku Harrý og Heimi, Örn sögumann og [[Randver Þorláksson|Randver]] og [[Pálmi Gestsson|Pálmi]] léku gesti sem komu á spæjarastofuna. == Leikrit og kvikmynd == Árið 2009 frumsýndi [[Borgarleikhúsið]] leikritið ''Harrý og Heimir: Með öðrum morðum'' eftir Karl Ágúst, Örn og Sigurð sem léku jafnframt aðalhlutverkin, en leikritið er unnið upp úr seinni, fjörutíu þátta útvarpsleikritsseríunni. Höfundarnir þrír voru jafnframt leikstjórar sýningarinnar, en [[Kristín Eysteinsdóttir]] aðstoðaði við uppsetninguna. Leikmynd og búningar voru eftir [[Snorri Freyr Hilmarsson|Snorra Frey Hilmarsson]]. Skömmu fyrir frumsýningu var hljóðmynd leikritsins stolið. Sýningin gekk í tvö leikár og var sýnd bæði í Reykjavík og á Akureyri. Sjónvarpsupptaka af sýningunni hefur verið sýnd á Stöð 2 og einnig gefin út á DVD. Sumarið 2013 var tekin upp kvikmyndin ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' og var hún frumsýnd um páskana 2014. Hún er byggð á framhaldssögunni úr fyrstu þáttaröð um veðurathugunarmanninn Sigtrygg á Regingnípu. [[Svandís Dóra Einarsdóttir]] fór með hlutverk Díönu Klein og [[Þröstur Leó Gunnarsson]] lék Sigtrygg. Í myndinni hét illmennið Símon (leikinn af [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli]], [[Ingvar E. Sigurðsson|Ingvari E.]] og [[Þórhallur Sigurðsson|Þórhalli Sigurðssyni]]). Fjallaleiðsögumaðurinn Ísleifur var leikinn af [[Ólafur Darri Ólafsson|Ólafi Darra]]. Vorið 2026 var frumsýnt annað leikrit, ''Harrý og Heimir: Morð skulu standa'', í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Leikstjóri er [[Þröstur Leó Gunnarsson]]. Leikritið byggist á einum þætti úr fyrstu þáttaröðinni þar sem þeir Kasper, Jesper og Jónatan (læknir) hlutuðu niður sjúklinga á spítala til að senda út á landsbyggðina þar sem vantaði fólk til að vinna í fiski. Í leikritinu eru það hins vegar leikarar [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhússins]] sem eru tæmdir til að setja í þá [[gervigreind]].<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262874937d/klamhundarnir-engu-gleymt|title=Klámhundarnir engu gleymt|author=Símon Birgisson|date=28. apríl 2026|website=Vísir}}</ref> Í leikritinu er Díana Klein orðin Þjóðleikhússtjóri. Karl Ágúst, Sigurður og Örn leika öll hlutverkin. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslensk útvarpsleikrit]] [[Flokkur:Íslensk leikrit]] [[Flokkur:Bylgjan]] [[Flokkur:Spaugstofan]] a6njsu3xrfihapmbddl3xhsjbeo69w0 0 28581 1974043 1812499 2026-08-02T10:39:34Z MáneyMánadóttir 103358 /* Flokkun atviksorða */ 1974043 wikitext text/x-wiki '''Atviksorð''' {{skammstsem|ao.}} eru [[smáorð]] sem beygjast hvorki í [[fallbeyging|falli]] né í [[tíðbeyging|tíðum]] (óbeygjanleg) og lýsa því oft hvernig, hvar eða hvenær eitthvað gerist.<ref name="skola">[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100816192215/www.skolavefurinn.is/_opid/islenska/vanda_malid/kynning/hugtakaskyringar_malfraedi_kynning.html Hugtakaskýringar - Málfræði]</ref> Þau líkjast [[lýsingarorð]]um<ref>http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041103014424/www.ma.is/ismal/malfraedi/obeygdord/default.htm Atviksorð líkjast lýsingarorðum en eru allt annars eðlis.</ref> enda hafa atviksorð þá sérstöðu á meðal smáorða að sum atviksorð [[stigbreyting|stigbreytast]]<ref name="skola"/> (eins og ''‚aftur - aftar - aftast‘; ‚lengi - lengur - lengst‘; ‚inn - innar - innst‘; ‚vel - betur - best‘''), en eru þau þó annars eðlis en lýsingarorð. Fyrir utan stigbreytinguna eru þau óbeygjanleg eins og önnur smáorð. Oft eru atviksorð „stirðnuð“ föll, gamlir [[Aukafallsliður|aukafallsliðir]], og stundum álitamál hvernig greina skuli.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1579486 Íslenskt mál; grein í Morgunblaðinu 1983]</ref> == Meginhlutverk atviksorða == Meginhlutverk atviksorða er að standa með [[sagnorð|sögnum]], [[lýsingarorð]]um eða öðrum atviksorðum og skerpa eða að greina nánar um merkingu setningarinnar, eða orðanna sem þau standa með. Atviksorð standa '''ekki''' með [[nafnorð]]um. === Að standa með sögnum === Atviksorð standa oftast með [[sagnorð|sögnum]] til að þrengja eða tilgreina nánar merkingu þeirra. *''Hún les '''illa'''.'' (hér stendur atviksorðið 'illa' með [[sagnorð]]i 'lesa') *''Þú hefur lesið bókina '''vel'''.'' (hér stendur atviksorðið 'vel' með [[sagnorð]]inu 'lesa') *''Mér gekk '''vel'''.'' (hér stendur atviksorðið 'vel' með [[sagnorð]]inu 'ganga') === Að standa með lýsingarorðum === Atviksorð geta staðið með [[lýsingarorð]]um og skerpt eða ákvarðað nánar merkingu þeirra. *''Hann var '''óskaplega''' góður.'' (hér stendur atviksorðið 'óskaplega' með [[lýsingarorð]]inu 'góður') *''Hún amma mín var '''óskaplega''' skemmtileg kona.'' (hér stendur atviksorðið 'óskaplega' með [[lýsingarorð]]inu 'skemmtileg') === standa með öðrum atviksorðum === Atviksorð geta staðið með öðrum atviksorðum og ákvarðað enn frekar eða kveðið nánar á um merkingu þeirra. *''Þér gekk '''ákaflega illa'''.'' (hér stendur atviksorðið 'ákaflega' með [[atviksorð]]inu 'illa') *''Þú heyrðir '''rosalega illa'''.'' (hér stendur atviksorðið 'rosalega' með [[atviksorð]]inu 'illa') *''Ég heyri '''ekki vel'''.'' (hér stendur atviksorðið 'ekki' með [[atviksorð]]inu 'vel') *''Mér fannst þú lesa þetta '''ákaflega illa'''.'' (hér stendur atviksorðið 'ákaflega' með [[atviksorð]]inu 'illa') == Flokkun atviksorða == Atviksorð lýsa ekki hlutum en ákveða nánar hvar, hvernig, hvenær, hve oft o.s.frv. eitthvað er eða gerist: *'''Tíðaratviksorð''' kveða nánar á um tíma sagnarinnar, þ.e. segja til um hve oft eða hvenær eitthvað gerist og standa tíðaratviksorð á eftir sögn í [[persónuháttur|persónuhætti]]. Tíðaratviksorð geta líka staðið á eftir [[aðalsögn]]inni eða andlagi hennar. *: ''aldrei, alltaf, ávallt, áður, bráðum, stundum, lengi, nú, núna, nýlega, seinna, þá, ætíð'' o.s.frv. *:: ''Stelpan hefur '''oft''' farið í bíó.'' *:: ''Ég get komið '''strax'''.'' *:: ''Hann borðaði matinn '''áðan'''.'' *'''Staðaratviksorð''' (svarar spurningunni ''hvar''/''hvert'') *: ''frammi, fram, heim, heima, hér, hérna, inni, niður, hingað, inn, út, víða, uppi, úti, þar, þarna'' o.s.frv. *'''Háttaratviksorð''' (svarar spurningunni ''hvernig'') *: ''afar, fljótt, hratt, hægt, illa, lítt, mjög, svo, svona, vel, þannig'' o.s.frv. *'''Spurnaratviksorð''' (notuð í spurningum) *: ''hvaðan, hvar, hvenær, hví, hvernig, hve, hvert, hversu''. *'''Áhersluatviksorð''' (standa ávallt með öðru atviksorði eða lýsingarorði og segja til um ''magn'') *: ''afar, býsna, fremur, frekar, harla, mjög, ofsalega'' o.s.frv. Nokkur ao. standa utan allrar flokkunar; t.d. ''ekki, já, nei, einnig, líka'' o.s.frv. Atviksorðin ''ekki, ei, eigi'' mætti þó flokka sem '''neitunaratviksorð.''' Atviksorð verður oftast að [[forsetning]]u þegar það stýrir falli en fallstýring er ekki hlutverk atviksorða. Hvorugkyn [[lýsingarorð]]a verður oft að atviksorði. == Atviksorð og lýsingarorð == Þótt atviksorðum svipi til [[lýsingarorð]]a er setningarleg staða þeirra ólík, enda laga atviksorð sig ekki að [[fallorð]]i en það gera lýsingarorð. Með því að breyta tölu fallorðsins eða [[kyn (málfræði)|kyni]] má greina hvort vafaorðið lagi sig að fallorðinu eða ekki. *''Dæmi:'' *: Setningunni ‚''hún málaði vegginn '''rauðan'''''‘ er breytt í *: ‚''hún málaði veggina '''rauða'''''‘ *:: vafaorðið hér (rauðan → rauða) breytist með fallorðinu og er því lýsingarorð. *''Dæmi:'' *: Setningunni ‚''barnið læddist '''hljótt'''''‘ er breytt í *: ‚''börnin læddust '''hljótt'''''‘ *:: vafaorðið hér (hljótt→ hljótt) breytist ekki og er því atviksorð. Algengt er að atviksorð hafi endinguna ''-lega'' (‚fallega‘, ‚bráðlega‘, ‚seinlega‘). Ef hægt er að setja endinguna ''-lega'' á vafaorðið án þess að merking setningarinnar afbakist er það oftast atviksorð. *''Dæmi:'' *: Setningunni ‚'''''Seint''' gengur að komast af stað''‘ er breytt í *: ‚'''''Seinlega''' gengur að komast af stað''‘ *:: Merking setningarinnar breytist ekki, og því er vafaorðið (‚''seint''‘) atviksorð. == Tengt efni == *[[Töluatviksorð]] *[[Atviksliður]] == Tilvísanir == <references/> == Heimildir == * {{bókaheimild|höfundur=Bjarni Ólafsson|titill=Íslenskur málfræðilykill|útgefandi=Mál og menning|ár=1995|ISBN=ISBN 9979-3-0874-5}} * {{bókaheimild|höfundur=Björn Guðfinnson|titill=Íslensk málfræði|útgefandi=Námsgagnastofnun|ár=án árs}} * {{bókaheimild|höfundur=Þórunn Blöndal|titill=Almenn málfræði|útgefandi=Mál og menning|ár=1985}} * [http://nemendur.khi.is/jonsjoha/ao.htm Atviksorð.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050215021227/http://nemendur.khi.is/jonsjoha/ao.htm |date=2005-02-15 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041103080402/www.ma.is/islenska/ISL202/kennsluefni/malfraedi/smaord.htm Fjallað um smáorð.] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041103014424/www.ma.is/ismal/malfraedi/obeygdord/default.htm Atviksorð.] == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1721552 ''Íslenskt mál''; grein í Morgunblaðinu 1990] [[Flokkur:Málfræði]] [[Flokkur:Orðflokkar]] 98jwotwats9exfav50mxvlnvb3mm63b 0 28833 1973978 1951778 2026-08-01T14:16:07Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1973978 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Georgiaokeefe.jpg|thumb|right|Ljósmynd af O'Keeffe eftir [[Carl Van Vechten]] frá [[1950]].]] '''Georgia Totto O'Keeffe''' ([[15. nóvember]] [[1887]] – [[6. mars]] [[1986]]) var áhrifamikil [[BNA|bandarísk]] listakona á [[20. öldin|20. öld]]. Hún er einkum þekkt fyrir verk sem eru á mörkum [[abstrakt list|abstrakt]] og [[fígúratíf list|fígúratífrar]] listar og sýna náttúruleg form; landslag, dýr, blóm og kletta. == Tenglar == * {{tímarit.is|3306090|Barn sólgresjunnar|blað=Lesbók Morgunblaðsins|höfundur=Bragi Ásgeirsson|dags=14. nóvember 1987|bls=8-9}} {{Stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:O'Keeffe, Georgia}} {{fd|1887|1986}} [[Flokkur:Bandarískir myndlistarmenn]] jh1dev7cqby2wicc5qiededvi95y3ar 0 44405 1974044 1234662 2026-08-02T10:54:42Z Akigka 183 1974044 wikitext text/x-wiki '''Þúsund ára afmæli Íslandsbyggðar''' var haldið árið [[1874]] er þúsund ár voru frá landnámi [[Ingólfur Arnarson|Ingólfs Arnarsonar]]. Þá fengu Íslendingar sína fyrstu [[stjórnarskrá]]. Hátíðin var haldin í [[Öskjuhlíð]] í [[Reykjavík]]. Gengin var [[skrúðganga]] frá [[Dómkirkjan í Reykjavík|Dómkirkjunni]] að Öskjuhlíð eftir messu. Við messuna var frumfluttur [[Lofsöngur]] eftir [[Matthías Jochumsson]] við lag eftir [[Sveinbjörn Sveinbjarnarson]].<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1210396 Þjóðhátíðin 2. ágúst 1874]. Morgunblaðið, 226. tölublað (02.08.1924), Blaðsíða 3</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|sagnfræði|Ísland}} [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:1874]] 0urrc0080ntrqcr3jw8pfeafe7lmnqj 0 54232 1973973 1964082 2026-08-01T12:56:58Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1973973 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Skálholt map 1690 copy (cropped).png|alt=<nowiki>Skálholtskortið svo kallaða sem sem sýnir latneskar útgáfur af norrænum örnefnum í Norður-Atlantshafi. Kortið var upphaflega gert af Sigurði Stefánssyni, skólameistara í Skálholti 1590. Sú gerð er horfin en afrit Þórðar biskups Þolákssonar frá 1690 hefur varðveist. ''Iotun-heimar'' ([[Jötunheimar]]) ''Riseland'' (Risaland]]) | ''Grönlandia'' ([[Grænland]]) | ''Helleland'' ([[Helluland]]) | [[Markland]] | ''Skrælinge Land'' (Skrælingaland]]) | ''Promontorium Winlandiæ'' (Vinlandsskagi]]) </nowiki>|thumb|Skálholtskortið svo kallaða sem sem sýnir latneskar útgáfur af norrænum örnefnum í Norður-Atlantshafi. Kortið var upphaflega gert af [[Sigurður Stefánsson (skólameistari)|Sigurði Stefánssyni, skólameistara]] í [[Skálholt|Skálholti]] 1590. Sú gerð er horfin en afrit [[Þórður Þorláksson|Þórðar biskups Þolákssonar]] frá 1690 hefur varðveist. {{bulleted list | ''Iotun-heimar'' (Jötunheimar) | ''Riseland'' (Risaland) | ''Grönlandia'' (Grænland) | ''Helleland'' (Helluland) | ''Markland'' | ''Skrælinge Land'' (Skrælingaland) | ''Promontorium Winlandiæ'' (Vinlandsskagi) }} ]] '''Vïnland''' var svæði við strönd núverandi Norður-Ameríku sem norrænir menn könnuðu samkvæmt [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] og [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] um árið 1000 e.Kr. Það er næstum fimm öldum fyrir ferðir [[Kristófer Kólumbus|Kristófers Kólumbusar]] <ref>Specht, Joshua; Stockland, Etienne (2017). The Columbian Exchange. CRC Press. p. 23. ISBN 978-1-351-35121-8.</ref> og John Cabots.<ref>Evan T. Jones, (2013) "Bristol, Cabot and the New Found Land, 1496–1500" í P. E. Pope og S. Lewis-Simpson (ritstj.), [https://boydellandbrewer.com/book/exploring-atlantic-transitions-hb/?v=efad7abb323e Exploring Atlantic Transitions: Archaeologies of Permanence and Transience in New Found Lands]. Boydell Press. ISBN 1843838591</ref> til Nýja heimsins. Vínland var ásamt [[Markland|Marklandi]] og [[Helluland|Hellulandi]], landsvæði vestan við [[Grænland]] sem [[Bjarni Herjólfsson]] sá álegndar, [[Leifur heppni|Leifur Eiríksson]] nafngaf og [[Þorfinnur karlsefni|Þorfinnur Karlsefni Þórðarson]] kannaði samkvæmt Grænlendinga sögu og Eiríks sögu rauða. Vínland var syðst af þessum svæðum en engin vissa er um hvar það landsvæði sem nefnt var Vínland var í raun. Stór hluti af landlýsingum sagnanna samsvarar nútímaþekkingu á siglingum yfir [[Atlantshaf|Atlantshafið]] og meðfram austurhluta [[Kanada]].<ref> Gisli Sigurðsson segir í formála að bókinni The Vinland Sagas. London: Penguin. bls. xv. ISBN 978-0-140-44776-7, útgefin 2008: „Sögurnar eru enn besta sönnun þess að slíkar ferðir til meginlands Norður-Ameríku hafi átt sér stað. Tilviljun eða óskhyggja geta einfaldlega ekki sett saman lýsingar á landslagi, náttúruauðlindum og lífsháttum frumbyggja sem Evrópubúar þekkja ekki og hægt er að staðfesta í Norður-Ameríku. “</ref> Árið 1960 fundust fyrstu áþreifanlegu sönnunargögnin, [[L'Anse aux Meadows]] á norðurhluta eyjarinnar [[Nýfundnaland]], um norræna búsetu í Norður-Ameríku. <ref>[ https://parks.canada.ca/lhn-nhs/nl/meadows L'Anse aux Meadows".] L'Anse aux Meadows National Historic Site of Canada. Parks Canada. 2018.</ref> <ref>Ingstad, Helge; Ingstad, Anne Stine (2001). The Viking Discovery of America: The Excavation of a Norse Settlement in L'Anse aux Meadows, Newfoundland. Checkmark Books. ISBN 0-8160-4716-2.</ref> Fyrir þennan fund var Vínland aðeins þekkt úr Islendingasögum og miðaldaritum. Fornleifafræðingar hafa stundað mikinn uppgröft og rannsóknir á L'Anse aux Meadows, og þær hafa staðfest að norrænir menn hafa kannað talsvert svæði á meginlandi [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]].<ref> Viking Archaeology, [http://viking.archeurope.com/settlement/vinland/lanse-aux-meadows/ L’Anse aux Meadows], Archaeology in Europe</ref> Fornleifafræðingar fundu meðal annars smjörhnetur ([[Latína|latína]]: ''Juglans cinerea'') við uppgröftinn í L'Anse aux Meadows, en nyrstu slóðir þar sem þessi hnetutegund vex eru við mynni [[St. Lawrence-flói|St.Lawrence-flóa]] og norð-austurhluta New Brunswick. Þessar hnetur hafa aldrei vaxið á Nýfundnalandi.<ref> Birgitta Wallace (1990): [https://timarit.is/gegnir/991006602489706886 „Norrænar fornminjar í L´anse aux Meadows.“] Árbók Hins íslenska fornleifafélags 1989. Ólafur Halldórsson þýddi. Bls. 148.</ref> ==Landafundirnir í Íslendingasögunum== [[Mynd:Erikr-is.png|thumb|Siglingaleiðir norrænna manna eins og þær eru skráðar í Íslendingasögunum|350px]] Helstu frásagnirnar um ferðir norrænna mann til Vínlands eru í tveimum [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]]: [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] sem stundum eru nefndar saman sem Vínlandssögurnar. Þessar sögur varðveittust í munnlegri geymd þar til þær voru skráðar um það bil 250 árum eftir atburðina sem þær lýsa áttu að gerast. Þessar tvær útgáfur af sögunni eru dæmi um erfiðleikana að nota fornar ritaðar heimildir sem sönnun fyrir sögulegum atburðum, meðal annars þar sem þær hafa marga sameiginlega söguþræði en segja frá þeim á mismunandi hátt og með mismunandi persónum. Til dæmis er tilnefndir tveir ólíkir menn sem nefndir eru Bjarni sem villast í hafi. Samkvæmt sögunum var það talsverður fjöldi norrænna manna sem fóru til Vínlands. Fylgdarmenn Þorfinns Karlsefnis voru 160 samkvæmt Eiríks sögu rauða, en 60 samkvæmt Grænlendinga sögu. Samkvæmt þeirri sögu hafði Leifur Eiríksson 35 manna hóp, Þorvaldur Eiríksson 30 manna hóp og Helgi og Finnbogi 30 fylgdarmenn. <ref>[https://www.jstor.org/stable/2911893 Vinland and Ultima Thule. John Th. Honti. Modern Language Notes Vol. 54, No. 3 (Mar., 1939), bls. 159-172] ''Jstor.org''</ref> Samkvæmt Eiríks sögu rauða sigldi Þorfinnur Karlsefni með 160 manna flokk frá Grænlandi yfir opið haf og fundu [[Helluland]], þar á eftir [[Markland]], og eftir áframhaldandi siglingu Kjalarnes, Furðustrandir, Straumfjörð og að lokum stað sem hét í Hópi, þar sem voru sjálfsánir hveitiakrar og vínviður og enginn snjór féll á veturna. Eftir nokkurra ára fjarveru frá Grænlandi kusu þeir þó að snúa aftur heim þegar þeir gerðu sér grein fyrir því að þeir myndu annars standa frammi fyrir endalausum átökum við innfædda. Eiríks saga rauða vísar til staðarnafnsins Vínland á fjóra vegu. Í fyrsta lagi er það sagt vera landið sem Leifur Eiríksson fann. Karlsefni og menn hans finna síðan vínber yrir sunnan Furðustrandir. Síðar segir sagan að Vínland sé sunnan við Markland, með Kjalarnes nyrst. Hins vegar er einnig sagt að á meðan þeir voru við Straumfjörð vildi Þórhallur veiðimaður fara norður um Furðustrandir og fyrir Kjalarnes og leita þar að Vínlandi en Karlsefni vill fara suður og austur fyrir land því honum finnst landið í suðurátt allt betra því lengra í suður. Eiríks saga er varðveitt í tveimur íslenskum handritum: Hauksbók frá fyrri hluta 14. aldar og Skálholtsbók frá fyrri hluta 15. aldar. Báðar byggjast á frumriti sem var skrifað eftir 1263 en það frumrit mun hafa verið skrifað eftir texta frá fyrri hluta 13. aldar.<ref> Ólafur Halldórsson (útg.). 1985. Eiríks saga rauða. Texti Skálholtsbókar AM 557 4to. Islenzkfornrit 4 Viðauki. Reykjavík: Hið íslenska fomritafélag</ref>. Grænlendinga saga er aðeins varðveitt í Flateyjarbók frá um 1387 og er hluti af einni gerð Ólafs sögu Tryggvasonar hinnar mestu.<ref> Þorláksson, Helgi (2001). [https://www.fiskecenter.umb.edu/Staff/Steinberg/Viking08/Readings/Thorlaksson2001.pdf "The Vinland Sagas in a Contemporary Light" (PDF)]. Approaches to Vinland. 4: 66–67.</ref> Að neðan eru samtektir af sögunum tveimur: ===Grænlendinga saga=== [[Mynd:Grænlendinga saga FB.pdf|thumb|Upphaf Grænlendinga sögu í Flateyjarbók]] Samkvæmt Grænlendingasögu uppgötvaði Bjarni Herjólfsson fyrir tilviljun ný lönd þegar hann sigldi frá Noregi til Grænland til að heimsækja föður sinn, á öðru ári landnáms Eiríks rauða á Grænlandi (um 986 e.Kr.). Hann dvaldi síðan á Herjólfsnesi hjá föður sínum og sneri ekki aftur til Noregs fyrr en um árið 1000 e.Kr. Þar sagði hann Eiríki jarli frá löndunum sem hann hafið séð og var gagnrýndur fyrir að hafa ekki skoðað þau nánar. Eftir heimkomuna til Grænlands seldi hann Leifi Eiríkssyni skip sitt. Leifur fór í leiðangur sem fór öfuga leið við Bjarna, framhjá landi sem var eins og ein hella upp að jöklum og kallaði Hellulandi og síðan skógi þakið land sem hann nefnir Markland. Eftir að hafa siglt tvo daga yfir opið haf fann leiðangurinn nýtt land og sigldu vestur fyrir nes sem gekk norður af landinu. Þeim fannst þetta gott land og gerðu þar búðir og hús mikil. Dag einn hvarf Tyrkir, gamall fjölskylduþræll, hann segist hafa fundið vínber og vínvið þegar hann kom aftur. Um vorið sneri Leifur aftur til Grænlands með skipsfarm af timbri og eftirbát fullan af vínberjum. Á leiðinni heim sá hann skip strandað á skeri og bjargaði áhöfninni. Hann var síðan kallaður Leifur heppni. Annar leiðangur undir forystu Þorvalds, bróður Leifs, með um 40 mönnum fer til Vïnlands og dvaldi í þrjá vetur í Leifsbúðum, könnuðu þeir vesturströnd landsins fyrsta sumarið og austurströndina það seinna. Þeir brutu kjölinn undan skipinu við nes sem þeir Kjalarnes. Lengra suður, á þar sem Þorvaldur vildi stofna byggð, hittu Grænlendingarnir nokkra Skrælingja fyrir og drápu þá. Í kjölfarið sótti að þeim mikið lið á húðkeipum og Þorvaldur lést af örvarskoti. Voru menn Þorvald einn vetur enn í búðunum og fóru síðan til Grænlands með vínber og vínvið sem farm. Þorsteinn, annar bróðir Leifs, giftist Guðríði, ekkju skipstjórans sem Leif bjargaði, og gerði út þriðja leiðangurinn til að sækja lík Þorvalds, en rak af leið og voru í hafvillu allt sumarið. Þorsteinn eyddi vetrinum með Guðríði sem gestur í Vestribyggð á Grænlandi, en lést þar úr sjúkdómi. Veturinn eftri giftist Guðríður Íslendingi að nafni Þorfinnur Karlsefni. Þau ákveða að fara til Vínlands og byggja landið og höfðu með sér alls konar fénað, meðal annars griðung. Karlsefni bað Leif um að fá hús hans í Vínlandi en hann sagðist lána húsin en gefa þau ekki. Gekk nautfé Grænlendinga úti í lausagöngu. Eftir fyrsta veturinn urðu Grænlendingarnir varir við Skrælingja en þeir hræddust baul nautsins. Á sumrin heimsóttu þau heimamenn sem voru hræddir við naut Grænlendinganna en vildu hafa vöruskipti og höfðu alls konar skinnvöru og vildu helst vopn fyrir en Karlsefni bannaði það. Fengu þeir mjólkurafurðir í vöruskiptunum. Á haustin fæddi Guðríður son sem fékk nafnið Snorri. Í vetrarbyrjun komu Skrælingjar aftur með vörur til skipta og reyndi einn þeirra að ná vopni og var drepinn. Það leiddi til bardaga milli Grænlendinganna og Skrælingja, féll fjöldi úr lið Skrælingja en hinir höfðu minniháttar mannfalli. Voru þeir Karlsefni, Guðríður og fylgdarmenn þeirra einn vetur enn á Vínlandi. En um vorið ákveður Karlsefni að þau skulu snú aftur til Grænlands og sigla með mikinn farm af vínviði, berjum og skinnvöru. Skömmu síðar kom skip undir forystu tveggja Íslendinga, Helga og Finnboga, til Grænlands og Freydís, dóttir Eiríks rauða, sannfærði þá um að taka þátt í leiðangri til Vínlands. Freydís bað Leif um að fá hús hans í Vínlandi en hann svaraði eins og Karlsefni, sagðist lána húsin en gefa þau ekki eins. Þegar þeir komu til Vínlands fóru bræðurnir með eigur sínar í hús Leifs, sem reitti Freydís til reiði og bæðurnir byggðu sér þá eigin skála. Hún heimsótti þá síðan að vetri til og bað um að kaupa eitt af skipum þeirra og fullyrti að hún vildi fara aftur til Grænlands, og samþykktu bræðurnir það. Freydís fór aftur og sagði Þorvarði eiginmanni sínum hið gagnstæða og þeir höfðu barið hana, sem leiddi til þess að allir Íslendingarnir voru drepnir, að skipun Freydísar, þar á meðal fimm konur sem Freydís drap sjálf. Um vorið sneru Grænlendingarnir heim með góðan farm, en Leifur komst að sannleikanum um Íslendingana. Þetta var síðasta Vínlandsferðin sem skráð er í sögunni. [https://www.heimskringla.no/wiki/Eir%C3%ADks_saga_rau%C3%B0a Hér má lesa alla söguna.] ===Eiríks saga rauða=== [[Mynd:Eiríks saga rauða Flateyjarbók.pdf|thumb|Upphaf Eiríks sögu rauða í Flateyjarbók]] Í Eiríks sögu rauða, hinsvegar, uppgötvaði Leifur Eiríksson þessi nýju lönd af tilviljun þegar hann ferðaðist frá Noregi til Grænlands eftir dvöl hjá Ólafi konungi Tryggvasyni. Konungur fól Leifi að kristna Grænland. Hann var lengi í hafvillum en fann síðan lönd þar sem voru sjálfsánir hveitiakrar og vínviður. Hann fann menn á skipsflaki og bjargaði þeim og kom á kristni í landinu og var þess vegna kallaður Leifur heppni. Þorsteinn, bróðir Leifs, vildi leita landsins sem Leifur fann en leiðangur hans villtist í hafi og eyddi öllu sumrinu í að sigla um Atlantshafið. Við heimkomuna vakti hann bónorðs við Guðríði Þorbjarnardóttir og giftust þau. Þorsteinn eyddi vetrinum sem gestur á bæ í Vesturbyggð á Grænlandi með Guðríði en lést úr sjúkdómi. En áður en hann dó spá fyrir um framtíð Guðríðar og sagði fyrir að forlög hennar mundu verða mikil. Veturinn eftir giftist Guðríður Íslendingi sem hét Þorfinnur Karlsefni. Karlsefni sem ásamt félaga sínum, Snorra Þorbrandssyni, ásamt samfylgdarmönnum ákváðu að fara að leita Vínlands. Í förinni voru einnig tveir Íslendingar, Bjarni Grímólfsson og Þórhallur Gamlason, og systkini Leifs, Þorvaldur og Freydís, ásamt eiginmanni hennar, Þorvarði, og höfðu með sér búfé. Þau sigldu fram hjá landi þöktu stórum hellum og nefndu Hellulandi og skógþöktu landi sem nefn var Marklandi og sigldu síðan fyrir skaga þar sem þau sáu kjöl báts og kölluðu Kjalarnesi. Síðan héldu þau áfram fram hjá afar löngum ströndum sem voru nefndar Furðustrandir. Lentu þar og sendu tvo hlaupara út til að kanna inn í landið. Eftir þrjá daga sneru þeir aftur með af vínberjum og hveiti. Eftir áframhaldandi siglingu komu þeir að firði með miklum straumum og kölluðu hann Straumsfjörð. Fórum þar í land og bjuggust þar um. Vetrarmánuðirnir voru harðir og var matur af skornum skammti en búfé þeirra komst vel af. Dag einn hvarf Þórhallur veiðimaður (sem hafði ekki tekið kristni), og fannst þar sem hann þuldi eitthvað. Skömmu síðar fannst hvalur strandaður og sagði Þórhallur veiðimaður að hann hafi verið gefinn sem svar við lofi hans á heiðnum guðum. Þeim sem átu af hvalnum varð ill að svo þeir báðu til hins kristna guðs og skömmu síðar batnaði veðrið. Þegar vorið kom vildi Þórhallur Gamlason, Íslendingurinn, sigla norður um Kjalarnes til að leita að Vínlandi, en Þorfinnur Karlsefni kaus frekar að sigla suður eftir austurströndinni. Þórhallur tók aðeins níu menn með sér og skip hans rak á haf út í roki; hann og áhöfn hans sneru aldrei aftur. Þorfinnur, Snorri og Bjarni, ásamt Freydísi, sigldu suður eftir austurströndinni og stofnuðu byggð við bakka stöðuvatns, ofan við mikinn árós og fyrir framan eyrar miklar svo einungis var hægt að sigla inn í ána sem rann úr vatninu nema á háflæði. Landið kölluðu þeir í Hópi og fundu þeir sjálfsána hveitiakra og vínvið. Einn morgun komu ókunnugir menn á níu húðkeypum; þeir skoðuðu sig um og undruðust og fóru í friði. Voru þau þar um veturinn og var snjólaust og allur búfénaður gekk úti sjálfala. Um vorið kom fjöldi húðkeypa og hófst vöruskipti og vildu Skrælingjarnir kaup sverð og spjót og helst annars rautt klæði, en Karlsefni bannaði sölu vopna. Þegar verslunin stóð yfir hljóp griðungur sem Karlsefnin átti út úr skóginum og baulaði hátt. Hræddust Skrælingjarnir og reru á burt. Þremur vikum seinna kom mikill fjöldi Skrælingja og varð úr bardagi og urðu Grænlendingarnir að hörfa undan. Freydís hæddi þá og vildi fylgja þeim, fann hún Þorbrand Snorrason dauðan og tók sverð hans. Hún bar sverðið við nakið brjóst sitt og flúðu Skrælingjarnir þá. Einn af Skrælingjunum tók upp járnöxi, hjó í tré og þótti bíta vel. Hjó síðan í stein og þá brotnaði öxin og kastaði henni frá sér. Grænlendingarnir sáu þá að þrátt fyrir að þetta væri mjög gott land mundi ófriðarástand stöðugt vera yfirvofandi og ótti við þá sem fyrir bjuggu. Yfirgáfu þau í Hópi og sneru aftur til Straumsfjarðar og drápu fimm innfædda sem þeir mættu á leiðinni, sofandi í skinnsekkjum. Karlsefni, ásamt Þorvaldi Eiríkssyni og fleirum, fóru norður fyrir Kjalarnes til að leita eftir Þórhalli veiðimanni. Sigldu þeir síðan suður á bóginn hinu megin við nesið, með land á bakborða. Eftir langa siglingu fóru þeir í land og skaut þar einfættlingur ör í Þorvald og lést hannaf því. Sneru þeir aftur til Straumsfjarðar og voru þar hinn þriðja vetur en ágreiningur í hópnum um veturinn leiddi til þess að ákveðið var að fara á brott og snúa aftur til Grænlands. Þegar þeir komu til Marklands hittu þeir á fimm Skrælingja og náðu tveimur drengjum, skírðu þá og kenndu þeim sitt eigið tungumál. Komu þeir síðan til Grænlands og voru með Eiríki rauða um veturinn. Þetta var síðasta Vínlandsferðin sem er skráð í þessari sögu. [https://www.heimskringla.no/wiki/Eir%C3%ADks_saga_rau%C3%B0a Hér má lesa alla söguna.] ==Vínland og landaþekking á miðöldum== ===Adam frá Brimum=== Elsta þekkta skriflega miðaldaheimildin um Vínland er að finna í bókinni ''Descriptio insularum Aquilonis'' (''Lýsing á eyjum í norðr''i) eftir þýska klerkinn og miðaldasagnaritarann [[Adam frá Brimum]] ([[latína]]: Adamus Bremensis; [[þýska]]: Adam von Bremen.) Fæðingar- og dánardagar hans er óþekktir, en hann er talinn vera fæddur fyrir 1050 og hafi látist fyrir 1095), skrifaða um 1070-1075. Adam fór 1069 að hitta danska konunginn [Sveinn Ástríðarson] (einnig nefndur [[Sveinn Ástríðarson|Sveinn Úlfsson]]) var en hann var talinn hafa mikla þekkingu á sögu og landafræði og gaf það Adam tækifæri til að afla sér upplýsinga um sögu og landafræði Danmerkur og annarra Norðurlandanna.<ref>[https://www.newadvent.org/cathen/01132c.htm Catholic Encyclopedia, Adam of Bremen]</ref>. Segir Adam fyrst frá Íslandi, Hálogalandi og Grænlandi, og segir síðan að Danirnir hefðu sagt hon frá Vínland, eyju í vestri þar sem yxi bæði vín og sjálfsáið hveiti og að þetta væri ekki vafasamur orðrómur, heldur staðreynd sem Danirnir sögðu frá.<ref>[ https://www.americanjourneys.org/AJ_PDF/AJ-058.pdf#:~:text=The%20Descriptio,to%20Vinland.%20Rafn%20gives%20a From Adam of Bremen’s Descriptio insularum Aquilonis] Wisconsin Historical Society. 2003.</ref><ref> „E''nnfremur sagði hann frá enn einni eyju sem margir höfðu uppgötvað í því hafi og kallað Vínland, af því að vínviður óx þar villtur og gaf af sér hið besta vín, og þar vex meira að segja yfrið nóg af ósánu korni. Heimildir okkar fyrir þessu eru ekki neinar kynlegar ímyndanir, heldur trúverðugar frásagnir Dana. Eftir þessa eyju, sagði hann, væri ekkert byggilegt land að finna í því hafi, því handan við það er fullt af ís og blindþoka''.“ „''Praeterea unam adhuc insulam recitavit a multis in eo repertam oceano, quae dicitur Winland, eo quid ibi vites sponte nascantur, vinum optimum ferentes. Nam et fruges ibi non seminatas habundare, non fabulosa opinione, sed certa comperimus relatione Danorum. Post quam insulam, ait, terra non invenitur habitabilis in illo oceano, sed omnia, quae ultra sunt, glacie intolerabili ac caligine immensa plena sunt''.“ Bartusik, Grzegorz; Biskup, Radosław; Morawiec, Jakub, ritstj. (2022). Adam of Bremen's Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum: Origins, Reception and Significance. Studies in Medieval History and Culture. London: Routledge. doi:10.4324/9781003223030. ISBN 9781003223030.</ref> ===Ari fróði=== [[Ari fróði Þorgilsson|Ari fróði]] nefnir Vínland í [[Íslendingabók]] sem hann ritaði á árunum 1122-1133. Þar segir Ari frá því að Eiríkur rauði hafi fundið „manna vistir“ á Grænlandi eftir sams konar fólk og byggði Vínland - sem Grænlendingar kölluðu Skrælingja. Svo virðist sem Ari geri ráð fyrir að Vínland sé alþekkt fyrirbæri. Athyglisvert er að hann skuli þó ekki geta neitt um hvernig fund Vínlands hafi borið að.<ref> Ari fróði Þorgilsson, [https://is.wikisource.org/wiki/Íslendingabók Íslendingabók], útgáfa Guðna Jónssonar </ref> === Galvaneus Fiamma=== [[Mynd: Galvano Fiamma, 1283 - 1344, retrato anónimo (1300 - 1344).png|right|thumb| Galvaneus Fiamma situr að skriftum]] Eina þekkta heimildin um Markland á miðöldum í Suður-Evrópu er í króníku, sem nefnd er ''Cronica universalis'', sem ítalski munkurinn Galvaneus Fiamma ([[ítalska]] [[Galvano Fiamma]], f. 1283, d. 1344) frá [[Mílanó]] skrifaði á fyrri hluta 14. aldar. Hann virðist hafa verið fyrstur manna í Suður-Evrópu til að skrifa um lönd vestan við Grænland, og er þetta eina þekkta heimildin þaðan um Nýja heiminn fyrir ferð [[Kristófer Kólumbus|Kólumbusar]] árið 1492. Fiamma skrifaði fjölmörg rit um söguleg efni.<ref> Chiesa, Paolo (2021-05-04).[https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00822884.2021.1943792 "Marckalada: The First Mention of America in the Mediterranean Area (c. 1340)". Terrae Incognitae. 53 (2): 88–106.] doi:10.1080/00822884.2021.1943792. hdl:2434/860960. ISSN 0082-2884. S2CID 236457428.</ref> Það er talið að Fiamma hafi frétt af þessum löndum frá sjómönnum í hafnarborginni [[Genúa]].<ref> Fiamam, 2017</ref> ===Sigurður Stefánsson skólameistari=== Elsta kortið þar sem Vínlands er getið var gert um 1590 af [[Sigurður Stefánsson (skólameistari)| Sigurði Stefánssyni, skólameistara]] í [[Skálholt|Skálholti]]. Eftir nám við Kaupmannahafnarháskóla varð Sigurður kennari og skólameistari við Skálholtsskóla á biskupssetrinu í Skálholt. Sigurður sjálfur var barnabarn Gísla Jónssonar Skálholtsbiskups. Skálholtskortið svo kallaða sýnir latneskar útgáfur af norrænum örnefnum í Norður-Atlantshafi. Grænland er sýnt sem hluti af meginlandi norðurheimskautsins og Helluland, Markland og Skrælingaland sunnan og vestan við Grænland. Aðskilið frá Skrælingjalandi með mjóu sundi er langur og mjór skagi sem kallast á latínu Promontorium Winlandiæ, Vínlandsskagi. Skaginn er teiknaður nokkurn veginn á sömu breiddargráðum og England og Írland.<ref>[ https://canadianmysteries.ca/sites/vinland/othermysteries/maps/indexen.html Where is Vinland?]</ref> Upprunalega kort Sigurðar er glatað, afrit hefur varðveist sem gert var árið 1690 fyrir [[Þórður Þorláksson|Þórð biskup Þoláksson]], sem var biskup í Skálholti. Kortið er í eigu Konunglega bókasafnsins í Danmörku.<ref>[ https://permalink.kb.dk/permalink/2006/manus/678/eng/ Biørn Jonsen paa Skarsaa: Beskrivelse af Grønland og Skálholt-kortet]</ref> ===Polychronicon=== Snemma á 14. öld var landafræðiritið ''Geographica Universalis'' tekið saman í Malmesbury-klaustrinu í [[England|Englandi]]. Það var síðan var notað sem heimild fyrir ''Polychronicon'' eftir Ranulf Higden sem eitt vinsælasta fræðsluefnið á ensku á miðöldum. Þessi rit, sem mögulega höfðu Adam frá Bimum sem heimild, höfðu óljósa hugmynd um staðsetningu þess lands sem þau nefndu Wintland, annað við hafið austan við Noreg, en hitt vestan við Danmörku. Í flestum handritum ''Polychronicon'' eru heimskort þar sem Wintland var merkt í Atlantshafi nálægt Íslandi.<ref>Livingston, Michael (March 2004). "More Vinland maps and texts". Journal of Medieval History. 30 (1): 25 -44. doi:10.1016/j.jmedhist.2003.12.001. S2CID 159749720.</ref> ===Allt til Afríku=== Aðrir íslenskir textar frá svipuðum tíma gáfu aðra mynd af heiminum og sérlega landafræði norðursins. Norðan við Ísland var víðáttumikil, hrjóstrug slétta (það er íshellan á [[Norður-Íshaf|Norður-Íshafi]]) frá Bjarmalandi (í norður-Rússlandi) austan við [[Hvítahaf|Hvítahafið]], allt til Grænlands, og síðan í vestur og suður voru í röð, Helluland, Markland og Vínland. Hins vegar vissu þeir sem rituðu þessa texta ekki hversu langt suður Vínland náði og töldu að það gæti náð alla leið til [[Afríka|Afríku]]. Í bókinni ''Leiðarvísir ok borgaskipan'', sem ritað var að fyrirsögn Nikuláss ábóta á [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverá]] (sem lést 1159), segir:<ref>Páll Bergþórsson, [https://baekur.is/bok/010b2d7f-4046-41b2-b72b-a1ad878e4887/0/118 ''Vínlandsgátan'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, Mál og menning, Reykjavík, 1997. ISBN 9979315849</ref> „''Frá Bjarmalandi ganga lönd til óbyggða of norðurætt, allt til þess er Grænland tekur við. Frá Grænlandi í suður liggur Helluland, þá Markland. Þaðan er eigi langt til Vínlands, er sumir menn ætla, að gangi af Affríka''.“<ref>{{Cite web |url=https://handrit.is/manuscript/view/en/AM04-0736-I |title=AM 736 I 4to |access-date=2026-05-11 |archive-date=2026-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260331164511/https://handrit.is/manuscript/view/en/AM04-0736-I |url-status=dead }}</ref> === Vínlandsferð Eiríks biskups=== [[Annáll|Konungsannáll]] greinir frá því að Eiríkur upsi Gnúpsson, fyrsti biskup Grænlendinga, hafi farið að leita Vínlands árið 1121. <ref> Jónas Kristjánsson (1980) [https://timarit.is/gegnir/991007364159706886 Annálar og íslendingasögur ] Gripla, 1. Hefti (01.01.1980), bls. 2956</ref> Orðalag annálsins bendir til þess að Vínlandsferðir hafi þá legið niðri um skeið. Sennilegt er að biskupinn hefði ætlað að sinna kristniboði. Það mundi benda til þess að talið hafi verið að einhverjir Grænlendingar hafi sest að á Vínlandi, því að hitt er heldur ólíklegra að Eiríkur hafi ætlað að snúa [[Skrælingjar|Skrælingjum]] til réttrar trúar. Þess er ekki getið að hann hafi snúið aftur og þremur árum síðar var annar biskup, Arnaldur, sendur til Grænlands. Annað hvort hefur skip Eiríks upsa farist eða mögulega hefur hann lent í átökum við frumbyggja og látist. Erkibiskupinn Assar Þorkilsson (latína: Asserus Thorkilli) í Lundi<ref>Erkibiskpubdæmi Norðurlanda var í Lundi frá 1104 fram til 1153 þegar það var flutt til Niðaróss</ref> vígði Eirík som „biskup yfir Grænlandi og Vínlandi á svæðum vantrúaðra“ (Episcopus Groenlandiae et Vinlandiae in partibus infidelium) árið 1121. Garðar á Grænlandi var gert að biskupsstól 1124. <ref> Steinunn Kristjánsdóttir (2021). [https://www.mdpi.com/2077-1444/12/6/374 Medieval Monasticism in Iceland and Norse Greenland], tímaritið Religions 2021, 12(6), 374. https://doi.org/10.3390/rel12060374</ref> ===Hafreka frá Marklandi=== Eina skriflega heimildin sem bendir til timburferða til Marklands var skráð í [[Íslenskir annálar|Skálholts annáll]] (sem var skráður um 1362), og segir um árið 1347 að þá hafi komið skip, minna en för hér <nowiki>[það er á Íslandi]</nowiki>, af Grænlandi í Straumfjörð ytri (á [[Snæfellsnes|Snæfellsnesi]]) akkerislaust. Á því voru 17 manns og hafði það farið til Marklands og síðan orðið hafreka til Íslands.<ref>Þa kom ok skip af Grænlandi minna at vexti enn sma Islandz fór. þat kom i Straum fiórð inn ytra. þat var akkeris laust. þar voru á .xvij. menn ok hófðu farit til Marklandz enn siðan vordit hingat hafreka. [https://heimskringla.no/wiki/Skálholts-Annaler_efter_AM Skálholts-Annálar]</ref> Talið er að skipið hafi farið til Marklands til að ná í timbur.<ref> Brandon M. Bender (21. oktober 2025). [https://www.worldhistory.org/article/2825/the-disappearance-of-norse-greenland/ «The Disappearance of Norse Greenland».] World History Encyclopedia, www.worldhistory.org.</ref> Eftir fjölda mannanna í skipunu hefur það ekki verið öllu stærra en [[Áttæringur|átt]]- til tólfæringur.<ref> [https://timarit.is/files/62439797 Kollvarpar fyrri hugmyndum um landnám Grænlands.] Sjómannadagsblaðið, 30. maí 1965 — 28. árgangur.</ref> ==Hvar var Vínland== Allt frá því að [[Arngrímur Jónsson lærði|Arngrímur Jónsson]] fór að skrifa um Vínland í bókunum ''Crymogæa'' (1609) og ''Gronlandia'' (1688) hefur mikið verið rætt og ritað um Vínlandssögurnar. Íslendingar á sextándu öld töldu víst að „Nýi heimurinn“, sem evrópskir landfræðingar kölluðu „Ameríku“, væri það land sem lýst er í Vínlandssögunum. Allt frá því hafa verið vangaveltur beggja vegna Atlantshafsins um hvar þessi lönd hafi verið. Fræðimenn og annað áhugafólk hafa reynt að kortleggja leiðir Vínlandsfaranna og þar á meðal hvar Vínland hafi verið og um það eru skoðanir manna skiptar enn í dag. Það hefur ekki reynst auðvelt að sannreyna hvar Vïnland var, enda hefur skilgreiningin á Vínlandi verið nokkuð óljós. Landfræðilega er hugtakið Vinland stundum notað almennt til að vísa til allra svæða á Atlantshafsströnd Kanada. Einnig hafur verið varpað fram hugmyndum um að það sé austurströnd Norður-Ameríku, jafnvel allt suður að [[New York-borg|New York]]. En flestir fræðimenn telja það hafa verið takmarkaðra svæði. Þannig er um kenningu [[Jónas Kristjánsson (f. 1940)|Jónasar Kristjánssonar]] og samstarfsmanna hans um að Vínland sé nútíma Nýfundnaland og Straumfjörðurinn sem sagt er frá í Vínlandssögunum, þar sem Þorfinnur Karlsefni og Guðríður Þorbjarnardóttir reyndu að setjast að, gæti verið Sop’s Arm í Whiter Bay á norðurströnd Nýfundnalands og að Kjalarnesið sé L´Anse aux Meadows. Þessi kenning byggir bæði á nýjum skilningi á Íslendingasögunum og á öðrum sögulegum heimildum um ferðir norrænna manna til Norður-Ameríku og á fornleifaskoðunum á Nýfundnalandi. <ref> https://www.researchgate.net/publication/234802722_Falling_into_Vinland_Newfoundland_Hunting_Pitfalls_at_the_Edge_of_the_Viking_World Falling into Vínland: Newfoundland Hunting Pitfalls at the Edge of the Viking World</ref>. [[Mynd:Golfe_Saint-Laurent_en.png|thumb|right|Kort sem sýnir Lawrence-flóa, merkt með bláum lit]] Hins vegar segir sænsk-kanadíski fornleifafræðingurinn [[Birgitta Wallace]], sem var forstöðumaður minjasafnsins á L´Anse aux Meadows og sérfræðingur í norrænni fornleifafræði í Norður-Ameríku, : „''Vínland er strandsvæðið allt í kringum Saint Lawrence-flóa og á eyjum í flóanum''.“<ref>Birgitta Wallace, (1991). "L'Anse aux Meadows: gateway to Vinland". In Bigelow, Gerald F. (ed.). The Norse of the North Atlantic. Acta Archaeologica vol. 61. Copenhagen: Munksgaard. bls. 166–198. OCLC 31367739.</ref> [[Páll Bergþórsson]] kemst að svipaðri niðurstöðu með því að styðjast við ýmsar fræðigreinar, t.d. fornleifafræði, landafræði, veðurfræði, siglingafræði, mannfræði, grasafræði og dýrafræði, og þar að auki með því að fara í eigin könnunarferð um [[Nova Scotia]], [[New Brunswick]] og nágrenni [[Québecborg|Québecborgar.]] Hann telur líklegt, eða að minsta kosti hugsanlegt að Vínlands sé að leita inn á [[Saint Lawrence-flói|Saint Lawrence-flóa]] eða jafnvel uppi í mynni [[Saint Lawrence-fljót|Saint Lawrence-fljóts]].<ref>Páll Bergþórsson (1997). [https://baekur.is/bok/010b2d7f-4046-41b2-b72b-a1ad878e4887 Vínlandsgátan]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, Mál og menning, ISBN 9979315849</ref> == L'Anse aux Meadows== [[Mynd:2022-08-27 05 View of L'Anse aux Meadows, NFL CAN.jpg|right|thumb|Þorpið L’Anse-aux-Meadows til vinstri og norrænu búðirnar til hægri]] L'Anse aux Meadows er lítið fiskiþorp á á nyrsta tanga hins mikla norðurskaga Nýfundnalands, í [[Nýfundnaland og Labrador|fylkinu Nýfundnaland og Labrador]] í Kanada, um einum kílómetra sunnan við þorpið fundu norsku fornleifafræðing Helge Ingstad og Anne Stine Ingstad, fornminjar frá norrænni byggð árið 1960. Þau hjónin höfðu þá leitað minja á norðurströnd Nýfundnalands í samræmi viðlýsingar í Vínlandssögum. Svæðið var sett á [[Heimsminjaskrá UNESCO]] 1978. Sagnfræðingurinn William A. Munn (1864–1939), sem bjó á Nýfundnalandi, setti fram þá tillögu, eftir að hafa rannsakað heimildir í Evrópu, í bók frá árinu 1914, ''Location of Helluland, Markland & Vinland from the Icelandic Sagas'' (''Lega Hellulands, Marklands og Vínlands úr Íslendingasögunum''), að landkönnuðir Vínlands „''hafðu farið í land í Lancey Meadows, eins og það er kallað í dag''“. <ref>William A. Munn (1914), [https://archive.org/details/locationofhellul00munn/page/n3/mode/2up Location of Helluland, Markland, and Vinland from the Icelandic Sagas], Gazette Print</ref> [[Mynd:L'Anse aux Meadows map.png|right|thumb|Nýfundnaland, rauði depillinn sýnir staðsetningu L'Anse aux Meadows]] Fornminjar í L'Anse aux Meadows voru grafnar upp undir stjórn Helge og Anne Stine Ingstad á árunum 1961-1968, meðal annars með þátttöku [[Kristján Eldjárn|Kristjáns Eldjárns]] 1962.<ref> Kristján Eldjárn (2012), Vínlandsdagbók. Útgefandi: Forlagið, ISBN: 9789979535775</ref> Fornleifafræðingarnir rannsökuðu leifar átta norrænna húsa og eina kolagröf, fyrir utan ýmiskonar minjar innfæddra manna. Þrjú húsanna voru líklega íveruhús með langeldum á miðju gólfi, hin eru talin vera vöruskemmur eða verkstæði. Eitt þeirra var örugglega smiðja og rauðablásturshús og viðarkolagröf í grennd, sams konar og fundist hafa í Noregi og á Íslandi. .<ref>Birgitta Wallace, (1990) bls. 140</ref> Þarna fundust líka miklar minjar um járnsmíði og leifar af sundurklipptum hnoðsaumi skipa, tréspónum og aflóga smíðisgripum úr tré. Þar fyrir utan voru fjögur lítil naust grafin neðan við fjörukambin. Hins vegar hafa engar vísbendingar um [[Fjós|fjós]] eða önnur gripahús eða búfé fundist í L'Anse aux Meadows. [[Mynd:Authentic Viking recreation.jpg|right|thumb|Norrænar tilgátubyggingar á L’Anse-aux-Meadows, á Nýfundnalandi.]] Öll húsin voru byggð úr [[Torfbær|torfi]] með timburgrind að innan, og var torf bæði í þaki og veggjum. Bæði hafa verið notaðir strengir, hnausar og klömbrur í byggingarnar. Flestir veggir voru tvíhlaðnir með sandi og möl sem fyllingu og styrktir með strengjatorfi sent var lagt þversum, en ytri og innri hleðsla úr hnausum og strengjum. Þetta er sama byggingarlag og tíðkaðist á íslandi og Grænlandi.<ref>Birgitta Wallace, (1990) bls. 134</ref> Mikið af minjum hefur fundist en heimilisáhöld og persónulegir munir eru fáir og nær eingöngu smáhlutir sem eigendur gátu auðveldlega glutrað niður. Meðal þess var lítil hringnæla sem var notuð til að næla saman föt, einnig [[Snælda|snældusnúður]] úr tálgusteini og lítið nálabrýni úr kvarsi.<ref>Birgitta Wallace, (1990) bls. 142</ref> Ekki er hægt að ákveða með neinni nákvæmni hvað þessi hús voru lengi notuð til búsetu en það hefur sennilega verið um fá ár að ræða, eða í mesta lagi fáeina áratugi fremur en aldir. Allar líkur eru á að byggðin hafi ekki staðið lengi því að öskuhaugar eru ekki miklir, í mesta lagi nokkur ár, og engin merki eru um grafreiti.<ref>Páll Bergþórsson (1997). Bls. 169</ref> Árið 2021 sýndu rannsóknir að tré som notað var við byggingarnar hafi verið fellt ár 1021, það sýnir hins vegar ekki hvenær norrænir menn komu þangað eða eða hversu lengi þeir voru þar. Þessi aldursgreiningin byggist á kolefnisaldursgreiningu á viðarstykkjum sem hafa verið skornir með málmverkfærum sem frumbyggjar á svæðinu notuðu ekki. <ref>Kuitems, Margot; Wallace, Birgitta L.; Lindsay, Charles; Scifo, Andrea; Doeve, Petra; Jenkins, Kevin; Lindauer, Susanne; Erdil, Pınar; Ledger, Paul M. (20. oktober 2021).[ https://www.nature.com/articles/s41586-021-03972-8 «Evidence for European presence in the Americas in ad 1021».] Nature: 1–4. ISSN 1476-4687. doi:10.1038/s41586-021-03972-8. «However, it has thus far not been possible to determine when this activity took place3,4,5. Here we provide evidence that the Vikings were present in Newfoundland in AD 1021. We overcome the imprecision of previous age estimates by making use of the cosmic-ray-induced upsurge in atmospheric radiocarbon concentrations in AD 993 (ref. 6). Our new date lays down a marker for European cognisance of the Americas, and represents the first known point at which humans encircled the globe.»</ref><ref>Brian Handwerk, [https://www.smithsonianmag.com/science-nature/new-dating-method-shows-vikings-occupied-newfoundland-in-1021-ce-180978903/ New Dating Method Shows Vikings Occupied Newfoundland in 1021 C.E.] Smithsonian Magazine, October 20, 2021</ref> En steinverkfæri sem einnig fundust við L’Anse aux Meadows benda til þess að frumbyggjar Norður-Ameríku, líklega forfeður [[Beothuk-indjánar|Beothuk]]- og [[Dorset-menning|Dorset-fólksins]], hafi einnig búið á svæðinu, bæði fyrir og eftir dvöl norrænna manna.<ref> P. M. Ledger, L. Girdland-Flinkc, V. Forbes. (2019). [https://doi.org/10.1073/pnas.190798611 New horizons at L’Anse aux Meadows]. Smithsonian Institution</ref> Flestir fræðimenn eru nú á þeirri skoðun að L’Anse aux Meadows hafi ekki verið Vínland. Ekki síst vegna þess að þar er ekkert að finna af þeim gæðum Vínlands sem sögurnar segja frá, svo sem [[Vínber|vínberjum]] eða kjörviði. Hins vegar telja þeir að L’Anse aux Meadows hafi verið bækistöð þegar komið var frá Grænlandi því þar opnaðist leiðin suður á bóginn að suðurströnd St. Lawrenceflóa, til hins eiginlega Vínlands eða mögulega enn lengra. Bæði þegar þeir kom frá Grænlandi og aftur var haldið til Grænlands. Birgitta Wallace telur að Straumfjörður og Leifsbúðir sem nefndir í Eiríkssögu rauða og Grænlendingasögu séu sami staðurinn og L‘Anse aux Meadows.<ref> Birgitta Wallace, [https://id.erudit.org/iderudit/nflds19_1art02 The Norse in Newfoundland:L'Anse aux Meadows and Vinland]. Newfoundland and Labrador Studies. Volume 19, Number 1, Spring 2003, bls. 5–43</ref> Í bækistöðunum hafa skipshafnirnar notað búðirnar til hvíldar og til að gera við skipin. Einnig gætu þeir haft þar vetursetu til að geta haldið áfram næsta sumar að sækja vörur frá hinu eiginlega Vínlandi eða bíða þess að ísa leysi við Nýfundnaland og Larbrador. Siglingaleiðin frá Leifsbúðum til Grænlands er mun styttri en frá Vínlandi sjálfu ef það hefur verið langt í suður. Norður og vestur Labradorhaf, allt suður að norðhluta Nýfundnalands er þakið hafís frá október byrjun fram til loka maí eða byrjun júní.<ref>[ https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/ice-forecasts-observations/latest-conditions/climatology.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260124001534/https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/ice-forecasts-observations/latest-conditions/climatology.html |date=2026-01-24 }} Canadian Ice Service Ice Climatology]</ref> [[Mynd:NAS-031 Juglans cinerea.png|thumb|Lauf smjörhnetutrés og hnetur ]] Þótt almennt sé nú talið að L'Anse aux Meadows hafi verið bækistöð norrænna manna í landaleit og í leit að timbri og öðrum verðmætum en ekki tilraun til landnáms, þá er enn umdeilt hversu langt suður þeir fóru. Í Vínlandssögunum er sagt að vínber hafi fundist á Vínlandi og það bendir til þess að þeir hafi að minnsta kosti farið til suðurstrandar St. Lawrence-fljóts og fundið bæði villtan vínvið og hnetutré. Þrjár smjörhnetur (''Juglans cinerea'') fundust við L'Anse aux Meadows, en þessi hnetutegund vex aðeins sunnan við St. Lawrence-fljót.<ref>[https://publications.gc.ca/pub?id=9.840850&sl=0 COSEWIC assessment and status report on the butternut, Juglans cinerea, in Canada]</ref><ref> Birgitta Wallace, [https://www.researchgate.net/publication/250260771_L'Anse_Aux_Meadows_Leif_Eriksson's_Home_in_Vinland "L’Anse aux Meadows, Leif Eriksson's Home in Vinland"], Norse Greenland: Selected Papers from the Hvalsey Conference 2008 Journal of the North Atlantic, 2009, bls. 114-125. DOI:10.3721/037.002.s212</ref> [[Mynd:Vitis riparia 15-p.bot-vitis.rip-02.jpg|thumb|Lækjavínviðarber]] Vínberin sem sagt er að hafi fundist í Vínlandi gætu verið lækjavínviður (''Vitis riparia''), tegund af villtum þrúgum sem vaxa á trjám en en hafa aldrei vaxið á Nýfundnalandi. Grænlendingarnir hafa fundið tré umvafin lækjavínviði sunnan við L'Anse aux Meadows og kallað þau vínvið.<ref>[https://data.canadensys.net/vascan/name/Vitis%20riparia Vitis riparia - Database of Vascular Plants of Canada (VASCAN)]</ref> L'Anse Aux Meadows hefur að öllum líkindum verið lítil og skammlíf bækistöð, fyrst og fremst notuð við skógarhögg og timburfluttninga og einnig skipaviðhalds, frekar en til landnáms eins og á Grænlandi.<ref>Frakes, Jerold C., "Vikings, Vínland and the Discourse of Eurocentrism." The Journal of English and Germanic Philology 100, no. 2 (April, 2001):197</ref> ==Sjá einnig== * [[Helluland]] * [[Markland]] * [[Norrænir Grænlendingar]] ===Tilvitnanir=== <references/> ==Ítarefni== * Birgitta Wallace (1990): [https://timarit.is/gegnir/991006602489706886 „Norrænar fornminjar í L´anse aux Meadows.“] Árbók Hins íslenska fornleifafélags 1989. Ólafur Halldórsson þýddi. * Gunnar Karlsson. [https://visindavefur.is/svar.php?id=125 „Hvor var á undan að finna Ameríku, Leifur heppni eða Bjarni Herjólfsson?“] Vísindavefurinn, 19. febrúar 2000. * Orri Vésteinsson. [https://visindavefur.is/svar.php?id=82673 „Hafa fundist fornleifar á Grænlandi og Vínlandi eftir norræna víkinga?“] Vísindavefurinn, 22. nóvember 2021. * Orri Vésteinsson. [https://visindavefur.is/svar.php?id=82287 „Hvar voru skip víkinga sem sigldu til Vesturheims smíðuð?“] Vísindavefurinn, 8. september 2021. * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3521297 ''Vínland Þorfinns karlsefnis og Guðríðar Þorbjarnardóttur''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2001] * [https://timarit.is/page/5680588?iabr=on Halldór Hermannsson, Vínlandsferðirnar,Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 1. tölublað (01.04.1919)] [[Flokkur:Vínland]] [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Saga Kanada]] a5tb97zm3jp7gq89v5mf0wzfg8qca2a 0 57824 1974040 1936763 2026-08-02T10:22:07Z MáneyMánadóttir 103358 /* Stigbreyting lýsingarorða */ 1974040 wikitext text/x-wiki '''Stigbreyting''' er hugtak í [[málfræði]]. Sum orð, nánast eingöngu [[lýsingarorð]] og [[atviksorð]], stigbreytast og geta þá komið fyrir í '''frumstigi''' (''fs.'' eða ''fst.''), '''miðstigi''' (''ms.'' eða ''mst.'') og '''efsta stigi''' (''es.'' eða ''est.''). Stigbreytingu skal ekki rugla saman við [[fallbeyging]]u. Strikið [[tilstrik]] ([[n-strik]], strik sem er jafnbreytt bókstafinum ''[[n]]'') er notað við upptalningu beygingarmynda.<ref name="sagnb">[https://web.archive.org/web/20110929111920/http://fraedi.is/xn--mlfri-xqa2b6e/leidbein.pdf Íslenskt mál og almenn málfræði]Þetta strik [–, tilstrik] er einnig notað til að aðgreina beygingarmyndar í upptalningu</ref> == Stigbreyting lýsingarorða == Flest [[lýsingarorð]] stigbreytast, en orðmyndir geta myndast eftir '''frumstigi''', '''miðstigi''' og '''efsta stigi''' (stundum: '''hæsta stigi'''). Stigbreytingin sjálf nefnist '''regluleg''' er ef stigin eru mynduð af sama [[Stofn (málfræði)|stofni]], dæmi um það er orðið ''[[wikt:is:ríkur#Íslenska|ríkur]]'' sem stigbreytist ''rík''ur – ''rík''ari – ''rík''astur<ref name="sagnb"/> þar sem stofninn er ''rík-''. Miðstigið myndast af því að bæta við stofninn ''-ar-'' eða ''-r-'' og þar fyrir aftan endingum [[Veik beyging lýsingarorða|veikrar beygingar lýsingarorða]]. Á efsta stigi eru tilsvarandi viðskeyti ''-ast-'' eða ''-st-'' og þar fyrir aftan koma annaðhvort endingar [[Sterk beyging lýsingarorða|sterkrar]] eða [[Veik beyging lýsingarorða|veikrar beygingar lýsingarorða]]. Stundum verða [[hljóðavíxl]] í stofni lýsingarorða sem stigbreytast reglulega en dæmi um það er lýsingarorðið ''[[wikt:is:stór#Íslenska|stór]]'' (stigbreyting ''stór'' - ''stær''ri - ''stær''stur)<ref name="sagnb"/> og lýsingarorðið ''[[wikt:is:djúpur#Íslenska|djúpur]]'' (stigbreyting ''djúp''ur – ''dýp''ri – ''dýp''stur'').<ref name="sagnb"/> Stigbreytingin er '''óregluleg''' ef miðstig og efsta stig myndast af öðrum stofni en frumstig eins og lýsingarorðið ''[[wikt:is:illur#Íslenska|illur]]'' (stigbreyting ''illur'' – ''verri'' – ''verstur'').<ref name="sagnb"/> Sum lýsingarorð hafa hafa mynd í frumstigi og eru miðstigið og efsta stigið þá oftast mynduð af [[atviksorð]]um og [[forsetning]]um. Flest þessara orða gefa til kynna átt, stefnu eða röð í tíma og rúmi: * [austur] – ''eystri'' [austari] – ''austastur''<ref name="sagnb"/><ref>{{BÍN|q=eystri|orð=eystri}}</ref> * [aftur] – ''aftari'' – ''aftastur''<ref name="sagnb"/><ref>{{BÍN|q=aftari|orð=aftari}}</ref> * [nær] – [nærri] – ''næstur''<ref name="sagnb"/><ref>{{BÍN|q=næstur|orð=næstur}}</ref> Sum lýsingarorð stigbreytast ekki og eru óbeygjanleg með öllu, þessi orð enda flest á a eða i. Í stað stigbreytingar má skeyta framan við þau orðunum ''meira'' og ''mest'': * ''hugsi'' * ''aflvana'' * ''andvaka'' * ''örgeðja'' Nokkur lýsingarorð beygjast í föllum og kynjum en ekki í stigum. * ''nógur'' * ''miður'' === Dæmi === *'''''fallegur''' maður'' (frumstig) – '''''fallegri''' maður'' (miðstig) – '''''fallegasti''' <nowiki>maður</nowiki>[[Viðskeyttur greinir|inn]]'' (efsta stig)<ref name="sagnb"/> == Stigbreyting atviksorða == Flest [[atviksorð]] stigbreytast. === Dæmi === *''Honum gekk '''vel'''.'' (fs.) ↔ ''Honum gekk '''betur'''.'' (ms.) ↔ ''Honum gekk '''best'''.'' (e.s.) *''Stelpan gekk '''hratt'''.'' (fs.) ↔ ''Stelpan gekk '''hraðar'''.'' (ms.) ↔ ''Stelpan gekk '''hraðast'''.'' (e.s.) *''Krakkinn hoppaði '''hátt'''.'' (fs.) ↔ ''Krakkinn hoppaði '''hærra'''.'' (ms.) ↔ ''Krakkinn hoppaði '''hæst'''.'' (e.s.) *''Færum okkur '''aftur'''.'' (fs.) ↔ ''Færum okkur '''aftar'''.'' (ms.) ↔ ''Færum okkur '''aftast'''.'' (e.s.) *''Þessi þáttur varir '''lengi'''.'' (fs.) ↔ ''Þessi þáttur varir '''lengur'''.'' (ms.) ↔ ''Þessi þáttur varir '''lengst'''.'' (e.s.) *''Förum '''inn'''.'' (fs.) ↔ ''Förum '''innar'''.'' (ms.) ↔ ''Förum '''innst'''.'' (e.s.) == Tengt efni == * [[Óregluleg stigbreyting]] == Tenglar == * {{vísindavefurinn|208|Hvernig stigbreytist lýsingarorðið blár?}} * {{vísindavefurinn|5383|Ég heyrði því fleygt að það væri ekki málfræðilega rangt að segja "mjúkastur" og "góðastur", heldur væri þetta gömul og úrelt stigbreyting orðanna?}} * [http://books.google.com/books?id=JIR3ThNygkgC&pg=PA309&lpg=PA309&dq=stigbreyting&source=web&ots=UegKPL_Dc-&sig=9fM52S0RoJA-A-VlrA08EVaiBK0#PPA309,M1 Stigbreyting Lýsingarorða]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Kafli um stigbreytingu lýsingarorða úr bókinni 'Íslensk beygingarfræði' eftir Colin D. Thomson. * [http://books.google.com/books?id=2CJCAAAAIAAJ&pg=PA37&dq#PPA37,M1 Bók um íslenska málfræði] == Tilvísanir == <references/> {{stubbur|málfræði}} [[Flokkur:Málfræði]] 88t9cswwyzyfijo06ksdfxofyaktiwl 0 58526 1973980 1804806 2026-08-01T14:40:58Z Salvor 70 Refasmári sem fóðurjurt á Íslandi 1973980 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Refasmári | image = Medicago sativa - harilik lutsern Keilas.jpg | image_width = 240px | image_caption = Blátt afbrigði (ssp. ''sativa'') | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Belgjurtabálkur]] (''Fabales'') | familia = [[Ertublómaætt]] (''Fabaceae'') | subfamilia = ''[[Faboideae]]'' | tribus = [[Smárar]] (''Trifolieae'') | genus = [[Refasmárar]] (''Medicago'') | species = '''''M. sativa''''' | binomial = ''Medicago sativa'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] | subdivision_ranks = Undirtegundir | subdivision = ''Medicago sativa'' ssp. ''ambigua''<small>(Trautv.) Tutin</small><br /> ''Medicago sativa'' ssp. ''microcarpa''<small>Urban</small><br /> ''Medicago sativa'' ssp. ''sativa''<small>[[Carolus Linnaeus|L.]]</small><br /> ''Medicago sativa'' ssp. ''varia''<small>(T. Martyn) Arcang.</small><br /> }} '''Refasmári''' eða '''lúserna''' (fræðiheiti: ''Medicago sativa'') er [[Fjölær jurt|fjölær]] [[belgjurt]] af [[ertublómaætt]] sem gjarnan er ræktuð sem [[fóður]] fyrir [[Nautgripur|nautgripi]], [[hross]], [[sauðfé]] og [[geitur]]. Það er auðverkanlegt sem [[hey]]. Refasmári gerir kröfur um djúpan jarðveg þar sem rótakerfið getur teygt sig í allt að 4,5 metra dýpt. Ofanjarðar verður hann gjarnan metershár og endist í 3 til 12 ár í [[tún]]i, allt eftir [[veðurfar]]i. Eins og aðrar belgjurtir lifir refasmári í samlífi með [[Rótarbaktería|rótarbakteríum]] sem binda köfnunarefni úr andrúmsloftinu og nýtist það plöntunni til vaxtar. Algengt er að ''[[Sinorhizobium meliloti]]'' lifi á rótum refasmára. Refasmári hefur öfluga [[stólparót]] og getur vaxið langt niður í jörðu í leit að vatni. Hann þolir vel þurrk en þrífst ekki í þéttum og súrum jarðvegi eða þar sem grunnvatnsstaða er há. [[Sýrustig]] jarðvegs þarf að vera 6,0 eða hærra. Gulur refasmári (meticago falcata) er ekki eins kröfuharður á súrustig og blár refasmári.<ref>[https://branda.lbhi.is/utgefid_efni/Rit_LbhI_168.pdf Guðni Þorvaldsson og Jónína Svavarsdóttir, Refasmári sem fóðurjurt á Íslandi, Rit Lbhí nr.168, 2024]</ref> Refasmári er mest ræktaður í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] en stærstu ræktunarsvæðin eru [[Kalifornía]], [[Suður-Dakóta]] og [[Wisconsin]]. Spírur refasmára eru ætar og bera hnetukeim. Þær eru notaðar í [[Salat (matargerð)|salöt]] og á [[Samloka|samlokur]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Commons|Medicago sativa}} {{Wikilífverur|Medicago sativa}} {{stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Niturbindandi plöntur]] [[Flokkur:Ertublómaætt]] ieqlanamg5qapuia77o0fezlwvlwevd 1973987 1973980 2026-08-01T14:51:10Z Salvor 70 Ræktun og lýsing 1973987 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Refasmári | image = Medicago sativa - harilik lutsern Keilas.jpg | image_width = 240px | image_caption = Blátt afbrigði (ssp. ''sativa'') | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Belgjurtabálkur]] (''Fabales'') | familia = [[Ertublómaætt]] (''Fabaceae'') | subfamilia = ''[[Faboideae]]'' | tribus = [[Smárar]] (''Trifolieae'') | genus = [[Refasmárar]] (''Medicago'') | species = '''''M. sativa''''' | binomial = ''Medicago sativa'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] | subdivision_ranks = Undirtegundir | subdivision = ''Medicago sativa'' ssp. ''ambigua''<small>(Trautv.) Tutin</small><br /> ''Medicago sativa'' ssp. ''microcarpa''<small>Urban</small><br /> ''Medicago sativa'' ssp. ''sativa''<small>[[Carolus Linnaeus|L.]]</small><br /> ''Medicago sativa'' ssp. ''varia''<small>(T. Martyn) Arcang.</small><br /> }} '''Refasmári''' eða '''lúserna''' (fræðiheiti: ''Medicago sativa'') er [[Fjölær jurt|fjölær]] [[belgjurt]] af [[ertublómaætt]] sem gjarnan er ræktuð sem [[fóður]] fyrir [[Nautgripur|nautgripi]], [[hross]], [[sauðfé]] og [[geitur]]. Það er auðverkanlegt sem [[hey]]. Refasmári gerir kröfur um djúpan jarðveg þar sem rótakerfið getur teygt sig í allt að 4,5 metra dýpt. Ofanjarðar verður hann gjarnan metershár og endist í 3 til 12 ár í [[tún]]i, allt eftir [[veðurfar]]i. Eins og aðrar belgjurtir lifir refasmári í samlífi með [[Rótarbaktería|rótarbakteríum]] sem binda köfnunarefni úr andrúmsloftinu og nýtist það plöntunni til vaxtar. Algengt er að ''[[Sinorhizobium meliloti]]'' lifi á rótum refasmára. Refasmári hefur öfluga [[stólparót]] og getur vaxið langt niður í jörðu í leit að vatni. Hann þolir vel þurrk en þrífst ekki í þéttum og súrum jarðvegi eða þar sem grunnvatnsstaða er há. [[Sýrustig]] jarðvegs þarf að vera 6,0 eða hærra. Gulur refasmári (meticago falcata) er ekki eins kröfuharður á súrustig og blár refasmári.<ref>[https://branda.lbhi.is/utgefid_efni/Rit_LbhI_168.pdf Guðni Þorvaldsson og Jónína Svavarsdóttir, Refasmári sem fóðurjurt á Íslandi, Rit Lbhí nr.168, 2024]</ref> Refasmári er mest ræktaður í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] en stærstu ræktunarsvæðin eru [[Kalifornía]], [[Suður-Dakóta]] og [[Wisconsin]]. Blóm refasmára eru blá 10 til 20 saman í hnapp og fræbelgir eru spírallaga, grænir í fyrstu en verða brúnir. Í hverjum fræbelgi eru 10 til 20 fræ. Refasmári eða alfalfa er mikið ræktað sem fóður og hefur ræktun þess vaxið mjög. Hæfilegt sáðmagn er 13 til 20 kíló á hektara. Best er að jarðvegur sé fosfór- og kalkríkur en refasmári getur sjálfur unnið nitur með aðstoð jarðvegsgerla. Mörg erfðabreytt afbrigði eru til af refasmára. <ref>[https://www.bbl.is/skodun/a-faglegum-notum/alfalfa-%E2%80%93-mest-raektada-fodur-i-heimi Vilmundur Hansen, Alfalfa – mest ræktaða fóður í heimi, Bændablaðið 19. október 2018] </ref> Spírur refasmára eru ætar og bera hnetukeim. Þær eru notaðar í [[Salat (matargerð)|salöt]] og á [[Samloka|samlokur]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Commons|Medicago sativa}} {{Wikilífverur|Medicago sativa}} {{stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Niturbindandi plöntur]] [[Flokkur:Ertublómaætt]] 8rbnt9za5qil5n74u5nkwq7hqav3rw1 0 60263 1974020 1694668 2026-08-02T07:42:59Z MáneyMánadóttir 103358 1974020 wikitext text/x-wiki '''Áhrifssagnir''' {{skammstsem|áhrs.|ás.}} eru [[sagnorð]] sem taka með sér [[andlag]] (þ.e.a.s. [[þolandi|þolanda]]). Áhrifssagnir stýra [[fall (málfræði)|falli]] og er andlagið þess vegna alltaf í [[aukafall]]i (þ.e. [[þolfall]]i, [[þágufall]]i eða [[eignarfall]]i). Í málfræði margra tungumála er sögn talin áhrifssögn ef hún stýrir beinu andlagi í þolfalli en ekki ef hún stýrir einungis óbeinu andlagi í öðrum aukaföllum. Margar sagnir geta verið ýmist áhrifssagnir eða áhrifslausar. Sögn sem ekki stýrir falli er [[áhrifslaus sögn|áhrifslaus]] {{skammstsem|áhrl. s.}}. == Dæmi == * Stelpan '''skrifaði''' sögu. (áhrs.) * Drengurinn '''saknar''' stúlkunnar. (áhrs.) * Þú '''elskar''' mig. (áhrs.) * Ég '''er''' maður. (áhrifslaus) * Við '''syngjum'''. (áhrifslaus) * Við '''syngjum''' viðlagið (áhrs.). == Tengt efni == * [[Tvígild áhrifssögn]] {{stubbur|málfræði}} [[Flokkur:Málfræði]] [[Flokkur:Sagnorð]] 9q4l7v0wyz5hpkrwgoeu1qdflu8kdgk 0 68806 1974008 1685220 2026-08-01T20:19:18Z Shiana1 119123 1974008 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Fenjakrókódíll | status = VU | status_system = iucn3.1 | image = National reptile of Pakistan.jpg | image_width = 250px | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Skriðdýr]] (''Sauropsida'') | ordo = [[Krókódílaættbálkur]] (''Crocodilia'') | familia = [[Krókódílaætt]] (''Crocodylidae'') | subfamilia = ''[[Crocodylinae]]'' | genus = ''[[Crocodylus]]'' | species = '''''C. palustris''''' | binomial = ''Crocodylus palustris'' | binomial_authority = [[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1831 | range_map = Crocodylus palustris Distribution.png | range_map_caption = Útbreiðsla ''Crocodylus palustris''}} '''Fenjakrókódíll''' (eða '''persneski krókódíllinn''') ([[fræðiheiti]]: ''Crocodylus palustris'') er [[krókódíll|krókódílategund]] sem er að finna á [[Indland]]i, [[Pakistan]] og [[Srí Lanka]]. Hann er einnig að finna í hluta [[Nepal]]s og [[Íran]]s. Á [[Enska|ensku]] nefnist fenjakrókódíllinn ''Mugger Crocodile'', en „mugger“ er ensk ummyndun á orðinu ''magar'' á [[Hindí]] sem merkir „vatnaskrímsli“. Í [[Nýir dýrheimar|Nýjum dýrheimum]] (''The Second Jungle Book'') eftir [[Rudyard Kipling]], sem [[Gísli Guðmundsson (1903-1973)|Gísli Guðmundsson]] þýddi á [[Íslenska|íslensku]], kemur fyrir fenjakrókódíll. Gísli nefnir í [[þýðing]]u sinni tegundina '''mugg''' (nf. muggur). Fenjakrókódíll getur orðið allt að fimm metra langur. Hann hefur átt það til að ráðast á fólk, en þó aðallega börn. {{Stubbur|Líffræði}} [[Flokkur:Krókódílar]] 2wl4h5mo9a6x5rrpwppaifzhobu4bdx 0 84494 1974021 1799469 2026-08-02T07:43:37Z MáneyMánadóttir 103358 1974021 wikitext text/x-wiki '''Tvígild áhrifssögn'''<ref name="ord">[http://herdubreid.rhi.hi.is:1026/wordbank/terminfo?idTerm=398621&mainlanguage=IS]</ref> eða '''tveggja andlaga sögn'''<ref name="ord"/> er hugtak í [[málfræði]] sem á við [[áhrifssögn]] sem tekur með sér [[frumlag]] og tvö [[andlag|andlög]],<ref name="ord"/> [[beint andlag]] og [[óbeint andlag]]. Beint andlag er ætíð í [[þolfall]]i en óbeint andlag í [[þágufall]]i. == Dæmi == * Í [[íslenska|íslensku]] *: ''Baldur gaf '''hundinum''' '''bein'''.''<ref>{{Cite web |url=http://notendur.hi.is/eirikur/om.pdf |title=Málfræði í íslenskri orðabók: Hvernig og til hvers? |access-date=2010-01-31 |archive-date=2021-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919050303/https://notendur.hi.is/eirikur/om.pdf |url-status=dead }}</ref> (þar sem „Baldur“ er frumlagið, „hundinum“ er fyrsta andlagið og „bein“ annað andlagið) *: ''Gestgjafinn bauð '''gestunum''' '''mat'''.'' (þar sem „gestgjafinn“ er frumlagið, „gestunum“ er fyrsta andlagið og „mat“ annað andlagið) *: ''Kennararnir reyndu að kenna '''nemendunum''' '''námsefnið'''.'' (þar sem „kennararnir“ er frumlagið, „nemendunum“ er fyrsta andlagið og „námsefnið“ annað andlagið) * Í [[enska|ensku]] *: ''Jane gave her '''sister''' a '''dollar'''.'' (þar sem „Jane“ er frumlagið, „sister“ er fyrsta andlagið og „dollar“ annað andlagið) == Heimildir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == * [http://notendur.hi.is/eirikur/om.pdf Málfræði í íslenskri orðabók: Hvernig og til hvers?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210919050303/https://notendur.hi.is/eirikur/om.pdf |date=2021-09-19 }} {{stubbur|málfræði}} [[Flokkur:Málfræði]] [[Flokkur:Sagnorð]] oi8e7j8f0gasrx4j2e638dp803y71vv 0 89006 1974022 1779721 2026-08-02T07:48:29Z MáneyMánadóttir 103358 1974022 wikitext text/x-wiki '''Fallstjórn''' er það þegar orð (oftast [[áhrifssögn]] eða [[forsetning]])<ref name="skola">{{cite web |url=http://www.skolavefurinn.is/_opid/islenska/vanda_malid/kynning/hugtakaskyringar_malfraedi_kynning.html |title=Hugtakaskýringar - Málfræði |access-date=2010-07-23 |archive-date=2010-08-16 |archive-url=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100816192215/www.skolavefurinn.is/_opid/islenska/vanda_malid/kynning/hugtakaskyringar_malfraedi_kynning.html |url-status=dead }}</ref> stýrir [[fall (málfræði)|fall]]i á [[fallorði]] og veldur því að það lendi í [[aukafall]]i.<ref name="skola"/> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|málfræði}} [[Flokkur:Málfræði]] h5ocmov43v6c0spanglnbj7db6bpsf5 0 92266 1974002 1938029 2026-08-01T18:42:41Z ~2026-42420-75 119120 /* Íslenskir leikmenn */ 1974002 wikitext text/x-wiki {{knattspyrnulið | Fullt nafn = Viking Fotballklubb | Gælunafn = | Stofnað = [[10. ágúst]] [[1899]] | Leikvöllur = Viking Stadion, [[Stafangur]] | Stærð = 12.439 | Knattspyrnustjóri = {{NOR}} ? | Deild = [[Norska Úrvalsdeildin]] | Tímabil = 2025 | Staðsetning = 1. sæti | shirtsupplier = | shirtsponsors = | | pattern_la1=|pattern_b1=_viking21h|pattern_ra1=|pattern_sh1=_viking21h | leftarm1=061528|body1=061528|rightarm1=061528|shorts1=FFFFFF|socks1=061528 | pattern_la2=|pattern_b2=_viking21a|pattern_ra2=|pattern_sh2=_viking21a | leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=061528|socks2=FFFFFF }} '''Viking Fotballklubb''' (Viking FK Stavanger) er knattspyrnufélag frá [[Stafangur|Stafangri]] sem var stofnað [[10. ágúst]] [[1899]]. Félagið spilar heimaleiki sína á [[Viking Stadium]] sem opnaði á árið [[2004]]. Meðaltal áhorfenda á því tímabili var 12.439 sem var áhorfendamet. Núverandi met var sett árið [[2007]] þegar meðaltalið var 15.936 áhorfendur. Búningur liðsins er dökkblá skyrta, hvítar buxur og dökkbláir sokkar. == Íslenskir leikmenn == * [[Pétur Arnþórsson]] [[1986]] * [[Ríkharður Daðason]] [[1998]]-[[2000]] * [[Auðunn Helgason]] [[1998]]-[[2000]] * [[Hannes Sigurðsson]] [[2003]]-[[2008]] * [[Höskuldur Eiríksson]] [[2007]] * [[Birkir Bjarnason]] [[2006]]-2011,2023- * [[Indriði Sigurðsson]] [[2009]]-2016 * [[Stefán Gíslason]] [[2010]] * [[Amin Cosic]] [[2026]]- == Titlar == '''Noregsmeistarar (9)''' * 1957–58, 1972, 1973, 1974, 1975, 1979, 1982, 1991, 2025 '''Bikarmeistarar (6)''' * 1953, 1959, 1979, 1989, 2001, 2019 == Tenglar == * [http://www.viking-fk.no Viking Fotballklubb] - Vefur Viking Fotballklubb [[Flokkur:Norsk knattspyrnufélög]] {{S|1889}} ebcz2cngkqmleaodtvydh53cfbuvrcv 0 92280 1974038 1868597 2026-08-02T10:17:44Z ~2026-42639-17 119139 /* Tenglar */ www.feykir.is/is/frettir/benedikt-og-sara-syntu-grettissund 1974038 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Drangey2010.JPG|thumb|right|Drangey]] '''Grettissund''' er það afrek nefnt þegar [[Grettir Ásmundarson]] synti frá [[Drangey]] að [[Reykjanes (Reykjaströnd)|Reykjanesi]] á [[Reykjaströnd]]. Nú er það kallað Grettissund<ref>[http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?radnr=273599] Setti hraðamet í Grettissundi; Morgunblaðið, 6. ágúst 1998.</ref> þegar synt er úr Uppgönguvík í Drangey, sem er um 7,1 km, en '''Drangeyjarsund''' þegar synt er úr fjöru sunnan til á eynni, sem er stysta vegalengd úr eyju í land, samtals 6,6 kílómetrar.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.feykir.is/is/frettir/3-falt-drangeyjarsund-og-1-grettissund|title=3 falt Drangeyjarsund og 1 Grettissund|last=Feykir|website=Feykir.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> Sundið þótti mikið þrekvirki en margir litu á það sem ýkjusögu þar til menn syntu sömu leið í byrjun tuttugustu aldar. Upphaf þess að menn reyndu við Grettissund var sú hvatning sem ungir menn fengu við að heyra af afreki [[Benedikt G. Waage|Benedikts G. Waage]] þegar hann synti í land frá [[Viðey]] árið [[1914]]. == Lýsing Grettis sögu == Sundinu er þannig lýst í [[Grettis saga|Grettis sögu]]: {{Tilvitnun|Býst Grettir nú til sunds og hafði söluvoðarkufl og gyrður í brækur. Hann lét fitja saman fingurna. Veður var gott. Hann fór að áliðnum degi úr eyjunni. Allóvænlegt þótti Illuga um hans ferð. Grettir lagðist nú inn á fjörðinn og var straumur með honum en kyrrt með öllu. Hann sótti fast sundið og kom inn til Reykjaness þá er sett var sólu. Hann gekk til bæjar að Reykjum og fór í laug því honum var orðið nokkuð kalt. Bakaðist hann lengi í lauginni um nóttina og fór síðan í stofu. Þar var mjög heitt því að eldur hafði verið um kveldið og var lítt rokin stofan. Hann var móður mjög og sofnaði fast. Lá hann þar allt á dag fram.|Grettis saga, kafli 75}} == Þeir sem synt hafa Grettissund eða Drangeyjarsund == Alls hafa 20 sundmenn synt Grettissund eða Drangeyjarsund {| class="wikitable" !Dagsetning !Sundmaður ! !Sundtími !Hitastig sjávar !Athugasemd |- |1030 |[[Grettir Ásmundarson]] |Grettissund |Ekki vitað |Ekki vitað |Fyrstur til að synda, en við hann er sundið kennt. Hann smurði sig með fuglafeiti og einnig er vitað að hann var í einhverjum hlífðarfatnaði (skv. Grettissögu). Lagði hann af stað síðla dags og náði landi er sól var sest. |- |31. júlí 1927 |Erlingur Pálsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5407545?iabr=on|title=Íþróttablaðið - 12. tölublað (01.12.1927) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |4 klst. og 24 mín. |11°c |Erlingur lagði til sunds frá suðurodda Drangeyjar kl. 5,37 síðdegis sunnudaginn 31. júlí og tók land á Hrossavíkurnefi innan við Reykjaá. Hann synti þol-skriðsund alla leið, en hvíldi sig eitthvað 6 sinnum á bringusundi, 1-2 mín. í senn. <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1386911 Drangeyjarsundið 31. júlí 1927; grein í Morgunblaðinu 1967]</ref> |- |28. júlí 1936 |Pétur Eiríksson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1231418?iabr=on|title=Morgunblaðið - 173. tölublað (29.07.1936) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Grettissund |5 klst. og 19 mín. |9°c |Smurður með 9 kílóum af lanolini. Þá fór hann í ermalausa ullarskyrtu næst sér, síðan í vaxdúksbol þar utan yfir og yst í ullarsundbol sem náði upp í háls og niður á mið læri. Hann klæddist einnig háum sokkum sem saumaðir voru fastir við bolinn. Vaxdúkshettu hafði hann á höfðinu og gúmmíhettu þar utan yfir, hlífðargleraugu og svo hanska á höndum. Auk þessa hafði hann sokkboli á lærum og upphandleggjum. |- |6. ágúst 1939 |Haukur Einarsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4358155?iabr=on|title=Fálkinn - 32. Tölublað (11.08.1939) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-29}}</ref> |Grettissund |3 klst. og 20 mín. |9°c |Smurður feiti og í ullarsamfestingi. |- |13. júlí 1957 |[[Eyjólfur Jónsson (sundkappi)|Eyjólfur Jónsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7261265?iabr=on|title=Íþróttablaðið - 4. tölublað (01.12.1957) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Grettissund |4 klst. og 45 mín. |Ekki vitað |Ósmurður |- |28. júní 1959 |[[Eyjólfur Jónsson (sundkappi)|Eyjólfur Jónsson]] |Drangeyjarsund |4 klst. og 20 mín. |7,7°c |Smurður feiti |- |3. september 1961 |Axel Kvaran<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2355741?iabr=on|title=Vísir - 201. Tölublað (04.09.1961) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |3 klst. og 13 mín. |10°c |Smurður feiti. Synti úr landi í Drangey. |- |24. ágúst 1994 |Kristinn Einarsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1812399?iabr=on|title=Morgunblaðið - 191. tölublað (25.08.1994) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-29}}</ref> |Drangeyjarsund |5 klst. og 40 mín. |9,2°c |Smurður með Lanolíni. |- |6. ágúst 1998 |Kristinn Magnússon<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1911255?iabr=on|title=Morgunblaðið - 174. tölublað (06.08.1998) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Grettissund |2 klst. og 10 mín. |9,7°c |Synti í Neophrene galla |- |20. júlí 2002 |Kristinn Magnússon<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3449335?iabr=on|title=Morgunblaðið - 170. tölublað (23.07.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |2 klst. og 30 mín. |8°c |Synti ósmurður en með Neophrene hettu niður f. höku og neophrene sundskýlu að hnjám |- |16. ágúst 2008 |[[Benedikt Hjartarson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6617880?iabr=on|title=Feykir - 31. tölublað (21.08.2008) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |2 klst. og 36 mín. |10°c |Synti í Swimskin keppnisgalla |- |8. ágúst 2009 |Heimir Örn Sveinsson<ref>{{Cite web|url=https://www.feykir.is/is/frettir/3-falt-drangeyjarsund-og-1-grettissund|title=3 falt Drangeyjarsund og 1 Grettissund|last=Feykir|website=Feykir.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Grettissund |1 klst. og 36 mín. |11-12°c |Synti í Neophrene galla frá toppi til táar |- |8. ágúst 2009 |Þorgeir Sigurðsson<ref>{{Cite web|url=https://www.feykir.is/is/frettir/3-falt-drangeyjarsund-og-1-grettissund|title=3 falt Drangeyjarsund og 1 Grettissund|last=Feykir|website=Feykir.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |2 klst. og 21 mín. |11-12°c |Smurður með Lanolini. |- |8. ágúst 2009 |Heiða Björk Jóhannsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.feykir.is/is/frettir/3-falt-drangeyjarsund-og-1-grettissund|title=3 falt Drangeyjarsund og 1 Grettissund|last=Feykir|website=Feykir.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |2 klst. og 25 mín. |11-12°c |Smurð með Lanolini og með teypaða fingur |- |8. ágúst 2009 |Þórdís Hrönn Pálsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.feykir.is/is/frettir/3-falt-drangeyjarsund-og-1-grettissund|title=3 falt Drangeyjarsund og 1 Grettissund|last=Feykir|website=Feykir.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |2 klst. og 36 mín. |11-12°c |Smurð með Lanolini og með teypaða fingur |- |15. ágúst 2009 |Benedikt S. Lafleur<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2009903848d/bjorgunarsveitir-kalladar-ut-vegna-sjosundkappa|title=Björgunarsveitir kallaðar út vegna sjósundkappa - Vísir|last=Grettisson|first=Valur|date=2009-08-17|website=visir.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |3 klst. og 25 mín. |10°c | |- |15. ágúst 2009 |Sarah-Jane Emily Caird<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2009903848d/bjorgunarsveitir-kalladar-ut-vegna-sjosundkappa|title=Björgunarsveitir kallaðar út vegna sjósundkappa - Vísir|last=Grettisson|first=Valur|date=2009-08-17|website=visir.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Grettissund |3 klst. og 11 mín. |10°c | |- |14. ágúst 2010 |[[Sigurjón Þórðarson]][https://en.wikipedia.org/wiki/Sigurj%C3%B3n_%C3%9E%C3%B3r%C3%B0arson] |Drangeyjarsund |2 klst. og 5 mín. |10°c | |- |14. ágúst 2010 |Sarah-Jane Emily Caird |Drangeyjarsund |2 klst. og 45 mín. |10°c | |- |5. september 2010 |Árni Þór Árnason |Drangeyjarsund |2 klst. og 42 mín. |10,5°c | |- |28. júlí 2012 |Birna Hrönn Sigurjónsdóttir |Drangeyjarsund |2 klst. og 27 mín |10°c | |- |5. ágúst 2012 |Benedikt S. Lafleur<ref>{{Cite web|url=https://www.feykir.is/is/frettir/benedikt-lafleur-synti-grettissund-odru-sinni|title=Benedikt Lafleur synti Grettissund öðru sinni|last=Feykir|website=Feykir.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Grettissund |Tæpar 5 klst. |11-12°c | |- |28. júlí 2014 |Jón Kristinn Þórsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2014/07/31/synti_drangeyjarsund_eftir_sundnamskeid/|title=Tók skriðsundsnámskeið og synti Drangeyjarsund|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |3 klst. |10-11°c |Smurður með lanolínblöndu. |- |12. ágúst 2017 |[[Sigrún Þuríður Geirsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7230265?iabr=on|title=Feykir - 30. tölublað (16.08.2017) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |3 klst. og 29 mín. |9,5-10-5°c | |- |12. ágúst 2017 |Harpa Hrund Berndsen<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7230265?iabr=on|title=Feykir - 30. tölublað (16.08.2017) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Drangeyjarsund |4 klst. og 15 mín. |9,5-10-5°c | |- |13. ágúst 2023 |Sigurgeir Svanbergsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2023/08/15/skadbrenndur_eftir_grettissund/|title=Skaðbrenndur eftir Grettissund|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-06-28}}</ref> |Grettissund |4 klst. og 30 mín. |8°c |Synti í neophrene sundskýlu |} == Tengt efni == * [[Grettislaug]] * [[Viðeyjarsund]] * [[Eyjasund]] == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1488917 ''Grettissund Erlings Pálssonar 31. júlí 1927''; grein í Morgunblaðinu 1977] [[Flokkur:Sund]] 1w0m5nrz7y7nxv39i3s1okvo11gsvmb 0 95336 1974019 1657026 2026-08-02T06:31:27Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1974019 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Agripina Minor (M.A.N. Madrid) 01.jpg|thumb|225px|Brjóstmynd af Agrippinu yngri.]] '''Julia Agrippina''' ([[6. nóvember]] [[15]] eða [[16]] – [[23. mars]] [[59]]), þekkt sem '''Agrippina yngri''', var valdamikil [[Rómaveldi|rómversk]] aðalskona sem var uppi á [[1. öldin|1. öld e.Kr.]] Agrippina var af [[Julíska-Claudíska ættin|Julísku-Claudísku ættinni]], sem var fyrsta keisaraættin í Rómaveldi, og var hún tengd [[Ágústus]]i keisara í báðar ættir; amma hennar í móðurætt var Octavia, systir Ágústusar, og langamma hennar í föðurætt var Livia, eiginkona Ágústusar. Agrippina yngri var dóttir Agrippinu eldri, dóttur [[Marcus Antonius|Marcusar Antoniusar]] og Octaviu, og Germanicusar, sem lést þegar Agrippina var ung. Árið 28 giftist Agrippina Gnaeusi Domitiusi Ahenobarbusi og árið 37 átti hún með honum soninn Lucius Domitius Ahenobarbus sem varð síðar þekktur sem keisarinn [[Neró]]. Gnaeus Domitius Ahenobarbus lést fáum árum síðar. Árið 37 varð bróðir Agrippinu, Gaius, keisari Rómaveldis. Gaius, sem er betur þekktur undir viðurnefninu [[Calígúla]], var í fyrstu í góðu sambandi við Agrippinu en snerist fljótlega gegn henni og sendi hana í útlegð til Pontísku eyjanna út af strönd [[Ítalía|Ítalíu]]. Eftir að Calígúla hafði verið tekinn af lífi, árið 41, fékk Agrippina að snúa aftur til [[Róm]]ar. Föðurbróðir hennar, [[Claudíus]], var þá orðinn keisari. Claudíus var giftur Valeriu Messalinu þegar hann varð keisari, en hún skildi við hann og giftist öðrum manni. Claudíus lét þetta ekki viðgangast og lét taka Messalinu af lífi. Claudíus fór þá að leita sér að annarri konu og þrátt fyrir skyldleika þeirra Agrippinu tókst henni að koma sér á framfæri sem vænlegt kvonfang fyrir Claudíus. Þau giftu sig árið 49, fljótlega eftir að Claudíus hafði látið breyta lögum um sifjaspell, sem höfðu gert slík hjónabönd ólögleg. Einnig ættleiddi Claudíus Neró, son Agrippinu. Claudíus lést nokkuð skyndilega árið 54 og var Agrippina grunuð um að hafa eitrað fyrir honum, til þess að koma Neró á keisarastólinn. Neró var svo fljótlega hylltur sem keisari af lífvarðasveitinni í Róm. Neró var aðeins 18 ára þegar hann varð keisari og því hafði Agrippína töluverð völd í upphafi valdatíðar hans. Fljótlega komu þó upp deilur á milli mæðginanna og eftir 55 var hún fallin í ónáð hjá syni sínum. Árið 59 var Agrippina svo ráðin af dögum að fyrirskipan Nerós. {{Commonscat|Agrippina Minor|Agrippinu yngri}} == Heimildir == * Hurley, Donna, „[http://www.roman-emperors.org/aggieii.htm Agrippina the Younger (Wife of Claudius)] {{Webarchive|url=https://archive.wikiwix.com/cache/20170817140201/http://www.roman-emperors.org/aggieii.htm |date=2017-08-17 }}.“ ''De Imperatoribus Romanis'' (2004). {{fd|15|59}} 2tgvlvsdkgi0tdoqfpjpwjiydfe24os 0 112375 1973975 1973964 2026-08-01T13:32:29Z Akigka 183 Tók aftur breytingar frá [[Special:Contributions/Ferbiefletcher|Ferbiefletcher]] ([[User talk:Ferbiefletcher|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Akigka|Akigka]] 1945463 wikitext text/x-wiki '''Húsavíkur-Lalli''' er [[draugur]] sem meðal annars er greint frá í ''[[Þjóðsögur Jóns Árnasonar|Þjóðsögum Jóns Árnasonar]]''. Þar er hann sagður hafa verið vakinn upp í [[Höfðakirkja|Höfðakirkjugarði]] í [[Höfðahverfi]] á 18. öld.<ref>{{cite web|url=https://www.snerpa.is/net/thjod/h-lalli.htm|title=Frá Húsavíkur-Lalla|website=Snerpa.is|access-date=7.2.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Íslenskir draugar]] trm2o0mbn8qe63jvtfkqjb2zs8zyw1i 2 117872 1974012 1886168 2026-08-01T23:43:48Z Pathoschild 1960 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 1974012 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">{{#babel:ko|en-3|is-0}} [[File:Revi wikimedia image.jpg|thumb|center|middle|If you are here to talk about CommonsDelinker removing a deleted image, please [[:c:User talk:Revi C.|go here]].]] Hello! I am [[:m:User:Revi C.|revi]]. I edit to [[m:SWMT|revert vandals]], do Wikidata stuff<!--(I am a Wikidata Admin! <small>([{{fullurl:wikidata:Special:ListUsers/Revi C.|limit=1}} Verify])</small>)-->, or do [[:c:COM:FR|Commons Filemoving stuff]] (I am Commons Admin too! <small>([{{fullurl:c:Special:ListUsers/Revi C.|limit=1}} Verify])</small>). Come to [[:m:User:Revi C.|my Meta userpage]] or [[:c:User:Revi C.|my Commons userpage]] for more information. Thank you.</div> 57pnl9u1pac090qdior3yvffzr6r490 3 117873 1974010 1886167 2026-08-01T23:10:13Z Pathoschild 1960 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 1974010 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]] ''' <span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span> Instead, please leave your message following site: <br /> [[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)--> <br /> [[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there) <br /> [[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...) Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div> esxe13mcstpjlux1bt2hqwxr2v8t8mn 0 122270 1973983 1752236 2026-08-01T14:47:45Z Akigka 183 /* Heimild */ 1973983 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Lupusfoto.jpg|thumb|Kona með dæmigerð útbrot af völdum rauðra úlfa.]] '''Rauðir úlfar''' (eða '''lúpus'''; s''ystemic lupus erythematosus'') er [[sjálfsofnæmissjúkdómur]]. Sjúkdómurinn er óútreiknanlegur en oftast leggst hann á húð, liði, nýru, slímhimnu eða taugakerfi. Sjúkdómurinn veldur stundum útbrotum í andliti. Rauðir úlfar eru tífalt algengari meðal kvenna en karla. Talið er að um 250 Íslendingar séu með rauða úlfa. Orsakir sjúkdómsins eru ekki þekktar. == Heimild == * {{Vísindavefurinn|4596|Hvernig lýsir sjúkdómurinn lupus sér?|höfundur=Jórunn Frímannsdóttir|dags=5.11.2004}} {{stubbur|heilsa}} [[Flokkur:Sjálfsofnæmissjúkdómar]] basbgjrx4fvrvrypdmaxr0835bb9lpr 1973984 1973983 2026-08-01T14:48:34Z Akigka 183 1973984 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Lupusfoto.jpg|thumb|Kona með dæmigerð útbrot af völdum rauðra úlfa.]] '''Rauðir úlfar''' (eða '''lúpus'''; s''ystemic lupus erythematosus'') er [[sjálfsofnæmissjúkdómur]]. Sjúkdómurinn er óútreiknanlegur en oftast leggst hann á húð, liði, nýru, slímhimnu eða taugakerfi. Sjúkdómurinn veldur stundum útbrotum í andliti. Rauðir úlfar eru tífalt algengari meðal kvenna en karla. Talið er að um 250 Íslendingar séu með rauða úlfa. Orsakir sjúkdómsins eru ekki þekktar.<ref>{{Vísindavefurinn|4596|Hvernig lýsir sjúkdómurinn lupus sér?|höfundur=Jórunn Frímannsdóttir|dags=5.11.2004}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|heilsa}} [[Flokkur:Sjálfsofnæmissjúkdómar]] 6yj276ui358bk30ghqfpsgdxiollb87 1973985 1973984 2026-08-01T14:49:05Z Akigka 183 1973985 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Lupusfoto.jpg|thumb|Kona með dæmigerð útbrot af völdum rauðra úlfa.]] '''Rauðir úlfar''' eða '''lúpus''' ([[enska]]: ''systemic lupus erythematosus'') er [[sjálfsofnæmissjúkdómur]]. Sjúkdómurinn er óútreiknanlegur en oftast leggst hann á húð, liði, nýru, slímhimnu eða taugakerfi. Sjúkdómurinn veldur stundum útbrotum í andliti. Rauðir úlfar eru tífalt algengari meðal kvenna en karla. Talið er að um 250 Íslendingar séu með rauða úlfa. Orsakir sjúkdómsins eru ekki þekktar.<ref>{{Vísindavefurinn|4596|Hvernig lýsir sjúkdómurinn lupus sér?|höfundur=Jórunn Frímannsdóttir|dags=5.11.2004}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|heilsa}} [[Flokkur:Sjálfsofnæmissjúkdómar]] 0z5nqo10oduwlh9i4cvvhc710nx61vy 2 125087 1974016 1886617 2026-08-02T00:29:20Z Pathoschild 1960 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Hym411]]) 1974016 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User:Revi C.]] 88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut 3 125088 1974018 1886616 2026-08-02T01:00:14Z Pathoschild 1960 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Hym411]]) 1974018 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Revi C.]] o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o 0 126233 1974050 1958275 2026-08-02T11:16:02Z Akigka 183 1974050 wikitext text/x-wiki '''Þorbjörg Sveinsdóttir''' ([[1827]] – [[1903]]) var íslensk ljósmóðir og baráttukona fyrir [[kvenréttindi|kvenréttindum]] og rétti kvenna til menntunar. Hún var menntuð í [[ljósmóðir|ljósmóðurfræðum]] í [[Kaupmannahöfn]] og lét til sín taka í mörgum þjóðmálum svo sem [[Háskólamálið|háskólamálinu]], [[Elliðaármálið|Elliðaármálinu]] og stofnun [[Hið íslenska kvenfélag|Hins íslenska kvenfélags]]. Þorbjörg var fædd að Sandfelli í [[Öræfi|Öræfum]] og var faðir hennar prestur á Sandfelli en síðar á [[Þykkvabæjarklaustur|Þykkvabæjarklaustri]] en síðar [[Mýrar|Mýrum]] í [[Álftaver]]i en þar ólst Þorbjörg upp til ársins [[1853]] en þá flutti hún með móður sinni norður í [[Skagafjörður|Skagafjörð]]. Þorbjörg var ein átta systkina. Einn bræðra hennar var [[Benedikt Sveinsson (sýslumaður)|Benedikt Sveinsson]] faðir [[Einar Benediktsson|Einars Benediktssonar]]. Árið [[1855]] fór Þorbjörg til Kaupmannahafnar og lærði ljósmóðurfræði og útskrifaðist [[30. apríl]] [[1856]] og flutti þá til [[Ísland]]s og starfaði um hríð í Skagafirði en flutti svo til [[Reykjavík]]ur. Hún starfaði í átta ár sem ljósmóðir í Reykjavík en var þá skipuð embættisljósmóðir í Reykjavík ásamt annarri konu og gengdi því starfi til [[1902]]. Samfara því sá hún um kennslu nema í ljósmæðrafræðum og bjuggu nemarnir oft heima hjá Þorbjörgu og yfirleitt nokkrir samtímis. Þorbjörg var ógift og barnlaus en tók að sér systurdóttur sína [[Ólafía Jóhannsdóttir|Ólafíu Jóhannsdóttur]] þegar Ólafía var fimm ára. Móðir Þorbjargar bjó hjá henni til dánardags og feðgarnir Benedikt Sveinsson og Einar Benediktsson bjuggu hjá henni um tíma. Þorbjörg bjó í steinbæ á Skólavörðustíg 11. Þorbjörg tók virkan þátt í þjóðmálaumræðu og var vel máli farin. Hún var fylgismaður [[Jón Sigurðsson|Jóns Sigurðssonar]]. Hún barðist fyrir stofnun háskóla hér á landi en árið [[1893]] hafði [[Alþingi]] samþykkt lagafrumvarp Benedikts Sveinssonar um stofnun háskóla en konungur neitaði að staðfesta það. Þann [[26. janúar]] [[1894]] voru að frumkvæði Þorbjargar stofnuð samtök kvenna sem höfðu að markmiði að knýja á um að háskóli yrði settur upp á Íslandi. Haldinn var fundur þar sem um 200 konur komu og stofnuð nefnd kvenna sem skyldi vinna að fjársöfnun fyrir háskóla. Þetta var upphaf Hins íslenska kvenfélags og fyrsta fjöldahreyfing kvenna á Íslandi. Árið [[1897]] tók Þorbjörg við formennsku félagsins og gengdi starfinu til dauðadags. Þorbjörg stofnaði ásamt Ólafíu og fleiri konum [[Hvítabandið]] árið [[1895]] en það var kristilegt [[bindindisfélag]] að erlendri fyrirmynd sem vann að ýmsum velferðarmálum. Ólafía varð formaður og Þorbjörg meðstjórnandi. ==Heimildir== * [https://baekur.is/bok/000428657/0/29/THorbjorg_Sveinsdottir Þorbjörg Sveinsdóttir minningarrit, Hið íslenska Kvenfélag 1908]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://borgarsogusafn.is/sites/borgarsogusafn.is/files/atoms/files/tobbukot.pdf Tobbukot (Borgarsögusafn)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210127225324/https://borgarsogusafn.is/sites/borgarsogusafn.is/files/atoms/files/tobbukot.pdf |date=2021-01-27 }} [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Íslenskar kvenréttindakonur]] [[Flokkur:Íslenskar konur á 19. öld]] [[Flokkur:Íslendingar á 19. öld]] [[Flokkur:Íslenskar ljósmæður]] {{fd|1827|1903}} ofcxq5t4vcojic6nar24d8ge5fcx9ni 0 133894 1973988 1849795 2026-08-01T14:56:42Z Akigka 183 1973988 wikitext text/x-wiki '''Enheduanna''' var [[hofgyðja]] í [[Úr]] í [[Súmer]] sem var uppi um 2300 f.Kr. Enheduanna var dóttir Sargonar fyrsta keisara í Súmer. Sargon var frá [[Akkadía|Akkadíu]] en réðst inn í Súmer og sameinaði ríkin og myndaði þannig fyrsta keisararíki sem sögur fara af. Varðveist hafa þrjú ljóð Enheduönnu en þau eru ákall til gyðjunnar [[Inanna|Inönnu]] sem og safn trúarlegra sálma. [[File:Enheduanna, daughter of Sargon of Akkad.jpg|thumb|]] [[Mynd:Ur-Nassiriyah.jpg|Rústir musterisins í Súmer þar sem Enheduanna bjó|thumb]] == Heimildir == * {{Vísindavefurinn|13559|Hver var fyrsti rithöfundurinn í heiminum og hvers konar rit skrifaði hann?|höfundur=Kolbrún Lilja Kolbeinsdóttir|dags=24.5.2013}} * {{cite thesis|url=http://hdl.handle.net/1946/8505|title=Í hofi skáldagyðjunnar. Ritverk hofgyðjunnar Enheduönnu, fyrsta nafngreinda skáldsins í mannkynssögunni, skoðuð með hliðsjón af viðtökufræði og kvennafræði|degree=B.A.|author=Kolbrún Lilja Kolbeinsdóttir|publisher=Háskóli Íslands|year=2011}} [[Flokkur:Súmer]] [[Flokkur:Skáld]] 5ykktm2u4vu1ql1pp5g7mv3vrkxjpwk 0 137199 1974042 1970674 2026-08-02T10:28:01Z Berserkur 10188 1974042 wikitext text/x-wiki <small>Listi þessi er ekki tæmandi og inniheldur yfirleitt þekktari fjöll:</small> #[[Hvannadalshnjúkur]] 2.110 m #[[Sveinstindur (Öræfajökli)|Sveinstindur]] (Öræfajökli) 2.044 m #[[Snæbreið]] (Öræfajökli) 2.041 m #[[Bárðarbunga]] 2.000 m # [[Skarphéðinstindur]] ([[Kverkfjöll]]) 1.936 m #[[Hrútfjallstindar]] 1.875 m #[[Snæfell (Eyjabakkajökull)|Snæfell]] 1.826 m #[[Hofsjökull]] 1.765 m #[[Þuríðartindur]] (Öræfajökli) 1.741 m #[[Grímsfjall]] 1.725 m #[[Herðubreið]] 1.686 m #[[Eiríksjökull]] 1.675 m #[[Eyjafjallajökull]] 1.639 m #[[Þórðarhyrna]] (Vatnajökli) 1.659 m #[[Hamarinn (fjall)|Hamarinn]] 1.573 m #[[Þverártindsegg]] 1.554 m #[[Tungnafellsjökull]] (Háhyrna) 1.540 m #[[Kerling (Eyjafirði)|Kerling]] í Eyjafirði 1.538 m #[[Grendill (Vatnajökli)|Grendill]] (Vatnajökli) 1.522 m #[[Þorvaldstindur]] ([[Askja (fjall)|við Öskju]]) 1.510 m #[[Hekla]] 1.491 m #[[Mýrdalsjökull]] 1.480 m #[[Snækollur]] ([[Kerlingarfjöll]]) 1.477 m #[[Tindfjallajökull]] 1.462 m #[[Trölladyngja (Ódáðahrauni)|Trölladyngja]] (Ódáðahrauni) 1.460 m #[[Miklafell]] 1.456 m #[[Geirvörtur]] (Vatnajökli) 1.447 m #[[Snæfellsjökull]] 1.446 m #[[Dýjafjallshnjúkur]] í Skíðadal 1.445 m #[[Mávabyggðir]] (Vatnajökli) 1.442 m #[[Miðfellstindur]] 1.430 m #[[Loðmundur (fjall)|Loðmundur]] ([[Kerlingarfjöll]]) 1.429 m #[[Péturshnúkur]] ([[Tungnahryggsjökull]]) 1.406 m #[[Geitlandsjökull]] 1.400 m #[[Grjótbotnstindur]] (Vatnajökli) 1.397 m #[[Hrútfell]] 1.396 m #[[Skarðatindur]] (við Vatnajökul) 1.385 m #[[Rimar]] í Svarfaðardal 1.371 m #[[Þórisjökull]] 1.350 m #[[Jökulgilstindar]] (Lónsöræfi) 1.337 m #[[Birnudalstindur]] (við Vatnajökul) 1.326 m #[[Sauðhamarstindur]] (Lónsöræfi) 1.319 m #[[Syðri-Háganga]] 1.284 m #[[Þumall, Skaftafellsfjöllum|Þumall]] (Vatnajökli) 1.279 m #[[Nyrðri-Háganga]] 1.278 m #[[Kaldaklofsfjöll]] 1.278 m #[[Smjörfjöll]] 1.251 m #[[Þrándarjökull]] (Austurlandi) 1.248 m #[[Prestahnúkur]] (við Langjökul) 1.226 m #[[Stóllinn]] 1.215 m #[[Kambsmýrarhnjúkur]] 1.214 #[[Súlur]] 1.213 m #[[Blámannshattur]] 1.212 m #[[Hnappadalstindur]] (Lónsöræfi) 1.212 m #[[Bláfell]] 1.204 m #[[Torfajökull]] 1.190 m #[[Hlöðufell]] 1.186 m #[[Ok]] 1.177 m #[[Kaldbakur (Eyjafirði)|Kaldbakur]] (Eyjafjörður) 1.167 m #[[Arnarfell hið litla]] 1.143 m #[[Arnarfell hið mikla]] 1.137 m #[[Mælifellshnjúkur]] 1.138 m #[[Esjufjöll]] 1.138 m #[[Dyrfjöll]] 1.136 m #[[Hrafntinnusker]] 1.128 m #[[Kristínartindar]] 1.126 m #[[Kerahnjúkur]] 1.097 m #[[Syðsta-Súla]] ([[Botnssúlur]]) 1.093 m #[[Böggvisstaðafjall]] 1.091 #[[Sveinstindur (Langasjó)|Sveinstindur]] (við Langasjó) 1.090 m #[[Upptyppingar]] 1.084 m #[[Skersgnípa]] 1079 m #[[Löðmundur]] 1.077 m #[[Hraundrangi]] 1.075 m #[[Búlandstindur]] 1.069 m #[[Hofsjökull (eystri)|Hofsjökull]] (eystri) 1069 m #[[Blágnípa]] 1.068 m #[[Ljósufjöll]] 1.063 m #[[Skjaldbreiður]] 1.060 m #[[Heiðarhorn]] ([[Skarðsheiði]]) 1.054 #[[Jarlhettur|Innsta-Jarlhetta]] 1.050 m #[[Miðtindur]] (Snæfellsnesi) 1.045 m #[[Bleikur (fjall)|Bleikur]] (Snæfellsnesi) 1.021 m #[[Vatnsdalsfjall]] 1.018 m #[[Högnhöfði]] 1.002 m #[[Gráni (fjall)|Gráni]] (Snæfellsnesi) 1.001 m #[[Tröllakirkja (við Holtavörðuheiði)|Tröllakirkja]] (vestur af Holtavörðuheiði) 1.001 m #[[Kaldbakur (Vestfjörðum)|Kaldbakur]] (Vestfirðir) 998 m #[[Tindastóll (fjall)|Tindastóll]] 989 m #[[Böðvarskúla]] ([[Helgrindur]]) 988 m #[[Fjórðungsalda]] 972 m #[[Skessuhorn]] 967 m #[[Ólafsfjarðarmúli]] 960 m #[[Tröllhetta]] ([[Jarlhettur]]) 943 m #[[Bláhnúkur]] 940 m #[[Strútur (Vesturlandi)|Strútur]] (Vesturlandi) 938 m #[[Drangajökull]] 925 m #[[Hafratindur]] (Dölum) 923 m #[[Baula]] 917 m #[[Esja]] 914 m #[[Glóðafeykir]] 910 m #[[Hattafell]] 910 m #[[Vatnaöldur]] 896 m #[[Brennisteinsalda]] 881 m #[[Kolbeinsstaðafjall]] (862 m) #[[Sauratindar]] (fyrir ofan Súðavík) 856 m #[[Brennisteinsalda]] 855 m #[[Hvalfell]] 852 m #[[Hafnarfjall]] 844 m #[[Kárahnjúkar]] 836 m #[[Langadalsfjall]] 834 m #[[Skælingur (fjall)|Skælingur]] 830 m #[[Krafla]] 818 m #[[Steinafjall]] 810 m #[[Móskarðshnúkar]] 807 m #[[Vörðu-Skeggi]] 805 m #[[Útigönguhöfði]] 805 m #[[Hengill]] 803 m #[[Búrfell (Þingvallasveit)|Búrfell]] (Þingvallasveit) 783 m #[[Hvítserkur (fjall)|Hvítserkur]] 774 m #[[Skálafell (Kjósarhreppi)|Skálafell]], austur af Esju. 771 m #[[Lómagnúpur]] 767 m (standbergið syðst er 671 m.) #[[Hrafnabjörg]] 763 m #[[Eystrahorn]] 756 m #[[Hafursfell]] 748 m #[[Bjarnarfjall]] 737 m #[[Þorfinnur (fjall)|Þorfinnur]] 730 m #[[Gunnólfsvíkurfjall]] 719 m #[[Bláfjöll|Bláfjallahorn]] 702 m #[[Þríhyrningur (fjall)|Þríhyrningur]] 691 m #[[Fagraskógarfjall]] 684 m #[[Búrfell (Þjórsárdal)|Búrfell]] (Þjórsárdal) 672 m #[[Ernir (Skutulsfjörður)|Ernir (Skutulsfirði)]] 665 m #[[Vífilsfell]] 665 m #[[Norðlingaalda]] 658 m #[[Stálfjall]] 650 m #[[Akrafjall]] 643 m #[[Traðarhyrna]] 640 m #[[Spákonufellsborg]] 639 m #[[Bolafjall]] 638 m #[[Hvanndalabjarg]] 630 m #[[Efstadalsfjall]] 627 m #[[Hafursey]] 582 m #[[Skálafell]] (vestur af Hveragerði) 574 m #[[Þórólfsfell]] 574 m #[[Skarðsmýrarfjall]] 570 m #[[Hrómundartindur]] 552 m #[[Ingólfsfjall]] 551 m #[[Klofningsfjall]] 545 m #[[Hestur (Hestfjörður)]] 540 m #[[Búrfell (Grímsnesi)|Búrfell]] (Grímsnesi) 534 m #[[Drápuhlíðarfjall]] 527 m #[[Stapafell]] 521 m #[[Kaldbakshorn]] 508 m #[[Námafjall]] 482 m #[[Hagafjall]] (Skeiða- og Gnúpverjahreppi) 473 m #[[Kirkjufell]] 469 m #[[Hraunsnefsöxl]] 464 m #[[Eyrarfjall (Kjós)|Eyrarfjall]] (Kjós) 456 m #[[Vestrahorn]] 454 m #[[Göltur (fjall)|Göltur]] 450 m #[[Bjólfell]] 443 m #[[Látrabjarg]] 441 m #[[Geirólfsnúpur]] 433 m #[[Straumnesfjall]] 430 m #[[Kolgrafamúli]] 427 m #[[Ólafsvíkurenni]] 418 m #[[Húsavíkurfjall]] 417 m #[[Klakkur (Strandir)|Klakkur]] 413 (Strandir) #[[Grænadyngja]] (Reykjanesi) 402 m #[[Sveifluháls]] 395 m #[[Vörðufell]] 392 m #[[Fagradalsfjall]] 390 m #[[Þyrill]] 388 m #[[Keilir]] 379 m #[[Trölladyngja (Reykjanesi)|Trölladyngja]] (Reykjanesi) 379 m #[[Reynisfjall]] 340 m #[[Skriðufell (fjall)|Skriðufell]] 337 m #[[Helgafell (Hafnarfirði)]] 338 m #[[Skarðsfjall]] (Landsveit) 336 m #[[Reynisfjall]] 326 m #[[Hestfjall (Árnessýslu)|Hestfjall]] (Árnessýslu) 317 m #[[Litli-Hrútur]] 310 m #[[Úlfarsfell (fjall)|Úlfarsfell]] 296 m #[[Litla-Sandfell]] 294 m #[[Húsfell]]: 285 m #[[Heimaklettur]] 283 m #[[Sámsstaðamúli]] 280 m #[[Mosfell (Grímsnesi)|Mosfell]] (Grímsnesi) 254 m #[[Pétursey]] 274 m #[[Brimlárhöfði]] 268 m #[[Þorbjörn (fjall)|Þorbjörn]] 243 m #[[Hjörleifshöfði]] 221 m #[[Helgafell (Mosfellssveit)|Helgafell]] (Mosfellssveit) 215 m #[[Eldfell]] 200 m #[[Drangaskörð]] 200 m #[[Sýlingarfell]] 197 m #[[Gaukshöfði]] 188 m #[[Stóra-Skógfell]] 184 m #[[Grábrók]] 170 m #[[Hagafell]] 158m #[[Sundhnúkur]] 134 m #[[Skálafell]] á Reykjanesi 76 m #[[Helgafell (Snæfellsnesi)]] 73 m ==Tenglar== [http://www.nat.is/travelguide/haestu_fjoll.htm Nat.is: Hæstu fjöll Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170424030510/http://www.nat.is/travelguide/haestu_fjoll.htm |date=2017-04-24 }} [[Flokkur:Fjöll á Íslandi|*]] [[Flokkur:Listar um íslenska landafræði]] daze4gudiue4m8wlri43ibap6vf2soi 0 141162 1974015 1918090 2026-08-02T00:07:13Z TKSnaevarr 53243 1974015 wikitext text/x-wiki {{Leikari | name = Kirk Douglas | image = Studio publicity Kirk Douglas.jpg | imagesize = 250px | caption = Kirk Douglas árið 1963. | birthdate = [[9. desember]] [[1916]] | birthplace = Amsterdam, [[New York-fylki|New York]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | deathdate = {{Dánardagur og aldur|2020|2|5|1916|12|9}} | deathplace = [[Beverly Hills]], [[Kalifornía|Kaliforníu]], Bandaríkjunum | birthname = Issur Danielovítsj | yearsactive = 1946 – 2008 | undirskrift = KirkDouglas.png | notable role = [[Spartacus]] í ''Spartacus'' <br> Ned Land í ''[[Sæfarinn|Sæfaranum]]'' <br> Dax ofursti í ''[[Paths of Glory]]'' <br> [[Vincent van Gogh]] í ''Lust for Life'' }} '''Kirk Douglas''' (fæddur undir nafninu '''Issur Danielovítsj''' þann [[9. desember]] [[1916]] – [[5. febrúar]] [[2020]]) var bandarískur leikari, framleiðandi, leikstjóri og rithöfundur. Douglas lést 103 ára gamall og var einn af síðustu eftirlifandi leikurum úr gullöld kvikmyndaiðnaðarins í [[Hollywood]].<ref>Valenti, Jack. This Time, This Place: My Life in War, the White House, and Hollywood, Crown Publishing (2007) Kafli 12</ref> Douglas ólst upp í fátækri innflytjendafjölskyldu ásamt sex systrum en birtist fyrst á hvíta tjaldinu árið 1946 í kvikmyndinni ''The Strange Love of Martha Ivers'' ásamt [[Barbara Stanwyck|Barböru Stanwyck]]. Douglas varð brátt að kvikmyndastjörnu sem birtist í fjölmörgum stórmyndum á sjötta og sjöunda áratugnum, þar á meðal mörgum vestrum og stríðsmyndum. Á ferli sínum birtist hann í fleiri en nítutíu myndum og var þekktur fyrir kraftmikinn leikstíl sinn. Douglas varð stjarna á alþjóðavísu eftir að hafa leikið aðalhlutverk sem óforskammaður boxari í myndinni ''Champion'' árið 1949 og fékk fyrir hana sína fyrstu [[Óskarsverðlaun|Óskarsverðlaunatilnefningu]] sem besti leikarinn. Hann lék líka í ''Young Man with a Horn'' árið 1950 á móti [[Lauren Bacall]] og [[Doris Day]], í ''Ace in the Hole'' á móti [[Jan Sterling]] árið 1951 og í ''Detective Story'' árið 1951. Hann var aftur tilnefndur til Óskarsverðlauna árið 1952 fyrir leik sinn í myndinni ''The Bad and the Beautiful'' og í þriðja sinn fyrir að leika [[Vincent van Gogh]] árið 1956 í myndinni ''Lust for Life''. Árið 1955 stofnaði Douglas kvikmyndafyrirtækið Bryna Productions sem framleiddi margvíslegar myndir á borð við ''[[Paths of Glory]]'' (1957) og ''[[Spartacus (kvikmynd frá 1960)|Spartacus]]'' (1960). Í þessum tveimur myndum lék Douglas aðalhlutverkið og vann með leikstjóranum [[Stanley Kubrick]], sem þá var lítið þekktur. Douglas átti þátt í því að brjóta niður Hollywood-svartlistann með því að ráða [[Dalton Trumbo]] til að skrifa handritið að ''Spartacus'' og nefna hann á nafn í kreditlista myndarinnar. Fjölskylda Trumbos hélt því þó fram að Douglas hefði ýkt þáttöku Daltons í handritsgerðinni. Douglas framleiddi og lék aðalhlutverkið í ''Lonely are the Brave'' árið 1962 og ''Seven Days in May'' árið 1964 á móti [[Burt Lancaster]], sem hann vann að sjö myndum með. Árið 1963 lék Douglas aðalhlutverkið í Broadway-leikritinu ''One Flew Over the Cuckoo's Nest'' og keypti kvikmyndaréttinn að sögunni. Hann eftirlét syni sínum, [[Michael Douglas]], síðar réttinn að sögunni og honum tókst að gera úr henni kvikmynd sem vann til Óskarsverðlauna. Sem leikari og mannvinur var Douglas þrisvar tilnefndur til Óskarsverðlauna og vann Óskarsverðlaun fyrir ævistörf sín. Hann var jafnframt sæmdur frelsisorðu Bandaríkjaforseta. Sem rithöfundur skrifaði hann tíu skáldsögur og endurminningar. Eftir að hann slapp með naumindum með líf sitt í þyrluslysi árið 1991 einbeitti Douglas sér að sálar- og trúarlífi sínu. Kirk Douglas varð hundrað ára þann 9. desember 2016.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2016/dec/09/kirk-douglas-at-100-one-man-hollywood-mount-rushmore|title=Kirk Douglas at 100: a one-man Hollywood Mount Rushmore|publisher=The Guardian|author=Bradshaw, Peter|date=December 9, 2016|accessdate=December 17, 2016}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Douglas, Kirk}} {{fd|1916|2020|Douglas, Kirk}} [[Flokkur:Bandarískir leikarar]] dxxkaphwypazue1vxwiyxua21q6lcgj 0 142939 1973977 1793795 2026-08-01T14:01:49Z Akigka 183 1973977 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Zaha_Hadid_in_Heydar_Aliyev_Cultural_center_in_Baku_nov_2013.jpg|thumb|right|Zaha Hadid árið 2013.]] Dame '''Zaha Mohammad Hadid''' DBE&#x20;RA ([[arabíska]]: زها حديد ''Zahā Ḥadīd''; 31. október, 1950 – 31. mars, 2016) var írask-breskur arkitekt. Hún var fyrsta konan sem hlaut [[Pritzker-verðlaunin]] árið 2004.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.dsdha.co.uk/gridfs/5756b92400dd7c0003000024|titill=Through the glass ceiling|höfundur=Nonie Niesewand|ár=2015|mánuður=mars}}</ref> Hún hlaut virtustu bresku verðlaunin fyrir byggingarlist, [[Stirling-verðlaunin]], árin 2010 og 2011. Árið 2012 var hún slegin til riddara af [[Elísabet 2. Bretadrottning|Elísabetu 2.]] fyrir þjónustu við byggingarlist og árið 2015 varð hún fyrsta og eina konan sem hlaut konunglegan gullpening frá [[Royal Institute of British Architects]].<ref name="award">{{vefheimild|url=http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34337929|titill=Dame Zaha Hadid awarded the Riba Gold Medal for architecture|ritverk=BBC News|árskoðað=2015|mánuðurskoðað=24. september}}</ref>. Í grein í dagblaðinu ''[[The Guardian]]'' var henni lýst sem „drottningu sveigjunnar“,<ref name="Queen of curve">{{vefheimild|titill=Queen of the curve' Zaha Hadid dies aged 65 from heart attack"|ritverk=The Guardian|mánuður=29. nóvember|ár=2016|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/mar/31/star-architect-zaha-hadid-dies-aged-65}}</ref> sem hefði „frelsað formfræði byggingarlistarinnar og gefið henni alveg nýja sjálfsmynd.“<ref>{{vefheimild|höfundur=Kimmelman, Michael|mánuður=31. mars|ár=2016|titill=Zaha Hadid, Groundbreaking Architect, Dies at 65|ritverk=The New York Times|mánuðurskoðað=2. apríl|árskoðað=2016|url=https://www.nytimes.com/2016/04/01/arts/design/zaha-hadid-architect-dies.html}}</ref> Helstu verk hennar eru [[London Aquatics Centre|Vatnsíþróttamiðstöðin fyrir Ólympíuleikana í London 2012]], [[Broad Art Museum]] við Michigan-háskóla í BNA, og [[Guangzhou-óperuhúsið]] í Kína.<ref name="Kamin">{{fréttaheimild|höfundur=Kamin, Blair|dagsetning=1. apríl,2016|titill=Visionary architect 1st woman to win Pritzker|ritverk=Chicago Tribune}}</ref> Sumt af því sem hún hannaði var fyrst búið til að henni látinni, þar á meðal stytta fyrir [[Brit-verðlaunin]] 2017, og nokkrar af byggingum hennar voru enn í smíðum þegar hún dó, þar á meðal [[Al Wakrah-völlurinn]] í [[Katar]], fyrir [[Heimsmeistaramótið í knattspyrnu karla 2022]]. == Tilvísanir == {{Reflist}} {{Pritzker-verðlaunin}} {{DEFAULTSORT:Hadid, Zaha}} [[Flokkur:Íraskir arkitektar]] [[Flokkur:Breskir arkitektar]] {{fd|1950|2016}} qc4yw2zag0uc6pelermol8vfq7j7ntg 0 146294 1974029 1973614 2026-08-02T08:50:11Z Nipas2 54688 /* Saga */ 1974029 wikitext text/x-wiki {{Deild keppnisíþrótta |titill=2. deild kvenna |mynd= |stofnár=1982 |ríki={{ISL}} Ísland |efri deild=[[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] |neðri deild=''ekkert'' |liðafjöldi=8 |píramída stig=[[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|Stig 3]] |bikarar= |núverandi meistarar= |sigursælasta lið= |heimasíða=[https://www.ksi.is www.ksi.is] }} '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' er þriðja hæsta kvennadeildin í [[Íslensk knattspyrna|íslenskri knattspyrnu]]. Deildin var stofnuð árið [[1995]]. == Núverandi lið (2025) == *Álftanes *[[Dalvík/Reynir]] *[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] *[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] *[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] *[[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]] *KÞ *[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] *[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] *Smári *[[Vestri (knattspyrna kvenna)|Vestri]] *Völsungur == Saga == === Meistarasaga === {| class="wikitable sortable" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" |'''Tímabil''' |'''Lið''' |'''Meistari''' |'''Stig''' |'''2. sæti''' |'''Stig''' |- align="center" bgcolor="#efefef" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2017|2017]]'''||9||'''[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]/[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''||41||{{Lið Fjölnir}}||30 |- align="center" bgcolor="#efefef" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2018|2018]]'''||8||'''{{Lið Augnablik}}'''||34||{{Lið Tindastóll}}||34 |- align="center" bgcolor="#efefef" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]]'''||7||Völsungur||34|| {{Lið Grótta}}||23 |- align="center" |[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] |9 |[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] |33 |[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] |35 |- align="center" |[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]] |13 |FHL |31 |[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] |29 |- align="center" |[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] |12 |[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] |38 |Grótta |34 |- align="center" |[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] |20 |[[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]] |45 |[[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]] |41 |- align="center" |[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2024|2024]] |12 |[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]] |34 |[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] |29 |- align="center" |[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |12 |[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] |49 |[[ÍH]] |38 |- align="center" |[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2026|2026]] | - | - | - | - | - |} Tímabilið 2020 var hætt við vegna COVID-19 faraldursins og voru stig reiknuð að meðaltali: Grindavík með 2,20 stig, HK með 2,19.{{2. deild kvenna í knattspyrnu}} [[Flokkur:Íslenskar knattspyrnudeildir]] euvqdgw3xgrihxibvxchr1criof6idh 0 153317 1973981 1768504 2026-08-01T14:46:26Z Akigka 183 1973981 wikitext text/x-wiki [[File:Pumpuang Duangjan singer.jpg|thumb|Pumpuang Duangjan]] '''Pumpuang Duangjan''' (fædd Ramphueng Chithan, รำพึง จิตร์หาญ; [[4. ágúst]] [[1961]] – [[13. júní]] [[1992]]<ref>{{cite web|url=https://www.google.com/doodles/pumpuang-duangjans-57th-birthday|title=Pumpuang Duangjan’s 57th Birthday|work=Doodles Archive, Google|date=4 August 2018}}</ref>), var [[Taíland|taílensk]] [[popp]]-söngkona, sem fæddist í Suphanburi.<ref name="พุ่ม">{{cite web|url=http://topicstock.pantip.com/chalermthai/topicstock/2011/07/A10828012/A10828012.html|title= ชีวิต แม่พุ่มพวงค่ะ ไปเจอมาเราว่าละเอียดที่สุดแล้วค่ะ |language=Thai|work=[[Pantip.com]]|date=2011-07-19|author=ปราการด่านสุดท้าย}}</ref><ref name="Lockard">{{cite book|first=Craig|last=Lockard|year=2009|title=Southeast Asia in World History|url=https://archive.org/details/southeastasiainw0000lock|publisher=Oxford University Press|isbn=0195338111}}</ref> Þekktustu lög hennar eru líklega ''Krasae Khao Ma Si'', ''Nak Rong Baan Nok'' og ''Phu Chai Nai Fun''. Hún lést úr [[lúpus]] 30 ára að aldri. Þann 4. ágúst fagnaði [[Google]] 57 ára afmæli hennar með Google Doodle-mynd sem var helguð Pumpuang.<ref>{{cite web|url=https://www.google.com/doodles/pumpuang-duangjans-57th-birthday|title=Pumpuang Duangjan's 57th Birthday|work=Doodles Archive, Google|date=August 4, 2018}}</ref> == Breiðskífur == * ''Nak Rong Baan Nok'' (นักร้องบ้านนอก) * ''Noo Mai Roo'' (หนูไม่เอา) * ''Kho Hai Ruai'' (ขอให้รวย) * ''Som Tam'' (ส้มตำ) * ''Nad Phop Na Ampoer'' (นัดพบหน้าอำเภอ) * ''Take Ka Tan Phook Bo'' (ตั๊กแตนผูกโบว์) * ''Anitja Tinger'' (อนิจจาทิงเจอร์) * ''Aai Saang Neon'' (อายแสงนีออน) == Tenglar == <references/> {{DEFAULTSORT:Duangjan, Pumpuang}} {{fd|1961|1992}} [[Flokkur:Taílenskir söngvarar]] 3zq6ws8bx7iuc5k1d04qpp0wz066n2c 1973986 1973981 2026-08-01T14:50:48Z Akigka 183 1973986 wikitext text/x-wiki [[File:Pumpuang Duangjan singer.jpg|thumb|Pumpuang Duangjan]] '''Pumpuang Duangjan''' (fædd Ramphueng Chithan, รำพึง จิตร์หาญ; [[4. ágúst]] [[1961]] – [[13. júní]] [[1992]]<ref>{{cite web|url=https://www.google.com/doodles/pumpuang-duangjans-57th-birthday|title=Pumpuang Duangjan’s 57th Birthday|work=Doodles Archive, Google|date=4 August 2018}}</ref>), var [[Taíland|taílensk]] [[popp]]söngkona, sem fæddist í [[Suphanburi]].<ref name="พุ่ม">{{cite web|url=http://topicstock.pantip.com/chalermthai/topicstock/2011/07/A10828012/A10828012.html|title= ชีวิต แม่พุ่มพวงค่ะ ไปเจอมาเราว่าละเอียดที่สุดแล้วค่ะ |language=Thai|work=[[Pantip.com]]|date=2011-07-19|author=ปราการด่านสุดท้าย}}</ref><ref name="Lockard">{{cite book|first=Craig|last=Lockard|year=2009|title=Southeast Asia in World History|url=https://archive.org/details/southeastasiainw0000lock|publisher=Oxford University Press|isbn=0195338111}}</ref> Þekktustu lög hennar eru líklega „Krasae Khao Ma Si“, „Nak Rong Baan Nok“ og „Phu Chai Nai Fun“. Hún lést úr [[lúpus]] 30 ára að aldri. Þann 4. ágúst fagnaði [[Google]] 57 ára afmæli hennar með Google Doodle-mynd sem var helguð Pumpuang.<ref>{{cite web|url=https://www.google.com/doodles/pumpuang-duangjans-57th-birthday|title=Pumpuang Duangjan's 57th Birthday|work=Doodles Archive, Google|date=August 4, 2018}}</ref> == Breiðskífur == * ''Nak Rong Baan Nok'' (นักร้องบ้านนอก) * ''Noo Mai Roo'' (หนูไม่เอา) * ''Kho Hai Ruai'' (ขอให้รวย) * ''Som Tam'' (ส้มตำ) * ''Nad Phop Na Ampoer'' (นัดพบหน้าอำเภอ) * ''Take Ka Tan Phook Bo'' (ตั๊กแตนผูกโบว์) * ''Anitja Tinger'' (อนิจจาทิงเจอร์) * ''Aai Saang Neon'' (อายแสงนีออน) == Tenglar == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Duangjan, Pumpuang}} {{fd|1961|1992}} [[Flokkur:Taílenskir söngvarar]] 55esylaa5l0fjrytcz7rudllesym2f4 0 166358 1973979 1742302 2026-08-01T14:31:45Z Akigka 183 1973979 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Young_Daphne_du_Maurier_restored_bw.jpg|thumb|right|Daphne du Maurier um 1930.]] '''Frú Daphne du Maurier, lafði Browning''' (13. maí 1907 – 19. apríl 1989) var [[england|enskur]] [[rithöfundur]] og [[leikskáld]] sem er fræg fyrir skáldsögurnar ''Rebekka'', ''Jamaica-kráin'' og ''Máfurinn'' meðal annarra. Nokkrar kvikmyndir hafa verið gerðar eftir sögum hennar, eins og ''[[The Birds]]'' eftir [[Alfred Hitchcock]] og ''[[Don't Look Now]]'' eftir [[Nicolas Roeg]] sem báðar byggjast á smásögum eftir du Maurier. Daphne du Maurier fæddist í London og var önnur af þremur dætrum leikarahjónanna [[Gerald du Maurier]] og [[Muriel Beaumont]]. Eldri systir hennar var rithöfundurinn [[Angela du Maurier]] og yngri systir hennar var myndlistarkonan [[Jeanne du Maurier]]. Rithöfundurinn og skopmyndateiknarinn [[George du Maurier]] var afi þeirra. Blaðamaðurinn [[William Comyns Beaumont]] var frændi móður hennar. Fjölskyldutengslin nýttust henni í upphafi ferilsins og fyrsta skáldsaga hennar kom út árið 1931. Hún giftist breska herforingjanum [[Frederick Browning]] árið 1932 og átti með honum þrjú börn. Með ''Rebekku'' árið 1938 sló hún í gegn. Tveimur árum síðar samdi hún leikgerð af sögunni og sama ár gerði Alfred Hitchcock kvikmynd eftir henni. Gagnrýnendur tóku hana lengi ekki alvarlega og flokkuðu hana með ástarsagna- og spennusagnahöfundum af því sögur hennar enduðu flestar illa og gerðu út á óvissu um hvort yfirnáttúrulegar eða eðlilegar skýringar ættu við.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9JvTUjCd0s|title=BBC Interview|date=1979|website=BBC Archive}}</ref> Hún hefur verið kölluð meistari úthugsaðrar óvissu.<ref>{{cite web|author=Kate Kellaway|website=The Guardian|date=15. apríl 2007|url=https://www.theguardian.com/books/2007/apr/15/fiction.features1|title=Daphne's unruly passions}}</ref> Hún bjó lengst af í [[Cornwall]] þar sem nokkrar af sögum hennar gerast. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|bókmenntir}} {{DEFAULTSORT:Maurier, Daphne du}} [[Flokkur:Enskir rithöfundar]] [[Flokkur:Ensk leikskáld]] {{fd|1907|1989}} 1wrztfssd1ni4iukie2vq539d85f4kk 0 175001 1973989 1951183 2026-08-01T16:20:56Z Akigka 183 1973989 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd | nafn=Þótt síðar verði | upprunalegt heiti = Die Another Day | leikstjóri=[[Lee Tamahori]] | höfundur={{Plainlist | * [[Neal Purvis and Robert Wade|Neal Purvis<br />Robert Wade]] }} | byggt_á=[[James Bond]] eftir [[Ian Fleming]] | framleiðandi={{Plainlist | * [[Michael G. Wilson]] * [[Barbara Broccoli]] }} | leikarar={{Plainlist | * [[Pierce Brosnan]] * [[Halle Berry]] * [[Toby Stephens]] * [[Rosamund Pike]] * [[Rick Yune]] * [[John Cleese]] * [[Judi Dench]] }} | kvikmyndagerð=[[David Tattersall]] | klipping=[[Christian Wagner]] | tónlist=[[David Arnold]] | fyrirtæki=[[Eon Productions]]<br />[[Metro-Goldwyn-Mayer]] | dreifiaðili=[[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM Distribution Co.]] (Bandaríkin)<br />[[20th Century Fox]] (á alþjóðavísu) | frumsýning=29. nóvember 2002 (á Íslandi) | lengd=133 mínútur | land=Bretland<ref name=lumiere>{{cite web |title=Die Another Day|website=[[Lumiere (database)|Lumiere]]|publisher=[[European Audiovisual Observatory]] |url=http://lumiere.obs.coe.int/web/film_info/?id=18801 |access-date=9 October 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925143626/http://lumiere.obs.coe.int/web/film_info/?id=18801 |url-status=live }}</ref><br />Bandaríkin<ref name=lumiere /> | tungumál=Enska | ráðstöfunarfé=$142 milljónir<ref name="numbers">{{cite web |title=Die Another Day (2002) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Die-Another-Day#tab=summary |website=[[The Numbers (website)|The Numbers]] |access-date=10 August 2019 |archive-date=25 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200825234157/https://www.the-numbers.com/movie/Die-Another-Day#tab=summary |url-status=live }}</ref>|heildartekjur=$431.9 milljónir<ref name="numbers" /> }} [[Mynd:Ice_Dragster_(Die_Another_Day)_National_Motor_Museum,_Beaulieu.jpg|thumb|right|Spyrnusleði sem var notaður við tökur á Íslandi.]] '''''Þótt síðar verði''''' (enska: ''Die Another Day'') er bresk [[njósnamynd]] frá 2002 og tuttugasta myndin sem [[Eon Productions]] gerðu um leyniþjónustumanninn [[James Bond]]. Framleiðendur voru [[Michael G. Wilson]] og [[Barbara Broccoli]], en leikstjóri var [[Lee Tamahori]]. Þetta er fjórða og síðasta myndin með [[Pierce Brosnan]] í aðalhlutverki sem skáldsagnapersónan og [[Breska leyniþjónustan|MI6]]-fulltrúinn James Bond, eina myndin með [[John Cleese]] sem Q, og sú síðasta með [[Samantha Bond|Samönthu Bond]] sem ungfrú Moneypenny. Þetta er einnig fyrsta myndin síðan ''Live and Let Die'' (1973) þar sem Desmond Llewelyn kemur ekki fram sem Q þar sem hann andaðist þremur árum fyrr. [[Halle Berry]] er mótleikari hans sem NSA-fulltrúinn Giacinta „Jinx“ Johnson. Hún hjálpar Bond að finna uppljóstrara í bresku leyniþjónustunni sem sveik hann og breskan milljarðarmæring sem reynist tengjast norðurkóreskum njósnara sem Bond taldi sig hafa drepið. Sagan er upprunaleg, en byggir á skáldsögum skapara Bonds, [[Ian Fleming]], ''Moonraker'' (1955) og ''The Man with the Golden Gun'' (1965), sem og skáldsögu [[Kingsley Amis]], ''Colonel Sun''.<ref name=":1">{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/930556527|title=Some kind of hero : 007 : the remarkable story of the James Bond films|last=Field|first=Matthew|date=2015|others=Ajay Chowdhury|isbn=978-0-7509-6421-0|location=Stroud, Gloucestershire|oclc=930556527|access-date=9 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211128234516/https://www.worldcat.org/title/some-kind-of-hero-007-the-remarkable-story-of-the-james-bond-films/oclc/930556527|archive-date=28 November 2021}}</ref> ''Þótt síðar verði'' kom út á 40 ára afmæli Bondmyndanna. Myndin inniheldur vísanir í allar fyrri myndir seríunnar.<ref>{{Cite web|url=http://www.virginmedia.com/movies/features/20-things-you-never-knew-about-james-bond.php?page=18|title=20 things you never knew about... James Bond|website=Virgin Media|archive-url=https://web.archive.org/web/20131211144455/http://www.virginmedia.com/movies/features/20-things-you-never-knew-about-james-bond.php?page=18|archive-date=11 December 2013|access-date=8 December 2013}}</ref> Hún fékk blandaða dóma; sumir gagnrýnendur voru ánægðir með leikstjórn Tamahori, en aðrir gagnrýndu notkun tæknibrellna, vörukynningar og ófrumlegan söguþráð, auk skúrksins. Engu að síður var hún tekjuhæsta James Bond-myndin á sínum tíma. == Leikarar == * [[Pierce Brosnan]] sem James Bond, fulltrúi [[Breska leyniþjónustan|MI6]]. * [[Halle Berry]] sem Giacinta „Jinx“ Johnson, NSA fulltrúi.<ref>{{Cite news|title=Halle's big year|date=Nov 2002|work=Ebony|quote=Of her character, Berry said: She's the next step in the evolution of women in the Bond movies. She's more modern and not the classic villain. She also said that Jinx is fashionable. She's fashion-forward, very sexy and takes fashion risks, and I love her for that.}}</ref><ref>[http://www.mi6.co.uk/news/index.php?itemid=1276&catid=1 www.mi6.co.uk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041215015552/http://www.mi6.co.uk/news/index.php?itemid=1276|date=15 December 2004}}. </ref> Áður en Berry var ráðinn komu [[Salma Hayek]], Saffron Burrows og Sophie Ellis-Bextor til greina.<ref name=":1" /> * [[Toby Stephens]] sem Gustav Graves, breskur frumkvöðull og annar persónuleiki Tan-Sun Moon ofursta. Graves var byggður á Hugo Drax í ''Moonraker'' eftir Ian Fleming; stríðsglæpamaður nasista sem læst vera breskur hermaður í lok síðari heimsstyrjaldar, varð virtur og auðugur mannvinur og notaði þetta skjól til að skipuleggja kjarnorkuflaugárás á London. Hann var einnig byggður á [[Uday Hussein]] og [[Richard Branson]].<ref name=":1" /> * [[Will Yun Lee]] sem Tan-Sun Moon ofursti, norðurkóreskur ofursti og upprunalegur persónuleiki Graves. * [[Rosamund Pike]] sem Miranda Frost, MI6-fulltrúi og gagnnjósnari. * [[Rick Yune]] sem Tang Ling Zao, norðurkóreskur hryðjuverkamaður sem vinnur fyrir Moon og lifir í útlegð. * [[Judi Dench]] sem M, yfirmaður MI6. * [[John Cleese]] sem Q, yfir vopnabúri MI6. * [[Madonna]] sem Verity, skylmingakennari Frost. * [[Michael Madsen]] sem Damian Falco, yfirmaður Jinx í NSA. * [[Samantha Bond]] sem ungfrú Moneypenny, ritari M. * [[Colin Salmon]] sem Charles Robinson, aðstoðarforingi M. * [[Kenneth Tsang]] sem Moon hershöfðingi, faðir Moon ofursta. Hann aðstoðar Bond við að sleppa aftur til Vesturlanda. Hann óskar eftir friðsamlegri sameiningu Kóreu, en sonur hans vill sameiningu með stríði. * [[Michael Gorevoy]] sem Vladimir Popov, vísindamaður í þjónustu Gustav Graves. * [[Lawrence Makoare]] sem hr. Kil, einn af fylgismönnum Gustav Graves. * [[Ho Yi]] sem hr. Chang, hótelstjóri og kínverskur njósnari. Í fyrstu útgáfum handritsins var það Wai Lin ([[Michelle Yeoh]]) sem aðstoðaði Bond í Hong Kong, en hætt var við það og Chang var búinn til til að koma í stað hennar.<ref>{{Cite web|url=http://www.mi6-hq.com/sections/articles/bond_20_wai_lin.php3?t=&s=articles|title=James Bond 007 :: MI6 - The Home Of James Bond|website=MI6-HQ.COM|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110031612/http://www.mi6-hq.com/sections/articles/bond_20_wai_lin.php3?t=&s=articles|archive-date=10 November 2013|access-date=11 January 2014}}</ref><ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/james-bond-die-another-day-wai-lin-unshot-elevator-sequence-story-board|title=James Bond Die Another Day Wai Lin Unshot Elevator Sequence Story Board|last=|date=2002-02-12}}</ref> * [[Rachel Grant]] sem Peaceful Fountains of Desire, kínverskur njósnari sem vinnur fyrir hr. Chang, starfandi sem nuddari sem yfirvarp. * [[Emilio Echevarría]] sem Raoul, framkvæmdastjóri vindlaverksmiðju í Havana, og óvirkur breskur njósnari. * [[Vincent Wong]] sem Li hershöfðingi. * [[Joaquin Martinez]] sem eldri starfsmaður í vindlaverksmiðjunni. * [[Simón Andreu]] sem dr. Álvarez. * [[Deborah Moore]] (dóttir fyrrverandi Bond-leikarans [[Roger Moore]]) sem flugfreyja. * [[Mark Dymond]] sem hr. Van Bierk. * [[Oliver Skeete]] sem þjónustufulltrúi í skylmingaklúbbi. == Framleiðsla == Eftir velgengni ''[[Með heiminn að fótum sér]]'' báðu framleiðendur Barbara Broccoli og Michael G. Wilson leikstjórann Michael Apted að leikstýra næstu mynd. Þótt Apted hafi fallist á það, var það afturkallað til að óska eftir [[Tony Scott]] og [[John Woo]], sem báðir neituðu. Scott segist hafa stungið upp á [[Quentin Tarantino]] sem leikstjóra, en Wilson neitar að hafa átt formlegar samningaviðræður við hann. Pierce Brosnan stakk upp á [[John McTiernan]], [[Ang Lee]] og [[Martin Scorsese]], og ræddi óformlega um hugmyndina við Scorsese á meðan hann var í flugi. [[Brett Ratner]], [[Stephen Hopkins]] og [[Stuart Baird]] voru síðar orðaðir við leikstjórn, áður en Lee Tamahori var ráðinn.<ref name=":1" /> === Tökur === [[Aðaltökur]] ''Die Another Day'' hófust 11. janúar 2002 í Pinewood Studios.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2002/01/12/nbond12.xml|title=Brosnan meets the two-faced Bond villain|last=Davies|first=Hugh|date=12 January 2002|work=The Daily Telegraph|access-date=17 July 2009|location=London}}</ref> Myndin var aðallega tekin í Bretlandi, á [[Ísland]]i ([[Jökulsárlón]]i) og [[Cádiz|Cádiz á Spáni]]. Aðrir staðir voru 007 Stage hjá [[Pinewood Studios]], og [[Maui]], Hawaii, í desember 2001. Laird Hamilton, Dave Kalama og Darrick Doerner léku titilatriðið á brimbrettum á brimbrettarstaðnum „Jaws“ í [[Peʻahi]] á Maui, en tökur af ströndinni voru teknar nálægt Cádiz og [[Newquay]] í [[Cornwall]].<ref>{{Cite news|url=http://the.honoluluadvertiser.com/article/2002/Nov/18/ln/ln04a.html|title=Maui's monster surf break getting bigger by the day|last=Timothy Hurley|date=18 November 2002|work=[[Honolulu Advertiser]]|access-date=29 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20190811093433/http://the.honoluluadvertiser.com/article/2002/Nov/18/ln/ln04a.html|archive-date=11 August 2019}}</ref> Atriði í demantanámu Graves voru einnig teknar upp í Cornwall, í [[Edenverkefnið|Edenverkefninu]]. Senurnar sem eiga að gerast í [[Havana]] og á skálduðu eyjunni Isla de Los Organos voru teknar í [[La Caleta]] á Spáni.<ref name="locales">{{Cite web|url=http://www.movie-locations.com/movies/d/dieanother.html|title=Die Another Day filming locations|archive-url=https://web.archive.org/web/20130702201608/http://movie-locations.com/movies/d/dieanother.html|archive-date=2 July 2013|access-date=20 September 2007}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} {{James Bond-kvikmyndir}} {{stubbur|kvikmynd}} [[Flokkur:James Bond-kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 2002]] [[Flokkur:Metro-Goldwyn-Mayer-kvikmyndir]] cjfke5jh7wohhyd6pf8n8o2p890hxgu 0 182849 1974017 1882561 2026-08-02T00:50:27Z Gamlipabbi 119135 /* Meðlimir */ 1974017 wikitext text/x-wiki '''Urmull''' er íslensk hljómsveit sem stofnuð var á [[Ísafjörður|Ísafirði]] haustið [[1992]]. Vorið eftir keppti hljómsveitin í [[Músíktilraunir|Músíktilraunum]] þar sem hún lék [[gruggrokk]]. Árið 1994 gaf hljómsveitin út plötuna ''Ull á víðavangi''.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6235729?iabr=on#page/n12/mode/1up/search/Urmull|title=Urmull snýr aftur|publisher=[[Bæjarins besta]] |date=2010-02-25| via=[[Tímarit.is]]|access-date=2024-10-14}}{{open access}}</ref> Þekktasta lag þeirra var ''Alone'' sem fjallaði um banaslys sem varð á [[Breiðadalsheiði]] en einnig náði [[ábreiða]] þeirra af ''[[Himnalagið|Himnalaginu]]'' ágætum vinsældum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7372044?iabr=on#page/n8/mode/1up/search/Urmull|title=Urmull upprisinn|publisher=[[Bæjarins besta]] |date=2000-11-22| via=[[Tímarit.is]]|access-date=2024-10-14}}{{open access}}</ref><ref name="kris-afes-2010">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5318417#page/n27/mode/2up|title=Aldrei fór ég suður|publisher=[[Morgunblaðið]] |author=Kristján Jónsson |date=2010-04-06| via=[[Tímarit.is]]|access-date=2024-10-14}}{{open access}}</ref> Eftir áralangan dvala kom sveitin aftur saman á tónlistarhátíðinni [[Aldrei fór ég suður]] árið 2010.<ref name="kris-afes-2010"/> ==Útgefið efni== *''Hitler was framed'' - 1993 (Kasetta) *''Ull á víðavangi'' - 1994 (Geisladiskur) *''Ull á víðavangi'' - 2010 (Endurútgefið) ==Meðlimir== *Símon Jakobsson - bassaleikari<ref name="kris-afes-2010"/> *Guðmundur Birgir Halldórsson - gítarleikari<ref name="kris-afes-2010"/> *Stefán Freyr Baldursson - gítarleikari<ref name="kris-afes-2010"/> *Davíð Sveinsson - trommuleikari<ref name="glatkistan">{{Cite web|url=https://glatkistan.com/2017/04/01/urmull/|title=Urmull (1992-95 / 2010-)|date=2017-04-01|website=Glatkistan|language=is-IS|author=Helgi Jónsson|access-date=2024-10-14}}</ref> *Hjalti Ágústsson - söngvari<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6241943#page/n43/mode/2up|title=Löglærður rokkari í leikskólanum í Grímsey|publisher=[[Bæjarins besta]] |author=Thelma Hjaltadóttir|pages=44, [https://timarit.is/page/6241945#page/n45/mode/2up 46] |date=2014-12-18| via=[[Tímarit.is]]|access-date=2024-10-14}}{{open access}}</ref> *Jón Geir Jóhannsson - trommuleikari<ref name="kris-afes-2010"/> *Valur Bogi Einarsson - gítarleikari<ref name="glatkistan"/> *Birgir Jónsson - trommuleikari<ref name="glatkistan"/> == Heimildir == {{reflist}} ==Ytri tenglar== *[https://glatkistan.com/2017/04/01/urmull/ Urmull] á Glatkistunni {{s|1992}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] dpr1e5k53n10pkku7tovj1mw9gizat2 0 184807 1974011 1964287 2026-08-01T23:19:39Z Jóna Bók 7364 stafsetningar- og málfræðivillur leiðréttar 1974011 wikitext text/x-wiki [[Mynd:AM 544 4 p4.jpg|thumb|alt=Blaðsíða 4 í handriti AM 544 4 af Hauksbók |Blaðsíða 4 í handriti AM 544 4 af Hauksbók.]] '''Hauksbók''' er íslenskt [[handrit]] frá 14. öld kennt við [[Haukur Erlendsson|Hauk Erlendsson]]. Haukur var áhrifamaður í íslensku samfélagi og menningarlífi og var [[Lögmaður (íslenskt embætti)|lögmaður]] sunnan og austan á Íslandi áður en hann fór til [[Noregur|Noregs]] og starfaði þar einnig sem lögmaður. Haukur hlaut frama á norskri grund; hann var konunglegur ráðgjafi [[Hákon háleggur|Hákonar háleggs]] og var sleginn til riddara og gerður að [[Gulaþing]]slögmanni. Hluti af upphaflegu bókinni er týndur, en sumir textar hennar eru ekki varðveittir í neinum öðrum handritum. Í henni eru einnig elstu afritin af mörgum textum sem hún hefur að geyma, þar á meðal [[Völuspá]] og ''[[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]''. Í flestum tilfellum eru textarnir afritaðir frá eldri, nú týndum, handritum. Þar á meðal má nefna þann hluta um [[stærðfræði]] sem kallast ''[[Algorismus]]''. ''Algorismus'' er elsti stærðfræðitexti sem til er á norrænu máli.<ref>{{Bókaheimild|titill=Algorismus i Hauksbok|höfundur=Otto B. Bekken; Marit A. Nielsen; Steinar Thorvaldsen|ár=2010|útgefandi=Eureka Digital|árgangur=2-2010|url=https://munin.uit.no/bitstream/handle/10037/3074/article.pdf?sequence=1}}</ref> Eins má nefna ''[[Hervarar saga og Heiðreks|Hervarar sögu]]'' í því sambandi. Efni Hauksbókar er sérlega fjölbreytt: þar eru textar þar sem atburðir á Íslandi eru í þungamiðju, eins og ''[[Landnámabók]]'' og ''[[Kristni saga]]'', ''Eiríks saga rauða'' og ''[[Fóstbræðra saga]]''; en þar eru líka ritgerðir, þýddar úr [[Latína|latínu]] eða [[Fornenska|fornensku]], sem varða guðfræðileg úrlausnarefni, landa- og náttúrufræði, reikningslist og svo framvegis. Fyrsti hluti Hauksbókar (það sem er nú AM 371 4to), sem voru 18 skinnblöð þegar þau komust í hendur [[Árni Magnússon|Árna Magnússonar]] 1675, er allur með hendi Hauks. Hægt er að færa sönnur á það því til eru skjöl með hendi hans, rituð milli 1302 og 1310, og rithöndin er sú sama. Fyrir vikið er rithönd Hauks Erlendssonar elsta rithönd á íslenskum handritum sem hægt er að eigna þekktum einstaklingi. En Haukur var ekki einn um að skrifa bókina. Til viðbótar AM 371 4to koma tveir aðrir hlutar handritsins, sem nú hafa safnmörkin AM 544 4to (107 blöð) og AM 675 4to (16 blöð), og á þeim má greina að minnsta kosti þrettán aðrar rithendur.<ref name=":0">{{Bókaheimild|titill=Hauksbók|höfundur=Emily Lethbridge|útgefandi=Árnastofnun|ár=2018|url=https://arnastofnun.is/is/greinar/hauksbok}}</ref> Verkið virðist að mestu leyti hafa verið skrifað á fyrsta áratug fjórtándu aldar, bæði á Íslandi og í Noregi. [[Fornletursfræði]]greining (Palaeography) gerði [[Stefán Karlsson|Stefáni Karlssyni]] prófessor kleift að tímasetja ritun handritsins til áranna 1302-1310.<ref>{{Bókaheimild|titill=Aldur Hauksbókar|höfundur=Stefán Karlsson|útgefandi=Fróðskaparsetur Føroya|árgangur=Fróðskaparrit 13|bls=114–121|ár=1964}}</ref> Við skiptingu [[Den Arnamagnæanske Samling]] 1997 var bókinni skipt upp og einn hlutinn (371 4to) sendur til [[Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum|Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum]] á Íslandi meðan hinir tveir (AM 574 4to og AM 675 4to) urðu eftir í [[Danmörk]]u.<ref name=":0" /> == Innihald == Innihald Hauksbókar eins og því er nú raðað: === AM 371 4to === # ''[[Landnámabók]]'' # ''[[Kristni saga]]'' === AM 544 4to === # alfræðiupplýsingar unnar úr ýmsum áttum, um landafræði, náttúrufyrirbæri og biblíusögur # alfræðifróðleikur sóttur úr ýmsum áttum, um heimspeki og guðfræði # ''[[Völuspá]]'' # ''[[Trójustríðið|Trójumanna saga]]'' # texti sem nefndur er '''Sjö dýrir steinar og eðli þeirra''<nowiki/>' # ''Cisiojanus'' (latnesk upptalning til að minnast hátíða kirkjuársins) # ''Breta sögur'', þar á meðal ''Merlínússpáin'' # tvær samræður sálar og líkama # ''Hemings þáttr Áslákssonar'' # ''[[Hervarar saga og Heiðreks]]'' # ''[[Fóstbræðra saga]]'' # ''[[Algorismus]]'' # ''[[Eiríks saga rauða]]'' # ''Skálda saga'' # ''Af Upplendinga konungum'' # ''Ragnarssona þáttr'' # ''Prognostica Temporum'' (latneskur texti um veðurspá) === AM 675 4to === # ''Elucidarius'' (latnesk samantekt um kristna guðfræði og þjóðtrú) ==Útgáfur== Bókin hefur verið gefin út í heild í eftirfarandi útgáfum: * ''Hauksbók, udg. efter de Arnamagnæanske håndskrifter no. 371, 544 og 675, 4̊, samt forskellige papirshåndskrifter af det Kongelige nordiske oldskrift-selskab'', Finnur Jónsson og Eiríkur Jónsson (ritstj.), útgefið af Thiele, 1892–1896<ref>{{cite web|url=https://www.septentrionalia.net/etexts/hauksbok.pdf|format=PDF|title=Hauksbók|website=Septentrionalia.net|access-date=10 Febrúar 2025}}</ref> * ''Hauksbók: The Arna-Magnæan Manuscripts, 371, 4to, 544, 4to, og 675, 4to.'', Jón Helgason (ritstj.), Manuscripta Islandica, 5, útgefið af Munksgaard, 1960 ==Tilvísanir== {{Reflist}} ==Tenglar== * [http://www.vsnrweb-publications.org.uk/Saga-Book%20XXXI.pdf Sverrir Jakobsson. Hauksbók and Construction of an Icelandic World View, Saga-Book 31 (2007)] * Myndir af Hauksbók á Handrit.is: [https://handrit.is/manuscript/view/is/AM04-0371/0#mode/2up AM 371 4to] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241130205843/https://handrit.is/manuscript/view/is/AM04-0371/0#mode/2up |date=2024-11-30 }}, [https://handrit.is/manuscript/view/da/AM04-0544/0#mode/2up AM 544 4to] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250813193914/https://handrit.is/manuscript/view/da/AM04-0544/0#mode/2up |date=2025-08-13 }} og [https://handrit.is/manuscript/view/da/AM04-0675/0#mode/2up AM 675 4to] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250814094028/https://handrit.is/manuscript/view/da/AM04-0675/0#mode/2up |date=2025-08-14 }}. [[Flokkur:Íslensk handrit]] lsgngbjkpwwfgfov6bs35goh90xksef 0 191086 1973974 1971118 2026-08-01T13:26:59Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1973974 wikitext text/x-wiki {{Rómverskur keisari | Nafn = Írena | Titill = Austrómversk keisaraynja | image_name = Irene solidus sb 1599 (obverse).jpg | valdatími = 19. ágúst 797 – 31. október 802 | fæddur = 750–756 | fæðingarstaður = [[Aþena|Aþenu]], [[Austrómverska keisaradæmið|austrómverska keisaradæminu]] | dáinn = [[9. ágúst]] [[803]] (47–53 ára)| dánarstaður = [[Lesbos]], [[Austrómverska keisaradæmið|austrómverska keisaradæminu]] | forveri = [[Konstantínus 6.]] | eftirmaður = [[Níkefóros 1.]] | maki = [[Leó 4. keisari|Leó 4.]] | börn = [[Konstantínus 6.]] | }} '''Írena frá Aþenu''' ([[grískt letur]]: Εἰρήνη ἡ Ἀθηναία; {{circa}} 752 – 9. ágúst 803), einnig þekkt sem ''Írena Sarantapekhaína'' (grískt letur: Εἰρήνη Σαρανταπήχαινα), var [[Rómarkeisari|austrómversk keisaraynja]]. Hún var gift [[Leó 4. keisari|Leó 4]]., sem var keisari frá 775 til dauðadags árið 780. Eftir dauða Leós var Írena [[ríkisstjóri]] [[Austrómverska keisaradæmið|austrómverska keisaradæmisins]] frá 780 til 790 á meðan sonur hennar, [[Konstantínus 6.]], var ómyndugur. Þegar Konstantínus lést árið 797 varð Írena sjálf ríkjandi keisaraynja frá 797 til 802.<ref>[http://www.roman-emperors.org/irene.htm Constantine IV and Irene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20011108195522/http://www.roman-emperors.org/irene.htm |date=2001-11-08 }}, Encyclopedia of Roman Emperors</ref> Írena keisaraynja var fyrsta konan sem fór formlega með völd í austrómverska keisaradæminu. Hún átti meðal annars frumkvæði að því að kalla saman [[annað Níkeuþingið]] og fyrir því að stöðva [[helgimyndabrot]] tímabundið. Hún var einnig þekkt fyrir rausnarlega efnahagsstefnu sína og fyrir að vera sérlega vinsamleg gagnvart klaustrum. Hún naut ekki eins mikillar virðingar í Vestur-Evrópu. Bæði [[Leó 3. páfi]] og [[Karlamagnús]] Frankakeisari töldu það viðurstyggð að kona færi með pólitísk völd og neituðu báðir að viðurkenna vald hennar sem keisaraynju Býsansríkisins.<ref name="Bauer_391">Bauer, Susan Wise (2010): ''The History of the Medieval World'', bls. 391</ref> ==Æviágrip== ===Bakgrunnur=== Írena fæddist í Aþenu einhvern tímann á bilinu 750 til 755 og var af grísku aðalsættinni Sarantapekhos. Hún missti foreldra sína á barnsaldri. Frændi hennar, Konstantínos Sarantapekhos, var [[Patrísear|patrísei]] og mögulega herstjóri í Grikklandi undir lok 8. aldar. Írena giftist erfingjanum að keisarakrúnunni, [[Leó 4. keisari|Leó 4.]], þann 3. nóvember árið 769.<ref>Teofanes; Turtledove, Harry, red. & overs. (1982): [http://www.upenn.edu/pennpress/book/1938.html ''The Chronicle of Theophanes''], University of Pennsylvania Press , bls 132</ref> [[Konstantínus 5.]] keisari hafði valið Írenu sem kvonfang fyrir son sinn og meðkeisara, [[Leó 4. keisari|Leó 4.]]. Hugsanlega var hún valin úr hópi álitlegra ungra kvenna sem var boðið til brúðarveislu, en þetta var algeng aðferð við val á kvonfangi allt fram á 10. öld. Óljóst er hví Írena varð fyrir valinu en flestir sagnfræðingar telja að hún hafi verið valin vegna fegurðar sinnar.<ref>Byers, Paula K. et al, red. (2003): „Irene of Athens“, ''Encyclopedia of World Biography'', 2. utg., '''8''', Gale, bls. 135</ref> === Keisarafrú === Eftir valið lét Konstantínus 5. flytja Írenu til Konstantínópel. Hún kom til borgarinnar 1. nóvember árið 769. Írena og Leó trúlofuðust formlega þann 3. nóvember í meyjarkirkjunni í Faros. Mánuði síðar, 17. nóvember, var Írena krýnd keisaraynja og gift Leó í kirkju Heilags Stefáns.<ref>Garland, Lynda (1998): ''Byzantine Empresses: Women and Power in Byzantium AD 527-1204'', Taylor and Francis, bls. 74</ref> Þann 14. janúar 771 fæddi Írena son, sem síðar átti eftir að verða keisari undir nafninu [[Konstantínus 6.]]. Þegar tengdafaðir Írenu, Konstantínus 5. keisari, fórst í hernaði gegn [[Búlgarar|Búlgörum]] í september 771 tók Leó við völdum, aðeins 25 ára gamall. Frænka Írenu var gift búlgarska konungnum [[Telerig]] í kringum 777, eftir að hann flúði til Konstantínópel og hlaut þar hæli.<ref>Herrin (2001), bls. 56, 70, 134.</ref> Þegar Írena og Leó giftust var Leó þegar veikur úr [[Berklar|berklum]] og þegar sonur þeirra fæddist gerði Konstanínus 5. sig líklegan til að skipa hálfbræður Leós, Níkefóros og Kristófer, undirkeisara sína. Árið 776 skipaði Leó hins vegar son sinn, Konstantínus 6., undirkeisara sinn og lýsti hann erfingja sinn. Stuttu eftir þetta var upplýst um samsæri gegn honum en Leó ákvað að taka samsærismennina ekki af lífi. Margir þeirra sem höfðu tekið þátt í samsærinu voru sendir í útlegð til [[Krímskagi|Krímskaga]].<ref>Bury, J.B. (2015): ''A History of the Later Roman Empire''. Cambridge University Press. ISBN 9781108083188, bls. 478</ref> Leó fór síðan að skipuleggja herför gegn Aröbum í Sýrlandi, sem hann taldi meiri ógn en Búlgarana.<ref name="Bauer_388">Bauer, Susan Wise (2010): ''The History of the Medieval World'', W.W. Norton, bls. 388</ref> Þegar Leó 4. varð eini keisari Býsansríkisins eftir dauða föður síns kom í ljós að aukinn ágreiningur var milli þeirra Írenu um trúmál. Leó studdi [[helgimyndabrot]] og leit á [[helgimynd]]ir sem jafngildi skurðgoðadýrkunar. Írena studdi hins vegar hefðbundna notkun helgimynda við trúarathafnir.<ref name="Miller_572">Miller, D.A. (2003): „Irene, Byzantine Empress“ í ''New Catholic Encyclopedia'', 2. útg., '''7''', Gale, bls. 572</ref> Þessi skoðanaágreiningur spillti sambandi keisarahjónanna. Í upphafi hélt Leó sig við hófsama stefnu varðandi helgimyndir en í ágúst 780 herti hann afstöðu sína þegar hópi fólks við hirðina var refsað fyrir að vegsama íkona og helgimyndir. Sagt er að Leó hafi fundið íkona meðal eigna Írenu og hafi þaðan í frá neitað að deila með henni hjónarúminu. Þau Írena eignuðust aðeins eitt barn, Konstantínus 5., sem bent hefur verið á þess til stuðnings að Írena hafi átt íkona. Einnig er hugsanlegt að Írena hafi með virkum hætti beitt sér gegn myndbrotsstefnu eiginmanns síns og haldið hlífiskildi yfir eigendum helgimynda.<ref>Garland (1998), bls. 74</ref> === Ríkisstjóri === [[Mynd:GoldSolidusIrene797-802Constantinople.jpg|thumb|right|Mynt slegin með mynd af Írenu, 797–802, Konstantínópel.]] Leó lést úr hita vegna berkla þann 8. september 780. Níu ára gamall sonur þeirra Írenu, Konstantínus, varð nýr keisari en Írena fór í reynd með völd sem [[ríkisstjóri]]. Nánast um leið og Írena komst til valda hófust samsæri til að gera Níkefóros, hálfbróður Leós, að keisara. Mörgum mislíkaði að kona væri í forystuhlutverki og Níkefóros leiddi því vopnaða uppreisn ásamt ýmsum áhrifamönnum. Uppreisnin var kveðin niður og þátttakendur í henni handteknir og gerðir útlægir. Níkefóros og bræður hans voru þvingaðir til að gera prestar, sem útilokaði þá úr erfðaröðinni að keisarakrúnunni.<ref name="Garland 1998, s. 75">Garland (1998), bls. 75</ref> Í febrúar 781 gerði Elpídíos, landstjóri Sikileyjar, uppreisn með það að markmiði að steypa Írenu af stóli og gera Níkefóros að ríkisstjóra fyrir Konstantínus 6.<ref name="Garland_76">Garland (1998), bls. 76</ref> Þegar Írena frétti af svikráðum Elpídósar kallaði hún hann til Konstantínópel en hann neitaði að hlýða. Til að þvinga hann til hlýðni lét hún handtaka eiginkonu og syni hans í höfuðborginni, pynta þau og fangelsa. Ári síðar sendi hún austrómverska flotann til Sikileyjar gegn Elpídíosi en Elpídíos flúði til Afríku og hlaut hæli hjá múslimskum Aröbum. Kalífi [[Abbasídaveldið|Abbasídaveldisins]], [[Al-Mahdi]], taldi það mikið veikleikamerki að kona skyldi fara með völd í austrómverska keisaradæminu og hleypti því af stað innrás í [[Anatólía|Anatólíu]]. Árið 782 sendi Írena [[Mikhael Lakhanodrakon]], hershöfðingja sem hafði þjónað Konstantínusi 5., til að stöðva her Araba við austanverð landamæri ríkisins.<ref name="Garland_77">Garland (1998), bls. 77</ref> Gagnsókn Lakhanodrakons heppnaðist vel en Tatzates, herstjóri umdæmisins Búkellaríon fyrir norðan, gerðist svikari og gekk í lið með árásarhernum ásamt mönnum sínum. Sumarið 782 réðst mikill her múslima inn í Anatólíu. Lakhanodrakon mætti Aröbunum á stað sem nefnist Darenos en var gersigraður og tapaði á bilinu 10.000 til 15.000 mönnum. Óvinaherinn náði alla leið upp að borgarmörkum Konstantínópel og bjó um sig í Krysopolís, hafnarbæ sem var andspænis höfuðborginni hinum megin við [[Sæviðarsund]]. Niðurstaðan varð mikil auðmýking fyrir Írenu, sem neyddist til að gera samkomulag um að greiða Aröbum árlega 70.000 til 90.000 dínara skatt í skiptum fyrir þriggja ára vopnahlé, auk þess að gefa þeim 10.000 silkikufla og útvega Aröbum birgðir fyrir ferðina heim. Mikhael Lakhanodrakon, sem hafði verið einn ofstækisfullasti helgimyndabrjóturinn í stjórnartíð Konstantínusar 5., var lækkaður í tign og Írena reyndi að losna við eldri hershöfðingjana úr æðstu stöðunum innan hersins.<ref>Hollingsworth, Paul A. (1991): „Lachanodrakon, Michael“, í: Kazhdan, Alexander: ''The Oxford Dictionary of Byzantium''. Oxford & New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8. bls. 1168.</ref> === Samskipti við Frankaveldið === Írena hóf að leita sér að sterkum bandamönnum erlendis, ef til vill vegna ósigursins gegn Aröbum. Í kringum 781 reyndi hún að stofna til samskipta við [[Frankaríkið]] og [[Páfaríkið]] í Róm. Árið 782 gerði hún út sendiboða til [[Karlamagnús]]ar og lagði til að ríki þeirra byndust ættarböndum með því að ellefu ára gamall sonur hennar, Konstantínus 6., gengi að eiga eina af dætrum Frankakonungsins. Karlamagnús leit á ríki sitt sem jafnoka austrómverska ríkisins. Hann stýrði sjálfur Frankaríkinu og hafði látið krýna þriðja son sinn, Pípinn, konung Ítalíu, og fjórða son sinn, [[Lúðvík hinn frómi|Lúðvík fróma]], konung Akvitaníu. Karlamagnús hafði stillt sjálfum sér upp sem hinum eina sanna verndara páfans og kristnidómsins. Hann var án nokkurs vafa voldugasti konungur í Vestur-Evrópu og því hefði bandalag milli hans og Býsansríkisins skapað sameiginlega fylkingu gegn landvinningum múslima.<ref name="Bauer_388"/> Karlamagnús átti margar dætur og hann féllst því á að sú þriðja elsta, Hróðríður, skyldi trúlofast Konstantínusi. Hún var þá átta ára og þótt trúlofunin hafi verið samþykkt var hún áfram hjá föður sínum og Konstantínus hjá móður sinni.<ref name="Bauer_389">Bauer, Susan Wise (2010): ''The History of the Medieval World'', bls. 389</ref> Írena gekk svo langt að senda sendifulltrúa til að kenna franknesku prinsessunni grísku. Hjónaband Leós og Hróðríðar hefði getað farið fram þegar Hróðríður var komin á kynþroskaaldur, sem var lauslega skilgreindur á 8. öld. Konstantínus 6. hefði getað krafist þess að hún yrði send til hans árið 787, þegar hann var sextán ára og hún þrettán. Þetta var hins vegar ekki gert. Írena fannst staða sín þá orðin öruggari og taldi sig ekki lengur þurfa á bandalagi við Franka að halda. Hún rauf því trúlofunina, sem Karlamagnús leit á sem mestu svívirðingu. Aukin völd Frankaríkisins á Ítalíu voru þá farin að ógna þeim landsvæðum sem Býsansríkið réð enn yfir þar.<ref name="Bauer_389"/> Írena leit ekki á Karlamagnús sem konung hinnar kristnu Vestur-Evrópu, heldur taldi hún sjálfa sig fara með æðsta boðvaldið í hinum kristna heimi. Því rauf hún ekki aðeins trúlofunina, heldur neitaði hún að afsala sér völdum þegar sonur hennar var orðinn fullveðja.<ref name="Bauer_389"/> Þegar Írena var ríkisstjóri kallaði hún sig meðstjórnanda sonar síns og lét slá myntir með myndum af sér ásamt honum, þar sem Konstantínus var í öndvegi.<ref name="Garland 1998, s. 75"/> Eftir að staða hennar var orðin trygg kallaði Írena sig hins vegar keisaraynju og í krafti þess embættis kallaði hún saman kirkjuþing til þess að útkljá deilurnar um helgimyndirnar.<ref name="Bauer_389"/> === Endalok helgimyndabrota === [[Mynd:Iren and Constantin2.jpg|thumb|right|Veggmynd af Írenu og syni hennar, Konstantínusi, á sjöunda kirkjuþinginu.]] Þekktasta verk Írenu var að binda enda á [[helgimyndabrot]] og heimila notkun helgimynda við trúarathafnir á ný. Eftir að hún skipaði [[Tarasíos]], einn skjólstæðinga sinna og fyrrum ritara sinn, [[Patríarkatið í Konstantínópel|patríarka Konstantínópel]] árið 784 efndi hún til tvennra kirkjuþinga. Stuðningsmenn helgimyndabrota mótmæltu hinu fyrra, sem haldið var í Konstantínópel árið 786. Hið síðara var haldið í [[Níkea|Níkeu]] (sem nú er tyrkneska borgin [[İznik]]). Á því voru helgimyndabrot formlega afnumin og [[rétttrúnaðarkirkjan]] sameinaðist formlega vestrænu kirkjunni í Róm.<ref>Alexander (1915), bls. 423</ref> Þótt þannig hafi tekist að bæta samband Býsansríkisins við páfastólinn í Róm tókst Írenu ekki að koma í veg fyrir að stríð brytist út við Franka, sem lögðu undir sig [[Istría|Istríu]] og [[Benevento]] árið 788. Þrátt fyrir þessa ósigra naut Írena á tímabili nokkurrar velgengni í hernaðarmálum. Árið 782 lauk hershöfðingi hennar, Staurakíos, við að knésetja slavnesku þjóðirnar á Balkanskaga og lagði þannig grunn að útþensku austrómverska ríkisins á svæðinu. Á sama tíma þjörmuðu Arabar áfram að ríki hennar og árin 782 og 798 varð hún að fallast á skilmála sem kalífarnir [[Al-Mahdi]] og [[Harún Alrasjid]] settu henni. Þótt Leó 3. páfi hafi lagt blessun sína við niðurstöður kirkjuþingsins í Níkeu var Karlamagnús enn ekki sannfærður. Hann kallaði saman sína eigin kirkjunefnd til að skrifa andsvar við niðurstöðum Níkeuþingsins. Karlamagnús lét síðan senda svarið, ''Libri Carolini'', til páfans í Róm. Í augum Karlamagnúsar var Írena ekki bara kona og þar með valdaræningi, heldur jafnframt skurðgoðadýrkandi.<ref name="Bauer_391"/> === Keisaraynja === Á jóladag árið 800 krýndi [[Leó 3. páfi]] [[Karlamagnús]] „keisara Rómar“. Þar sem Írena var ríkisstjóri og kona færðu páfinn og Karlamagnús rök fyrir því að enginn réttmætur keisari væri á valdastól. Í ljósi kyns síns ætti Írena ekkert löglegt tilkall til keisarakrúnu austrómverska ríkisins.<ref name="Bauer_391"/> Karlamagnús gerði engu að síður ekki tilkall til keisarakrúnunnar í Konstantínópel og Austrómverska ríkið leit áfram á sig sem eina lögmæta arftaka og áframhald [[Rómaveldi]]s. Sögur ganga af því að Írena hafi íhugað að giftast Karlamagnúsi til að leysa úr ágreiningnum en samkvæmt [[Þeófanes]]i sagnaritara, sem er eina heimildin fyrir þessu, kom [[Aetíos]], einn stuðningsmanna Írenu við hirðina, í veg fyrir þetta. Þegar Konstantínus varð fullveðja varð hann fljótt óánægður með stjórnsemi móður sinnar. Þegar tilraun var gerð til að steypa Írenu af stóli barði hún hana niður með valdi og krafðist þaðan í frá að hollustueiðir væru svarnir henni einni. Óánægja með stjórn Írenu jókst og leiddi til vopnaðrar uppreisnar árið 790 þar sem hermenn frá héraðinu Armeníakon hylltu Konstantínus 6. sem eina réttmæta keisarann. Írena hafði gert allt til að halda í völdin í þrjú ár en nú neyddist hún loks til að eftirláta syni sínum stjórnina.<ref name="Bauer_390">Bauer, Susan Wise (2010): ''The History of the Medieval World'', bls. 390</ref> Konstantínus og Írena komu fyrst um sinn fram við hvert annað af virðingu eftir uppreisnina. Keisaraynjutign Írenu var staðfest árið 792 en valdabarátta milli stuðningsmanna mæðginanna hélt áfram. Konstantínus reyndist lélegur stjórnandi og þótti í senn veiklunda, grimmur og óhæfur.<ref name="Bauer_390"/> Árið 791 skipaði hann herför gegn Búlgörum sem afi hans hafði ráðgert en bað afgerandi ósigur, enda hafði hann enga reynslu úr hernaði. Konstantínus flúði aftur til Konstantínópel eftir að fjöldi hermanna hans hafði fallið í valinn. Hirðmennirnir í Konstantínópel gerðu sér grein fyrir því að þeir höfðu gert mistök með því að styðja Konstantínus og lögðu á ráðin um að setja frænda hans, Níkefóros, á valdastól. Konstantínus komst á snoðir um samsærið og brást við með því að láta handtaka alla fimm frændur sína. Þótt Níkefóros hafi sjálfur ekki verið með í ráðum lét Konstantínus blinda hann með því að stinga úr honum augum og lét skera tungurnar úr hinum fjórum frændunum.<ref name="Bauer_390"/> Eftir þetta kom fljótt aftur til átaka við Búlgara, sem hótuðu því að gera innrás í [[Þrakía|Þrakíu]] nema Konstantínus 6. greiddi þeim verndarskatt. Konstantínus svaraði Búlgörum í fyrstu með móðgandi bréfi en þegar búlgarski herinn sótti fram guggnaði hann. Konstantínus fundaði með [[Kardam|Kardam Búlgaríukonungi]] og féllst á að greiða verndarskattinn. Þessi auðmýking var kornið sem fyllti mælinn hjá austrómverska hernum. Írena fundaði með liðsforingjum úr hernum og lagði á ráðin um að losna við Konstantínus.<ref name="Bauer_390"/> Þegar keisarinn fór frá [[Paðreimur|paðreimi]] í júní 797 sá hann hallarverðina nálgast. Honum skildist strax að þeir ætluðu að leggja hendur á hann og tók því á rás gegnum höfuðborgina, niður að höfn og stökk um borð í eitt herskipið sitt. Skipstjórinn var fylgismaður Írenu og fór því með Konstantínus aftur upp í höllina, þar sem hann var lokaður inni í purpuraherberginu þar sem hann hafði fæðst.<ref name="Bauer_391"/> Stuðningsmenn Írenu blinduðu Konstantínus með því að stinga úr honum augum. Talið er að hann hafi látist úr sárunum stuttu síðar.<ref>{{cite book |last=Norwich |first=John Julius |date=1990 |title=Byzantium: The Early Centuries |location=London |publisher=Penguin Books |page=375 |isbn=0-14-011447-5}}</ref> Þótt oft sé fullyrt að Írena hafi notað titilinn ''basileus'' (keisari) fremur en basilissa (keisaraynja) eru aðeins þrjú staðfest dæmi um að hún hafi gert þetta: Á tveimur dómsskjölum sem hún undirritaði sem „keisari Rómverja“ og gullmynt með mynd af henni sem fannst á Sikiley með áletruðum titlinum ''basileus''. Á myntinni er letrið svo illa farið að óvíst er hvort titillinn hafi átt að vísa til Írenu. Hún notaði titilinn ''basilissa'' í öllum öðrum skjölum og myntum.<ref>James, Liz (2009): „Men, Women, Eunuchs: Gender, Sex, and Power“ í: Haldon, J., red.: ''A Social History of Byzantium'', ISBN 978-1-4051-3241-1, bls. 45-46</ref> === Fall frá völdum og andlát === [[Mynd:Sarcofago Irene d'Atene.jpg|thumb|right|Kista Írenu í Konstantínópel.]] Í desember 800 var Karlamagnús krýndur keisari í Róm af páfanum. Írena taldi krýninguna marklausa en hún var ekki í nógu sterkri stöðu til þess að halda á lofti eigin tilkalli til þess að vera verndari kristinnar trúar og siðmenningar. Stjórnartíð hennar hafði verið stormasöm og árið 802 leiddi fjármálaráðherra hennar, [[Níkefóros 1.|Níkefóros]], valdarán gegn henni. Hann lýsti sjálfan sig keisara og sendi Írenu í útlegð til eyjarinnar [[Lesbos]], þar sem hún gat verið í nánd við klaustrin sem hún hafði sjálf látið byggja.<ref name="Bauer_394">Bauer, Susan Wise (2010): ''The History of the Medieval World'', bls. 394</ref> Írena lést ári síðar. Um svipað leyti hafði Níkefóros samband við Karlamagnús til að ganga frá samningi um borgina [[Venezia]], sem var undir stjórn Býsansmanna. Í samningnum, ''Pax Nicephori'', lofaði Karlamagnús því að leggja ekki undir sig Venezia í skiptum fyrir greiðslu rausnarlegs verndarskatts. Samningurinn var á milli jafningja en Níkefóros neitaði, líkt og Írena, að ávarpa Karlamagnús sem keisara.<ref name="Bauer_394"/> Frænka Írenu, [[Þeófanó]] frá Aþenu, var árið 807 valin sem brúður fyrir son Níkefórosar og erfingja, [[Staurakíos]].<ref>Davids, Adelbert (2002): [https://books.google.no/books?id=Db9Z_BagLw8C&pg=PA209&lpg=PA209&dq=Theophano+of+Athens&source=bl&ots=g-3lCv0Cid&sig=tkrVgyxssQxpHCXdB0A91NHSTmE&hl=no&sa=X&ved=0ahUKEwjp4LjhtYHcAhULGCwKHRYaBegQ6AEINzAC#v=onepage&q=Irene&f=false ''The Empress Theophano: Byzantium and the West at the Turn of the First Millennium''], Cambridge University Press, bls. 112</ref> Barátta Írenu til þess að stöðva helgimyndabrot og til leyfa notkun helgimynda og stuðningur hennar við klaustur varð til þess að [[Theódór Studita]] lýsti henni eftir dauða hennar sem dýrlingi rétttrúnaðarkirkjunnar<ref>''Theodori Studitae Epistulae'', 2. bindi (Berlín, 1992).</ref> en hún hlaut þó aldrei formlega viðurkenningu sem slíkur.<ref>Halkin, F., red.(1988): ''Vita Irenes'', „La vie de l'impératrice Sainte Irène“, ''Analecta Bollandiana'', '''106''', bls. 5–27; sjá einnig Treadgold, W.T. (1982): „The Unpublished Saint's Life of the Empress Irene“, ''Byzantinische Forschungen'', '''7''', bls. 237–251.</ref> Nafn Írenu er ekki skráð í dýrlingabókinni ''Menaion'', né í öðrum bókum rétttrúnaðarkirkjunnar. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir = [[Konstantínus 6.]] | eftir = [[Níkefóros 1.]] | titill = [[Rómarkeisari|Keisaraynja austrómverska ríkisins]] | frá = 19. ágúst 797 | til = 31. október 802 }} {{Töfluendir}} {{Rómverskir keisarar}} [[Flokkur:Fólk fætt á 8. öld]] {{d|803}} [[Flokkur:Austrómverskir keisarar]] [[Flokkur:Ríkisstjórar]] fdlygmwtg1xkshkne53pkl71nhnmjsm 0 192100 1974046 1972441 2026-08-02T11:06:16Z MyraMidnight 41218 flokkar af þrautum 1974046 wikitext text/x-wiki [[Mynd:PuzzleByAltekruse.jpg|alt=samsetningsþraut eftir W. Altekruse|thumb|Gestaþraut hönnuð af W. Altekruse sem var skrásett árið 1890]] '''Gestaþraut''' er hlutur sem er einhverskonar þraut sem er leyst sem [[afþreying]], og eins og orðið gefur til kynna þá þjónar það oft þeim tilgangi að eyða tíma gesta svo þeim leiðist ekki. Það eru til margskonar gestaþrautir, margar þeirra ganga út á að færa eða taka hlutinn í sundur til að leysa einhverja þraut. == Gerðir af gestaþrautum == [[Mynd:PuzzleDisentanglement.jpg|alt=gerð af gestaþraut sem notar band|thumb|Þraut þar sem þarf að leysa flækju]] Það eru margar gerðir af gestaþrautum og þær geta allar verið misflóknar að leysa. Hérna eru nokkur dæmi um flokka af þrautum: === Samsetningarþrautir === Í þessum flokki eru þrautirnar samsettar úr ýmsum pörtum og markmiðið er yfirleitt að framkalla tiltekið form með þessum pörtum. Andstætt samsetningu þá ganga sumar af slíkum þrautum út á að taka samsettan hlut í sundur án þess að þurfa að þvinga eða nota afl. === Flækjuþraut === Sumar gestaþrautir notast við band eða reipi þar sem markmiðið er oft að losa hlutina í sundur. Stundum eru þar málmvírar sem eru flæktir saman en þá á ekki að beygla vírinn til að losa þá í sundur. === Töfrateningar === Það eru til ýmsar gerðir af töfrateningum, sem eru einskonar snúningsþrautir þar sem samsettur hlutur hefur hreyfanlega parta en þá er hluturinn aldrei tekinn í sundur, heldur er pörtum þess snúið á ýmsan máta til að samræma hliðarnar til að vera einlitar. Þekktasti töfrateningurinn er [[töfrateningur Rubiks]], en það eru til margar útfærslur sem hafa t.d. fleirri einingar, fleirri hliðar eða jafnvel notar misstórar einingar í stað lita.{{Stubbur/spil}} [[Flokkur:Þrautir]] k8qu3yst0386a88l4roknxxph5f2q19 0 192104 1974007 1972245 2026-08-01T20:04:44Z Alvaldi 71791 1974007 wikitext text/x-wiki '''''NBA Jam''''' er tölvuleikjasería sem upprunalega var gefin af [[Midway Games]] árið 1993. Serían lagði áherslu á skemmtanagildi fram yfir raunsæi og var þekkt fyrir ýktar hreyfingar, hraðann leikstíl þar sem leikmenn framkvæmdu ómöguleg tilþrif eins og risahopp og eldfimar troðslur.<ref name="oklahoman">{{Cite web|url=https://www.oklahoman.com/story/sports/nba/2018/10/14/at-25-years-old-nba-jam-is-still-on-fire/60495320007/|title=At 25 years old, 'NBA Jam' is still 'on fire'|last=Kemp|first=Adam|website=The Oklahoman|language=en-US|access-date=2026-07-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/nba/video/2017/07/11/nba-jam-history-impact|title=Boomshakalaka: NBA Jam's history and impact|date=2017-07-11|website=SI|language=en-US|access-date=2026-07-16}}</ref> Fyrsti leikurinn, ''NBA Jam'' (1993), kom fyrst út í [[Spilakassi|spilakassa]] og sló í gegn með gríðarlegri sölu og vinsældum. Fyrsta árið þénaði hann 1 milljarð bandaríkjadollara í spilakössum.<ref name="oklahoman"/> Hann var síðar gefinn út á fjölmörgum leikjatölvum, þar á meðal [[Super Nintendo]], [[Sega Genesis]] og [[Game Boy]]. Vinsældir hans leiddu til fjölda framhaldsleikja, þar á meðal ''NBA Jam Tournament Edition'' (1994), ''NBA Hangtime'' (1996) og ''NBA Jam'' (2010) frá [[Electronic Arts|EA Sports]].<ref>{{Cite web|url=https://www.inverse.com/gaming/nba-jam-nintendo-snes-30-year-retrospective|title=30 Years Ago, An Iconic Nintendo Port Changed Sports Games Forever|date=2024-04-29|website=Inverse|language=en|access-date=2026-07-16}}</ref> == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:NBA tölvuleikir]] [[Flokkur:Tölvuleikjaraðir]] 7obqshantyuzgrq1sr45q7da2ijumdt 0 192129 1974031 1973539 2026-08-02T09:20:26Z CommonsDelinker 1159 Skipti út Chester_Beatty_T_414_fol_125v_Husayn_ibn_Ali.jpg fyrir [[Mynd:Chester_Beatty_T_414_fol_125v_Ali_ibn_Abi_Talib.jpg]] (eftir [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vegna þess að: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvio 1974031 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Husayn ibn Ali | nafn_á_frum = {{nobold|حسين ابن علي}} | image = Chester Beatty T 414 fol 125v Ali ibn Abi Talib.jpg | caption = Husayn á tyrkneskri mynd frá 16. öld. | birth_date = 626 | birth_place = [[Medína]] | death_date = 680 | death_place = [[Karbala]] | religion = [[Íslam]] | faðir = [[Alí ibn Abu Talib]] | móðir = [[Fatíma al-Zahra]] | relatives ={{plainlist| * [[Múhameð]] (móðurafi) * [[Hasan ibn Alí]] (bróðir) * [[Abbas ibn Alí]] (bróðir)}} | children ={{plainlist| * [[Alí Zayn al-Abidín]] * [[Ali al-Akbar ibn Husayn]] * [[Sukayna bint Husayn]]}} }} '''Husayn ibn Ali''' ([[arabíska]]: {{lang|ar|حسين بن علي}}; 626 – 680) var barnabarn [[Múhameð]]s spámanns [[íslam]]s, sonur [[Alí ibn Abu Talib]] og [[Fatíma|Fatímu al-Zahra]]. Hann er talinn þriðji [[ímam]] [[sjía]]múslima og er mikilvæg persóna í sögu íslams. Hann lést í [[Orrustan við Karbala|orrustunni við Karbalā]] árið 680 eftir átök við her [[Ommejadar|Ommejadaveldisins]].<ref>Encyclopædia Britannica, "Husayn ibn Ali | Biography, Death, & Significance". https://www.britannica.com/biography/al-Husayn-ibn-Ali-Muslim-leader-and-martyr</ref> == Saga og arfleifð == [[File:Helgidómur Husayns ibn Ali í Karbala.jpg|thumb|Helgidómur Husayns ibn Ali í Karbala]] Husayn ibn Ali er þekktastur fyrir hlutverk sitt í [[Orrustan við Karbala|orrustunni við Karbala]] árið 680. Þar barðist hann gegn her [[Ommejadar|Ommejadaveldisins]] og var drepinn ásamt mörgum af fylgjendum sínum og ættingjum. Dauði hans varð einn mikilvægasti atburðurinn í sögu [[Sjía|sjía íslams]] og hafði mikil áhrif á þróun trúarhefða þeirra. Fyrir sjíamúslima er Husayn táknmynd fórnar, réttlætis og andstöðu gegn óréttlæti. Husayns er minnst á hverju ári á [[Ashura]], tíunda degi mánaðarins [[Muharram]], þar sem milljónir manna um allan heim minnast atburðanna í Karbala. Arfleifð Husayns nær þó út fyrir trúarleg mörk. Margir múslimar líta á hann sem mikilvæga sögulega persónu og [[Píslarvottur|píslarvott]] sem tengist hugmyndum um hugrekki, heiður og að standa gegn kúgun.<ref>{{cite encyclopedia |title=Ḥosayn b. ʿAlī ii. In Popular Shiʿism |encyclopedia=Encyclopaedia Iranica |author=Jean Calmard |url=https://www.iranicaonline.org/articles/hosayn-b-ali-ii/ }}</ref> == Heimildir == <references /> {{Fd|626|680}} [[Flokkur:Íslam]] s64bzhybf3yfpsecyl62g5e17y270yt 0 192246 1974048 1973826 2026-08-02T11:11:42Z TKSnaevarr 53243 1974048 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Chinese dragon asset heraldry.svg|alt=skærblár austurlenskur dreki|thumb|Skærblái drekinn eins og hann birtist á fánum Qing konungsættarinnar.]] '''Austurlenskir drekar''' eru mjög ólíkir öðrum [[Dreki|drekum]] heimsins og koma upphaflega frá [[Kína]] og kallast ''long'' (龙) á [[kínverska|kínversku]] . Í [[Asía|Asíu]] eru [[dreki|drekar]] taldir vera vitrir [[Guð|guðir]] og eru þeir tákn um tign, gæfu og vernd. Mikið er um dreka í kínverskri myndlist og menningu.<ref name="CLI dragons">[https://studycli.org/chinese-culture/chinese-dragons/ "Chinese Dragons: Their Types, History, and Significance" (CLI.org)], gefið út 23 desember 2019, sótt 30. júlí 2026</ref> Drekinn er eitt af 12 dýrum austurlenska [[dýrahringurinn|dýrahringsins]] og er þá „ár drekans“ á 12 ára fresti. Þeir geta stjórnað vatni og rigningu og voru þess vegna tilbeðnir til þess að bjarga [[uppskera|uppskeru]] frá [[þurrkar|þurrki]]. Hægt að aðgreina drekana út frá hversu margar klær þeir hafa á fótunum og eru þeir merki um tign.<ref>[https://archive.org/details/bub_gb_CzdICSqnELkC/page/n233/mode/2up "The Arts of China" (1984)] gefið út af háskólanum í Kaliforníu, bls. 214</ref> Kínverskir drekar hafa 5 klær og er það merki um að þeir séu keisaradrekar og æðstir á meðal drekanna, næst koma drekar með 4 klær og eru þeir helst kenndir [[aðall|aðalinn]] og [[Kórea|Kóreu]] og síðan eru það drekarnir með 3 klær sem eru helst kenndir við [[Japan]]. Austurlenskir drekar geta verið eins smáir og [[silkiormur|silkiormar]] eða á stærð við heiminn og geta flogið án vængja og breytt sér í önnur dýr á borð við [[skjaldbaka|skjaldbökur]], [[fiskur|fiska]] og jafnvel [[maður|mannverur]]. == Útlit == Austurlenskir drekar eru almennt sagðir vera langir eins og snákar með stuttar lappir og ljónsmakka; en eftirfarandi listi telur upp 9 grunneinkenni austurlenskra dreka: * horn eins og [[hjartardýr]] * höfuð eins og [[kameldýr]] * eyru eins og [[uxi]]/[[naut]] * háls og hali eins og [[snákur]] * augu eins og á [[djöfull|djöfli]] eða [[héri|héra]] * hreistur eins og á [[fiskur|fiski]]/karpa * kviður eins og [[skelfiskur]] * loppur eins og á [[tígrisdýr]]i * klær eins og á [[örn|erni]] === Þýðing lita === Litir drekans geta einnig haft tilgreinda meiningu:<ref name="CLI dragons"/> {| class="wikitable" !litur !! þýðing |- |Blár / Grænn || Náttúra, heilsa og ró; lækning, friður og hvíld |- | Hvítur || Hreinleiki; stundum dauði, sorg og slæmur fyrirboði |- | Rauður || Gæfa; Vinsælt í brúðkaupum og hátíðum til að ýta undir hamingju og lukku |- | Gulur || Gæfa og kraftur; æðsti drekinn, lengi verið tengdur við keisaraveldið, keisarann, hlýju, visku og heilsu |- | Svartur || Hefnd eða refsing; oft tengt við náttúruöfl á borð við storma og flóð. |} == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Kínverskar goðsagnaverur]] [[Flokkur:Drekar]] pk2om13iezvfh84t90w3xno033fakbk 0 192248 1974006 1973927 2026-08-01T20:00:08Z Alvaldi 71791 Tiltekt 1974006 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2023 | mynd = | ár = '''2023''' | Meistarar = '''{{Lið ÍR}}''' | upp um deild = '''{{Lið ÍR}}<br>{{Lið ÍA}}''' | spilaðir leikir = 110 | mörk skoruð = 524 (4,76 m/leik) | markahæstur = '''33 mörk'''<br>[[Alda Ólafsdóttir]] {{Lið Fjölnir}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2024|2024]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) hófust í 7. sinn árið '''2023'''. == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | [[Axel Örn Sæmundsson]] og [[Páll Árnason]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | [[Víglundur Páll Einarsson]] | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | [[Magnús Haukur Harðarson]] og<br>[[Gunnar Hauksson]] | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Hörður Bjarnar Hallmarsson]] | 9. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | [[Magnea Guðlaugsdóttir]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | [[Brynjar Sigþórsson]] og [[Svavar Sigurðsson]] | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | [[Þorleifur Óskarsson]] og [[Ómar Atli Sigurðsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | [[Jón Ólafur Daníelsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | Vaselin Kostadinov Chilingirov og<br>[[Jóhann Bergur Kiesel]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | [[Bjartur Þór Helgason]] og [[Ísak Þór Ólafsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | [[Aðalsteinn Jóhann Friðriksson]] | 4. sæti |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 22. umferð, 16. september 2023''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2023|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190090&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=22|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. júlí 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||'''[[ÍR]]''' ||20||14||3||3||60||28||32||'''45''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]''' ||20||13||2||5||68||28||40||'''41''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]] ||20||12||4||4||65||18||47||'''40''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||20||12||1||7||50||23||27||'''37''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||20||11||3||6||77||34||43||'''36''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}"| ||{{Lið ÍH}} ||20||11||2||7||49||38||11||'''35''' |- |7||||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||20||11||1||8||38||32||6||'''34''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] ||20||8||6||6||53||33||20||'''30''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||20||2||2||16||35||74||-42||'''8''' |- |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||20||2||1||17||16||113||-97||'''7''' |- |11||| ||[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||20||1||1||18||13||103||-90||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''</small>. == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍA!!ÍH!!ÍR!!KH!!Sind!!Smá!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||0-2||1-4||3-0||0-4||3-1||0-4||3-1||6-0||8-0||4-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||0-0||'''XXX'''||2-1||4-2||1-0||2-1||1-2||7-2||5-0||6-0||0-1 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||4-1||1-0||'''XXX'''||0-1||4-5||2-3||1-3||6-0||7-2||6-0||4-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||0-0||3-0||1-1||'''XXX'''||2-0||5-0||1-2||3-2||11-0||6-1||3-1 |- |align="left"|{{Lið ÍA}} ||3-3||1-0||4-3||1-1||'''XXX'''||0-2||2-1||5-1||7-0||6-0||5-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍH}} ||2-2||3-1||3-3||1-0||1-6||'''XXX'''||1-4||5-1||7-0||3-1||0-3 |- |align="left"|{{Lið ÍR}} ||1-1||4-2||4-4||2-2||3-1||1-4||'''XXX'''||4-1||8-1||4-1||3-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||3-3||1-4||2-8||0-3||2-7||1-3||0-2||'''XXX'''||8-2||0-1||3-3 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||0-5||1-6||0-10||0-5||0-7||1-5||0-4||2-1||'''XXX'''||1-1||0-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||2-10||0-6||0-5||0-13||1-4||0-3||1-4||1-6||2-5||'''XXX'''||1-2 |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||1-0||0-1||1-3||0-3||2-0||2-1||4-0||2-0||6-1||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Lokaniðurstaða 16. september 2023''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2023|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190090&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=22|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. júlí 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=60|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Alda Ólafsdóttir]]''' | {{Lið Fjölnir}} | 33 | 0 | 20 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Lovísa Guðrún Einarsdóttir]]''' | {{Lið ÍR}} | 17 | 0 | 20 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Edda Mjöll Karlsdóttir]]''' | {{Lið Haukar}} | 14 | 0 | 20 |- | '''4''' | [[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]] | {{Lið Haukar}} | 13 | 0 | 17 |- | '''5''' | [[Selma Sól Sigurjónsdóttir]] | {{Lið ÍH}} | 12 | 0 | 18 |- | '''5''' | [[Bernadett Viktoria Szeles]] | {{Lið Einherji}} | 12 | 0 | 18 |} == Heimildaskrá == {{reflist}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2022]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2024|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2024]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190090&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=2. deild kvenna 2023|work=KSÍ|accessdate=30. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2023}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] fkfqnmjmiq0kzhgjz6i6nktvz8ab0lb 0 192255 1974023 1973969 2026-08-02T08:05:09Z Nipas2 54688 /* Töfluyfirlit */ 1974023 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}<br>{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0,00 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]] {{Lið Haukar}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 8. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2024'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} | [[Kópavogur]] | [[Fífan]] | | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Dalvík/Reynir}} | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | | 11. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Vestri}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Kerecisvöllurinn]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Aug!!D/R!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍH!!KH!!KR!!Sind!!Smá!!Ves!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||6-4||—||1-2||—||1-3||3-3||—||4-4||4-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||4-1||'''XXX'''||—||—||—||4-5||—||—||0-8||—||2-1||3-0||0-5 |- |align="left"|{{Lið Dalvík/Reynir}} ||—||2-1||'''XXX'''||1-1||—||0-6||—||1-4||2-2||—||—||2-1||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||3-2||4-2||—||'''XXX'''||1-0||—||8-0||—||—||4-3||—||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||2-4||10-0||—||'''XXX'''||—||1-0||2-0||—||5-0||7-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||7-0||—||—||2-2||6-3||'''XXX'''||—||—||4-3||—||—||8-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍH}} ||—||5-0||7-1||—||—||1-3||'''XXX'''||—||—||15-0||8-1||—||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||—||1-0||—||0-1||—||1-6||1-4||'''XXX'''||—||3-2||1-0||—||— |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||—||—||2-0||3-1||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—||—||4-0||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||3-6||4-1||—||—||2-5||—||—||2-2||'''XXX'''||3-1||4-1||0-10 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||—||—||1-1||1-5||—||0-5||—||—||1-8||—||'''XXX'''||—||0-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Vestri}} ||2-1||—||—||2-1||2-2||—||0-5||2-4||—||—||1-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||2-1||—||2-0||—||0-0||—||—||7-1||1-2||—||—||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&competitionId=190128|title=2. deild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=31. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] d3o74st35xzlxddkj8n7w3hwbxnui15 1974024 1974023 2026-08-02T08:27:34Z Nipas2 54688 /* Staðan í deildinni */ 1974024 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}<br>{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0,00 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]] {{Lið Haukar}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 8. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2024'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} | [[Kópavogur]] | [[Fífan]] | | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Dalvík/Reynir}} | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | | 11. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Vestri}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Kerecisvöllurinn]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 22. umferð, 16. september 2023''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2023|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams&competitionId=190187|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||58||18||40||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''{{Lið KR}}''' ||12||9||2||1||48||10||38||'''29''' |- |3||||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||12||9||2||1||44||7||37||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||1||3||19||34||-15||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||7||2||3||30||18||12||'''23''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}"| ||{{Lið ÍH}} ||12||7||1||4||50||23||27||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||6||2||4||35||17||18||'''20''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] ||15||5||0||7||26||37||-11||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||12||3||2||7||27||57||-30||'''11''' |- |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Dalvík/Reynir|1}}"| ||{{Lið Dalvík/Reynir}} ||12||2||3||7||15||45||-30||'''9''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] ||12||2||2||8||25||37||-12||'''8''' |- |12||style="background:#{{Fótboltalitur|Vestri|1}}"| ||{{Lið Vestri}} ||12||2||2||8||11||40||-29||'''8''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||12||0||2||10||7||50||-43||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''</small>. == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Aug!!D/R!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍH!!KH!!KR!!Sind!!Smá!!Ves!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||6-4||—||1-2||—||1-3||3-3||—||4-4||4-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||4-1||'''XXX'''||—||—||—||4-5||—||—||0-8||—||2-1||3-0||0-5 |- |align="left"|{{Lið Dalvík/Reynir}} ||—||2-1||'''XXX'''||1-1||—||0-6||—||1-4||2-2||—||—||2-1||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||3-2||4-2||—||'''XXX'''||1-0||—||8-0||—||—||4-3||—||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||2-4||10-0||—||'''XXX'''||—||1-0||2-0||—||5-0||7-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||7-0||—||—||2-2||6-3||'''XXX'''||—||—||4-3||—||—||8-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍH}} ||—||5-0||7-1||—||—||1-3||'''XXX'''||—||—||15-0||8-1||—||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||—||1-0||—||0-1||—||1-6||1-4||'''XXX'''||—||3-2||1-0||—||— |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||—||—||2-0||3-1||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—||—||4-0||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||3-6||4-1||—||—||2-5||—||—||2-2||'''XXX'''||3-1||4-1||0-10 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||—||—||1-1||1-5||—||0-5||—||—||1-8||—||'''XXX'''||—||0-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Vestri}} ||2-1||—||—||2-1||2-2||—||0-5||2-4||—||—||1-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||2-1||—||2-0||—||0-0||—||—||7-1||1-2||—||—||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&competitionId=190128|title=2. deild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=31. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] e8usqq5svenh9kvev3cngzsis711ypm 1974025 1974024 2026-08-02T08:31:41Z Nipas2 54688 /* Stigatafla */ 1974025 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}<br>{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0,00 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]] {{Lið Haukar}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 8. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2024'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} | [[Kópavogur]] | [[Fífan]] | | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Dalvík/Reynir}} | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | | 11. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Vestri}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Kerecisvöllurinn]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 13. umferð, 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2023|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams&competitionId=190187https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=190187&round=13|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||58||18||40||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''{{Lið KR}}''' ||12||9||2||1||48||10||38||'''29''' |- |3||||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||12||9||2||1||44||7||37||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||1||3||19||34||-15||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||7||2||3||30||18||12||'''23''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}"| ||{{Lið ÍH}} ||12||7||1||4||50||23||27||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||6||2||4||35||17||18||'''20''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] ||15||5||0||7||26||37||-11||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||12||3||2||7||27||57||-30||'''11''' |- |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Dalvík/Reynir|1}}"| ||{{Lið Dalvík/Reynir}} ||12||2||3||7||15||45||-30||'''9''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] ||12||2||2||8||25||37||-12||'''8''' |- |12||style="background:#{{Fótboltalitur|Vestri|1}}"| ||{{Lið Vestri}} ||12||2||2||8||11||40||-29||'''8''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||12||0||2||10||7||50||-43||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''</small>. == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Aug!!D/R!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍH!!KH!!KR!!Sind!!Smá!!Ves!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||6-4||—||1-2||—||1-3||3-3||—||4-4||4-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||4-1||'''XXX'''||—||—||—||4-5||—||—||0-8||—||2-1||3-0||0-5 |- |align="left"|{{Lið Dalvík/Reynir}} ||—||2-1||'''XXX'''||1-1||—||0-6||—||1-4||2-2||—||—||2-1||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||3-2||4-2||—||'''XXX'''||1-0||—||8-0||—||—||4-3||—||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||2-4||10-0||—||'''XXX'''||—||1-0||2-0||—||5-0||7-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||7-0||—||—||2-2||6-3||'''XXX'''||—||—||4-3||—||—||8-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍH}} ||—||5-0||7-1||—||—||1-3||'''XXX'''||—||—||15-0||8-1||—||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||—||1-0||—||0-1||—||1-6||1-4||'''XXX'''||—||3-2||1-0||—||— |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||—||—||2-0||3-1||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—||—||4-0||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||3-6||4-1||—||—||2-5||—||—||2-2||'''XXX'''||3-1||4-1||0-10 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||—||—||1-1||1-5||—||0-5||—||—||1-8||—||'''XXX'''||—||0-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Vestri}} ||2-1||—||—||2-1||2-2||—||0-5||2-4||—||—||1-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||2-1||—||2-0||—||0-0||—||—||7-1||1-2||—||—||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&competitionId=190128|title=2. deild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=31. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 0r6kmv50k3hhhc1opy1iblvburycfdl 1974026 1974025 2026-08-02T08:32:13Z Nipas2 54688 /* Stigatafla */ 1974026 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}<br>{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0,00 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]] {{Lið Haukar}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 8. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2024'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} | [[Kópavogur]] | [[Fífan]] | | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Dalvík/Reynir}} | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | | 11. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Vestri}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Kerecisvöllurinn]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 13. umferð, 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2023|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams&competitionId=190187https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=190187&round=13|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||58||18||40||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''{{Lið KR}}''' ||12||9||2||1||48||10||38||'''29''' |- |3||||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||12||9||2||1||44||7||37||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||1||3||19||34||-15||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||7||2||3||30||18||12||'''23''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}"| ||{{Lið ÍH}} ||12||7||1||4||50||23||27||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||6||2||4||35||17||18||'''20''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] ||12||5||0||7||26||37||-11||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||12||3||2||7||27||57||-30||'''11''' |- |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Dalvík/Reynir|1}}"| ||{{Lið Dalvík/Reynir}} ||12||2||3||7||15||45||-30||'''9''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] ||12||2||2||8||25||37||-12||'''8''' |- |12||style="background:#{{Fótboltalitur|Vestri|1}}"| ||{{Lið Vestri}} ||12||2||2||8||11||40||-29||'''8''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||12||0||2||10||7||50||-43||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''</small>. == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Aug!!D/R!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍH!!KH!!KR!!Sind!!Smá!!Ves!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||6-4||—||1-2||—||1-3||3-3||—||4-4||4-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||4-1||'''XXX'''||—||—||—||4-5||—||—||0-8||—||2-1||3-0||0-5 |- |align="left"|{{Lið Dalvík/Reynir}} ||—||2-1||'''XXX'''||1-1||—||0-6||—||1-4||2-2||—||—||2-1||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||3-2||4-2||—||'''XXX'''||1-0||—||8-0||—||—||4-3||—||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||2-4||10-0||—||'''XXX'''||—||1-0||2-0||—||5-0||7-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||7-0||—||—||2-2||6-3||'''XXX'''||—||—||4-3||—||—||8-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍH}} ||—||5-0||7-1||—||—||1-3||'''XXX'''||—||—||15-0||8-1||—||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||—||1-0||—||0-1||—||1-6||1-4||'''XXX'''||—||3-2||1-0||—||— |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||—||—||2-0||3-1||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—||—||4-0||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||3-6||4-1||—||—||2-5||—||—||2-2||'''XXX'''||3-1||4-1||0-10 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||—||—||1-1||1-5||—||0-5||—||—||1-8||—||'''XXX'''||—||0-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Vestri}} ||2-1||—||—||2-1||2-2||—||0-5||2-4||—||—||1-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||2-1||—||2-0||—||0-0||—||—||7-1||1-2||—||—||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&competitionId=190128|title=2. deild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=31. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] hful4j1f3a6khp80swbj563oo8mult1 1974027 1974026 2026-08-02T08:33:10Z Nipas2 54688 /* Stigatafla */ 1974027 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}<br>{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0,00 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]] {{Lið Haukar}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 8. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2024'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} | [[Kópavogur]] | [[Fífan]] | | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Dalvík/Reynir}} | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | | 11. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Vestri}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Kerecisvöllurinn]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 13. umferð, 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams&competitionId=190187https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=190187&round=13|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||58||18||40||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''{{Lið KR}}''' ||12||9||2||1||48||10||38||'''29''' |- |3||||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||12||9||2||1||44||7||37||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||1||3||19||34||-15||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||7||2||3||30||18||12||'''23''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}"| ||{{Lið ÍH}} ||12||7||1||4||50||23||27||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||6||2||4||35||17||18||'''20''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] ||12||5||0||7||26||37||-11||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||12||3||2||7||27||57||-30||'''11''' |- |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Dalvík/Reynir|1}}"| ||{{Lið Dalvík/Reynir}} ||12||2||3||7||15||45||-30||'''9''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] ||12||2||2||8||25||37||-12||'''8''' |- |12||style="background:#{{Fótboltalitur|Vestri|1}}"| ||{{Lið Vestri}} ||12||2||2||8||11||40||-29||'''8''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||12||0||2||10||7||50||-43||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''</small>. == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Aug!!D/R!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍH!!KH!!KR!!Sind!!Smá!!Ves!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||6-4||—||1-2||—||1-3||3-3||—||4-4||4-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||4-1||'''XXX'''||—||—||—||4-5||—||—||0-8||—||2-1||3-0||0-5 |- |align="left"|{{Lið Dalvík/Reynir}} ||—||2-1||'''XXX'''||1-1||—||0-6||—||1-4||2-2||—||—||2-1||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||3-2||4-2||—||'''XXX'''||1-0||—||8-0||—||—||4-3||—||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||2-4||10-0||—||'''XXX'''||—||1-0||2-0||—||5-0||7-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||7-0||—||—||2-2||6-3||'''XXX'''||—||—||4-3||—||—||8-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍH}} ||—||5-0||7-1||—||—||1-3||'''XXX'''||—||—||15-0||8-1||—||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||—||1-0||—||0-1||—||1-6||1-4||'''XXX'''||—||3-2||1-0||—||— |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||—||—||2-0||3-1||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—||—||4-0||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||3-6||4-1||—||—||2-5||—||—||2-2||'''XXX'''||3-1||4-1||0-10 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||—||—||1-1||1-5||—||0-5||—||—||1-8||—||'''XXX'''||—||0-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Vestri}} ||2-1||—||—||2-1||2-2||—||0-5||2-4||—||—||1-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||2-1||—||2-0||—||0-0||—||—||7-1||1-2||—||—||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&competitionId=190128|title=2. deild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=31. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 7gzm55o3wzvlsb9dd0iczix33mpck9p 1974028 1974027 2026-08-02T08:47:26Z Nipas2 54688 /* Markahæstu leikmenn */ 1974028 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}<br>{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0,00 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]] {{Lið Haukar}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 8. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2024'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} | [[Kópavogur]] | [[Fífan]] | | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Dalvík/Reynir}} | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | | 11. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Vestri}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Kerecisvöllurinn]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 13. umferð, 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams&competitionId=190187https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=190187&round=13|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||58||18||40||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''{{Lið KR}}''' ||12||9||2||1||48||10||38||'''29''' |- |3||||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||12||9||2||1||44||7||37||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||1||3||19||34||-15||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||7||2||3||30||18||12||'''23''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}"| ||{{Lið ÍH}} ||12||7||1||4||50||23||27||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||6||2||4||35||17||18||'''20''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] ||12||5||0||7||26||37||-11||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||12||3||2||7||27||57||-30||'''11''' |- |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Dalvík/Reynir|1}}"| ||{{Lið Dalvík/Reynir}} ||12||2||3||7||15||45||-30||'''9''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] ||12||2||2||8||25||37||-12||'''8''' |- |12||style="background:#{{Fótboltalitur|Vestri|1}}"| ||{{Lið Vestri}} ||12||2||2||8||11||40||-29||'''8''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||12||0||2||10||7||50||-43||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''</small>. == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Aug!!D/R!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍH!!KH!!KR!!Sind!!Smá!!Ves!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||6-4||—||1-2||—||1-3||3-3||—||4-4||4-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||4-1||'''XXX'''||—||—||—||4-5||—||—||0-8||—||2-1||3-0||0-5 |- |align="left"|{{Lið Dalvík/Reynir}} ||—||2-1||'''XXX'''||1-1||—||0-6||—||1-4||2-2||—||—||2-1||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||3-2||4-2||—||'''XXX'''||1-0||—||8-0||—||—||4-3||—||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||2-4||10-0||—||'''XXX'''||—||1-0||2-0||—||5-0||7-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||7-0||—||—||2-2||6-3||'''XXX'''||—||—||4-3||—||—||8-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍH}} ||—||5-0||7-1||—||—||1-3||'''XXX'''||—||—||15-0||8-1||—||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||—||1-0||—||0-1||—||1-6||1-4||'''XXX'''||—||3-2||1-0||—||— |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||—||—||2-0||3-1||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—||—||4-0||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||3-6||4-1||—||—||2-5||—||—||2-2||'''XXX'''||3-1||4-1||0-10 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||—||—||1-1||1-5||—||0-5||—||—||1-8||—||'''XXX'''||—||0-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Vestri}} ||2-1||—||—||2-1||2-2||—||0-5||2-4||—||—||1-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||2-1||—||2-0||—||0-0||—||—||7-1||1-2||—||—||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Lokaniðurstaða 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=overview&toggle=teams&competitionId=190187|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=380|Nafn !width=70|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]]''' | {{Lið Haukar}} | 19 | 0 | 11 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Krista Eik Harðardóttir]]''' | {{Lið Völsungur}} | 15 | 0 | 12 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Hildur Katrín Snorradóttir]]''' | {{Lið ÍH}} | 13 | 0 | 12 |- | '''4''' | [[Ágústa María Valtýsdóttir]] | [[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | 10 | 0 | 10 |- | '''5''' | Alice Elizabeth Walker | {{Lið KR}} | 10 | 0 | 12 |} == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&competitionId=190128|title=2. deild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=31. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 6adrr070g4ogcsbpvoahlemns3pfdft 1974030 1974028 2026-08-02T09:17:42Z Nipas2 54688 /* Staðan í deildinni */ 1974030 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}<br>{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0,00 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]] {{Lið Haukar}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 8. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2024'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} | [[Kópavogur]] | [[Fífan]] | | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Dalvík/Reynir}} | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | | 11. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Vestri}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Kerecisvöllurinn]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 13. umferð, 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams&competitionId=190187https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=190187&round=13|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||58||18||40||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''{{Lið KR}}''' ||12||9||2||1||48||12||36||'''29''' |- |3||||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||12||9||2||1||44||7||37||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||1||3||19||34||-15||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||7||2||3||30||18||12||'''23''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}"| ||{{Lið ÍH}} ||12||7||1||4||50||23||27||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||6||2||4||35||17||18||'''20''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] ||12||5||0||7||26||37||-11||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||12||3||2||7||27||57||-30||'''11''' |- |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Dalvík/Reynir|1}}"| ||{{Lið Dalvík/Reynir}} ||12||2||3||7||15||45||-30||'''9''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] ||12||2||2||8||25||37||-12||'''8''' |- |12||style="background:#{{Fótboltalitur|Vestri|1}}"| ||{{Lið Vestri}} ||12||2||2||8||11||40||-29||'''8''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||12||0||2||10||7||50||-43||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''</small>. == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Aug!!D/R!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍH!!KH!!KR!!Sind!!Smá!!Ves!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||6-4||—||1-2||—||1-3||3-3||—||4-4||4-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||4-1||'''XXX'''||—||—||—||4-5||—||—||0-8||—||2-1||3-0||0-5 |- |align="left"|{{Lið Dalvík/Reynir}} ||—||2-1||'''XXX'''||1-1||—||0-6||—||1-4||2-2||—||—||2-1||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||3-2||4-2||—||'''XXX'''||1-0||—||8-0||—||—||4-3||—||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||2-4||10-0||—||'''XXX'''||—||1-0||2-0||—||5-0||7-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||7-0||—||—||2-2||6-3||'''XXX'''||—||—||4-3||—||—||8-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍH}} ||—||5-0||7-1||—||—||1-3||'''XXX'''||—||—||15-0||8-1||—||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||—||1-0||—||0-1||—||1-6||1-4||'''XXX'''||—||3-2||1-0||—||— |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||—||—||2-0||3-1||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—||—||4-0||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||3-6||4-1||—||—||2-5||—||—||2-2||'''XXX'''||3-1||4-1||0-10 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||—||—||1-1||1-5||—||0-5||—||—||1-8||—||'''XXX'''||—||0-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Vestri}} ||2-1||—||—||2-1||2-2||—||0-5||2-4||—||—||1-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||2-1||—||2-0||—||0-0||—||—||7-1||1-2||—||—||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Lokaniðurstaða 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=overview&toggle=teams&competitionId=190187|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=380|Nafn !width=70|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]]''' | {{Lið Haukar}} | 19 | 0 | 11 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Krista Eik Harðardóttir]]''' | {{Lið Völsungur}} | 15 | 0 | 12 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Hildur Katrín Snorradóttir]]''' | {{Lið ÍH}} | 13 | 0 | 12 |- | '''4''' | [[Ágústa María Valtýsdóttir]] | [[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | 10 | 0 | 10 |- | '''5''' | Alice Elizabeth Walker | {{Lið KR}} | 10 | 0 | 12 |} == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&competitionId=190128|title=2. deild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=31. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 73nidvd08y414v893wamic5k88bq20u 1974032 1974030 2026-08-02T09:20:52Z Nipas2 54688 1974032 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}<br>{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = 78 | mörk skoruð = 395 (5,06 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]] {{Lið Haukar}} | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 8. ([[Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið|stig 3]]) sinn árið '''2024'''. {{clear}} == Liðin == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=160| Leikvangur !width=560| Þjálfari !width=240| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2022|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[OnePlus völlurinn]] | | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} | [[Kópavogur]] | [[Fífan]] | | 10. s. í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Dalvík/Reynir}} | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] | | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]] | [[Hafnarfjörður]] | [[Skessan]] | | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur]] | | 9. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Jökulfellsvöllurinn]] | | 10. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | [[Kópavogur]] | [[Fagrilundur ]] (gervigras) | | 11. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Vestri}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Kerecisvöllurinn]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]]<br>PCC völlurinn | | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan fyrir 13. umferð, 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams&competitionId=190187https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=190187&round=13|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||58||18||40||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''{{Lið KR}}''' ||12||9||2||1||48||12||36||'''29''' |- |3||||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||12||9||2||1||44||7||37||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|KH|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||12||8||1||3||19||34||-15||'''25''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||12||7||2||3||30||18||12||'''23''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍH|1}}"| ||{{Lið ÍH}} ||12||7||1||4||50||23||27||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||6||2||4||35||17||18||'''20''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] ||12||5||0||7||26||37||-11||'''15''' |- |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||12||3||2||7||27||57||-30||'''11''' |- |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Dalvík/Reynir|1}}"| ||{{Lið Dalvík/Reynir}} ||12||2||3||7||15||45||-30||'''9''' |- |11||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] ||12||2||2||8||25||37||-12||'''8''' |- |12||style="background:#{{Fótboltalitur|Vestri|1}}"| ||{{Lið Vestri}} ||12||2||2||8||11||40||-29||'''8''' |- |13||| ||[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||12||0||2||10||7||50||-43||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''</small>. == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Álft!!Aug!!D/R!!Einh!!Fjöl!!Hau!!ÍH!!KH!!KR!!Sind!!Smá!!Ves!!Völs |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||6-4||—||1-2||—||1-3||3-3||—||4-4||4-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||4-1||'''XXX'''||—||—||—||4-5||—||—||0-8||—||2-1||3-0||0-5 |- |align="left"|{{Lið Dalvík/Reynir}} ||—||2-1||'''XXX'''||1-1||—||0-6||—||1-4||2-2||—||—||2-1||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Einherji}} ||3-2||4-2||—||'''XXX'''||1-0||—||8-0||—||—||4-3||—||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||—||2-4||10-0||—||'''XXX'''||—||1-0||2-0||—||5-0||7-0||—||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||7-0||—||—||2-2||6-3||'''XXX'''||—||—||4-3||—||—||8-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍH}} ||—||5-0||7-1||—||—||1-3||'''XXX'''||—||—||15-0||8-1||—||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] ||—||1-0||—||0-1||—||1-6||1-4||'''XXX'''||—||3-2||1-0||—||— |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||—||—||2-0||3-1||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—||—||4-0||— |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||3-6||4-1||—||—||2-5||—||—||2-2||'''XXX'''||3-1||4-1||0-10 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] ||—||—||1-1||1-5||—||0-5||—||—||1-8||—||'''XXX'''||—||0-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Vestri}} ||2-1||—||—||2-1||2-2||—||0-5||2-4||—||—||1-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||2-1||—||2-0||—||0-0||—||—||7-1||1-2||—||—||5-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Lokaniðurstaða 28. júlí 2024''.<ref>{{cite web|title=2. deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=overview&toggle=teams&competitionId=190187|website=www.ksí.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=2. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=380|Nafn !width=70|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Elín Björg Norðfjörð Símonardóttir]]''' | {{Lið Haukar}} | 19 | 0 | 11 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Krista Eik Harðardóttir]]''' | {{Lið Völsungur}} | 15 | 0 | 12 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Hildur Katrín Snorradóttir]]''' | {{Lið ÍH}} | 13 | 0 | 12 |- | '''4''' | [[Ágústa María Valtýsdóttir]] | [[Knattspyrnufélagið Hlíðarendi|KH]] | 10 | 0 | 10 |- | '''5''' | Alice Elizabeth Walker | {{Lið KR}} | 10 | 0 | 12 |} == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{2. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2.&nbsp;deild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190128&banner-tab=matches-and-results&toggle=results&competitionId=190128|title=2. deild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=31. júlí 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:2. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] a7jigby7oao935rv5svzpuijajh6s5o 0 192267 1973976 2026-08-01T13:55:28Z Akigka 183 Tilvísun á [[Kaliforníuháskóli í Los Angeles]] 1973976 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Kaliforníuháskóli í Los Angeles]] ccfiddt6bdcuecrztvunira82suodd7 0 192268 1973982 2026-08-01T14:46:41Z Akigka 183 Tilvísun á [[Rauðir úlfar]] 1973982 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Rauðir úlfar]] b7umxolvof02gb4a5df7dhfns6tvcck 0 192269 1973990 2026-08-01T16:45:20Z Akigka 183 Bjó til síðu með „'''Svandís Dóra Einarsdóttir''' (f. [[5. júlí]] [[1984]]) er íslensk leikkona.<ref>{{cite news |author1=Ragnar Jón Hrólfsson |title=Leitar að mennskunni og einlægninni |url=https://timarit.is/page/7716266 |access-date=27 May 2023 |work=[[Fréttablaðið]] |date=15 October 2022 |language=Icelandic |via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref><ref>{{cite news |author1=Dóra Júlía Agnarsdóttir |title=Langar að knúsa litlu Svandísi og segja þetta er all...“ 1973990 wikitext text/x-wiki '''Svandís Dóra Einarsdóttir''' (f. [[5. júlí]] [[1984]]) er íslensk leikkona.<ref>{{cite news |author1=Ragnar Jón Hrólfsson |title=Leitar að mennskunni og einlægninni |url=https://timarit.is/page/7716266 |access-date=27 May 2023 |work=[[Fréttablaðið]] |date=15 October 2022 |language=Icelandic |via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref><ref>{{cite news |author1=Dóra Júlía Agnarsdóttir |title=Langar að knúsa litlu Svandísi og segja þetta er allt í lagi |url=https://www.visir.is/g/20232419237d/-langar-ad-knusa-litlu-svan-disi-og-segja-thetta-er-allt-i-lagi- |access-date=27 May 2023 |work=[[Vísir.is]] |date=27 May 2023 |language=Icelandic}}</ref> Hún útskrifaðist frá [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]] árið 2010. Hún er þekktust fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Fyrir framan annað fólk]]'', fyrir að leika Brynju í sjónvarpsþáttunum ''[[Afturelding (sjónvarpsþættir)|Afturelding]]'' og Sonju í þáttunum ''[[Ófærð]]''.<ref>{{cite news |author1=Anna María Björnsdóttir |title=Rosalega erfitt þegar sjálfsmynd þinni er kippt undan þér |url=https://nyr.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2023-04-30-rosalega-erfitt-thegar-sjalfsmynd-thinni-er-kippt-undan-ther |access-date=27 May 2023 |work=[[RÚV]] |date=30 April 2023 |language=Icelandic}}</ref><ref>{{cite news |author1=Guðrún Selma Sigurjónsdóttir |title=Mestu máli skiptir að hlusta á líkamann og hafa gaman |url=https://www.mbl.is/smartland/heilsa/2023/05/19/mestu_mali_skiptir_ad_hlusta_a_likamann_og_hafa_gam/ |access-date=27 May 2023 |work=[[Morgunblaðið]] |date=19 May 2023 |language=Icelandic}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{IMDb name|3982585|Svandís Dóra Einarsdóttir}} [[Flokkur:Íslenskir leikarar]] {{f|1984}} ahhjsoh1vwd8rusa9w978pz0adnwzwz 1973991 1973990 2026-08-01T16:47:16Z Akigka 183 1973991 wikitext text/x-wiki '''Svandís Dóra Einarsdóttir''' (f. [[5. júlí]] [[1984]]) er íslensk leikkona.<ref>{{cite news |author1=Ragnar Jón Hrólfsson |title=Leitar að mennskunni og einlægninni |url=https://timarit.is/page/7716266 |access-date=27 May 2023 |work=[[Fréttablaðið]] |date=15 October 2022 |language=Icelandic |via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref><ref>{{cite news |author1=Dóra Júlía Agnarsdóttir |title=Langar að knúsa litlu Svandísi og segja þetta er allt í lagi |url=https://www.visir.is/g/20232419237d/-langar-ad-knusa-litlu-svan-disi-og-segja-thetta-er-allt-i-lagi- |access-date=27 May 2023 |work=[[Vísir.is]] |date=27 May 2023 |language=Icelandic}}</ref> Hún útskrifaðist frá [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]] árið 2010. Hún er þekktust fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Fyrir framan annað fólk]]'', fyrir að leika Brynju í sjónvarpsþáttunum ''[[Afturelding (sjónvarpsþættir)|Afturelding]]'' og Sonju í þáttunum ''[[Ófærð]]''.<ref>{{cite news |author1=Anna María Björnsdóttir |title=Rosalega erfitt þegar sjálfsmynd þinni er kippt undan þér |url=https://nyr.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2023-04-30-rosalega-erfitt-thegar-sjalfsmynd-thinni-er-kippt-undan-ther |access-date=27 May 2023 |work=[[RÚV]] |date=30 April 2023 |language=Icelandic}}</ref><ref>{{cite news |author1=Guðrún Selma Sigurjónsdóttir |title=Mestu máli skiptir að hlusta á líkamann og hafa gaman |url=https://www.mbl.is/smartland/heilsa/2023/05/19/mestu_mali_skiptir_ad_hlusta_a_likamann_og_hafa_gam/ |access-date=27 May 2023 |work=[[Morgunblaðið]] |date=19 May 2023 |language=Icelandic}}</ref> Hún lék hlutverk Díönu Klein í kvikmyndinni ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' (2014). == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{IMDb name|3982585|Svandís Dóra Einarsdóttir}} [[Flokkur:Íslenskir leikarar]] {{f|1984}} 7b5d4i2itbq2v9pha5bjwugunn0uf5y 1974009 1973991 2026-08-01T21:51:08Z Berserkur 10188 1974009 wikitext text/x-wiki '''Svandís Dóra Einarsdóttir''' (f. [[5. júlí]] [[1984]]) er íslensk leikkona.<ref>{{cite news |author1=Ragnar Jón Hrólfsson |title=Leitar að mennskunni og einlægninni |url=https://timarit.is/page/7716266 |access-date=27 May 2023 |work=[[Fréttablaðið]] |date=15 October 2022 |language=Icelandic |via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref><ref>{{cite news |author1=Dóra Júlía Agnarsdóttir |title=Langar að knúsa litlu Svandísi og segja þetta er allt í lagi |url=https://www.visir.is/g/20232419237d/-langar-ad-knusa-litlu-svan-disi-og-segja-thetta-er-allt-i-lagi- |access-date=27 May 2023 |work=[[Vísir.is]] |date=27 May 2023 |language=Icelandic}}</ref> Hún útskrifaðist frá [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]] árið 2010. Hún er þekktust fyrir hlutverk sitt í myndinni ''[[Fyrir framan annað fólk]]'', fyrir að leika Brynju í sjónvarpsþáttunum ''[[Afturelding (sjónvarpsþættir)|Afturelding]]'' og Sonju í þáttunum ''[[Ófærð]]''.<ref>{{cite news |author1=Anna María Björnsdóttir |title=Rosalega erfitt þegar sjálfsmynd þinni er kippt undan þér |url=https://nyr.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2023-04-30-rosalega-erfitt-thegar-sjalfsmynd-thinni-er-kippt-undan-ther |access-date=27 May 2023 |work=[[RÚV]] |date=30 April 2023 |language=Icelandic}}</ref><ref>{{cite news |author1=Guðrún Selma Sigurjónsdóttir |title=Mestu máli skiptir að hlusta á líkamann og hafa gaman |url=https://www.mbl.is/smartland/heilsa/2023/05/19/mestu_mali_skiptir_ad_hlusta_a_likamann_og_hafa_gam/ |access-date=27 May 2023 |work=[[Morgunblaðið]] |date=19 May 2023 |language=Icelandic}}</ref> Hún lék hlutverk Díönu Klein í kvikmyndinni ''[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]]'' (2014). Svandís er dóttir [[Einar Bollason|Einars Bollasonar]], fyrrum körfuboltaleikmanns og lýsanda. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{IMDb name|3982585|Svandís Dóra Einarsdóttir}} [[Flokkur:Íslenskir leikarar]] {{f|1984}} 9mjnd050ztj5j7eotgjjk1dz53xwaa3 0 192270 1973992 2026-08-01T16:58:40Z Akigka 183 Bjó til síðu með „{{skáletrun}} '''''Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst''''' er íslensk [[gamanmynd]] í leikstjórn [[Bragi Þór Hinriksson|Braga Þórs Hinrikssonar]]. Handritið skrifuðu [[Örn Árnason]], [[Karl Ágúst Úlfsson]] og [[Sigurður Sigurjónsson]], sem jafnframt léku aðalhlutverkin. Aðrir leikarar voru meðal annars [[Þröstur Leó Gunnarsson]], [[Svandís Dóra Einarsdóttir]], [[Ólafur Darri Ólafsson]], [[Ingvar E. Sigurðsson]], Stefán Karl...“ 1973992 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} '''''Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst''''' er íslensk [[gamanmynd]] í leikstjórn [[Bragi Þór Hinriksson|Braga Þórs Hinrikssonar]]. Handritið skrifuðu [[Örn Árnason]], [[Karl Ágúst Úlfsson]] og [[Sigurður Sigurjónsson]], sem jafnframt léku aðalhlutverkin. Aðrir leikarar voru meðal annars [[Þröstur Leó Gunnarsson]], [[Svandís Dóra Einarsdóttir]], [[Ólafur Darri Ólafsson]], [[Ingvar E. Sigurðsson]], [[Stefán Karl Stefánsson]] og [[Laddi|Þórhallur Sigurðsson]]. [[Zik Zak Kvikmyndir]] framleiddu. Myndin var frumsýnd um páskana 2014.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/2014302855d/frumsyning-fyrsta-synishornid-ur-hinni-islensku-harry-og-heimi-mord-eru-til-alls-fyrst-|title=Frumsýning: Fyrsta sýnishornið úr hinni íslensku Harry og Heimi - Morð eru til alls fyrst!|date=30. janúar 2014|website=Vísir}}</ref> Söguþráður myndarinnar er byggður á tveimur framhaldsþáttum útvarpsþáttanna ''[[Harrý og Heimir]]'' frá 1989. Illmennið Símon (Örn, Ingvar E., Stefán Karl og Laddi) hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Hann hefur rænt veðurathugunarmannninum Sigtryggi Klein (Þröstur Leó) á Reigingnípu. Harrý og Heimir koma í veg fyrir fyrirætlanir hans með aðstoð fjallaleiðsögumannsins Ísleifs (Ólafur Darri).<ref>{{cite web|url=https://kvikmyndir.is/mynd/?id=8704|title=Harry og Heimir: Morð eru til alls fyrst (2014)|website=Kvikmyndir.is|access-date=1.8.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{Imdb titill|tt3505804}} {{stubbur}} [[Flokkur:Íslenskar gamanmyndir]] {{K|2014}} rhgefba8whhmbd1sjl370v54yb1jggi 1973995 1973992 2026-08-01T17:01:19Z Akigka 183 1973995 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} '''''Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst''''' er íslensk [[gamanmynd]] í leikstjórn [[Bragi Þór Hinriksson|Braga Þórs Hinrikssonar]]. Handritið skrifuðu [[Örn Árnason]], [[Karl Ágúst Úlfsson]] og [[Sigurður Sigurjónsson]], sem jafnframt léku aðalhlutverkin. Aðrir leikarar voru meðal annars [[Þröstur Leó Gunnarsson]], [[Svandís Dóra Einarsdóttir]], [[Ólafur Darri Ólafsson]], [[Ingvar E. Sigurðsson]], [[Stefán Karl Stefánsson]] og [[Laddi|Þórhallur Sigurðsson]]. [[Zik Zak Kvikmyndir]] framleiddu. Myndin var frumsýnd um páskana 2014.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/2014302855d/frumsyning-fyrsta-synishornid-ur-hinni-islensku-harry-og-heimi-mord-eru-til-alls-fyrst-|title=Frumsýning: Fyrsta sýnishornið úr hinni íslensku Harry og Heimi - Morð eru til alls fyrst!|date=30. janúar 2014|website=Vísir}}</ref> Söguþráður myndarinnar er byggður á tveimur framhaldsþáttum útvarpsþáttanna ''[[Harrý og Heimir]]'' frá 1989. Illmennið Símon (Örn, Ingvar E., Stefán Karl og Laddi) hyggst flytja fjöll af hálendi Íslands til Danmerkur. Hann hefur rænt veðurathugunarmannninum Sigtryggi Klein (Þröstur Leó) á Reigingnípu. Harrý og Heimir koma í veg fyrir fyrirætlanir hans með aðstoð fjallaleiðsögumannsins Ísleifs (Ólafur Darri).<ref>{{cite web|url=https://kvikmyndir.is/mynd/?id=8704|title=Harry og Heimir: Morð eru til alls fyrst (2014)|website=Kvikmyndir.is|access-date=1.8.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{Imdb titill|3505804}} {{stubbur}} [[Flokkur:Íslenskar gamanmyndir]] {{K|2014}} 3td1h9e3xdoaovavp7q1tmc46wskkxz 0 192271 1973996 2026-08-01T17:02:36Z Akigka 183 Tilvísun á [[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]] 1973996 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Harrý og Heimir: Morð eru til alls fyrst]] r2gyd48cagnefyyell69qkuudziph36 0 192272 1974013 2026-08-02T00:02:29Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „{{Infobox film | name = Frægðarbrautin | upprunalegt heiti = Paths of Glory | image = Paths of Glory (1957 poster).jpg | caption = | director = [[Stanley Kubrick]] | producer = [[James B. Harris]] | screenplay = {{Plain list| * Stanley Kubrick * [[Calder Willingham]] * [[Jim Thompson (höfundur)|Jim Thompson]] }} | based_on = ''[[Paths of Glory (skáldsaga)|Paths of Glory]]'' eftir [[Humphrey Cobb]] | starring...“ 1974013 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Frægðarbrautin | upprunalegt heiti = Paths of Glory | image = Paths of Glory (1957 poster).jpg | caption = | director = [[Stanley Kubrick]] | producer = [[James B. Harris]] | screenplay = {{Plain list| * Stanley Kubrick * [[Calder Willingham]] * [[Jim Thompson (höfundur)|Jim Thompson]] }} | based_on = ''[[Paths of Glory (skáldsaga)|Paths of Glory]]'' eftir [[Humphrey Cobb]] | starring = {{Plain list| * [[Kirk Douglas]] * [[Ralph Meeker]] * [[Adolphe Menjou]] * [[George Macready]] * [[Wayne Morris]] * [[Richard Anderson]] }} | music = [[Gerald Fried]] | cinematography = [[Georg Krause]] | editing = Eva Kroll | studio = {{Plain list| * [[Bryna Productions]] * Harris-Kubrick Pictures Corporation<ref name="motionpictureher204quig">{{Cite book|last1=Quigley Publishing Co.|url=http://archive.org/details/motionpictureher204quig|title=Motion Picture Herald (Jul-Sep 1956)|last2=Quigley Publishing Co.|date=1956|publisher=New York, Quigley Publishing Co.|others=Media History Digital Library}}</ref><ref name="variety203-1956-08">{{Cite book|last=Variety|url=http://archive.org/details/variety203-1956-08|title=Variety (August 1956)|date=1956|publisher=New York, NY: Variety Publishing Company|others=Media History Digital Library}}</ref> }} | distributor = [[United Artists]] | released = {{Film date|1957|11|1|frumsýning í München|1957|12|20|Bandaríkin}} | runtime = 88 mínútur | country = Bandaríkin | language = Enska | gross = $1,2 milljónir<ref>{{cite magazine|url=https://archive.org/details/variety213-1959-01/page/n46/mode/1up?q=%22top+grossers%22|magazine=Variety|title=Top Grossers of 1958|date=7 January 1959|page=48}}</ref> | budget = $900.000<ref>{{cite web |last1=McGee |first1=Scott |last2=Steffen |first2=James |title=Paths of Glory (1958) - Articles |website=[[Turner Classic Movies]] |url=https://www.tcm.com/tcmdb/title/19285/paths-of-glory#articles-reviews |access-date=December 15, 2014 |archive-date=December 20, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220192036/http://www.tcm.com/tcmdb/title/19285/Paths-of-Glory/articles.html |url-status=dead }}</ref>–1 milljón<ref>{{cite magazine|magazine=Variety|title=Blockbusters jam LA at year end for Oscar's sake|page=1|date=4 December 1957|url=https://archive.org/details/variety209-1957-12/mode/2up?}}</ref> }} '''''Frægðarbrautin''''' (enska: ''Paths of Glory'') er bandarísk kvikmynd frá árinu 1957<ref name="tcm.com">{{cite web|url=https://www.tcm.com/this-month/article/191157|title=The Big Idea - Paths of Glory|website=Turner Classic Movies|access-date=February 25, 2019|archive-date=October 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181031052316/http://www.tcm.com/this-month/article/191157%7C0/The-Big-Idea-Paths-of-Glory.html|url-status=live}}</ref> sem [[Stanley Kubrick]] leikstýrði upp úr handriti sem hann skrifaði ásamt [[Calder Willingham]] og [[Jim Thompson (höfundur)|Jim Thompson]]. Myndin er byggð á [[Paths of Glory (skáldsaga)|samnefndri skáldsögu]] frá árinu 1935 eftir [[Humphrey Cobb]], sem var sjálf byggð á svonefndu „liðþjálfamáli“ í [[Souain]] í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni. [[Kirk Douglas]] leikur aðalhlutverk myndarinnar sem Dax ofursti, foringi [[Frakklandsher|franskra hermanna]] sem neita að halda áfram vonlausu áhlaupi. Dax ver hermennina síðan fyrir [[Herréttur|herrétti]] þegar þeir eru ákærðir fyrir heigulsskap. Meðal annarra leikara myndarinnar má nefna [[Ralph Meeker]], [[Adolphe Menjou]], [[George Macready]], [[Timothy Carey]], [[Joe Turkel]], [[Wayne Morris]] og [[Richard Anderson]]. Myndin var framleidd í samvinnu milli kvikmyndafélags í eigu Douglas, [[Bryna Productions]], og samsteypu þeirra Kubricks og [[James B. Harris]], Harris-Kubrick Pictures.<ref name="motionpictureher204quig"/><ref name="variety203-1956-08"/><ref>{{Cite book|last=Variety|url=http://archive.org/details/variety205-1957-02|title=Variety (February 1957)|date=1957|publisher=New York, NY: Variety Publishing Company|others=Media History Digital Library}}</ref> Þar sem myndin sýnir franska herinn í neikvæðu ljósi var ekki hægt að taka hana upp í Frakklandi og hún var því tekin upp í [[Vestur-Þýskaland]]i. Myndin var heldur ekki sýnd í Frakklandi fyrr en árið 1972.<ref name="NRobertson">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1975/03/15/archives/french-delay-showing-films-on-touchy-topics.html|title=French Delay Showing Films on Touchy Topics|last=Robertson|first=Nan|date=15 March 1975|work=New York Times|access-date=16 February 2019|archive-date=July 19, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220719035639/https://www.nytimes.com/1975/03/15/archives/french-delay-showing-films-on-touchy-topics.html|url-status=live}}</ref> Myndin var frumsýnd í dreifingu [[United Artists]] þann 20. desember 1957. Hún hlaut mikið lof og nokkur alþjóðleg verðlaun, meðal annars tilnefningu til [[BAFTA-verðlaunin|BAFTA-verðlauna]] sem besta kvikmyndin, og er talin með bestu stríðsmyndum allra tíma. Árið 1992 mat [[Þjóðskjalasafn Bandaríkjanna]] myndina „menningarlega, sögulega eða fagurfræðilega mikilvæga“ og valdi hana til varðveislu í kvikmyndasafninu [[National Film Registry]]. ==Söguþráður== Myndin hefst árið 1916 í [[fyrri heimsstyrjöldin]]ni í norðurhluta Frakklands. Undirhershöfðinginn Georges Broulard skipar undirmanni sínum, Paul Mireau stórfylkisforingja, að ná stjórn yfir svokallaðri „Maurahæð“, sem Þjóðverjar hafa hertekið. Mireau neitar í fyrstu að fylgja skipuninni og áhlaup á hæðina feigðarflan. Þegar Broulard minnist á að stöðuhækkun sé mögulega í húfi telur Mireau sjálfum sér trú um að áhlaupið geti heppnast. Í skotgröfunum rekur Mireau óbreyttan hermann úr hersveitinni vegna ummerkja um [[sprengjulost]]. Mireau felur Dax ofursta að skipuleggja áhlaupið, þrátt fyrir mótmæli Dax. Áður en áhlaupið hefst fer ölvaður höfuðsmaður að nafni Roget í könnunarleiðangur að nóttu og sendir annan tveggja manna sinna á undan. Roget missir kjarkinn á meðan þeir bíða eftir því að hann snúi aftur, kastar handsprengju og drepur manninn óvart. Paris undirliðþjálfi, hinn þátttakandinn í könnunarleiðangrinum, ávítar Roget, sem neitar því að hafa gert neitt rangt og veitir Dax ofursta falska skýrslu um leiðangurinn. Næsta dag misheppnast áhlaupið á Maurahæð hrapalega. Dax sendir fyrstu hermennina inn í [[einskis manns land]] í gegnum vélbyssuskothríð en enginn þeirra nær upp að skotgröfum Þjóðverja og næstu hermenn í röðinni neita að halda árásinni áfram. Mireau skipar stórskotaliði sínu að skjóta á frönsku hermennina til að þvinga þá inn á vígvöllinn en stórskotaliðsforinginn neitar að fylgja skipuninni nema henni fylgi skrifleg staðfesting. Mireau ákveður að stefna hundrað hermönnum fyrir [[Herréttur|herrétt]] vegna heigulsháttar til að hreinsa sjálfan sig af sök fyrir ófarirnar. Broulard skipar Mireau að lækka töluna og Mireau biður því hvern liðsflokk úr áhlaupinu að velja einn mann. Roget velur Paris undirliðþjálfa til að koma í veg fyrir að hann beri vitni um könnunarleiðangurinn. Óbreyttur Ferol er álitinn „þjóðfélagslega óæskilegur“ og er því valinn af yfirmanni sínum. Óbreyttur Arnaud er valinn með hlutkesti þrátt fyrir að hafa tvisvar verið heiðraður fyrir hugrekki. Dax, sem er verjandi í sakamálum utan hersins, býðst til þess að verja mennina fyrir hérréttinum. Réttarhöldin reynast hins vegar ekki sanngjörn. Engin skrifleg ákæra er lögð fram, enginn dómritari er viðstaddur og rétturinn neitar að taka við sönnunargögnum sem gætu stutt sýknu. Í lokaorðum sínum fordæmir Dax réttarhöldin. Dax segir Broulard síðar frá því að Mireau hafi skipað stórskotaliðinu að skjóta á franska hermenn. Þrátt fyrir tilraunir Dax til að bjarga mönnunum er dauðadómurinn gegn þeim staðfestur og sakborningarnir eru teknir af lífi af [[skotsveit]]. Eftir aftökurnar segir Broulard Mireau að hann verði rannsakaður fyrir að skipa skotárás á sína eigin menn. Mireau bregst illa við og segist hafa verið svikinn af yfirmanni sínum. Broulard stendur í þeirri trú að tilraun Dax til að stöðva aftökunar hafi verið refskák til að hafa starfið af Mireau og býður Dax því að taka við stöðu hans. Dax býður við hugsanagangi Broulard og reiðist mjög. Þegar það rennur upp fyrir Broulard að Dax var í góðri trú ávítar hann hann fyrir hugsjónastefnu en Dax fordæmir Broulard á móti fyrir [[Tómhyggja|tómlæti]] hans. Skömmu síðar tekur Dax eftir því að hópur af hermönnum hans er með læti á krá og að hæðast að þýskri stúlku sem hefur verið tekin til fanga. Hermennirnir róast þegar stúlkan syngur hjartnæmt þýskt þjóðlag, „Der treue Husar“. Dax fær fréttir af því að hópnum hafi verið skipað að snúa strax aftur í skotgrafirnar en leyfir mönnunum þó að vera áfram á kránni aðeins lengur áður en hann snýr aftur á skrifstofu sína. ==Leikarar== {{div col begin}} * [[Kirk Douglas]] sem Dax ofursti, yfirmaður í 701. fótgönguliðinu * [[Ralph Meeker]] sem Philippe Paris undirliðþjálfi í 701. fótgönguliðinu * [[Adolphe Menjou]] sem Georges Broulard undirhershöfðingi, sveitarforingi * [[George Macready]] sen Paul Mireau fylkisforingi, deildarforingi * [[Wayne Morris]] sen Roget höfuðsmaður, foringi liðsflokks í 701. fótgönguliðinu * [[Richard Anderson]] sem Saint-Auban majór, aðstoðarmaður Mireau * [[Joe Turkel]] sem óbreyttur Pierre Arnaud í 701. fótgönguliðinu (nefndur Joseph Turkel á kreditlista) * [[Christiane Kubrick]] sem þýsk söngkona (nefnd Susanne Christian á kreditlista) * [[Jerry Hausner]] sem kaffihússeigandi * [[Peter Capell]] sem forseti herréttarins (og sögumaður) * [[Emile Meyer]] sem Séra Duprée * [[Bert Freed]] sem Boulanger liðsforingi í 701. fótgönguliðinu * [[Kem Dibbs]] sem óbreyttur Lejeune í 701. fótgönguliðinu * [[Timothy Carey]] sem óbreyttur Maurice Ferol í 701. fótgönguliðinu * Fred Bell sem hermaður í sprengjulosti * John Stein sem Rousseau höfuðsmaður, stórskotaliðsforingi * Harold Benedict sem Nichols höfuðsmaður, tengiliður við stórskotalið * [[James B. Harris]] sem hermaður í áhlaupi (ekki nefndur á kreditlista) {{div col end}} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|kvikmynd}} {{k|1957}} [[Flokkur:Kvikmyndir í leikstjórn Stanley Kubrick]] [[Flokkur:Kvikmyndir um fyrri heimsstyrjöldina]] [[Flokkur:United Artists-kvikmyndir]] 7k9x2rtuzi6oturjj92ly2js56v0mq2 0 192273 1974014 2026-08-02T00:03:25Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Frægðarbrautin]] 1974014 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Frægðarbrautin]] 1bv26d0oxwqb97ea2i4ea04dqjrgk8h 0 192274 1974039 2026-08-02T10:21:17Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „'''Steinafjall''' getur átt við: * [[Steinafjall (Eyjafjöll)|Steinafjall]] við [[Eyjafjöll]]. * [[Steinafjall (Suðursveit)|Steinafjall]] í [[Suðursveit]] [[Flokkur:Aðgreiningarsíður]]“ 1974039 wikitext text/x-wiki '''Steinafjall''' getur átt við: * [[Steinafjall (Eyjafjöll)|Steinafjall]] við [[Eyjafjöll]]. * [[Steinafjall (Suðursveit)|Steinafjall]] í [[Suðursveit]] [[Flokkur:Aðgreiningarsíður]] sfz9yxscwc0cf2cot1zu3hrfgefgkxp 0 192275 1974041 2026-08-02T10:26:08Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „[[Mynd:Island An der Südküste 03.JPG|thumb|Steinafjall.]] '''Steinafjall''' er 810 metra fjall við [[Eyjafjöll]] á Suðurlandi. Fjallið er nálægt hringveginum. Sunnan við fjallið er bærinn Steinar þar sem er veðurstöð. Austan við það er býlið [[Þorvaldseyri]]. [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]]“ 1974041 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Island An der Südküste 03.JPG|thumb|Steinafjall.]] '''Steinafjall''' er 810 metra fjall við [[Eyjafjöll]] á Suðurlandi. Fjallið er nálægt hringveginum. Sunnan við fjallið er bærinn Steinar þar sem er veðurstöð. Austan við það er býlið [[Þorvaldseyri]]. [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] i0ruiaxnmu2vb4718xobpgi09adfg16 1 192276 1974045 2026-08-02T11:00:07Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „{{Þýðing |titill=Paths of Glory |tungumál=en |id=1364483659 }}“ 1974045 wikitext text/x-wiki {{Þýðing |titill=Paths of Glory |tungumál=en |id=1364483659 }} 0d6a3x9ub3srud37d4b80gzpllrzhu8