Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 0 1668 1974862 1939217 2026-08-09T22:16:35Z Berserkur 10188 1974862 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1916]]|[[1917]]|[[1918]]|[[1919]]|[[1920]]|[[1921]]|[[1922]]| [[1901–1910]]|[[1911–1920]]|[[1921–1930]]| [[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]| }} [[Mynd:Kingdom of Iceland Coat of Arms.svg|thumb|right|[[Skjaldarmerki Íslands]] frá 1919-1944.]] [[Mynd:Björn M. Ólsen by Þórarinn Þorláksson.JPG|thumb|right|[[Björn M. Ólsen]] háskólarektor. Málverk eftir [[Þórarinn B. Þorláksson|Þórarin B. Þorláksson]].]] [[Mynd:Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg|thumb|right|Kort af Þýskalandi á tíma [[Weimar-lýðveldið|Weimar-lýðveldisins]].]] [[Mynd:Rosa Luxemburg.jpg|thumb|right|Byltingarkonan [[Rosa Luxemburg]].]] Árið '''1919''' ('''MCMXIX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[12. febrúar]] - [[Skjaldarmerki Íslands]] var staðfest með konungsúrskurði. * [[26. mars]] - [[Póstmannafélag Íslands]] var stofnað. * [[12. apríl]] - Átján manns fórust í [[snjóflóð]]i á [[Siglufjörður|Siglufirði]], í [[Engidalur|Engidal]] við Siglufjörð og í Héðinsfirði. Síldarverksmiðja gjöreyðilagðist. * [[17. apríl]] - Breski togarinn ''Clyne Castle'' strandaði í [[Öræfi|Öræfum]]. * [[2. maí]] - Tuttugu [[ljósmóðir|ljósmæður]] stofnuðu [[Ljósmæðrafélag Íslands]], fyrsta [[stéttarfélag]] faglærðra kvenna á Íslandi. * [[9. júní]] - [[Knattspyrnufélagið Framtíðin]] var stofnað í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. * [[1. júlí]] - Stofnendur [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]] seldu það nýstofnuðum félagsskap sem kallaðist ''Fjelag í Reykjavík'', síðar Útgáfufélagið [[Árvakur]]. * [[5. ágúst]] - Fyrsti [[knattspyrna|knattspyrnuleikur]] gegn erlendu knattspyrnuliði var leikinn í [[Reykjavík]]. Úrval úr [[Valur (íþróttafélag)|Val]] og [[Víkingur R.|Víkingi]] lék gegn danska liðinu [[Akademisk Boldklub]], sem sigraði 7:0. * [[31. ágúst]] - Fyrsta listsýning fyrir almenning á Íslandi var opnuð í Barnaskólanum í Reykjavík. * [[3. september]] - Enskur flugmaður, Cecil Faber, flaug [[flugvél]] í [[Vatnsmýri]]nni í Reykjavík og var það fyrsta flug á Íslandi. * [[21. september]] - [[Reykjanesviti]] skemmdist allnokkuð í [[jarðskjálfti|jarðskjálfta]]. * [[6. október]] - Alþingi setti lög um stofnun [[Hæstiréttur Íslands|hæstaréttar]] á Íslandi. * Október - [[Barn náttúrunnar]], fyrsta skáldsaga [[Halldór Laxness|Halldórs Laxness]], kom út. * [[19. október]] - Smásagan ''Den tusindaarige Islænding'' birtist á forsíðu sunnudagsblaðs [[Berlingske Media|BT]] í [[Kaupmannahöfn]]. Höfundurinn, [[Halldór Laxness]], var þá sautján ára að aldri. * [[29. október]] - [[Alþýðublaðið]] hóf útkomu. * [[15. nóvember]] - [[Alþingiskosningar 1919|Alþingiskosningar]] voru haldnar. * [[19. nóvember]] - [[Félag íslenskra hjúkrunarkvenna]] var stofnað. * [[22. desember]] - [[Landsyfirréttur]] var lagður niður. * [[26. desember]] - [[Íþróttafélagið Hörður Hólmverji]] var stofnað á [[Akranes|Akranesi]]. ===Ódagsett=== * Kvikmyndin ''[[Saga Borgarættarinnar]]'' var tekin á Íslandi. *[[Samtök leigjenda á Íslandi|Leigjendafélag Reykjavíkur (LFR)]], fyrstu samtök leigjenda á Íslandi voru stofnuð. * [[Borgarbókasafn Reykjavíkur]] var stofnað. * [[Kvennablaðið]] hætti útgáfu. === Fædd === * [[31. mars]] - [[Stefán Hörður Grímsson]], skáld (d. [[2002]]). * [[1. maí]] - [[Óskar Aðalsteinn Guðjónsson|Óskar Aðalsteinn]], rithöfundur og vitavörður (d. [[1994]]). * [[24. maí]] - [[Ólafur Pétursson]], samstarfsmaður [[nasistar|nasista]] á stríðsárunum (d. [[1972]]). * [[2. júní]] - [[Pétur Sigurgeirsson]], biskup Íslands 1981-1989 (d. [[2010]]). * [[7. september]] - [[Magnús Jónsson (f. 1919)|Magnús Jónsson]] frá Mel, fjármálaráðherra og bankastjóri (d. [[1984]]). * [[6. október]] - [[Jónas H. Haralz |Jónas H. Haralz]], íslenskur hagfræðingur (d. [[2012]]). * [[21. nóvember]] - [[Helgi Hóseasson]], íslenskur mótmælandi (d. [[2009]]). === Dáin === * [[16. janúar]] - [[Björn M. Ólsen]], alþingismaður og fyrsti rektor [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] (f. [[1850]]). * [[21. apríl]] - [[Þóra Melsteð]], stofnandi og fyrsti skólastjóri [[Kvennaskólinn í Reykjavík|Kvennaskólans í Reykjavík]] (f. [[1823]]). * [[31. ágúst]] - [[Jóhann Sigurjónsson]], skáld (f. [[1880]]). == Erlendis == * [[1. janúar]] - [[Tékkóslóvakía|Tékkóslóvaski]] herinn hertók borgina Pressburg (endurnefnd [[Bratislava]] í mars sama ár). * [[11. janúar]] - [[Rúmenía]] innlimaði [[Transylvanía|Transylvaníu]] * [[21. janúar]] - [[Írska sjálfstæðisstríðið]] hófst. * [[16. janúar]] - [[Áfengi]]sbann var samþykkt í Bandaríkjunum. * [[18. janúar]] - [[Friðarráðstefnan í París 1919-1920|Friðarráðstefnan í París]] fór fram. * [[1. febrúar]] - [[Eistland]] rak burt [[rauði herinn|rauða herinn]] frá landinu. * [[3. febrúar]] - [[Rússneska borgarastyrjöldin]] - Sovétmenn hertóku Úkraínu. * [[14. febrúar]] - [[Stríð Sovétríkjanna og Póllands]] hófst. * [[26. febrúar]] - [[Miklagljúfursþjóðgarður]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] var stofnaður. * [[2. mars]] - [[Alþjóðasamtök kommúnista]] voru stofnuð. * [[23. mars]] - [[Benito Mussolini]] stofnaði [[Fasismi|fasistaflokkinn]] á [[Ítalía|Ítalíu]]. * [[10. apríl]] - Mexíkóski byltingarleiðtoginn [[Emiliano Zapata]] var skotinn til bana. * [[13. apríl]] - 379 [[síkar]] voru myrtir við [[Amritsar]], Indlandi, að skipun breska hersins. * [[11. maí]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919]] hófst. * [[15. maí]] - Konur fengu kosningarrétt í [[Holland]]i. * [[19. maí]] - Kelud-[[eldfjall]]ið gaus á [[Java|Jövu]], 5000 létust. * [[29. maí]] - [[Brasilíska_karlalandsliðið_í_knattspyrnu|Brasilíumenn]] urðu [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|Suður-Ameríkumeistarar í knattspyrnu]] í fyrsta sinn. * [[4. júní]] - [[Bandaríkjaþing]] samþykkti að breyta [[Stjórnarskrá Bandaríkjanna|stjórnarskránni]] þannig að konur nytu [[Kosningaréttur|kosningaréttar]]. Breytingin var síðan staðfest og gekk í gildi árið eftir. * [[14. júní]] - John Alcock, flaug fyrst milli [[atlantshaf]]sála; frá [[St. John's]], [[Nýfundnaland]]i, til Clifden, Connemara, [[Írland]]i. * [[22. júní]] - [[Þjóðabandalagið]] var stofnað í [[París]] með því að 44 ríki undirrituðu stofnsáttmála þess. * [[22. júní]] - [[Bandamannaleikarnir 1919|Bandamannaleikarnir]] settir [[París]] með þátttöku fjölda íþróttamanna. * [[28. júní]] - [[Versalasamningurinn]], friðarsamningur eftir [[fyrri heimsstyrjöld]], var gerður í París. * [[19. ágúst]] - [[Afganistan]] öðlaðist sjálfstæði frá [[Bretland]]i. * [[11. ágúst]] - [[Weimar-lýðveldið]] var stofnað í [[Þýskaland]]i. * [[7. september]] - [[Lýðveldisflokkur alþýðunnar]] var stofnaður í Tyrklandi af [[Mústafa Kemal Atatürk]]. * [[30. september]] - Hundruð afrísk-ættaðara Bandaríkjamanna voru myrtir af hvítum í óeirðum í Elaine, [[Arkansas]]. * [[30. nóvember]] - Lýst var yfir að [[spænska veikin]] væri afstaðin. === Fædd === * [[1. janúar]] - [[J. D. Salinger]], bandarískur rithöfundur (d. [[2010]]). * [[14. janúar]] - [[Giulio Andreotti]], ítalskur stjórnmálamaður og fyrrum forsætisráðherra. (d. [[2013]]) * [[8. apríl]] - [[Ian Smith]], fyrrum forsætisráðherra [[Ródesía|Ródesíu]] (d. [[2007]]). * [[7. maí]] - [[Eva Perón]], argentínsk leikkona og forsetafrú (d. [[1952]]). * [[15. maí]] - [[Eugenia Charles]], forsætisráðherra Dóminíku (d. [[2005]]). * [[18. maí]] - [[Margot Fonteyn]], bresk ballerína (d. [[1991]]). * [[15. júlí]] - [[Iris Murdoch]], breskur rithöfundur (d. [[1999]]). * [[20. júlí]] - [[Edmund Hillary]], nýsjálenskur fjallgöngumaður sem varð fyrstur ásamt [[Tenzig Norgay]] til að ganga á [[Mount Everest]] (d. [[2008]]). * [[31. júlí]] - [[Primo Levi]], ítalskur rithöfundur og efnafræðingur (d. [[1987]] ). * [[26. september]] - [[Matilde Camus]], spænskt skáld (d. [[2012]]). * [[3. október]] - [[James M. Buchanan]], hagfræðingur. (d. [[2013]]) * [[18. október]] - [[Pierre Trudeau]], forsætisráðherra Kanada (d. [[2000]]). * [[22. október]] - [[Doris Lessing]], breskur rithöfundur og [[Nóbelsverðlaun]]ahafi í bókmenntum (d. [[2013]]). * [[10. nóvember]] - [[Mikhail Kalashnikov]], rússneskur vopnahönnuður (d. [[2013]]). * [[12. desember]] - [[José Villalonga]], spænskur knattspyrnuþjálfari (d. [[1973]]). === Dáin === * [[6. janúar]] - [[Theodore Roosevelt]], bandarískur forseti (f. [[1858]]). * [[15. janúar]] - [[Rosa Luxemburg]], pólskur byltingarsinni (f. [[1870]] eða [[1871]]). * [[22. janúar]] - [[Carl Larsson]], sænskur listmálari (f. [[1853]]). * [[10. apríl]] - [[Emiliano Zapata]], mexíkóskur byltingarmaður (f. [[1879]]). * [[4. júlí]] - [[Kristian Kaalund]], danskur textafræðingur (f. [[1844]]). * [[9. ágúst]] - [[Ernst Haeckel]], þýskur líffræðingur og heimspekingur (f. [[1834]]). * [[11. ágúst]] - [[Andrew Carnegie]], bandarískur iðnjöfur (f. [[1835]]). * [[11. október]] - [[Karl Adolph Gjellerup]], danskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1857]]). * [[3. desember]] - [[Pierre-Auguste Renoir]], franskur myndhöggvari og listmálari (f. [[1841]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Johannes Stark]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - Voru ekki veitt þetta árið * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Jules Bordet]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Carl Spitteler|Carl Friedrich Georg Spitteler]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Woodrow Wilson]] [[Flokkur:1919]] 2ss6tvf71qtlk2gurbcw4a49jxmc6vv 1974863 1974862 2026-08-09T22:17:48Z Berserkur 10188 1974863 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1916]]|[[1917]]|[[1918]]|[[1919]]|[[1920]]|[[1921]]|[[1922]]| [[1901–1910]]|[[1911–1920]]|[[1921–1930]]| [[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]| }} [[Mynd:Kingdom of Iceland Coat of Arms.svg|thumb|right|[[Skjaldarmerki Íslands]] frá 1919-1944.]] [[Mynd:Björn M. Ólsen by Þórarinn Þorláksson.JPG|thumb|right|[[Björn M. Ólsen]] háskólarektor. Málverk eftir [[Þórarinn B. Þorláksson|Þórarin B. Þorláksson]].]] [[Mynd:Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg|thumb|right|Kort af Þýskalandi á tíma [[Weimar-lýðveldið|Weimar-lýðveldisins]].]] [[Mynd:Rosa Luxemburg.jpg|thumb|right|Byltingarkonan [[Rosa Luxemburg]].]] Árið '''1919''' ('''MCMXIX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[12. febrúar]] - [[Skjaldarmerki Íslands]] var staðfest með konungsúrskurði. * [[26. mars]] - [[Póstmannafélag Íslands]] var stofnað. * [[12. apríl]] - Átján manns fórust í [[snjóflóð]]um á [[Siglufjörður|Siglufirði]], í Engidal við Siglufjörð og í [[Héðinsfjörður|Héðinsfirði]]. Síldarverksmiðja gjöreyðilagðist. * [[17. apríl]] - Breski togarinn ''Clyne Castle'' strandaði í [[Öræfi|Öræfum]]. * [[2. maí]] - Tuttugu [[ljósmóðir|ljósmæður]] stofnuðu [[Ljósmæðrafélag Íslands]], fyrsta [[stéttarfélag]] faglærðra kvenna á Íslandi. * [[9. júní]] - [[Knattspyrnufélagið Framtíðin]] var stofnað í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. * [[1. júlí]] - Stofnendur [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]] seldu það nýstofnuðum félagsskap sem kallaðist ''Fjelag í Reykjavík'', síðar Útgáfufélagið [[Árvakur]]. * [[5. ágúst]] - Fyrsti [[knattspyrna|knattspyrnuleikur]] gegn erlendu knattspyrnuliði var leikinn í [[Reykjavík]]. Úrval úr [[Valur (íþróttafélag)|Val]] og [[Víkingur R.|Víkingi]] lék gegn danska liðinu [[Akademisk Boldklub]], sem sigraði 7:0. * [[31. ágúst]] - Fyrsta listsýning fyrir almenning á Íslandi var opnuð í Barnaskólanum í Reykjavík. * [[3. september]] - Enskur flugmaður, Cecil Faber, flaug [[flugvél]] í [[Vatnsmýri]]nni í Reykjavík og var það fyrsta flug á Íslandi. * [[21. september]] - [[Reykjanesviti]] skemmdist allnokkuð í [[jarðskjálfti|jarðskjálfta]]. * [[6. október]] - Alþingi setti lög um stofnun [[Hæstiréttur Íslands|hæstaréttar]] á Íslandi. * Október - [[Barn náttúrunnar]], fyrsta skáldsaga [[Halldór Laxness|Halldórs Laxness]], kom út. * [[19. október]] - Smásagan ''Den tusindaarige Islænding'' birtist á forsíðu sunnudagsblaðs [[Berlingske Media|BT]] í [[Kaupmannahöfn]]. Höfundurinn, [[Halldór Laxness]], var þá sautján ára að aldri. * [[29. október]] - [[Alþýðublaðið]] hóf útkomu. * [[15. nóvember]] - [[Alþingiskosningar 1919|Alþingiskosningar]] voru haldnar. * [[19. nóvember]] - [[Félag íslenskra hjúkrunarkvenna]] var stofnað. * [[22. desember]] - [[Landsyfirréttur]] var lagður niður. * [[26. desember]] - [[Íþróttafélagið Hörður Hólmverji]] var stofnað á [[Akranes|Akranesi]]. ===Ódagsett=== * Kvikmyndin ''[[Saga Borgarættarinnar]]'' var tekin á Íslandi. *[[Samtök leigjenda á Íslandi|Leigjendafélag Reykjavíkur (LFR)]], fyrstu samtök leigjenda á Íslandi voru stofnuð. * [[Borgarbókasafn Reykjavíkur]] var stofnað. * [[Kvennablaðið]] hætti útgáfu. === Fædd === * [[31. mars]] - [[Stefán Hörður Grímsson]], skáld (d. [[2002]]). * [[1. maí]] - [[Óskar Aðalsteinn Guðjónsson|Óskar Aðalsteinn]], rithöfundur og vitavörður (d. [[1994]]). * [[24. maí]] - [[Ólafur Pétursson]], samstarfsmaður [[nasistar|nasista]] á stríðsárunum (d. [[1972]]). * [[2. júní]] - [[Pétur Sigurgeirsson]], biskup Íslands 1981-1989 (d. [[2010]]). * [[7. september]] - [[Magnús Jónsson (f. 1919)|Magnús Jónsson]] frá Mel, fjármálaráðherra og bankastjóri (d. [[1984]]). * [[6. október]] - [[Jónas H. Haralz |Jónas H. Haralz]], íslenskur hagfræðingur (d. [[2012]]). * [[21. nóvember]] - [[Helgi Hóseasson]], íslenskur mótmælandi (d. [[2009]]). === Dáin === * [[16. janúar]] - [[Björn M. Ólsen]], alþingismaður og fyrsti rektor [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] (f. [[1850]]). * [[21. apríl]] - [[Þóra Melsteð]], stofnandi og fyrsti skólastjóri [[Kvennaskólinn í Reykjavík|Kvennaskólans í Reykjavík]] (f. [[1823]]). * [[31. ágúst]] - [[Jóhann Sigurjónsson]], skáld (f. [[1880]]). == Erlendis == * [[1. janúar]] - [[Tékkóslóvakía|Tékkóslóvaski]] herinn hertók borgina Pressburg (endurnefnd [[Bratislava]] í mars sama ár). * [[11. janúar]] - [[Rúmenía]] innlimaði [[Transylvanía|Transylvaníu]] * [[21. janúar]] - [[Írska sjálfstæðisstríðið]] hófst. * [[16. janúar]] - [[Áfengi]]sbann var samþykkt í Bandaríkjunum. * [[18. janúar]] - [[Friðarráðstefnan í París 1919-1920|Friðarráðstefnan í París]] fór fram. * [[1. febrúar]] - [[Eistland]] rak burt [[rauði herinn|rauða herinn]] frá landinu. * [[3. febrúar]] - [[Rússneska borgarastyrjöldin]] - Sovétmenn hertóku Úkraínu. * [[14. febrúar]] - [[Stríð Sovétríkjanna og Póllands]] hófst. * [[26. febrúar]] - [[Miklagljúfursþjóðgarður]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] var stofnaður. * [[2. mars]] - [[Alþjóðasamtök kommúnista]] voru stofnuð. * [[23. mars]] - [[Benito Mussolini]] stofnaði [[Fasismi|fasistaflokkinn]] á [[Ítalía|Ítalíu]]. * [[10. apríl]] - Mexíkóski byltingarleiðtoginn [[Emiliano Zapata]] var skotinn til bana. * [[13. apríl]] - 379 [[síkar]] voru myrtir við [[Amritsar]], Indlandi, að skipun breska hersins. * [[11. maí]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919]] hófst. * [[15. maí]] - Konur fengu kosningarrétt í [[Holland]]i. * [[19. maí]] - Kelud-[[eldfjall]]ið gaus á [[Java|Jövu]], 5000 létust. * [[29. maí]] - [[Brasilíska_karlalandsliðið_í_knattspyrnu|Brasilíumenn]] urðu [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919|Suður-Ameríkumeistarar í knattspyrnu]] í fyrsta sinn. * [[4. júní]] - [[Bandaríkjaþing]] samþykkti að breyta [[Stjórnarskrá Bandaríkjanna|stjórnarskránni]] þannig að konur nytu [[Kosningaréttur|kosningaréttar]]. Breytingin var síðan staðfest og gekk í gildi árið eftir. * [[14. júní]] - John Alcock, flaug fyrst milli [[atlantshaf]]sála; frá [[St. John's]], [[Nýfundnaland]]i, til Clifden, Connemara, [[Írland]]i. * [[22. júní]] - [[Þjóðabandalagið]] var stofnað í [[París]] með því að 44 ríki undirrituðu stofnsáttmála þess. * [[22. júní]] - [[Bandamannaleikarnir 1919|Bandamannaleikarnir]] settir [[París]] með þátttöku fjölda íþróttamanna. * [[28. júní]] - [[Versalasamningurinn]], friðarsamningur eftir [[fyrri heimsstyrjöld]], var gerður í París. * [[19. ágúst]] - [[Afganistan]] öðlaðist sjálfstæði frá [[Bretland]]i. * [[11. ágúst]] - [[Weimar-lýðveldið]] var stofnað í [[Þýskaland]]i. * [[7. september]] - [[Lýðveldisflokkur alþýðunnar]] var stofnaður í Tyrklandi af [[Mústafa Kemal Atatürk]]. * [[30. september]] - Hundruð afrísk-ættaðara Bandaríkjamanna voru myrtir af hvítum í óeirðum í Elaine, [[Arkansas]]. * [[30. nóvember]] - Lýst var yfir að [[spænska veikin]] væri afstaðin. === Fædd === * [[1. janúar]] - [[J. D. Salinger]], bandarískur rithöfundur (d. [[2010]]). * [[14. janúar]] - [[Giulio Andreotti]], ítalskur stjórnmálamaður og fyrrum forsætisráðherra. (d. [[2013]]) * [[8. apríl]] - [[Ian Smith]], fyrrum forsætisráðherra [[Ródesía|Ródesíu]] (d. [[2007]]). * [[7. maí]] - [[Eva Perón]], argentínsk leikkona og forsetafrú (d. [[1952]]). * [[15. maí]] - [[Eugenia Charles]], forsætisráðherra Dóminíku (d. [[2005]]). * [[18. maí]] - [[Margot Fonteyn]], bresk ballerína (d. [[1991]]). * [[15. júlí]] - [[Iris Murdoch]], breskur rithöfundur (d. [[1999]]). * [[20. júlí]] - [[Edmund Hillary]], nýsjálenskur fjallgöngumaður sem varð fyrstur ásamt [[Tenzig Norgay]] til að ganga á [[Mount Everest]] (d. [[2008]]). * [[31. júlí]] - [[Primo Levi]], ítalskur rithöfundur og efnafræðingur (d. [[1987]] ). * [[26. september]] - [[Matilde Camus]], spænskt skáld (d. [[2012]]). * [[3. október]] - [[James M. Buchanan]], hagfræðingur. (d. [[2013]]) * [[18. október]] - [[Pierre Trudeau]], forsætisráðherra Kanada (d. [[2000]]). * [[22. október]] - [[Doris Lessing]], breskur rithöfundur og [[Nóbelsverðlaun]]ahafi í bókmenntum (d. [[2013]]). * [[10. nóvember]] - [[Mikhail Kalashnikov]], rússneskur vopnahönnuður (d. [[2013]]). * [[12. desember]] - [[José Villalonga]], spænskur knattspyrnuþjálfari (d. [[1973]]). === Dáin === * [[6. janúar]] - [[Theodore Roosevelt]], bandarískur forseti (f. [[1858]]). * [[15. janúar]] - [[Rosa Luxemburg]], pólskur byltingarsinni (f. [[1870]] eða [[1871]]). * [[22. janúar]] - [[Carl Larsson]], sænskur listmálari (f. [[1853]]). * [[10. apríl]] - [[Emiliano Zapata]], mexíkóskur byltingarmaður (f. [[1879]]). * [[4. júlí]] - [[Kristian Kaalund]], danskur textafræðingur (f. [[1844]]). * [[9. ágúst]] - [[Ernst Haeckel]], þýskur líffræðingur og heimspekingur (f. [[1834]]). * [[11. ágúst]] - [[Andrew Carnegie]], bandarískur iðnjöfur (f. [[1835]]). * [[11. október]] - [[Karl Adolph Gjellerup]], danskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1857]]). * [[3. desember]] - [[Pierre-Auguste Renoir]], franskur myndhöggvari og listmálari (f. [[1841]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Johannes Stark]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - Voru ekki veitt þetta árið * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Jules Bordet]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Carl Spitteler|Carl Friedrich Georg Spitteler]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Woodrow Wilson]] [[Flokkur:1919]] fgdsksb6jdw0ut9m16h6yibksgrkzg4 0 5180 1974883 1898117 2026-08-10T08:37:41Z Berserkur 10188 /* Fædd */ 1974883 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1685]]|[[1686]]|[[1687]]|[[1688]]|[[1689]]|[[1690]]|[[1691]]| [[1671-1680]]|[[1681-1690]]|[[1691-1700]]| [[16. öldin]]|[[17. öldin]]|[[18. öldin]]| }} Árið '''1688''' ('''MDCLXXXVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 88. ár [[17. öldin|17. aldar]] og [[hlaupár]] sem hófst á [[fimmtudagur|fimmtudegi]] samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]] en [[sunnudagur|sunnudegi]] samkvæmt [[júlíska tímatalið|júlíska tímatalinu]] sem er tíu dögum á eftir. == Ísland == * [[Galdramál]]: Kolbeinn Jónsson á [[Hrófberg]]i við [[Steingrímsfjörður|Steingrímsfjörð]] kærði [[Klemus Bjarnason]] fyrir galdra. * ''[[Landnáma]]'' var prentuð í fyrsta sinn í [[Skálholt]]i á vegum [[Þórður Þorláksson|Þórðar Þorlákssonar]] [[Skálholtsbiskupar|biskups]]. * [[Christian Müller]] var skipaður fyrsti [[amtmaður]] á Íslandi. === Fædd === * [[12. júlí]] - [[Benedikt Þorsteinsson (lögmaður)|Benedikt Þorsteinsson]] lögmaður (d. [[1733]]). === Dáin === * [[29. ágúst]] - [[Stefán Ólafsson (f. 1619)|Stefán Ólafsson]] í Vallanesi, íslenskt skáld (f. [[1619]]). * [[24. september]] - [[Ólafur Jónsson (skólameistari)|Ólafur Jónsson]], skólameistari í Skálholti. === Ódagsett === * [[Gísli Einarsson]], skólameistari í Skálholti (f. [[1621]]). == Erlendis== [[Mynd:Weidemann, Friedrich_I_Preußen.jpg|thumb|right|Friðrik 1. af Prússlandi.]] * [[2. janúar]] - Sjóræningjarnir Charles Swan og William Dampier urðu fyrstu Englendingarnir til að stíga fæti á [[Ástralía|Ástralíu]]. * [[Mars]] - [[William Dampier]] heimsótti [[Páskaeyja|Páskaeyju]] fyrstur Evrópumanna svo vitað sé. * [[29. apríl]] - [[Friðrik 1. af Prússlandi]] varð [[kjörfursti]] í [[Brandenborg]]. * [[5. júní]] - [[Jarðskjálfti]] varð í [[Konungsríkið Napólí|Konungsríkinu Napólí]] og létust yfir 10.000. * [[30. júní]] - Nokkrir háttsettir Englendingar buðu [[Vilhjálmur 3. Englandskonungur|Vilhjálmi af Óraníu]] og [[María 2. Englandsdrottning|Maríu]] konu hans aðstoð við að setja föður hennar [[Jakob 2. Englandskonungur|Jakob 2.]] frá völdum. * [[Júlí]] - [[Phetracha]] náði völdum í taílenska konungsríkinu [[Ayutthaya]] með stjórnarbyltingu. * [[6. september]] - Her Habsborgara náði yfirráðum yfir [[Belgrad]] af Ottóman-Tyrkjum. * [[26. september]] - [[Níu ára stríðið]] hófst þegar [[Loðvík 14.]] réðst inn í Philippsburg í Heilaga rómverska ríkinu. * [[11. nóvember]] - [[Dýrlega byltingin]] hófst á því að [[Vilhjálmur 3. Englandskonungur|Vilhjálmur af Óraníu]] lenti við [[Brixham]]. * [[23. nóvember]] - 1.500 fylgjendur [[Gamli siður (Rússlandi)|Gamla siðar]] brenndu sig lifandi til að komast hjá handtöku þegar her Rússakeisara settist um klaustur þeirra við [[Onegavatn]]. * [[26. nóvember]] - [[Loðvík 14.]] sagði [[Holland]]i stríð á hendur en í stað þess að ráðast þar inn hélt hann með 100.000 manna herlið inn í [[Heilaga rómverska ríkið]]. * [[11. desember]] - Eftir röð ósigra flúði [[Jakob 2. Englandskonungur]] til [[Frakkland]]s. === Ódagsettir atburðir === * [[Tyrkjaveldi|Tyrkir]] settust um [[Vínarborg]]. * [[Jakobítar]] voru stofnsett pólitísk hreyfing í Bretlandi. === Fædd === * [[23. janúar]] - [[Úlrika Leonóra]], Svíadrottning (d. [[1741]]). * [[4. febrúar]] - [[Pierre de Marivaux]], franskt leikskáld (d. [[1763]]). * [[8. febrúar]] - [[Emanuel Swedenborg]], sænskur vísindamaður og heimspekingur (d. [[1772]]). * [[22. maí]] - [[Alexander Pope]], enskt skáld (d. [[1744]]). * [[10. júní]] - [[Jakob Frans Stúart]], sem gerði tilkall til bresku krúnunnar (d. [[1766]]). == Dáin == * [[1. júní]] - [[Peder Hansen Resen]], danskur lögfræðingur (f. [[1625]]). * [[25. ágúst]] - [[Henry Morgan]], velskur fríbýttari (f. [[1635]]). * [[9. október]] - [[Claude Perrault]], franskur arkitekt (f. [[1613]]). * [[26. nóvember]] - [[Philippe Quinault]], franskt leikskáld (f. [[1635]]). [[Flokkur:1688]] rt0zlbp0i762jnuhkbusllxi5tbqep4 0 8347 1974884 1950184 2026-08-10T08:45:16Z MyraMidnight 41218 bæti við myndasögu-upplýsingasniði 1974884 wikitext text/x-wiki {{Myndasögu-upplýsingar|titill=Ævintýri Tinna|uppr_titill=Les Aventures de Tintin|mynd=Belgique - Louvain-la-Neuve - Musée Hergé - 07.jpg|alt=Tinni eins og hann birtist í Hergé safninu|fyrirsögn=Tinni eins og hann birtist í [[Hergé|Hergé-safninu]]|fjöldi_tbl=24 bækur|aðalpersónur=Tinni, Tobbi, Skafti og Skapti, Kolbeinn kafteinn og Prófessor Vandráður|útgefandi=[[Casterman]]|stakur_höfundur=já|höfundur=[[Hergé]] (Georges Remi)|uppr_tungumál=Franska|útgefandi_þýðingar={{ubl|[[Fjölvi]]|[[Froskur útgáfa]]}}}} '''Ævintýri Tinna''' (almennt kallaðar '''Tinnabækurnar''' á íslensku) ([[franska]]: ''Les Aventures de Tintin'') er flokkur [[teiknimyndasaga|teiknimyndabóka]] eftir [[Belgía|belgíska]] myndasöguhöfundinn og listamanninn Georges Remi sem hann skrifaði undir [[dulnefni]]nu [[Hergé]]. Á frummálinu er útgefandi bókanna [[Casterman]] en [[Fjölvi (forlag)|Fjölvi]] hefur gefið hann út á íslensku, en þýðandi þeirra flestra er [[Loftur Guðmundsson (þýðandi)|Loftur Guðmundsson]]. Einnig hafa verið gefnar út teiknimyndir um Tinna og félaga, og [[Steven Spielberg]] hefur leikstýrt [[Ævintýri Tinna (kvikmynd)|þrívíddarteiknimynd]] eftir ''[[Leyndardómur Einhyrningsins|Leyndardómi Einhyrningsins]]'' og ''[[Fjársjóður Rögnvaldar rauða|Fjársjóði Rögnvaldar rauða]]''. Árið 2019 hófst útgáfa Tinnabókanna hérlendis að nýju á vegum [[Froskur útgáfa|Frosks útgáfu]]. Komu þá út bækurnar Ferðin til tunglsins og Í myrkum mánafjöllum í nýrri þýðingu. Ævintýri Tinna hafa náð vinsældum um allan heim og eru eitt af þjóðarstoltum Belga. == Aðalpersónur == === Tinni === Tinni (franska: ''Tintin'') er aðalpersóna bókana og, ásamt hundinum Tobba, sú eina sem er í öllum bókunum. Hann er ungur [[rannsóknablaðamaður]] frá Belgíu og sú atvinna hans er mikilvæg í flestum bókunum. Í langflestum bókunum klæðist hann brúnum buxum, hvítum sokkum, brúnum skóm og blárri peysu með hvítri skyrtu innanundir. Hann er með ljóst, rauðleitt hár. Sköpun persónunnar er miðuð við árið 1929 en hann var þá byggður á eldri persónu Hergés, Totor, sem var [[skáti]] í sögum sem komu út á árunum 1926–1929. Framan af er ævintýragjörn hetja sem bjargar alltaf deginum. Í síðustu sögunum gerist það frekar að hann lendi í vandræðum og bjargi hlutunum svo. === Tobbi === Tobbi (franska: ''Milou'') er [[hundur]] Tinna sem fylgir honum í öllum hans ævintýrum. Hann er [[terrier|terrier-hundur]]. Úr því að hann er hundur getur hann ekki talað og getur þar af leiðandi ekki haft samskipti við aðrar persónur. Þó eru mjög sterk bönd milli hans og Tinna og skilja þeir hvorn annan mjög vel. Hugsanir Tobba birtast stundum í talblöðrum, en hann er eina persónan sem lesendur fá að hann er að hugsa. Hann er sólginn í [[áfengi]], en er illa við [[köngulær]]. === Skafti og Skapti === Skafti og Skapti (franska: ''Dupont et Dupond'') eru leynilögreglumenn sem eru með öllu óhæfir í sínu starfi. Þeir eru mjög líkir að öllu leyti en algjörlega óskyldir. Þeir ganga báðir í svörtum jakkafötum, með svartan kúluhatt og staf, en þegar þeir eru á ferðum sínum reyna þeir oft að klæðast þjóðlegum búningum sem þeir halda að láti þá falla betur inn í hópinn. Þeir eru báðir með svart hár og hálfskalla og svart yfirvaraskegg sem eru örlítið ólík í laginu, en það er eini munurinn á útliti þeirra. Þeir ruglast mjög í tali og er það, ásamt almennri heimsku þeirra, algeng undirstaða brandara í bókunum. === Kolbeinn kafteinn === [[Kolbeinn kafteinn]] (franska: ''Capitaine Haddock'') kynntist Tinna í bókinni [[Krabbinn með gylltu klærnar]] sem [[áfengissjúkur]] [[skipstjóri]]. Meðal annars með hjálp Tinna nær hann að yfirvinna áfengissýkina og þeir verða bestu vinir. Kolbeinn er á miðjum aldri, dökkhærður með alskegg. Hann klæðist jafnan svörtum buxum og jakka, blárri rúllukragapeysu með mynd af akkeri á og skipstjórahúfu. Eitt af hans helstu persónueinkennum eru blótsyrði hans. Hann blótar mjög mikið, oft með vísunum í sjómennsku. Á íslensku koma blótsyrðin oft fram í löngum, stuðluðum, runum. Frá því við lok bókarinnar um [[Fjársjóð Rögnvaldar rauða]] býr hann á sínu forna ættarsetri [[Myllusetur|Myllusetri]]. === Prófessor Vilhjálmur Vandráður === Prófessor Vandráður (franska: ''Professeur Tryphon Tournesol'') var seinasta aðalpersónan til að vera kynnt. Hann kom fyrst fram í Fjársóði Rögnvaldar rauða og við enda hennar flutti hann á Myllusetur til Kolbeins kapteins. Hann er afar heyrnarsljór uppfinningamaður sem finnur oft upp brjálæðislega hluti svo sem hátíðnihljóðsvopn og pillu til að lækna áfengissýki. Hann klæðist oftast svörtum buxum og jakka, hvítri skyrtu, svörtu bindi, grænum hatti og víðum grænum frakka. Hann er með svart skegg og hár, og hálfskalla. Einn þeirra muna sem hann er alltaf með á sér er [[pendúll]] sem hann notar til að finna alls kyns hluti. Brandarar í sögunum eru oft byggðir á því þegar Vandráður misheyrir eitthvað á skoplegan hátt. == Hugmyndafræði == Tinnabækurnar eru oft sagðar sýna skoðanir höfundarins, Hergé, á mjög augljósan hátt. Sagt hefur verið um Tinna að hann hafi verið hetjan sem hinn unga Hergé hefði dreymt um að verða. En persónu Tinna mætti lýsa sem venjulegum manni sem kemur upp um [[Vondi karlinn|vondu karlana]] og sigrast á öllum erfiðleikum. En þó Tinni sé næsta fullkominn, þá hafa samferðamenn hans flestir augljósa galla. Einkum á það við um hinn drykkfellda Kolbein kapteinn sem Tinni þarf oft að bjarga úr vandræðum. Mikið af vandræðunum sem Tinni lendir í eru framfærð og mótuð af skoðunum Hergé, og Tinni hefur samúð og hjálpar þeim sem skapari hans leit á sem hjálparþurfi. Fyrstu bækurnar eru augljóslega mjög litaðar af heimssýn Hergé; þær eru t.d. á móti bæði [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] en fylgjandi [[Nýlendustefna|nýlendustefnu]] [[Evrópa|Evrópu]]. Bækurnar voru, líkt og andinn í Belgíu á þeim tíma, mjög þjóðernissinnaðar. Þegar ''[[Blái Lótusinn]]'' kom út hafði stefna Hergé breyst nokkuð þar sem samúðin var með [[Kína|Kínverjum]] gegn [[Japan|Japönum]] og [[Vesturlönd|vesturlandabúum]] og afskiptum þeirra í Kína. ''[[Veldissproti Ottókars konungs]]'' er augljóslega á móti [[Nasismi|Nasistum]] en sögurnar sem fylgdu í kjölfarið voru hlutlausar þar eð Belgía var hersetin af [[Þýskaland|Þjóðverjum]]. Þær bækur sem á eftir komu eru ekki mjög pólítískar, en í ''[[Tinni og Pikkarónarnir|Tinna og Pikkarónunum]]'' verður Tinni fyrst beinn þátttakandi í atburðarás, ekki bara áhorfandi og rannsakandi. Þar tekur hann þátt í byltingu sem verður að teljast ansi pólitísk. == Bækur == [[Listi yfir Tinna bækur|Ævintýri Tinna]] eru eftirfarandi, raðað í röð eftir því hvenær þau voru skrifuð (innan sviga eru nöfnin á frummáli): # ''[[Tinni í Sovétríkjunum]]'' – (''Tintin au pays des Soviets'') (1929–1930) [ísl. útg. 2007] # ''[[Tinni í Kongó]]'' – (''Tintin au Congo'') (1930–1931) [ísl. útg. 1976, 2020] (Birtist einnig sem framhaldssaga í [[Morgunblaðið|Morgunblaðinu]] 1979–1980) # ''[[Tinni í Ameríku]]'' – (''Tintin en Amérique'') (1931–1932) [ísl. útg. 1976, 2020] # ''[[Vindlar Faraós]]'' – (''Les Cigares du Pharaon'') (1932–1934) [ísl. útg. 1972, 2021] # ''[[Blái Lótusinn]]'' – (''Le Lotus bleu'') (1934–1935) [ísl. útg. 1977, 2021] # ''[[Skurðgoðið með skarð í eyra|Skurðgoðið með skarð í eyra / Arumbaya skurðgoðið]]'' – (''L'Oreille cassée'') (1935–1937) [ísl. útg. 1975, 2022] # ''[[Svaðilför í Surtsey|Svaðilför í Surtsey / Myrkey]]'' – (''L'Ile noire'') (1937–1938) [ísl. útg. 1971, 2022] # ''[[Veldissproti Ottókars konungs|Veldissproti Ottókars konungs / Veldissproti Ottókars]]'' – (''Le Sceptre d'Ottokar'') (1938–1939) [ísl. útg. 1974, 2023] # ''[[Krabbinn með gylltu klærnar]]'' – (''Le Crabe aux pinces d'or'') (1940–1941) [ísl. útg. 1973] # ''[[Dularfulla stjarnan]]'' – (''L'Étoile mystérieuse'') (1941–1942) [ísl. útg. 1971] # ''[[Leyndardómur Einhyrningsins]]'' – (''Le Secret de la Licorne'') (1942–1943) [ísl. útg. 1976] # ''[[Fjársjóður Rögnvaldar rauða]]'' – (''Le Trésor de Rackam le Rouge'') (1943–1944) [ísl. útg. 1977] # ''[[Sjö kraftmiklar kristallskúlur]]'' – (''Les Sept boules de cristal'') (1943–1948) [ísl. útg. 1974] # ''[[Fangarnir í sólhofinu]]'' – (''Le Temple du soleil'') (1946–1949) [ísl. útg. 1974] # ''[[Svarta gullið]]'' – (''Tintin au pays de l'or noir'') (1948–1950) [ísl. útg. 1975] # ''[[Eldflaugastöðin|Eldflaugastöðin / Ferðin til tunglsins]]'' – (''Objectif Lune'') (1950–1953) [ísl. útg. 1972, 2019] # ''[[Í myrkum mánafjöllum]]'' – (''On a marché sur la Lune'') (1950–1954) [ísl. útg. 1973, 2019] # ''[[Leynivopnið]]'' – (''L'Affaire Tournesol'') (1954–1956) [ísl. útg. 1975] # ''[[Kolafarmurinn]]'' – (''Coke en stock'') (1958) [ísl. útg. 1975] # ''[[Tinni í Tíbet]]'' – (''Tintin au Tibet'') (1960) [ísl. útg. 1974] # ''[[Vandræði Vaílu Veinólínó]]'' – (''Les Bijoux de la Castafiore'') (1963) [ísl. útg. 1977] # ''[[Flugrás 714 til Sydney]]'' – (''Vol 714 pour Sydney'') (1968) [ísl. útg. 1976] # ''[[Tinni og Pikkarónarnir]]'' – (''Tintin et les Picaros'') (1976) [ísl. útg. 1977] # ''[[Tintin et l'Alph-Art]]'' – (''hefur ekki enn verið þýdd'') (1986) Ókláruð, gefin út að Hergé látnum. * ''Hákarlavatnið'' og ''Bláu Appelsínurnar'' eru gerðar eftir kvikmyndum og ekki eftir Hergé, en þó um Tinna og félaga. Umdeilt er hvort telja skuli þær til bókaflokksins um Ævintýri Tinna. == Kvikmyndir == === Teiknimyndaþættir === 22 af 25 Tinnabókunum voru gefnar út sem teiknimyndaþættir, og það sem við köllum "Tinnamyndirnar" eru í raun oftast tveir sjónvarpsþættir í einni mynd. Þættirnir sem gerðir voru eru, [http://www.imdb.com/title/tt0179552/episodes#season-1 í upprunalegri útgáfuröð]: '''Sería 1:''' # 01-02 – Krabbinn með gylltu klærnar # 03-04 – Leyndardómur Einhyrningsins # 05 – Fjársjóður Rögnvalds Rauða # 06-07 – Vindlar Faraós # 08-09 – Blái Lótusinn # 10-11 – Svaðilför í Surtsey # 12-13 – Leynivopnið '''Sería 2:''' # 01 – Dularfulla stjarnan # 02-03 – Skurðgoðið með skarð í eyra # 04-05 – Veldissproti Ottókars konungs # 06-07 – Tinni í Tíbet # 08-09 – Tinni og Pikkarónarnir # 10-11 – Svarta gullið # 12-13 – Flugrás 714 til Sydney '''Sería 3:''' # 01-02 – Kolafarmurinn # 03-04 – Sjö kraftmiklar kristallskúlur # 05-06 – Fangarnir í sólhofinu # 07-08 – Vandræði Vaílu Veinólínó # 09-10 – Eldflaugastöðin # 11-12 – Í myrkum mánafjöllum # 13-14 – Tinni í Ameríku * Í viðbót við þættina 21 var Hákarlavatnið einnig gefin út sem kvikmynd. * Þær bækur sem voru ekki gefnar út á video eru Bláu Appelsínurnar, Tinni í Sovétríkjunum og Tinni í Kongó. === Kvikmyndin um Tinna === Árið 2011 var frumsýnd kvikmynd eftir Tinna-sögunum, [[Ævintýri Tinna (kvikmynd)|Ævintýri Tinna: Leyndardómur Einhyrningsins]]. Myndinni er leikstýrt af [[Steven Spielberg]] en er framleidd af [[Peter Jackson]]. Myndin notast við blandaða tækni leikinna atriða og tölvugrafíkur í þrívídd. === Ævintýri Tinna - umfjöllun RÚV === Árið 2018 gerði Gísli Marteinn Baldursson útvarpsþætti um Ævíntýri Tinna þar sem fjallað er um bækurnar og útgáfu þeirra á íslensku. Gísli fær til sín ýmsa þekkta einstaklinga sem allir eiga það sameiginlegt að vera miklir aðdáendur bókanna. Fjallað er um bakgrunn bókanna, persónur og viðfangsefni í samhengi við samtíma Hergé. Þættirnir eru aðgengilegir á [https://www.ruv.is/thaettir/aevintyri-tinna hlaðvarpi RÚV.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191017182118/https://www.ruv.is/thaettir/aevintyri-tinna |date=2019-10-17 }} === Tenglar === * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1785844 „Tinni og Hergé“; grein í Morgunblaðinu 1993] {{Tinni}} [[Flokkur:Ævintýri Tinna| ]] hcvlqec1t4iyyac9t4c60yq9bahcdc7 1974908 1974884 2026-08-10T11:16:07Z MyraMidnight 41218 tek út aðalpersónur í sniði 1974908 wikitext text/x-wiki {{Myndasögu-upplýsingar|titill=Ævintýri Tinna|uppr_titill=Les Aventures de Tintin|mynd=Belgique - Louvain-la-Neuve - Musée Hergé - 07.jpg|alt=Tinni eins og hann birtist í Hergé safninu|fyrirsögn=Tinni eins og hann birtist í [[Hergé|Hergé-safninu]]|fjöldi_tbl=24 bækur|útgefandi=[[Casterman]]|stakur_höfundur=já|höfundur=[[Hergé]] (Georges Remi)|uppr_tungumál=Franska|útgefandi_þýðingar={{ubl|[[Fjölvi]]|[[Froskur útgáfa]]}}}} '''Ævintýri Tinna''' (almennt kallaðar '''Tinnabækurnar''' á íslensku) ([[franska]]: ''Les Aventures de Tintin'') er flokkur [[teiknimyndasaga|teiknimyndabóka]] eftir [[Belgía|belgíska]] myndasöguhöfundinn og listamanninn Georges Remi sem hann skrifaði undir [[dulnefni]]nu [[Hergé]]. Á frummálinu er útgefandi bókanna [[Casterman]] en [[Fjölvi (forlag)|Fjölvi]] hefur gefið hann út á íslensku, en þýðandi þeirra flestra er [[Loftur Guðmundsson (þýðandi)|Loftur Guðmundsson]]. Einnig hafa verið gefnar út teiknimyndir um Tinna og félaga, og [[Steven Spielberg]] hefur leikstýrt [[Ævintýri Tinna (kvikmynd)|þrívíddarteiknimynd]] eftir ''[[Leyndardómur Einhyrningsins|Leyndardómi Einhyrningsins]]'' og ''[[Fjársjóður Rögnvaldar rauða|Fjársjóði Rögnvaldar rauða]]''. Árið 2019 hófst útgáfa Tinnabókanna hérlendis að nýju á vegum [[Froskur útgáfa|Frosks útgáfu]]. Komu þá út bækurnar Ferðin til tunglsins og Í myrkum mánafjöllum í nýrri þýðingu. Ævintýri Tinna hafa náð vinsældum um allan heim og eru eitt af þjóðarstoltum Belga. == Aðalpersónur == === Tinni === Tinni (franska: ''Tintin'') er aðalpersóna bókana og, ásamt hundinum Tobba, sú eina sem er í öllum bókunum. Hann er ungur [[rannsóknablaðamaður]] frá Belgíu og sú atvinna hans er mikilvæg í flestum bókunum. Í langflestum bókunum klæðist hann brúnum buxum, hvítum sokkum, brúnum skóm og blárri peysu með hvítri skyrtu innanundir. Hann er með ljóst, rauðleitt hár. Sköpun persónunnar er miðuð við árið 1929 en hann var þá byggður á eldri persónu Hergés, Totor, sem var [[skáti]] í sögum sem komu út á árunum 1926–1929. Framan af er ævintýragjörn hetja sem bjargar alltaf deginum. Í síðustu sögunum gerist það frekar að hann lendi í vandræðum og bjargi hlutunum svo. === Tobbi === Tobbi (franska: ''Milou'') er [[hundur]] Tinna sem fylgir honum í öllum hans ævintýrum. Hann er [[terrier|terrier-hundur]]. Úr því að hann er hundur getur hann ekki talað og getur þar af leiðandi ekki haft samskipti við aðrar persónur. Þó eru mjög sterk bönd milli hans og Tinna og skilja þeir hvorn annan mjög vel. Hugsanir Tobba birtast stundum í talblöðrum, en hann er eina persónan sem lesendur fá að hann er að hugsa. Hann er sólginn í [[áfengi]], en er illa við [[köngulær]]. === Skafti og Skapti === Skafti og Skapti (franska: ''Dupont et Dupond'') eru leynilögreglumenn sem eru með öllu óhæfir í sínu starfi. Þeir eru mjög líkir að öllu leyti en algjörlega óskyldir. Þeir ganga báðir í svörtum jakkafötum, með svartan kúluhatt og staf, en þegar þeir eru á ferðum sínum reyna þeir oft að klæðast þjóðlegum búningum sem þeir halda að láti þá falla betur inn í hópinn. Þeir eru báðir með svart hár og hálfskalla og svart yfirvaraskegg sem eru örlítið ólík í laginu, en það er eini munurinn á útliti þeirra. Þeir ruglast mjög í tali og er það, ásamt almennri heimsku þeirra, algeng undirstaða brandara í bókunum. === Kolbeinn kafteinn === [[Kolbeinn kafteinn]] (franska: ''Capitaine Haddock'') kynntist Tinna í bókinni [[Krabbinn með gylltu klærnar]] sem [[áfengissjúkur]] [[skipstjóri]]. Meðal annars með hjálp Tinna nær hann að yfirvinna áfengissýkina og þeir verða bestu vinir. Kolbeinn er á miðjum aldri, dökkhærður með alskegg. Hann klæðist jafnan svörtum buxum og jakka, blárri rúllukragapeysu með mynd af akkeri á og skipstjórahúfu. Eitt af hans helstu persónueinkennum eru blótsyrði hans. Hann blótar mjög mikið, oft með vísunum í sjómennsku. Á íslensku koma blótsyrðin oft fram í löngum, stuðluðum, runum. Frá því við lok bókarinnar um [[Fjársjóð Rögnvaldar rauða]] býr hann á sínu forna ættarsetri [[Myllusetur|Myllusetri]]. === Prófessor Vilhjálmur Vandráður === Prófessor Vandráður (franska: ''Professeur Tryphon Tournesol'') var seinasta aðalpersónan til að vera kynnt. Hann kom fyrst fram í Fjársóði Rögnvaldar rauða og við enda hennar flutti hann á Myllusetur til Kolbeins kapteins. Hann er afar heyrnarsljór uppfinningamaður sem finnur oft upp brjálæðislega hluti svo sem hátíðnihljóðsvopn og pillu til að lækna áfengissýki. Hann klæðist oftast svörtum buxum og jakka, hvítri skyrtu, svörtu bindi, grænum hatti og víðum grænum frakka. Hann er með svart skegg og hár, og hálfskalla. Einn þeirra muna sem hann er alltaf með á sér er [[pendúll]] sem hann notar til að finna alls kyns hluti. Brandarar í sögunum eru oft byggðir á því þegar Vandráður misheyrir eitthvað á skoplegan hátt. == Hugmyndafræði == Tinnabækurnar eru oft sagðar sýna skoðanir höfundarins, Hergé, á mjög augljósan hátt. Sagt hefur verið um Tinna að hann hafi verið hetjan sem hinn unga Hergé hefði dreymt um að verða. En persónu Tinna mætti lýsa sem venjulegum manni sem kemur upp um [[Vondi karlinn|vondu karlana]] og sigrast á öllum erfiðleikum. En þó Tinni sé næsta fullkominn, þá hafa samferðamenn hans flestir augljósa galla. Einkum á það við um hinn drykkfellda Kolbein kapteinn sem Tinni þarf oft að bjarga úr vandræðum. Mikið af vandræðunum sem Tinni lendir í eru framfærð og mótuð af skoðunum Hergé, og Tinni hefur samúð og hjálpar þeim sem skapari hans leit á sem hjálparþurfi. Fyrstu bækurnar eru augljóslega mjög litaðar af heimssýn Hergé; þær eru t.d. á móti bæði [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] en fylgjandi [[Nýlendustefna|nýlendustefnu]] [[Evrópa|Evrópu]]. Bækurnar voru, líkt og andinn í Belgíu á þeim tíma, mjög þjóðernissinnaðar. Þegar ''[[Blái Lótusinn]]'' kom út hafði stefna Hergé breyst nokkuð þar sem samúðin var með [[Kína|Kínverjum]] gegn [[Japan|Japönum]] og [[Vesturlönd|vesturlandabúum]] og afskiptum þeirra í Kína. ''[[Veldissproti Ottókars konungs]]'' er augljóslega á móti [[Nasismi|Nasistum]] en sögurnar sem fylgdu í kjölfarið voru hlutlausar þar eð Belgía var hersetin af [[Þýskaland|Þjóðverjum]]. Þær bækur sem á eftir komu eru ekki mjög pólítískar, en í ''[[Tinni og Pikkarónarnir|Tinna og Pikkarónunum]]'' verður Tinni fyrst beinn þátttakandi í atburðarás, ekki bara áhorfandi og rannsakandi. Þar tekur hann þátt í byltingu sem verður að teljast ansi pólitísk. == Bækur == [[Listi yfir Tinna bækur|Ævintýri Tinna]] eru eftirfarandi, raðað í röð eftir því hvenær þau voru skrifuð (innan sviga eru nöfnin á frummáli): # ''[[Tinni í Sovétríkjunum]]'' – (''Tintin au pays des Soviets'') (1929–1930) [ísl. útg. 2007] # ''[[Tinni í Kongó]]'' – (''Tintin au Congo'') (1930–1931) [ísl. útg. 1976, 2020] (Birtist einnig sem framhaldssaga í [[Morgunblaðið|Morgunblaðinu]] 1979–1980) # ''[[Tinni í Ameríku]]'' – (''Tintin en Amérique'') (1931–1932) [ísl. útg. 1976, 2020] # ''[[Vindlar Faraós]]'' – (''Les Cigares du Pharaon'') (1932–1934) [ísl. útg. 1972, 2021] # ''[[Blái Lótusinn]]'' – (''Le Lotus bleu'') (1934–1935) [ísl. útg. 1977, 2021] # ''[[Skurðgoðið með skarð í eyra|Skurðgoðið með skarð í eyra / Arumbaya skurðgoðið]]'' – (''L'Oreille cassée'') (1935–1937) [ísl. útg. 1975, 2022] # ''[[Svaðilför í Surtsey|Svaðilför í Surtsey / Myrkey]]'' – (''L'Ile noire'') (1937–1938) [ísl. útg. 1971, 2022] # ''[[Veldissproti Ottókars konungs|Veldissproti Ottókars konungs / Veldissproti Ottókars]]'' – (''Le Sceptre d'Ottokar'') (1938–1939) [ísl. útg. 1974, 2023] # ''[[Krabbinn með gylltu klærnar]]'' – (''Le Crabe aux pinces d'or'') (1940–1941) [ísl. útg. 1973] # ''[[Dularfulla stjarnan]]'' – (''L'Étoile mystérieuse'') (1941–1942) [ísl. útg. 1971] # ''[[Leyndardómur Einhyrningsins]]'' – (''Le Secret de la Licorne'') (1942–1943) [ísl. útg. 1976] # ''[[Fjársjóður Rögnvaldar rauða]]'' – (''Le Trésor de Rackam le Rouge'') (1943–1944) [ísl. útg. 1977] # ''[[Sjö kraftmiklar kristallskúlur]]'' – (''Les Sept boules de cristal'') (1943–1948) [ísl. útg. 1974] # ''[[Fangarnir í sólhofinu]]'' – (''Le Temple du soleil'') (1946–1949) [ísl. útg. 1974] # ''[[Svarta gullið]]'' – (''Tintin au pays de l'or noir'') (1948–1950) [ísl. útg. 1975] # ''[[Eldflaugastöðin|Eldflaugastöðin / Ferðin til tunglsins]]'' – (''Objectif Lune'') (1950–1953) [ísl. útg. 1972, 2019] # ''[[Í myrkum mánafjöllum]]'' – (''On a marché sur la Lune'') (1950–1954) [ísl. útg. 1973, 2019] # ''[[Leynivopnið]]'' – (''L'Affaire Tournesol'') (1954–1956) [ísl. útg. 1975] # ''[[Kolafarmurinn]]'' – (''Coke en stock'') (1958) [ísl. útg. 1975] # ''[[Tinni í Tíbet]]'' – (''Tintin au Tibet'') (1960) [ísl. útg. 1974] # ''[[Vandræði Vaílu Veinólínó]]'' – (''Les Bijoux de la Castafiore'') (1963) [ísl. útg. 1977] # ''[[Flugrás 714 til Sydney]]'' – (''Vol 714 pour Sydney'') (1968) [ísl. útg. 1976] # ''[[Tinni og Pikkarónarnir]]'' – (''Tintin et les Picaros'') (1976) [ísl. útg. 1977] # ''[[Tintin et l'Alph-Art]]'' – (''hefur ekki enn verið þýdd'') (1986) Ókláruð, gefin út að Hergé látnum. * ''Hákarlavatnið'' og ''Bláu Appelsínurnar'' eru gerðar eftir kvikmyndum og ekki eftir Hergé, en þó um Tinna og félaga. Umdeilt er hvort telja skuli þær til bókaflokksins um Ævintýri Tinna. == Kvikmyndir == === Teiknimyndaþættir === 22 af 25 Tinnabókunum voru gefnar út sem teiknimyndaþættir, og það sem við köllum "Tinnamyndirnar" eru í raun oftast tveir sjónvarpsþættir í einni mynd. Þættirnir sem gerðir voru eru, [http://www.imdb.com/title/tt0179552/episodes#season-1 í upprunalegri útgáfuröð]: '''Sería 1:''' # 01-02 – Krabbinn með gylltu klærnar # 03-04 – Leyndardómur Einhyrningsins # 05 – Fjársjóður Rögnvalds Rauða # 06-07 – Vindlar Faraós # 08-09 – Blái Lótusinn # 10-11 – Svaðilför í Surtsey # 12-13 – Leynivopnið '''Sería 2:''' # 01 – Dularfulla stjarnan # 02-03 – Skurðgoðið með skarð í eyra # 04-05 – Veldissproti Ottókars konungs # 06-07 – Tinni í Tíbet # 08-09 – Tinni og Pikkarónarnir # 10-11 – Svarta gullið # 12-13 – Flugrás 714 til Sydney '''Sería 3:''' # 01-02 – Kolafarmurinn # 03-04 – Sjö kraftmiklar kristallskúlur # 05-06 – Fangarnir í sólhofinu # 07-08 – Vandræði Vaílu Veinólínó # 09-10 – Eldflaugastöðin # 11-12 – Í myrkum mánafjöllum # 13-14 – Tinni í Ameríku * Í viðbót við þættina 21 var Hákarlavatnið einnig gefin út sem kvikmynd. * Þær bækur sem voru ekki gefnar út á video eru Bláu Appelsínurnar, Tinni í Sovétríkjunum og Tinni í Kongó. === Kvikmyndin um Tinna === Árið 2011 var frumsýnd kvikmynd eftir Tinna-sögunum, [[Ævintýri Tinna (kvikmynd)|Ævintýri Tinna: Leyndardómur Einhyrningsins]]. Myndinni er leikstýrt af [[Steven Spielberg]] en er framleidd af [[Peter Jackson]]. Myndin notast við blandaða tækni leikinna atriða og tölvugrafíkur í þrívídd. === Ævintýri Tinna - umfjöllun RÚV === Árið 2018 gerði Gísli Marteinn Baldursson útvarpsþætti um Ævíntýri Tinna þar sem fjallað er um bækurnar og útgáfu þeirra á íslensku. Gísli fær til sín ýmsa þekkta einstaklinga sem allir eiga það sameiginlegt að vera miklir aðdáendur bókanna. Fjallað er um bakgrunn bókanna, persónur og viðfangsefni í samhengi við samtíma Hergé. Þættirnir eru aðgengilegir á [https://www.ruv.is/thaettir/aevintyri-tinna hlaðvarpi RÚV.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191017182118/https://www.ruv.is/thaettir/aevintyri-tinna |date=2019-10-17 }} === Tenglar === * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1785844 „Tinni og Hergé“; grein í Morgunblaðinu 1993] {{Tinni}} [[Flokkur:Ævintýri Tinna| ]] 3t12cl7rc2jbz140gr2qxfx36ywxyxu 1974910 1974908 2026-08-10T11:23:53Z MyraMidnight 41218 fjöldi bóka 1974910 wikitext text/x-wiki {{Myndasögu-upplýsingar|titill=Ævintýri Tinna|uppr_titill=Les Aventures de Tintin|mynd=Belgique - Louvain-la-Neuve - Musée Hergé - 07.jpg|alt=Tinni eins og hann birtist í Hergé safninu|fyrirsögn=Tinni eins og hann birtist í [[Hergé|Hergé-safninu]]|fjöldi_bóka=24|útgefandi=[[Casterman]]|stakur_höfundur=já|höfundur=[[Hergé]] (Georges Remi)|uppr_tungumál=Franska|útgefandi_þýðingar={{ubl|[[Fjölvi]]|[[Froskur útgáfa]]}}}} '''Ævintýri Tinna''' (almennt kallaðar '''Tinnabækurnar''' á íslensku) ([[franska]]: ''Les Aventures de Tintin'') er flokkur [[teiknimyndasaga|teiknimyndabóka]] eftir [[Belgía|belgíska]] myndasöguhöfundinn og listamanninn Georges Remi sem hann skrifaði undir [[dulnefni]]nu [[Hergé]]. Á frummálinu er útgefandi bókanna [[Casterman]] en [[Fjölvi (forlag)|Fjölvi]] hefur gefið hann út á íslensku, en þýðandi þeirra flestra er [[Loftur Guðmundsson (þýðandi)|Loftur Guðmundsson]]. Einnig hafa verið gefnar út teiknimyndir um Tinna og félaga, og [[Steven Spielberg]] hefur leikstýrt [[Ævintýri Tinna (kvikmynd)|þrívíddarteiknimynd]] eftir ''[[Leyndardómur Einhyrningsins|Leyndardómi Einhyrningsins]]'' og ''[[Fjársjóður Rögnvaldar rauða|Fjársjóði Rögnvaldar rauða]]''. Árið 2019 hófst útgáfa Tinnabókanna hérlendis að nýju á vegum [[Froskur útgáfa|Frosks útgáfu]]. Komu þá út bækurnar Ferðin til tunglsins og Í myrkum mánafjöllum í nýrri þýðingu. Ævintýri Tinna hafa náð vinsældum um allan heim og eru eitt af þjóðarstoltum Belga. == Aðalpersónur == === Tinni === Tinni (franska: ''Tintin'') er aðalpersóna bókana og, ásamt hundinum Tobba, sú eina sem er í öllum bókunum. Hann er ungur [[rannsóknablaðamaður]] frá Belgíu og sú atvinna hans er mikilvæg í flestum bókunum. Í langflestum bókunum klæðist hann brúnum buxum, hvítum sokkum, brúnum skóm og blárri peysu með hvítri skyrtu innanundir. Hann er með ljóst, rauðleitt hár. Sköpun persónunnar er miðuð við árið 1929 en hann var þá byggður á eldri persónu Hergés, Totor, sem var [[skáti]] í sögum sem komu út á árunum 1926–1929. Framan af er ævintýragjörn hetja sem bjargar alltaf deginum. Í síðustu sögunum gerist það frekar að hann lendi í vandræðum og bjargi hlutunum svo. === Tobbi === Tobbi (franska: ''Milou'') er [[hundur]] Tinna sem fylgir honum í öllum hans ævintýrum. Hann er [[terrier|terrier-hundur]]. Úr því að hann er hundur getur hann ekki talað og getur þar af leiðandi ekki haft samskipti við aðrar persónur. Þó eru mjög sterk bönd milli hans og Tinna og skilja þeir hvorn annan mjög vel. Hugsanir Tobba birtast stundum í talblöðrum, en hann er eina persónan sem lesendur fá að hann er að hugsa. Hann er sólginn í [[áfengi]], en er illa við [[köngulær]]. === Skafti og Skapti === Skafti og Skapti (franska: ''Dupont et Dupond'') eru leynilögreglumenn sem eru með öllu óhæfir í sínu starfi. Þeir eru mjög líkir að öllu leyti en algjörlega óskyldir. Þeir ganga báðir í svörtum jakkafötum, með svartan kúluhatt og staf, en þegar þeir eru á ferðum sínum reyna þeir oft að klæðast þjóðlegum búningum sem þeir halda að láti þá falla betur inn í hópinn. Þeir eru báðir með svart hár og hálfskalla og svart yfirvaraskegg sem eru örlítið ólík í laginu, en það er eini munurinn á útliti þeirra. Þeir ruglast mjög í tali og er það, ásamt almennri heimsku þeirra, algeng undirstaða brandara í bókunum. === Kolbeinn kafteinn === [[Kolbeinn kafteinn]] (franska: ''Capitaine Haddock'') kynntist Tinna í bókinni [[Krabbinn með gylltu klærnar]] sem [[áfengissjúkur]] [[skipstjóri]]. Meðal annars með hjálp Tinna nær hann að yfirvinna áfengissýkina og þeir verða bestu vinir. Kolbeinn er á miðjum aldri, dökkhærður með alskegg. Hann klæðist jafnan svörtum buxum og jakka, blárri rúllukragapeysu með mynd af akkeri á og skipstjórahúfu. Eitt af hans helstu persónueinkennum eru blótsyrði hans. Hann blótar mjög mikið, oft með vísunum í sjómennsku. Á íslensku koma blótsyrðin oft fram í löngum, stuðluðum, runum. Frá því við lok bókarinnar um [[Fjársjóð Rögnvaldar rauða]] býr hann á sínu forna ættarsetri [[Myllusetur|Myllusetri]]. === Prófessor Vilhjálmur Vandráður === Prófessor Vandráður (franska: ''Professeur Tryphon Tournesol'') var seinasta aðalpersónan til að vera kynnt. Hann kom fyrst fram í Fjársóði Rögnvaldar rauða og við enda hennar flutti hann á Myllusetur til Kolbeins kapteins. Hann er afar heyrnarsljór uppfinningamaður sem finnur oft upp brjálæðislega hluti svo sem hátíðnihljóðsvopn og pillu til að lækna áfengissýki. Hann klæðist oftast svörtum buxum og jakka, hvítri skyrtu, svörtu bindi, grænum hatti og víðum grænum frakka. Hann er með svart skegg og hár, og hálfskalla. Einn þeirra muna sem hann er alltaf með á sér er [[pendúll]] sem hann notar til að finna alls kyns hluti. Brandarar í sögunum eru oft byggðir á því þegar Vandráður misheyrir eitthvað á skoplegan hátt. == Hugmyndafræði == Tinnabækurnar eru oft sagðar sýna skoðanir höfundarins, Hergé, á mjög augljósan hátt. Sagt hefur verið um Tinna að hann hafi verið hetjan sem hinn unga Hergé hefði dreymt um að verða. En persónu Tinna mætti lýsa sem venjulegum manni sem kemur upp um [[Vondi karlinn|vondu karlana]] og sigrast á öllum erfiðleikum. En þó Tinni sé næsta fullkominn, þá hafa samferðamenn hans flestir augljósa galla. Einkum á það við um hinn drykkfellda Kolbein kapteinn sem Tinni þarf oft að bjarga úr vandræðum. Mikið af vandræðunum sem Tinni lendir í eru framfærð og mótuð af skoðunum Hergé, og Tinni hefur samúð og hjálpar þeim sem skapari hans leit á sem hjálparþurfi. Fyrstu bækurnar eru augljóslega mjög litaðar af heimssýn Hergé; þær eru t.d. á móti bæði [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] en fylgjandi [[Nýlendustefna|nýlendustefnu]] [[Evrópa|Evrópu]]. Bækurnar voru, líkt og andinn í Belgíu á þeim tíma, mjög þjóðernissinnaðar. Þegar ''[[Blái Lótusinn]]'' kom út hafði stefna Hergé breyst nokkuð þar sem samúðin var með [[Kína|Kínverjum]] gegn [[Japan|Japönum]] og [[Vesturlönd|vesturlandabúum]] og afskiptum þeirra í Kína. ''[[Veldissproti Ottókars konungs]]'' er augljóslega á móti [[Nasismi|Nasistum]] en sögurnar sem fylgdu í kjölfarið voru hlutlausar þar eð Belgía var hersetin af [[Þýskaland|Þjóðverjum]]. Þær bækur sem á eftir komu eru ekki mjög pólítískar, en í ''[[Tinni og Pikkarónarnir|Tinna og Pikkarónunum]]'' verður Tinni fyrst beinn þátttakandi í atburðarás, ekki bara áhorfandi og rannsakandi. Þar tekur hann þátt í byltingu sem verður að teljast ansi pólitísk. == Bækur == [[Listi yfir Tinna bækur|Ævintýri Tinna]] eru eftirfarandi, raðað í röð eftir því hvenær þau voru skrifuð (innan sviga eru nöfnin á frummáli): # ''[[Tinni í Sovétríkjunum]]'' – (''Tintin au pays des Soviets'') (1929–1930) [ísl. útg. 2007] # ''[[Tinni í Kongó]]'' – (''Tintin au Congo'') (1930–1931) [ísl. útg. 1976, 2020] (Birtist einnig sem framhaldssaga í [[Morgunblaðið|Morgunblaðinu]] 1979–1980) # ''[[Tinni í Ameríku]]'' – (''Tintin en Amérique'') (1931–1932) [ísl. útg. 1976, 2020] # ''[[Vindlar Faraós]]'' – (''Les Cigares du Pharaon'') (1932–1934) [ísl. útg. 1972, 2021] # ''[[Blái Lótusinn]]'' – (''Le Lotus bleu'') (1934–1935) [ísl. útg. 1977, 2021] # ''[[Skurðgoðið með skarð í eyra|Skurðgoðið með skarð í eyra / Arumbaya skurðgoðið]]'' – (''L'Oreille cassée'') (1935–1937) [ísl. útg. 1975, 2022] # ''[[Svaðilför í Surtsey|Svaðilför í Surtsey / Myrkey]]'' – (''L'Ile noire'') (1937–1938) [ísl. útg. 1971, 2022] # ''[[Veldissproti Ottókars konungs|Veldissproti Ottókars konungs / Veldissproti Ottókars]]'' – (''Le Sceptre d'Ottokar'') (1938–1939) [ísl. útg. 1974, 2023] # ''[[Krabbinn með gylltu klærnar]]'' – (''Le Crabe aux pinces d'or'') (1940–1941) [ísl. útg. 1973] # ''[[Dularfulla stjarnan]]'' – (''L'Étoile mystérieuse'') (1941–1942) [ísl. útg. 1971] # ''[[Leyndardómur Einhyrningsins]]'' – (''Le Secret de la Licorne'') (1942–1943) [ísl. útg. 1976] # ''[[Fjársjóður Rögnvaldar rauða]]'' – (''Le Trésor de Rackam le Rouge'') (1943–1944) [ísl. útg. 1977] # ''[[Sjö kraftmiklar kristallskúlur]]'' – (''Les Sept boules de cristal'') (1943–1948) [ísl. útg. 1974] # ''[[Fangarnir í sólhofinu]]'' – (''Le Temple du soleil'') (1946–1949) [ísl. útg. 1974] # ''[[Svarta gullið]]'' – (''Tintin au pays de l'or noir'') (1948–1950) [ísl. útg. 1975] # ''[[Eldflaugastöðin|Eldflaugastöðin / Ferðin til tunglsins]]'' – (''Objectif Lune'') (1950–1953) [ísl. útg. 1972, 2019] # ''[[Í myrkum mánafjöllum]]'' – (''On a marché sur la Lune'') (1950–1954) [ísl. útg. 1973, 2019] # ''[[Leynivopnið]]'' – (''L'Affaire Tournesol'') (1954–1956) [ísl. útg. 1975] # ''[[Kolafarmurinn]]'' – (''Coke en stock'') (1958) [ísl. útg. 1975] # ''[[Tinni í Tíbet]]'' – (''Tintin au Tibet'') (1960) [ísl. útg. 1974] # ''[[Vandræði Vaílu Veinólínó]]'' – (''Les Bijoux de la Castafiore'') (1963) [ísl. útg. 1977] # ''[[Flugrás 714 til Sydney]]'' – (''Vol 714 pour Sydney'') (1968) [ísl. útg. 1976] # ''[[Tinni og Pikkarónarnir]]'' – (''Tintin et les Picaros'') (1976) [ísl. útg. 1977] # ''[[Tintin et l'Alph-Art]]'' – (''hefur ekki enn verið þýdd'') (1986) Ókláruð, gefin út að Hergé látnum. * ''Hákarlavatnið'' og ''Bláu Appelsínurnar'' eru gerðar eftir kvikmyndum og ekki eftir Hergé, en þó um Tinna og félaga. Umdeilt er hvort telja skuli þær til bókaflokksins um Ævintýri Tinna. == Kvikmyndir == === Teiknimyndaþættir === 22 af 25 Tinnabókunum voru gefnar út sem teiknimyndaþættir, og það sem við köllum "Tinnamyndirnar" eru í raun oftast tveir sjónvarpsþættir í einni mynd. Þættirnir sem gerðir voru eru, [http://www.imdb.com/title/tt0179552/episodes#season-1 í upprunalegri útgáfuröð]: '''Sería 1:''' # 01-02 – Krabbinn með gylltu klærnar # 03-04 – Leyndardómur Einhyrningsins # 05 – Fjársjóður Rögnvalds Rauða # 06-07 – Vindlar Faraós # 08-09 – Blái Lótusinn # 10-11 – Svaðilför í Surtsey # 12-13 – Leynivopnið '''Sería 2:''' # 01 – Dularfulla stjarnan # 02-03 – Skurðgoðið með skarð í eyra # 04-05 – Veldissproti Ottókars konungs # 06-07 – Tinni í Tíbet # 08-09 – Tinni og Pikkarónarnir # 10-11 – Svarta gullið # 12-13 – Flugrás 714 til Sydney '''Sería 3:''' # 01-02 – Kolafarmurinn # 03-04 – Sjö kraftmiklar kristallskúlur # 05-06 – Fangarnir í sólhofinu # 07-08 – Vandræði Vaílu Veinólínó # 09-10 – Eldflaugastöðin # 11-12 – Í myrkum mánafjöllum # 13-14 – Tinni í Ameríku * Í viðbót við þættina 21 var Hákarlavatnið einnig gefin út sem kvikmynd. * Þær bækur sem voru ekki gefnar út á video eru Bláu Appelsínurnar, Tinni í Sovétríkjunum og Tinni í Kongó. === Kvikmyndin um Tinna === Árið 2011 var frumsýnd kvikmynd eftir Tinna-sögunum, [[Ævintýri Tinna (kvikmynd)|Ævintýri Tinna: Leyndardómur Einhyrningsins]]. Myndinni er leikstýrt af [[Steven Spielberg]] en er framleidd af [[Peter Jackson]]. Myndin notast við blandaða tækni leikinna atriða og tölvugrafíkur í þrívídd. === Ævintýri Tinna - umfjöllun RÚV === Árið 2018 gerði Gísli Marteinn Baldursson útvarpsþætti um Ævíntýri Tinna þar sem fjallað er um bækurnar og útgáfu þeirra á íslensku. Gísli fær til sín ýmsa þekkta einstaklinga sem allir eiga það sameiginlegt að vera miklir aðdáendur bókanna. Fjallað er um bakgrunn bókanna, persónur og viðfangsefni í samhengi við samtíma Hergé. Þættirnir eru aðgengilegir á [https://www.ruv.is/thaettir/aevintyri-tinna hlaðvarpi RÚV.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191017182118/https://www.ruv.is/thaettir/aevintyri-tinna |date=2019-10-17 }} === Tenglar === * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1785844 „Tinni og Hergé“; grein í Morgunblaðinu 1993] {{Tinni}} [[Flokkur:Ævintýri Tinna| ]] 57cffa141zu74s78y0rehxiau4x1vz5 0 12128 1974853 1974767 2026-08-09T20:21:21Z Martin Macha 2111 74483 /* */ 1974853 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Lýðveldið Kólumbía | nafn_á_frummáli = República de Colombia | nafn_í_eignarfalli = Kólumbíu | fáni = Flag of Colombia.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Colombia.svg | kjörorð = Libertad y Orden<br />([[spænska]]: Frelsi og regla) | staðsetningarkort = COL_orthographic_(San_Andrés_and_Providencia_special).svg | tungumál = [[spænska]] | höfuðborg = [[Bógóta]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | titill_leiðtoga = [[Forseti Kólumbíu|Forseti]] | nöfn_leiðtoga = [[Abelardo de la Espriella]] | stærðarsæti = 25 | flatarmál = 1.141.748 | hlutfall_vatns = 8,8 | mannfjöldaár = 2026 | mannfjöldasæti = 26 | fólksfjöldi = 53.399.171<ref>{{cite web |url=https://www.dane.gov.co/index.php/estadisticas-por-tema/demografia-y-poblacion/proyecciones-de-poblacion |title=Proyecciones de Población DANE |access-date=9 August 2026}}</ref> | íbúar_á_ferkílómetra = 46, 8 | VLF_ár = 2026 | VLF = 1.259 <ref name="IMFWEO.CO">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=14 April 2026 |access-date=19 April 2026}}</ref> | VLF_sæti = 32 | VLF_á_mann = 23.576<ref name="IMFWEO.CO" /> | VLF_á_mann_sæti = 85 | VÞL = {{hækkun}} 0.788 | VÞL_ár = 2023 | VÞL_sæti = 83 | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Spánn|Spáni]] | atburður1 = Yfirlýst | atburður2 = Viðurkennt | dagsetning1 = [[20. júlí]], [[1810]] | dagsetning2 = [[7. ágúst]], [[1819]] | gjaldmiðill = [[kólumbískur pesói|pesói]] | tímabelti = [[UTC]]-5 | þjóðsöngur = [[Oh Gloria Inmarcesible!]] | tld = co | símakóði = 57 }} '''Kólumbía''' er land í norðvesturhluta [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]] með landamæri að [[Venesúela]] og [[Brasilía|Brasilíu]] í austri, [[Ekvador]] og [[Perú]] í suðri og [[Panama]] í norðvestri. Það á strönd að [[Karíbahaf]]i í norðri og [[Kyrrahaf]]inu í vestri. Kólumbía ræður yfir stórum eyjaklasa í Karíbahafi, [[San Andrés y Providencia]], undan strönd [[Níkaragva]]. Landið þar sem nú er Kólumbía var byggt [[frumbyggjar Ameríku|frumbyggjum]] frá því í [[steinöld]]. Þar stóðu menningarsamfélögin [[Muisca]], [[Quimbaya]] og [[Tairona]]. [[Spánn|Spánverjar]] komu til landsins árið [[1499]] og lögðu það brátt undir sig. Þeir stofnuðu [[Varakonungsdæmið Nýja-Granada]] með höfuðborgina [[Bógóta]]. Varakonungsdæmið lýsti yfir sjálfstæði sem [[Stór-Kólumbía]] í kjölfar herfara [[Simón Bolívar]] [[1819]]. Nokkrum árum síðar klufu [[Venesúela]] og [[Ekvador]] sig frá þessu ríki og eftir varð [[Lýðveldið Nýja-Granada]]. [[Panama]] klauf sig frá Kólumbíu árið [[1903]]. Eftir síðari heimsstyrjöld leiddu pólitísk átök til tíu ára vopnaðra átaka, ''[[La Violencia]]''. Stjórnarsamstarf [[Frjálslyndi flokkurinn (Kólumbíu)|frjálslyndra]] og [[Íhaldsflokkurinn (Kólumbíu)|íhaldsmanna]] batt endi á þessi átök en brátt hófst skæruhernaður við ýmsa vopnaða hópa og glæpasamtök sem hefur haldið áfram til þessa dags. Kólumbía er eitt af sautján löndum heims með mesta [[líffjölbreytni]]. Landið nær yfir [[regnskógur|regnskóga]] á [[Amasón|Amasónsvæðinu]], [[Andesfjöll]] og [[hitabeltisgresja|hitabeltisgresjur]]. Kólumbía er þriðja fjölmennasta ríki [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]] og þriðja stærsta hagkerfið á eftir [[Brasilía|Brasilíu]] og [[Mexíkó]]. Flestar stærstu borgir landsins, eins og [[Bógóta]] og [[Medellín]], standa á hásléttum í Andesfjöllum. Helstu útflutningsafurðir Kólumbíu eru [[olía]] og [[kol]], en landið er líka þekkt fyrir framleiðslu [[smaragður|smaragða]], [[kaffi]]s og [[pappír]]s meðal annars. ==Heiti== Kólumbía dregur nafn sitt af landkönnuðinum [[Kristófer Kólumbus|Kólumbusi]]. Byltingarmaðurinn [[Francisco de Miranda]] sá fyrir sér að nafnið yrði notað yfir [[Nýi heimurinn|Nýja heiminn]] í heild sinni, sérstaklega þann hluta sem heyrði undir spænsk lög (sem á þeim tíma náði frá [[Mississippi]] til [[Patagónía|Patagóníu]]). [[Stór-Kólumbía|Lýðveldið Kólumbía]] tók síðan nafnið upp árið 1819 þegar það var myndað úr löndum sem tilheyrðu [[Varakonungsdæmið Nýja-Granada|Varakonungsdæminu Nýja-Granada]] (í dag löndin Kólumbía, Panama, Venesúela, Ekvador og norðvesturhluti Brasilíu). Þegar Venesúela, Ekvador og Cundinamarca urðu sjálfstæð ríki tók fyrrum héraðið Cundinamarca upp nafnið [[Nýja-Granada]]. Árið 1858 breytti Nýja-Granada nafni sínu í [[Sambandslýðveldið Granada]]. Árið 1863 var nafninu aftur breytt í [[Bandaríki Kólumbíu]] og árið 1886 tók landið upp núverandi heiti, [[Lýðveldið Kólumbía]]. == Landfræði == [[File:Mapa de Colombia (topografía).svg|upright=1.05|thumb|Hæðakort af Kólumbíu.]] Landslag í Kólumbíu skiptist í sex landsvæði sem hvert hefur sín einkenni: [[Andesfjöll]]in, [[Kyrrahaf]]sströndin, [[Karíbahaf]]sströndin, [[Llanos]] (slétturnar), [[Amasónskógurinn]] og [[Eyjar í Kólumbíu|eyjarnar]] sem eru bæði í Atlantshafi og Kyrrahafi.<ref name="Geography of Colombia">{{cite web |url= https://www.colombia-sa.com/geografia/geografia-in.html|title= Natural regions of Colombia and description of the three branches of the andes cordillera|publisher = colombia-sa.com |access-date= 7 March 2014}}</ref> Landhelgi Kólumbíu nær að landhelgi [[Kosta Ríka]], [[Níkaragva]], [[Hondúras]], [[Jamaíka|Jamaíku]], [[Haítí]] og [[Dóminíska lýðveldið|Dóminíska lýðveldisins]].<ref name="Maritime borders" /> Í norðvestri á Kólumbía landamæri að [[Panama]], að [[Venesúela]] og [[Brasilía|Brasilíu]] í austri, og [[Ekvador]] og [[Perú]] í suðri.<ref name = "Land borders">{{cite web|url= http://www.cancilleria.gov.co/en/politica/fronteras-terrestres|title= The Republic of Colombia shares land borders with five (5) countries |publisher = cancilleria.gov.co}}</ref> Mörk landhelginnar hafa verið staðfest með sjö samningum við nágrannaríki í Karíbahafi og þremur í Kyrrahafi.<ref name = "Maritime borders">{{cite web|url= http://www.cancilleria.gov.co/en/politica/fronteras-maritimas|title= Maritime borders|publisher = cancilleria.gov.co}}</ref> Landið liggur milli 12. og 4. breiddargráðu suður og 67. og 79. lengdargráðu vestur. [[File:Koppen-Geiger Map COL present.svg|thumb|left|upright=1.3|Veðurfarsbelti í Kólumbíu.]] Kólumbía er hluti af [[Eldhringurinn|Eldhringnum]] þar sem jarðskjálftar eru algengir og eldvirkni útbreidd.<ref name="Ring of Fire">{{cite web|url= http://seisan.ingeominas.gov.co/RSNC/index.php/material-educativo|title= Colombia is part of the Ring of Fire|publisher= seisan.ingeominas.gov.co|access-date= 7 March 2014|language=es|url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20140307220211/http://seisan.ingeominas.gov.co/RSNC/index.php/material-educativo|archive-date= 7 March 2014|df= dmy-all}}</ref> Innar í landinu eru Andesfjöllinn helsta einkenni á landslaginu. Flestir af stærstu þéttbýliskjörnum Kólumbíu eru í hálendinu inni í landinu. Handan við [[Kólumbíufjöll]] (í suðvestursýslunum [[Cauca-sýsla|Cauca]] og [[Nariño-sýsla|Nariño]]) skiptast fjöllin í þrjá fjallgarða (''cordilleras''): [[Cordillera Occidental]] sem liggur meðfram Kyrrahafsströndinni, [[Cordillera Central]] milli árdala [[Cauca-fljót|Cauca]] og [[Magdalenufljót|Magdalena]], og [[Cordillera Oriental]] sem liggur norðaustur í átt að [[Guajira-skagi|Guajira-skaga]]. Í Cordillera Occidental er borgin [[Santiago de Cali]]; í Cordillera Central eru borgirnar [[Medellín]], [[Manizales]], [[Pereira (Kólumbíu)|Pereira]] og [[Armenia (Quindío)|Armenia]]; og í Cordillera Central eru borgirnar [[Bucaramanga]] og [[Cúcuta]].<ref name="Geography of Colombia"/><ref name="populationbyregions"/><ref name="Population density"/> Fjöllin í Cordillera Occidental ná yfir 4.700 metra hæð og í Cordillera Central og Oriental ná þau 5.000 metra hæð. Bogotá liggur í 2.600 metra hæð og er hæsta borg heims af þessari stærðargráðu.<ref name="Geography of Colombia"/> Austan við Andesfjöllin eru gresjur sem nefnast ''[[Llanos]]'' og eru hluti af ársléttu [[Órinókófljót]]s. Lengst í suðaustri er svo [[Amasónfrumskógurinn]]. Samanlagt eru þessi láglendissvæði yfir helmingur af landsvæði Kólumbíu, en þar búa innan við 6% landsmanna. Í norðri, við strönd Karíbahafsins, búa 21,9% landsmanna. Þar eru helstu hafnarborgir landsins, [[Barranquilla]] og [[Cartagena (Kólumbíu)|Cartagena]]. Þar eru að mestu láglendar sléttur, en líka fjallgarðurinn [[Sierra Nevada de Santa Marta]], þar sem eru hæstu tindar landsins ([[Pico Cristóbal Colón]] og [[Pico Simón Bolívar]]), og [[La Guajira-eyðimörkin]]. Ólíkt Karíbahafsströndinni er Kyrrahafsströndin dreifbýl og þakin þykkum gróðri. [[Baudó-fjöll]] liggja meðfram ströndinni nyrst. Helsta hafnarborgin við Kyrrahafsströndina er [[Buenaventura (Kólumbíu)|Buenaventura]].<ref name="Geography of Colombia"/><ref name="populationbyregions">{{cite web|url= https://geoportal.dane.gov.co/atlasestadistico/pages/tome01/tm01itm17.html|title= Distribution of the population by regions|publisher= geoportal.dane.gov.co|access-date= 17 June 2016|archive-date= 17 júní 2016|archive-url= https://web.archive.org/web/20160617225957/https://geoportal.dane.gov.co/atlasestadistico/pages/tome01/tm01itm17.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Population density">{{cite web|url= https://geoportal.dane.gov.co/atlasestadistico/pages/tome01/tm01itm16.html|title= Population density of Colombia|publisher= geoportal.dane.gov.co|access-date= 17 June 2016|archive-date= 17 júní 2016|archive-url= https://web.archive.org/web/20160617225927/https://geoportal.dane.gov.co/atlasestadistico/pages/tome01/tm01itm16.html|url-status=dead}}</ref> Helstu vatnsföll í Kólumbíu eru [[Magdalenufljót]], [[Cauca-fljót]], [[Guaviare-fljót]], [[Atratofljót]], [[Metafljót]], [[Putumayo-fljót]] og [[Caquetá-fljót]]. Í Kólumbíu eru fjögur meginvatnasvið, við Kyrrahaf, Karíbahaf, Órinókófljót og Amasónfljót. Vatnsföll marka landamæri Kólumbíu að bæði Venesúela og Perú.<ref name="Hydrography">{{cite web |url= https://www.colombia-sa.com/geografia/geografia-in-2.html|title= Hydrography of Colombia|publisher = colombia-sa.com |access-date= 7 March 2014}}</ref> Náttúruverndarsvæði og þjóðgarðar ná yfir um 14.268.224 hektara svæði, sem er 12,77% af landinu.<ref>{{cite web |language=es |url=http://www.parquesnacionales.gov.co/portal/sistema-de-parques-nacionales-naturales/ |title=Dirección de Parques Nacionales Naturales de Colombia |access-date=15 November 2015 |archive-date=5 mars 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305033857/http://parquesnacionales.gov.co/portal/sistema-de-parques-nacionales-naturales |url-status=dead }}</ref> [[Skógeyðing]] í Kólumbíu er fremur lítil miðað við nágrannalöndin.<ref name="United Nations Deforestation">{{cite web |url= http://hdr.undp.org/en/content/change-forest-area-19902011 |title= Change in forest area, 1990/2011 (%) |publisher= undp.org |access-date= 18 February 2015 |archive-date= 15 February 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150215040216/http://hdr.undp.org/en/content/change-forest-area-19902011 |url-status= dead }}</ref> Kólumbía fékk einkunnina 8,26/10 á [[Forest Landscape Integrity Index]] og er í 25. sæti af 172 löndum.<ref name="FLII-Supplementary">{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|last2=Duncan|first2=A.|last3=Evans|first3=T. D.|last4=Jones|first4=K. R.|last5=Beyer|first5=H. L.|last6=Schuster|first6=R.|last7=Walston|first7=J.|last8=Ray|first8=J. C.|last9=Robinson|first9=J. G.|last10=Callow|first10=M.|last11=Clements|first11=T.|last12=Costa|first12=H. M.|last13=DeGemmis|first13=A.|last14=Elsen|first14=P. R.|last15=Ervin|first15=J.|last16=Franco|first16=P.|last17=Goldman|first17=E.|last18=Goetz|first18=S.|last19=Hansen|first19=A.|last20=Hofsvang|first20=E.|last21=Jantz|first21=P.|last22=Jupiter|first22=S.|last23=Kang|first23=A.|last24=Langhammer|first24=P.|last25=Laurance|first25=W. F.|last26=Lieberman|first26=S.|last27=Linkie|first27=M.|last28=Malhi|first28=Y.|last29=Maxwell|first29=S.|last30=Mendez|first30=M.|last31=Mittermeier|first31=R.|last32=Murray|first32=N. J.|last33=Possingham|first33=H.|last34=Radachowsky|first34=J.|last35=Saatchi|first35=S.|last36=Samper|first36=C.|last37=Silverman|first37=J.|last38=Shapiro|first38=A.|last39=Strassburg|first39=B.|last40=Stevens|first40=T.|last41=Stokes|first41=E.|last42=Taylor|first42=R.|last43=Tear|first43=T.|last44=Tizard|first44=R.|last45=Venter|first45=O.|last46=Visconti|first46=P.|last47=Wang|first47=S.|last48=Watson|first48=J. E. M.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity - Supplementary Material|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|page=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057}}</ref> Kólumbía býr yfir sjötta mesta endurnýjanlega vatnsforða heims.<ref name=worldwater>{{cite web|url = https://worldwater.org/water-data/|title= Table 1: Total Renewable Freshwater Supply, by Country |publisher= worldwater.org}}</ref> ==Stjórnmál== === Stjórnsýslueiningar === Kólumbía skiptist í 32 [[Héruð Kólumbíu|héruð]] og eitt [[Bogotá|höfuðborgarumdæmi]] sem hefur sömu stöðu og hérað (Bogotá er líka höfuðstaður Cundinamarca-héraðs). Héruðin skiptast í [[sveitarfélög Kólumbíu|sveitarfélög]] sem hvert hefur sinn höfuðstað, og sveitarfélögin skiptast svo í ''corregimientos'' í dreifbýli og ''comunas'' í þéttbýli. Hvert hérað er með héraðsstjóra og héraðsþing sem eru kosin í beinum kosningum til fjögurra ára. Hvert sveitarfélag er með sveitarstjórn og sveitarstjóra sem kosin eru í beinni kosningu. Auk þess eru ''corregimientos'' og ''comunas'' með sín eigin kjörnu þing. Auk höfuðborgarinnar eru fjórar aðrar borgir með sérstaka stöðu sem [[umdæmi Kólumbíu|umdæmi]] vegna sérstöðu. Þetta eru [[Barnquilla]], [[Cartagena (Kólumbíu)|Cartagena]], [[Santa Marta]] og [[Buenaventura (Kólumbíu)|Buenaventura]]. Sum héruð hafa sínar eigin stjórnsýslueiningar þar sem er mikið þéttbýli og borgir samliggjandi (til dæmis í Antioquia og Cundinamarca). Þar sem aftur er mikið dreifbýli, eins og í Amazonas, Vaupés og Vichada, eru aðrar sérstakar stjórnsýslueiningar eins og héraðs-''corregimientos'' (blanda af sveitarfélagi og ''corregimiento''). {| style="background:none;font-size:85%;" |- valign="top" | [[Image:Departments_of_colombia.svg|400px|left|]] |<!--fyrsti dálkur:--> {| class="wikitable" |- ! || Hérað || Höfuðstaður |- | 1 || [[File:Flag of Amazonas (Colombia).svg|border|22x20px|Flag of the Department of Amazonas]] [[Amazonas-hérað|Amazonas]] || [[Leticia, Colombia|Leticia]] |- | 2 || [[File:Flag of Antioquia Department.svg|border|22x20px|Flag of the Department of Antioquia]] [[Antioquia-hérað|Antioquia]] || [[Medellín]] |- | 3 || [[File:Flag of Arauca.svg|22x20px|Flag of the Department of Arauca]] [[Arauca-hérað|Arauca]] || [[Arauca, Arauca|Arauca]] |- | 4 || [[File:Flag of Atlántico.svg|border|22x20px|Flag of the Department of Atlántico]] [[Atlántico-hérað|Atlántico]] || [[Barranquilla]] |- | 5 || [[File:Flag of Bolívar (Colombia).svg|22x20px|Flag of the Department of Bolívar]] [[Bolívar-hérað|Bolívar]] || [[Cartagena, Colombia|Cartagena]] |- | 6 || [[File:Flag of Boyacá Department.svg|22x20px|Flag of the Department of Boyacá]] [[Boyacá-hérað|Boyacá]] || [[Tunja]] |- | 7 || [[File:Flag of Caldas.svg|22x20px|Flag of the Department of Caldas]] [[Caldas-hérað|Caldas]] || [[Manizales]] |- | 8 || [[File:Flag of Caquetá.svg|border|22x20px|Flag of the Department of Caquetá]] [[Caquetá-hérað|Caquetá]] || [[Florencia, Caquetá|Florencia]] |- | 9 || [[File:Flag of Casanare.svg|22x20px|Flag of the Department of Casanare]] [[Casanare-hérað|Casanare]] || [[Yopal]] |- | 10 || [[File:Flag of Cauca.svg|22x20px|Flag of the Department of Cauca]] [[Cauca-hérað|Cauca]] || [[Popayán]] |- | 11 || [[File:Flag of Cesar.svg|22x20px|Flag of the Department of Cesar]] [[Cesar-hérað|Cesar]] || [[Valledupar]] |- | 12 || [[File:Flag of Chocó.svg|22x20px|Flag of the Department of Chocó]] [[Chocó-hérað|Chocó]] || [[Quibdó]] |- | 13 || [[File:Flag of Córdoba.svg|22x20px|Flag of the Department of Córdoba]] [[Córdoba-hérað|Córdoba]] || [[Montería]] |- | 14 || [[File:Flag of Cundinamarca.svg|22x20px|Flag of the Department of Cundinamarca]] [[Cundinamarca-hérað|Cundinamarca]] || [[Bogotá]] |- | 15 || [[File:Flag of Guainía.svg|22x20px|Flag of the Department of Guainía]] [[Guainía-hérað|Guainía]] || [[Inírida, Guainía|Inírida]] |- | 16 || [[File:Flag of Guaviare.svg|22x20px|Flag of the Department of Guaviare]] [[Guaviare-hérað|Guaviare]] || [[San José del Guaviare]] |- | 17 || [[File:Flag of Huila.svg|border|22x20px|Flag of the Department of Huila]] [[Huila-hérað|Huila]] || [[Neiva (Kólumbíu)|Neiva]] |} |<!--annar dálkur:--> {| class="wikitable" |- ! || Hérað || Höfuðstaður |- | 18 || [[File:Flag of La Guajira.svg|border|22x20px|Flag of La Guajira]] [[La Guajira-hérað|La Guajira]] || [[Riohacha]] |- | 19 || [[File:Flag of Magdalena.svg|22x20px|Flag of the Department of Magdalena]] [[Magdalena-hérað|Magdalena]] || [[Santa Marta]] |- | 20 || [[File:Flag of Meta.svg|22x20px|Flag of the Department of Meta]] [[Meta-hérað|Meta]] || [[Villavicencio]] |- | 21 || [[File:Flag of Nariño.svg|22x20px|Flag of the Department of Nariño]] [[Nariño-hérað|Nariño]] || [[Pasto, Colombia|Pasto]] |- | 22 || [[File:Flag of Norte de Santander.svg|22x20px|Flag of the Department of Norte de Santander]] [[Norte de Santander]] || [[Cúcuta]] |- | 23 || [[File:Flag of Putumayo.svg|22x20px|Flag of the Department of Putumayo]] [[Putumayo-hérað|Putumayo]] || [[Mocoa]] |- | 24 || [[File:Flag of Quindío.svg|22x20px|Flag of the Department of Quindío]] [[Quindío-hérað|Quindío]] || [[Armenia, Colombia|Armenia]] |- | 25 || [[File:Flag of Risaralda.svg|22x20px|Flag of the Department of Risaralda]] [[Risaralda-hérað|Risaralda]] || [[Pereira, Colombia|Pereira]] |- | 26 || [[File:Flag of San Andrés y Providencia.svg|22x20px|Flag of the Department of San Andres, Providencia and Santa Catalina]] [[San Andrés, Providencia og Santa Catalina|San Andrés, Providencia<br />og Santa Catalina]] || [[San Andrés, San Andrés y Providencia|San Andrés]] |- | 27 || [[File:Flag of Santander (Colombia).svg|22x20px|Flag of the Department of Santander]] [[Santander-hérað|Santander]] || [[Bucaramanga]] |- | 28 || [[File:Flag of Sucre (Colombia).svg|border|22x20px|Flag of the Department of Sucre]] [[Sucre-hérað|Sucre]] || [[Sincelejo]] |- | 29 || [[File:Flag of Tolima.svg|22x20px|Flag of the Department of Tolima]] [[Tolima-hérað|Tolima]] || [[Ibagué]] |- | 30 || [[File:Flag of Valle del Cauca.svg|22x20px|Flag of the Department of Valle del Cauca]] [[Valle del Cauca-hérað|Valle del Cauca]] || [[Santiago de Cali|Cali]] |- | 31 || [[File:Flag of Vaupés.svg|border|22x20px|Flag of the Department of Vichada]] [[Vaupés-hérað|Vaupés]] || [[Mitú]] |- | 32 || [[File:Flag of Vichada.svg|22x20px|Flag of the Department of Vichada]] [[Vichada-hérað|Vichada]] || [[Puerto Carreño]] |- | 33 || [[File:Flag of Bogotá.svg|22x20px|Flag of Bogotá]] [[Bogotá]] || [[Bogotá]] |} |} == Íbúar == Kólumbía er 3. fjölmennasta ríki Rómönsku Ameríku, á eftir Brasilíu og Mexíkó, með um 48 milljónir íbúa. Í upphafi 20. aldar var íbúafjöldi Kólumbíu um 4 milljónir. Frá því snemma á 8. áratug 20. aldar hefur fæðingar- og dánartíðni minnkað og hægst á fjölgun íbúa. Árið 2016 er fjölgunin talin vera um 0,9%. 26,8% íbúa eru undir 15 ára aldri, 65,7% milli 15 og 64 ára og 7,4% 65 ára og eldri. Hlutfall eldri íbúa er farið að aukast verulega. Talið er að íbúar Kólumbíu verði um 55,3 milljónir árið 2050. Stærstur hluti íbúa býr í borgum í Andesfjöllum og við Karíbahafsströndina. Þéttbýli er líka mest í Andesfjöllum. Í níu láglendishéruðum í austurhluta landsins, sem ná yfir 54% af flatarmáli landsins, búa innan við 6% íbúa. Kólumbía var áður sveitasamfélag en þéttbýlisvæðing var hröð um miðja 20. öld og landið er nú eitt það þéttbýlasta í Rómönsku Ameríku. Íbúar í þéttbýli voru 31% landsmanna árið 1938 en voru orðnir um 60% árið 1973. Árið 2015 var talið að 76% byggju í þéttbýli. Íbúum Bogotá hefur fjölgað úr 300.000 árið 1938 í um 8 milljónir í dag. 72 borgir eru með meira en 100.000 íbúa. Árið 2012 var fjöldi [[vegalaust fólk innan eigin lands|vegalauss fólks innan eigin lands]] mestur í heimi í Kólumbíu, eða 4,9 milljónir. Lífslíkur voru 74,8 ár árið 2015 og barnadauði 13,1 á 1000 íbúa árið 2016. Árið 2015 voru 94,58% fullorðinna og 98,66% ungmenna læs. Kólumbía ver 4,49% vergrar landsframleiðslu í menntun. === Tungumál === 99,2% íbúa Kólumbíu tala [[spænska|spænsku]]. Auk spænsku eru 65 [[indíánamál]], tvö [[kreólamál]], [[romaní]] og [[kólumbískt táknmál]] töluð í landinu. [[Enska]] nýtur opinberrar stöðu á eyjunum [[San Andrés, Providencia og Santa Catalina]]. Í gagnagrunninum [[Ethnologue]] eru 101 tungumál skráð í Kólumbíu, fyrir utan spænsku. Nákvæm tala er dálítið á reiki því sumir höfundar skrá mállýskur sem aðrir telja sérstök tungumál. Algengt er að tala um 71 tungumál sem töluð eru í landinu í dag - flest úr málaættunum [[chibcha-mál]], [[tukanóamál]], [[bora-witoto-mál]], [[guajiboa-mál]], [[aravakamál]], [[karíbamál]], [[barbakómál]] og [[salíbamál]]. Í dag tala um 850.000 manns frumbyggjamál. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur|landafræði}} {{Suður-Ameríka}} [[Flokkur:Kólumbía]] [[Flokkur:Spænskumælandi lönd]] saky1tgt16wkwznwv3j2p0m9mi4xj9k 0 27958 1974905 1974630 2026-08-10T11:00:08Z ~2026-32899-00 117276 /* Í Evrópukeppnum */ 1974905 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Chris Brazell]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Arnar Þór Sævarsson]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og leika allir meistaraflokkar Vals í efstu deild bæði í karla- og kvennaflokki. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum of þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. 20. desember 2023 ákvað aðalstjórn Knattspyrnufélagsins Vals að fjarlægja styttuna af lóð félagsins vegna ásakana um kynferðisbrot séra Friðriks. Í yfirlýsingu frá Herði Gunnarssyni, þáverandi formanni Vals, sagði m.a. svo: „Þó séra Friðrik hafi ekki starfað innan félagsins og við höfum engin dæmi þess að brot hafi átt sér stað er tengjast félaginu þá er saga Vals og séra Friðriks samofin og umræðan upp á síðkastið hefur skaðað félagið okkar,“ með ákvörðuninni sagði Hörður félagið vera að senda skýr skilaboð út í samfélagið um að hegðun af þessu tagi sé fordæmd með öllu og Valur vilji ekki tengjast henni með nokkrum hætti.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-12-20-valur-fjarlaegir-styttu-af-fridriki-400367/|title=Valur fjarlægir styttu af Friðriki - RÚV.is|last=Jóhannsson|first=Róbert|date=2023-12-20|website=RÚV|access-date=2026-08-05}}</ref> [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handknattleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við [[S.L. Benfica]] í Evrópukeppni Meistaraliða. Valur hafði tvívegis áður verið þátttakandi í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrsti leikur Vals í slíkri Evrópukeppni var um Evrópubikarinn og var þá leikið við belgíska liðið [[Standard Liège]]. Lauk þeirri viðureign svo á Laugardalsvellinum að liðin skyldu jöfn 1:1. En á heimavelli Standard í Liege, tapaði Valur 8:1. Önnur keppnin var í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrri leikurinn fór einnig fram á Laugardalsvellinum gegn Jeuness frá [[Lúxemborg]]. Lauk þeim leik einnig með jafntefli 1:1 og í Lúxemborg urðu úrslitin einnig jafntefli 3:3 sem tryggði Val rétt til framhaldskeppni þar sem Valsmenn skoruðu fleiri mörk á útivelli. Í annarri umferð kepninnar dróst Valur gegn ungverska liðinu Vasas í [[Búdapest]] en þar sem svo langt var liðið á árið varð það að ráði að leika báða leikina í Ungverjalandi. Fyrri leiknum lauk með 6:0 og þeim síðari 5:1. Ungverskur sigur í bæði skiptin. [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] Þegar Valur lék við Benfica árið 1968 var Benfica eitt frægasta knattspyrnulið veraldar og hafði á að skipa mörgum af bestu knattspyrnumönnum heims. Í Valsblaðinu 1968 er vandlega fjallað um þessa viðureign: <blockquote>Vissulega var Valsmönnum þetta ljóst [þ.e. getustig leikmanna Benfica], það var því, í sjálfu sér, engin furða, þó að þeim skyti nokkurn skelk í bringu í fyrstu, er þeir fengu þá "óvæntu" fregn, að kappar þessir, hinir vígdjörfu og fótfimu, sem hin frægustu lið knattspyrnuheimsins hefðu ekki staðið snúning, myndi "finna þá í fjöru" á Laugardalsvellinum 18. september. En hér tjáði ekki um að sakast. Nú dugði ekki annað en bregðast af skörungsskap og karlmennsku við vandanum. Berjast til þrautar og falla þá, ef svo vildi verða, með sæmd.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4659006#page/n41/mode/2up|titill=Valur-Benfica|höfundur=Einar Björnsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=1968|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}</ref></blockquote>Skipaðar voru þrjár nefndir sem skyldu megin veg og vanda hafa af því mikla starfi sem í hönd fór: Móttökunefnd, áróðursnefnd og fjáröflunarnefnd. Nefndir þessar tóku þegar til starfa og unnu hvert á sínu sviði. Mönnum var ljóst að lið eins og Benfica væri vant bestu þjónustu sem unnt er að láta í té í slíkum ferðalögum en samkvæmt umsögn fararstjórnar Benfica lauk hún miklu lofsorði á móttökurnar. Gestum var tryggð gisting á [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]] og létu gestir mjög vel af öllum aðbúnaði þar. Stór plaköt voru gerð og prentuð og dreift um alla borgina, m.a. komið fyrir í ótal verslunargluggum. Þá voru meðal annars gerðir litlir áróðursmiðar sem voru festir á kyrrstæða bíla við bíó og önnur samkomuhús og víðar um borgina. Gerð voru og allstór auglýsingaspjöld með Eusbío þar sem heilmynd af honum trónaði ásamt umsögn um snilli hans. Frásagnir af liði gestanna og auglýsingar dundu dag hvern í útvarpinu með auknum krafti eftir þí sem hin stóra stund nálgaðist og sjónvarpið lét ekki sinn hlut eftir liggja. Auk frétta og mynda í íþróttatímanum skaut veðurfréttamaðurinn, [[Páll Bergþórsson]], áróðri fyrir leiknum inn í veðurfréttirnar um leið og hann spáði góðu veðri leikdaginn. Sala aðgöngumiða hófst 10 dögum fyrir leikinn. Umboðsmenn voru skipaðir víðsvegar um landið, í flestum stærri kaupstöðum, sem tóku á móti pöntunum áður en hin eiginlega forsala hófst. Þegar á fyrsta klukkutímanum seldust öll stúkusæti upp og fengu færri en vildu. Síðan gekk dag hvern, jafnt og þétt, á aðra aðgöngumiða. Áhorfendafjöldi rendist vera 18.243 sem var met. Hinn 16. september renndu svo gestirnir í hlaðið á Gullfaxa Flugfélagsins. Auk stjórnar Vals, undirbúningsnefnda og annarra félaga, kom margt forvitinna áhorfenda. Er liðsmenn gengu niður landganginn brá mönnum nokkuð í brún þar sem Eusebío birtist ekki. Skeyti hafði borist frá stjórn Benfica að allir bestu leikmenn liðsins kæmu og því kom þetta illa við stjórn Vals. Á daginn kom hins vegar að Eusebío kæmi degi síðar en hann hefði þurft að leggja lykkju á leið sína til landsins til að veita viðtöku gullknattspyrnuskó í París en franska blaðið L'Equipé kaus lið hans, Benfica, besta knattspyrnulið Evrópu og Eusebío stjörnu þess. Leikurinn sjálfur endaði með 0:0 jafntefli og vöktu úrslitin mikla athygli. Síðari leiknum lauk svo með öruggum 8-1 sigri Benfica. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn [[Brynjar Níelsson]], síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Búningur og merki == Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ S Árið 1926 var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður árið 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:1em auto; border: 1px solid #DE1127;" |+ style="background-color:#DE1127; color:#FFFFFF; font-weight:bold; padding:8px; border: 1px solid #DE1127;" | Búningar Knattspyrnufélagsins Vals í gegnum tíðina |- | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _lightbluestripes | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = ADD8E6 | title = 1911–1926 |titill=Frá stofnun 1911 til ársins 1926}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 008000 | body = 008000 | rightarm = 008000 | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = 1926 |titill=Búningur til bráðabirgða 1926}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _whitecollar | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = DE1127 | body = DE1127 | rightarm = DE1127 | shorts = FFFFFF | socks = 0000FF | title = 1927–nam |titill=1927-dagsins í dag}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _whitecollar | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = DE1127 | body = DE1127 | rightarm = DE1127 | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = 1927–nam<br />(Vara) |titill=1927-dagsins í dag}} |} == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Chris Brazell]] og honum til aðstoðar eru [[Vignir Snær Stefánsson]] og [[Gareth Owen]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 27 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |- | rowspan="2" |2021-22 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | style="text-align: center;" |0-2 | style="text-align: center;" |2-3 | style="text-align: center;" |2-5 |- |Evrópudeildin |Önnur umferð |[[FK Bodø/Glimt]] | style="text-align: center;" |0-3 | style="text-align: center;" |0-3 | style="text-align: center;" |0-6 |- | rowspan="2" |2024-25 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[KF Vllaznia]] | style="text-align: center;" |2-2 | style="text-align: center;" |4-0 | style="text-align: center;" |6-2 |- |Önnur umferð |[[St. Mirren FC]] | style="text-align: center;" |0-0 | style="text-align: center;" |1-4 | style="text-align: center;" |1-4 |- | rowspan="2" |2025-26 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC Flora Tallinn]] | style="text-align: center;" |3-0 | style="text-align: center;" |2-1 | style="text-align: center;" |5-1 |- |Önnur umferð |[[FK Kauno Žalgiris]] | style="text-align: center;" |1-2 | style="text-align: center;" |1-1 | style="text-align: center;" |2-3 |- | rowspan="2" |2026-27 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Önnur umferð |[[HŠK Zrinjski Mostar]] | style="text-align: center;" |1-0 | style="text-align: center;" |2-2 | style="text-align: center;" |3-2 |- |Þriðja umferð |[[FC Nordsjælland]] | style="text-align: center;" |0-2 | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | |} <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 29. júlí 2026.</small> {{Football squad |no1=3|nat1=ISL|pos1=DF|name1=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no2=4|nat2=NOR|pos2=DF|name2=[[Markus Lund Nakkim]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=MF|name3=[[Birkir Heimisson]] |no4=6|nat4=ISL|pos4=MF|name4=[[Bjarni Mark Antonsson]] |no5=7|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no6=8|nat6=ISL|pos6=FW|name6=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no7=9|nat7=DNK|pos7=FW|name7=[[Patrick Pedersen]] |no8=11|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no9=12|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no10=13|nat10=ISL|pos10=MF|name10=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no11=14|nat11=SWE|pos11=MF|name11=[[Albin Skoglund]] |no12=15|nat12=ISL|pos12=DF|name12=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no13=16|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Loki Kristjánsson]] |no14=17|nat14=ISL|pos14=FW|name14=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no15=18|nat15=ISL|pos15=GK|name15=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no16=19|nat16=ISL|pos16=FW|name16=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no17=20|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Jakob Franz Pálsson]] |no19=23|nat19=ISL|pos19=FW|name19=[[Shkelzen Veseli]] |no20=24|nat20=NED|pos20=DF|name20=[[Myles A. Veldman]] |no21=25|nat21=ISL|pos21=GK|name21=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no22=26|nat22=ISL|pos22=DF|name22=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no23=27|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Pétur Eiríksson]] |no24=28|nat24=ISL|pos24=MF|name24=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no25=30|nat25=ISL|pos25=DF|name25=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no26=66|nat26=ISL|pos26=DF|name26=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no27=95|nat27=ISL|pos27=GK|name27=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no28=97|nat28=ISL|pos28=FW|name28=[[Birkir Jakob Jónsson]]}}Hinn 27. júlí 2026 tilkynnti knattspyrnudeild Vals að félagið hefði samið við miðjumanninn Tómas Bjarka Jónsson en hann kemur til félagsins frá Njarðvík eftir tímabilið 2026. <ref>{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/27-07-2026/tomas-bjarki-i-val-stadfest|title=Tómas Bjarki í Val (Staðfest)|date=2026-07-29|website=Fotbolti.net|language=is|access-date=2026-07-29}}</ref> ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=45|nat=ISL|pos=MF|name=[[Þórður Sveinn Einarsson]]|other=lánaður til [[Þróttur Vogum|Þróttar Vogum]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{ISL}}[[Guðbjörn Jónsson]] (1969-70) *{{USSR}}[[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) {{col-2}} *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}}[[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}}[[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-júní 2026) *{{ENG}}[[Chris Brazell]] (júlí 2026-nóvember 2026){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir fjórtán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Árið 1977 markar upphaf kvennaknattspyrnu í Val þegar nokkrar ungar stúlkur og leikmenn í handknattleiksliði Vals tóku sig til og kepptu fyrir Vals hönd í knattspyrnu. Aðeins einu ári síðan varð Valur Íslandsmeistari í kvennaknattspyrnu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/13676/valsbladid_2011.pdf|titill=Saga kvennaknattspyrnunnar í Val|höfundur=Soffía Ámundadóttir og Margrét Magnúsdóttir|útgefandi=Valsblaðið|mánuður=desember|ár=2011|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 29. júlí 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=14|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=23|nat19=USA|pos19=FW|name19=[[Emma Hawkins]] |no20=25|nat20=ISL|pos20=MF|name20=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no21=26|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no22=28|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=14|nat=ISL|pos=MF|name=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]]|other=lánuð til [[Grindavíkur/Njarðvík]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 | colspan="2" | |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1977-78) *{{ISL}} [[Albert Guðmundsson]] (1977–82) *{{ISL}} [[Jóhann Larsson og Ingi Björn Albertsson]] (1983) *{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1984-85) *{{ISL}} [[Hörður Hilmarsson]] (1985) *{{ISL}} [[Róbert Jónsson]] (1986) *{{ISL}} [[Logi Ólafsson]] (1987–89) *{{ISL}} [[Sigurjón Elíasson]] (1990) *{{ISL}} [[Sigurbergur Sigsteinsson]] (1991-92) *{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1993) *{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1994) *{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (1994-95) *{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1996–98) *{{ISL}} [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] (1998–00) {{col-2}} *{{ISL}} [[Ásgeir H. Pálsson]] (2000–01) *{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (2001-02) *{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2002-03) *{{ISL}} [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)|Elísabet Gunnarsdóttir]] (2003-08) *{{ISL}} [[Freyr Alexandersson]] (2008-10) *{{ISL}} [[Gunnar Rafn Borgþórsson]] (2010-12) *{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2012-14) *{{ISL}} [[Þór Hinriksson]] (2014-15) *{{ISL}} [[Ólafur Tryggvi Brynjólfsson og Þór Hinriksson]] (2014-16) *{{ISL}} [[Úlfur Blandon]] (2016-17) *{{ISL}} [[Pétur Pétursson (knattspyrnuþjálfari)|Pétur Pétursson]] (2017-24) *{{ISL}}[[Matthías Guðmundsson og Kristján Guðmundsson]] (2025) *{{ISL}}[[Matthías Guðmundsson]] (2025-?){{Col-end}} == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== [[Mynd:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 035.jpg|thumb|Lovísa Thompson í fyrri leik úrslita Evrópubikarsins í handknattleik kvenna gegn BM Porriño tímabilið 2024-25]] Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-23 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-25 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025-26 |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega |2026- |[[Arnar Þór Sævarsson]] |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir | colspan="2" | |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Lolli í Val == Ellert Sölvason, fæddur 17. desember 1917 - dáinn 8. mars 2002, eða Lolli í Val eins og hann var ávallt kallaður var einn þeirra manna sem mjög komu við sögu Vals á velgengistímum félagsins 1935-1946. Í Valsblaðinu 1967 var fjallað um Lolla í Val í tilefni af 50 ára afmæli Lolla í Val: <blockquote>Lolli var um margt mjög sérstæður knattspyrnumaður, og vafasamt er að Ísland hafi eignazt betri vinstri útherja en hann var. Honum var knattspyrnan í blóð borin, hún var honum meðfædd listgrein. Tilfinning hans fyrir knetti var ótrúlega næm, og við það bættist að hann stundaði æfingar sínar af miklum áhuga og elju. Hann náði því mjög langt sem knattspyrnumaður. Mýkt hans og fimi var við brugðið, og þurfti hann raunar mjög á því að halda. Hann var heldur lítill vexti, og "léttbyggður," og varð mörgum bakverðinum það á þegar þeir áttu í höggi við Lolla að láta þyngdarmismun ráða, þegar getan til að stöðva hann eftir öðrum leiðum dugði ekki. [...] Lolli var góður félagi, og samherji, svolítið viðkvæmur og ör í lund, en hjartgagæzkan og góðvildin skein allstaðar í gegn. Fyrir þetta eignaðist hann marga vini, sem svo síðar hafa oft staðið með honum þegar í móti hefur blásið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4658911?iabr=on#page/n30/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert Sölvason, fimmtugur|höfundur=Frímann Helgason|útgefandi=Valsblaðið|ár=1967|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Í minningagrein sem [[Þorgrímur Þráinsson]] ritaði um Lolla í Val í Valsblaðinu sagði meðal annars svo um Lolla í Val: <blockquote>Í brjósti Lolla sló Valshjarta, risastórt og hlýtt Valshjarta. Þótt Lolli hafi átt því láni að fagna að verða margfaldur Íslandsmeistari og heilla knattspyrnuáhugamenn upp úr skónum með leikni sinni og hraða voru það vinirnir í Val, félagsskapurinn að Hlíðarenda og hin glæsilegu ungmenni sem voru honum efst í huga síðustu áratugina. Mér er sá dagur minnisstæður þegar ég ók Lolla heim að Hlíðarenda fyrir nokkrum árum. Hann var þögull og eftirvæntingarfullur enda hafði hann ekki komið niður á Valsvöll um tveggja ára skeið sökum lasleika. Þegar við renndum fram hjá Friðrikskapellu trítluðu nokkrir brosmildir Valsstrákar yfir veginn og spörkuðu bolta á milli sín. Æskufjör lék um andlit þeirra, vorfiðringur í tánum. "Ó, hve þetta er fögur sjón," sagði Lolli og andlit hans ljómaði. Tilfinningaþrungin þögn ríkti á meðan Lolli naut þess að fylgja drengjunum eftir í huganum. Hann hafði augljóslega slegist í hópinn, léttur í lund, til að finna ilminn af grasinu, til að gantast við félagana, til að leika listir sínar, til að njóta augnabliksins en umfram allt - til að vera á þeim stað þar sem hann naut sín best - að Hlíðarenda. Lolli felldi tár, hendur hans titruðu. "Hérna vorum við svo að moka flórinn," sagði hann eftir andartak og leit á gamla fjósið sem var um árabil eina félagsheimili Vals. "Og við bárum skítinn út á völl, so grasið sprytti hraðar." Á meðan Lolli hafði heilsu til sótti hann alla heimaleiki félagsins og við, sem héldum uppi heiðri Vals á knattspyrnuvellinum í lok áttunda áratugarins og á þeim níunda, nutum þess að hafa Lolla í návist okkar. "Er ekki húmorinn í lagi?" voru einkunnarorð Lolla og hann brýndi fyrir okkur að njóta þess að spila knattspyrnu, sagði það lykilinn að velgengni. [...] Lolla þótti aldrei auðvelt að horfa á leiki sökum spennings og þótt han hafi orðið vitni að sigri Vals trúði hann aldrei úrslitunum fyrr en hann var kominn heim og heyrði þau tíunduð í fréttum útvarpsins. Þá gat hann loksins slakað á sæll og glaður. [...] Þegar vinir báðu Lolla guðsblessunar, bætti hann jafnan við, "og Val líka."<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998777?iabr=on#page/n61/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert D. Sölvason|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|útgefandi=Valsblaðið|ár=2002|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Við Lolla í Val er kennd Lollastúkan svonefnda sem er á þriðju hæð íþróttahússins og horfir yfir keppnisvellina í knattpyrnu og handbolta/körfuknattleik. Jafnframt er veittur árlega Lollabikar þeim leikmanni í yngri flokkum Vals sem þykir skara fram úr í leikni með boltann en sökum leikni sinnar með knöttinn fékk Lolli viðurnefnið "kötturinn". Lollabikarinn er farandbikar sem gefinn var af Lolla í Val árið 1988.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6477743?iabr=on#page/n36/mode/2up/search/Lolli|titill=Skýrsla afreksstjórnar í knattpsyrnu árið 2012|útgefandi=Valsblaðið|ár=2012|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[:en:2023–24_EHF_European_Cup|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] oznsqljp7bnsu1afntjfa31r35xovnf 0 28176 1974843 1974738 2026-08-09T14:10:09Z MyraMidnight 41218 bæti við upplýsingum um hvernær hann kom fyrst í prent á íslensku, og eitthvað um fyrstu leiknu myndirnar 1974843 wikitext text/x-wiki {{Myndasögupersóna |nafn_persónu=Clark Kent / Kal-El<br>{{small|Supermann}} |mynd=Superman Can See How Smoking Harms Your Lungs and Your Heart.webp |alt=síða úr myndasögu af superman gegn nick o'teen frá 1980 |fyrirsögn=„Superman vs. Nick O'Teen“ frá 1980 |frumraun= Action Comics 1.tbl (1938) |frumraun_íslensk = Supermann 1.tbl (1985) [[Siglufjarðarprentsmiðja]] |útgefandi= [[DC Comics]] |skapari={{ubl|Jerry Siegel (höfundur)| Joe Shuster (listamaður)}} |fyrsta_myndasagan= |fullt_nafn= {{ubl|Kal-El (gefið nafn)|Clark Kent (við ættleiðingu) }} |tegund= Kryptónbúi |upprunaheimur=Plánetan Krypton |bandalög={{ubl|[[Justice League]]|Superman fjölskyldan | Legion of Super-Heroes}} |samstarfsaðilar= |kraftar={{ubl|Ofur- styrkur, hraði, liðleiki, viðbrögð, gáfur, skynfæri og langlíf. Skotheldur, Rönkgen sjón, Kraftar hlaðnir af sólinni|...og margt fleirra}} |styður= |dulnefni= {{ubl|Supermann|Ofurmennið}} |IOM_hliðarsjálf= |IOM_fullt_nafn= |IOM_bandalög= |IOM_samstarfsaðilar= }} '''Superman''' (einnig kallaður '''Ofurmennið''' eða '''Supermann''' á íslensku) er sögupersóna í teiknimyndablöðum eftir [[Jerry Siegel]] og [[Joe Shuster]]. Í sögunni er hann ofurmenni frá annarri plánetu sem heitir Krypton. Hann kemur til [[Jörðin|jarðarinnar]] eftir að heimaplánetan hans eyðileggst. Seinna voru gerðir þættir byggðir á teiknimyndablöðunum og fljótlega fylgdu 4 bíómyndir á eftir. Nýverið hafa verið sýndir þættir byggðir á æskuárum Superman sem heita í höfuðið á bænum sem hann ólst upp á, [[Smallville]]. Superman er með einstaka krafta, frægastur af þeim er hæfileikinn til að fljúga. === Söguþráður === Hann er fæddur á plánetunni [[Krypton]] en er sendur niður til Jarðar vegna þess að plánetan er að tortímast. Hann komst óhultur til [[Jörðin|Jarðar]] í smárri eldflaug sem faðir hans hafði smíðað. Þegar hann lenti voru indæl hjón að keyra framhjá þegar allt í einu kemur eldflaugin niður úr loftinu. Þau ólu hann upp og ber hann nafnið ''Clark Kent''. Þegar hann eldist reynist svo að hann er öðruvísi en allir krakkarnir, t.d. helypur hraðar, hefur röntgensjón og margt fleira. Þegar kemur að því að hann flytur að heiman frá [[Smallville]]. Hann fær sér vinnu hjá [[Daily Planet]] og þar hittir hann [[Lois Lane]]. Eftir þetta vinnur hann að fréttum sem ''Clark Kent'' og [[Superman]]. Hann tekur sér mörg verkefni fyrir höndum og nær alltaf að bjarga deginum. == Superman á Íslensku == [[Siglufjarðarprentsmiðja]]n gaf fyrst út þýdd myndasögublöð um Superman (sem kallaðist þá '''Supermann''' á forsíðunni) árið 1985, en als komu út 50 tölublöð á árunum 1985 - 1990 frá þeim. == Superman á skjánum == Það hafa verið gefnar út margar kvikmyndir og seríur um Superman, en frumraun í leikinni mynd var í kvikmyndaseríu árið 1948 sem var 15 hluta sería sem var sýnd í sjónvarpinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.imdb.com/title/tt0040852/|titill=Superman|útgefandi=International Movie DataBase (imDb)|mánuðurskoðað=9. ágúst|árskoðað=2026}}</ref> Þegar hún var síðan gefun út á [[VHS]] myndbandsspólum var þeim skipt í bindi 1 (kaflar 1-7) og bindi 2 (kaflar 8-15). Fyrsta fulla kvikmyndin var hins vegar „''Superman and the Mole Men''“ sem kom út árið 1951 og var 58 mínútur á lengd en [[George Reeves]] lék Superman í þeirri mynd. <gallery> Kirk Alyn as Superman in a publicity still from 1948.jpg | [[Kirk Alyn]] sem Superman (1948) 1951Superman002.jpg | [[George Reeves]] sem Superman (1951) </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Myndasögupersónur]] rcuzggg0uhvlu48bjajibpj9topb9y2 1974844 1974843 2026-08-09T14:15:00Z MyraMidnight 41218 stafs.villur lagaðar og bætti inn Columbia pictures. 1974844 wikitext text/x-wiki {{Myndasögupersóna |nafn_persónu=Clark Kent / Kal-El<br>{{small|Supermann}} |mynd=Superman Can See How Smoking Harms Your Lungs and Your Heart.webp |alt=síða úr myndasögu af superman gegn nick o'teen frá 1980 |fyrirsögn=„Superman vs. Nick O'Teen“ frá 1980 |frumraun= Action Comics 1.tbl (1938) |frumraun_íslensk = Supermann 1.tbl (1985) [[Siglufjarðarprentsmiðja]] |útgefandi= [[DC Comics]] |skapari={{ubl|Jerry Siegel (höfundur)| Joe Shuster (listamaður)}} |fyrsta_myndasagan= |fullt_nafn= {{ubl|Kal-El (gefið nafn)|Clark Kent (við ættleiðingu) }} |tegund= Kryptónbúi |upprunaheimur=Plánetan Krypton |bandalög={{ubl|[[Justice League]]|Superman fjölskyldan | Legion of Super-Heroes}} |samstarfsaðilar= |kraftar={{ubl|Ofur- styrkur, hraði, liðleiki, viðbrögð, gáfur, skynfæri og langlíf. Skotheldur, Rönkgen sjón, Kraftar hlaðnir af sólinni|...og margt fleirra}} |styður= |dulnefni= {{ubl|Supermann|Ofurmennið}} |IOM_hliðarsjálf= |IOM_fullt_nafn= |IOM_bandalög= |IOM_samstarfsaðilar= }} '''Superman''' (einnig kallaður '''Ofurmennið''' eða '''Supermann''' á íslensku) er sögupersóna í teiknimyndablöðum eftir [[Jerry Siegel]] og [[Joe Shuster]]. Í sögunni er hann ofurmenni frá annarri plánetu sem heitir Krypton. Hann kemur til [[Jörðin|jarðarinnar]] eftir að heimaplánetan hans eyðileggst. Seinna voru gerðir þættir byggðir á teiknimyndablöðunum og fljótlega fylgdu 4 bíómyndir á eftir. Nýverið hafa verið sýndir þættir byggðir á æskuárum Superman sem heita í höfuðið á bænum sem hann ólst upp á, [[Smallville]]. Superman er með einstaka krafta, frægastur af þeim er hæfileikinn til að fljúga. === Söguþráður === Hann er fæddur á plánetunni [[Krypton]] en er sendur niður til Jarðar vegna þess að plánetan er að tortímast. Hann komst óhultur til [[Jörðin|Jarðar]] í smárri eldflaug sem faðir hans hafði smíðað. Þegar hann lenti voru indæl hjón að keyra framhjá þegar allt í einu kemur eldflaugin niður úr loftinu. Þau ólu hann upp og ber hann nafnið ''Clark Kent''. Þegar hann eldist reynist svo að hann er öðruvísi en allir krakkarnir, t.d. helypur hraðar, hefur röntgensjón og margt fleira. Þegar kemur að því að hann flytur að heiman frá [[Smallville]]. Hann fær sér vinnu hjá [[Daily Planet]] og þar hittir hann [[Lois Lane]]. Eftir þetta vinnur hann að fréttum sem ''Clark Kent'' og [[Superman]]. Hann tekur sér mörg verkefni fyrir höndum og nær alltaf að bjarga deginum. == Superman á Íslensku == [[Siglufjarðarprentsmiðja]]n gaf fyrst út þýdd myndasögublöð um Superman (sem kallaðist þá '''Supermann''' á forsíðunni) árið 1985, en alls komu út 50 tölublöð á árunum 1985 - 1990 frá þeim. == Superman á skjánum == Það hafa verið gefnar út margar kvikmyndir og seríur um Superman, en frumraun í leikinni mynd var í kvikmyndaseríunni „Superman“ árið 1948 sem var 15 hluta sería sem var sýnd í sjónvarpinu og gefin út af [[Columbia Pictures]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.imdb.com/title/tt0040852/|titill=Superman|útgefandi=International Movie DataBase (imDb)|mánuðurskoðað=9. ágúst|árskoðað=2026}}</ref> Þegar hún var síðan gefin út á [[VHS]] myndbandsspólum var þeim skipt í bindi 1 (kaflar 1-7) og bindi 2 (kaflar 8-15). Fyrsta fulla kvikmyndin var hins vegar „''Superman and the Mole Men''“ sem kom út árið 1951 og var 58 mínútur á lengd en [[George Reeves]] lék Superman í þeirri mynd. <gallery> Kirk Alyn as Superman in a publicity still from 1948.jpg | [[Kirk Alyn]] sem Superman (1948) 1951Superman002.jpg | [[George Reeves]] sem Superman (1951) </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Myndasögupersónur]] r6o6vxet3cl799kbdwvjdq81e4o5861 1974846 1974844 2026-08-09T14:26:34Z MyraMidnight 41218 tengill 1974846 wikitext text/x-wiki {{Myndasögupersóna |nafn_persónu=Clark Kent / Kal-El<br>{{small|Supermann}} |mynd=Superman Can See How Smoking Harms Your Lungs and Your Heart.webp |alt=síða úr myndasögu af superman gegn nick o'teen frá 1980 |fyrirsögn=„Superman vs. Nick O'Teen“ frá 1980 |frumraun= Action Comics 1.tbl (1938) |frumraun_íslensk = Supermann 1.tbl (1985) [[Siglufjarðarprentsmiðja]] |útgefandi= [[DC Comics]] |skapari={{ubl|Jerry Siegel (höfundur)| Joe Shuster (listamaður)}} |fyrsta_myndasagan= |fullt_nafn= {{ubl|Kal-El (gefið nafn)|Clark Kent (við ættleiðingu) }} |tegund= Kryptónbúi |upprunaheimur=Plánetan Krypton |bandalög={{ubl|[[Justice League]]|Superman fjölskyldan | Legion of Super-Heroes}} |samstarfsaðilar= |kraftar={{ubl|Ofur- styrkur, hraði, liðleiki, viðbrögð, gáfur, skynfæri og langlíf. Skotheldur, Rönkgen sjón, Kraftar hlaðnir af sólinni|...og margt fleirra}} |styður= |dulnefni= {{ubl|Supermann|Ofurmennið}} |IOM_hliðarsjálf= |IOM_fullt_nafn= |IOM_bandalög= |IOM_samstarfsaðilar= }} '''Superman''' (einnig kallaður '''Ofurmennið''' eða '''Supermann''' á íslensku) er [[sögupersóna]] í teiknimyndablöðum eftir [[Jerry Siegel]] og [[Joe Shuster]]. Í sögunni er hann ofurmenni frá annarri plánetu sem heitir Krypton. Hann kemur til [[Jörðin|jarðarinnar]] eftir að heimaplánetan hans eyðileggst. Seinna voru gerðir þættir byggðir á teiknimyndablöðunum og fljótlega fylgdu 4 bíómyndir á eftir. Nýverið hafa verið sýndir þættir byggðir á æskuárum Superman sem heita í höfuðið á bænum sem hann ólst upp á, [[Smallville]]. Superman er með einstaka krafta, frægastur af þeim er hæfileikinn til að fljúga. === Söguþráður === Hann er fæddur á plánetunni [[Krypton]] en er sendur niður til Jarðar vegna þess að plánetan er að tortímast. Hann komst óhultur til [[Jörðin|Jarðar]] í smárri eldflaug sem faðir hans hafði smíðað. Þegar hann lenti voru indæl hjón að keyra framhjá þegar allt í einu kemur eldflaugin niður úr loftinu. Þau ólu hann upp og ber hann nafnið ''Clark Kent''. Þegar hann eldist reynist svo að hann er öðruvísi en allir krakkarnir, t.d. helypur hraðar, hefur röntgensjón og margt fleira. Þegar kemur að því að hann flytur að heiman frá [[Smallville]]. Hann fær sér vinnu hjá [[Daily Planet]] og þar hittir hann [[Lois Lane]]. Eftir þetta vinnur hann að fréttum sem ''Clark Kent'' og [[Superman]]. Hann tekur sér mörg verkefni fyrir höndum og nær alltaf að bjarga deginum. == Superman á Íslensku == [[Siglufjarðarprentsmiðja]]n gaf fyrst út þýdd myndasögublöð um Superman (sem kallaðist þá '''Supermann''' á forsíðunni) árið 1985, en alls komu út 50 tölublöð á árunum 1985 - 1990 frá þeim. == Superman á skjánum == Það hafa verið gefnar út margar kvikmyndir og seríur um Superman, en frumraun í leikinni mynd var í kvikmyndaseríunni „Superman“ árið 1948 sem var 15 hluta sería sem var sýnd í sjónvarpinu og gefin út af [[Columbia Pictures]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.imdb.com/title/tt0040852/|titill=Superman|útgefandi=International Movie DataBase (imDb)|mánuðurskoðað=9. ágúst|árskoðað=2026}}</ref> Þegar hún var síðan gefin út á [[VHS]] myndbandsspólum var þeim skipt í bindi 1 (kaflar 1-7) og bindi 2 (kaflar 8-15). Fyrsta fulla kvikmyndin var hins vegar „''Superman and the Mole Men''“ sem kom út árið 1951 og var 58 mínútur á lengd en [[George Reeves]] lék Superman í þeirri mynd. <gallery> Kirk Alyn as Superman in a publicity still from 1948.jpg | [[Kirk Alyn]] sem Superman (1948) 1951Superman002.jpg | [[George Reeves]] sem Superman (1951) </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Myndasögupersónur]] pgriy582oua89g0k0pjhunqxqkv1n91 1974851 1974846 2026-08-09T19:11:53Z Akigka 183 1974851 wikitext text/x-wiki {{Myndasögupersóna |nafn_persónu=Clark Kent / Kal-El<br>{{small|Supermann}} |mynd=Superman Can See How Smoking Harms Your Lungs and Your Heart.webp |alt=síða úr myndasögu af superman gegn nick o'teen frá 1980 |fyrirsögn=„Superman vs. Nick O'Teen“ frá 1980 |frumraun= Action Comics 1.tbl (1938) |frumraun_íslensk = Vísir 17.10.1945<ref>{{tímarit.is|1158058|Kjarnorkumaðurinn|blað=Vísir|dags=17.10.1945|bls=8}}</ref><br />Supermann 1.tbl (1985) [[Siglufjarðarprentsmiðja]] |útgefandi= [[DC Comics]] |skapari={{ubl|Jerry Siegel (höfundur)| Joe Shuster (listamaður)}} |fyrsta_myndasagan= |fullt_nafn= {{ubl|Kal-El (gefið nafn)|Clark Kent (við ættleiðingu) }} |tegund= Kryptónbúi |upprunaheimur=Plánetan Krypton |bandalög={{ubl|[[Justice League]]|Superman fjölskyldan | Legion of Super-Heroes}} |samstarfsaðilar= |kraftar={{ubl|Ofur- styrkur, hraði, liðleiki, viðbrögð, gáfur, skynfæri og langlíf. Skotheldur, Rönkgen sjón, Kraftar hlaðnir af sólinni|...og margt fleirra}} |styður= |dulnefni= {{ubl|Supermann|Ofurmennið|Kjarnorkumaðurinn}} |IOM_hliðarsjálf= |IOM_fullt_nafn= |IOM_bandalög= |IOM_samstarfsaðilar= }} '''Superman''' (einnig kallaður '''Ofurmennið''' eða '''Supermann''' á íslensku) er [[sögupersóna]] í teiknimyndablöðum eftir [[Jerry Siegel]] og [[Joe Shuster]]. Í sögunni er hann ofurmenni frá annarri plánetu sem heitir Krypton. Hann kemur til [[Jörðin|jarðarinnar]] eftir að heimaplánetan hans eyðileggst. Seinna voru gerðir þættir byggðir á teiknimyndablöðunum og fljótlega fylgdu 4 bíómyndir á eftir. Nýverið hafa verið sýndir þættir byggðir á æskuárum Superman sem heita í höfuðið á bænum sem hann ólst upp á, [[Smallville]]. Superman er með einstaka krafta, frægastur af þeim er hæfileikinn til að fljúga. === Söguþráður === Hann er fæddur á plánetunni [[Krypton]] en er sendur niður til Jarðar vegna þess að plánetan er að tortímast. Hann komst óhultur til [[Jörðin|Jarðar]] í smárri eldflaug sem faðir hans hafði smíðað. Þegar hann lenti voru indæl hjón að keyra framhjá þegar allt í einu kemur eldflaugin niður úr loftinu. Þau ólu hann upp og ber hann nafnið ''Clark Kent''. Þegar hann eldist reynist svo að hann er öðruvísi en allir krakkarnir, t.d. helypur hraðar, hefur röntgensjón og margt fleira. Þegar kemur að því að hann flytur að heiman frá [[Smallville]]. Hann fær sér vinnu hjá [[Daily Planet]] og þar hittir hann [[Lois Lane]]. Eftir þetta vinnur hann að fréttum sem ''Clark Kent'' og [[Superman]]. Hann tekur sér mörg verkefni fyrir höndum og nær alltaf að bjarga deginum. == Superman á Íslensku == [[Siglufjarðarprentsmiðja]]n gaf fyrst út þýdd myndasögublöð um Superman (sem kallaðist þá '''Supermann''' á forsíðunni) árið 1985, en alls komu út 50 tölublöð á árunum 1985 - 1990 frá þeim. == Superman á skjánum == Það hafa verið gefnar út margar kvikmyndir og seríur um Superman, en frumraun í leikinni mynd var í kvikmyndaseríunni „Superman“ árið 1948 sem var 15 hluta sería sem var sýnd í sjónvarpinu og gefin út af [[Columbia Pictures]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.imdb.com/title/tt0040852/|titill=Superman|útgefandi=International Movie DataBase (imDb)|mánuðurskoðað=9. ágúst|árskoðað=2026}}</ref> Þegar hún var síðan gefin út á [[VHS]] myndbandsspólum var þeim skipt í bindi 1 (kaflar 1-7) og bindi 2 (kaflar 8-15). Fyrsta fulla kvikmyndin var hins vegar „''Superman and the Mole Men''“ sem kom út árið 1951 og var 58 mínútur á lengd en [[George Reeves]] lék Superman í þeirri mynd. <gallery> Kirk Alyn as Superman in a publicity still from 1948.jpg | [[Kirk Alyn]] sem Superman (1948) 1951Superman002.jpg | [[George Reeves]] sem Superman (1951) </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Myndasögupersónur]] 29e4l70z3vru6e3gb1bjenhzixb9x5u 1974857 1974851 2026-08-09T21:05:13Z MyraMidnight 41218 Meiri upplýsingar um Kjarnorkumanninn :D 1974857 wikitext text/x-wiki {{Myndasögupersóna |nafn_persónu=Clark Kent / Kal-El<br>{{small|Supermann}} |mynd=Superman Can See How Smoking Harms Your Lungs and Your Heart.webp |alt=síða úr myndasögu af superman gegn nick o'teen frá 1980 |fyrirsögn=„Superman vs. Nick O'Teen“ frá 1980 |frumraun= Action Comics 1.tbl (1938) |frumraun_íslensk = Vísir 236. tbl (1945)<ref>{{tímarit.is|1158058|Kjarnorkumaðurinn|blað=Vísir|dags=17.10.1945|bls=8}}</ref><br />Supermann 1.tbl (1985) [[Siglufjarðarprentsmiðja]] |útgefandi= [[DC Comics]] |skapari={{ubl|Jerry Siegel (höfundur)| Joe Shuster (listamaður)}} |fyrsta_myndasagan= |fullt_nafn= {{ubl|Kal-El (gefið nafn)|Clark Kent (við ættleiðingu) }} |tegund= Kryptónbúi |upprunaheimur=Plánetan Krypton |bandalög={{ubl|[[Justice League]]|Superman fjölskyldan | Legion of Super-Heroes}} |samstarfsaðilar= |kraftar={{ubl|Ofur- styrkur, hraði, liðleiki, viðbrögð, gáfur, skynfæri og langlíf. Skotheldur, rönkgen sjón, flug, kraftar hlaðnir af sólinni|...og margt fleirra}} |styður= |dulnefni= {{ubl|Supermann|Ofurmennið|Kjarnorkumaðurinn}} |IOM_hliðarsjálf= |IOM_fullt_nafn= |IOM_bandalög= |IOM_samstarfsaðilar= }} '''Superman''' (einnig kallaður '''Ofurmennið''' eða '''Supermann''' á íslensku) er [[sögupersóna]] í teiknimyndablöðum eftir [[Jerry Siegel]] og [[Joe Shuster]]. Í sögunni er hann ofurmenni frá annarri plánetu sem heitir Krypton. Hann kemur til [[Jörðin|jarðarinnar]] eftir að heimaplánetan hans eyðileggst. Seinna voru gerðir þættir byggðir á teiknimyndablöðunum og fljótlega fylgdu 4 bíómyndir á eftir. Nýverið hafa verið sýndir þættir byggðir á æskuárum Superman sem heita í höfuðið á bænum sem hann ólst upp á, [[Smallville]]. Superman er með einstaka krafta, frægastur af þeim er hæfileikinn til að fljúga. Íslendingar fengu fyrst að kynnast sögunni um Superman þegar blaðið Vísir byrjaði að prenta ensku myndasögustrimlana aftast í blaðinu sínu þann 17. nóvember 1945 með íslenskri útskýringu á framvindu sögunnar fyrir neðan strimilinn, og var Superman þá nefndur „'''Kjarnorkumaðurinn'''“.<ref>{{tímarit.is|1158058|Kjarnorkumaðurinn|blað=Vísir|dags=17.10.1945|bls=8}}</ref> En fyrsta sinn sem myndasagan sjálf var þýdd var þegar [[Siglufjarðarprentsmiðja|Siglufjarðarprentsmiðjan]] byrjaði að gefa út myndasögublaðið „Supermann“ árið 1985. == Söguþráður == Hann er fæddur á plánetunni [[Krypton]] en er sendur niður til Jarðar vegna þess að plánetan er að tortímast. Hann komst óhultur til [[Jörðin|Jarðar]] í smárri eldflaug sem faðir hans hafði smíðað. Þegar hann lenti voru indæl hjón að keyra framhjá þegar allt í einu kemur eldflaugin niður úr loftinu. Þau ólu hann upp og ber hann nafnið ''Clark Kent''. Þegar hann eldist reynist svo að hann er öðruvísi en allir krakkarnir, t.d. helypur hraðar, hefur röntgensjón og margt fleira. Þegar kemur að því að hann flytur að heiman frá [[Smallville]]. Hann fær sér vinnu hjá [[Daily Planet]] og þar hittir hann [[Lois Lane]]. Eftir þetta vinnur hann að fréttum sem ''Clark Kent'' og [[Superman]]. Hann tekur sér mörg verkefni fyrir höndum og nær alltaf að bjarga deginum. == Superman á Íslensku == [[Siglufjarðarprentsmiðja]]n gaf fyrst út þýdd myndasögublöð um Superman (sem kallaðist þá '''Supermann''' á forsíðunni) árið 1985, en alls komu út 50 tölublöð á árunum 1985 - 1990 frá þeim. == Superman á skjánum == Það hafa verið gefnar út margar kvikmyndir og seríur um Superman, en frumraun í leikinni mynd var í kvikmyndaseríunni „Superman“ árið 1948 sem var 15 hluta sería sem var sýnd í sjónvarpinu og gefin út af [[Columbia Pictures]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.imdb.com/title/tt0040852/|titill=Superman|útgefandi=International Movie DataBase (imDb)|mánuðurskoðað=9. ágúst|árskoðað=2026}}</ref> Þegar hún var síðan gefin út á [[VHS]] myndbandsspólum var þeim skipt í bindi 1 (kaflar 1-7) og bindi 2 (kaflar 8-15). Fyrsta fulla kvikmyndin var hins vegar „''Superman and the Mole Men''“ sem kom út árið 1951 og var 58 mínútur á lengd en [[George Reeves]] lék Superman í þeirri mynd. <gallery> Kirk Alyn as Superman in a publicity still from 1948.jpg | [[Kirk Alyn]] sem Superman (1948) 1951Superman002.jpg | [[George Reeves]] sem Superman (1951) </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Myndasögupersónur]] 5nqvy46tbrne12lgpjlf6b19slaylht 0 28836 1974893 1941281 2026-08-10T09:41:58Z TKSnaevarr 53243 1974893 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Queen of Sheba (1907), by Edward Slocombe.jpg|thumb|right|Drottningin af Saba á málverki eftir Edward Slocombe (1907).]] '''Drottningin af Saba''' er nefnd í fyrstu [[Konungabækur|konungabók]] [[Biblían|Biblíunnar]] og annarri [[Kroníkubækur|kroníkubók]], auk [[Kóraninn|Kóransins]] og [[Eþíópía|eþíópískrar]] hefðar. Í Biblíunni er sagt frá heimsókn hennar til [[Salómon konungur|Salómons]] konungs [[Ísrael]]s með gríðarmiklar gjafir þar sem hún hafði heyrt mikið látið af visku hans. Hvar konungsríkið [[Saba]] hefur verið er umdeilt en líklega hefur það verið þar sem nú er Eþíópía eða [[Jemen]]. Hún er ekki nafngreind í Biblíunni en samkvæmt eþíópískri hefð hét hún '''Makeda''' og í Kóraninum er hún nefnd '''Bilqis'''. {{Stubbur|æviágrip}} [[Flokkur:Drottningar|Saba]] [[Flokkur:Persónur í gamla testamentinu]] hkj8bfk3s3fbtw06zgs8wr00a8wn48y 10 34258 1974834 1974730 2026-08-09T13:07:57Z MyraMidnight 41218 bæti breytu fyrir íslenskri frumraun, laga orðaval sumstaðar 1974834 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodyclass = ib-comics-character ib-comics | templatestyles = Myndasögupersóna/styles.css | autoheaders = y | above = {{if empty|{{{nafn_persónu|{{{character_name|}}}}}}|{{PAGENAMEBASE}} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage | InfoboxImage | image={{{mynd|{{{image|}}}}}} | size={{{mynd_stærð|{{{image_size|}}}}}} | maxsize={{{mynd_hámarksstærð|{{{image_maxsize|}}}}}} | sizedefault={{{mynd_sjálfgefinstærð|{{{image_sizedefault|}}}}}} | upright={{{mynd_upprétt|{{{image_upright|}}}}}} | alt={{{alt|}}} | title={{{mynd_titill|{{{image_title|}}}}}} | thumbtime={{{thumbtime|}}} | link={{{mynd_tengill|{{{image_link|}}}}}} | page={{{mynd_síða|{{{image_page|}}}}}} | class={{{mynd_klasi|{{{image_class|}}}}}} }} | caption = {{{fyrirsögn|{{{caption|}}}}}} | header1 = Útgáfu-upplýsingar | label2 = [[Útgáfufyrirtæki|Útgefandi]] | data2 = {{{útgefandi|{{{publisher|}}}}}} | label3 = Kom fyrst fram í | data3 = {{#if: {{{fyrsta_sería|{{{first_series|}}}}}} | ''{{{fyrsta_sería|{{{first_series|}}}}}}''{{#if: {{{fyrsti_þáttur|{{{first_episode|}}}}}} |<br>"{{{fyrsti_þáttur|{{{first_episode|}}}}}}"}} | {{{frumraun|{{{debut|}}}}}} }} | label4 = Kom fyrst fram<br/>á Íslensku | data4 = {{{frumraun_íslensk|}}} | label5 = {{#if: {{{fyrsta_myndasagan|{{{first_comic|}}}}}} |[[Myndasaga|Frumraun í myndasögu]]}} | data5 = {{#if: {{{fyrsta_myndasagan|{{{first_comic|}}}}}} |{{{fyrsta_myndasagan|{{{first_comic}}}}}}}} | label7 = Sköpuð af | data7 = {{{skapari|{{{creators|}}}}}} | label8 = Talsetning | data8 = {{{raddleikari|{{{voiced_by|}}}}}} | header15 = Sögutengdar Upplýsingar | label16 = {{#if:{{{fullt_nafn|{{{full_name|}}}}}}| Fullt nafn| {{#if:{{{raunverulegt_nafn|{{{real_name|}}}}}}{{{hliðarsjálf|{{{alter_ego|}}}}}}| Hliðarsjálf }} }} | data16 = {{{fullt_nafn|{{{full_name|}}}}}}{{{raunverulegt_nafn|{{{real_name|}}}}}}{{{hliðarsjálf|{{{alter_ego|}}}}}} | label17 = Tegund | data17 = {{{tegund|{{{species|}}}}}} | label18 = Upprunastaður | data18 = {{{upprunaheimur|{{{homeworld|}}}}}} | label19 = Bandalög | data19 = {{#if: {{{bandalög|{{{alliances|}}}}}} | {{{bandalög|{{{alliances|}}}}}}{{#if: {{{fyrri_bandalög|{{{previous_alliances|}}}}}} | , {{{fyrri_bandalög|{{{previous_alliances}}}}}} }}| {{{fyrri_bandalög|{{{previous_alliances|}}}}}} }} | label20 = Samstarf | data20 = {{{samstarfsaðilar|{{{partners|}}}}}} | label21 = Styður við | data21 = {{{styður|{{{supports|}}}}}} | label22 = Þekkt dulnefni | data22 = {{{dulnefni|{{{aliases|}}}}}} | label23 = Hæfileikar | data23 = {{{kraftar|{{{powers|}}}}}} | header24 = Breytingar á sögutengdum uppýsingum á öðrum miðlum | label25 = {{#if:{{{IOM_fullt_nafn|{{{IOM_full_name|}}}}}}| Fullt nafn| {{#if:{{{IOM_hliðarsjálf|{{{IOM_alter_ego|}}}}}}| Hliðarsjálf }} }} | data25 = {{{IOM_fullt_nafn|{{{IOM_full_name|}}}}}}{{{IOM_hliðarsjálf|{{{IOM_alter_ego|}}}}}} | label26 = Bandalög | data26 = {{{IOM_bandalög|{{{IOM_alliances|}}}}}} | label27 = Samstarf | data27 = {{{IOM_samstarfsaðilar|{{{IOM_partners|}}}}}} | label28 = Þekkt dulnefni | data28 = {{{IOM_dulnefni|{{{IOM_aliases|}}}}}} | label29 = Hæfileikar | data29 = {{{IOM_kraftar|{{{IOM_powers|}}}}}} | header40 = _BLANK_ | data41 = {{{module|}}} }}<!-- Deprecated parameter categories -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Flokkur:Pages using infobox comics character with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Snið:Myndasögupersóna]] with unknown parameter "_VALUE_"|showblankpositional=1| addcharcat1 | addcharcat2 | addcharcat3 | addcharcat4 | addcharcat5 | addcharcat6 | affiliations | aliases | alliances | alt | altcat | alter ego | alter_ego | caption | cat | character_name | converted | creators | debut | first_comic | first_episode | first_series | full name | full_name | hero | homeworld | image | imagesize | image_class | image_link | image_maxsize | image_page | image_size | image_sizedefault | image_title | image_upright | IOM_aliases | IOM_alliances | IOM_alter_ego | IOM_full_name | IOM_partners | IOM_powers | module | noimage | partners | powers | previous_alliances | publisher | real_name | sortkey | species | subcat | supports | thumbtime | villain | voiced_by <!-- Íslenskar breytur -->| aukaflokkur1 | aukaflokkur2 | aukaflokkur3 | aukaflokkur4 | aukaflokkur5 | aukaflokkur6 | tengsli | dulnefni | bandalög | alt | hliðarflokkur | hliðarsjálf | fyrirsögn | flokkur | nafn_persónu | umbreytt | skapari | frumraun | fyrsta_myndasagan | fyrsti_þáttur | fyrsta_sería | fullt_nafn | hetja | upprunaheimur | mynd | mynd_klasi | mynd_tengill | mynd_hámarksstærð | mynd_síða | mynd_stærð | mynd_sjálfgefinstærð | mynd_titill | mynd_upprétt | IOM_dulnefni | IOM_bandalög | IOM_hliðarsjálf | IOM_fullt_nafn | IOM_samstarfsaðilar | IOM_kraftar | myndlaus | samstarfsaðilar | kraftar | previous_bandalög | útgefandi | raunverulegt_nafn | sortlykill | tegund | undirflokkur | styður | illmenni | raddleikari }}<!-- -->{{#if:{{NAMESPACE}}||<!-- Character type categories -->{{#if:{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}| {{#if:{{{undirflokkur|{{{subcat|}}}}}}| {{#if:{{{flokkur|{{{cat|}}}}}}| {{#ifeq:{{if empty|{{{flokkur|{{{cat|}}}}}}|none}}|super| {{#if:{{{hetja|{{{hero|}}}}}}| [[Flokkur:{{{undirflokkur|{{{subcat|}}}}}} ofurhetjur|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]| }} {{#if:{{{illmenni|{{{villain|}}}}}}| [[Flokkur:{{{undirflokkur|{{{subcat|}}}}}} ofurillmenni|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]| }}| [[Flokkur:{{{undirflokkur|{{{subcat|}}}}}} {{{flokkur|{{{cat|}}}}}}|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]] }}| [[Flokkur:{{{undirflokkur|{{{subcat|}}}}}} persónur|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]] }}| {{#if:{{{hliðarflokkur|{{{altcat|}}}}}}| [[Flokkur:{{{hliðarflokkur|{{{altcat|}}}}}}|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]| {{#if:{{NAMESPACE}}|| [[Flokkur:Myndasögupersónur|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]] }} }} }}<!-- -->{{#if:{{{aukaflokkur1|{{{addcharcat1|}}}}}}|[[Flokkur:{{{aukaflokkur1|{{{addcharcat1|}}}}}}|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{aukaflokkur2|{{{addcharcat2|}}}}}}|[[Flokkur:{{{aukaflokkur2|{{{addcharcat2|}}}}}}|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{aukaflokkur3|{{{addcharcat3|}}}}}}|[[Flokkur:{{{aukaflokkur3|{{{addcharcat3|}}}}}}|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{aukaflokkur4|{{{addcharcat4|}}}}}}|[[Flokkur:{{{aukaflokkur4|{{{addcharcat4|}}}}}}|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{aukaflokkur5|{{{addcharcat5|}}}}}}|[[Flokkur:{{{aukaflokkur5|{{{addcharcat5|}}}}}}|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{aukaflokkur6|{{{addcharcat6|}}}}}}|[[Flokkur:{{{aukaflokkur6|{{{addcharcat6|}}}}}}|{{if empty|{{{sortlykill|{{{sortkey|}}}}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}<!-- -->}} }}<!-- Maintenance categories -->{{main other|{{#if:{{{mynd|{{{image|}}}}}}||{{#if:{{{myndlaus|{{{noimage|}}}}}}||[[Flokkur:Myndasögu-upplýsingar án myndar|{{PAGENAME}}]]}} }}<!-- -->{{#if:{{{mynd_stærð|{{{image_size|}}}}}}|{{#ifexpr:250>{{#expr:{{{mynd_stærð|{{{image_size|}}}}}}}}||[[Flokkur:Myndasögu-upplýsingar með óþarfa myndstærð|{{#switch:{{{mynd_stærð|{{{image_size|}}}}}} |250 = • |{{{mynd_stærð|{{{image_size|}}}}}} }} {{PAGENAME}}]]}} }}<!-- -->{{#if:{{{fyrirsögn|{{{caption|}}}}}}||{{#if:{{{mynd|{{{image|}}}}}}|[[Flokkur:Myndasögu-upplýsingar með mynd án fyrirsagnar|{{PAGENAME}}]]}} }}<!-- -->{{#if:{{{aukaflokkur1|{{{addcharcat1|}}}}}}{{{aukaflokkur2|{{{addcharcat2|}}}}}}{{{aukaflokkur3|{{{addcharcat3|}}}}}}{{{aukaflokkur4|{{{addcharcat4|}}}}}}{{{aukaflokkur5|{{{addcharcat5|}}}}}}{{{aukaflokkur6|{{{addcharcat6|}}}}}}|[[Flokkur:Myndasögu-upplýsingar sem bætir aukaflokkum|{{PAGENAME}}]]}}<!-- -->{{#if:{{NAMESPACE}}|[[Flokkur:Myndasögu-upplýsingar á röngum stöðum|H {{PAGENAME}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{myndlaus|{{{noimage|}}}}}}|[[Flokkur:Myndasögu-upplýsingar sem nota myndlaus|{{PAGENAME}}]]}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> a1070zzd38glh0cy5gijzyohxcsx1tz 0 42870 1974847 1597257 2026-08-09T14:57:48Z MyraMidnight 41218 Myndasögupersóna snið (og hann kallast Spider-Man í nýju íslensku þýðingunni frá Froskur útgáfa) 1974847 wikitext text/x-wiki {{Myndasögupersóna|nafn_persónu=Köngulóarmaðurinn|útgefandi=[[Marvel Comics]]|frumraun=Amazing Fantasy 1.tbl (Ágúst 1962)|frumraun_íslensk=Köngulóarmaðurinn 1.tbl (1984) [[Siglufjarðarprentsmiðja]]|skapari=[[Stan Lee]] og [[Steve Ditko]]|fullt_nafn=Peter Benjamin Parker|hliðarsjálf=|dulnefni={{ubl|Köngulóarmaðurinn|Spider-Man}}}} '''Köngulóarmaðurinn''' eða '''Spider-Man''' er [[ofurhetja]] úr [[Marvel]]-myndasöguheiminum skapaður af [[Stan Lee]] og [[Steve Ditko]]. Köngulóarmaðurinn naut strax hylli almennings þegar hann kom fram í fyrstu myndasögu sinni árið [[1962]] og hefur verið vinsælasta myndasöguhetja Marvel. Hluti af þessari vinsæld var af því að nú var það unglingur sem var kynntur sem ofurhetja, frekar en að vera [[hjálparhella]], og hann þurfti oftast að takast á við persónulegu vandamál sín ásamt ábyrgðinni að vera ofurhetja. Síðan hann birtist fyrst hafa komið mörg myndasögublöð um hann ásamt teiknimyndum, leiknum sjónvarpsþáttum og sex kvikmyndum. == Uppruni == [[Mynd:Gen Con Indy 2008 - costumes 171 1.JPG|x300px|thumb|Köngulóarmanns búningur]] Peter Benjamin Parker var eitt sinn venjulegur unglingslúði sem bjó hjá frænku sinni og frænda í [[Queens]]-hverfi í [[New York-borg|New York]]. Peter hafði mikinn áhuga á [[ljósmyndun]] og [[Vísindi|vísindum]] og hélt sig oft einn. Á vísindasýningu var Peter bitinn af [[Geislavirkni|geislavirkri]] [[könguló]] og hlaut brátt hæfleika köngulóa; svo sem að geta klifið veggi með fingurgómunum og köngulóarskynjun. Hann hlaut einnig yfirnáttúrulegt afl og fimi. Hann hannaði seinna tæki til að framleiða köngulóavef og bjó til búning til þess að vinna sem glímukappi og verða sjónvarpsstjarna. Eitt skiptið þegar hann er gestur í sjónvarpsþætti lætur hann þjóf sleppa (hann segir að það sé ekki hans vandamál) en kemst seinna að því að sá sami þjófur skaut frænda hans til bana. Peter, sem þá var kominn með samviskubit, ákveður að gerast sjálfskipaður löggæslumaður. == Hæfleikar og tæki == Eftir köngulóabitið fékk Peter ofurmátt og hæfileika köngulóa. Hann varð einnig miklu fimari, sneggri, hafði meira þol og sterkari. Hann gat klifið veggi og hafði eins konar „köngulóaskynjun“ til að vara hann við hættum. En Peter erfði ekki vefspuna köngulóa og bjó sér „vefdrífur“ sem hann hafði um úlnliðinn og skaut hann vef úr þeim með því að þrýsta á takka í miðjum lófanum með löngutöng og baugfingri. Seinna bjó hann sér til búninginn einkennandi: rauður og blár með vefmynstri um rauða litinn ásamt litlu köngulóarmerki á bringunni og stóru á bakinu. Hann hafði einnig grímu sem þakti andlitið og sá hann út um hálfgegnsæar hvítar linsur. Hann hafði tækjabelti og vefdrífurnar undir búningnum. Þá hefur hann einnig notað eftirtalin tæki: lítil köngulóarlöguð staðsetningartæki, vasaljós, innrautt vasaljós, vefhylki og næturlukt. == Aðalpersónur == * '''Peter Parker''': Peter Parker þarf að lifa erfiðu einkalífi og um leið að axla ábyrgð sem ofurhetjan, Köngulóarmaðurinn. * '''May frænka''': Frækna Peters sem styður hann ávallt og er eina fjölskyldan hans. * '''Ben frændi''': Frændi Peters og var hans eina föðurímynd. Peter, með samviskubit yfir dauða hans, gerðist Köngulóarmaðurinn. * '''Mary Jane Watson''': Byrjaði sem vinkona Peters en svo varð persóna hennar og vinátta hennar og Peters dýpri sem leiddi til þess að þau byrjuðu saman og giftust. Oft þarf Peter að bjarga henni. * '''J. Jonah Jameson''': Aðalritstjóri og eigandi Daily Bugle, blaðsins sem Peter vinnur hjá sem ljósmyndari. Jameson hefur óbeit á Köngulóarmanninum. * '''Felicia Hardy''': Felicia er vinkona Peters og gerist seinna þjófurinn Svarta Kisa, og verður seinna ástfanginn af Köngulóarmanninum. * '''Dr. Curt Connors''': Eðlisfræðikennari Peters og góður vinur hans og hjálpar honum oft. Eitt skiptið eftir að hafa reynt að láta aflimaðan handlegg sinn vaxa með eðlugenum stökkbreytist hann í illmennið Eðluna. * '''Norman Osborn''': Miljarðamæringur og kaupsýslumaður. Eftir mislukkaða tilraun breytist hann í illmennið Græna Púkann (e. ''Green Goblin''). * '''Harry Osborn''': Sonur miljarðamæringsins Norman Osborn. Verður seinna einn af vinum Peters en fetar svo í fótspor föður síns til að hefna dauða hans. * '''Gwen Stacy''': Kærasta Peters Parker og dóttir lögreglustjórans. Græni Púkinn drepur hana og veldur það Peter miklum andlegum sársauka. * '''Flash Thompson''': Stríddi Peter í miðskóla en verður seinna einn af vinum hans. * '''Robbie Robertson''': Einn af ritstjórunum Daily Bugle og trúir því að Köngulóarmapurinn sé hetja. * '''Betty Brant''': Ritari Jameson sem verður skotin í Peter og seinna verða þau bara vinir. == Óvinir == Köngulóarmaðurinn hefur þurft að glíma við fjöldann allan af skúrkum með einhvers konar ofurmætti. Óvinirnir eru Græni Púkinn, sem var Norman Osborn og varð geðveikur eftir tilraun til að auka styrkleika sinn og klæddist búningi með púkagríma og flaug um á svifdreka; Dr. Kolkrabbi (e. ''Dr. Octopus''), vísindamaðurinn Dr. Ottó Oktavíus sem er með fjóra vélarma á bakinu; Eðlan (e. ''The Lizard''), sem er kennari Peters og eðlisfræðingurinn Dr. Curt Connors sem stökkbreyttits í risaeðlu; Eitur (e. ''Venom''), sem var blaðamaðurinn Edward Charles Brock sem komst í snertingu við sambýlisveruna sem var fyrst á Köngulóarmanninum; Sandmaðurinn (e. ''Sandman''), sem er glæpamaðurinn Flint Marko sem stökkbreyttist í lifandi sand; Svartálfurinn (e. ''Hobgoblin''), sem var upphaflega tískuhönnuðurinn Roderick Kingsley og líkist Græna Púkanum; Seinni Græni Púkinn (e. ''The Second Green Goblin''), sem var Harry Osborn sem fetar í fótspor föður síns; og Blóðbað (e. ''Carnage)'', sem var geðsjúklingurinn og fjöldamorðinginn Kletus Casady og kemst í snertning við afkvæmi Eiturssambýlisveruna. == Teiknimyndirnar og kvikmyndirnar == Fyrsta teiknimyndaserían um Köngulóarmanninn var fyrst sýnd [[1967]] undir nafninu ''Spider-Man'' og lauk 1970. Síðan kom barnaþátturinn ''The Electric Company - Spidey Super Stories'' á 8. áratungnum. Árið [[1977]] voru sýndir leiknir sjónvarpþættir, ''The Amazing Spider-Man'', þar sem [[Nicolas Hammond]] lék Lóa en þeir entust ekki lengi. 1978 voru leiknu japönsku þættirnir ''Spider-Man'' sýndir aðeins í [[Japan]] og lauk 1979. Köngulóarmaðurinn kom svo út í tveimur teiknimyndaseríum 1981 undir nöfnunum ''Spider-Man'' (1981-82) og ''Spider-Man and His Amazing Friends'' (1981-83). Árið 1994 kom út teiknimyndasería sem bar nafnið ''Spider-Man: The Animated Series'' og entist til 1998. Árið 1999 var byrjað að sýna teiknimyndaþættina ''Spider-Man Unlimited'' og entist ekki lengi. 2002 var fyrsta leikna [[Köngulóarmaðurinn (kvikmynd)|kvikmyndin um Köngulóarmanninn]] frumsýnd þar sem Tobey Maguire lék aðalhlutverkið. Ári síðar voru teiknimyndaþættirnir ''Spider-Man: The New Animated Series'' sýndir en þeir byggðust lauslega á kvikmyndinni. [[Köngulóarmaðurinn 2|Framhaldið]] af fyrstu myndinni var frumsýnd 2004 og glímdi Köngulóarmaðurinn þar við Dr. Kolkrabba. [[Köngulóarmaðurinn 3|Þriðja myndin]] var frumsýnd [[4. maí]] ''2007'' og barðist hann þar við Sandmanninn, Nýja Púkann og Eitur. Ný teiknimyndasería verður sýnd 2008 undir nafninu [[The Spectacular Spider-Man|''The Spectacular Spider-Man'']]. Árið 2012 var myndasyrpan endurræst með myndinni ''The Amazing Spider-Man'' með Andrew Garfield sem Köngulóarmaðurinn. Myndin öðlaðist svo framhald 2014 en náði ekki þéna inn nógu mikinn pening og var hætt við þriðju myndina. Næst kom Köngulóarmaðurinn fram í Marvel-kvikmyndaheiminum í ''Captain America: Civil War'' árið 2016 þar sem hann var leikinn af Tom Holland. Næsta kvikmyndin kom 2017 undir nafninu ''Spider-Man: Homecoming'' aftur leikinn af Holland og svo birtist hann í næstu tveimur ''Avengers''-myndunum 2018 og 2019. Framhaldið af ''Homecoming'' væntanlegt 2019. [[Flokkur:Köngulóarmaðurinn| ]] nsi3rvmwz1nlrk87186nzarwy53lowr 1974850 1974847 2026-08-09T19:09:32Z Akigka 183 Lói var þýðing á "Spidey" 1974850 wikitext text/x-wiki {{Myndasögupersóna|nafn_persónu=Köngulóarmaðurinn|útgefandi=[[Marvel Comics]]|frumraun=Amazing Fantasy 1.tbl (Ágúst 1962)|frumraun_íslensk=Köngulóarmaðurinn 1.tbl (1984) [[Siglufjarðarprentsmiðja]]|skapari=[[Stan Lee]] og [[Steve Ditko]]|fullt_nafn=Peter Benjamin Parker|hliðarsjálf=|dulnefni={{ubl|Köngulóarmaðurinn|Spider-Man|Lói}}}} '''Köngulóarmaðurinn''' eða '''Spider-Man''' er [[ofurhetja]] úr [[Marvel]]-myndasöguheiminum skapaður af [[Stan Lee]] og [[Steve Ditko]]. Köngulóarmaðurinn naut strax hylli almennings þegar hann kom fram í fyrstu myndasögu sinni árið [[1962]] og hefur verið vinsælasta myndasöguhetja Marvel. Hluti af þessari vinsæld var af því að nú var það unglingur sem var kynntur sem ofurhetja, frekar en að vera [[hjálparhella]], og hann þurfti oftast að takast á við persónulegu vandamál sín ásamt ábyrgðinni að vera ofurhetja. Síðan hann birtist fyrst hafa komið mörg myndasögublöð um hann ásamt teiknimyndum, leiknum sjónvarpsþáttum og sex kvikmyndum. == Uppruni == [[Mynd:Gen Con Indy 2008 - costumes 171 1.JPG|x300px|thumb|Köngulóarmanns búningur]] Peter Benjamin Parker var eitt sinn venjulegur unglingslúði sem bjó hjá frænku sinni og frænda í [[Queens]]-hverfi í [[New York-borg|New York]]. Peter hafði mikinn áhuga á [[ljósmyndun]] og [[Vísindi|vísindum]] og hélt sig oft einn. Á vísindasýningu var Peter bitinn af [[Geislavirkni|geislavirkri]] [[könguló]] og hlaut brátt hæfleika köngulóa; svo sem að geta klifið veggi með fingurgómunum og köngulóarskynjun. Hann hlaut einnig yfirnáttúrulegt afl og fimi. Hann hannaði seinna tæki til að framleiða köngulóavef og bjó til búning til þess að vinna sem glímukappi og verða sjónvarpsstjarna. Eitt skiptið þegar hann er gestur í sjónvarpsþætti lætur hann þjóf sleppa (hann segir að það sé ekki hans vandamál) en kemst seinna að því að sá sami þjófur skaut frænda hans til bana. Peter, sem þá var kominn með samviskubit, ákveður að gerast sjálfskipaður löggæslumaður. == Hæfleikar og tæki == Eftir köngulóabitið fékk Peter ofurmátt og hæfileika köngulóa. Hann varð einnig miklu fimari, sneggri, hafði meira þol og sterkari. Hann gat klifið veggi og hafði eins konar „köngulóaskynjun“ til að vara hann við hættum. En Peter erfði ekki vefspuna köngulóa og bjó sér „vefdrífur“ sem hann hafði um úlnliðinn og skaut hann vef úr þeim með því að þrýsta á takka í miðjum lófanum með löngutöng og baugfingri. Seinna bjó hann sér til búninginn einkennandi: rauður og blár með vefmynstri um rauða litinn ásamt litlu köngulóarmerki á bringunni og stóru á bakinu. Hann hafði einnig grímu sem þakti andlitið og sá hann út um hálfgegnsæar hvítar linsur. Hann hafði tækjabelti og vefdrífurnar undir búningnum. Þá hefur hann einnig notað eftirtalin tæki: lítil köngulóarlöguð staðsetningartæki, vasaljós, innrautt vasaljós, vefhylki og næturlukt. == Aðalpersónur == * '''Peter Parker''': Peter Parker þarf að lifa erfiðu einkalífi og um leið að axla ábyrgð sem ofurhetjan, Köngulóarmaðurinn. * '''May frænka''': Frækna Peters sem styður hann ávallt og er eina fjölskyldan hans. * '''Ben frændi''': Frændi Peters og var hans eina föðurímynd. Peter, með samviskubit yfir dauða hans, gerðist Köngulóarmaðurinn. * '''Mary Jane Watson''': Byrjaði sem vinkona Peters en svo varð persóna hennar og vinátta hennar og Peters dýpri sem leiddi til þess að þau byrjuðu saman og giftust. Oft þarf Peter að bjarga henni. * '''J. Jonah Jameson''': Aðalritstjóri og eigandi Daily Bugle, blaðsins sem Peter vinnur hjá sem ljósmyndari. Jameson hefur óbeit á Köngulóarmanninum. * '''Felicia Hardy''': Felicia er vinkona Peters og gerist seinna þjófurinn Svarta Kisa, og verður seinna ástfanginn af Köngulóarmanninum. * '''Dr. Curt Connors''': Eðlisfræðikennari Peters og góður vinur hans og hjálpar honum oft. Eitt skiptið eftir að hafa reynt að láta aflimaðan handlegg sinn vaxa með eðlugenum stökkbreytist hann í illmennið Eðluna. * '''Norman Osborn''': Miljarðamæringur og kaupsýslumaður. Eftir mislukkaða tilraun breytist hann í illmennið Græna Púkann (e. ''Green Goblin''). * '''Harry Osborn''': Sonur miljarðamæringsins Norman Osborn. Verður seinna einn af vinum Peters en fetar svo í fótspor föður síns til að hefna dauða hans. * '''Gwen Stacy''': Kærasta Peters Parker og dóttir lögreglustjórans. Græni Púkinn drepur hana og veldur það Peter miklum andlegum sársauka. * '''Flash Thompson''': Stríddi Peter í miðskóla en verður seinna einn af vinum hans. * '''Robbie Robertson''': Einn af ritstjórunum Daily Bugle og trúir því að Köngulóarmapurinn sé hetja. * '''Betty Brant''': Ritari Jameson sem verður skotin í Peter og seinna verða þau bara vinir. == Óvinir == Köngulóarmaðurinn hefur þurft að glíma við fjöldann allan af skúrkum með einhvers konar ofurmætti. Óvinirnir eru Græni Púkinn, sem var Norman Osborn og varð geðveikur eftir tilraun til að auka styrkleika sinn og klæddist búningi með púkagríma og flaug um á svifdreka; Dr. Kolkrabbi (e. ''Dr. Octopus''), vísindamaðurinn Dr. Ottó Oktavíus sem er með fjóra vélarma á bakinu; Eðlan (e. ''The Lizard''), sem er kennari Peters og eðlisfræðingurinn Dr. Curt Connors sem stökkbreyttits í risaeðlu; Eitur (e. ''Venom''), sem var blaðamaðurinn Edward Charles Brock sem komst í snertingu við sambýlisveruna sem var fyrst á Köngulóarmanninum; Sandmaðurinn (e. ''Sandman''), sem er glæpamaðurinn Flint Marko sem stökkbreyttist í lifandi sand; Svartálfurinn (e. ''Hobgoblin''), sem var upphaflega tískuhönnuðurinn Roderick Kingsley og líkist Græna Púkanum; Seinni Græni Púkinn (e. ''The Second Green Goblin''), sem var Harry Osborn sem fetar í fótspor föður síns; og Blóðbað (e. ''Carnage)'', sem var geðsjúklingurinn og fjöldamorðinginn Kletus Casady og kemst í snertning við afkvæmi Eiturssambýlisveruna. == Teiknimyndirnar og kvikmyndirnar == Fyrsta teiknimyndaserían um Köngulóarmanninn var fyrst sýnd [[1967]] undir nafninu ''Spider-Man'' og lauk 1970. Síðan kom barnaþátturinn ''The Electric Company - Spidey Super Stories'' á 8. áratungnum. Árið [[1977]] voru sýndir leiknir sjónvarpþættir, ''The Amazing Spider-Man'', þar sem [[Nicolas Hammond]] lék Lóa en þeir entust ekki lengi. 1978 voru leiknu japönsku þættirnir ''Spider-Man'' sýndir aðeins í [[Japan]] og lauk 1979. Köngulóarmaðurinn kom svo út í tveimur teiknimyndaseríum 1981 undir nöfnunum ''Spider-Man'' (1981-82) og ''Spider-Man and His Amazing Friends'' (1981-83). Árið 1994 kom út teiknimyndasería sem bar nafnið ''Spider-Man: The Animated Series'' og entist til 1998. Árið 1999 var byrjað að sýna teiknimyndaþættina ''Spider-Man Unlimited'' og entist ekki lengi. 2002 var fyrsta leikna [[Köngulóarmaðurinn (kvikmynd)|kvikmyndin um Köngulóarmanninn]] frumsýnd þar sem Tobey Maguire lék aðalhlutverkið. Ári síðar voru teiknimyndaþættirnir ''Spider-Man: The New Animated Series'' sýndir en þeir byggðust lauslega á kvikmyndinni. [[Köngulóarmaðurinn 2|Framhaldið]] af fyrstu myndinni var frumsýnd 2004 og glímdi Köngulóarmaðurinn þar við Dr. Kolkrabba. [[Köngulóarmaðurinn 3|Þriðja myndin]] var frumsýnd [[4. maí]] ''2007'' og barðist hann þar við Sandmanninn, Nýja Púkann og Eitur. Ný teiknimyndasería verður sýnd 2008 undir nafninu [[The Spectacular Spider-Man|''The Spectacular Spider-Man'']]. Árið 2012 var myndasyrpan endurræst með myndinni ''The Amazing Spider-Man'' með Andrew Garfield sem Köngulóarmaðurinn. Myndin öðlaðist svo framhald 2014 en náði ekki þéna inn nógu mikinn pening og var hætt við þriðju myndina. Næst kom Köngulóarmaðurinn fram í Marvel-kvikmyndaheiminum í ''Captain America: Civil War'' árið 2016 þar sem hann var leikinn af Tom Holland. Næsta kvikmyndin kom 2017 undir nafninu ''Spider-Man: Homecoming'' aftur leikinn af Holland og svo birtist hann í næstu tveimur ''Avengers''-myndunum 2018 og 2019. Framhaldið af ''Homecoming'' væntanlegt 2019. [[Flokkur:Köngulóarmaðurinn| ]] 31pxp1v6jo21ik9721anfmcqjfh8gp2 0 45331 1974842 1888877 2026-08-09T13:44:47Z Alvaldi 71791 Bætti við infobox, upplýsingum um útgefna leiki og heimild. 1974842 wikitext text/x-wiki {{Fyrirtæki | nafn = Electronic Arts | merki = Electronic Arts Logo Blue.svg | gerð = | slagorð = | hjáheiti = EA | stofnað = 1982 | stofnandi = [[Trip Hawkins]] | örlög = | staðsetning = Redwood City, [[Kalifornía]], Bandaríkin | lykilpersónur = | starfsemi = [[Tölvuleikir]] | heildareignir = | tekjur = | hagnaður_f_skatta = | hagnaður_e_skatta = | eiginfjárhlutfall = | móðurfyrirtæki = | dótturfyrirtæki = [[EA Sports]] | starfsfólk = {{circa|14.500}} (2025) | vefur = [https://ea.com ea.com] }} '''Electronic Arts (EA)''' er fyrirtæki sem hannar, markaðsetur og gefur út [[Tölvuleikur|tölvuleiki]]. Það var stofnað árið [[1982]] af [[Trip Hawkins]].<ref name="gamasutra history">{{cite web |last=Fleming |first=Jeffrey |url=https://www.gamedeveloper.com/business/we-see-farther---a-history-of-electronic-arts |title=We See Farther – A History of Electronic Arts |website=Game Developer |date=February 12, 2007 |access-date=February 25, 2022|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304075442/http://www.gamasutra.com/view/feature/130129/we_see_farther__a_history_of_.php?print=1 |archive-date=March 4, 2016}}</ref> Eftir aldarmótin hefur EA þróað eða gefið út leikjaseríurnar Army of Two, Battlefield, [[Command & Conquer]], Dragon Age, Dead Space, Mass Effect, Medal of Honor, [[Need for Speed]], Plants vs. Zombies, [[The Sims]], Skate, SSX, og Star Wars.<ref>{{cite magazine |last=Davison |first=Pete |title=E3: EA's Press Conference: The Round-Up |url=http://www.gamepro.com/article/news/220014/e3-eas-press-conference-the-round-up/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110812045417/http://www.gamepro.com/article/news/220014/e3-eas-press-conference-the-round-up |archive-date=August 12, 2011 |magazine=GamePro}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Tölvuleikjagátt}} {{Stubbur|tölvuleikur}} {{s|1982}} [[Flokkur:Bandarísk fyrirtæki]] [[Flokkur:Tölvuleikjafyrirtæki]] 3n9b3wq7obo8qeeo914cdcbwr5xvbka 0 52003 1974870 1755093 2026-08-09T23:43:47Z Berserkur 10188 1974870 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = Vörtubirki | image = Betula Pendula at Stockholm University 2005-07-01.jpg | image_width = 250px | image_caption = Vörtubirki (''Betula pendula'') við Stokkhólmsháskóla. | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Beykibálkur]] (''Fagales'') | familia = [[Birkiætt]] (''Betulaceae'') | genus = [[Birki]] (''Betula'') | subgenus = ''Betula'' | species = '''''B. pendula''''' | binomial = ''Betula pendula'' | binomial_authority = [[Roth.]] }} [[Mynd:Hengibirki.jpg|thumb|vinstri|Hengibjörk í Kjarnaskógi. [[Tré ársins]] 2009]] '''Vörtubirki''' eða '''hengibirki''' eða skógviður ([[fræðiheiti]]: ''Betula verrucosa'' eða ''Betula pendula'') er hávaxið [[Evrópa|evrópskt]] [[birki]]tré með laufskrúði sem slútir niður svipað og á [[grátvíðir|grátvíði]]. Það er náskylt [[Mansjúríubjörk]] (''Betula platyphylla''). Vörtubirki verður venjulega 15-25 metra hátt með granna krónu og sveigðar greinar með slútandi smágreinum. [[Börkur]]inn er hvítur með svörtum flekkjum neðst á stofninum. Vörtubirki hefur náð 15 metrum á Akureyri. <ref>[http://www.visitakureyri.is/static/files/vefmyndir/akureyri/pdf/Merk_tre.pdf Merk Tré] Visit Akureyri. Skoðað 14. ágúst 2017.</ref> == Nytjar == Vörtubjörk er notuð í smíði og eldivið<ref name="ReferenceA">”Handbok Överlevnad”. Svenska Armen, 1988</ref> á sama hátt og [[ilmbjörk]]. Einnig er litað úr henni (börkur og lauf)<ref>[http://www.spangmurs.se/fargning.htm "Spångmurs växtfärgning".] Spangmurs.se. Lesið 18 febrúar 2013.</ref> og hægt er að blanda fræinu í brauð til bragðbætis. === Masúr === [[File:Bjørk valbjørk.jpg|thumb|vinstri|Sneið af masúr af vörtubirki]] Vörtubirki er sú birkitegund sem oftast myndar svonefndan masúrvið, sem er erfðagalli sem lætur frumur og árhringi mynda óregluleg mynstur svo að það líkist logum eða bylgjum.<ref>[http://www.masurmannen.com/masurbjork_anvandning.htm "Masúrbjörk - Nytjar".] Masurmannen.com. Lesið 18 febrúar 2013.</ref> Masúrmyndun er algengust í afbrigðinu ''Betula pendula var. carelica'', þar sem masúrmyndun erfist í 60–70% af öllum afkvæmum.<ref>[http://www.valbro.uni-freiburg.de/pdf/pres_fin_curly_birch.pdf Rannsóknardeild finnsku skögræktarinna 2007-06-10: ''Curly birch and its management in Finland] (á ensku) Skoðað 2012-08-03</ref> Einnig getur masúrviður myndast í [[ilmbjörk]],<ref>[http://www.wood-database.com/lumber-identification/hardwoods/masur-birch/ The Wood Database: Masur Birch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160803154121/http://www.wood-database.com/lumber-identification/hardwoods/masur-birch/ |date=2016-08-03 }} Länkad 2012-08-03</ref> en hefur ekki fundist í öðrum birkitegundum. Masúr kemur fyrir í allnokkrum öðrum lauftrjám, svo sem: reyni, elri, ösp, álm og hlyn, og jafnvel í barrtrjám: fura, þinur og Sequoia sempervirens. ==Sortir== Af hengibjörk eru nokkrar sortir. Nokkrar slíkar nefndar hér: [[Mynd:Ornäsbjörk.jpg|thumb|hægri|Afbrigðið 'Dalecarlica']] *Dalabjörk (Betula pendula 'Dalecarlica') * (Betula pendula 'Laciniata') [[Mynd:Betula pendula laciniata0.jpg|thumb|vinstri|Blöð afbrigðisins 'Lacinata']] * (Betula pendula 'Crispa') *Grátbjörk (Betula pendula 'Tristis') *Hengibjörk (Betula pendula 'Youngii') [[Mynd:Birke 3287.jpg|thumb|hægri|Afbrigðið 'Youngii']] *Súlubjörk (Betula pendula 'Fastigiata') *Blóðbjörk (Betula pendula 'Purpurea') *Masúrbjörk (Betula pendula 'Carelica') == Sjá einnig == * [[Fjalldrapi]] * [[Ilmbjörk]] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{commons|Betula pendula|Vörtubirki}} {{wikilífverur|Betula pendula}} [[Flokkur:Birkiætt]] {{Stubbur|líffræði}} 18xqlu9ei6041m5ezc5cca2b4eir1q6 0 58354 1974848 1954660 2026-08-09T17:43:18Z Stillbusy 42433 1974848 wikitext text/x-wiki :''Sjá einnig [[Selárdalur (Vopnafirði)|Selárdalur]] í Vopnafirði'' [[Mynd:Selárdalskirkja2.jpg|thumb|Selárdalskirkja.]] '''Selárdalur''' er næstvestastur [[Ketildalir|Ketildala]] í [[Arnarfjörður|Arnarfirði]]. Í dalnum er bær sem heitir líka Selárdalur og var eitt af höfuðbólum [[Vestfirðir|Vestfjarða]]. Selárdalsprestakall var áður fyrr talið með betri [[Prestakall|prestaköllum]] landsins, með því að Stóra-Laugardalssókn sem náði yfir allan [[Tálknafjörður|Tálknafjörð]] var [[annexía]] frá Selárdal. Séra [[Gísli Jónsson (biskup)|Gísli Jónsson]], Selárdalsprestur 1547–1557, varð svo biskup í [[Skálholt]]i frá 1558. Frægir ábúendur í Selárdal eru t.d. Bárður svarti Atlason (afi [[Hrafn Sveinbjarnarson|Hrafns Sveinbjarnarsonar]]), [[Páll Björnsson]], [[Gísli á Uppsölum]], [[Hannibal Valdimarsson]] og [[Samúel Jónsson]], sem kallaður hefur verið ''listamaðurinn með barnshjartað''<ref>{{cite news |title=Vandamál í Selárdal |url=https://timarit.is/page/3522432?iabr=on#page/n6/mode/1up |work=Lesbók Morgunblaðsins |page=7 |date=2002-09-28 |access-date=2026-08-09}}</ref>. Þar fæddist [[Jón Þorláksson á Bægisá]]. ==Bæir== * Tóft (óvíst) * Skrúð (óvíst) * Rimi (óvíst) * Hús (óvíst) * Fossá (óvíst) * Krókur (óvíst) * Kálfatjörn (óvíst) * Melstaðir (óvíst) * Skarðsmýrarfoss (eyddist í svartadauða) * Grund (fór í eyði 1949) * Kolbeinsskeið (fór í eyði 1961) * Brautarholt (fór í eyði 1969) * Uppsalir (fór í eyði 1986) * Selárdalur (fór í eyði 1988) * Neðribær (fór í eyði í nóvember 2010) var síðasti bærinn í byggð í dalnum.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/sidasti-baerinn-i-dalnum |title=Síðasti bærinn í dalnum |date=2010-11-22 |website=ruv.is |access-date=2026-08-09}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://timarit.is/page/3287158?iabr=on#page/n15/mode/2up ''Selárdalur við Arnarfjörð''], Lesbók Morgunblaðsins, 24. desember 1961, bls. 596–602 * [https://timarit.is/page/3553246?iabr=on#page/n11/mode/2up ''Selárdalur sóttur heim''], Tíminn Sunnudagsblað, 11. október 1964, bls. 948–951 * [https://timarit.is/page/8333623?iabr=on#page/n122/mode/1up ''Þróunarverkefnið Selárdalur''], Fræðaþing landbúnaðarins 2005, 4. febrúar 2005, bls. 377–380 * [https://timarit.is/page/4134647?iabr=on#page/n5/mode/1up ''Mikill áhugi á jörðum í Selárdal''], Morgunblaðið, 27. júní 2006, bls. 6 * {{Cite web|url=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20050301135513/www.arnfirdingur.is/menning/stadir/Selardalur.asp |title=Selárdalur í Arnarfirði |first=Helgi |last=Hjálmtýsson |website=arnfirdingur.is |access-date=2026-08-09}} [[Flokkur:Vesturbyggð]] [[Flokkur:Arnarfjörður]] [[Flokkur:Dalir á Íslandi]] 5ynr3g0d6p9gl8u7jv7l3elcu3pjsid 0 65872 1974881 1788881 2026-08-10T08:15:40Z MyraMidnight 41218 bæti vil lista af myndasögum sem iðunn gaf út 1974881 wikitext text/x-wiki '''Bókaútgáfan Iðunn''' er [[Ísland|íslenskt]] [[bókaútgáfa|bókaforlag]] sem var stofnað [[1945]] af [[Valdimar Jóhannsson (bókaútgefandi)|Valdimar Jóhannssyni]], og starfaði sjálfstætt allt til ársins [[2000]] en er nú hluti af [[Forlagið|Forlaginu]]. Iðunn gaf út mikinn fjölda bóka, bæði undir heiti Iðunnar og undirforlaganna [[Hlaðbúð]]ar, [[Skálholt (bókaútgáfa)|Skálholts]] og [[Draupnisútgáfan|Draupnisútgáfunnar]]. Það hafði framan af aðsetur á Skeggjagötu en fluttist 1976 á Bræðraborgarstíg 16. Útgáfubækur forlagsins voru af öllu tagi, frá fræðiritum til þýddra reyfara, og á meðal þeirra höfunda sem forlagið gaf út voru [[Alistair MacLean]], en spennusögur hans voru mest seldu bækur landsins ár eftir ár á 7. og 8. áratug 20. aldar, og [[Enid Blyton]], sem var í svipaðri stöðu hvað barnabækur varðaði. Þekktasta útgáfuverk Iðunnar er þó vafalítið bókaflokkurinn [[Aldirnar]], en fyrsta bókin í þeim flokki, ''Öldin okkar 1901-1930'', kom út árið 1950 og sú nýjasta, ''Öldin okkar 1996-2000'', kom út árið 2010, réttum 60 árum síðar. Útgáfan var einnig umsvifamikil á sviði teikmimyndasagna um tíma og gaf út marga flokka þeirra, svo sem [[Svalur og Valur|Sval og Val]], [[Viggó viðutan]] og [[Strumparnir|Strumpana]]. Árið [[2000]] sameinaðist Iðunn útgáfufyrirtækinu [[Fróði (útgáfa)|Fróða]] og varð bókaútgáfudeild þess. [[2003]] seldi Fróði forlagið til [[Edda miðlun|Eddu miðlunar]] og [[2007]] gekk Iðunn svo, ásamt öðrum forlögum, til [[Forlagið|Forlagsins]], en forstjóri þess, [[Jóhann Páll Valdimarsson]], er sonur Valdimars stofnanda Iðunnar. Enn koma út nokkrar bækur á ári undir nafni Iðunnar. == Myndasögur gefnar út af Iðunni == Iðunn gaf út ýmsar myndasögur þýddar yfir á íslensku, þar á meðal: * [[Viggó viðutan]] * [[Gormdýrin (teiknimyndasaga)|Gormdýrin]] * [[Svalur og Valur]] * [[Strumparnir]] {{Félag íslenskra bókaútgefenda}} [[Flokkur:Íslensk bókaforlög]] {{s|1945}} thxrxlplh2wmvuwvh5q6dpszoa9alt8 1974885 1974881 2026-08-10T08:55:41Z MyraMidnight 41218 færi línu undir myndasögur 1974885 wikitext text/x-wiki '''Bókaútgáfan Iðunn''' er [[Ísland|íslenskt]] [[bókaútgáfa|bókaforlag]] sem var stofnað [[1945]] af [[Valdimar Jóhannsson (bókaútgefandi)|Valdimar Jóhannssyni]], og starfaði sjálfstætt allt til ársins [[2000]] en er nú hluti af [[Forlagið|Forlaginu]]. Iðunn gaf út mikinn fjölda bóka, bæði undir heiti Iðunnar og undirforlaganna [[Hlaðbúð]]ar, [[Skálholt (bókaútgáfa)|Skálholts]] og [[Draupnisútgáfan|Draupnisútgáfunnar]]. Það hafði framan af aðsetur á Skeggjagötu en fluttist 1976 á Bræðraborgarstíg 16. Útgáfubækur forlagsins voru af öllu tagi, frá fræðiritum til þýddra reyfara, og á meðal þeirra höfunda sem forlagið gaf út voru [[Alistair MacLean]], en spennusögur hans voru mest seldu bækur landsins ár eftir ár á 7. og 8. áratug 20. aldar, og [[Enid Blyton]], sem var í svipaðri stöðu hvað barnabækur varðaði. Þekktasta útgáfuverk Iðunnar er þó vafalítið bókaflokkurinn [[Aldirnar]], en fyrsta bókin í þeim flokki, ''Öldin okkar 1901-1930'', kom út árið 1950 og sú nýjasta, ''Öldin okkar 1996-2000'', kom út árið 2010, réttum 60 árum síðar. Árið [[2000]] sameinaðist Iðunn útgáfufyrirtækinu [[Fróði (útgáfa)|Fróða]] og varð bókaútgáfudeild þess. [[2003]] seldi Fróði forlagið til [[Edda miðlun|Eddu miðlunar]] og [[2007]] gekk Iðunn svo, ásamt öðrum forlögum, til [[Forlagið|Forlagsins]], en forstjóri þess, [[Jóhann Páll Valdimarsson]], er sonur Valdimars stofnanda Iðunnar. Enn koma út nokkrar bækur á ári undir nafni Iðunnar. == Teiknimyndasögur == Útgáfan var umsvifamikil á sviði teikmimyndasagna um tíma og gaf út marga flokka þeirra, þar á meðal: * [[Viggó viðutan]] * [[Gormdýrin (teiknimyndasaga)|Gormdýrin]] * [[Svalur og Valur]] * [[Strumparnir]] {{Félag íslenskra bókaútgefenda}} [[Flokkur:Íslensk bókaforlög]] {{s|1945}} d276yqqbl681d2gyw3k9wx9xbuviqpl 0 65961 1974899 1625737 2026-08-10T10:11:35Z TKSnaevarr 53243 1974899 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar]] | ætt = [[Vasaættin|Vasaætt]] | skjaldarmerki = Arms of the House of Vasa.svg | nafn = Gústaf 2. Adólf | mynd = Gustav_II_of_Sweden.jpg | skírnarnafn = Gustav Adolf | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1594|12|9}} | fæðingarstaður = [[Tre Kronor]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = Ära vare den högste, de sinas tillflykt (latína: ''Gloria altissimo suorum refugio'')<br>Med Gud och de segerrika vapnen (latína: ''Deo et victricibus armis'')<br>Gud med oss (þýska: ''Gott mit uns'') | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1632|11|6|1594|12|9}} | dánarstaður = [[Lützen]], [[Kjörfurstadæmið Saxland|Saxlandi]], [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska ríkinu]] | grafinn = Riddarahólmskirkjunni, [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], Svíþjóð | ríkisár = 30. október 1611 – 6. nóvember 1632 | undirskrift = Gustav II Adolf Signature.svg | faðir = [[Karl 9. Svíakonungur]] | móðir = [[Kristín af Holstein-Gottorp]] | maki = {{gifting|[[María Leónóra af Brandenborg]]|1620}} | titill_maka = Drottning | börn = {{plainlist| *[[Kristín Svíadrottning]] *[[Gústaf af Vasaborg]] (óskilgetinn) }} }} '''Gústaf 2. Adólf''' ([[9. desember]] [[1594]] – [[6. nóvember]] [[1632]]) var [[konungur Svíþjóðar]] frá [[1611]]. Í [[saga Svíþjóðar|sögu Svíþjóðar]] miðast upphaf [[Stórveldistími Svíþjóðar|stórveldistímans]] við valdatöku hans. Hann var sonur [[Karl hertogi|Karls hertoga]] og konu hans [[Kristín af Holstein-Gottorp|Kristínar af Holstein-Gottorp]]. Frændi hans, [[Sigmundur 3.]], Póllandskonungur, gerði áfram tilkall til sænsku krúnunnar og deilurnar um ríkiserfðir héldu áfram milli landanna. [[1626]] réðist Gústaf inn í [[Lífland]] og hóf með því [[Pólsk-sænska stríðið (1626-1629)]] og í júní [[1630]] réðist hann inn í [[Þýskaland]] sem verndari málstaðar [[mótmælendatrú|mótmælenda]] í [[Þrjátíu ára stríðið|Þrjátíu ára stríðinu]]. Sænski herinn sneri stríðsgæfunni skjótt mótmælendum í hag en Gústaf sjálfur féll í [[Orrustan við Lützen (1632)|orrustunni við Lützen]] tveimur árum síðar. {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Svíakonungur]] | frá = 1611 | til = 1632 | fyrir = [[Karl hertogi|Karl 9.]] | eftir = [[Kristín Svíadrottning|Kristín]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} {{stubbur|æviágrip}} {{fd|1594|1632}} [[Flokkur:Svíakonungar]] [[Flokkur:Vasaætt]] oe5hb3nvxrdqdwxd8kclc5sggyntkbz 0 66523 1974895 1973575 2026-08-10T09:59:14Z TKSnaevarr 53243 1974895 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar]] | ætt = [[Pfalz-ætt]] | skjaldarmerki = COA country se house of Palatinate.svg | nafn = Karl 10. Gústaf | mynd = Sébastien_Bourdons-Karl_X_Gustav.jpg | skírnarnafn = Karl Gustav | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1622|11|8}} | fæðingarstaður = [[Nyköpingshus]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = ''In Jehovah sors mea, ipse faciet'' | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1660|2|13|1622|11|8}} | dánarstaður = [[Gautaborg]], [[Svíþjóð]] | grafinn = Riddarahólmskirkjunni, [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], Svíþjóð | ríkisár = 6. júní 1654 – 13. febrúar 1660 | undirskrift = Karl X Gustav autograph.png | faðir = [[Jóhann Casimir]] | móðir = [[Katrín Svíaprinsessa]] | maki = {{gifting|[[Heiðveig Leónóra af Holstein-Gottorp]]|1654}} | titill_maka = Drottning | börn = {{plainlist| *[[Karl 11.]] *[[Gústaf Karlsson, greifi af Börringe og Lindholm]] }} }} '''Karl 10. Gústaf''' ([[8. nóvember]] [[1622]] – [[13. febrúar]] [[1660]]) var [[konungur Svíþjóðar]] frá [[1654]] til dauðadags. Hann var sonur [[Jóhann Casimir|Jóhanns Casimir]], greifa af [[Pfalz]] og [[Katrín Svíaprinsessa|Katrínar Svíaprinsessu]], dóttur [[Karl hertogi|Karls 9.]]. [[Kristín Svíadrottning]] fékk hann samþykktan sem arftaka sinn árið [[1649]] og hann tók við embætti þegar hún sagði af sér fimm árum síðar. Hann giftist [[1654]] [[Heiðveig Leónóra af Holstein-Gottorp|Heiðveigu Leónóru af Holstein-Gottorp]] og átti með henni ríkisarfann [[Karl 11.]]. Hjónaband þeirra var bandalag milli sænsku krúnunnar og hertogans af [[Holtsetaland]]i gegn [[Danmörk]]u. == Stríðið gegn Póllandi == Sumarið [[1655]] réðist hann gegn [[Pólsk-litháíska samveldið|Pólsk-litháíska samveldinu]] og lagði brátt undir sig bæði [[Varsjá]] og [[Kraká]], en [[Jóhann 2. Casimir]] flúði til [[Slésía|Slésíu]]. Honum hélst illa á sigrinum, neitaði að boða [[pólska þingið]] til að fjalla um lögmæti landakrafna hans og hann lenti því í vandræðum þegar Jóhann sneri aftur með her sinn. == Innrásin í Danmörku == Þegar Danir gengu á lagið og sögðu honum stríð á hendur [[1. júní]] [[1657]] notaði hann tækifærið til að hverfa með leifar hersins frá Póllandi og réðist inn í [[Jótland]] þar sem danski herinn kom engum vörnum við. Um veturinn bjóst hann til þess að ferja herinn yfir á eyjarnar, en vegna gríðarlegra frosta í lok [[janúar]] [[1658]] myndaðist nægilega sterkur [[ís]] á [[Litlabelti]] og [[Stórabelti]] að sænski herinn gat gengið yfir með allan sinn farangur. Eftir málamyndamótstöðu gáfust Danir upp og undirrituðu [[Hróarskeldufriðurinn|Hróarskeldufriðinn]] [[26. febrúar]] þar sem þeir gáfu Svíum eftir öll lönd Danmerkur austan [[Eyrarsund]]s, auk [[Þrændalög|Þrændalaga]] í [[Noregur|Noregi]]. == Önnur innrásin í Danmörku == [[7. júlí]] sama ár rauf Karl friðinn við Danmörku og gerði aftur innrás frá Holtsetalandi í því augnamiði að leggja landið undir sig. Hann náði allri Danmörku á sitt vald nema [[Kaupmannahöfn]] sem hélt [[áhlaupið á Kaupmannahöfn|áhlaupið]] út. Í [[orrustan um Eyrarsund|orrustunni um Eyrarsund]] beið sænski flotinn ósigur gegn [[Holland|hollenskum]] og dönskum flota [[29. október]]. Hollendingar og Danir hröktu sænska herinn smátt og smátt frá eyjunum og Jótlandi og [[13. febrúar]] [[1660]] lést Karl. [[26. maí]] [[1660]] var aftur undirritað friðarsamkomulag, [[Kaupmannahafnarfriðurinn|Kaupmannahafnarfriðinn]], þar sem Danir fengu [[Borgundarhólmur|Borgundarhólm]] og norsku héruðin til baka, en gáfu eftir tilkall til landanna austan Eyrarsunds. {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Konungur Svíþjóðar]] | frá = 1654 | til = 1660 | fyrir = [[Kristín Svíadrottning|Kristín]] | eftir = [[Karl 11.]] }} {{Töfluendir}} {{fd|1622|1660}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} [[Flokkur:Svíakonungar]] [[Flokkur:Wittelsbach-ætt]] 8ebpszray9esle36qg1z6tn23o2odpx 0 76415 1974904 1923828 2026-08-10T10:53:55Z TKSnaevarr 53243 1974904 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Selena Gomez | mynd =Selena Gomez at the 2024 Toronto International Film Festival 10 (cropped).jpg | mynd_texti = Gomez árið 2024 | fæðingarnafn = Selena Marie Gomez | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1992|7|22}} | fæðingarstaður = [[Grand Prairie]], [[Texas]], [[Bandaríkin|BNA]] | starf = {{flatlist| * Söngvari * lagahöfundur * leikari * upptökustjóri * athafnakona }} | ár = 2002–í dag | module = {{Tónlistarfólk|embed=yes | stefna = {{Hlist|[[Popptónlist|Popp]]|[[danspopp]]|[[rafpopp]]}} | hljóðfæri = {{Hlist|Rödd}} | útgefandi = {{hlist|[[Walt Disney Records|Walt Disney]]|[[Hollywood Records|Hollywood]]|[[Interscope Records|Interscope]]}} | áður_meðlimur = [[Selena Gomez & the Scene]] }} | vefsíða = {{URL|selenagomez.com}} }} '''Selena Marie Gomez''' (f. 22. júlí 1992) er [[Bandaríkin|bandarísk]] leik- og söngkona og góðgerðarsendiherra fyrir [[Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna|UNICEF]]. Hún varð fræg fyrir að leika Alex Russo í [[Walt Disney-fyrirtækið|Disney]] þáttunum ''Wizards of Waverly Place''. Hún fór síðar að leika í kvikmyndum og hefur leikið í sjónvarpskvikmyndunum ''Another Cinderella Story'', ''Wizards og Waverly Place: Kvikmyndin'' og ''Princess Protection Program''. Hún lék í fyrsta skipti í leikhúsi í verkinu ''Ramona og Beezus''. Gomez var einnig aðalsöngkona og stofnandi popphljómsveitarinnar [[Selena Gomez & The Scene]] sem hefur gefið út tvær gullplötur, ''Kiss & Tell'' og ''A Year Without Rain''. Gomez hefur einnig sungið lög fyrir kvikmyndirnar ''Tinker Bell'', ''Another Cinderella Story'' og ''Wizards of Waverly Place'' eftir að hafa skrifað undir samning við [[Hollywood Records]]. == Útgefið efni == === Breiðskífur === * ''Stars Dance'' (2013) * ''Revival'' (2015) * ''Rare'' (2020) '''Með Selena Gomez & the Scene''' * ''Kiss & Tell'' (2009) * ''A Year Without Rain'' (2010) * ''When the Sun Goes Down'' (2011) === Stuttskífur === * ''Another Cinderella Story'' (2009) * ''For You'' (2015) * ''Selena × Votes'' (2020) * ''Revelación'' (2021) == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * {{IMDb name}} {{stubbur|æviágrip|tónlist}} {{DEFAULTSORT:Gomez, Selena}} {{f|1992}} [[Flokkur:Bandarískir leikarar]] [[Flokkur:Bandarískir söngvarar]] 699pthkyaww45gq1ow2k3kxey554bcu 0 83258 1974845 1874816 2026-08-09T14:17:11Z TKSnaevarr 53243 1974845 wikitext text/x-wiki '''Laura Lynch''' ([[18. nóvember]] [[1958]] – 22. desember 2023) var bandarískur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hún var þekktust fyrir að vera einn af stofnendum hljómsveitarinnar [[The Chicks]]. == Ævisaga == Laura Lynch var sjálfskipuð „kúrekastelpa“. Hún spilaði á kontrabassa og var einstæð móðir. Lynch tók þátt í tónleikaferðalagi um [[Japan]] í hljómsveit sem kallaði sig [[Texas]] Rangers. Heima í Texas tók hún þátt í því að stofna hljómsveitina Dixie Chicks þegar hún var 33 ára. Hún spilaði á bassa, tók þátt í aðalröddum og samdi einstaka lag. [[Robin Lynn Macy]], söngkona og gítarleikari, og systurnar [[Emily Erwin]] og [[Martie Erwin]] voru einnig í hljómsveitinni. {{stubbur|æviágrip|tónlist}} {{DEFAULTSORT:Lynch, Laura}} [[Flokkur:Bandarískir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1958]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 2023]] mpt69mvqz4mt6dnbrz80ac6nps6v2sr 0 84125 1974874 1528152 2026-08-10T06:26:15Z Magnefl 32054 foto 1974874 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Veggjatítla | image = Anobium punctatum01.jpg | image_width = 240px | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | ordo = [[Beetle|Coleoptera]] | familia = [[Anobiidae]] | genus = ''[[Anobium]]'' | species = '''''A. punctatum''''' | binomial = ''Anobium punctatum'' | binomial_authority = [[Charles de Geer|De Geer]], 1774 }} '''Veggjatítla''' (eða '''veggjatrítla''') ([[fræðiheiti]]: ''Anobium punctatum'') er [[bjalla]] af [[títlubjallnaætt]]. Veggjatítlan étur trjávið og er mikill skaðvaldur í húsgögnum og innviði timburhúsa. Ekki má rugla veggjatítlunni við [[veggjalús]]. [[Lirfa]] veggjatítlunnar nagar sig inn í viðinn og lifir þar og eyðileggur hann smámsaman. Úr holum veggjatítlurmar kemur örfínt sag sem getur verið heilsuspillandi. Lirfan púpar sig inn í viðnum og þegar þær koma úr púpunni skríða þær úr viðnum og fljúga út til að para sig. [[File:Anobium punctatum.jpg|thumb]] == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2553891 ''Veggjatítla grandar húsi á Eskifirði''; grein í DV 1989] {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Títlubjallnaætt]] 9bxhxcicsz3wfbyvldyk7j56t3mcm2o 0 92147 1974859 1936159 2026-08-09T21:33:12Z MyraMidnight 41218 Sá að Tarzan kom í Vísir 1974859 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tarzan All Story.jpg|thumb|right|Forsíða fyrstu sögunnar um Tarzan í tímaritinu ''The All-Story'' frá október 1912.]] '''Tarzan''' (stundum ritað '''Tarsan''' á íslensku) er sögupersóna sem upprunnin er úr ævintýrasögum bandaríska rithöfundarins [[Edgar Rice Burroughs]]. Persónan birtist fyrst í skáldsögunni ''Tarzan of the Apes'', sem var birt í tímaritinu ''The All-Story'' árið 1912 og var gefin út í bókarformi árið 1914. Ævintýri Tarzans náðu miklum vinsældum og Burroughs hélt því áfram að skrifa sögur um hann allt fram á fimmta áratuginn. Alls skrifaði Burroughs 26 sögur um Tarzan. Auk skáldsagna Burroughs náði Tarzan miklum vinsældum sem hetja á hvíta tjaldinu. Fyrsti leikarinn til að fara með hlutverk Tarzans í kvikmynd var [[Elmo Lincoln]] árið 1919 en persónan náði mestum vinsældum sem kvikmyndahetja með kvikmyndaröð sem hófst á fjórða áratuginum þar sem sundkappinn [[Johnny Weissmuller]] fór með aðalhlutverkið.<ref>{{Tímarit.is|4617032|Tarzan|útgáfudagsetning=1. nóvember 1963|blað=Æskan|skoðað=19. október 2020}}</ref> Í gegnum árin hefur Tarzan síðan birst í fjölda skáldsagna, kvikmynda, myndasagna, teiknimynda og annarra sagnaverka sem enn njóta vinsælda í dag.<ref name=heimilistíminn>{{Tímarit.is|3585911|Þeir taka frá okkur Tarzan|útgáfudagsetning=15. júní 1980|blað=Heimilistíminn|skoðað=19. október 2020}}</ref> Í sögunum um Tarzan heitir hann réttu nafni '''John Clayton, vísigreifi af Greystoke'''. Í baksögu hans verða foreldrar hans, sem eru af enskum aðalsættum, strandaglópar á vesturströnd [[Afríka|Afríku]] með son sinn eftir að áhöfn skips þeirra gerir uppreisn gegn þeim. Stuttu síðar eru þau bæði drepin og John er því alinn upp undir nafninu Tarzan af [[Api|öpum]] af óræðri tegund í frumskógum Afríku.<ref name=henry>{{Vísindavefurinn|22186|Hvers lenskur var Tarzan og hvar gerast ævintýrin um hann?}}</ref> Þegar Tarzan vex úr grasi gerist hann nokkurs konar verndari frumskógarins og lendir í ýmsum ævintýrum. Burroughs hafði takmarkaða þekkingu á staðháttum í Afríku og því draga sögur hans um Tarzan ekki fram rétta mynd af álfunni. Almennt er þó reiknað með því að sögurnar um Tarzan eigi að gerast á svæðum sem nú spanna löndin [[Kamerún]], [[Gabon]], [[Lýðveldið Kongó]] og [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]].<ref name=henry/> Margar af sögum Burroughs um Tarzan hafa í seinni tíð sætt ásökunum um keim af afturhaldssemi og [[Heimsvaldastefna|heimsvaldshyggju]] vegna staðalímynda þeirra af Afríkumönnum og öðrum þjóðfélagshópum.<ref name=heimilistíminn/> == Tarzan á íslenskum miðlum == === Myndasögur === Íslendingar fengu að kynnast sögunni um Tarzan þegar [[Vísir (dagblað)|Vísir]] byrjaði að prenta strimla úr ensku myndasögunni Tarzan eftir [[Edgar Rice Burroughs]] þann 27. febrúar 1946,<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1158991#page/n0/mode/2up|titill=Tarzan|höfundur=Edgar Rice Burroughs (ekki vitað hver þýddi á íslensku)|útgefandi=Vísir|mánuður=27. febrúar|ár=1946|bls=8}}</ref> en með henni fylgdi íslensk lýsing á framvindu sögunnar. [[Siglufjarðarprentsmiðja|Siglufjarðarprentsmiðjan]] hóf að gefa út þýdd myndasögublöðin í heild sinni árið 1979. ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur}} [[Flokkur:Bandarískar bókmenntir]] [[Flokkur:Kvikmyndapersónur]] [[Flokkur:Myndasögupersónur]] [[Flokkur:Skáldsagnapersónur]] 5yzerugpcvfph5rvxbdr4t2zlew89dl 1974860 1974859 2026-08-09T21:34:18Z MyraMidnight 41218 tek út 'ensku' fyrst þeir strokuðu út enskan texta í þessari útgáfu 1974860 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tarzan All Story.jpg|thumb|right|Forsíða fyrstu sögunnar um Tarzan í tímaritinu ''The All-Story'' frá október 1912.]] '''Tarzan''' (stundum ritað '''Tarsan''' á íslensku) er sögupersóna sem upprunnin er úr ævintýrasögum bandaríska rithöfundarins [[Edgar Rice Burroughs]]. Persónan birtist fyrst í skáldsögunni ''Tarzan of the Apes'', sem var birt í tímaritinu ''The All-Story'' árið 1912 og var gefin út í bókarformi árið 1914. Ævintýri Tarzans náðu miklum vinsældum og Burroughs hélt því áfram að skrifa sögur um hann allt fram á fimmta áratuginn. Alls skrifaði Burroughs 26 sögur um Tarzan. Auk skáldsagna Burroughs náði Tarzan miklum vinsældum sem hetja á hvíta tjaldinu. Fyrsti leikarinn til að fara með hlutverk Tarzans í kvikmynd var [[Elmo Lincoln]] árið 1919 en persónan náði mestum vinsældum sem kvikmyndahetja með kvikmyndaröð sem hófst á fjórða áratuginum þar sem sundkappinn [[Johnny Weissmuller]] fór með aðalhlutverkið.<ref>{{Tímarit.is|4617032|Tarzan|útgáfudagsetning=1. nóvember 1963|blað=Æskan|skoðað=19. október 2020}}</ref> Í gegnum árin hefur Tarzan síðan birst í fjölda skáldsagna, kvikmynda, myndasagna, teiknimynda og annarra sagnaverka sem enn njóta vinsælda í dag.<ref name=heimilistíminn>{{Tímarit.is|3585911|Þeir taka frá okkur Tarzan|útgáfudagsetning=15. júní 1980|blað=Heimilistíminn|skoðað=19. október 2020}}</ref> Í sögunum um Tarzan heitir hann réttu nafni '''John Clayton, vísigreifi af Greystoke'''. Í baksögu hans verða foreldrar hans, sem eru af enskum aðalsættum, strandaglópar á vesturströnd [[Afríka|Afríku]] með son sinn eftir að áhöfn skips þeirra gerir uppreisn gegn þeim. Stuttu síðar eru þau bæði drepin og John er því alinn upp undir nafninu Tarzan af [[Api|öpum]] af óræðri tegund í frumskógum Afríku.<ref name=henry>{{Vísindavefurinn|22186|Hvers lenskur var Tarzan og hvar gerast ævintýrin um hann?}}</ref> Þegar Tarzan vex úr grasi gerist hann nokkurs konar verndari frumskógarins og lendir í ýmsum ævintýrum. Burroughs hafði takmarkaða þekkingu á staðháttum í Afríku og því draga sögur hans um Tarzan ekki fram rétta mynd af álfunni. Almennt er þó reiknað með því að sögurnar um Tarzan eigi að gerast á svæðum sem nú spanna löndin [[Kamerún]], [[Gabon]], [[Lýðveldið Kongó]] og [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]].<ref name=henry/> Margar af sögum Burroughs um Tarzan hafa í seinni tíð sætt ásökunum um keim af afturhaldssemi og [[Heimsvaldastefna|heimsvaldshyggju]] vegna staðalímynda þeirra af Afríkumönnum og öðrum þjóðfélagshópum.<ref name=heimilistíminn/> == Tarzan á íslenskum miðlum == === Myndasögur === Íslendingar fengu að kynnast sögunni um Tarzan þegar [[Vísir (dagblað)|Vísir]] byrjaði að prenta strimla úr myndasögunni Tarzan eftir [[Edgar Rice Burroughs]] þann 27. febrúar 1946,<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1158991#page/n0/mode/2up|titill=Tarzan|höfundur=Edgar Rice Burroughs (ekki vitað hver þýddi á íslensku)|útgefandi=Vísir|mánuður=27. febrúar|ár=1946|bls=8}}</ref> en með henni fylgdi íslensk lýsing á framvindu sögunnar. [[Siglufjarðarprentsmiðja|Siglufjarðarprentsmiðjan]] hóf að gefa út þýdd myndasögublöðin í heild sinni árið 1979. ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur}} [[Flokkur:Bandarískar bókmenntir]] [[Flokkur:Kvikmyndapersónur]] [[Flokkur:Myndasögupersónur]] [[Flokkur:Skáldsagnapersónur]] 7z7g5ai96dun2frie0gcqacn1c949k6 1974861 1974860 2026-08-09T21:46:15Z MyraMidnight 41218 Þýdd útgáfa af Tarzan sögunni 1942 1974861 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tarzan All Story.jpg|thumb|right|Forsíða fyrstu sögunnar um Tarzan í tímaritinu ''The All-Story'' frá október 1912.]] '''Tarzan''' (stundum ritað '''Tarsan''' á íslensku) er sögupersóna sem upprunnin er úr ævintýrasögum bandaríska rithöfundarins [[Edgar Rice Burroughs]]. Persónan birtist fyrst í skáldsögunni ''Tarzan of the Apes'', sem var birt í tímaritinu ''The All-Story'' árið 1912 og var gefin út í bókarformi árið 1914. Ævintýri Tarzans náðu miklum vinsældum og Burroughs hélt því áfram að skrifa sögur um hann allt fram á fimmta áratuginn. Alls skrifaði Burroughs 26 sögur um Tarzan. Auk skáldsagna Burroughs náði Tarzan miklum vinsældum sem hetja á hvíta tjaldinu. Fyrsti leikarinn til að fara með hlutverk Tarzans í kvikmynd var [[Elmo Lincoln]] árið 1919 en persónan náði mestum vinsældum sem kvikmyndahetja með kvikmyndaröð sem hófst á fjórða áratuginum þar sem sundkappinn [[Johnny Weissmuller]] fór með aðalhlutverkið.<ref>{{Tímarit.is|4617032|Tarzan|útgáfudagsetning=1. nóvember 1963|blað=Æskan|skoðað=19. október 2020}}</ref> Í gegnum árin hefur Tarzan síðan birst í fjölda skáldsagna, kvikmynda, myndasagna, teiknimynda og annarra sagnaverka sem enn njóta vinsælda í dag.<ref name=heimilistíminn>{{Tímarit.is|3585911|Þeir taka frá okkur Tarzan|útgáfudagsetning=15. júní 1980|blað=Heimilistíminn|skoðað=19. október 2020}}</ref> Í sögunum um Tarzan heitir hann réttu nafni '''John Clayton, vísigreifi af Greystoke'''. Í baksögu hans verða foreldrar hans, sem eru af enskum aðalsættum, strandaglópar á vesturströnd [[Afríka|Afríku]] með son sinn eftir að áhöfn skips þeirra gerir uppreisn gegn þeim. Stuttu síðar eru þau bæði drepin og John er því alinn upp undir nafninu Tarzan af [[Api|öpum]] af óræðri tegund í frumskógum Afríku.<ref name=henry>{{Vísindavefurinn|22186|Hvers lenskur var Tarzan og hvar gerast ævintýrin um hann?}}</ref> Þegar Tarzan vex úr grasi gerist hann nokkurs konar verndari frumskógarins og lendir í ýmsum ævintýrum. Burroughs hafði takmarkaða þekkingu á staðháttum í Afríku og því draga sögur hans um Tarzan ekki fram rétta mynd af álfunni. Almennt er þó reiknað með því að sögurnar um Tarzan eigi að gerast á svæðum sem nú spanna löndin [[Kamerún]], [[Gabon]], [[Lýðveldið Kongó]] og [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]].<ref name=henry/> Margar af sögum Burroughs um Tarzan hafa í seinni tíð sætt ásökunum um keim af afturhaldssemi og [[Heimsvaldastefna|heimsvaldshyggju]] vegna staðalímynda þeirra af Afríkumönnum og öðrum þjóðfélagshópum.<ref name=heimilistíminn/> == Tarzan á íslenskum miðlum == === Bókmenntir === Sagan var gefin út á íslensku árið 1942, þýdd af [[Hersteinn Pálsson|Hersteini Pálssyni]] og innihélt 384 myndir og var titill bókarinnar „Tarzan sterki“.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6858360|titill=Ritaukaskrá Landbókasafnsins 1942|höfundur=Guðmundur Finnbogason|útgefandi=Reykjavík|ár=1943|bls=9}}</ref> === Myndasögur === Íslendingar fengu að kynnast sögunni um Tarzan þegar [[Vísir (dagblað)|Vísir]] byrjaði að prenta strimla úr myndasögunni Tarzan eftir [[Edgar Rice Burroughs]] þann 27. febrúar 1946,<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1158991#page/n0/mode/2up|titill=Tarzan|höfundur=Edgar Rice Burroughs (ekki vitað hver þýddi á íslensku)|útgefandi=Vísir|mánuður=27. febrúar|ár=1946|bls=8}}</ref> en með henni fylgdi íslensk lýsing á framvindu sögunnar. [[Siglufjarðarprentsmiðja|Siglufjarðarprentsmiðjan]] hóf að gefa út þýdd myndasögublöðin í heild sinni árið 1979. ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur}} [[Flokkur:Bandarískar bókmenntir]] [[Flokkur:Kvikmyndapersónur]] [[Flokkur:Myndasögupersónur]] [[Flokkur:Skáldsagnapersónur]] 61fggq678wjbu39b38uky18wuvh05md 0 93488 1974849 1903415 2026-08-09T17:57:26Z ~2026-43826-98 119361 Bætti við íslandsmeisturum 2025 og 2026 1974849 wikitext text/x-wiki Íslandsmeistaramótið í [[golf]]i hefur verið haldið frá 1942 í karlaflokki og frá 1967 í kvennaflokki. {| class="wikitable sortable" |+ |- ! Ár !! Karlaflokkur !! Kvennaflokkur |- |1942 || Gísli Ólafsson || &nbsp; |- |1943 || Gísli Ólafsson || &nbsp; |- |1944 || Gísli Ólafsson || &nbsp; |- |1945 || Þorvaldur Ásgeirsson || &nbsp; |- |1946 || Sigtryggur Júlíusson || &nbsp; |- |1947 || Ewald Berndsen || &nbsp; |- |1948 || Jóhannes G. Helgason || &nbsp; |- |1949 || Jón Egilsson || &nbsp; |- |1950 || Þorvaldur Ásgeirsson || &nbsp; |- |1951 || Þorvaldur Ásgeirsson || &nbsp; |- |1952 || Birgir Sigurðsson || &nbsp; |- |1953 || Ewald Berndsen || &nbsp; |- |1954 || Ólafur Á. Ólafsson || &nbsp; |- |1955 || Hermann Ingimarsson || &nbsp; |- |1956 || Ólafur Á. Ólafsson || &nbsp; |- |1957 || Sveinn Ársælsson || &nbsp; |- |1958 || Magnús Guðmundsson || &nbsp; |- |1959 || Sveinn Ársælsson || &nbsp; |- |1960 || Jóhann Eyjólfsson || &nbsp; |- |1961 || Gunnar Sólnes || &nbsp; |- |1962 || Óttar Yngvason || &nbsp; |- |1963 || Magnús Guðmundsson || &nbsp; |- |1964 || Magnús Guðmundsson || &nbsp; |- |1965 || Magnús Guðmundsson || &nbsp; |- |1966 || Magnús Guðmundsson || &nbsp; |- |1967 || Gunnar Sólnes || Guðfinna Sigurþórsdóttir |- |1968 || Þorbjörn Kjærbo || Guðfinna Sigurþórsdóttir |- |1969 || Þorbjörn Kjærbo || Elísabet Möller |- |1970 || Þorbjörn Kjærbo || Jakobína Guðlaugsdóttir |- |1971 || Björgvin Þorsteinsson || Guðfinna Sigurþórsdóttir |- |1972 || Loftur Ólafsson || Jakobína Guðlaugsdóttir |- |1973 || Björgvin Þorsteinsson || Jakobína Guðlaugsdóttir |- |1974 || Björgvin Þorsteinsson || Jakobína Guðlaugsdóttir |- |1975 || Björgvin Þorsteinsson || Kristín Pálsdóttir |- |1976 || Björgvin Þorsteinsson || Kristín Pálsdóttir |- |1977 || Björgvin Þorsteinsson || Jóhanna Ingólfsdóttir |- |1978 || Hannes Eyvindsson || Jóhanna Ingólfsdóttir |- |1979 || Hannes Eyvindsson || Jóhanna Ingólfsdóttir |- |1980 || Hannes Eyvindsson || Sólveig Þorsteinsdóttir |- |1981 || Ragnar Ólafsson || Sólveig Þorsteinsdóttir |- |1982 || Sigurður Pétursson || Sólveig Þorsteinsdóttir |- |1983 || Gylfi Kristinsson || Ásgerður Sverrisdóttir |- |1984 || Sigurður Pétursson || Ásgerður Sverrisdóttir |- |1985 || Sigurður Pétursson || Ragnhildur Sigurðardóttir |- |1986 || Úlfar Jónsson || Steinunn Sæmundsdóttir |- |1987 || Úlfar Jónsson || Þórdís Geirsdóttir |- |1988 || Sigurður Sigurðsson || Steinunn Sæmundsdóttir |- |1989 || Úlfar Jónsson || Karen Sævarsdóttir |- |1990 || Úlfar Jónsson || Karen Sævarsdóttir |- |1991 || Úlfar Jónsson || Karen Sævarsdóttir |- |1992 || Úlfar Jónsson || Karen Sævarsdóttir |- |1993 || Þorsteinn Hallgrímsson || Karen Sævarsdóttir |- |1994 || Sigurpáll G. Sveinsson || Karen Sævarsdóttir |- |1995 || Björgvin Sigurbergsson || Karen Sævarsdóttir |- |1996 || Birgir Leifur Hafþórsson || Karen Sævarsdóttir |- |1997 || Þórður E. Ólafsson || Ólöf M. Jónsdóttir |- |1998 || Sigurpáll G. Sveinsson || Ragnhildur Sigurðardóttir |- |1999 || Björgvin Sigurbergsson || Ólöf M. Jónsdóttir |- |2000 || Björgvin Sigurbergsson || Kristín E. Erlendsdóttir |- |2001 || Örn Æ. Hjartarson || Herborg Arnardóttir |- |2002 || Sigurpáll G. Sveinsson || Ólöf M. Jónsdóttir |- |2003 || [[Birgir Leifur Hafþórsson]] || Ragnhildur Sigurðardóttir |- |2004 || Birgir Leifur Hafþórsson || Ólöf M. Jónsdóttir |- |2005 || Heiðar Davíð Bragason || Ragnhildur Sigurðardóttir |- |2006 || Sigmundur Einar Másson || Helena Árnadóttir |- |2007 || Björgvin Sigurbergsson || Nína Björk Geirsdóttir |- |2008 || Kristján Þór Einarsson || Helena Árnadóttir |- |2009 || [[Ólafur Björn Loftsson]] || Valdís Þóra Jónsdóttir |- |2010 || Birgir Leifur Hafþórsson || Tinna Jóhannsdóttir |- |2011 || Axel Bóasson || [[Ólafía Þórunn Kristinsdóttir]] |- |2012 || Haraldur Franklín Magnús || Valdís Þóra Jónsdóttir |- |2013 || Birgir Leifur Hafþórsson || Sunna Víðisdóttir |- |2014 || Birgir Leifur Hafþórsson || Ólafía Þórunn Kristinsdóttir |- |2015 |Þórður Rafn Gissurarson |Signý Arnórsdóttir |- |2016 |Birgir Leifur Hafþórsson |Ólafía Þórunn Kristinsdóttir |- |2017 |Axel Bóasson |Valdís Þóra Jónsdóttir |- |2018 |Axel Bóasson |Guðrún Brá Björgvinsdóttir |- |2019 |Guðmundur Ágúst Kristjánsson |Guðrún Brá Björgvinsdóttir |- |2020 |Bjarki Pétursson |Guðrún Brá Björgvinsdóttir |- |2021 |Aron Snær Júlíusson |Hulda Clara Gestsdóttir |- |2022 |Kristján Þór Einarsson |Perla Sól Sigurbrandsdóttir |- |2023 |Logi Sigurðsson |Ragnhildur Kristinsdóttir |- |2024 |Aron Snær Júlíusson |Hulda Clara Gestsdóttir |- |2025 |Dagbjartur Sigurbrandsson |Guðrún Brá Björgvinsdóttir |- |2026 |Dagbjartur Sigurbrandsson |Guðrún Brá Björgvinsdóttir |} == Heimildir == *{{vefheimild||url=http://www.golf.is/iw_cache/21215_islandsmeistarar.pdf||titill=Golf.is - Íslandsmeistarar í golfi}} [[Flokkur:Golf]] jrez4x8nez8w94dhmlecbvvxlahdt5d 10 103486 1974901 1974599 2026-08-10T10:27:00Z MyraMidnight 41218 breyta orðalagi á merkingum fyrir tölublað/bindi 1974901 wikitext text/x-wiki {{Infobox | italic title = {{Yesno|{{{skáhallandi_titill|<noinclude>no</noinclude>}}}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background:#a2c7ff;color:inherit;padding:0.2em; | above = {{#if:{{{titill|}}}{{{íslenskur_titill|}}} | ''{{{titill|}}}{{{íslenskur_titill|}}}'' {{#if:{{{uppr_titill|}}}|<br/>(''{{{uppr_titill|}}}'')}} | {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Myndasögu-upplýsingar | |{{PAGENAME}} }} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{mynd|}}}|size={{if empty|{{{mynd stærð|}}}|{{{mynd_stærð|}}}|{{{myndstærð|}}}}}|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{#if:{{{fyrirsögn|}}} |{{{fyrirsögn|}}} | {{#if:{{{mynd|}}}{{{myndlaus|}}} | |Ef þessi upplýsingakassi á ekki að hafa mynd, vinsamlegast bætið við "{{para|myndlaus|yes}}".}} }} | headerstyle = background:#a2c7ff;color:inherit; | labelstyle = padding-top:0.2em;line-height:1.2em; <!--(longitem)--> padding-right:0.65em<!--(to ensure sufficient gap between (long/unwrapped) label and subsequent data on same line)-->; | datastyle = line-height:1.3em; | label1 = Höfundur <!--only if {{{stakur_höfundur|}}} is present--> | data1 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}}|{{{höfundur|}}} }} | label2 = Dags. | data2 = {{{dags|}}} | label3 = Fjöldi tölublaða | data3 = {{{fjöldi_tbl|}}} | label4 = Aðalpersónur | data4 = {{{aðalpersónur|}}} | label5 = Sería | data5 = {{{sería|{{{ritröð|}}}}}} | label6 = Blaðsíður | data6 = {{#if:{{{blaðsíður|}}} |{{{blaðsíður|}}} síður}} | label7 = Útgefandi | data7 = {{{útgefandi|}}} <!-- ========== CREATIVE TEAM ========== --> | header8 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}} | |{{#if:{{{rithöfundar|}}}{{{rithöfundur|}}}{{{listafólk|}}}{{{listamaður|{{{listakona|}}} }}}{{{teiknarar|}}}{{{teiknari|}}}{{{blekteiknarar|}}}{{{blekteiknari|}}}{{{litarar|}}}{{{litari|}}}{{{höfundar|}}}{{{höfundur|}}} |Sköpunarteymi}} }} | label9 = {{#if:{{{rithöfundar|}}}|Höfundar|Höfundur}} | data9 = {{#if:{{{rithöfundar|}}} |{{{rithöfundar}}} |{{{rithöfundur|}}} }} | label10 = {{#if:{{{listafólk|}}}|Listafólk|{{#if:{{{listakona|}}}|Listakona|Listamaður}} }} | data10 = {{#if:{{{listafólk|}}} |{{{listafólk}}} |{{{listamaður|{{{listakona|}}} }}} }} | label11 = {{#if:{{{teiknarar|}}}|Teiknarar|Teiknari}} | data11 = {{#if:{{{teiknarar|}}} |{{{teiknarar}}} |{{{teiknari|}}} }} | label12 = {{#if:{{{blekteiknarar|}}}|Blekteiknarar|Blekteiknari}} | data12 = {{#if:{{{blekteiknarar|}}} |{{{blekteiknarar}}} |{{{blekteiknari|}}} }} | label13 = {{#if:{{{textarar|}}}|Textarar|Textari}} | data13 = {{#if:{{{textarar|}}} |{{{textarar}}} |{{{textari|}}} }} | label14 = {{#if:{{{litarar|}}}|Litarar|Litari}} | data14 = {{#if:{{{litarar|}}}|{{{litarar}}}|{{{litari|}}}}} | label15 = {{#if:{{{höfundar|}}}|Höfundar|Höfundur}} | data15 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}} | |{{#if:{{{höfundar|}}} |{{{höfundar}}} |{{{höfundur|}}}}} }} | label16 = {{#if:{{{ritstjórar|}}}|Ritstjórar|Ritstjóri}} | data16 = {{#if:{{{ritstjórar|}}} |{{{ritstjórar}}} |{{{ritstjóri|}}} }} <!-- ========== ORIGINAL PUBLICATION ========== --> | header17 = {{#if:{{{uppr_útgáfa|}}}{{{uppr_tbl|}}}{{{uppr_dags|}}}{{{uppr_tungumál|}}} |Upprunaleg útgáfa}} | label18 = Gefið út í | data18 = {{{uppr_útgáfa|}}} | label19 = Tbl. / Bindi | data19 = {{{uppr_tbl|}}} | label20 = Dags. &nbsp;útgáfu | data20 = {{#if:{{{uppr_dags|}}} |{{{uppr_dags}}} }} | label21 = Tungumál | data21 = {{{uppr_tungumál|}}} | label22 = ISBN | data22 = {{br separated entries |1={{#if:{{{uppr_isbn|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath}}})}}}} |2={{#if:{{{uppr_isbn2|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn2}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath2|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath2}}})}}}} |3={{#if:{{{uppr_isbn3|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn3}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath3|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath3}}})}}}} |4={{#if:{{{uppr_isbn4|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn4}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath4|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath4}}})}}}} |5={{#if:{{{uppr_isbn5|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn5}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath5|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath5}}})}}}} |6={{#if:{{{uppr_isbn6|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn6}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath6|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath6}}})}}}} |7={{#if:{{{uppr_isbn7|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn7}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath7|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath7}}})}}}} |8={{#if:{{{uppr_isbn8|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn8}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath8|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath8}}})}}}} |9={{#if:{{{uppr_isbn9|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn9}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath9|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath9}}})}}}} }} <!-- ========== TRANSLATION ========== --> | header23 = {{#if:{{{þýdd_titill|}}}{{{útgefandi_þýðingar|}}}{{{þýdd_dags|}}}{{{þýdd_sería|}}}{{{bindi_þýðingar|}}}{{{þýðandi|}}} |Þýðing}} | label24 = Útgefandi | data24 = {{{útgefandi_þýðingar|}}} | label25 = Dags | data25 = {{{þýdd_dags|}}} | label26 = Tbl. / Bindi | data26 = {{{bindi_þýðingar|}}} | label27 = ISBN | data27 = {{#if:{{{isbn_þýðingar|}}} |{{ISBNT|1={{{isbn_þýðingar}}}}} }} | label28 = {{#if:{{{þýðendur|}}}|Þýðendur|Þýðandi}} | data28 = {{#if:{{{þýðendur|}}} |{{{þýðendur}}} |{{{þýðandi|}}} }} <!-- ========== CHRONOLOGY ========== --> | header29 = {{#if:{{{undanfari|}}}{{{tbl_undanfari|}}}{{{framhald|}}}{{{tbl_framhald|}}} |Tímaröð}} | label30 = Undanfari | data30 = {{{undanfari|}}}{{{tbl_undanfari|}}}{{#if:{{{undanfari_dags|}}} |&#32;({{{undanfari_dags|}}})}} | label31 = Framhald | data31 = {{{framhald|}}}{{{tbl_framhald|}}}{{#if:{{{framhald_dags|}}} |&#32;({{{framhald_dags|}}})}} | belowstyle = background:#f0f8ff;color:inherit; }}<includeonly><!-- Publisher categories --><!-- Maintenance categories -->{{#if:{{{mynd|}}} |{{#if:{{{fyrirsögn|}}} | |[[Flokkur:Myndasögur sem nota infobox án myndlýsingar|{{PAGENAME}}]]}} }}<!-- --></includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> 6x57pullbgu4p8g8c8mteu0mmkuveps 1974903 1974901 2026-08-10T10:48:43Z MyraMidnight 41218 Orðaval á merkingum og bæti valbreytu fyrir bindi/tölublað 1974903 wikitext text/x-wiki {{Infobox | italic title = {{Yesno|{{{skáhallandi_titill|<noinclude>no</noinclude>}}}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background:#a2c7ff;color:inherit;padding:0.2em; | above = {{#if:{{{titill|}}}{{{íslenskur_titill|}}} | ''{{{titill|}}}{{{íslenskur_titill|}}}'' {{#if:{{{uppr_titill|}}}|<br/>(''{{{uppr_titill|}}}'')}} | {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Myndasögu-upplýsingar | |{{PAGENAME}} }} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{mynd|}}}|size={{if empty|{{{mynd stærð|}}}|{{{mynd_stærð|}}}|{{{myndstærð|}}}}}|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{#if:{{{fyrirsögn|}}} |{{{fyrirsögn|}}} | {{#if:{{{mynd|}}}{{{myndlaus|}}} | |Ef þessi upplýsingakassi á ekki að hafa mynd, vinsamlegast bætið við "{{para|myndlaus|yes}}".}} }} | headerstyle = background:#a2c7ff;color:inherit; | labelstyle = padding-top:0.2em;line-height:1.2em; <!--(longitem)--> padding-right:0.65em<!--(to ensure sufficient gap between (long/unwrapped) label and subsequent data on same line)-->; | datastyle = line-height:1.3em; | label1 = Höfundur <!--only if {{{stakur_höfundur|}}} is present--> | data1 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}}|{{{höfundur|}}} }} | label2 = Dags. | data2 = {{{dags|}}} | label3 = Fjöldi blaða | data3 = {{{fjöldi_tbl|}}} | label4 = Aðalpersónur | data4 = {{{aðalpersónur|}}} | label5 = Sería | data5 = {{{sería|{{{ritröð|}}}}}} | label6 = Blaðsíður | data6 = {{#if:{{{blaðsíður|}}} |{{{blaðsíður|}}} síður}} | label7 = Útgefandi | data7 = {{{útgefandi|}}} <!-- ========== CREATIVE TEAM ========== --> | header8 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}} | |{{#if:{{{rithöfundar|}}}{{{rithöfundur|}}}{{{listafólk|}}}{{{listamaður|{{{listakona|}}} }}}{{{teiknarar|}}}{{{teiknari|}}}{{{blekteiknarar|}}}{{{blekteiknari|}}}{{{litarar|}}}{{{litari|}}}{{{höfundar|}}}{{{höfundur|}}} |Sköpunarteymi}} }} | label9 = {{#if:{{{rithöfundar|}}}|Rithöfundar|Rithöfundur}} | data9 = {{#if:{{{rithöfundar|}}} |{{{rithöfundar}}} |{{{rithöfundur|}}} }} | label10 = {{#if:{{{listafólk|}}}|Listafólk|{{#if:{{{listakona|}}}|Listakona|Listamaður}} }} | data10 = {{#if:{{{listafólk|}}} |{{{listafólk}}} |{{{listamaður|{{{listakona|}}} }}} }} | label11 = {{#if:{{{teiknarar|}}}|Teiknarar|Teiknari}} | data11 = {{#if:{{{teiknarar|}}} |{{{teiknarar}}} |{{{teiknari|}}} }} | label12 = {{#if:{{{blekteiknarar|}}}|Blekteiknarar|Blekteiknari}} | data12 = {{#if:{{{blekteiknarar|}}} |{{{blekteiknarar}}} |{{{blekteiknari|}}} }} | label13 = {{#if:{{{textarar|}}}|Textarar|Textari}} | data13 = {{#if:{{{textarar|}}} |{{{textarar}}} |{{{textari|}}} }} | label14 = {{#if:{{{litarar|}}}|Litarar|Litari}} | data14 = {{#if:{{{litarar|}}}|{{{litarar}}}|{{{litari|}}}}} | label15 = {{#if:{{{höfundar|}}}|Höfundar|Höfundur}} | data15 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}} | |{{#if:{{{höfundar|}}} |{{{höfundar}}} |{{{höfundur|}}}}} }} | label16 = {{#if:{{{ritstjórar|}}}|Ritstjórar|Ritstjóri}} | data16 = {{#if:{{{ritstjórar|}}} |{{{ritstjórar}}} |{{{ritstjóri|}}} }} <!-- ========== ORIGINAL PUBLICATION ========== --> | header17 = {{#if:{{{uppr_útgáfa|}}}{{{uppr_tbl|}}}{{{uppr_dags|}}}{{{uppr_tungumál|}}} |Uppr. útgáfa}} | label18 = Gefið út í | data18 = {{{uppr_útgáfa|}}} | label19 = {{#if:{{{uppr_bindi|}}}|Bindi|Tölublað}} | data19 = {{{uppr_bindi|{{{uppr_tbl|}}}}}} | label20 = Dags. &nbsp;útgáfu | data20 = {{#if:{{{uppr_dags|}}} |{{{uppr_dags}}} }} | label21 = Tungumál | data21 = {{{uppr_tungumál|}}} | label22 = ISBN | data22 = {{br separated entries |1={{#if:{{{uppr_isbn|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath}}})}}}} |2={{#if:{{{uppr_isbn2|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn2}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath2|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath2}}})}}}} |3={{#if:{{{uppr_isbn3|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn3}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath3|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath3}}})}}}} |4={{#if:{{{uppr_isbn4|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn4}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath4|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath4}}})}}}} |5={{#if:{{{uppr_isbn5|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn5}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath5|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath5}}})}}}} |6={{#if:{{{uppr_isbn6|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn6}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath6|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath6}}})}}}} |7={{#if:{{{uppr_isbn7|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn7}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath7|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath7}}})}}}} |8={{#if:{{{uppr_isbn8|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn8}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath8|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath8}}})}}}} |9={{#if:{{{uppr_isbn9|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn9}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath9|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath9}}})}}}} }} <!-- ========== TRANSLATION ========== --> | header23 = {{#if:{{{þýdd_titill|}}}{{{útgefandi_þýðingar|}}}{{{þýdd_dags|}}}{{{þýdd_sería|}}}{{{bindi_þýðingar|}}}{{{þýðandi|}}} |Þýðing}} | label24 = Útgefandi | data24 = {{{útgefandi_þýðingar|}}} | label25 = Dags | data25 = {{{þýdd_dags|}}} | label26 = {{#if:{{{bindi_þýðingar|}}}|Bindi|Tölublað}} | data26 = {{{bindi_þýðingar|{{{tbl_þýðingar|}}}}}} | label27 = ISBN | data27 = {{#if:{{{isbn_þýðingar|}}} |{{ISBNT|1={{{isbn_þýðingar}}}}} }} | label28 = {{#if:{{{þýðendur|}}}|Þýðendur|Þýðandi}} | data28 = {{#if:{{{þýðendur|}}} |{{{þýðendur}}} |{{{þýðandi|}}} }} <!-- ========== CHRONOLOGY ========== --> | header29 = {{#if:{{{undanfari|}}}{{{tbl_undanfari|}}}{{{framhald|}}}{{{tbl_framhald|}}} |Tímaröð}} | label30 = Undanfari | data30 = {{{undanfari|}}}{{{tbl_undanfari|}}}{{#if:{{{undanfari_dags|}}} |&#32;({{{undanfari_dags|}}})}} | label31 = Framhald | data31 = {{{framhald|}}}{{{tbl_framhald|}}}{{#if:{{{framhald_dags|}}} |&#32;({{{framhald_dags|}}})}} | belowstyle = background:#f0f8ff;color:inherit; }}<includeonly><!-- Publisher categories --><!-- Maintenance categories -->{{#if:{{{mynd|}}} |{{#if:{{{fyrirsögn|}}} | |[[Flokkur:Myndasögur sem nota infobox án myndlýsingar|{{PAGENAME}}]]}} }}<!-- --></includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> ohgxnjdyc3ekndd7jzlpfv127e65551 1974909 1974903 2026-08-10T11:19:20Z MyraMidnight 41218 nú er hægt að taka fram fjöldi bóka en ekki bara blaða 1974909 wikitext text/x-wiki {{Infobox | italic title = {{Yesno|{{{skáhallandi_titill|<noinclude>no</noinclude>}}}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background:#a2c7ff;color:inherit;padding:0.2em; | above = {{#if:{{{titill|}}}{{{íslenskur_titill|}}} | ''{{{titill|}}}{{{íslenskur_titill|}}}'' {{#if:{{{uppr_titill|}}}|<br/>(''{{{uppr_titill|}}}'')}} | {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Myndasögu-upplýsingar | |{{PAGENAME}} }} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{mynd|}}}|size={{if empty|{{{mynd stærð|}}}|{{{mynd_stærð|}}}|{{{myndstærð|}}}}}|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{#if:{{{fyrirsögn|}}} |{{{fyrirsögn|}}} | {{#if:{{{mynd|}}}{{{myndlaus|}}} | |Ef þessi upplýsingakassi á ekki að hafa mynd, vinsamlegast bætið við "{{para|myndlaus|yes}}".}} }} | headerstyle = background:#a2c7ff;color:inherit; | labelstyle = padding-top:0.2em;line-height:1.2em; <!--(longitem)--> padding-right:0.65em<!--(to ensure sufficient gap between (long/unwrapped) label and subsequent data on same line)-->; | datastyle = line-height:1.3em; | label1 = Höfundur <!--only if {{{stakur_höfundur|}}} is present--> | data1 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}}|{{{höfundur|}}} }} | label2 = Dags. | data2 = {{{dags|}}} | label3 = Fjöldi {{#if:{{{fjöldi_bóka|}}}|bóka|blaða}} | data3 = {{{fjöldi_bóka|{{{fjöldi_tbl|}}}}}} | label4 = Aðalpersónur | data4 = {{{aðalpersónur|}}} | label5 = Sería | data5 = {{{sería|{{{ritröð|}}}}}} | label6 = Blaðsíður | data6 = {{#if:{{{blaðsíður|}}} |{{{blaðsíður|}}} síður}} | label7 = Útgefandi | data7 = {{{útgefandi|}}} <!-- ========== CREATIVE TEAM ========== --> | header8 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}} | |{{#if:{{{rithöfundar|}}}{{{rithöfundur|}}}{{{listafólk|}}}{{{listamaður|{{{listakona|}}} }}}{{{teiknarar|}}}{{{teiknari|}}}{{{blekteiknarar|}}}{{{blekteiknari|}}}{{{litarar|}}}{{{litari|}}}{{{höfundar|}}}{{{höfundur|}}} |Sköpunarteymi}} }} | label9 = {{#if:{{{rithöfundar|}}}|Rithöfundar|Rithöfundur}} | data9 = {{#if:{{{rithöfundar|}}} |{{{rithöfundar}}} |{{{rithöfundur|}}} }} | label10 = {{#if:{{{listafólk|}}}|Listafólk|{{#if:{{{listakona|}}}|Listakona|Listamaður}} }} | data10 = {{#if:{{{listafólk|}}} |{{{listafólk}}} |{{{listamaður|{{{listakona|}}} }}} }} | label11 = {{#if:{{{teiknarar|}}}|Teiknarar|Teiknari}} | data11 = {{#if:{{{teiknarar|}}} |{{{teiknarar}}} |{{{teiknari|}}} }} | label12 = {{#if:{{{blekteiknarar|}}}|Blekteiknarar|Blekteiknari}} | data12 = {{#if:{{{blekteiknarar|}}} |{{{blekteiknarar}}} |{{{blekteiknari|}}} }} | label13 = {{#if:{{{textarar|}}}|Textarar|Textari}} | data13 = {{#if:{{{textarar|}}} |{{{textarar}}} |{{{textari|}}} }} | label14 = {{#if:{{{litarar|}}}|Litarar|Litari}} | data14 = {{#if:{{{litarar|}}}|{{{litarar}}}|{{{litari|}}}}} | label15 = {{#if:{{{höfundar|}}}|Höfundar|Höfundur}} | data15 = {{#if:{{{stakur_höfundur|}}} | |{{#if:{{{höfundar|}}} |{{{höfundar}}} |{{{höfundur|}}}}} }} | label16 = {{#if:{{{ritstjórar|}}}|Ritstjórar|Ritstjóri}} | data16 = {{#if:{{{ritstjórar|}}} |{{{ritstjórar}}} |{{{ritstjóri|}}} }} <!-- ========== ORIGINAL PUBLICATION ========== --> | header17 = {{#if:{{{uppr_útgáfa|}}}{{{uppr_tbl|}}}{{{uppr_dags|}}}{{{uppr_tungumál|}}} |Uppr. útgáfa}} | label18 = Gefið út í | data18 = {{{uppr_útgáfa|}}} | label19 = {{#if:{{{uppr_bindi|}}}|Bindi|Tölublað}} | data19 = {{{uppr_bindi|{{{uppr_tbl|}}}}}} | label20 = Dags. &nbsp;útgáfu | data20 = {{#if:{{{uppr_dags|}}} |{{{uppr_dags}}} }} | label21 = Tungumál | data21 = {{{uppr_tungumál|}}} | label22 = ISBN | data22 = {{br separated entries |1={{#if:{{{uppr_isbn|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath}}})}}}} |2={{#if:{{{uppr_isbn2|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn2}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath2|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath2}}})}}}} |3={{#if:{{{uppr_isbn3|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn3}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath3|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath3}}})}}}} |4={{#if:{{{uppr_isbn4|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn4}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath4|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath4}}})}}}} |5={{#if:{{{uppr_isbn5|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn5}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath5|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath5}}})}}}} |6={{#if:{{{uppr_isbn6|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn6}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath6|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath6}}})}}}} |7={{#if:{{{uppr_isbn7|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn7}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath7|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath7}}})}}}} |8={{#if:{{{uppr_isbn8|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn8}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath8|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath8}}})}}}} |9={{#if:{{{uppr_isbn9|}}} |{{nowrap|{{ISBNT|1={{{uppr_isbn9}}}}}}}{{#if:{{{uppr_ath9|}}} |&nbsp;({{{uppr_ath9}}})}}}} }} <!-- ========== TRANSLATION ========== --> | header23 = {{#if:{{{þýdd_titill|}}}{{{útgefandi_þýðingar|}}}{{{þýdd_dags|}}}{{{þýdd_sería|}}}{{{bindi_þýðingar|}}}{{{þýðandi|}}} |Þýðing}} | label24 = Útgefandi | data24 = {{{útgefandi_þýðingar|}}} | label25 = Dags | data25 = {{{þýdd_dags|}}} | label26 = {{#if:{{{bindi_þýðingar|}}}|Bindi|Tölublað}} | data26 = {{{bindi_þýðingar|{{{tbl_þýðingar|}}}}}} | label27 = ISBN | data27 = {{#if:{{{isbn_þýðingar|}}} |{{ISBNT|1={{{isbn_þýðingar}}}}} }} | label28 = {{#if:{{{þýðendur|}}}|Þýðendur|Þýðandi}} | data28 = {{#if:{{{þýðendur|}}} |{{{þýðendur}}} |{{{þýðandi|}}} }} <!-- ========== CHRONOLOGY ========== --> | header29 = {{#if:{{{undanfari|}}}{{{tbl_undanfari|}}}{{{framhald|}}}{{{tbl_framhald|}}} |Tímaröð}} | label30 = Undanfari | data30 = {{{undanfari|}}}{{{tbl_undanfari|}}}{{#if:{{{undanfari_dags|}}} |&#32;({{{undanfari_dags|}}})}} | label31 = Framhald | data31 = {{{framhald|}}}{{{tbl_framhald|}}}{{#if:{{{framhald_dags|}}} |&#32;({{{framhald_dags|}}})}} | belowstyle = background:#f0f8ff;color:inherit; }}<includeonly><!-- Publisher categories --><!-- Maintenance categories -->{{#if:{{{mynd|}}} |{{#if:{{{fyrirsögn|}}} | |[[Flokkur:Myndasögur sem nota infobox án myndlýsingar|{{PAGENAME}}]]}} }}<!-- --></includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> cyoof4d2s812cl33r71nk6icoqtxyqb 0 106545 1974900 1787549 2026-08-10T10:25:49Z MyraMidnight 41218 Myndasöguupplýsingar 1974900 wikitext text/x-wiki {{Myndasögu-upplýsingar|titill=Gormahreiðrið|uppr_titill=Le nid des Marsupilamis|mynd=Gormahreiðrið.jpg|alt=Forsíða íslensku þýðingarinnar|fyrirsögn=Forsíða íslensku þýðingarinnar|stakur_höfundur=já|höfundur=[[André Franquin|Franquin]]|sería=[[Svalur og Valur]]|uppr_tbl=12|uppr_tungumál=Franska|þýdd_dags=1978|bindi_þýðingar=2|undanfari=[[Svalur og górilluaparnir]]|framhald=[[Le voyageur du Mésozoïque]]|undanfari_dags=1959|framhald_dags=1960}} '''Gormahreiðrið''' ([[franska]]: ''Le nid des marsupilamis'') er tólfta bókin í bókaflokknum um [[Svalur og Valur|Sval og Val]]. Hún kom út árið [[1960]]. Höfundur og teiknari hennar var listamaðurinn [[Franquin]]. Hún var önnur Svals og Vals-bókin sem gefin var úr íslensku, árið [[1978]]. Aðalsaga bókarinnar er óvenjuleg að því leyti að hún fjallar að langmestu leyti um [[Svalur_og_Valur#Gormd.C3.BDri.C3.B0|Gormdýrið]] en Svalur og Valur eru í aukahlutverkum. == Söguþráður == Titilsagan, ''Gormahreiðrið'', birtist í tímaritinu Sval á árunum [[1956]]-[[1957|57]] og hefst ævintýrið strax að lokinni sögunni um [[Svalur og górilluaparnir|Sval og górilluapana]]. Valur væntir þess að frásögn hans af ferðinni á górilluslóðir rati í útbreitt [[tímarit]], en verður fyrir vonbrigðum þar sem grein ungrar blaðakonu er tekin fram yfir sögu hans. Blaðakonan reynist vera [[Svalur_og_Valur# Bitla |Bitla]], sem býður félögunum á [[frumsýning]]u [[kvikmynd]]ar sinnar um Gormdýrið. Sagan lýsir svo lifnaðarháttum Gormsins í [[regnskógur|regnskógum]] [[Palombía|Palombíu]], útistöðum við [[jagúar]], makaleit og stofnun fjölskyldu. Bitla er sögumaður bókarinnar, en inn á milli er frásögnin rofin með því að sýna undirtektir gesta [[kvikmyndahús]]sins. Seinni saga bókarinnar, ''Bófaslagur'' (franska: ''La foire aux gangsters'') birtist fyrst á tímaritsformi árið [[1958]]. Torkennilegur [[Japan|Japani]] ''Soto Kiki'' bankar upp á hjá Sval og Val og byrjar að glíma við þá upp úr þurru. Honum gengur þó ekki illt til, heldur kynnir sig sem lífvörð auðkýfingsins ''Johns P. Nut'', sem sé væntanlegur í ferð til [[Evrópa|Evrópu]]. Óttast sé að missyndismenn úr flokki glæpaforingjans ''Caspianos'' vilji ræna syni hr. Nut og eru Svalur og Valur því ráðnir til hjálpar, að undangenginni kennslu í [[júdó]]. Fáeinum dögum síðar hringir Soto Kiki í Sval og færir honum þær fréttir að hr. Nut sé kominn til landsins, syninum hafi verið rænt eins og óttast var og að þrjótarnir starfi sem [[hnefaleikar|hnefaleikamenn]] í fjölleikahúsi. Símtalið rofnar skyndilega þegar ekið er á [[bifreið]] þess japanska og hann lendir á [[sjúkrahús]]i. Svalur flýtir sér í fjölleikahúsið, þar sem hann hittir [[Viggó viðutan]], sem kemur nærri upp um hann. Eftir nokkra leit sér Svalur hvar einn þrjótanna er að sinna [[ungabarn]]i. Svalur höfðar til samvisku hans og flýr með barnið í körfu. Hinir þrjótarnir elta hann án árangurs. Þeir hitta hins vegar Viggó og reyna að fá hann til að leiða sig til Svals, en [[lögregla]]n hefur hendur í hári þeirra allra og stingur þeim í [[fangelsi]]ð og Viggó þar á meðal. Í ljós kemur að auðkýfingurinn John P. Nut reynist tilbúningur og að ungabarnið var í raun sonur milljónamæringsins ''Honeysuckle'', sem hafði verið rænt skömmu áður. Júdómeistarinn Soto Kiki hafði því einnig verið glæpamaður sem hugðist notfæra sér Sval og Val til að fá drenginn í sínar hendur og hirða lausnargjaldið. == Fróðleiksmolar == * ''Gormahreiðrið'' var eftirlætisbók Franquins, sem lét það alla tíð angra sig að Svalur og Valur væru ekki hans eigin hugarsmíð. Gormdýrið var hins vegar hans [[hugverk]], enda sneri Franquin sér síðar að ritum sérstakra sagna um það. * Gormdýrið í bókinni er nauðalíkt Gormi, gæludýri Svals og Vals, en þó er ekki um sama dýr að ræða. * Í upphaflegri útgáfu ''Bófaslags'', sem birtist í tímaritinu Sval, er hálfrar síðu eftirmáli, þar sem gengið er frá lausum endum. Þar sést Soto Kiki lemstraður en útskrifaður af sjúkrahúsi jafna reikninga við glæpaforingjann Caspiano með því að sprengja hann í loft upp með bílasprengju. Strax að því loknu er hann handtekinn af lögreglunni og fær makleg málagjöld == Íslensk útgáfa == Bókin Gormahreiðrið var gefin út af [[Bókaútgáfan Iðunn|Iðunni]] árið 1978 í íslenskri þýðingu Jóns Gunnarssonar. Þetta var önnur bókin í íslensku ritröðinni. [[Flokkur:Svalur og Valur]] 1l2j7cb1g45p8gt47y5zyh4etzl5pd4 0 106902 1974840 1965350 2026-08-09T13:35:58Z MyraMidnight 41218 /* Bækur á íslensku */ leiðrétti einn titil, víxlað hafði verið orðunum dóni og róni 1974840 wikitext text/x-wiki [[File:Charleroi - Parc (station de métro) - Lucky Luke - l'homme qui tire plus vite que son ombre - céramique - 01.jpg|thumb|right|Veggmynd af Lukku-Láka í neðanjarðarlestastöðinni Parc í Charleroi í Belgíu.]] '''Lukku-Láki''' (franska: Lucky Luke) er heiti á vinsælum belgískum teiknimyndasögum sem segja frá ævintýrum Lukku-Láka, kúreka sem er fljótari en skugginn að skjóta, í Villta Vestrinu. Persónan er sköpunarverk belgíska teiknarans [[Morris]] (Maurice de Bevere) og birtist fyrsta ævintýrið í [[Teiknimyndablaðið Svalur|teiknimyndablaðinu Sval]] (franska: Spirou) í október 1946. Frá og með árinu 1955 voru handrit að sögunum um Lukku-Láka samin af franska myndasöguhöfundinum [[René Goscinny]] og í samstarfi þeirra Morris og Goscinny náðu bækurnar miklum vinsældum. Eru þær nú meðal mest seldu teiknimyndasagna Evrópu og hafa verið þýddar á hartnær 30 tungumál, þar á meðal [[enska|ensku]], [[arabíska|arabísku]], [[þýska|þýsku]], [[danska|dönsku]], [[gríska|grísku]], [[hebreska|hebresku]], [[tyrkneska|tyrknesku]] og [[ítalska|ítölsku]]. Á árunum 1977 til 1983 komu fjölmargar Lukku-Láka bækur út á íslensku á vegum [[Fjölvi|Fjölvaútgáfunnar]]. Íslensk útgáfa Lukku-Láka hófst á ný árið 2016 á vegum [[Froskur útgáfa|Frosks útgáfu]] og komu út fimm bækur á árunum 2016–2020. Ekki er að finna neinar vísbendingar í sköpunarsögu Lukku-Láka, sem til dæmis má lesa um í [[Allt um Lukku Láka|Allt um Lukku-Láka]], um að hann hafi verið til eða eigi sér ákveðna fyrirmynd. Hins vegar eiga fjölmargar aðrar persónur í bókunum um Lukku-Láka sér beinar fyrirmyndir, annað hvort teknar beint úr sögu villta vestursins eða þekktar ímyndir úr samtímasögu vesturlanda þegar bækurnar voru gerðar. == Útgáfusaga == [[Mynd:Morris_y_Goscinny_1_-_Amsterdam_-_27051971.jpg|thumb|right|Félagarnir Morris og Goscinny á góðri stundu árið 1971]] Morris teiknaði Lukku-Láka frá árinu [[1946]] og þar til hann lést árið [[2001]]. Fyrsta ævintýrið um hann, ''Arizona 1880'', hóf göngu sína í ''[[Teiknimyndablaðið Svalur|teiknimyndablaðinu Sval]]'' í október 1946 sem varð vettvangur sagnanna næstu tvo áratugi. Morris samdi fyrstu ævintýrin um Lukku-Láka einn síns liðs og var yfirleitt um að ræða styttri sögur sem síðan komu út í bókarformi nokkrar í senn. Tók útlit Lukku-Láka talsverðum breytingum á þessum sokkabandsárum seríunnar þótt sum einkenni persónunnar, t.d. hárlokkurinn langi og kúrekafötin í belgísku fánalitunum, hafi verið til staðar frá öndverðu, að ógleymdum Léttfeta sem fylgt hefur Láka frá upphafi. Árið 1948 hélt Morris til Bandaríkjanna og ílengdist þar um nokkurra ára skeið. Í Bandaríkjunum kynntist hann höfundinum [[René Goscinny]] og fékk hann til að semja eina sögu um Lukku-Láka, [[Þverálfujárnbrautin|Þverálfujárnbrautina]], sem birtist í Sval á árunum 1955-1956. Eftir þetta samdi Goscinny Lukku-Láka sögurnar og stóð samstarf þeirra félaga við bókaflokkinn í um 20 ár. Héldu sögurnar áfram að birtast í Sval allt þar til Morris og Goscinny sögðu skilið við belgíska útgáfufélagið [[Dupuis]] árið 1967 og héldu til liðs við franska útgefandann [[Dargaud]] sem gaf út teiknimyndablaðið [[Pilote]]. Dargaud var frjálslyndara útgáfufélag en Dupuis á þessum tíma og Pilote þótti höfða til eldri lesenda myndasagna en Svalur. Er yfirleitt talið að vistaskiptin hafi gert bókaflokknum gott, en fyrsta sagan sem birtist í Pilote var [[Daldónaborg]]. Lukku-Láka sögurnar náðu miklum vinsældum í Evrópu á meðan á samstarfi þeirra Morris og Goscinny stóð og er tímabilið frá 1957-1977 yfirleitt talið vera gullöld seríunnar. Á þessu tímabili komu m.a. ýmsar eftirminnilegar persónur seríunnar til sögunnar, svo sem Daldónarnir, yngri frændur hinna raunverulega Daltonbræðra sem birst höfðu í einni af eldri sögum Morris, og hundurinn Rattati sem fyrst kom fram á sjónarsviðið í bókinni [[Í fótspor Daldóna]] og síðan í fjölmörgum seinni bókum. Eftir sviplegt andlát Goscinny árið 1977 hélt Morris áfram að teikna sögurnar, en fékk aðra til að sjá um handritsgerð. Komu ýmsir höfundar að ritun sagnanna eftir það, m.a. þeir [[Vicq]], [[Bob de Groot]], [[Jean Léturgie]], [[Xavier Fauche]], [[Lo Hartog Van Banda]], [[Guy Vidal]] og [[Patrick Nordmann]]. Aðdáendur bókaflokksins eru yfirleitt á einu máli um að bækurnar, sem komu út eftir lát Goscinny, standi gullaldarsögunum talsvert að baki. Morris lést árið 2001 og tók þá lærisveinn hans, franski teiknarinn [[Achde]], við keflinu. Achde hafði þá teiknað eina sögu um Lukku-Láka, [[Le Cuisinier francais]], sem kom út árið 2003, en er sjaldnast talin með í opinberu ritröðinni. Nafni bókaflokksins var þá breytt lítillega og í kjölfarið kom út bókin [[La Belle Province]] sem teiknuð er af Achde og skrifuð af [[Laurent Gerra]]. Síðan hafa nokkrir fleiri höfundar komið að ritun sagnanna, þ.e. þeir [[Daniel Pennac]], [[Tonino Benacquista]], [[Jacques Pessis]] og [[Jul]], en sá síðastnefndi semur nú handrit að nýjum sögum. Nú hafa komið út samtals 83 bækur á frummálinu og hafa bækurnar verið þýddar á hartnær 30 tungumál. == Sögurnar == Lukku-Láki er sérstaklega þekktur fyrir ótrúlega skothæfni sína og einstaka útsjónarsemi. Hann ríður um á hesti sínum [[Léttfeti|Léttfeta]], dyggum fáki sem hann kallar „gáfaðasta hest í heimi“ og [[Rattati]], „heimskasti hundur í heimi“ er einnig oft með þeim félögum í för. Lukku-Láki lendir ítrekað í útistöðum við óheppnu glæpamennina, [[Dalton bræður|Dalton bræður]] og jafnvel móður þeirra líka. Ártöl koma yfirleitt ekki fram í sögunum og Lukku-Láki er ætíð jafn gamall. Sögusviðið er þó yfirleitt raunsætt og persónur sagnanna sóttar í bandaríska sögu. Margar raunverulegar hetjur og skúrkar villta vestursins hafa orðið á vegi Lukku-Láka, til dæmis [[Billy the kid]], [[Jesse James]] og [[Roy Bean]]. Einnig hafa aðrar persónur úr mannkynssögunni komið við sögu, eins og [[Abraham Lincoln]] og [[Sigmund Freud]]. Goscinny sagði eitt sinn að hann og Morris reyndu, hvenær sem mögulegt var, að byggja ævintýri Lukku-Láka á raunverulegum atburðum en sagði jafnframt að þeir myndu ekki láta staðreyndir eyðileggja góða sögu. == Titlar == [[Listi yfir Lukku Láka bækur]] Lukku-Láka bækurnar eru nú yfir 80 talsins. Listinn sýnir nöfn og útgáfuár bókanna á frönsku og íslenskt heiti, númer og útgáfuár þar sem við á. Stuðst er við íslensk heiti þeirra bóka, sem komið hafa út á íslensku, og íslensk heiti sem öðrum bókum í bókaflokknum voru gefin í bókinni [[Allt um Lukku Láka|Allt um Lukku-Láka]] sem kom út árið 1978. Í öðrum tilvikum er stuðst við heiti bókanna á frummálinu. Á listanum er nokkrum bókum sleppt sem yfirleitt eru ekki taldar með í númeruðu seríunni. Ein þeirra er [[Þjóðráð Lukku-Láka]] (f. La Ballade des Dalton) sem kom út á frönsku árið 1978 og í íslenskri þýðingu sama ár. Þar er á ferðinni myndskreytt saga sem kom út í tengslum við samnefnda kvikmynd um Lukku-Láka frá árinu 1978. Samnefnd teiknimyndasaga birtist síðar í bókinni [[La Ballade des Dalton et autres histoires|La Ballade des Dalton et autres histories]] sem kom út árið 1986 og telst 55. bókin í bókaflokknum. Þá er bókin [[Á léttum fótum. Spes tilboð]], sem kom út í íslenskri þýðingu árið 1982, ekki hluti af opinberu ritröðinni. # [[Gullnáman]] (La Mine d'or de Dick Digger, 1949) [Ísl. útg. 1979, bók 22, að hluta] # [[Hroðreið]] (Rodéo, 1949) # [[Arísóna (bók)|Arísóna]] (Arizona, 1951) [Ísl. útg. 1979, bók 22, að hluta] # [[Undir Vesturhimni]] (Sous le ciel de l'Ouest, 1952) # [[Spilafanturinn]] (Lucky Luke contre Pat Poker, 1953) [Ísl. útg. 1981, bók 28] # [[Eldri Daldónar]] (Hors la loi, 1954) [Ísl. útg. 1982, bók 30] # [[Kynjalyfið]] (L'Elixir du Docteur Doxey, 1955) # [[Lukku-Láki og Langi Láki]] (Lucky Luke et Phil Defer, 1956) [Ísl. útg. 1980, bók 24] # [[Þverálfujárnbrautin]] (Des rails sur la Prairie, 1957) [Ísl. útg. 1981, bók 27] # [[Bardaginn við Bláfótunga]] (Alerte aux Pieds Bleus, 1958) [Ísl. útg. 1983, bók 33] # [[Óaldarflokkur Jússa Júmm]] (Lucky Luke contre Joss Jamon, 1958) # [[Daldónar, ógn og skelfing Vestursins]] (Les Cousins Dalton, 1958) [Ísl. útg. 1978, bók 6] # [[Rangláti dómarinn]] (Le Juge, 1959) [Ísl. útg. 1979, bók 18] # [[Allt í sóma í Oklahóma]] (Ruée sur l'Oklahoma, 1960) [Ísl. útg. 1977, bók 3] # [[Flótti Daldóna]] (L'évasion des Dalton, 1960) # [[Fúlspýt á Fúlalæk]] (En remontant le Mississippi, 1961) # [[Í fótspor Daldóna]] (Sur la piste des Dalton, 1961) # [[Í skugga borturnsins]] (A l'ombre des Derricks, 1962) # [[Karlarígur í Kveinabæli]] (Les Rivaux de de Painful Gulch, 1962) [Ísl. útg. 1978, bók 5] # [[Billi Barnungi]] (Billy the kid, 1962) [Ísl. útg. 1978, bók 12] # [[Undir Svörtufjöllum]] (Les Collines noires, 1963) # [[Kuldaboli bítur Daldóna]] (Les Dalton dans le blizzard, 1963) [Ísl. útg. 2020, bók 38] # [[Daldónar á ferð og flugi]] (Les Dalton courent toujours, 1964) [Ísl. útg. 1978, bók 11] # [[Vagnalestin]] (La Caravane, 1964) [Ísl. útg. 1980, bók 23] # [[Draugabærinn]] (La Ville fantôme, 1964) [Ísl. útg. 2016, bók 34] # [[Batnandi englar]] (Les Dalton se rachètent, 1965) [Ísl. útg. 1978, bók 13] # [[20. riddarasveitin]] (Le 20e cavalerie, 1965) [Ísl. útg. 1977, bók 2] # [[Heiðursvörður Billa Barnunga]] (L'Escorte, 1966) [Ísl. útg. 1979, bók 19] # [[Gaddavír á gresjunni]] (Des barbelés sur la prairie, 1967) [Ísl. útg. 1979, bók 20] # [[Svala sjana]] (Calamity Jane, 1967) [Ísl. útg. 1978, bók 8] # [[Rex og pex í Mexíkó]] (Tortillas pour les Dalton, 1967) [Ísl. útg. 1978, bók 7] # [[Póstvagninn]] (La Diligence, 1968) # [[Grænjaxlinn]] (Le Pied-Tendre, 1968) [Ísl. útg. 1980, bók 26] # [[Daldónaborg]] (Dalton City, 1969) # [[Jessi Jamm og Jæja]] (Jesse James, 1969) # [[Leikför um landið]] (Western Circus, 1970) [Ísl. útg. 1979, bók 17] # [[Apasagjáin]] (Canyon Apache, 1971) [Ísl. útg. 1978, bók 9] # [[Mamma Dagga]] (Ma Dalton, 1971) [Ísl. útg. 1978, bók 10] # [[Sjakalinn]] (Chasseur de primes, 1972) [Ísl. útg. 2019, bók 37] # [[Stórfurstinn]] (Le Grand Duc, 1973) [Ísl. útg. 2018, bók 36] # [[Ríkisbubbinn Rattati]] (L'héritage de Rantanplan, 1973) [Ísl. útg. 1978, bók 14] # [[Allt um Lukku Láka|Allt um Lukku-Láka]] (7 Histoires de Lucky Luke, 1974) [Ísl. útg. 1978, bók 16] # [[Hvíti kúrekinn]] (Le Cavalier blanc, 1975) # [[Sálarháski Dalton bræðra]] (La Guérison des Dalton, 1975) [Ísl. útg. 1977, bók 4] # [[Kalli keisari]] (L'Empereur Smith, 1976) [Ísl. útg. 1977, bók 1] # [[Söngvírinn]] (Le fil qui chante, 1977) [Ísl. útg. 1979, bók 21] # [[Fjársjóður Daldóna]] (Le Magot des Dalton, 1980) [Ísl. útg. 1980, bók 25] # [[Einhenti bandíttinn]] (Le Bandit manchot, 1981) [Ísl. útg. 1981, bók 29] # [[La Corde du pendu et autres histoires]] (1982) [Ísl. útg. 1982, að hluta] # [[Sara Beinharða]] (Sarah Bernhardt, 1982) [Ísl. útg. 1982, bók 32] # [[Daisy Town]] (1983) # [[Fingers]] (1983) # [[Le Daily Star]] (1984) # [[La Fiancée de Lucky Luke|Makaval í Meyjatúni]] (La Fiancée de Lucky Luke, 1985) [Ísl. útg. 2017, bók 35] # [[La Ballade des Dalton et autres histoires]] (1986) [Ísl. útg. 1982, að hluta] # [[Le Ranch maudit]] (1986) # [[Nitroglycérine]] (1987) # [[L'Alibi]] (1987) # [[Le Pony Express]] (1988) # [[L'Amnésie des Dalton]] (1991) # [[Chasse aux fantômes]] (1992) # [[Les Dalton à la noce]] (1993) # [[Le Pont sur le Mississipi]] (1994) # [[Kid Lucky]] (1995) # [[Belle Star]] (1995) # [[Le Klondike]] (1996) # [[O.K. Corral]] (1997) # [[Oklahoma Jim]] (1997) # [[Marcel Dalton]] (1998) # [[Le Prophète]] (2000) # [[L'Artiste peintre]] (2001) # [[La Légende de l'Ouest]] (2002) # [[La Belle Province]] (2004) # [[La Corde au cou]] (2006) # [[L'Homme de Washington]] (2008) # [[Lucky Luke contre Pinkerton]] (2010) # [[Cavalier seul]] (2012) # [[Les tontons Dalton]] (2014) # [[La Terre promise]] (2016) # [[Un cow-boy à Paris]] (2018) # [[Un cow-boy dans le Coton]] (2020) # [[L'Arche de Rantanplan]] (2022) # [[Un cow-boy sous pression]] (2024) # [[Saint Lucky Luke]] (2026) Væntanleg == Tengdar bókaseríur == Árið 1987 hóf Morris að teikna sjálfstæð ævintýri um fangelsishundinn Rattata (f. Rantanplan). Komu alls út 19 bækur í þessari seríu og komu ýmsir höfundar að ritun þeirra, m.a. [[Jean Léturgie]], [[Xavier Fauche]], [[Bob deGroot]] og [[Vittorio Leonardo]], en eftir lát Morris árið 2001 teiknaði [[Michel Janvier]] sögurnar. Árið 1995 leit síðan dagsins ljós fyrsta bókin um æskuár Lukku-Láka. Hafa nú komið út alls sex bækur af þessum toga, en fyrstu tvær – [[Kid Lucky]] sem kom út árið 1995 og [[Oklahoma Jim]] sem kom út árið 1997 – eru yfirleitt taldar með hinum reglulegu Lukku-Láka bókum, en báðar voru teiknaðar af [[Didier Conrad]] undir pennaheitinu Pearce. Síðar hafa bæst við fjórar bækur sem [[Achde]] teiknaði og samdi um litla Lukku-Láka. == Sérstök ævintýri um Lukku-Láka == Í gegnum tíðina hafa litið dagsins ljós nokkur ævintýri um Lukku-Láka sem ekki teljast til aðalbókaflokksins. Dæmi um þetta eru bækurnar [[Þjóðráð Lukku-Láka]] og [[Á léttum fótum. Spes tilboð]]. Einnig má nefna bókina [[Rocky Luke – Banlieue West]] sem kom út árið 1985 þar sem ýmsir myndasöguteiknarar og -höfundar skopstæla Lukku-Láka í stuttum sögum. Þá er bókin [[Le Cuisinier francais]] (ísl. Franski kokkurinn) eftir Achde, sem kom út árið 2003, sjaldnast talin með í opinberu ritröðinni. Í tilefni af sjötugsafmæli Lukku-Láka árið 2016 kom út bókin [[Maðurinn sem drap Lukku-Láka]] (L'Homme qui tua Lucky Luke) eftir franska teiknarann [[Matthieu Bonhomme]], teiknimyndasaga í raunsæisstíl sem er talsvert frábrugðin bókunum í aðalbókaflokknum. Bókin fékk prýðisgóðar viðtökur og vann til sérstakra verðlauna á teiknimyndasöguhátíðinni í [[Angouléme]] í Frakklandi í ársbyrjun 2017. Um sama leyti og af sama tilefni kom út bókin [[Jolly Jumper ne répond plus]] (ísl. Léttfeti svarar ekki) eftir franska teiknarann [[Guillaume Bouzard]]. Er hún sömuleiðis í teiknistíl sem er mjög ólíkur stíl reglulegu bókanna. Fleiri bækur hafa fylgt í kjölfarið, m.a. tvær á þýsku, og sér ekki fyrir endann á þessari hliðarútgáfu. Eru sumir útgefendur farnir að gefa bókunum númer og telur serían nú átta bækur: # [[Maðurinn sem drap Lukku-Láka]] (L'Homme qui tua Lucky Luke) eftir Matthieu Bonhomme, 2016 [ísl .útg. 2021]. # [[Jolly Jumper ne répond plus]] eftir Guillaume Bouzard, 2017. # [[Lucky Luke sattelt um]] eftir Mawil, 2019. # [[Wanted Lucky Luke]] eftir Matthieu Bonhomme, 2021. # [[Zarter Schmelz]] eftir Ralf König, 2021. # [[Les Indomptés]] eftir Blutch, 2023. # [[Dakota 1880]] eftir Appollo og Brüno, 2025. # [[La longue marche de Lucky Luke]] eftir Matthieu Bonhomme, 2026. == Bækur á íslensku == Útgáfa Lukku-Láka á íslensku hófst árið 1977 með útgáfu [[Fjölvi|Fjölva]] á [[Kalli keisari|Kalla keisara]]. Varð útgáfa bókanna hér á landi mjög ör þar sem Fjölvi gaf bækurnar út í samstarfi við stærri útgefendur á Norðurlöndunum og komu fyrstu 20 bækurnar allar út á þremur árum. Síðasta bókin frá Fjölva, [[Bardaginn við Bláfótunga]], kom út árið 1983, en eftir það lagðist útgáfa bókanna af. Fyrir jólin árið 2016 hófst útgáfa Lukku-Láka bókanna á íslensku á nýjan leik á vegum [[Froskur útgáfa|Frosks útgáfu]] sem er með öllu ótengd fyrri útgefanda. Kom þá út bókin [[Draugabærinn]]. Lukku-Láka bækurnar eru eftirfarandi, raðað í röð eftir því hvenær þær voru gefnar út á íslensku (innan sviga eru nöfnin á frummáli og upprunalegt útgáfuár, innan hornklofa er útgáfuár á Íslandi): # ''[[Kalli keisari]]'' - (''L'Empereur Smith'') ([[1976]]) [1977] # ''[[20. riddarasveitin]]'' - (''Le 20éme de cavalerie'') ([[1965]]) [1977] # ''[[Allt í sóma í Oklahóma]]'' - (''Ruée sur l'Oklahoma'') ([[1960]]) [1977] # ''[[Sálarháski Dalton bræðra]]'' - (''La guérison des Dalton'') ([[1975]]) [1977] # ''[[Karlarígur í Kveinabæli]]'' - (''Les Rivaux de Painful Gulch'') ([[1962]]) [1978] # ''[[Daldónar, ógn og skelfing Vestursins]]'' - (''Les cousins Dalton '') ([[1958]]) [1978] # ''[[Rex og pex í Mexíkó]]'' - (''Tortillas pour les Dalton'') ([[1967]]) [1978] # ''[[Svala sjana]]'' - (''Calamity Jane'') ([[1967]]) [1978] # ''[[Apasagjáin]]'' - (''Canyon Apache'') ([[1971]]) [1978] # ''[[Mamma Dagga]]'' - (''Ma Dalton'') ([[1971]]) [1978] # ''[[Daldónar á ferð og flugi]]'' - (''Les Dalton courent toujours'') ([[1964]]) [1978] # ''[[Billi Barnungi]]'' - (''Billy the Kid'') ([[1962]]) [1978] # ''[[Batnandi englar]]'' - (''Les Dalton se rachétent'') ([[1965]]) [1978] # ''[[Ríkisbubbinn Rattati]]'' - (''L'Héritage de Rantanplan'') ([[1973]]) [1978] # ''[[Þjóðráð Lukku-Láka]]'' - (''La Ballade des Dalton'') ([[1978]]) [1978] # ''[[Allt um Lukku Láka|Allt um Lukku-Láka]]'' - (''7 histoires complètes – série 1'') ([[1974]]) [1978] # ''[[Leikför um landið]]'' - (''Western Circus'') ([[1970]]) [1979] # ''[[Rangláti dómarinn]]'' - (''Le juge'') ([[1959]]) [1979] # ''[[Heiðursvörður Billa Barnunga]]'' - (''L'Escorte'') ([[1966]]) [1979] # ''[[Gaddavír á gresjunni]]'' - (''Des barbelés sur la prairie'') ([[1967]]) [1979] # ''[[Söngvírinn]]'' - (''Le fil qui chante'') ([[1977]]) [1979] # ''[[Meðal dóna og róna í Arisóna og Gullnáman]]'' - (''Arizona / La mine d´or de Dick Digger'') ([[1951]] / [[1949]]) [1980] # ''[[Vagnalestin]]'' - (''La caravane'') ([[1964]]) [1980] # ''[[Lukku-Láki og Langi Láki]]'' - (''Lucky Luke contre Phil Defer'') ([[1956]]) [1980] # ''[[Fjársjóður Daldóna]]'' - (''Le magot des Dalton'') ([[1980]]) [1980] # ''[[Grænjaxlinn]]'' - (''Le Pied-tendre'') ([[1968]]) [1980] # ''[[Þverálfujárnbrautin]]'' - (''Des rails sur la prairie'') ([[1957]]) [1981] # ''[[Spilafanturinn]]'' - (''Lucky Luke contre Pat Poker'') ([[1953]]) [1981] # ''[[Einhenti bandíttinn]]'' - (''Le bandit manchot'') ([[1981]]) [1981] # ''[[Á léttum fótum. Spes tilboð]]'' - ([[1972]]) [1982] # ''[[Eldri Daldónar]]'' - (''Hors-la-loi'') ([[1954]]) [1982] # ''[[Sara Beinharða]]'' - (''Sarah Bernhardt'') ([[1982]]) [1982] # ''[[Bardaginn við Bláfótunga]]'' - (''Alerte aux Pieds Bleus'') ([[1958]]) [1983] # ''[[Draugabærinn]]'' - (''La Ville fantôme'') ([[1964]]) [2016] # ''[[La Fiancée de Lucky Luke|Makaval í Meyjatúni]]'' - (''La Fiancée de Lucky Luke'') ([[1985]]) [2017] # ''[[Stórfurstinn]]'' - (''Le Grand Duc'') ([[1973]]) [2018] # ''[[Sjakalinn]]'' - (''Chasseur de primes'') ([[1972]]) [2019] # ''[[Kuldaboli bítur Daldóna]]'' - (''Les Dalton dans le blizzard'') ([[1963]]) [2020] # ''[[Maðurinn sem drap Lukku-Láka]]'' - (''L'Homme qui tua Lucky Luke'') ([[2016]]) [2021] * ''Þjóðráð Lukku-Láka'' er gerð eftir teiknimynd og ekki eftir Morris, en þó um Lukku-Láka. * ''Á léttum fótum. Spes tilboð'' er lítið hefti / smásaga í minna broti en aðrar Lukku-Láka bækur. == Reykingarnar == Fljótlega eftir að Lukku-Láki kom fyrst fram á sjónarsviðið í teiknimyndablaðinu Sval fór hann að reykja sígarettur í sögunum. Eftir því sem tíminn leið ágerðist þessi ávani Láka. Morris var stundum gagnrýndur fyrir sígarettuna sem Lukku-Láki hafði alltaf uppi í sér. Gagnrýninni svaraði hann iðulega á þann veg að sígarettan tilheyrði karakternum, svona líkt og pípan hans [[Stjáni blái|Stjána bláa]]. Í viðtali við Verdens Gang í Noregsheimsókn árið 1981 sagði Morris að franska heilbrigðisráðuneytið hefði gert athugasemdir við reykingarnar. Morris varð á endanum að láta undan, aðallega til að eiga greiðari aðgang að bandarískum markaði. Þegar bókin [[Fingers]] kom út árið 1983 hafði grasstrá leyst sígarettuna af hólmi. Þar með var ímyndin um „harða“ Lukku-Láka farin fyrir bí. Morris hlaut sérstaka viðurkenningu frá [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin|Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni]] árið 1988 fyrir að fjarlægja tóbakið og Lukku-Láki hefur ekki byrjað að reykja aftur. Þegar útgáfa Lukku-Láka bókanna á ensku hófst að nýju árið 2006 á vegum útgefandans Cinebook var forsíðukápu allra bókanna breytt þannig að sígarettunni var skipt út fyrir strá. == Kvikmyndir og sjónvarp == Fjórar teiknimyndir voru gerðar um Lukku-Láka. Þríleikurinn, „[[Daisy Town]]“, „[[La Ballede des Dalton]]“ og „[[Les Dalton en cavale]]“ kom út á árunum 1971-1983 og fjórða myndin, „[[Tous à l'Ouest: Une aventure de Lucky Luke]]“ kom út árið 2007. *Árið [[1983]] framleiddi [[Hanna-Barbera]] myndverið teiknimyndaseríu um Lukku-Láka, alls 52 þætti. *Árið [[2001]] framleiddi franska framleiðslufyrirtækið, [[Xilam]] 52 þætti undir nafninu ''[[Les Nouvelles aventures de Lucky Luke]]'' eða „Nýjustu ævintýri Lukku-Láka“. *Árið [[1991]] komu tvær leiknar kvikmyndir út um Lukku-Láka og árið [[1992]] var gefin út leikin þáttaröð sem [[Terence Hill]] leikstýrði og fór jafnframt með hlutverk Lukku-Láka. Þættirnir urðu alls 8. Til stóð að þættirnir yrðu fleiri, en Terence Hill glímdi við þunglyndi í kjölfar sonarmissis á árinu 1991 þannig að ekkert varð úr frekari framleiðslu. *Árið [[2004]] kom út myndin [[Les Dalton]] og lék þá [[Til Schweiger]] Lukku-Láka. *Árið [[2009]] kom út myndin Lucky Luke og fór þá franski leikarinn [[Jean Dujardin]] með hlutverk skyttunnar knáu. == Tölvuleikirnir == Í gegnum árin hafa nokkrir [[tölvuleikir]] komið út um Lukku-Láka, mest þó í [[Evrópa|Evrópu]]. Einnig var gerður leikur um hann sem hægt er að spila í símum. Helstu tölvurnar sem leikirnir höfðuðu til voru [[Nintendo DS]] [[Nintendo WII]] og [[PC]]. == Heimildir == * Unnar Árnason: „Var Lukku-Láki til? Er einhver ljósmynd til af honum?“. Vísindavefurinn 28.1.2003. https://visindavefur.is/?id=3074. (Skoðað 21.4.2012). * Freddy Milton og Henning Kure: "Ævintýrið um Morris, Goscinny og Lukku-Láka". Birtist í [[Allt um Lukku Láka|Allt um Lukku-Láka]], 1978. * Yvan Delporte: Lucky Luke - Den illustrerede Morris-bog. Egmont Serieforlaget A/S. 2004. * Lucky Luke - The Complete Collection 1. Cinebook. 2019. * Lucky Luke - The Complete Collection 2. Cinebook. 2019. * Lucky Luke - The Complete Collection 3. Cinebook. 2019. * Lucky Luke - Nouvelle Intégrale Tome 4. Dupuis. 2022. * Lucky Luke - Nouvelle Intégrale Tome 5. Dupuis. 2023. * Lucky Luke. 1957-1958. Egmont Serieforlaget A/S. 2003. * Lucky Luke. 1983-1984. Egmont Serieforlaget A/S. 2006. * Lucky Luke. 1999-2002. Egmont Serieforlaget A/S. 2007. * [http://www.transformationsjournal.org/wp-content/uploads/2016/12/Pellegrin_Transformations24.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180421143447/http://www.transformationsjournal.org/wp-content/uploads/2016/12/Pellegrin_Transformations24.pdf |date=2018-04-21 }} Grein eftir Annick Pellegrin. Sótt 27.2.2017. * [https://kjarninn.is/skyring/2016-01-30-lukku-laki-sjotugur/] Grein eftir Frey Eyjólfsson á Kjarnanum. Sótt 4.12.2020. == Tenglar == *[http://www.lucky-luke.com/ Opinber síða Lukku-Láka (frönsk)] *[https://www.icetones.se/textar/l/lukku_laki.htm Lagið um Lukku-Láka á íslensku] *[http://www.oocities.org/fckef/ Vefsetur Lukku-Láka] *[http://koti.mbnet.fi/~z14/euro-comics/lucky_luke.html Bækurnar um Lukku-Láka á ensku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090719074147/http://koti.mbnet.fi/~z14/euro-comics/lucky_luke.html |date=2009-07-19 }} [[Flokkur:Lukku-Láki]] [[Flokkur:Myndasögupersónur]] 2psdo7atuqw0qxc0jik1qcmcfnnklj5 0 120214 1974852 1972434 2026-08-09T19:41:26Z ~2026-43814-80 119366 /* Útgáfa */ Bætti við nöfnum ritstjóra 1974852 wikitext text/x-wiki '''Meðgönguljóð''' var [[ljóðabók]]aröð sem var stofnuð af Kára Tulinius, Sveinbjörgu Bjarnadóttur og [[Valgerður Þóroddsdóttir|Valgerði Þóroddsdóttur]] árið 2011 og upprunalega gefinn út undir merkjum forlagsins Stellu.<ref>{{fréttaheimild|höfundur=Halla Þórlaug Óskarsdóttir|titill=Meðgönguljóð fæðast|url=https://www.visir.is/medgonguljod-faedast/article/2012121129802|útgefandi=Fréttablaðið}}</ref> Nafn bókaflokksins kom úr kaffiheiminum þar sem „take away cup“ er þýtt sem „meðgöngubolli“.<ref>{{tímarit.is|6891141|Ungskáldin eru á öllum aldri ... líka 57 ára|höfundur=Valgerður Þ. Jónsdóttir|dags=22. febrúar 2017|bls=12-13|blað=Morgunblaðið}}</ref> Árið 2013, eftir þrjár bækur, skildu Meðgönguljóð formlega við Stellu og störfuðu um tíð sem sjálfstætt forlag í umsjón Valgerðar Þóroddsdóttur og Kára Tulinius.<ref>{{fréttaheimild|höfundur=Jórunn Sigurðardóttir|titill=Neindarkennd, ný ljóðabók|url=http://www.ruv.is/bokmenntir/neindarkennd-ny-ljodabok|útgefandi=Orð um bækur}}</ref> Í byrjun árs 2015 var tilkynnt að serían Meðgönguljóð yrði gefin út undir merkjum forlagsins Partusar, sem hafði þá verið stofnað af Valgerði Þóroddsdóttur.<ref>Jórunn Sigurðardóttir. „[https://www.ruv.is/frett/jadarforlag-vex-ur-grasi Jaðarforlag vex úr grasi]“, ''Orð um bækur''. </ref> Kári Tulinius og [[Kristín Svava Tómasdóttir]] sinntu yfirritstjórn seríunnar frá árinu 2015, en árið 2016 bættist Þórður Sævar Jónsson við í hóp yfirritstjóra. Árið 2018 var gefið út úrval úr Meðgönguljóðum um leið og útgáfunni var hætt.<ref>{{cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/medgonguljod-endahnutur|title=Meðgönguljóð - Endahnútur|author=Jórunn Sigurðardóttir|date=9. maí 2019|website=RÚV}}</ref> == Útgáfa == Frá 2012 til 2018 komu út 34 bækur í seríunni. {| class="wikitable sortable" |- ! Höfundur !! Bók !! Ritstjóri !! Ár |- | Kári Tulinius / [[Valgerður Þóroddsdóttir]] || ''Þungir forsetar'' ||| 2012 |- | Ásta Fanney Sigurðardóttir || ''Herra Hjúkket'' || Valgerður Þóroddsdóttir || 2012 |- | Arngunnur Árnadóttir || ''Unglingar'' || Kári Tulinius || 2013 |- | Bergrún Anna Hallsteinsdóttir || ''Stofumyrkur'' || Valgerður Þóroddsdóttir || 2013 |- | Björk Þorgrímsdóttir || ''Neindarkennd'' || Kári Tulinius|| 2014 |- | Emil Hjörvar Petersen || ''Ætar kökuskreytingar'' ||[[Kristín Svava Tómasdóttir]]|| 2014 |- |Bergþóra Einarsdóttir||''Sjósuða''||Arngunnur Árnadóttir||2014 |- |Kristófer Páll Viðarsson||''Feigðarórar''||Hannes Óli Ágústsson||2014 |- |Krista Alexandersdóttir||''Að eilífu, áheyrandi''||[[Hermann Stefánsson]]||2015 |- |Þórður Sævar Jónsson||''Blágil''||Kári Tulinius||2015 |- |Soffía Bjarnadóttir||''Beinhvít skurn''||Anton Helgi Jónsson||2015 |- |Kári Tulinius||''Brot hætt frum eind''||Anton Helgi Jónsson||2015 |- |Valgerður Þóroddsdóttir||''Það sem áður var skógur''||[[Sjón]]||2015 |- |Elías Knörr||''Greitt í liljum''||Kári Tulinius||2016 |- |Sigurbjörg Friðriksdóttir|| ''Gáttatif'' ||[[Jón Kalman Stefánsson]]||2016 |- |Þorvaldur Sigurbjörn Helgason |''Draumar á þvottasnúru'' |Haukur Ingvarsson |2016 |- |Jóna Kristjana Hólmgeirsdóttir |''Skýjafar'' |[[Sigurlín Bjarney Gísladóttir]] |2016 |- |[[Bergur Ebbi Benediktsson]] |''Vertu heima á þriðjudag'' |Halldóra K. Thoroddsen |2016 |- |Elín Edda Þorsteinsdóttir |''Hamingjan leit við og beit mig'' |Linda Vilhjálmsdóttir |2016 |- |Elfur Sunna Baldursdóttir |''Gárur'' |[[Kristín Ómarsdóttir]] |2017 |- |Solveig Thoroddsen |''Bleikrými'' |Kristín Svava Tómasdóttir |2017 |- |Megan Auður Grímsdóttir |''Glergildra'' |Partus |2017 |- |Tryggvi Steinn Sturluson |''Vatnsstígur'' |Partus |2017 |- |Guðrún Heiður Ísaksdóttir |''Mörufeldur, móðurhamur'' |Þórdís Gísladóttir |2017 |- |Jónas Reynir Gunnarsson |''Leiðarvísir um þorp'' |Partus |2017 |- |Ágúst Eggertsson |''Rafeindadraumur'' |Partus |2018 |- |Hildur Knútsdóttir |''Orðskýringar'' |Partus |2018 |- |Lilý Erla Adamsdóttir |''Kvöldsólarhani'' |Partus |2018 |- |Ingólfur Eiríksson |''Línuleg dagskrá'' |Partus |2018 |- |Sigrún Ása Sigmarsdóttir |''Siffon og damask'' |Kristín Svava Tómadóttir |2018 |- |Ásdís Ingólfsdóttir |''Ódauðleg brjóst'' |Þórarinn Eldjárn |2018 |- |Díana Sjöfn Jóhannsdóttir |''Freyja'' |Heiðrún Ólafsdóttir |2018 |- |María Ramos Hilmarsdóttir |''Salt'' |Kristín Svava Tómadóttir |2018 |- |Ýmsir |''Meðgönguljóð 2012-2018: Úrval'' |Partus |2018 |} == Samstarf == Í október 2013 gáfu Meðgönguljóð út kvæðasafnið ''Ljóð í leiðinni: Skáld um Reykjavík'' í samstarfi við Reykjavík Bókmenntaborg UNESCO.<ref>{{fréttaheimild|höfundur=Björg Magnúsdóttir|titill=Ljóð eru nauðsynleg í samfélaginu|url=https://www.ruv.is/frett/ljod-eru-naudsynleg-i-samfelaginu|útgefandi=RÚV fréttir}}</ref> Bókin var í brennidepli á Lestrarhátíð í Reykjavík 2013 og inniheldur 27 ljóð um Reykjavík eftir jafnmörg borgarskáld.<ref>{{vefheimild|höfundur=Reykjavík Bókmenntaborg UNESCO|titill=Setning Lestrarhátíðar í Bókmenntaborg|url=https://bokmenntaborgin.is/ljodin-taka-af-stad-fra-hlemmi/}}</ref> <ref>{{fréttaheimild|titill=Ljóðin taka af stað frá Hlemmi|url=http://www.mbl.is/folk/frettir/2013/09/30/ljodin_taka_af_stad_fra_hlemmi/|útgefandi=mbl.is}}</ref> Í júlí 2014 stóðu Meðgönguljóð fyrir ljóðahátíðinni ''Konur á ystu nöf'' í samstarfi við [[Kvenréttindafélag Íslands]] og gáfu út samnefnt safnrit með ljóðum eftir öll skáldin sem fram komu á hátíðinni, bæði á frummáli og í íslenskri þýðingu. <ref>[https://www.ruv.is/frett/konur-a-ystu-nof Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir og Valgerður Þóroddsdóttir í viðtali við Síðdegisútvarpið á Rás 2]</ref><ref>http://www.medgonguljod.com/baekur/konur-a-ystu-nof/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>http://www.dv.is/menning/2015/1/8/menningararid-2014-jorunn-sigurdardottir/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Umfjöllun == * {{cite web|url=https://www.visir.is/frelsi-ad-skrifa-ekki-a-modurmalinu/article/2013711059997|title=Frelsi að skrifa ekki á móðurmálinu|author=Ugla Egilsdóttir|website=Vísir|date=5. nóvember 2013}} * {{cite web|url=https://www.ruv.is/frett/rappar-dansar-thydir-og-skrifar-ljod|title=Rappar, dansar, þýðir og skrifar ljóð|date=9. febrúar 2015|website=RÚV}} * {{cite web|url=https://www.visir.is/tvaer-baekur-a-sex-manudum/article/2014701119975|title=Tvær bækur á sex mánuðum|author=Ugla Egilsdóttir|date=11. janúar 2014|website=Vísir}} * {{cite web|url=https://www.visir.is/ljod-eiga-ad-vera-jafn-sjalfsogd-og-kaffibolli/article/2013712169951|title=Ljóð eiga að vera jafn sjálfsögð og kaffibolli|author=Júlía Margrét Einarsdóttir|date=16. desember 2013|website=Vísir}} == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskar ljóðabækur]] [[Flokkur:Íslensk útgáfufélög]] 46fvzuo69q0cbdd6ixtifyu9yccogm8 0 130328 1974838 1571069 2026-08-09T13:34:40Z MyraMidnight 41218 MyraMidnight færði [[Meðal róna og dóna í Arisóna og Gullnáman]] á [[Meðal dóna og róna í Arisóna og Gullnáman]]: Stafsetningarvilla í titli: víxlað róna og dóna 1571069 wikitext text/x-wiki '''Meðal dóna og róna í Arísóna og Gullnáman''' eftir belgíska teiknarann [[Maurice de Bevere]] (Morris) er 22. bókin í íslensku ritröðinni um [[Lukku Láki|Lukku Láka]]. Bókin var gefin út af Fjölva árið 1979 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Sögurnar, sem bókin hefur að geyma, birtust fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (franska: Le Journal de Spirou) á árunum 1946-1947, en voru gefnar út í bókarformi í Belgíu á árunum 1949 og 1951, þ.e. annars vegar í bókinni [[Gullnáman]] (f. La Mine d´or de Dick Digger) sem kom út árið 1949 og hins vegar í bókinni [[Arísóna]] (f. Arizona) sem kom út árið 1951. == Söguþráður == Bókin hefur að geyma tvær sögur, Arísóna og Gullnámuna. Arísóna er fyrsta Lukku Láka sagan sem kom fyrir almenningssjónir í tímaritinu Sval á árinu 1946. Í sögunni reynir Lukku Láki að hafa hendur í hári nokkurra póstvagnaræningja. Í Gullnámunni hittir Lukku Láki gamlan vin, Grím gullgrafara, sem fundið hefur nýja gullæð í fjalllendi og er á leið til Nuggborgar að skrá fundarrétt sinn. Lukku Láki slæst í för með Grími, en á krá einni, þar sem þeir ætla að gista yfir nótt á leið sinni til Nuggborgar, fær Grímur sér helst til mikið neðan í því og segir öllum viðstöddum frá gullfundinum. Um nóttina ráðast tveir þrjótar á Grím í herbergi hans og ræna gullmolum og (óafvitandi) uppdrætti sem vísar veg að gullnámunni. Eru ræningjarnir hinir sömu og Lukku Láki þurfti að kljást við í fyrri sögunni (Arísóna). Næsta morgun lofar Lukku Láki eiginkonu Gríms að finna þrjótana og hefur eftirför. Eftir æsilegan eltingaleik, þar sem Lukku Láka er m.a. bjargað frá drukknun af indíánanum Úlfshaus, tekst honum að ná uppdrættinum af þjófunum tveimur og koma í hendur Gríms grafara, sem er minnislaus eftir árásina á kránni. Með því að koma fölskum uppdrætti til þjófanna leiðir Lukku Láki þá í gildru og kemur þeim í hendur réttvísinnar. == Fróðleiksmolar == * Póstvagnsekillinn í Arísóna er nauðalíkur [[Stjáni blái|Stjána bláa]], enda var Morris á þessum tíma undir miklum áhrifum frá bandarískum teiknimyndum. Eru báðar sögurnar raunar mjög í stíl teiknimynda [[Disney]] á þessum tíma, atburðarásin hröð og lítið um samtöl. * Í sögunni um Gullnámuna sést Lukku Láki ganga út af krá með merktu nafnskilti, en nafn krárinnar breytist milli tveggja ramma. Í íslenskri útgáfu sögunnar eru þessi "mistök" endurtekin, en í fyrsta ramma á bls. 35 heitir kráin Síuxinn síungi en í næsta ramma Síuxinn sífulli. [[Flokkur:Lukku Láki]] [[Flokkur:Myndasögur]] qsmuv2e2al0afeoe9seytwofxd39ozh 0 131138 1974894 1974750 2026-08-10T09:54:43Z Berserkur 10188 1974894 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]]: ** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. ** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]]. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran. * [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi. * [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu. * [[20. júlí]]: **[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. ** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu. * [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal. * [[28. júlí]]: ** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust. ** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]]. * [[29. júlí]]: ** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið. ** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu. * [[30. júlí]]: ** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi. ** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]]. ===Ágúst=== * [[10. ágúst]] - [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust. * [[12. ágúst]] - [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] mun eiga sér stað á Norðurslóðum. * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla er fyrirhuguð]] um áframhaldandi viðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]]. ===September=== * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ===Desember=== ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]). * [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]]) * [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]). * [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]). * [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]). * [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]). * [[29. júlí]]: **[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]) ** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]]) * [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] li9v0wmcj5bp8jzva9o2he1q7j5a7zu 0 140497 1974871 1924684 2026-08-10T00:00:42Z TKSnaevarr 53243 1974871 wikitext text/x-wiki {{Konungur |mynd = Charles XIV John as Crown Prince of Sweden - François Gérard.jpg |titill = Konungur Svíþjóðar og Noregs |ætt = [[Bernadotte-ætt]] |skjaldarmerki = Coat of Arms of Charles XIV John.svg |nafn = Karl 14. Jóhann |ríkisár = 5. febrúar 1818 – 8. mars 1844 |kjörorð= ''Folkets kärlek min belöning'' |skírnarnafn = Jean-Baptiste Jules Bernadotte |fæðingardagur = {{fæðingardagur|1763|1|26}} |fæðingarstaður = [[Pau]], [[Konungsríkið Frakkland|Frakklandi]] |dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1844|3|8|1763|1|26}} |dánarstaður = [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Sænsk-norska sambandið|Svíþjóð]] |grafinn = [[Riddarahólmskirkja|Riddarahólmskirkjunni]] |undirskrift = Autograf, Carl Johan, Nordisk familjebok.svg |faðir = Henri Bernadotte |móðir = Jeanne de Saint-Jean |titill_maka = Drottning |maki = {{gifting|[[Désirée Clary]]|1798}} |börn =[[Óskar 1. Svíakonungur]] }} '''Karl 14. og 3. Jóhann''', einnig þekktur sem '''Karl Jóhann''', (26. janúar 1763 – 8. mars 1844) var [[konungur Svíþjóðar]] (sem Karl 14. Jóhann) og [[Konungur Noregs|Noregs]] (sem Karl 3. Jóhann) frá 1818 til dauðadags. Hann var einnig ríkisstjóri og í reynd þjóðhöfðingi frá 1810 til 1818. Hann var jafnframt fursti af Pontecorvo á Ítalíu frá 1806 til 1810.<ref>Palmer, Alan (1990). ''Bernadotte : Napoleon's Marshal, Sweden's King''. London: John Murray.</ref> Karl Jóhann fæddist undir nafninu '''Jean-Baptiste Jules Bernadotte'''<ref>Ulf Ivar Nilsson in ''Allt vi trodde vi visste men som faktiskt är FEL FEL FEL!'', Bokförlaget Semic 2007, bls. 40</ref> í Frakklandi. Hann var herforingi og [[marskálkur Frakklands]] í þjónustu [[Napóleon Bónaparte|Napóleons]] [[Frakkakeisari|Frakkakeisara]] en samband þeirra var nokkuð stormasamt. Napóleon gerði hann að fursta Pontecorvo þann 5. júní 1806 en Bernadotte hætti að nota þann titil árið 1810 þegar hann var kjörinn arftaki hins barnslausa [[Karl 13.|Karls 13. Svíakonungs]]. Sænski baróninn Carl Otto Mörner hafði mælt með Bernadotte.<ref>Cronholm, Neander N. (1902). "39". ''A History of Sweden from the Earliest Times to the Present Day. pp. 249–71''.</ref> Eftir að Bernadotte gerðist kjörsonur Karls 13. tók hann upp nafnið Karl. Hann notaði ekki ættarnafnið Bernadotte í Svíþjóð en [[Bernadotte-ætt|konungsættin sem hann stofnaði]] ber þó það nafn enn í dag. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Svíakonungar|Svíakonungur]] | frá = [[1818]] | til = [[1844]] | fyrir = [[Karl 13.]] | eftir = [[Óskar 1. Svíakonungur|Óskar 1.]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} {{Norskir einvaldar}} {{fd|1763|1844}} [[Flokkur:Bernadotte-ætt]] [[Flokkur:Svíakonungar]] [[Flokkur:Franskir marskálkar]] [[Flokkur:Herforingjar í Napóleonsstyrjöldunum]] [[Flokkur:Noregskonungar]] mishwn9au8388ndpg3jk8oqjvx2gff6 0 142927 1974866 1807547 2026-08-09T22:37:59Z MyraMidnight 41218 heilsu stubbur 1974866 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Pertussis.jpg|thumb|right|Drengur með kíghósta.]] '''Kíghósti''' er bráðsmitandi [[baktería|bakteríusjúkdómur]] sem stafar af bakteríunni ''[[Bordetella pertussis]]''. Í byrjun eru einkenni kíghósta lík [[kvef]]i, með nefrennsli, hita og vægum hósta, en á eftir fylgja þriggja mánaða hóstaköst sem geta verið svo hörð að sjúklingar kasta upp, brjóta rifbein og finna til mikillar þreytu. {{Stubbur/heilsa}} [[Flokkur:Öndunarfærasjúkdómar]] [[Flokkur:Bakteríusýkingar]] 6bw3a2k9s47beu6pgo69nmykp3idv0r 0 155880 1974865 1826577 2026-08-09T22:36:46Z MyraMidnight 41218 stubbur 1974865 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bjarnafoss.JPG|thumb|Bjarnafoss.]] '''Bjarnarfoss''' er foss á suður-[[Snæfellsnes]]i, nálægt afleggjaranum við [[Fróðárheiði]]. {{Stubbur/landafræði/ísland}} {{Fossar á Íslandi}} [[Flokkur:Fossar á Íslandi]] [[Flokkur:Snæfellsbær]] irobtmcs3bb1ofnaoilifce5pln552m 0 158634 1974886 1816997 2026-08-10T08:59:58Z MyraMidnight 41218 MyraMidnight færði [[Gormdýrin (teiknimyndasaga)]] á [[Gormdýrin]]: Það er engin aðgreining 1816997 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} '''''Gormdýrin''''' ([[franska]]: ''Marsupilami '') er heiti á vinsælli [[Belgía|belgískum]] [[teiknimyndasaga|teiknimyndasögupersónu]] sem var sköpuð af [[André Franquin]]. Þau komu fyrst fram í sögunum um [[Svalur og Valur|Sval og Val]] ([[Baráttan um arfinn]]), en eftir að Franquin hætti með Sval og Val, hélt hann eftir höfundarréttinum að gormdýrunum og hefur gefið út í sjálfstæðri seríu. Sögurnar gerast í hinu skáldaða ríki [[Palombía|Palombíu]].<gallery> Mynd:Charleroi - Square Jules Hiernaux - Marsupilami - 01.jpg </gallery> == Teiknimyndasögur == === Svalur og Valur === Þau koma fram í sögunum um Sval og Val í: {| class="wikitable" |+ !Á íslensku !ísl. útgáfa !Heiti á upprunamáli !upprunal. útgáfuár |- |[[Baráttan um arfinn]] |1980 |Spirou et les héritiers |1952 |- | | |[[Les voleurs du Marsupilami]] |1952 |- |[[Burt með harðstjórann!]] |1980 |Le dictateur et le champignon |1953 |- | | |[[La mauvaise tête]] |1954 |- |[[Svamlað í söltum sjó]] |1983 |Le repaire de la murène |1955 |- |[[Hrakfallaferð til Feluborgar]] |1977 |Les pirates du silence |1956 |- |[[Svalur og górilluaparnir]] |1978 |Le gorille a bonne mine |1956 |- |[[Gormahreiðrið]] |1978 |Le nid des Marsupilamis |1957 |- | | |[[Le voyageur du Mésozoïque]] |1957 |- |[[Fanginn í styttunni]] |1981 |Le prisonnier du Bouddha |1959 |- |[[Z fyrir Zorglúbb]] |1981 |Z comme Zorglub |1960 |- |[[Með kveðju frá Z]] |1982 |L'ombre du Z |1960 |- |[[Sjávarborgin]] |1983 |Spirou et les hommes-bulles |1959/60 |- |[[Neyðarkall frá Bretzelborg]] |1982 |QRN sur Bretzelburg |1963 |- |[[Svaðilför til Sveppaborgar]] |1979 |Panade à Champignac |1968 |- |[[Gullgerðarmaðurinn]] |1979 |Le faiseur d'or |1970 |- |[[Tembó Tabú]] |1978 |Tembo Tabou |1958 |- |[[La Colère du Marsupilami|Hefnd Gormsins]] |2016 |La colère du Marsupilami |2016 |} === Í bókaflokknum um Gormdýrin eru: === {| class="wikitable" |+ ! Kápa !Á íslensku !ísl útgáfa !Heiti á upprunamáli !upprunal. útgáfa<ref>{{Vefheimild|url=https://www.dupuis.com/seriebd/UK/marsupilami/5574|titill=Dupuis útgáfa|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=2020|mánuðurskoðað=ágúst|árskoðað=2020|safnár=}}</ref> |- | | | |Capturez un Marsupilami |2002 Marsu pr. |- |[[File:Gestir á gormaslóð.jpg|120px]] |[[Gestir á gormaslóð]] |Iðunn 1988 |La Queue du Marsupilami |1987 Marsu pr. |- |[[File:Gormar bregða á glens.jpg|120px]] |[[Gormar bregða á glens]] |Iðunn 1989 |Le bébé bout du monde |1988 Marsu pr. |- |[[File:Gormurinn glaðbeitti.jpg|120px]] |[[Gormurinn glaðbeitti]] |Iðunn 1990 |Mars le noir |1990 Marsu pr. |- |[[File:Gormabörn í glæfraför.jpg|120px]] |[[Gormabörn í glæfraför]] |Iðunn 1991 |Le pollen du Monte Urticando |1989 Marsu pr. |- |[[File:Gormar slá í gegn.jpg|120px]] |[[Gormurinn slær í gegn]] |Iðunn 1991 |Baby Prinz |1990 Marsu pr. |- |[[File:Gauragangur í Gormalandi.jpg|120px]] |[[Gauragangur í gormalandi]] |Iðunn 1992 |Fordlandia |1991 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |L'Or de Boavista |1992 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Le Temple de Boavista |1993 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Le Papillon des cimes |1994 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Rififi en Palombie |1996 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Houba Banana |1997 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Trafic à Jollywood |1998 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Le Défilé du jaguar |1999 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Un fils en or |2000 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |C'est quoi ce cirque !? |2001 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Tous en Piste |2003 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |L'orchidée des Chahutas |2004 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Robinson Academy |2005 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Magie Blanche |2006 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Viva Palombia |2007 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Red monster |2008 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Chiquito Paradiso |2009 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Croc Vert |2010 Marsu pr. |- | | | |Opération Attila |2011 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Sur la piste du Marsupilami |2012 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Santa Calamidad |2012 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Coeur d'étoile |2013 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Biba |2014 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Quilzèmhoal |2015 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Palombie secrète |2017 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Monsieur Xing Yùn |2018 Marsu pr. |- |[[File:|120px]] | | |Bienvenido a Bingo ! |2018 Marsu pr. |} Einnig hafa verið gefnar út teiknimyndin (''Marsupilami'' (2000)) og bíómyndin (''Sur la piste du Marsupilami (2012))'' með þeim. == Heimildir == <references/> {{stubbur|bókmenntir}} [[Flokkur:Myndasögur]] pyku0kqfekvl4k8rwl2gf320fpbp4wo 0 172620 1974879 1924374 2026-08-10T08:04:54Z MyraMidnight 41218 bæti smá lista í einhverjar af myndasögunum sem Fjölvi gaf út 1974879 wikitext text/x-wiki '''Fjölvi''' eða '''Fjölva útgáfa''' er íslenskt [[útgáfufyrirtæki]] stofnað af [[Þorsteinn Thorarensen|Þorsteini Thorarensen]] árið 1966. == Myndasögur gefnar út af Fjölvi == Fjölvi gaf út mikið af myndasögubókum á sínum tíma, þar á meðal voru eftirfarandi: * [[Prins Valíant]] * [[Ástríkur gallvaski! (bók)|Ástríkur gallvaski!]] * [[Ævintýri Tinna]] * [[Lukku-Láki]] [[Flokkur:Útgáfufyrirtæki]] {{stubbur}} [[Flokkur:Íslensk bókaforlög]] hbt1y0vdyftw59c85gafmhnaw8oiotj 1974880 1974879 2026-08-10T08:06:09Z MyraMidnight 41218 þýddum myndasögum 1974880 wikitext text/x-wiki '''Fjölvi''' eða '''Fjölva útgáfa''' er íslenskt [[útgáfufyrirtæki]] stofnað af [[Þorsteinn Thorarensen|Þorsteini Thorarensen]] árið 1966. == Myndasögur gefnar út af Fjölvi == Fjölvi gaf út mikið af þýddum myndasögubókum á sínum tíma, þar á meðal voru eftirfarandi: * [[Prins Valíant]] * [[Ástríkur gallvaski! (bók)|Ástríkur gallvaski!]] * [[Ævintýri Tinna]] * [[Lukku-Láki]] [[Flokkur:Útgáfufyrirtæki]] {{stubbur}} [[Flokkur:Íslensk bókaforlög]] 4l6gvl5s3ups1cl9t4ueoq9pxpj7smc 0 181632 1974856 1948953 2026-08-09T20:47:33Z TKSnaevarr 53243 1974856 wikitext text/x-wiki {{Formúlu 1 ökumaður |name = Charles Leclerc |image = file:2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 3978 by Stepro (cropped2).jpg |image_size = |alt = |caption = Leclerc eftir hollenska kappaksturinn 2024 |birth_name = Charles Marc Hervé Perceval Leclerc |birth_date = {{birth date and age|1997|10|16|df=y}} |birth_place = [[Monte Carlo]], [[Mónakó]] |death_date = |death_place = |relatives = <!-- family members who are independly notable i.e. have their own article --> |nationality = {{flagicon|Monaco}} Mónakóskur |years = |teams = <!-- or |team = See "Teams field" section below --> |2026 Team = [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |car_number = 16 |races = {{F1stat|LEC|entries}} ({{F1stat|LEC|starts}} ræsingar) |championships = |wins = {{F1stat|LEC|wins}} |podiums = {{F1stat|LEC|podiums}} |points = {{F1stat|LEC|careerpoints}} |poles = {{F1stat|LEC|poles}} |fastest_laps = {{F1stat|LEC|fastestlaps}} |first_race = Ástralski kappaksturinn 2018 |first_win = Belgíski kappaksturinn 2019 |last_win = {{F1stat|LEC|lastwin}} |last_race = {{F1stat|LEC|lastgp}} |last_season = [[Formúla 1 2025|2025]] sæti |last_position = 5. (242 stig) | prev series = {{plainlist| * [[Formúla 2|FIA Formúla 2]] * GP3 Series * FIA F3 European * Formula Renault Eurocup * Formula Renault 2.0 Alps }} | prev series years= {{plainlist| * 2017 * 2016 * 2015 * 2014 * 2014 }} |titles = {{plainlist| * [[Formúla 2|FIA Formúla 2]] * GP3 Series }} | title years = {{plainlist| * 2017 * 2016 }} |website = {{URL|https://charlesleclerc.com/}} |signature = Charles Leclerc F1-driver signature.png |signature_size = |module = |module2 = |module3 = |module4 = |module5 = |updated = }} '''Charles Marc Hervé Perceval Leclerc''' (f. 16. október, 1997) er mónakóskur ökumaður sem keppir í [[Formúla 1|Formúlu 1]] fyrir [[Scuderia Ferrari]]. Hann byrjaði að keppa í [[Formúla 1|Formúlu 1]] árið 2018 með Sauber Formúlu-liðinu en hafði tekið æfingu fyrir Scuderia Ferrari árið 2017, sama ár og hann vann [[Formúla 2|Formúlu 2]]. Charles Leclerc hefur aldrei unnið heimsmeistaratitillinn í [[Formúla 1|Formúlu 1]]. Besti árangur hans á heilu tímabili í [[Formúla 1|Formúlu 1]] var árið 2022 þegar hann lenti í öðru sæti með 308 stig.<ref>{{Vefheimild|titill=Charles Leclerc reveals his personal best race from the 2022 F1 season|url=https://www.sportskeeda.com/f1/charles-leclerc-reveals-personal-best-race-2022-f1-season|útgefandi=[[Sportskeeda]]|dags=23. desember 2022|skoðað=24. júlí 2024|höfundur=Joshi, Pratik}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimildir== *[https://www.formula1.com/en/drivers/charles-leclerc Charles Leclerc] á formula1.com {{DEFAULTSORT:Leclerc, Charles}} {{f|1997}} [[Flokkur:Formúlu 1 ökumenn]] if26hiyj9oxzxjq5qi49ikpe1pup7b5 0 187857 1974878 1968478 2026-08-10T07:50:18Z MyraMidnight 41218 Ástríkur á íslensku 1974878 wikitext text/x-wiki '''Ástríkur gallvaski!''' er [[myndasaga]] eftir [[René Goscinny]] og [[Albert Uderzo]] sem var fyrst birt sem framhaldssaga í tímaritinu ''[[Pilote]]'' frá [[Dargaud]] í október 1959.<ref>{{Cite web|url=https://www.asterix.com/la-collection/les-albums/asterix-le-gaulois/|title=Astérix le Gaulois – Astérix – Le site officiel|website=www.asterix.com|language=fr-FR|access-date=2018-10-03|archive-date=2023-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20230318112204/https://asterix.com/la-collection/les-albums/asterix-le-gaulois/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.hachette.com.au/rene-goscinny/asterix-asterix-the-gaul|title=Asterix: Asterix The Gaul: Album 1 by Rene Goscinny – Books|access-date=2018-10-03|archive-date=2018-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004021235/https://www.hachette.com.au/rene-goscinny/asterix-asterix-the-gaul|url-status=dead}}</ref> Sagan kom svo út í bók árið 1961. Sagan fjallar um [[Gallar|Gallann]] [[Ástríkur gallvaski (persóna)|Ástrík gallvaska]] sem býr í þorpi einu í [[Armoríka|Armoríku]] sem enn veitir yfirráðum [[Rómaveldi|Rómverja]] mótspyrnu. Ástæðan er töfraseyði sem veitir Göllunum ofurmannlegan styrk. Aðalpersónur bókarinnar eru Ástríkur og vinur hans Steinríkur. Rómverjar ræna [[seiðkarl]]i þorpsins, Sjóðríki, og Ástríkur og Steinríkur verða að frelsa hann áður en Rómverjar leggja þorpið þeirra undir sig. Þetta er fyrsta bókin í bókaröðinni [[Ástríkur og víðfræg afrek hans]]. Bókin kom út á íslensku hjá [[Fjölvi (forlag)|Fjölva]] í þýðingu Þorbjörns Magnússonar í mjúku broti árið 1974, ásamt bókunum ''[[Ástríkur og Kleópatra]]'' og ''[[Ástríkur í Bretalandi]]''.<ref>{{cite web|url=https://sveppagreifinn.blogspot.com/2019/09/129-eiliti-um-islensku-astriks-bkurnar.html|title=129. Eilítið um íslensku Ástríksbækurnar|date=20. september 2019|website=Hrakfarir og heimskupör|author=Sveppagreifinn}}</ref> Árið 1967 kom út [[teiknimynd]] gerð eftir bókinni af teiknimyndaverinu [[Belvision]], án samþykkis Goscinnys og Uderzos. Eftir það höfnuðu þeir öllum teiknimyndum nema þeir fengju sjálfir að taka þátt í gerð þeirra.<ref>Daniel Couvreur, ''Belvision, « Le Hollywood européen du dessin animé »'', Le Lombard, 2013.</ref> Árið 1999 var bókin valin á [[Listi Le Monde yfir 100 minnisstæðustu bækur aldarinnar|lista Le Monde yfir 100 minnisstæðustu bækur 20. aldar]]. == Myndasögurnar á íslensku == [[Froskur útgáfa]] hefur verið að gefa út þýddar sögur um Ástrík Galvaska,<ref>{{Cite web|url=https://barnabok.is/?product_tag=astrikur|title=Ástríkur Archives|website=barnabok.is|language=is|access-date=2026-08-10}}</ref> en áður hafði forlagið [[Fjölvi (forlag)|Fjölvi]] verið að þýða og gefa út sögur úr þessari seríu.<ref>{{Cite web|url=https://www.asterix-obelix.nl/?lng=is|title=Asterix around the World - the many Languages of Asterix|website=www.asterix-obelix.nl|access-date=2026-08-10}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Ástríkur]] [[Flokkur:Franskar myndasögur]] [[Flokkur:Bókaárið 1961]] di0koqlsdy8858310ijv1x9u4gvgexx 1974889 1974878 2026-08-10T09:05:43Z MyraMidnight 41218 set inn skáletrað aftur, og prófa svoldið sem ætti ekki að skáletra allan titilinn 1974889 wikitext text/x-wiki {{Skáletrað|string=Ástríkur galvaski!}}'''''Ástríkur gallvaski!''''' er [[myndasaga]] eftir [[René Goscinny]] og [[Albert Uderzo]] sem var fyrst birt sem framhaldssaga í tímaritinu ''[[Pilote]]'' frá [[Dargaud]] í október 1959.<ref>{{Cite web|url=https://www.asterix.com/la-collection/les-albums/asterix-le-gaulois/|title=Astérix le Gaulois – Astérix – Le site officiel|website=www.asterix.com|language=fr-FR|access-date=2018-10-03|archive-date=2023-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20230318112204/https://asterix.com/la-collection/les-albums/asterix-le-gaulois/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.hachette.com.au/rene-goscinny/asterix-asterix-the-gaul|title=Asterix: Asterix The Gaul: Album 1 by Rene Goscinny – Books|access-date=2018-10-03|archive-date=2018-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004021235/https://www.hachette.com.au/rene-goscinny/asterix-asterix-the-gaul|url-status=dead}}</ref> Sagan kom svo út í bók árið 1961. Sagan fjallar um [[Gallar|Gallann]] [[Ástríkur gallvaski (persóna)|Ástrík gallvaska]] sem býr í þorpi einu í [[Armoríka|Armoríku]] sem enn veitir yfirráðum [[Rómaveldi|Rómverja]] mótspyrnu. Ástæðan er töfraseyði sem veitir Göllunum ofurmannlegan styrk. Aðalpersónur bókarinnar eru Ástríkur og vinur hans Steinríkur. Rómverjar ræna [[seiðkarl]]i þorpsins, Sjóðríki, og Ástríkur og Steinríkur verða að frelsa hann áður en Rómverjar leggja þorpið þeirra undir sig. Þetta er fyrsta bókin í bókaröðinni [[Ástríkur og víðfræg afrek hans]]. Bókin kom út á íslensku hjá [[Fjölvi (forlag)|Fjölva]] í þýðingu Þorbjörns Magnússonar í mjúku broti árið 1974, ásamt bókunum ''[[Ástríkur og Kleópatra]]'' og ''[[Ástríkur í Bretalandi]]''.<ref>{{cite web|url=https://sveppagreifinn.blogspot.com/2019/09/129-eiliti-um-islensku-astriks-bkurnar.html|title=129. Eilítið um íslensku Ástríksbækurnar|date=20. september 2019|website=Hrakfarir og heimskupör|author=Sveppagreifinn}}</ref> Árið 1967 kom út [[teiknimynd]] gerð eftir bókinni af teiknimyndaverinu [[Belvision]], án samþykkis Goscinnys og Uderzos. Eftir það höfnuðu þeir öllum teiknimyndum nema þeir fengju sjálfir að taka þátt í gerð þeirra.<ref>Daniel Couvreur, ''Belvision, « Le Hollywood européen du dessin animé »'', Le Lombard, 2013.</ref> Árið 1999 var bókin valin á [[Listi Le Monde yfir 100 minnisstæðustu bækur aldarinnar|lista Le Monde yfir 100 minnisstæðustu bækur 20. aldar]]. == Myndasögurnar á íslensku == [[Froskur útgáfa]] hefur verið að gefa út þýddar sögur um Ástrík Galvaska,<ref>{{Cite web|url=https://barnabok.is/?product_tag=astrikur|title=Ástríkur Archives|website=barnabok.is|language=is|access-date=2026-08-10}}</ref> en áður hafði forlagið [[Fjölvi (forlag)|Fjölvi]] verið að þýða og gefa út sögur úr þessari seríu.<ref>{{Cite web|url=https://www.asterix-obelix.nl/?lng=is|title=Asterix around the World - the many Languages of Asterix|website=www.asterix-obelix.nl|access-date=2026-08-10}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Ástríkur]] [[Flokkur:Franskar myndasögur]] [[Flokkur:Bókaárið 1961]] 7a06eahx7mqpt65u6vl7yiip5jrjn6e 1974890 1974889 2026-08-10T09:06:35Z MyraMidnight 41218 stafs.v 1974890 wikitext text/x-wiki {{Skáletrað|string=Ástríkur gallvaski!}}'''''Ástríkur gallvaski!''''' er [[myndasaga]] eftir [[René Goscinny]] og [[Albert Uderzo]] sem var fyrst birt sem framhaldssaga í tímaritinu ''[[Pilote]]'' frá [[Dargaud]] í október 1959.<ref>{{Cite web|url=https://www.asterix.com/la-collection/les-albums/asterix-le-gaulois/|title=Astérix le Gaulois – Astérix – Le site officiel|website=www.asterix.com|language=fr-FR|access-date=2018-10-03|archive-date=2023-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20230318112204/https://asterix.com/la-collection/les-albums/asterix-le-gaulois/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.hachette.com.au/rene-goscinny/asterix-asterix-the-gaul|title=Asterix: Asterix The Gaul: Album 1 by Rene Goscinny – Books|access-date=2018-10-03|archive-date=2018-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004021235/https://www.hachette.com.au/rene-goscinny/asterix-asterix-the-gaul|url-status=dead}}</ref> Sagan kom svo út í bók árið 1961. Sagan fjallar um [[Gallar|Gallann]] [[Ástríkur gallvaski (persóna)|Ástrík gallvaska]] sem býr í þorpi einu í [[Armoríka|Armoríku]] sem enn veitir yfirráðum [[Rómaveldi|Rómverja]] mótspyrnu. Ástæðan er töfraseyði sem veitir Göllunum ofurmannlegan styrk. Aðalpersónur bókarinnar eru Ástríkur og vinur hans Steinríkur. Rómverjar ræna [[seiðkarl]]i þorpsins, Sjóðríki, og Ástríkur og Steinríkur verða að frelsa hann áður en Rómverjar leggja þorpið þeirra undir sig. Þetta er fyrsta bókin í bókaröðinni [[Ástríkur og víðfræg afrek hans]]. Bókin kom út á íslensku hjá [[Fjölvi (forlag)|Fjölva]] í þýðingu Þorbjörns Magnússonar í mjúku broti árið 1974, ásamt bókunum ''[[Ástríkur og Kleópatra]]'' og ''[[Ástríkur í Bretalandi]]''.<ref>{{cite web|url=https://sveppagreifinn.blogspot.com/2019/09/129-eiliti-um-islensku-astriks-bkurnar.html|title=129. Eilítið um íslensku Ástríksbækurnar|date=20. september 2019|website=Hrakfarir og heimskupör|author=Sveppagreifinn}}</ref> Árið 1967 kom út [[teiknimynd]] gerð eftir bókinni af teiknimyndaverinu [[Belvision]], án samþykkis Goscinnys og Uderzos. Eftir það höfnuðu þeir öllum teiknimyndum nema þeir fengju sjálfir að taka þátt í gerð þeirra.<ref>Daniel Couvreur, ''Belvision, « Le Hollywood européen du dessin animé »'', Le Lombard, 2013.</ref> Árið 1999 var bókin valin á [[Listi Le Monde yfir 100 minnisstæðustu bækur aldarinnar|lista Le Monde yfir 100 minnisstæðustu bækur 20. aldar]]. == Myndasögurnar á íslensku == [[Froskur útgáfa]] hefur verið að gefa út þýddar sögur um Ástrík Galvaska,<ref>{{Cite web|url=https://barnabok.is/?product_tag=astrikur|title=Ástríkur Archives|website=barnabok.is|language=is|access-date=2026-08-10}}</ref> en áður hafði forlagið [[Fjölvi (forlag)|Fjölvi]] verið að þýða og gefa út sögur úr þessari seríu.<ref>{{Cite web|url=https://www.asterix-obelix.nl/?lng=is|title=Asterix around the World - the many Languages of Asterix|website=www.asterix-obelix.nl|access-date=2026-08-10}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Ástríkur]] [[Flokkur:Franskar myndasögur]] [[Flokkur:Bókaárið 1961]] elnh8fgoq3yudqyzw9c89ka908ttt69 0 191306 1974864 1966289 2026-08-09T22:33:41Z MyraMidnight 41218 sandkassaleikur flokkur 1974864 wikitext text/x-wiki {{Tölvuleikur|nafn=Vintage Story|vefsíða=https://www.vintagestory.at/|útgefandi=Antego Studios|leikjavél=Borðtölva}} '''Vintage Story''' er svokallaður „sandkassa [[lífsþrautaleikur]]“ sem er þróaður og gefinn út af [[Anego Studio]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.vintagestory.at/aboutus.html/|title=About us|website=Vintage Story|language=en-US|access-date=2026-06-06}}</ref> Tyron, sem áður hafði unnið fyrir [[Hypixel]] við að þróa leikinn [[Hytale]], ákvað að fara sína eigin leið og byrjaði að þróa Vintage Story í febrúar 2016.<ref name=":0" /> == Þýðingar == Leikurinn er upphaflega á ensku, en þeir notast við [[Crowdin]] til að leyfa samfélaginu í kringum leikinn að sjá um að þýða leikinn á eigin tungumál. Það eru alla vega 25 tungumál sem hafa verið þýdd yfir 50% og íslenskan var 100% fyrir útgáfu 1.20 en ekki yfirfarin, og 99% fyrir 1.21 (108171 orð í heildina).<ref>{{Cite web|url=https://crowdin.com/project/vintage-story-game|title=Vintage Story Game — Translation Project on Crowdin|website=Crowdin|language=en|access-date=2026-06-06}}</ref> == Heimildir == <references/> {{Stubbur|tölvuleikur}} [[Flokkur:Tölvuleikir]] [[Flokkur:Windows-leikir]] [[Flokkur:Sandkassaleikir]] mvyuwr4wqusfhhfrsmswd5ydnqu4wu8 0 191508 1974836 1968162 2026-08-09T13:31:24Z MyraMidnight 41218 bæti við lista af fjöldi tölublaða eftir árum af mismunandi myndasögublöðum 1974836 wikitext text/x-wiki '''Siglufjarðarprentsmiðjan''' var stofnuð í nóvember [[1916]] og var starfandi þar til 2005. Fyrsta blaðið sem þeir prentuðu var „[[Fram (tímarit)|Fram]]“ og voru ritstjórar blaðsins þeir [[Friðbjörn Níelsson]] og [[Hannes Jónasson]]. [[Sigurjón Sæmundsson]] keypti prentsmiðjuna árið 1935 og rak hana til dauðadags, en prentvélarnar og tækin enduðu í Iðnminjasafnið á [[Akureyri]].<ref>{{Vefheimild|url=https://prentsogusetur.is/siglufjardarprentsmidja-1916-2005/|titill=Siglufjarðarprentsmiðja|útgefandi=prentsogusetur.is|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> == Teiknimyndablöðin == Þeir hófu að gefa út blöðin [[Tarzan]] árið 1979, sem voru íslenskar þýðingar á blöðunum frá Edgar Rice Burroughs' og komu þau út hálfsmánaðarlega. Brátt var prentsmiðjan komin með stórt úrval af þýddum teiknimyndasögum í prenti hjá sér:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2011704309983/timalausar-teiknimyndasogur-fra-siglufjardarprentsmidju|titill=Tímalausar teiknimyndasögur frá Siglufjarðarprentsmiðju|höfundur=Þorgils Jónsson|útgefandi=visir.is|mánuður=2. maí|ár=2011|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> * Tarzan, Sonur Tarzans * Tommi & Jerry * Súpermann * Kóngulóarmaðurinn * Risinn Hulk * Gög & Gokke. === Tarzan á íslensku === Á árunum 1979 - 1985 komu út 124 tölublöð af Tarzan.<ref>Kjarakaup tilboð sem voru auglýst inn í blaðinu Kóngulóarmaðurinn nr.2 árið 1988, gefið út af Siglufjarðarprentsmiðja h.f.</ref> === [[Köngulóarmaðurinn]] (Spiderman)<ref name=":0">Guðjón Torfi Sigurðarsson (17. júní 2023) á facebook: [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt: Marvel blöð frá Siglurfjarðarprentsmiðjunni]. skoðað 9. ágúst 2026</ref> === Út komu alls 48 tölublöð um Köngulóarmanninn á íslensku frá prentsmiðjunni * 1984, tölublöð 1-9 * 1985, tölublöð 1-4 * 1986, tölublöð 1-8 * 1987, tölublöð 1-4, 7-9 (5 og 6 komu aldrei út) * 1988, tölublöð 1-10 * 1989, tölublöð 1-10 === [[Hulk|Risinn Hulk]] (Hulk)<ref name=":0" /> === Út komu alls 13 tölublöð um Risann Hulk á íslensku frá prentsmiðjunni * 1984, tölublöð 1-9 * 1985, tölublöð 1-4 === [[Superman|Supermann]] (Superman)<ref name=":0" /> === Út komu alls 50 tölublöð um Supermann á íslensku frá prentsmiðjunni * 1985, tölublöð 1-4 * 1986, tölublöð 1-10 * 1987, tölublöð 1-6 * 1988, tölublöð 1-10 * 1989, tölublöð 1-10 * 1990, tölublöð 1-10 === [[Batman|Leðurblökumaðurinn]] (Batman)<ref name=":0" /> === Út komu alls 20 tölublöð um Leðurblökumanninn á íslensku frá prentsmiðjunni * 1989, tölublöð 1-5 * 1990, tölublöð 1-10 * 1991, tölublöð 1-5 == Tilvísanir == <references/> {{S|1916}} [[Flokkur:Myndasögur]] [[Flokkur:Prentsmiðjur á Íslandi]] 57ckyyn2l4yzke6uzaz9k00sh0m8tzz 1974841 1974836 2026-08-09T13:41:51Z MyraMidnight 41218 færi tilvísanir úr fyrirsögnum 1974841 wikitext text/x-wiki '''Siglufjarðarprentsmiðjan''' var stofnuð í nóvember [[1916]] og var starfandi þar til 2005. Fyrsta blaðið sem þeir prentuðu var „[[Fram (tímarit)|Fram]]“ og voru ritstjórar blaðsins þeir [[Friðbjörn Níelsson]] og [[Hannes Jónasson]]. [[Sigurjón Sæmundsson]] keypti prentsmiðjuna árið 1935 og rak hana til dauðadags, en prentvélarnar og tækin enduðu í Iðnminjasafnið á [[Akureyri]].<ref>{{Vefheimild|url=https://prentsogusetur.is/siglufjardarprentsmidja-1916-2005/|titill=Siglufjarðarprentsmiðja|útgefandi=prentsogusetur.is|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> == Teiknimyndablöðin == Þeir hófu að gefa út blöðin [[Tarzan]] árið 1979, sem voru íslenskar þýðingar á blöðunum frá Edgar Rice Burroughs' og komu þau út hálfsmánaðarlega. Brátt var prentsmiðjan komin með stórt úrval af þýddum teiknimyndasögum í prenti hjá sér:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2011704309983/timalausar-teiknimyndasogur-fra-siglufjardarprentsmidju|titill=Tímalausar teiknimyndasögur frá Siglufjarðarprentsmiðju|höfundur=Þorgils Jónsson|útgefandi=visir.is|mánuður=2. maí|ár=2011|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> * Tarzan, Sonur Tarzans * Tommi & Jerry * Súpermann * Kóngulóarmaðurinn * Risinn Hulk * Gög & Gokke. === Tarzan á íslensku === Á árunum 1979 - 1985 komu út 124 tölublöð af Tarzan.<ref>Kjarakaup tilboð sem voru auglýst inn í blaðinu Kóngulóarmaðurinn nr.2 árið 1988, gefið út af Siglufjarðarprentsmiðja h.f.</ref> === [[Köngulóarmaðurinn]] (Spiderman) === Út komu alls 48 tölublöð um Köngulóarmanninn á íslensku frá prentsmiðjunni<ref name=":0">Guðjón Torfi Sigurðarsson (17. júní 2023) á facebook: [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt: Marvel blöð frá Siglurfjarðarprentsmiðjunni]. skoðað 9. ágúst 2026</ref> * 1984, tölublöð 1-9 * 1985, tölublöð 1-4 * 1986, tölublöð 1-8 * 1987, tölublöð 1-4, 7-9 (5 og 6 komu aldrei út) * 1988, tölublöð 1-10 * 1989, tölublöð 1-10 === [[Hulk|Risinn Hulk]] (Hulk) === Út komu alls 13 tölublöð um Risann Hulk á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1984, tölublöð 1-9 * 1985, tölublöð 1-4 === [[Superman|Supermann]] (Superman) === Út komu alls 50 tölublöð um Supermann á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1985, tölublöð 1-4 * 1986, tölublöð 1-10 * 1987, tölublöð 1-6 * 1988, tölublöð 1-10 * 1989, tölublöð 1-10 * 1990, tölublöð 1-10 === [[Batman|Leðurblökumaðurinn]] (Batman) === Út komu alls 20 tölublöð um Leðurblökumanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1989, tölublöð 1-5 * 1990, tölublöð 1-10 * 1991, tölublöð 1-5 == Tilvísanir == <references/> {{S|1916}} [[Flokkur:Myndasögur]] [[Flokkur:Prentsmiðjur á Íslandi]] osxi4dhhlhzets2zzycmsyh7vjae3j4 1974854 1974841 2026-08-09T20:40:12Z MyraMidnight 41218 Sigurjón lærði prentiðn hjá Oddi Björnssyni prentmeistara 1974854 wikitext text/x-wiki '''Siglufjarðarprentsmiðjan''' var stofnuð í nóvember [[1916]] og var starfandi þar til 2005. Fyrsta blaðið sem þeir prentuðu var „[[Fram (tímarit)|Fram]]“ og voru ritstjórar blaðsins þeir [[Friðbjörn Níelsson]] og [[Hannes Jónasson]]. [[Sigurjón Sæmundsson]] keypti prentsmiðjuna árið 1935 og tók við rekstri hennar 1. júní það árið og rak hana til dauðadags, en prentvélarnar og tækin enduðu í Iðnminjasafnið á [[Akureyri]].<ref>{{Vefheimild|url=https://prentsogusetur.is/siglufjardarprentsmidja-1916-2005/|titill=Siglufjarðarprentsmiðja|útgefandi=prentsogusetur.is|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> Sigurjón lærði prentiðn hjá [[Oddur Björnsson (f. 1865)|Oddi Björnssyni]] prentmeistara á Akureyri og var lærlingur undir honum í 7 ár.<ref name=":1">{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6553315?iabr=on#page/n3/mode/1up|titill=Siglufirðingur í söng og starfi|höfundur=Örn Þórarinsson|útgefandi=Feykir|mánuður=maí|ár=1987}}</ref> Upprunalega prentsmiðjan eyðilagðist í eldsvoða nokkrum árum eftir að hún var stofnuð, og var ný prentsmiðja stofnsett í hennar stað árið 1928.<ref name=":1" /> == Teiknimyndablöðin == Þeir hófu að gefa út blöðin [[Tarzan]] árið 1979, sem voru íslenskar þýðingar á blöðunum frá Edgar Rice Burroughs' og komu þau út hálfsmánaðarlega. Brátt var prentsmiðjan komin með stórt úrval af þýddum teiknimyndasögum í prenti hjá sér:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2011704309983/timalausar-teiknimyndasogur-fra-siglufjardarprentsmidju|titill=Tímalausar teiknimyndasögur frá Siglufjarðarprentsmiðju|höfundur=Þorgils Jónsson|útgefandi=visir.is|mánuður=2. maí|ár=2011|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> * Tarzan, Sonur Tarzans * Tommi & Jerry * Súpermann * Kóngulóarmaðurinn * Risinn Hulk * Gög & Gokke. === Tarzan á íslensku === Á árunum 1979 - 1985 komu út 124 tölublöð af Tarzan.<ref>Kjarakaup tilboð sem voru auglýst inn í blaðinu Kóngulóarmaðurinn nr.2 árið 1988, gefið út af Siglufjarðarprentsmiðja h.f.</ref> === [[Köngulóarmaðurinn]] (Spiderman) === Út komu alls 48 tölublöð um Köngulóarmanninn á íslensku frá prentsmiðjunni<ref name=":0">Guðjón Torfi Sigurðarsson (17. júní 2023) á facebook: [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt: Marvel blöð frá Siglurfjarðarprentsmiðjunni]. skoðað 9. ágúst 2026</ref> * 1984, tölublöð 1-9 * 1985, tölublöð 1-4 * 1986, tölublöð 1-8 * 1987, tölublöð 1-4, 7-9 (5 og 6 komu aldrei út) * 1988, tölublöð 1-10 * 1989, tölublöð 1-10 === [[Hulk|Risinn Hulk]] (Hulk) === Út komu alls 13 tölublöð um Risann Hulk á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1984, tölublöð 1-9 * 1985, tölublöð 1-4 === [[Superman|Supermann]] (Superman) === Út komu alls 50 tölublöð um Supermann á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1985, tölublöð 1-4 * 1986, tölublöð 1-10 * 1987, tölublöð 1-6 * 1988, tölublöð 1-10 * 1989, tölublöð 1-10 * 1990, tölublöð 1-10 === [[Batman|Leðurblökumaðurinn]] (Batman) === Út komu alls 20 tölublöð um Leðurblökumanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1989, tölublöð 1-5 * 1990, tölublöð 1-10 * 1991, tölublöð 1-5 == Tilvísanir == <references/> {{S|1916}} [[Flokkur:Myndasögur]] [[Flokkur:Prentsmiðjur á Íslandi]] jsfiylw3x3erefmckky2ni4ndhj67lj 1974855 1974854 2026-08-09T20:45:42Z MyraMidnight 41218 leiðrétti dags. á heimild 1974855 wikitext text/x-wiki '''Siglufjarðarprentsmiðjan''' var stofnuð í nóvember [[1916]] og var starfandi þar til 2005. Fyrsta blaðið sem þeir prentuðu var „[[Fram (tímarit)|Fram]]“ og voru ritstjórar blaðsins þeir [[Friðbjörn Níelsson]] og [[Hannes Jónasson]]. [[Sigurjón Sæmundsson]] keypti prentsmiðjuna árið 1935 og tók við rekstri hennar 1. júní það árið og rak hana til dauðadags, en prentvélarnar og tækin enduðu í Iðnminjasafnið á [[Akureyri]].<ref>{{Vefheimild|url=https://prentsogusetur.is/siglufjardarprentsmidja-1916-2005/|titill=Siglufjarðarprentsmiðja|útgefandi=prentsogusetur.is|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> Sigurjón lærði prentiðn hjá [[Oddur Björnsson (f. 1865)|Oddi Björnssyni]] prentmeistara á Akureyri og var lærlingur undir honum í 7 ár.<ref name=":1">{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6553315?iabr=on#page/n3/mode/1up|titill=Siglufirðingur í söng og starfi|höfundur=Örn Þórarinsson|útgefandi=Feykir|mánuður=11. mars|ár=1987}}</ref> Upprunalega prentsmiðjan eyðilagðist í eldsvoða nokkrum árum eftir að hún var stofnuð, og var ný prentsmiðja stofnsett í hennar stað árið 1928.<ref name=":1" /> == Teiknimyndablöðin == Þeir hófu að gefa út blöðin [[Tarzan]] árið 1979, sem voru íslenskar þýðingar á blöðunum frá Edgar Rice Burroughs' og komu þau út hálfsmánaðarlega. Brátt var prentsmiðjan komin með stórt úrval af þýddum teiknimyndasögum í prenti hjá sér:<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2011704309983/timalausar-teiknimyndasogur-fra-siglufjardarprentsmidju|titill=Tímalausar teiknimyndasögur frá Siglufjarðarprentsmiðju|höfundur=Þorgils Jónsson|útgefandi=visir.is|mánuður=2. maí|ár=2011|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> * Tarzan, Sonur Tarzans * Tommi & Jerry * Súpermann * Kóngulóarmaðurinn * Risinn Hulk * Gög & Gokke. === Tarzan á íslensku === Á árunum 1979 - 1985 komu út 124 tölublöð af Tarzan.<ref>Kjarakaup tilboð sem voru auglýst inn í blaðinu Kóngulóarmaðurinn nr.2 árið 1988, gefið út af Siglufjarðarprentsmiðja h.f.</ref> === [[Köngulóarmaðurinn]] (Spiderman) === Út komu alls 48 tölublöð um Köngulóarmanninn á íslensku frá prentsmiðjunni<ref name=":0">Guðjón Torfi Sigurðarsson (17. júní 2023) á facebook: [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt: Marvel blöð frá Siglurfjarðarprentsmiðjunni]. skoðað 9. ágúst 2026</ref> * 1984, tölublöð 1-9 * 1985, tölublöð 1-4 * 1986, tölublöð 1-8 * 1987, tölublöð 1-4, 7-9 (5 og 6 komu aldrei út) * 1988, tölublöð 1-10 * 1989, tölublöð 1-10 === [[Hulk|Risinn Hulk]] (Hulk) === Út komu alls 13 tölublöð um Risann Hulk á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1984, tölublöð 1-9 * 1985, tölublöð 1-4 === [[Superman|Supermann]] (Superman) === Út komu alls 50 tölublöð um Supermann á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1985, tölublöð 1-4 * 1986, tölublöð 1-10 * 1987, tölublöð 1-6 * 1988, tölublöð 1-10 * 1989, tölublöð 1-10 * 1990, tölublöð 1-10 === [[Batman|Leðurblökumaðurinn]] (Batman) === Út komu alls 20 tölublöð um Leðurblökumanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> * 1989, tölublöð 1-5 * 1990, tölublöð 1-10 * 1991, tölublöð 1-5 == Tilvísanir == <references/> {{S|1916}} [[Flokkur:Myndasögur]] [[Flokkur:Prentsmiðjur á Íslandi]] nre9tltnr6s7ync9w2axx8kjrfssyby 1974875 1974855 2026-08-10T07:21:56Z MyraMidnight 41218 setti tölublöðin í töflu 1974875 wikitext text/x-wiki '''Siglufjarðarprentsmiðjan''' var stofnuð í nóvember [[1916]] og var starfandi þar til 2005. Fyrsta blaðið sem þeir prentuðu var „[[Fram (tímarit)|Fram]]“ og voru ritstjórar blaðsins þeir [[Friðbjörn Níelsson]] og [[Hannes Jónasson]]. [[Sigurjón Sæmundsson]] keypti prentsmiðjuna árið 1935 og tók við rekstri hennar 1. júní það árið og rak hana til dauðadags, en prentvélarnar og tækin enduðu í Iðnminjasafnið á [[Akureyri]].<ref>{{Vefheimild|url=https://prentsogusetur.is/siglufjardarprentsmidja-1916-2005/|titill=Siglufjarðarprentsmiðja|útgefandi=prentsogusetur.is|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> Sigurjón lærði prentiðn hjá [[Oddur Björnsson (f. 1865)|Oddi Björnssyni]] prentmeistara á Akureyri og var lærlingur undir honum í 7 ár.<ref name=":1">{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6553315?iabr=on#page/n3/mode/1up|titill=Siglufirðingur í söng og starfi|höfundur=Örn Þórarinsson|útgefandi=Feykir|mánuður=11. mars|ár=1987}}</ref> Upprunalega prentsmiðjan eyðilagðist í eldsvoða nokkrum árum eftir að hún var stofnuð, og var ný prentsmiðja stofnsett í hennar stað árið 1928.<ref name=":1" /> == Teiknimyndablöðin == Þeir hófu að gefa út blöðin [[Tarzan]] árið 1979, sem voru íslenskar þýðingar á blöðunum frá Edgar Rice Burroughs' og komu þau út hálfsmánaðarlega. Brátt var prentsmiðjan komin með stórt úrval af þýddum teiknimyndasögum í prenti hjá sé.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2011704309983/timalausar-teiknimyndasogur-fra-siglufjardarprentsmidju|titill=Tímalausar teiknimyndasögur frá Siglufjarðarprentsmiðju|höfundur=Þorgils Jónsson|útgefandi=visir.is|mánuður=2. maí|ár=2011|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> Það var oft hægt að sjá innan á kápu tölublaðanna hvaða blöð voru til sölu, en þeir voru með svokallað „kjarakaup“ tilboð þar sem heilir árgangar voru seldir sem pakkar.<ref name=":2">„Kjarakaup“ tilboð sem voru auglýst inn í blaðinu Kóngulóarmaðurinn nr.2 árið 1988</ref> {| class="wikitable" |+Fjöldi tölublaða sem voru gefin út eftir árum !Ár !Köngulóar-<br/>maðurinn !Tarzan !Sonur<br/>Tarzans !Supermann !Risinn<br/>Hulk !Leðublöku-<br/>maðurinn !Tom &<br/>Jerrý !Gög &<br/>Gokke |- |1979 | |25 |6 | | | | | |- |1980 | |25 |12 | | | | |6 |- |1981 | |25 |14<ref>„Kjarakaup“ tilboðið í 4.tbl Köngulóarmannsins (1985) sýndi að hægt væri að fá 14 blöð í pakka fyrir árgang 1981 af Sonur Tarzans, en árin eftir það voru þau sögð vera 12 talsins. </ref> | | | | |14 |- |1982 | |12 |7 | | | |12 |12 |- |1983 | |12 |6 | | | |12 |12 |- |1984 |9 |12 |6 | |9 | |8 | |- |1985 |4 |12 | |4 |4 | |12 | |- |1986 |8 | | |10 | | | | |- |1987 |7<ref>„Kjarakaup“ tilboð fyrir Köngulóarmanninn árgang 1987 segjir 7 blöð vera í pakka (tilboð í 9.tbl árið 1989 í samnefndu blaði). Einungis komu út tölublöðin 1-4 og 7-9. árið 1987. [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt.].</ref> | | |6 | | | | |- |1988 |10 | | |10 | | | | |- |1989 |10 | | |10 | |5 | | |- |1990 | | | |10 | |10 | | |- |1991 | | | | | |5 | | |- |1992 | | | | | | | | |} === Tarzan á íslensku === Á árunum 1979 - 1985 komu út 124 tölublöð af Tarzan. Það komu einnig út blöð um son Tarzans.<ref name=":2" /> === [[Köngulóarmaðurinn]] (Spiderman) === Út komu alls 48 tölublöð um Köngulóarmanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0">Guðjón Torfi Sigurðarsson (17. júní 2023) á facebook: [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt: Marvel blöð frá Siglurfjarðarprentsmiðjunni]. skoðað 9. ágúst 2026</ref> === [[Hulk|Risinn Hulk]] (Hulk) === Út komu alls 13 tölublöð um Risann Hulk á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> === [[Superman|Supermann]] (Superman) === Út komu alls 50 tölublöð um Supermann á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> === [[Batman|Leðurblökumaðurinn]] (Batman) === Út komu alls 20 tölublöð um Leðurblökumanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> == Tilvísanir == <references/> {{S|1916}} [[Flokkur:Myndasögur]] [[Flokkur:Prentsmiðjur á Íslandi]] bak2989im458v53nh3dv8pyxjr8egmk 1974876 1974875 2026-08-10T07:30:21Z MyraMidnight 41218 Bæti við heimild við 1981 Gök og Gokke í töflunni. 1974876 wikitext text/x-wiki '''Siglufjarðarprentsmiðjan''' var stofnuð í nóvember [[1916]] og var starfandi þar til 2005. Fyrsta blaðið sem þeir prentuðu var „[[Fram (tímarit)|Fram]]“ og voru ritstjórar blaðsins þeir [[Friðbjörn Níelsson]] og [[Hannes Jónasson]]. [[Sigurjón Sæmundsson]] keypti prentsmiðjuna árið 1935 og tók við rekstri hennar 1. júní það árið og rak hana til dauðadags, en prentvélarnar og tækin enduðu í Iðnminjasafnið á [[Akureyri]].<ref>{{Vefheimild|url=https://prentsogusetur.is/siglufjardarprentsmidja-1916-2005/|titill=Siglufjarðarprentsmiðja|útgefandi=prentsogusetur.is|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> Sigurjón lærði prentiðn hjá [[Oddur Björnsson (f. 1865)|Oddi Björnssyni]] prentmeistara á Akureyri og var lærlingur undir honum í 7 ár.<ref name=":1">{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6553315?iabr=on#page/n3/mode/1up|titill=Siglufirðingur í söng og starfi|höfundur=Örn Þórarinsson|útgefandi=Feykir|mánuður=11. mars|ár=1987}}</ref> Upprunalega prentsmiðjan eyðilagðist í eldsvoða nokkrum árum eftir að hún var stofnuð, og var ný prentsmiðja stofnsett í hennar stað árið 1928.<ref name=":1" /> == Teiknimyndablöðin == Þeir hófu að gefa út blöðin [[Tarzan]] árið 1979, sem voru íslenskar þýðingar á blöðunum frá Edgar Rice Burroughs' og komu þau út hálfsmánaðarlega. Brátt var prentsmiðjan komin með stórt úrval af þýddum teiknimyndasögum í prenti hjá sé.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2011704309983/timalausar-teiknimyndasogur-fra-siglufjardarprentsmidju|titill=Tímalausar teiknimyndasögur frá Siglufjarðarprentsmiðju|höfundur=Þorgils Jónsson|útgefandi=visir.is|mánuður=2. maí|ár=2011|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> Það var oft hægt að sjá innan á kápu tölublaðanna hvaða blöð voru til sölu, en þeir voru með svokallað „kjarakaup“ tilboð þar sem heilir árgangar voru seldir sem pakkar.<ref name=":2">„Kjarakaup“ tilboð sem voru auglýst inn í blaðinu Kóngulóarmaðurinn nr.2 árið 1988</ref> {| class="wikitable" |+Fjöldi tölublaða sem voru gefin út eftir árum !Ár !Köngulóar-<br/>maðurinn !Tarzan !Sonur<br/>Tarzans !Supermann !Risinn<br/>Hulk !Leðublöku-<br/>maðurinn !Tom &<br/>Jerrý !Gög &<br/>Gokke |- |1979 | |25 |6 | | | | | |- |1980 | |25 |12 | | | | |6 |- |1981 | |25 |14<ref>„Kjarakaup“ tilboðið í 4.tbl Köngulóarmannsins (1985) sýndi að hægt væri að fá 14 blöð í pakka fyrir árgang 1981 af Sonur Tarzans, en árin eftir það voru þau sögð vera 12 talsins. </ref> | | | | |14<ref>„Kjarakaup“ tilboð í Köngulóarmaðurinn 4.tbl 1985 segjir að hægt var að fá 14 blöð fyrir árgang 1981 af Gög & Gekke. Það var komið niður í 6 blöð í pakka næstu árin eftir það.</ref> |- |1982 | |12 |7 | | | |12 |12 |- |1983 | |12 |6 | | | |12 |12 |- |1984 |9 |12 |6 | |9 | |8 | |- |1985 |4 |12 | |4 |4 | |12 | |- |1986 |8 | | |10 | | | | |- |1987 |7<ref>„Kjarakaup“ tilboð fyrir Köngulóarmanninn árgang 1987 segjir 7 blöð vera í pakka (tilboð í 9.tbl árið 1989 í samnefndu blaði). Einungis komu út tölublöðin 1-4 og 7-9. árið 1987. [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt.].</ref> | | |6 | | | | |- |1988 |10 | | |10 | | | | |- |1989 |10 | | |10 | |5 | | |- |1990 | | | |10 | |10 | | |- |1991 | | | | | |5 | | |- |1992 | | | | | | | | |} === Tarzan á íslensku === Á árunum 1979 - 1985 komu út 124 tölublöð af Tarzan. Það komu einnig út blöð um son Tarzans.<ref name=":2" /> === [[Köngulóarmaðurinn]] (Spiderman) === Út komu alls 48 tölublöð um Köngulóarmanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0">Guðjón Torfi Sigurðarsson (17. júní 2023) á facebook: [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt: Marvel blöð frá Siglurfjarðarprentsmiðjunni]. skoðað 9. ágúst 2026</ref> === [[Hulk|Risinn Hulk]] (Hulk) === Út komu alls 13 tölublöð um Risann Hulk á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> === [[Superman|Supermann]] (Superman) === Út komu alls 50 tölublöð um Supermann á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> === [[Batman|Leðurblökumaðurinn]] (Batman) === Út komu alls 20 tölublöð um Leðurblökumanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> == Tilvísanir == <references/> {{S|1916}} [[Flokkur:Myndasögur]] [[Flokkur:Prentsmiðjur á Íslandi]] f2f7tohjjw19ri8jp0z9zz9g6q9114g 1974877 1974876 2026-08-10T07:38:46Z MyraMidnight 41218 laga stafs.villu og bætti við tölublöðum fyrir Tom & Jerry úr tbl.9 í Köngulóarmaðurinn (1989) 1974877 wikitext text/x-wiki '''Siglufjarðarprentsmiðjan''' var stofnuð í nóvember [[1916]] og var starfandi þar til 2005. Fyrsta blaðið sem þeir prentuðu var „[[Fram (tímarit)|Fram]]“ og voru ritstjórar blaðsins þeir [[Friðbjörn Níelsson]] og [[Hannes Jónasson]]. [[Sigurjón Sæmundsson]] keypti prentsmiðjuna árið 1935 og tók við rekstri hennar 1. júní það árið og rak hana til dauðadags, en prentvélarnar og tækin enduðu í Iðnminjasafnið á [[Akureyri]].<ref>{{Vefheimild|url=https://prentsogusetur.is/siglufjardarprentsmidja-1916-2005/|titill=Siglufjarðarprentsmiðja|útgefandi=prentsogusetur.is|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> Sigurjón lærði prentiðn hjá [[Oddur Björnsson (f. 1865)|Oddi Björnssyni]] prentmeistara á Akureyri og var lærlingur undir honum í 7 ár.<ref name=":1">{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6553315?iabr=on#page/n3/mode/1up|titill=Siglufirðingur í söng og starfi|höfundur=Örn Þórarinsson|útgefandi=Feykir|mánuður=11. mars|ár=1987}}</ref> Upprunalega prentsmiðjan eyðilagðist í eldsvoða nokkrum árum eftir að hún var stofnuð, og var ný prentsmiðja stofnsett í hennar stað árið 1928.<ref name=":1" /> == Teiknimyndablöðin == Þeir hófu að gefa út blöðin [[Tarzan]] árið 1979, sem voru íslenskar þýðingar á blöðunum frá Edgar Rice Burroughs' og komu þau út hálfsmánaðarlega. Brátt var prentsmiðjan komin með stórt úrval af þýddum teiknimyndasögum í prenti hjá sér.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2011704309983/timalausar-teiknimyndasogur-fra-siglufjardarprentsmidju|titill=Tímalausar teiknimyndasögur frá Siglufjarðarprentsmiðju|höfundur=Þorgils Jónsson|útgefandi=visir.is|mánuður=2. maí|ár=2011|mánuðurskoðað=18. júní|árskoðað=2026}}</ref> Það var oft hægt að sjá innan á kápu tölublaðanna hvaða blöð voru til sölu, en þeir voru með svokallað „kjarakaup“ tilboð þar sem heilir árgangar voru seldir sem pakkar.<ref name=":2">„Kjarakaup“ tilboð sem voru auglýst inn í blaðinu Kóngulóarmaðurinn nr.2 árið 1988</ref> {| class="wikitable" |+Fjöldi tölublaða sem voru gefin út eftir árum !Ár !Köngulóar-<br/>maðurinn !Tarzan !Sonur<br/>Tarzans !Supermann !Risinn<br/>Hulk !Leðublöku-<br/>maðurinn !Tom &<br/>Jerrý !Gög &<br/>Gokke |- |1979 | |25 |6 | | | | | |- |1980 | |25 |12 | | | | |6 |- |1981 | |25 |14<ref>„Kjarakaup“ tilboðið í 4.tbl Köngulóarmannsins (1985) sýndi að hægt væri að fá 14 blöð í pakka fyrir árgang 1981 af Sonur Tarzans, en árin eftir það voru þau sögð vera 12 talsins. </ref> | | | | |14<ref>„Kjarakaup“ tilboð í Köngulóarmaðurinn 4.tbl 1985 segjir að hægt var að fá 14 blöð fyrir árgang 1981 af Gög & Gekke. Það var komið niður í 6 blöð í pakka næstu árin eftir það.</ref> |- |1982 | |12 |7 | | | |12 |12 |- |1983 | |12 |6 | | | |12 |12 |- |1984 |9 |12 |6 | |9 | |8 | |- |1985 |4 |12 | |4 |4 | |12 | |- |1986 |8 | | |10 | | |10 | |- |1987 |7<ref>„Kjarakaup“ tilboð fyrir Köngulóarmanninn árgang 1987 segjir 7 blöð vera í pakka (tilboð í 9.tbl árið 1989 í samnefndu blaði). Einungis komu út tölublöðin 1-4 og 7-9. árið 1987. [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt.].</ref> | | |6 | | |10 | |- |1988 |10 | | |10 | | |10 | |- |1989 |10 | | |10 | |5 | | |- |1990 | | | |10 | |10 | | |- |1991 | | | | | |5 | | |} === Tarzan á íslensku === Á árunum 1979 - 1985 komu út 124 tölublöð af Tarzan. Það komu einnig út blöð um son Tarzans.<ref name=":2" /> === [[Köngulóarmaðurinn]] (Spiderman) === Út komu alls 48 tölublöð um Köngulóarmanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0">Guðjón Torfi Sigurðarsson (17. júní 2023) á facebook: [https://www.facebook.com/groups/177836275735450/posts/2325516274300762/ Myndasögukvlt: Marvel blöð frá Siglurfjarðarprentsmiðjunni]. skoðað 9. ágúst 2026</ref> === [[Hulk|Risinn Hulk]] (Hulk) === Út komu alls 13 tölublöð um Risann Hulk á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> === [[Superman|Supermann]] (Superman) === Út komu alls 50 tölublöð um Supermann á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> === [[Batman|Leðurblökumaðurinn]] (Batman) === Út komu alls 20 tölublöð um Leðurblökumanninn á íslensku frá prentsmiðjunni.<ref name=":0" /> == Tilvísanir == <references/> {{S|1916}} [[Flokkur:Myndasögur]] [[Flokkur:Prentsmiðjur á Íslandi]] sbw2rlimbfktkzkmvz2etwkaucwgjyz 0 192008 1974873 1971483 2026-08-10T04:00:47Z CommonsDelinker 1159 Skráin Jon_bjarnason.jpg var fjarlægð og henni eytt af Commons af [[c:User:Krd|Krd]] vegna þess að No ticket permission since 10 July 2026 1974873 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Jón Bjarnason | viðskeyti = Dannebrogsm. | mynd = | mynd_texti = Mynd birt með leyfi frá Ljósmyndasafni Stykkishólms. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1818|08|22}} | fæðingarstaður = Höskuldsey í Helgafellssveit | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1892|06|29|1818|08|22}} | starf = {{hlist|Bóndi|Hafnsögumaður|}} | þekkt_fyrir = Framúskarandi störf sem hafnsögumaður og að bjarga fólki úr lífsháska á sjó. | þekktustu_verk = Að bjarga Jóni Hákonaryni og Kristjáni Jónssyni við hræðilegar aðstæður á sjó. | titill = Dannebrogsmaður | maki = {{gifting|[[Þorgerður Björnsdóttir]]|1841|1864|orsök=maki dó}} {{gifting|[[Hólmfríður Gunnarsdóttir]]|1871|1892|orsök=dó}} | börn = Með Þorgerði: Valgerður Jónsdóttir 1841-1917 Halldóra Jónsdóttir 1844-1870 Bjarni Jónsson 1845-1900 Einar Jónsson 1847-1936 Þuríður Jónsdóttir 1853-1939 Ástríður María Jónsdóttir 1855-1883 Sveinbjörn Jónsson 1858-1889 Pétur Jónsson 1860-1921 Með Hólmfríði: Sigurður Hólm Jónsson 1872-1901 | foreldrar = Bjarni Pétursson 1787-1851 Halldóra Einarsdóttir 1787-1868 | heiður = Fékk orðu Dannebrogsmanna 25.5.1880. }} Jón Bjarnason fæddist 22. ágúst 1818 í [[Höskuldsey]] í [[Helgafellssveit]] og lést 29. júní 1892. Jón var bóndi í [[Fremri-Langey]] í [[Dalasýsla|Dalasýslu]] 1844-1845 og bóndi í Bíldsey eftir það og var þar til dauðadags. Hann er þekktastur fyrir störf sín sem hafnsögumaður meðan hann bjó í Bíldsey. Jón bjargaði tveimur ungum mönnum 1856 við hræðilegar aðstæður og hefur það ásamt framúrskarandi starfa sem hafnsögumaður leitt til þess að hann fékk heiðursmerki [[Dannebrogsorðan|Dannebrogsmanna]]. Í stjórnartíðindum 1880 segir orðrétt: "HEIÐURSMERKI. Hinn 25. dag maímánaðar þóknaðist hans hátign konunginum að sæma fyrverandi hafnsögumann Jón Bjarnason á Bíldsey í Snæfellsnessýslu með heiðursmerki dannebrogsmanna."<ref>{{Bókaheimild|titill=Stjórnartíðindi fyrir Ísland: B-deild|ár=1880|bls=120|url=https://timarit.is/page/6700933}}</ref> == Hetjudáð<ref>{{Bókaheimild|titill=Dómabók: Snæf. IV. 16. (1854-1858)|ár=1856|bls=142-143|url=https://domabaekur.manntal.is/Fletta/34/312/100005}}</ref> == Úr Dómabók og umorðað í nútímamál að mestu. 2. janúar 1856 björguðu Jón Bjarnason ásamt systur sinni Guðríði Bjarnadóttur og Guðfinnu Sigurðardóttur mönnunum Jóni Hákonarsyni og Kristjáni Jónssyni úr lífsháska. Jón Hákonar, Kristján og þriðji maðurinn Jón Magnússon er fórst í þessu atviki fóru saman um kl 3 síðdegis frá Brokey og ætluðu til Fagureyjar. Á leiðinni ákváðu þeir að stoppa við í Hrappsey í smá stund en lögðu af stað aftur eftir að það fór að dimma. Þá var farið að kvessa úr norðanátt en þó logn með köflum. Á milli Bíldseyjar og [[Fagurey (Breiðafirði)|Fagureyjar]] lenntur félagarnir í miklum sjógang, (tekið er fram að á þeim stað er straumhart á milli eyja einkum þegar þessi vindátt er.) Þegar þangað var komið kom stór alda yfir bátinn og fyllti hann af sjó, þá kom önnur sem hvolfdi bátnum. Þeir komust allir úr bátnum og uppá kjölinn en þá kom önnur alda sem fleygði bátnum uppí loft aftur og komust þeir þannig aftur í bátinn sem enn var talsvert fullur af sjó. Eftir örskamma stund skall önnur alda á bátnum sem hvolfdist enn á ný. Kristján náði uppá kjölinn fyrst og Jón Hákonar á eftir honum sem náði að grípa í Jón Magnússon og halda honum undir hendinni þangað til hann náði sjálfur upp á kjölinn. En þá skaust báturinn aftur í loft og snerist við en Kristján náði aftur uppí bátinn og Jón Hákonar líka sem dró þann þriðja með sér. Það leið ekki á löngu þar til bátnum var hvolft í þriðja sinn og Jónarnir báðir misstu taki af bátnum en enginn af þeim þrem kunni að synda, þannig þeir gátu ekkert bjargað sér fyrr en Jón Hákonar fékk höfuðhögg sem reyndist vera báturinn. Þannig náði hann aftur í bátinn og þegar Kristján ætlaði upp á bátinn greip Jón Magnússon í fótinn á honum og ríghélt í hann þangað til skórinn losnaði. Kristján missti þannig Jón sem var þá “allur kaldur.” Þar með hvarf Jón Magnússon og þeir urðu ekki varir við hann síðar og var hann þá allur. Þarna var farið að bæta í vind og Jón Hákonar og Kristján gátu lítið gert nema láta sig reka með straumstrengnum. Straumurinn rak þá í áttina að Bíldsey og þeir halda að þeir voru um 1/8 af mílu frá eynni, þó ómögulegt að segja með vissu sökum myrkurs. Þá byrjuðu þeir að kalla og öskra eftir hjálp en þá orðnir alveg máttvana og farnir að efast um að nokkur hjálp myndi berast. Nokkru síðar, þeir segja að það hafi verið klukkutími en segja að þeir geti enganveginn sagt til um það, kom þá Jón Bjarnason lóðs úr Bíldsey og hafði róið í átt að köllunum þótt hann hafði hvassviðrið á móti sér. Sagt er beint að “þá var orðið mikið hvasst, sjógangur og straumur mikill og náttmyrkur fullkomið og allt á móti Jóni Bjarnasyni” bæði vitnin sögðu sér í lagi að þetta var orðrétt: “mikil lífshætta sem Jón hafi stofnað sér í með því að fara útí slíkt veður og myrkur, með engri annari hjálp en þeirri sem að þessir tveir kvennmenn gátu veitt honum,” önnur sat við árina en hin aftur í bátnum. Þeir ítreka hversu mikinn dugnað Jón Bjarnason sýndi til að ná þeim úr sjónum meðan “kvennmennirnir báðir andæfðu.” Andæfa í þessu tilfelli gæti þýtt að róa á móti straumi frekar en að mótmæla. == Heimildir == k10d68xiu2w7sneu9b4zvfko17qga45 0 192281 1974858 1974234 2026-08-09T21:32:55Z ~2026-43833-26 119367 1974858 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Gunnar Rósinkranz | mynd = Gunnar Rósinkranz.jpg | myndatexti = Gunnar Rósinkranz | fæðingardagur = {{Fæðingardagur|1941|6|21}} | fæðingarstaður = [[Stykkishólmur]], [[Ísland]]i | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2026|7|24|1941|6|21}} | dánarstaður = [[Seltjarnarnes]], Íslandi | þjóðerni = [[Ísland|Íslenskur]] | starf = [[Byggingarverkfræði|Byggingarverkfræðingur]] og byggingaverktaki | menntun = Technische Hochschule Dresden | þekktur fyrir = Uppbyggingu í [[Miðborg Reykjavíkur|miðborg Reykjavíkur]] }} '''Gunnar Rósinkranz''' (fæddur [[21. júní]] [[1941]] í [[Stykkishólmur|Stykkishólmi]], dáinn [[24. júlí]] [[2026]])<ref name="vfi1968">„Nýir félagar“, ''Tímarit Verkfræðingafélags Íslands'', 53. árgangur 1968, 4.–6. tölublað, bls. 93. [https://timarit.is/page/5468286 Á timarit.is]</ref><ref name="andlat">Andlátstilkynning, ''Morgunblaðið''. [https://c.arvakur.is/m2/I_eQ8BkFVkSRoZgAtfCo0X5HqB8=/fit-in/500x0/images/pdf2png/nc_7291443/archive/andlat/pdf/andlat_48372.pdf.png Á mbl.is]</ref> var íslenskur [[byggingarverkfræði]]ngur og byggingaverktaki. Hann rak byggingarfyrirtækið Gerpi frá árinu 1978 og er einkum þekktur fyrir að reisa íbúðar- og atvinnuhúsnæði á auðum lóðum í [[Miðborg Reykjavíkur|miðborg Reykjavíkur]]. == Uppruni og menntun == Gunnar var sonur [[Guðlaugur Rósinkranz|Guðlaugs Rósinkranz]] (1903–1977), fyrsta [[Þjóðleikhúsið|þjóðleikhússtjóra]] Íslands, og Láru Steinholt Rósinkranz (1900–1959). Systur hans voru Jóhanna Rósinkranz (f. 1933) og Bergljót Rósinkranz (1938–2022), og hálfsystkini samfeðra Guðlaug Rósinkranz og Ragnar Rósinkranz.<ref name="berglj">Minningargrein um Bergljótu Rósinkranz, ''Morgunblaðið'', 26. maí 2022, bls. 41. [https://timarit.is/page/7669660 Á timarit.is]</ref> Hann ólst upp á Ásvallagötu í [[Vesturbær Reykjavíkur|Vesturbæ Reykjavíkur]]. Gunnar lauk stúdentsprófi úr stærðfræðideild [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]] árið 1961<ref>„Menntaskólanum sagt upp í gær“, ''Morgunblaðið'', 16. júní 1961, bls. 8. [https://timarit.is/page/1336335 Á timarit.is]</ref> og hélt sama haust til náms í byggingarverkfræði við Technische Hochschule Dresden í [[Austur-Þýskaland]]i. Hann lauk prófi árið 1967.<ref name="mbl1993b14">''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir, bls. B14. [https://timarit.is/page/1794640 Á timarit.is]</ref> == Starfsferill == === Mannvirkjagerð === Að námi loknu réðst Gunnar til Verkfræðistofu Theódórs Árnasonar og Guðmundar Magnússonar og starfaði þar í þrjú ár.<ref name="mbl1993b14" /><ref name="vfi1968" /> Árið 1971 keypti hann eignarlóðina Hagamel 48 og teiknaði og reisti þar sitt eigið hús.<ref>''Kaupsýslutíðindi'', 1971. [https://timarit.is/page/7839940 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar">Skjalasafn Reykjavíkur, aðaluppdrættir og séruppdrættir. [https://skjalasafn.reykjavik.is/fotoweb skjalasafn.reykjavik.is]</ref> Haustið 1972 hafði hann daglega verkstjórn við lagningu [[Vesturlandsvegur|Vesturlandsvegar]] á kaflanum frá Korpu að Hlégarði, á vegum verktakafyrirtækisins Þórisóss sf. undir stjórn Leifs Hannessonar verkfræðings.<ref>''Tíminn'', 16. október 1972, bls. 20. [https://timarit.is/page/3727702 Á timarit.is]</ref><ref>''[[Þjóðviljinn]]'', 17. október 1972, bls. 15. [https://timarit.is/page/2833092 Á timarit.is]</ref> Árið 1974 stofnaði Gunnar verkfræðistofuna Vægi ásamt Steindóri Helga Haarde verkfræðingi.<ref name="fyrirtaekjaskra">Fyrirtækjaskrá [[Skatturinn|Skattsins]]. [https://www.skatturinn.is/fyrirtaekjaskra/leit/ skatturinn.is]</ref><ref>„Húsin í bænum“, ''Morgunblaðið'', 12. mars 2002, bls. 27. [https://timarit.is/page/3435252 Á timarit.is]</ref> Stofan tók að sér bæði hönnun og verktöku. Gunnar kom að gerð nokkurra íþróttavalla, þar á meðal að hluta að íþróttavelli [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] við Frostaskjól.<ref name="mbl1993b14" /> Um miðjan áttunda áratuginn vék Gunnar tímabundið frá störfum á verkfræðistofunni og vann við byggingu [[Kröfluvirkjun]]ar, og kom einnig að framkvæmdum í [[Svartsengi]]. === Gerpir === Árið 1978 stofnaði Gunnar byggingarfyrirtækið Gerpi og var framkvæmdastjóri þess.<ref name="fyrirtaekjaskra" /> Gerpir sérhæfði sig í því að reisa hús á auðum lóðum innan grónnar byggðar í miðborg Reykjavíkur. Gunnar lýsti því verki sem vandasömu vegna þrengsla og tillits við nærliggjandi götumynd.<ref>„Byggt upp í auðu skörðin“, ''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir. [https://timarit.is/page/1794627 Á timarit.is]</ref><ref name="mbl1995">''Morgunblaðið'', 11. júlí 1995, Heimili/Fasteignir, bls. C20. [https://timarit.is/page/1833481 Á timarit.is]</ref> Sagt var um hann að hann mætti ómögulega sjá auðan blett í miðborginni.<ref name="vikan">„Miðbæjarmaðurinn Gunnar Rósinkranz“, ''Vikan'', 1. tölublað 1999, bls. 22–23. [https://timarit.is/page/4542151 Á timarit.is]</ref> Í mörgum verkefnanna vann Gunnar með Guðmundi Kr. Guðmundssyni arkitekt hjá teiknistofunni Arkþingi.<ref name="posthus">''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir, bls. B15. [https://timarit.is/page/1794641 Á timarit.is]</ref> Sjálfur teiknaði hann mörg húsanna og er skráður hönnuður að uppdráttum þeirra í teikningasafni byggingarfulltrúans í Reykjavík.<ref name="teikningar" /> Hann starfaði einnig utan Reykjavíkur og var skráður aðalhönnuður að atvinnuhúsnæði við Selhellu 11 og 13 í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]].<ref name="hafnarfj">Teikningasafn Hafnarfjarðarbæjar. [https://teikningar.hafnarfjordur.is/data/Selhella_11_1.pdf Selhella 11, aðaluppdráttur 22. ágúst 2011] og [https://teikningar.hafnarfjordur.is/data/20131211_Selhella_13.pdf Selhella 13, aðaluppdráttur 29. maí 2013]</ref> Þann 15. nóvember 1997 veitti Þróunarfélag Reykjavíkur Gunnari viðurkenningu fyrir framlag hans til þróunar og uppbyggingar miðborgarinnar.<ref name="mbl1997">„Verðlaun fyrir uppbyggingu miðborgarinnar“, ''[[Morgunblaðið]]'', 16. nóvember 1997, bls. 8. [https://timarit.is/page/1891761 Á timarit.is]</ref><ref>''Ský'', 6. tölublað 1998, bls. 55. [https://timarit.is/page/7846984 Á timarit.is]</ref> Árið 1998 reisti Gerpir íbúðahótel að Klapparstíg 35A sem opnað var 17. maí það ár undir nafninu Hótel Frón. Gunnar átti hótelið ásamt Bergi syni sínum og Bergljótu systur sinni, sem var hótelstjóri.<ref name="fron">„Íbúðahótel með 15 íbúðum í miðborginni“, ''Morgunblaðið'', 17. maí 1998, Ferðalög. [https://timarit.is/page/1905446 Á timarit.is]</ref><ref name="fyrirtaekjaskra" /> Hótelið stækkaði á næstu árum og náði um 2004 einnig yfir Klapparstíg 33 og Laugaveg 22.<ref>''DV'', 21. júní 2004, bls. 14. [https://timarit.is/page/5470514 Á timarit.is]</ref> === Önnur verkefni === Hann tók þátt í að endurreisa ferðaskrifstofuna Ferðamiðstöðina hf. ásamt Erni Erlendssyni, sem hann hafði kynnst á námsárunum í Austur-Þýskalandi, og sat í stjórn félagsins á árunum 1982–1988.<ref>„Ferðamiðstöðin tekin til gjaldþrotaskipta“, ''Morgunblaðið'', 15. október 1978, bls. 2. [https://timarit.is/page/1504824 Á timarit.is]</ref><ref>„Gjaldþrotaskipti Ferðamiðstöðvarinnar hf.“, ''Dagblaðið'', 19. október 1978, bls. 5. [https://timarit.is/page/3080427 Á timarit.is]</ref><ref name="orn2018">Minningargrein Gunnars Rósinkranz um Örn Erlendsson, ''Morgunblaðið'', 4. janúar 2018, bls. 22. [https://timarit.is/page/6964233 Á timarit.is]</ref><ref>''Tíminn'', 18. mars 1982. [https://timarit.is/page/4012255 Á timarit.is]</ref><ref>''DV'', 22. júlí 1988. [https://timarit.is/page/2546829 Á timarit.is]</ref> Á níunda áratugnum tók hann þátt í uppbyggingu meðferðarheimilisins Von Veritas á [[Lálandi]] í [[Danmörk]]u.<ref>''Morgunblaðið'', 9. september 1986. [https://timarit.is/page/1639775 Á timarit.is]</ref> Árið 1991 kom hann að verkefni um þróun fiskvinnsluvélar sem bæði blóðgar og slægir þorsk, sem unnið var með stuðningi bandarískra fjárfesta.<ref>''Alþýðublaðið'', 14. júní 1991. [https://timarit.is/page/3339652 Á timarit.is]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 3. júlí 1991. [https://timarit.is/page/1746550 Á timarit.is]</ref> == Einkahagir og áhugamál == Gunnar var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Siegrid Töpfer frá [[Meissen]] í [[Austur-Þýskaland]]i, sem hann kynntist á námsárum sínum og gekk hér á landi undir nafninu Kristín Rósinkranz, og eignuðust þau tvö börn, Berg og Láru.<ref name="vfi1968" /><ref name="andlat" /><ref name="christine">„Verslunin Christine opnuð við Pósthússtræti“, ''Morgunblaðið'', 6. desember 1984, bls. 52. [https://timarit.is/page/1602133 Á timarit.is]</ref><ref name="indaelt167">Guðlaugur Rósinkranz, ''Allt var það indælt stríð'', Örn og Örlygur 1977, bls. 167.</ref> Síðari kona hans var Rósa Helgadóttir og eignuðust þau soninn Hauk.<ref name="andlat" /><ref name="fron" /><ref name="helgi2010">Minningargrein Gunnars Rósinkranz um Helga G. Ingimundarson, ''Morgunblaðið'', 14. apríl 2010, bls. 23. [https://timarit.is/page/5319718 Á timarit.is]</ref> Hann stundaði [[bridds]], [[pílukast]] og laxveiði.<ref>''Veiðimaðurinn'', 131. tölublað 1989. [https://timarit.is/page/7791452 Á timarit.is]</ref> Árið 1996 varð hann Íslandsmeistari öldunga í pílukasti.<ref>''Morgunblaðið'', 14. maí 1996, Íþróttir, bls. B6. [https://timarit.is/page/1853843 Á timarit.is]</ref><ref>''Íþróttablaðið'', 1. tölublað 1997, bls. 62. [https://timarit.is/page/7276342 Á timarit.is]</ref> Hann var í hópi skólafélaga úr Menntaskólanum í Reykjavík sem hittust reglulega yfir hádegisverði um áratuga skeið.<ref>Steinþór Guðbjartsson, „Skólafélagar saman á matstöðum í 40 ár“, ''Morgunblaðið'', 23. apríl 2021, bls. 32. [https://timarit.is/page/7515259 Á timarit.is]</ref> == Verk == === Verkfræðistofan Vægi === * '''Færeyska sjómannaheimilið''' við Brautarholt í Reykjavík (1976) — burðarvirkja- og lagnateikningar, unnar ásamt Rafteikningu sf. Húsið hönnuðu Ormar Þór Guðmundsson og Örnólfur Hall á Arkitektastofunni sf.<ref>''Sjómannablaðið Víkingur'', 2. tölublað 1976, bls. 88. [https://timarit.is/page/4241353 Á timarit.is]</ref> * '''Frjálsíþróttavöllurinn í [[Laugardalur|Laugardal]]''' (1977) — Vægi var aðalverktaki að vellinum, framkvæmd sem áætlað var að kostaði 80–100 milljónir króna fullbúin.<ref>''Morgunblaðið'', 25. október 1977, bls. 26. [https://timarit.is/page/1491901 Á timarit.is]</ref> * '''Kvikmyndaverið Kot''', Skipholti 31 (1978) — burðarþols- og loftræstiteikningar að samvinnuhúsi sextán kvikmyndagerðarmanna, 5.639 rúmmetrar. Arkitektar voru Ormar Þór Guðmundsson og Örnólfur Hall, og var húsið samþykkt í byggingarnefnd 11. mars 1976. Heimildin nefnir Gunnar og Steindór Haarde með nafni fremur en stofuna.<ref>„Enginn kotbúskapur í Koti“, ''Dagblaðið'', 14. ágúst 1978, bls. 2. [https://timarit.is/page/3078868 Á timarit.is]</ref> * '''Hafnarstræti 7 / Tryggvagata 26''' (1979–1983) — verslunar- og skrifstofuhús, um 2.900 m²: 719 m² kjallari með bílageymslu, 638 m² verslunarhæð og sex 260 m² einingar á 2.–4. hæð. Vægi annaðist verkfræðivinnuna og hafði umsjón með útleigu; Steindór Haarde vann að undirbúningi framkvæmdarinnar og húsið var í byggingu haustið 1980. Arkitekt var Vatnar Viðarsson.<ref>''Morgunblaðið'', 31. maí 1979, bls. 29. [https://timarit.is/page/1513791 Á timarit.is]</ref><ref>„Til leigu í miðbænum“, ''Morgunblaðið'', 12. október 1980, bls. 7. [https://timarit.is/page/1532322 Á timarit.is]</ref> Listinn er ekki tæmandi og Vægi kann að hafa sinnt fleiri verkefnum. === Byggingar á vegum Gerpis === * '''Pósthússtræti 13''' (1984) — við hlið [[Hótel Borg|Hótel Borgar]]; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf58">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 58. fundur, 10. mars 1998. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20058 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="posthus" /><ref name="mbl1995" /> * '''Hafnarstræti 20''' við [[Lækjartorg]] (1985) — fjórða hæð, 429,5 m², reist ásamt Kristjáni Knútssyni. Arkitekt var Bjarni Marteinsson. Gunnar sagði síðar að Örn Erlendsson hefði stutt hann við bygginguna og að þeir hefðu haft skrifstofur sínar í húsinu árum saman.<ref name="orn2018" /><ref>''[[NT (dagblað)|NT]]'', 10. ágúst 1985, bls. 11. [https://timarit.is/page/3598268 Á timarit.is]</ref> * '''Snorrabraut 27 og 29''' og Laugavegur 101 (1985–1987) — verslunar- og skrifstofuhúsnæði á horni Laugavegar og Snorrabrautar. Uppdrættir Magnúsar Skúlasonar og Sigurðar Inga Ólafssonar voru samþykktir haustið 1985.<ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 13. apríl 1985, bls. 11. [https://timarit.is/page/1609765 Á timarit.is]</ref><ref name="mbl1997" /><ref name="mbl1995" /> * '''Garðastræti 9 og Mjóstræti 2B''' í [[Grjótaþorp]]i (1986–1987) — hús sem snýr að Garðastræti og annað á baklóðinni, byggt í samvinnu við Ásgeir Bjarnason. Uppdrættir að Mjóstræti 2B frá júní 1987 vísa til Garðastrætis 9 sem sama verks; arkitekt var Halldór Gíslason.<ref>„Jörðin gleypir bílana“, ''Þjóðviljinn'', 23. ágúst 1986, bls. 2. [https://timarit.is/page/2905479 Á timarit.is]</ref><ref>''[[Helgarpósturinn]]'', 17. júní 1987. [https://timarit.is/page/986901 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" /> * '''Grundarstígur 23''' (1987–1988) — fjölbýlishús; íbúðir seldar tilbúnar undir tréverk snemma árs 1988. Arkitekt var Ólafur Sigurðsson, samstarfsmaður Guðmundar Kr. Guðmundssonar.<ref>''Morgunblaðið'', 21. febrúar 1988, bls. 17. [https://timarit.is/page/1675159 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /> * '''Grettisgata 12''' (1988) — fjölbýlishús.<ref name="fasteignaskra">Fasteignaskrá, sjá [https://fastinn.is fastinn.is]</ref> * '''Bergstaðastræti 8''' (1990–1991) — fjögurra hæða hús reist eftir að eldra timburhús á lóðinni var flutt í [[Skerjafjörður|Skerjafjörð]] haustið 1989. Arkitekt var Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref>''Morgunblaðið'', 26. október 1989, bls. 4. [https://timarit.is/page/1711578 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" /> * '''Reykjavíkurvegur 48–50''' í [[Skerjafjörður|Skerjafirði]] (1990) — þriggja herbergja íbúðir, 88,75–112,77 m², afhentar 1989–1990.<ref>''Morgunblaðið'', 21. maí 1989, Heimili/Fasteignir, bls. B20. [https://timarit.is/page/1703346 Á timarit.is]</ref> * '''Laugavegur 146''' (1992–1993) — fjögurra hæða fjölbýlishús með kjallara og bílageymslu, um 900 m². Uppdrættir Sigurðar Hallgrímssonar voru samþykktir sumarið 1992.<ref>''[[Pressan]]'', 6. febrúar 1992, bls. 47. [https://timarit.is/page/3535790 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /> * '''Skólavörðustígur 10''' (1994) — fjórar hæðir og kjallari á horni Bergstaðastrætis, reist í stað Bergshúss. Arkitekt var Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="mbl1993b14" /><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" /> * '''Skólavörðustígur 16A''' (1995) — fimm hæðir með átta íbúðum og verslunarhæð; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="mbl1995" /> * '''Klapparstígur 35''' (1996) — fjórar hæðir með bílageymslu, verslunarrými og átta íbúðum; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref>''Morgunblaðið'', 5. janúar 1996, Heimili/Fasteignir, bls. D2. [https://timarit.is/page/1845311 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /> * '''Klapparstígur 35A''' (1997–1998) — íbúðahótel með fimmtán íbúðum, síðar Hótel Frón; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf51">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 51. fundur, 9. desember 1997. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20051 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 29. apríl 1997, Heimili/Fasteignir, bls. C2. [https://timarit.is/page/1877743 Á timarit.is]</ref><ref name="fron" /><ref name="teikningar" /> * '''Kaplaskjólsvegur 73–77''' (1998) — raðhús, um 182 m² hvert. Arkitekt var Bjarni Marteinsson.<ref name="bnf59">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 59. fundur, 24. mars 1998. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20059 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="fasteignaskra" /><ref name="teikningar" /> * '''Sóltún 26''' (2000) — steinsteypt skrifstofuhús þar sem hver hæð er um 530 m². Arkitekt var Bjarni Marteinsson. Frjálsi fjárfestingarbankinn flutti höfuðstöðvar sínar þangað sumarið 2000.<ref name="bnf173">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 173. fundur, 2. október 2001. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20173 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 4. júní 2000, bls. 19. [https://timarit.is/page/1969596 Á timarit.is]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 6. nóvember 2001, Morgunblaðið C, bls. 23. [https://timarit.is/page/3426212 Á timarit.is]</ref> * '''Langholtsvegur 115''' og '''Drekavogur 4''' (2001–2004) — Gerpir keypti skrifstofulóð við Langholtsveg árið 2001, breytti eldra skrifstofuhúsnæði í fjölbýlishús með fjórum íbúðum og skipti lóðinni. Á bakhlutanum, með aðkomu frá Drekavogi, risu þrjú íbúðarhús með 23 leiguíbúðum í tengslum við átak [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóðs]] um leiguíbúðir. Arkitektar að Drekavogi voru Ólafur Sigurðsson og Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf196">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 196. fundur, 26. mars 2002. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20196 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 17. desember 2002. [https://timarit.is/page/3459945 Á timarit.is]</ref><ref name="bnf179">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 179. fundur, 13. nóvember 2001. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20179 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref> * '''Leirubakki 34–36''' (2002–2004) — verslunarmiðstöð í [[Breiðholt]]i breytt í íbúðir; átján íbúðir reistar ofan á verslunarhúsnæðið. Gunnar var sjálfur hönnuður uppdráttanna, sem eru 24 talsins frá árunum 2002–2004.<ref>''Morgunblaðið'', 21. ágúst 2002, bls. 12. [https://timarit.is/page/3451237 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /> * '''Laugavegur 22A''' (2003) — íbúðir og hótel. Gunnar var hönnuður byggingarinnar í samvinnu við teiknistofuna Arkþing.<ref name="bnf246">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 246. fundur, 15. apríl 2003. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20246 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref>„Íbúðir og hótel verði á Laugavegi 22A“, ''Morgunblaðið'', 25. febrúar 2003, bls. 18. [https://timarit.is/page/3464742 Á timarit.is]</ref> * '''Hafnarbraut 11''' á [[Kársnes]]i í [[Kópavogur|Kópavogi]] (2009) — atvinnuhúsnæði breytt í atvinnu- og íbúðarhúsnæði með 19 íbúðum. Bæjarráð Kópavogs samþykkti breytt deiliskipulag lóðarinnar í desember 2004, og uppdrættir Kristins Ragnarssonar arkitekts eru dagsettir 30. nóvember sama ár.<ref name="kopteikn">Teikningasafn byggingarfulltrúa Kópavogs. [https://gagnasja.kopavogur.is/Teikningar/kop_251105_124.pdf Skráningartafla, Hafnarbraut 11, 30. nóvember 2004]</ref><ref>''[[Fréttablaðið]]'', 27. janúar 2005, bls. 53. [https://timarit.is/page/3752840 Á timarit.is]</ref> Listinn er ekki tæmandi og Gerpir kann að hafa sinnt fleiri verkefnum. Ártöl þeirra bygginga sem ekki er vísað til heimildar um eru samkvæmt verkefnaskrá Gunnars sjálfs. == Heimildir == <references /> == Tenglar == * [https://timarit.is/page/4542151 „Miðbæjarmaðurinn Gunnar Rósinkranz“], viðtal í ''Vikunni'', 1. tölublað 1999 * [https://skjalasafn.reykjavik.is/fotoweb Teikningasafn byggingarfulltrúans í Reykjavík] [[Flokkur:Íslenskir verkfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir athafnamenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1941]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 2026]] l92qj6g4h2gtldwgex3nudre78ey9cg 10 192334 1974902 1974595 2026-08-10T10:41:33Z MyraMidnight 41218 sýnibreytur 1974902 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} Þetta er upplýsingasnið til að setja upp upplýsingar um myndasögur og myndasöguseríur. == Notkun == {| |<syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Myndasögu-upplýsingar |titill= |sería= |dags= |mynd= |alt= |fyrirsögn= <!--Upprunalegar upplýsingar--> |uppr_titill= |uppr_tungumál= |útgefandi= |uppr_dags= |uppr_isbn= |uppr_ath= <!-- Þýðing --> |útgefandi_þýðingar= |isbn_þýðingar= |þýðandi= |þýdd_dags= <!-- Sköpunarteymi --> |höfundur= |teiknari= |blekteiknari= |litari= <!--Sería--> |undanfari= |framhald= }} </syntaxhighlight> |{{Sýnidæmi um breytur|_template=Myndasögu-upplýsingar|titill|uppr_titill|mynd|fyrirsögn|höfundur|dags|fjöldi_tbl|aðalpersónur|sería|blaðsíður|útgefandi|rithöfundur|listamaður|teiknari|blekteiknari|litari|textari|ritstjóri|uppr_útgáfa|uppr_tbl|uppr_tungumál|uppr_isbn|uppr_ath|þýdd_titill|útgefandi_þýðingar|þýdd_dags|þýdd_sería|bindi_þýðingar|isbn_þýðingar|undanfari|framhald|undanfari_dags|framhald_dags}} |} Það eru til fleirri breytur sem t.d. tilgreina ef það eru fleirri en einn höfundur eða listamaður (skoðið sniðmátsgögnin fyrir smáatriði). * það á ekki að nota <code>aðalpersónur=</code> þegar verið er að nota <code>sería=</code> (þær upplýsingar væru að finna á grein seríunnar). == Sniðmátsgögn == <templatedata> { "params": { "skáhallandi_titill": {}, "titill": { "aliases": [ "íslenskur_titill" ], "description": "Hvað heitir myndasagan. Það er líka hægt að nota breytuna \"íslenskur_titill\"", "type": "string", "default": "Titill síðunnar", "suggested": true }, "uppr_titill": { "label": "Titill (upprunalegur)", "description": "Upprunalegur titill myndasögunnar, ef hann er annar en \"titill\"", "type": "string" }, "mynd": { "description": "Mynd sem tengist myndasögunni", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "myndstærð": { "aliases": [ "mynd stærð" ] }, "alt": { "label": "Myndlýsing", "description": "Lýsing á mynd fyrir skjálesara (þetta er ekki fyrirsögnin)", "type": "string", "suggested": true }, "fyrirsögn": { "description": "Lýsing á meðfylgjandi mynd", "type": "string", "suggested": true }, "myndlaus": { "description": "Ef það á ekki að vera nein mynd, notið þessa breytu", "type": "string", "suggestedvalues": [ "já" ] }, "stakur_höfundur": { "description": "Ef stakur einstaklingur sá alfarið um sköpun myndasögunnar, þá er hægt að nota þessa breytu til að fjarlægja \"sköpunarteymi\". Það virkjast við hvaða gildi sem er.", "example": "já", "type": "string" }, "höfundur": { "aliases": [ "höfundar" ], "description": "Hver skapaði myndasöguna? Í teymi væri þetta handritshöfundurinn. Hægt er að nota \"stakur_höfundur\" breytuna til að fjarlægja sköpunarteymi ef stakur einstaklingur skapaði myndasöguna.", "type": "content" }, "dags": { "description": "Dagsetning eða ár útgáfu", "type": "string", "suggested": true }, "fjöldi_tbl": { "description": "Fjöldi tölublaða í myndasögu", "type": "string" }, "aðalpersónur": { "description": "Hverjar eru aðalpersónur myndasögunnar? Ekki nota þessa breytu ef verið er að nota seríu/ritröð breytuna.", "type": "content" }, "sería": { "aliases": [ "ritröð" ], "description": "Hvaða seríu/ritröð/safni tilheyrir þessi myndasaga", "example": "Svalur og Valur", "type": "string" }, "blaðsíður": { "description": "Fjöldi blaðsíðna í myndasögunni", "type": "string" }, "útgefandi": { "description": "Útgefandi upprunalegrar útgáfu" }, "rithöfundur": { "aliases": [ "rithöfundar" ], "type": "content" }, "listamaður": { "aliases": [ "listafólk", "listakona" ], "description": "Hver er listamanneskjan á bakvið söguna? Einnig er hægt að nota \"listafólk\" og \"listakona\" (það breytir merkingu í upplýsingum).", "type": "content" }, "teiknari": { "aliases": [ "teiknarar" ], "description": "Hver teiknaði myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "litari": { "aliases": [ "litarar" ], "description": "Hver litaði myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "höfundar": {}, "textari": { "aliases": [ "textarar" ], "description": "Sá sem setti inn textann í myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "ritstjóri": { "aliases": [ "ritstjórar" ], "description": "Sá sem var ritstjóri myndasögunnar, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "uppr_útgáfa": { "label": "Uppr. útgáfa", "description": "Hvar var myndasagan upprunalega gefin út?", "type": "content" }, "uppr_tbl": { "label": "Uppr. tölublöð", "description": "Upprunalegur fjöldi tölublaða", "type": "string" }, "uppr_dags": { "label": "Upprunaleg dags.", "description": "Útgáfudags. upprunalegrar myndasögunnar", "type": "string" }, "uppr_tungumál": { "label": "Upprunalegt tungumál", "description": "Tungumál upprunalegrar útgáfu myndasögunnar", "type": "string" }, "uppr_isbn": { "description": "ISBN upprunalegrar útgáfu", "type": "string" }, "uppr_ath": { "description": "Athugasemd með upprunalegu ISBN" }, "uppr_isbn2": {}, "uppr_ath2": {}, "uppr_isbn3": {}, "uppr_ath3": {}, "uppr_isbn4": {}, "uppr_ath4": {}, "uppr_isbn5": {}, "uppr_ath5": {}, "uppr_isbn6": {}, "uppr_ath6": {}, "uppr_isbn7": {}, "uppr_ath7": {}, "uppr_isbn8": {}, "uppr_ath8": {}, "uppr_isbn9": {}, "uppr_ath9": {}, "þýdd_titill": { "description": "Þýddur titill myndasögunnar", "type": "string", "deprecated": true }, "útgefandi_þýðingar": { "label": "Útgefandi þýðingar", "description": "Hver gaf út íslensku þýðingu myndasögunnar", "type": "string" }, "þýdd_dags": { "description": "Útgáfudags. þýddrar útgáfu", "type": "string" }, "þýdd_sería": { "description": "Hvað heitir serían á þýddu máli?", "type": "string" }, "bindi_þýðingar": {}, "þýðandi": { "aliases": [ "þýðendur" ], "description": "Þeir sem þýddu myndasöguna", "type": "content" }, "isbn_þýðingar": { "label": "ISBN þýðingar", "description": "ISBN númer á þýddri útgáfu", "type": "string" }, "undanfari": { "aliases": [ "tbl_undanfari" ], "description": "Tölublaðið/bókin sem kom á undan í sögunni.", "type": "content" }, "framhald": { "aliases": [ "tbl_framhald" ], "description": "Tölublaðið/bókin sem er framhald sögunnar", "type": "content" }, "undanfari_dags": { "description": "Til að tilgreina útgáfudags. undanfara", "type": "string" }, "framhald_dags": { "description": "Til að tilgreina útgáfudags. framhalds", "type": "string" }, "blekteiknari": { "aliases": [ "blekteiknarar" ], "description": "Hverjir hreinsuðu teikningar og gerðu útlínur, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" } }, "paramOrder": [ "skáhallandi_titill", "titill", "uppr_titill", "mynd", "myndstærð", "alt", "fyrirsögn", "myndlaus", "stakur_höfundur", "höfundur", "dags", "fjöldi_tbl", "aðalpersónur", "sería", "blaðsíður", "útgefandi", "rithöfundur", "listamaður", "teiknari", "blekteiknari", "litari", "höfundar", "textari", "ritstjóri", "framhald", "framhald_dags", "undanfari", "undanfari_dags", "þýdd_dags", "þýdd_titill", "þýdd_sería", "þýðandi", "útgefandi_þýðingar", "isbn_þýðingar", "bindi_þýðingar", "uppr_tungumál", "uppr_útgáfa", "uppr_dags", "uppr_tbl", "uppr_isbn", "uppr_ath", "uppr_isbn2", "uppr_ath2", "uppr_isbn3", "uppr_ath3", "uppr_isbn4", "uppr_ath4", "uppr_ath5", "uppr_isbn5", "uppr_isbn6", "uppr_ath6", "uppr_isbn7", "uppr_ath7", "uppr_isbn8", "uppr_ath8", "uppr_isbn9", "uppr_ath9" ], "description": "Snið til að birta upplýsingar um myndasögur (stakar eða seríu)" } </templatedata> <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </includeonly> eias6pw71122vktjqhif9kf89ob51e3 1974906 1974902 2026-08-10T11:12:46Z MyraMidnight 41218 bæti við nýju breytunum í sniðmátsgögn 1974906 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} Þetta er upplýsingasnið til að setja upp upplýsingar um myndasögur og myndasöguseríur. == Notkun == {| |<syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Myndasögu-upplýsingar |titill= |sería= |dags= |mynd= |alt= |fyrirsögn= <!--Upprunalegar upplýsingar--> |uppr_titill= |uppr_tungumál= |útgefandi= |uppr_dags= |uppr_isbn= |uppr_ath= <!-- Þýðing --> |útgefandi_þýðingar= |isbn_þýðingar= |þýðandi= |þýdd_dags= <!-- Sköpunarteymi --> |höfundur= |teiknari= |blekteiknari= |litari= <!--Sería--> |undanfari= |framhald= }} </syntaxhighlight> |{{Sýnidæmi um breytur|_template=Myndasögu-upplýsingar|titill|uppr_titill|mynd|fyrirsögn|höfundur|dags|fjöldi_tbl|aðalpersónur|sería|blaðsíður|útgefandi|rithöfundur|listamaður|teiknari|blekteiknari|litari|textari|ritstjóri|uppr_útgáfa|uppr_bindi|uppr_tungumál|uppr_isbn|uppr_ath|þýdd_titill|útgefandi_þýðingar|þýdd_dags|þýdd_sería|bindi_þýðingar|isbn_þýðingar|undanfari|framhald|undanfari_dags|framhald_dags}} |} Það eru til fleirri breytur sem t.d. tilgreina ef það eru fleirri en einn höfundur eða listamaður (skoðið sniðmátsgögnin fyrir smáatriði). * Það er hægt að nota <code>íslenskur_titill=</code> í staðinn fyrir <code>titill=</code> === Fyrir seríur === Þið notið þá '''EKKI''' eftirfarandi breytur: * <code>sería=</code> því það er bara fyrir stakar myndasögur í seríunni * <code>aðalpersónur=</code> því þeim ætti að vera lýst í greininni == Sniðmátsgögn == <templatedata> { "params": { "skáhallandi_titill": {}, "titill": { "aliases": [ "íslenskur_titill" ], "description": "Hvað heitir myndasagan. Það er líka hægt að nota breytuna \"íslenskur_titill\"", "type": "string", "default": "Titill síðunnar", "suggested": true }, "uppr_titill": { "label": "Titill (upprunalegur)", "description": "Upprunalegur titill myndasögunnar, ef hann er annar en \"titill\"", "type": "string" }, "mynd": { "description": "Mynd sem tengist myndasögunni", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "myndstærð": { "aliases": [ "mynd stærð" ] }, "alt": { "label": "Myndlýsing", "description": "Lýsing á mynd fyrir skjálesara (þetta er ekki fyrirsögnin)", "type": "string", "suggested": true }, "fyrirsögn": { "description": "Lýsing á meðfylgjandi mynd", "type": "string", "suggested": true }, "myndlaus": { "description": "Ef það á ekki að vera nein mynd, notið þessa breytu", "type": "string", "suggestedvalues": [ "já" ] }, "stakur_höfundur": { "description": "Ef stakur einstaklingur sá alfarið um sköpun myndasögunnar, þá er hægt að nota þessa breytu til að fjarlægja \"sköpunarteymi\". Það virkjast við hvaða gildi sem er.", "example": "já", "type": "string" }, "höfundur": { "aliases": [ "höfundar" ], "description": "Hver skapaði myndasöguna? Í teymi væri þetta handritshöfundurinn. Hægt er að nota \"stakur_höfundur\" breytuna til að fjarlægja sköpunarteymi ef stakur einstaklingur skapaði myndasöguna.", "type": "content" }, "dags": { "description": "Dagsetning eða ár útgáfu", "type": "string", "suggested": true }, "fjöldi_tbl": { "description": "Fjöldi tölublaða í myndasögu", "type": "string" }, "aðalpersónur": { "description": "Hverjar eru aðalpersónur myndasögunnar? Ekki nota þessa breytu ef verið er að nota seríu/ritröð breytuna.", "type": "content" }, "sería": { "aliases": [ "ritröð" ], "description": "Hvaða seríu/ritröð/safni tilheyrir þessi myndasaga", "example": "Svalur og Valur", "type": "string" }, "blaðsíður": { "description": "Fjöldi blaðsíðna í myndasögunni", "type": "string" }, "útgefandi": { "description": "Útgefandi upprunalegrar útgáfu" }, "rithöfundur": { "aliases": [ "rithöfundar" ], "type": "content" }, "listamaður": { "aliases": [ "listafólk", "listakona" ], "description": "Hver er listamanneskjan á bakvið söguna? Einnig er hægt að nota \"listafólk\" og \"listakona\" (það breytir merkingu í upplýsingum).", "type": "content" }, "teiknari": { "aliases": [ "teiknarar" ], "description": "Hver teiknaði myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "litari": { "aliases": [ "litarar" ], "description": "Hver litaði myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "höfundar": {}, "textari": { "aliases": [ "textarar" ], "description": "Sá sem setti inn textann í myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "ritstjóri": { "aliases": [ "ritstjórar" ], "description": "Sá sem var ritstjóri myndasögunnar, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "uppr_útgáfa": { "label": "Uppr. útgáfa", "description": "Hvar var myndasagan upprunalega gefin út?", "type": "content" }, "uppr_dags": { "label": "Upprunaleg dags.", "description": "Útgáfudags. upprunalegrar myndasögunnar", "type": "string" }, "uppr_tungumál": { "label": "Upprunalegt tungumál", "description": "Tungumál upprunalegrar útgáfu myndasögunnar", "type": "string" }, "uppr_isbn": { "description": "ISBN upprunalegrar útgáfu. Það gætu verið margar útgáfur, og þá er hægt að nota aukalegu ISBN breyturnar, og meðfylgjandi \"uppr_ath\" til að setja athugasemd með viðeigandi ISBN númeri.", "type": "string" }, "uppr_ath": { "description": "Athugasemd með upprunalegu ISBN" }, "uppr_isbn2": {}, "uppr_ath2": {}, "uppr_isbn3": {}, "uppr_ath3": {}, "uppr_isbn4": {}, "uppr_ath4": {}, "uppr_isbn5": {}, "uppr_ath5": {}, "uppr_isbn6": {}, "uppr_ath6": {}, "uppr_isbn7": {}, "uppr_ath7": {}, "uppr_isbn8": {}, "uppr_ath8": {}, "uppr_isbn9": {}, "uppr_ath9": {}, "þýdd_titill": { "description": "Þýddur titill myndasögunnar", "type": "string", "deprecated": true }, "útgefandi_þýðingar": { "label": "Útgefandi þýðingar", "description": "Hver gaf út íslensku þýðingu myndasögunnar", "type": "string" }, "þýdd_dags": { "description": "Útgáfudags. þýddrar útgáfu", "type": "string" }, "þýdd_sería": { "description": "Hvað heitir serían á þýddu máli?", "type": "string" }, "bindi_þýðingar": { "aliases": [ "tbl_þýðingar" ], "label": "Bindi (þýðing)", "description": "Númer hvað er tölublaðið eða bindið í þýddri útgáfu. Notið \"bindi_þýðingar\" svo merking segjir \"bindi\" annars er það \"tölublað\"", "type": "string" }, "þýðandi": { "aliases": [ "þýðendur" ], "description": "Þeir sem þýddu myndasöguna", "type": "content" }, "isbn_þýðingar": { "label": "ISBN þýðingar", "description": "ISBN númer á þýddri útgáfu", "type": "string" }, "undanfari": { "aliases": [ "tbl_undanfari" ], "description": "Tölublaðið/bókin sem kom á undan í sögunni.", "type": "content" }, "framhald": { "aliases": [ "tbl_framhald" ], "description": "Tölublaðið/bókin sem er framhald sögunnar", "type": "content" }, "undanfari_dags": { "description": "Til að tilgreina útgáfudags. undanfara", "type": "string" }, "framhald_dags": { "description": "Til að tilgreina útgáfudags. framhalds", "type": "string" }, "blekteiknari": { "aliases": [ "blekteiknarar" ], "description": "Hverjir hreinsuðu teikningar og gerðu útlínur, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "uppr_tbl": { "label": "Tölublað (upprunalegt)", "description": "Númer tölublaðs sem myndasagan birtist upprunalega í. Það er hægt að nota \"uppr_bindi\" til að merking segjir \"bindi\" í staðinn ef það á við.", "type": "number", "aliases": [ "uppr_bindi" ] } }, "paramOrder": [ "skáhallandi_titill", "titill", "uppr_titill", "mynd", "myndstærð", "alt", "fyrirsögn", "myndlaus", "stakur_höfundur", "höfundur", "dags", "fjöldi_tbl", "aðalpersónur", "sería", "blaðsíður", "útgefandi", "rithöfundur", "listamaður", "teiknari", "blekteiknari", "litari", "höfundar", "textari", "ritstjóri", "framhald", "framhald_dags", "undanfari", "undanfari_dags", "þýdd_dags", "þýdd_titill", "þýdd_sería", "þýðandi", "útgefandi_þýðingar", "isbn_þýðingar", "bindi_þýðingar", "uppr_tungumál", "uppr_útgáfa", "uppr_tbl", "uppr_dags", "uppr_isbn", "uppr_ath", "uppr_isbn2", "uppr_ath2", "uppr_isbn3", "uppr_ath3", "uppr_isbn4", "uppr_ath4", "uppr_ath5", "uppr_isbn5", "uppr_isbn6", "uppr_ath6", "uppr_isbn7", "uppr_ath7", "uppr_isbn8", "uppr_ath8", "uppr_isbn9", "uppr_ath9" ], "description": "Snið til að birta upplýsingar um myndasögur (stakar eða seríu)" } </templatedata> <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </includeonly> 3pizfam0435p2kk20jv1wjj02j6b9is 1974907 1974906 2026-08-10T11:14:23Z MyraMidnight 41218 bindi - tbl 1974907 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} Þetta er upplýsingasnið til að setja upp upplýsingar um myndasögur og myndasöguseríur. == Notkun == {| |<syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Myndasögu-upplýsingar |titill= |sería= |dags= |mynd= |alt= |fyrirsögn= <!--Upprunalegar upplýsingar--> |uppr_titill= |uppr_tungumál= |útgefandi= |uppr_dags= |uppr_isbn= |uppr_ath= <!-- Þýðing --> |útgefandi_þýðingar= |isbn_þýðingar= |þýðandi= |þýdd_dags= <!-- Sköpunarteymi --> |höfundur= |teiknari= |blekteiknari= |litari= <!--Sería--> |undanfari= |framhald= }} </syntaxhighlight> |{{Sýnidæmi um breytur|_template=Myndasögu-upplýsingar|titill|uppr_titill|mynd|fyrirsögn|höfundur|dags|fjöldi_tbl|aðalpersónur|sería|blaðsíður|útgefandi|rithöfundur|listamaður|teiknari|blekteiknari|litari|textari|ritstjóri|uppr_útgáfa|uppr_tbl|uppr_tungumál|uppr_isbn|uppr_ath|þýdd_titill|útgefandi_þýðingar|þýdd_dags|þýdd_sería|bindi_þýðingar|isbn_þýðingar|undanfari|framhald|undanfari_dags|framhald_dags}} |} Það eru til fleirri breytur sem t.d. tilgreina ef það eru fleirri en einn höfundur eða listamaður (skoðið sniðmátsgögnin fyrir smáatriði). * Það er hægt að nota <code>íslenskur_titill=</code> í staðinn fyrir <code>titill=</code> === Fyrir seríur === Þið notið þá '''EKKI''' eftirfarandi breytur: * <code>sería=</code> því það er bara fyrir stakar myndasögur í seríunni * <code>aðalpersónur=</code> því þeim ætti að vera lýst í greininni == Sniðmátsgögn == <templatedata> { "params": { "skáhallandi_titill": {}, "titill": { "aliases": [ "íslenskur_titill" ], "description": "Hvað heitir myndasagan. Það er líka hægt að nota breytuna \"íslenskur_titill\"", "type": "string", "default": "Titill síðunnar", "suggested": true }, "uppr_titill": { "label": "Titill (upprunalegur)", "description": "Upprunalegur titill myndasögunnar, ef hann er annar en \"titill\"", "type": "string" }, "mynd": { "description": "Mynd sem tengist myndasögunni", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "myndstærð": { "aliases": [ "mynd stærð" ] }, "alt": { "label": "Myndlýsing", "description": "Lýsing á mynd fyrir skjálesara (þetta er ekki fyrirsögnin)", "type": "string", "suggested": true }, "fyrirsögn": { "description": "Lýsing á meðfylgjandi mynd", "type": "string", "suggested": true }, "myndlaus": { "description": "Ef það á ekki að vera nein mynd, notið þessa breytu", "type": "string", "suggestedvalues": [ "já" ] }, "stakur_höfundur": { "description": "Ef stakur einstaklingur sá alfarið um sköpun myndasögunnar, þá er hægt að nota þessa breytu til að fjarlægja \"sköpunarteymi\". Það virkjast við hvaða gildi sem er.", "example": "já", "type": "string" }, "höfundur": { "aliases": [ "höfundar" ], "description": "Hver skapaði myndasöguna? Í teymi væri þetta handritshöfundurinn. Hægt er að nota \"stakur_höfundur\" breytuna til að fjarlægja sköpunarteymi ef stakur einstaklingur skapaði myndasöguna.", "type": "content" }, "dags": { "description": "Dagsetning eða ár útgáfu", "type": "string", "suggested": true }, "fjöldi_tbl": { "description": "Fjöldi tölublaða í myndasögu", "type": "string" }, "aðalpersónur": { "description": "Hverjar eru aðalpersónur myndasögunnar? Ekki nota þessa breytu ef verið er að nota seríu/ritröð breytuna.", "type": "content" }, "sería": { "aliases": [ "ritröð" ], "description": "Hvaða seríu/ritröð/safni tilheyrir þessi myndasaga", "example": "Svalur og Valur", "type": "string" }, "blaðsíður": { "description": "Fjöldi blaðsíðna í myndasögunni", "type": "string" }, "útgefandi": { "description": "Útgefandi upprunalegrar útgáfu" }, "rithöfundur": { "aliases": [ "rithöfundar" ], "type": "content" }, "listamaður": { "aliases": [ "listafólk", "listakona" ], "description": "Hver er listamanneskjan á bakvið söguna? Einnig er hægt að nota \"listafólk\" og \"listakona\" (það breytir merkingu í upplýsingum).", "type": "content" }, "teiknari": { "aliases": [ "teiknarar" ], "description": "Hver teiknaði myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "litari": { "aliases": [ "litarar" ], "description": "Hver litaði myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "höfundar": {}, "textari": { "aliases": [ "textarar" ], "description": "Sá sem setti inn textann í myndasöguna, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "ritstjóri": { "aliases": [ "ritstjórar" ], "description": "Sá sem var ritstjóri myndasögunnar, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "uppr_útgáfa": { "label": "Uppr. útgáfa", "description": "Hvar var myndasagan upprunalega gefin út?", "type": "content" }, "uppr_dags": { "label": "Upprunaleg dags.", "description": "Útgáfudags. upprunalegrar myndasögunnar", "type": "string" }, "uppr_tungumál": { "label": "Upprunalegt tungumál", "description": "Tungumál upprunalegrar útgáfu myndasögunnar", "type": "string" }, "uppr_isbn": { "description": "ISBN upprunalegrar útgáfu. Það gætu verið margar útgáfur, og þá er hægt að nota aukalegu ISBN breyturnar, og meðfylgjandi \"uppr_ath\" til að setja athugasemd með viðeigandi ISBN númeri.", "type": "string" }, "uppr_ath": { "description": "Athugasemd með upprunalegu ISBN" }, "uppr_isbn2": {}, "uppr_ath2": {}, "uppr_isbn3": {}, "uppr_ath3": {}, "uppr_isbn4": {}, "uppr_ath4": {}, "uppr_isbn5": {}, "uppr_ath5": {}, "uppr_isbn6": {}, "uppr_ath6": {}, "uppr_isbn7": {}, "uppr_ath7": {}, "uppr_isbn8": {}, "uppr_ath8": {}, "uppr_isbn9": {}, "uppr_ath9": {}, "þýdd_titill": { "description": "Þýddur titill myndasögunnar", "type": "string", "deprecated": true }, "útgefandi_þýðingar": { "label": "Útgefandi þýðingar", "description": "Hver gaf út íslensku þýðingu myndasögunnar", "type": "string" }, "þýdd_dags": { "description": "Útgáfudags. þýddrar útgáfu", "type": "string" }, "þýdd_sería": { "description": "Hvað heitir serían á þýddu máli?", "type": "string" }, "bindi_þýðingar": { "aliases": [ "tbl_þýðingar" ], "label": "Bindi (þýðing)", "description": "Númer hvað er tölublaðið eða bindið í þýddri útgáfu. Notið \"bindi_þýðingar\" svo merking segjir \"bindi\" annars er það \"tölublað\"", "type": "string" }, "þýðandi": { "aliases": [ "þýðendur" ], "description": "Þeir sem þýddu myndasöguna", "type": "content" }, "isbn_þýðingar": { "label": "ISBN þýðingar", "description": "ISBN númer á þýddri útgáfu", "type": "string" }, "undanfari": { "aliases": [ "tbl_undanfari" ], "description": "Tölublaðið/bókin sem kom á undan í sögunni.", "type": "content" }, "framhald": { "aliases": [ "tbl_framhald" ], "description": "Tölublaðið/bókin sem er framhald sögunnar", "type": "content" }, "undanfari_dags": { "description": "Til að tilgreina útgáfudags. undanfara", "type": "string" }, "framhald_dags": { "description": "Til að tilgreina útgáfudags. framhalds", "type": "string" }, "blekteiknari": { "aliases": [ "blekteiknarar" ], "description": "Hverjir hreinsuðu teikningar og gerðu útlínur, ef þörf er á að tilgreina aðskilin hlutverk í gerð myndasögunnar.", "type": "content" }, "uppr_tbl": { "label": "Tölublað (upprunalegt)", "description": "Númer tölublaðs sem myndasagan birtist upprunalega í. Það er hægt að nota \"uppr_bindi\" til að merking segjir \"bindi\" í staðinn ef það á við.", "type": "number", "aliases": [ "uppr_bindi" ] } }, "paramOrder": [ "skáhallandi_titill", "titill", "uppr_titill", "mynd", "myndstærð", "alt", "fyrirsögn", "myndlaus", "stakur_höfundur", "höfundur", "dags", "fjöldi_tbl", "aðalpersónur", "sería", "blaðsíður", "útgefandi", "rithöfundur", "listamaður", "teiknari", "blekteiknari", "litari", "höfundar", "textari", "ritstjóri", "framhald", "framhald_dags", "undanfari", "undanfari_dags", "þýdd_dags", "þýdd_titill", "þýdd_sería", "þýðandi", "útgefandi_þýðingar", "isbn_þýðingar", "bindi_þýðingar", "uppr_tungumál", "uppr_útgáfa", "uppr_tbl", "uppr_dags", "uppr_isbn", "uppr_ath", "uppr_isbn2", "uppr_ath2", "uppr_isbn3", "uppr_ath3", "uppr_isbn4", "uppr_ath4", "uppr_ath5", "uppr_isbn5", "uppr_isbn6", "uppr_ath6", "uppr_isbn7", "uppr_ath7", "uppr_isbn8", "uppr_ath8", "uppr_isbn9", "uppr_ath9" ], "description": "Snið til að birta upplýsingar um myndasögur (stakar eða seríu)" } </templatedata> <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </includeonly> ntrl0t3hb6xjexbylkj0pdhth0p78d3 10 192346 1974835 1974739 2026-08-09T13:10:38Z MyraMidnight 41218 bæti við upplýsingum um nýja breytu "frumraun_íslensk" 1974835 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} Upplýsingasnið fyrir myndasögupersónur. == Notkun == Hér er kóði yfir þær helstu breytur sem flestir gætu þurft, en skoðið sniðmátsgögnin fyrir nánari upplýsingar og fleirri breytur. {| |<syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Myndasögupersóna |nafn_persónu= |mynd= |alt= |fyrirsögn= |frumraun= |útgefandi= |skapari= |raddleikari= |fyrsta_sería= |fyrsti_þáttur= |fyrsta_myndasagan= |raunverulegt_nafn= |hliðarsjálf= |fullt_nafn= |tegund= |upprunaheimur= |bandalög= |samstarfsaðilar= |kraftar= |styður= |dulnefni= |IOM_hliðarsjálf= |IOM_fullt_nafn= |IOM_bandalög= |IOM_samstarfsaðilar= }} </syntaxhighlight> |{{Sýnidæmi um breytur|_template=Myndasögupersóna |nafn_persónu |mynd |fyrirsögn |frumraun |útgefandi |skapari |raddleikari |tegund |dulnefni |raunverulegt_nafn |hliðarsjálf | fullt_nafn |upprunaheimur |bandalög |samstarfsaðilar |kraftar |styður |IOM_hliðarsjálf |IOM_fullt_nafn |IOM_bandalög |IOM_samstarfsaðilar |IOM_dulnefni |IOM_kraftar | frumraun_íslensk }} |} * Ef persónan birtist fyrst í myndasögu, þá notið þið <code>frumraun=</code> og sleppið alveg að nota <code>fyrsta_sería=</code> og <code>fyrsti_þáttur=</code> (það yfirskrifar <code>frumraun=</code>) * Það ætti ekki að nota bæði <code>hliðarsjálf=</code> og <code>fullt_nafn=</code> (það hefur áhrif á merkingu í töflu) ** <code>hliðarsjálf=</code> er þegar persónan hefur sérstakt nafn sem ofurhetja eða ofurillmenni ** <code>fullt_nafn=</code> eða <code>raunverulegt_nafn=</code> er t.d. stytting á uppgefnu nafni eða gælunafn ** Önnur nöfn geta svo farið í <code>dulnefni=</code> ===IOM (Í öðrum miðlum) === Breyturnar merktar <code>IOM_</code> eru fyrir nánari upplýsingar um hvað gæti breyst við aðlögun persónunnar að öðrum miðlum, t.d. hvað er öðruvísi við persónuna úr myndasögunni þegar hún birtist í kvikmynd? == Myndstillingar == Fyrir nánari upplýsingar um myndstillingar, skoðið [[Module:InfoboxImage]]. == Sniðmátsgögn == {{Collapse top|Sniðmátsgögnin|left=yes}} <templatedata> { "params": { "nafn_persónu": { "aliases": [ "character_name" ], "type": "string", "required": true, "description": "Þetta er nafnið sem fer efst á upplýsingakassann" }, "mynd": { "aliases": [ "image" ], "type": "wiki-file-name", "example": "Einhvermynd.jpg", "description": "Mynd af sögupersónunni", "suggested": true }, "mynd_stærð": { "aliases": [ "image_size" ], "type": "number", "example": "225", "default": "sjálfgefin stærð er 250px" }, "mynd_hámarksstærð": { "aliases": [ "image_maxsize" ], "type": "number" }, "mynd_sjálfgefinstærð": { "aliases": [ "image_sizedefault" ], "type": "string" }, "mynd_upprétt": { "aliases": [ "image_upright" ], "type": "string" }, "alt": { "description": "Myndlýsing fyrir skjálesara", "type": "string", "suggested": true }, "mynd_titill": { "aliases": [ "image_title" ], "type": "string" }, "thumbtime": { "deprecated": "Breytur sem hafa ekkert að gera við hvernig við notum sniðið (eða höfðu engar upplýsingar)" }, "mynd_tengill": { "aliases": [ "image_link" ], "type": "string" }, "mynd_síða": { "aliases": [ "image_page" ], "type": "string" }, "mynd_klasi": {}, "fyrirsögn": { "aliases": [ "caption" ], "type": "string", "description": "Fyrirsögn sem birtist fyrir neðan gefna mynd", "suggested": true }, "útgefandi": { "aliases": [ "publisher" ], "type": "string", "description": "Hvaða útgefandi " }, "fyrsta_sería": { "aliases": [ "first_series" ], "type": "string", "description": "Ef persónan birtist fyrst á öðrum miðli en myndasögu, þá er þá er hægt að tilgreina í hvaða seríu persónan birtist fyrst í" }, "fyrsti_þáttur": { "aliases": [ "first_episode" ], "type": "string", "description": "Ef persónan birtist ekki fyrst í myndasögu, þá er hægt að nota þessa breytu til að tilgreina í hvaða þætti persónan birtist fyrst í" }, "frumraun": { "aliases": [ "debut" ], "type": "content", "description": "Sleppið að nota þessa breytu ef persónan birtist fyrst á öðrum miðlum, eins og í sjónvarpinu: notið þá \"fyrsta_myndasagan\" í staðinn svo það kemur fram neðar á listanum.", "example": "Incredible Hulk #181" }, "fyrsta_myndasagan": { "aliases": [ "first_comic" ], "type": "string", "description": "Ef persónan birtist fyrst í myndasögu, notið þá \"frumraun\" í staðinn. Þessi breyta er notuð þegar persónan kom fyrst fram á öðrum miðlum." }, "skapari": { "aliases": [ "creators" ], "type": "content", "description": "Þeir sem sköpuðu persónuna" }, "raddleikari": { "aliases": [ "voiced_by" ], "type": "content", "description": "Hér kemur fram hver væri raddleikari persónunnar, ef á við. Það gæti verið margir aðilar yfir árin og þá er hægt að gera lista (notið þá {{ubl}} til að búa til ómerktan lista)", "example": "{{ubl|Walt Disney (1928-1947, 1955-1962)|Carl W. Stalling (1929)|... }}" }, "fullt_nafn": { "aliases": [ "full_name" ], "type": "string" }, "raunverulegt_nafn": { "aliases": [ "real_name" ], "type": "string" }, "hliðarsjálf": { "aliases": [ "alter_ego" ], "type": "string", "description": "Þetta væri t.d. ofurhetju/illmennis heiti persónu. Veljið að nota annað hvort \"hliðarsjálf\" eða \"fullt_nafn\" en ekki nota bæði. Önnur nöfn fara þá í \"dulnefni\"." }, "tegund": { "aliases": [ "species" ], "type": "string" }, "upprunaheimur": { "aliases": [ "homeworld" ], "type": "string" }, "bandalög": { "aliases": [ "alliances" ], "type": "content" }, "samstarfsaðilar": { "aliases": [ "partners" ], "type": "content" }, "styður": { "aliases": [ "supports" ], "type": "content" }, "dulnefni": { "aliases": [ "aliases" ], "type": "content" }, "kraftar": { "aliases": [ "powers" ], "type": "content" }, "IOM_fullt_nafn": { "aliases": [ "IOM_full_name" ], "type": "string" }, "IOM_hliðarsjálf": { "aliases": [ "IOM_alter_ego" ], "type": "string" }, "IOM_bandalög": { "aliases": [ "IOM_alliances" ], "type": "content" }, "IOM_samstarfsaðilar": { "aliases": [ "IOM_partners" ], "type": "content" }, "IOM_dulnefni": { "aliases": [ "IOM_aliases" ], "type": "content" }, "IOM_kraftar": { "aliases": [ "IOM_powers" ], "type": "content" }, "module": { "deprecated": true }, "sortlykill": { "aliases": [ "sortkey" ], "type": "string" }, "undirflokkur": { "aliases": [ "subcat" ], "type": "string" }, "flokkur": { "aliases": [ "cat" ], "type": "string" }, "hetja": { "aliases": [ "hero" ] }, "illmenni": { "aliases": [ "villain" ] }, "hliðarflokkur": { "aliases": [ "altcat" ], "type": "string" }, "aukaflokkur1": { "aliases": [ "addcharcat1" ], "type": "string" }, "aukaflokkur2": { "aliases": [ "addcharcat2" ], "type": "string" }, "aukaflokkur3": { "aliases": [ "addcharcat3" ], "type": "string" }, "aukaflokkur4": { "aliases": [ "addcharcat4" ], "type": "string" }, "aukaflokkur5": { "aliases": [ "addcharcat5" ], "type": "string" }, "aukaflokkur6": { "aliases": [ "addcharcat6" ], "type": "string" }, "myndlaus": { "aliases": [ "noimage" ], "type": "string" }, "fyrri_bandalög": { "aliases": [ "previous_alliances" ], "type": "string", "deprecated": "bandalög er fyrir bæði núverandi og fyrri" }, "frumraun_íslensk": { "description": "Hvenær kom persónan fyrst fram á Íslensku", "type": "content" } }, "paramOrder": [ "nafn_persónu", "mynd", "alt", "fyrirsögn", "mynd_stærð", "mynd_hámarksstærð", "mynd_sjálfgefinstærð", "mynd_upprétt", "mynd_titill", "mynd_tengill", "mynd_síða", "mynd_klasi", "útgefandi", "frumraun", "frumraun_íslensk", "fyrsta_sería", "fyrsti_þáttur", "fyrsta_myndasagan", "skapari", "raddleikari", "fullt_nafn", "raunverulegt_nafn", "hliðarsjálf", "tegund", "upprunaheimur", "bandalög", "samstarfsaðilar", "styður", "dulnefni", "kraftar", "IOM_fullt_nafn", "IOM_hliðarsjálf", "IOM_bandalög", "IOM_samstarfsaðilar", "IOM_dulnefni", "IOM_kraftar", "sortlykill", "undirflokkur", "flokkur", "hetja", "illmenni", "hliðarflokkur", "aukaflokkur1", "aukaflokkur2", "aukaflokkur3", "aukaflokkur4", "aukaflokkur5", "aukaflokkur6", "myndlaus", "thumbtime", "module", "fyrri_bandalög" ] } </templatedata> {{Collapse bottom}} == Tengt efni == * {{tl|Sögupersóna}} <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </includeonly> mwp1tuynstwn5am3s0g8wxn6xxya6nh 0 192360 1974833 2026-08-09T12:57:49Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Móses]] 1974833 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Móses]] pfpsrik06q8o4jsl0ujctchwpbycagf 14 192361 1974837 2026-08-09T13:34:33Z Alvaldi 71791 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Tölvuleikir eftir árum]] [[Flokkur:1992]]“ 1974837 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Tölvuleikir eftir árum]] [[Flokkur:1992]] 2ta8noz6yzgjgfvup42fsffckqcmfav 0 192362 1974839 2026-08-09T13:34:41Z MyraMidnight 41218 MyraMidnight færði [[Meðal róna og dóna í Arisóna og Gullnáman]] á [[Meðal dóna og róna í Arisóna og Gullnáman]]: Stafsetningarvilla í titli: víxlað róna og dóna 1974839 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Meðal dóna og róna í Arisóna og Gullnáman]] ka4os7iz86jbpembq3zjj7qkxif9f97 0 192363 1974867 2026-08-09T23:19:11Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „{{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | ætt = [[Pfalz-ætt]] | skjaldarmerki = COA country se house of Palatinate.svg | nafn = Úlrika Leonóra | mynd = Ulrika Eleonora, Queen of Sweden Georg Desmarées.jpg | skírnarnafn = Ulrika Eleonora | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1688|1|23}} | fæðingarstaður = [[Stokkhólmshöll]], [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = ''In Deo spes mea'' | dánardagur = {{...“ 1974867 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | ætt = [[Pfalz-ætt]] | skjaldarmerki = COA country se house of Palatinate.svg | nafn = Úlrika Leonóra | mynd = Ulrika Eleonora, Queen of Sweden Georg Desmarées.jpg | skírnarnafn = Ulrika Eleonora | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1688|1|23}} | fæðingarstaður = [[Stokkhólmshöll]], [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = ''In Deo spes mea'' | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1741|11|24|1688|1|23}} | dánarstaður = [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | grafinn = Riddarahólmskirkjunni, [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], Svíþjóð | ríkisár = 5. desember 1718 – 29. febrúar 1720 {{small|(sem ríkjandi drottning)}} | undirskrift = Signature of Ulrika Eleonora of Sweden.svg | faðir = [[Karl 11. Svíakonungur]] | móðir = [[Úlrika Leonóra eldri]] |titill_maka = Eiginmaður |maki = {{gifting|[[Friðrik 1. Svíakonungur]]|1715}} }} '''Úlrika Leonóra''' (23. janúar 1688 – 24. nóvember 1741), einnig þekkt sem '''Úlrika Leonóra yngri''', var ríkjandi [[Konungur Svíþjóðar|drottning Svíþjóðar]] frá 5. desember 1718 þar til hún sagði af sér 5. desember 1718 svo eiginmaður hennar, [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik]], gæti orðið konungur. Hún bar áfram drottningartign sem eiginkona konungsins til dauðadags 24. nóvember 1741. Úlrika Leonóra var yngsta barn [[Karl 11.|Karls 11. Svíakonungs]] og drottningar hans, [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru frá Danmörku]]. Hún var nefnd eftir móður sinni, sem var því kölluð Úlrika Leonóra eldri. Árið 1715 giftist Úlrika yngri Friðriki af Hessen-Kassel. Eftir andlát bróður hennar, [[Karl 12. Svíakonungur|Karls 12. Svíakonungs]], árið 1718 gerði hún tilkall til sænsku krúnunnar. Samkvæmt frumburðarrétti átti [[Karl Friðrik af Holstein-Gottorp]], sonur [[Heiðveig Soffía|Heiðveigar Soffíu]], eldri dóttur Karls 11., betra tilkall til krúnunnar en Úlrika Leonóra benti á fordæmi [[Kristín Svíadrottning|Kristínar Svíadrottningar]] og færði rök fyrir því að sem nánasti eftirlifandi ættingi Karls 12. ætti hún rétt til ríkiserfða. [[Sænska þingið|Ríkisþingið]] viðurkenndi tilkall hennar eftir að hún féllst á að afsala sér [[einveldi]]nu sem faðir hennar hafði farið með. Úlrika Leonóra sagði af sér þann 29. febrúar 1720. == Æviágrip == === Æskuár=== Úlrika Leonóra fæddist 23. janúar 1688 í [[Stokkhólmshöll]] og var dóttir [[Karl 11.|Karls 11. Svíakonungs]] og [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru af Danmörku]]. Á unga aldri féll hún í skuggann af eldri og hæfileikaríkari systur sinni, [[Heiðveig Soffía|Heiðveigu Soffíu]]. Sagt er að eldri systkinum Úlriku Leonóru, sem höfðu gaman af dansi og reiðum, hafi þótt hún fremur yfirlætisfull þar sem hún brast auðveldlega í grát og þorði ekki að taka þátt í leikjum með þeim. Henni var lýst sem vingjarnlegri, hispurslausri og virðulegri en hún þótti feimin og hvorki fögur né greind. Úlrika Leonóra þótti iðin tónlistarkona og var vön að leika á [[Semball|sembal]] á meðan Heiðveig Soffía söng.<ref name="Lundh-Eriksson, Nanna 1976"/> [[Heiðveig Leonóra af Holstein-Gottorp|Amma hennar]] lýsti henni sem svo að hún hefði verið önug og þrjósk og hafi yfirleitt sýnt ergi sína með því að fara í háttinn. === Hjónaband === Úlrika Leonóra eignaðist marga vonbiðla um leið og hún var komin á giftingaraldur. Þar sem bróðir hennar, [[Karl 12.|Karl 12. Svíakonungur]], var ókvæntur og barnlaus var litið á hana sem sennilegan erfingja að sænsku krúnunni, sem gerði hana ákaflega eftirsóttan kvenkost. Meðal vonbiðla hennar voru Georg, prinsinn af Wales (sem síðar varð [[Georg 2. Bretlandskonungur]]) og erfðafurstinn [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik af Hessen-Kassel]]. Árið 1698 var fallist á ráðahag milli hennar og [[Karl Danaprins|Karls Danaprins]] og á milli bróður hennar og [[Soffía Heiðveig|Soffíu Heiðveigar Danaprinsessu]]. Hætt var við ráðahaginn árið 1700. Stungið var upp á prinsinum af Wales þegar hún var 14 ára en áætlunum um trúlofun þeirra var frestað og síðan aflýst. Áætlanir um að gifta Úlriku Leonóru [[Friðrik Vilhjálmur 1. Prússakonungur|Friðrik Vilhjálmi 1. Prússakonungi]] voru næstum samþykktar en Karl 12. hætti að lokum við þær án útskýringa.<ref name="Olof Jägerskiöld 1945">Olof Jägerskiöld: ''Lovisa Ulrika, drottning av Sverige'' (1945)</ref> Hertoginn Jóhann Vilhjálmur af Sachsen-Gotha, sem hafði gegnt þjónustu í sænska hernum, fékk leyfi til að kynna sig fyrir Úlriku Leonóru og biðja hennar en hætt var við tilhugalíf þeirra eftir að konungurinn varð vitni að [[einvígi]] hans við aðalsmanninn [[Anders Lagercrona]]. === Stjórn í Svíþjóð === Þegar fréttir af ósigri Karls 12. í [[Orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]] bárust til Svíþjóðar í lok júlí 1709 skiptust Svíar í tvær fylkingar. Önnur, sem taldi til sín [[Arvid Horn]], [[Nils Gyllenstierna]], [[Piper (ætt)|Piper-ættina]] og fyrrum drottninguna [[Heiðveig Leonóra af Holstein-Gottorp|Heiðveigu Leonóru]] vildi að Karl Friðrik, hertogi af Holsten-Gottorp tæki við krúnunni af Karli 12. Hin fylkingin vildi að Úlrika Leonóra yrði sett á valdastól, helst í hjónabandi með dönskum prins. Lagt var til að hún giftist Karli Danaprins, syni [[Kristján 5.|Kristjáns 5. Danakonungs]]. Þegar ljóst varð að Karl 12. hafði komist lífs af og flúið til [[Tyrkjaveldi|Tyrklands]] var hins vegar hætt við þessar fyrirætlanir. Friðrik af Hessen hafði beðið Úlriku Leonóru árið 1710 en trúlofun þeirra var ekki samþykkt fyrr en 23. janúar 1714. Brúðkaup þeirra var haldið 24. mars 1715. Sagt er að Karl 12. hafi sagt um hjónabandið: „Í kvöld dansar systir mín krúnuna frá sér.“<ref>Scheutz, Lisbet (2001). Berömda och glömda Stockholmskvinnor: sju stadsvandringar : 155 kvinnoporträtt. Stockholm: MBM förl.. Libris 8392583. {{ISBN|91-973725-3-6}}</ref> Að undanskildri ömmu hennar, Heiðveigu Leonóru, var Úlrika Leonóra eini fullorðni meðlimur konungsfjölskyldunnar í Svíþjóð á meðan Karl 12. var í herförum erlendis eftir að Heiðveig Soffía lést árið 1708. Undir lok ársins 1712 eða í byrjun árs 1713 tók Karl 12. til greina að lýsa Úlriku Leonóru [[Ríkisstjóri|ríkisstjóra]] en lét ekki verða af því. Ríkisráð konungsins taldi hana á að vera viðstödd fundi sína og veita því stuðning sinn. Hún mætti í fyrsta sinn á ríkisráðsfund þann 2. nóvember 1713, þar sem ákveðið var að kalla saman ríkisþingið svo það gæti lýst hana ríkisstjóra og erfingja að krúnunni. [[Arvid Horn]], forseti ráðsins, andmælti þessu af ótta við að þetta myndi gera stjórnarskipti erfiðari. Úlrika Leonóra sýndi málefnum lögstéttanna mikinn áhuga. Í bréfum sínum til konungsins hvatti hún hann til að snúa heim og varaði hann við hugsanlegum afleiðingum fjarveru hans. Hún undirritaði næstum allar tilskipanir ráðsins í hans nafni, að undanskildum þeim sem voru sérstaklega stílaðar á hann. Hún hafði í reynd vald til jafns við konunginn sem ríkisstjóri hans. Hún tók þó sjaldan þátt í umræðum ríkisráðsins þar sem hún leit eingöngu á sig sem fulltrúa bróður síns og vildi ekki leggja fram eigin tillögur. Úlrika Leonóra bað mörgum sinnum um að fá að hitta bróður sinn á víglínunum á meðan hann var erlendis í herförum en fékk aldrei leyfi til þess. Hún hitti Karl 12. í fyrsta sinn í sextán ár í [[Vadstena]] árið 1715 og síðan í síðasta skipti í [[Kristinehamn]] árið 1718. === Drottning og síðari æviár === Eftir andlát Karls 12. var Úlrika Leonóra valin drottning Svíþjóðar. Ríkisþingið staðfesti valdatöku hennar þegar hún undirritaði nýja stjórnarskrá þann 19. febrúar 1719 sem takmarkaði völd hennar. Úlrika Leonóra sagði af sér þann 29. febrúar 1720 svo að eiginmaður hennar, Friðrik, gæti orðið konungur, með því skilyrði að hún yrði aftur ríkjandi drottning ef hann dæi á undan henni.<ref name="Lundh-Eriksson, Nanna 1976">Lundh-Eriksson, Nanna (sænska): ''Den glömda drottningen. Karl XII:s syster. Ulrika Eleonora D.Y. och hennes tid'' Affärstryckeriet, Norrtälje. (1976)</ref> Úlrika Leonóra lést 24. nóvember 1741 í Stokkhólmi úr [[bólusótt]]. Eftir dauða hennar breiddust út orðrómar um að eitrað hefði verið fyrir henni en þeir þögnuðu að mestu eftir að hirðin fékk staðfest að líkami hennar hafi verið þakinn kýlum vegna veikinnar. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | frá = 5. desember 1718 | til = 29. febrúar 1720 | fyrir = [[Karl 12. Svíakonungur|Karl 12.]] | eftir = [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik 1.]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} {{fd|1688|1641}} [[Flokkur:Drottningar Svíþjóðar]] [[Flokkur:Svíakonungar]] g1mfc63xx86n2yf8r8ncu2q1thlw84q 1974872 1974867 2026-08-10T00:04:29Z TKSnaevarr 53243 /* Tilvísanir */ 1974872 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | ætt = [[Pfalz-ætt]] | skjaldarmerki = COA country se house of Palatinate.svg | nafn = Úlrika Leonóra | mynd = Ulrika Eleonora, Queen of Sweden Georg Desmarées.jpg | skírnarnafn = Ulrika Eleonora | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1688|1|23}} | fæðingarstaður = [[Stokkhólmshöll]], [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = ''In Deo spes mea'' | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1741|11|24|1688|1|23}} | dánarstaður = [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | grafinn = Riddarahólmskirkjunni, [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], Svíþjóð | ríkisár = 5. desember 1718 – 29. febrúar 1720 {{small|(sem ríkjandi drottning)}} | undirskrift = Signature of Ulrika Eleonora of Sweden.svg | faðir = [[Karl 11. Svíakonungur]] | móðir = [[Úlrika Leonóra eldri]] |titill_maka = Eiginmaður |maki = {{gifting|[[Friðrik 1. Svíakonungur]]|1715}} }} '''Úlrika Leonóra''' (23. janúar 1688 – 24. nóvember 1741), einnig þekkt sem '''Úlrika Leonóra yngri''', var ríkjandi [[Konungur Svíþjóðar|drottning Svíþjóðar]] frá 5. desember 1718 þar til hún sagði af sér 5. desember 1718 svo eiginmaður hennar, [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik]], gæti orðið konungur. Hún bar áfram drottningartign sem eiginkona konungsins til dauðadags 24. nóvember 1741. Úlrika Leonóra var yngsta barn [[Karl 11.|Karls 11. Svíakonungs]] og drottningar hans, [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru frá Danmörku]]. Hún var nefnd eftir móður sinni, sem var því kölluð Úlrika Leonóra eldri. Árið 1715 giftist Úlrika yngri Friðriki af Hessen-Kassel. Eftir andlát bróður hennar, [[Karl 12. Svíakonungur|Karls 12. Svíakonungs]], árið 1718 gerði hún tilkall til sænsku krúnunnar. Samkvæmt frumburðarrétti átti [[Karl Friðrik af Holstein-Gottorp]], sonur [[Heiðveig Soffía|Heiðveigar Soffíu]], eldri dóttur Karls 11., betra tilkall til krúnunnar en Úlrika Leonóra benti á fordæmi [[Kristín Svíadrottning|Kristínar Svíadrottningar]] og færði rök fyrir því að sem nánasti eftirlifandi ættingi Karls 12. ætti hún rétt til ríkiserfða. [[Sænska þingið|Ríkisþingið]] viðurkenndi tilkall hennar eftir að hún féllst á að afsala sér [[einveldi]]nu sem faðir hennar hafði farið með. Úlrika Leonóra sagði af sér þann 29. febrúar 1720. == Æviágrip == === Æskuár=== Úlrika Leonóra fæddist 23. janúar 1688 í [[Stokkhólmshöll]] og var dóttir [[Karl 11.|Karls 11. Svíakonungs]] og [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru af Danmörku]]. Á unga aldri féll hún í skuggann af eldri og hæfileikaríkari systur sinni, [[Heiðveig Soffía|Heiðveigu Soffíu]]. Sagt er að eldri systkinum Úlriku Leonóru, sem höfðu gaman af dansi og reiðum, hafi þótt hún fremur yfirlætisfull þar sem hún brast auðveldlega í grát og þorði ekki að taka þátt í leikjum með þeim. Henni var lýst sem vingjarnlegri, hispurslausri og virðulegri en hún þótti feimin og hvorki fögur né greind. Úlrika Leonóra þótti iðin tónlistarkona og var vön að leika á [[Semball|sembal]] á meðan Heiðveig Soffía söng.<ref name="Lundh-Eriksson, Nanna 1976"/> [[Heiðveig Leonóra af Holstein-Gottorp|Amma hennar]] lýsti henni sem svo að hún hefði verið önug og þrjósk og hafi yfirleitt sýnt ergi sína með því að fara í háttinn. === Hjónaband === Úlrika Leonóra eignaðist marga vonbiðla um leið og hún var komin á giftingaraldur. Þar sem bróðir hennar, [[Karl 12.|Karl 12. Svíakonungur]], var ókvæntur og barnlaus var litið á hana sem sennilegan erfingja að sænsku krúnunni, sem gerði hana ákaflega eftirsóttan kvenkost. Meðal vonbiðla hennar voru Georg, prinsinn af Wales (sem síðar varð [[Georg 2. Bretlandskonungur]]) og erfðafurstinn [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik af Hessen-Kassel]]. Árið 1698 var fallist á ráðahag milli hennar og [[Karl Danaprins|Karls Danaprins]] og á milli bróður hennar og [[Soffía Heiðveig|Soffíu Heiðveigar Danaprinsessu]]. Hætt var við ráðahaginn árið 1700. Stungið var upp á prinsinum af Wales þegar hún var 14 ára en áætlunum um trúlofun þeirra var frestað og síðan aflýst. Áætlanir um að gifta Úlriku Leonóru [[Friðrik Vilhjálmur 1. Prússakonungur|Friðrik Vilhjálmi 1. Prússakonungi]] voru næstum samþykktar en Karl 12. hætti að lokum við þær án útskýringa.<ref name="Olof Jägerskiöld 1945">Olof Jägerskiöld: ''Lovisa Ulrika, drottning av Sverige'' (1945)</ref> Hertoginn Jóhann Vilhjálmur af Sachsen-Gotha, sem hafði gegnt þjónustu í sænska hernum, fékk leyfi til að kynna sig fyrir Úlriku Leonóru og biðja hennar en hætt var við tilhugalíf þeirra eftir að konungurinn varð vitni að [[einvígi]] hans við aðalsmanninn [[Anders Lagercrona]]. === Stjórn í Svíþjóð === Þegar fréttir af ósigri Karls 12. í [[Orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]] bárust til Svíþjóðar í lok júlí 1709 skiptust Svíar í tvær fylkingar. Önnur, sem taldi til sín [[Arvid Horn]], [[Nils Gyllenstierna]], [[Piper (ætt)|Piper-ættina]] og fyrrum drottninguna [[Heiðveig Leonóra af Holstein-Gottorp|Heiðveigu Leonóru]] vildi að Karl Friðrik, hertogi af Holsten-Gottorp tæki við krúnunni af Karli 12. Hin fylkingin vildi að Úlrika Leonóra yrði sett á valdastól, helst í hjónabandi með dönskum prins. Lagt var til að hún giftist Karli Danaprins, syni [[Kristján 5.|Kristjáns 5. Danakonungs]]. Þegar ljóst varð að Karl 12. hafði komist lífs af og flúið til [[Tyrkjaveldi|Tyrklands]] var hins vegar hætt við þessar fyrirætlanir. Friðrik af Hessen hafði beðið Úlriku Leonóru árið 1710 en trúlofun þeirra var ekki samþykkt fyrr en 23. janúar 1714. Brúðkaup þeirra var haldið 24. mars 1715. Sagt er að Karl 12. hafi sagt um hjónabandið: „Í kvöld dansar systir mín krúnuna frá sér.“<ref>Scheutz, Lisbet (2001). Berömda och glömda Stockholmskvinnor: sju stadsvandringar : 155 kvinnoporträtt. Stockholm: MBM förl.. Libris 8392583. {{ISBN|91-973725-3-6}}</ref> Að undanskildri ömmu hennar, Heiðveigu Leonóru, var Úlrika Leonóra eini fullorðni meðlimur konungsfjölskyldunnar í Svíþjóð á meðan Karl 12. var í herförum erlendis eftir að Heiðveig Soffía lést árið 1708. Undir lok ársins 1712 eða í byrjun árs 1713 tók Karl 12. til greina að lýsa Úlriku Leonóru [[Ríkisstjóri|ríkisstjóra]] en lét ekki verða af því. Ríkisráð konungsins taldi hana á að vera viðstödd fundi sína og veita því stuðning sinn. Hún mætti í fyrsta sinn á ríkisráðsfund þann 2. nóvember 1713, þar sem ákveðið var að kalla saman ríkisþingið svo það gæti lýst hana ríkisstjóra og erfingja að krúnunni. [[Arvid Horn]], forseti ráðsins, andmælti þessu af ótta við að þetta myndi gera stjórnarskipti erfiðari. Úlrika Leonóra sýndi málefnum lögstéttanna mikinn áhuga. Í bréfum sínum til konungsins hvatti hún hann til að snúa heim og varaði hann við hugsanlegum afleiðingum fjarveru hans. Hún undirritaði næstum allar tilskipanir ráðsins í hans nafni, að undanskildum þeim sem voru sérstaklega stílaðar á hann. Hún hafði í reynd vald til jafns við konunginn sem ríkisstjóri hans. Hún tók þó sjaldan þátt í umræðum ríkisráðsins þar sem hún leit eingöngu á sig sem fulltrúa bróður síns og vildi ekki leggja fram eigin tillögur. Úlrika Leonóra bað mörgum sinnum um að fá að hitta bróður sinn á víglínunum á meðan hann var erlendis í herförum en fékk aldrei leyfi til þess. Hún hitti Karl 12. í fyrsta sinn í sextán ár í [[Vadstena]] árið 1715 og síðan í síðasta skipti í [[Kristinehamn]] árið 1718. === Drottning og síðari æviár === Eftir andlát Karls 12. var Úlrika Leonóra valin drottning Svíþjóðar. Ríkisþingið staðfesti valdatöku hennar þegar hún undirritaði nýja stjórnarskrá þann 19. febrúar 1719 sem takmarkaði völd hennar. Úlrika Leonóra sagði af sér þann 29. febrúar 1720 svo að eiginmaður hennar, Friðrik, gæti orðið konungur, með því skilyrði að hún yrði aftur ríkjandi drottning ef hann dæi á undan henni.<ref name="Lundh-Eriksson, Nanna 1976">Lundh-Eriksson, Nanna (sænska): ''Den glömda drottningen. Karl XII:s syster. Ulrika Eleonora D.Y. och hennes tid'' Affärstryckeriet, Norrtälje. (1976)</ref> Úlrika Leonóra lést 24. nóvember 1741 í Stokkhólmi úr [[bólusótt]]. Eftir dauða hennar breiddust út orðrómar um að eitrað hefði verið fyrir henni en þeir þögnuðu að mestu eftir að hirðin fékk staðfest að líkami hennar hafi verið þakinn kýlum vegna veikinnar. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | frá = 5. desember 1718 | til = 29. febrúar 1720 | fyrir = [[Karl 12.]] | eftir = [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik 1.]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} {{fd|1688|1641}} [[Flokkur:Drottningar Svíþjóðar]] [[Flokkur:Svíakonungar]] qlckwq0nop4pracboyisnm330eal1s7 1974882 1974872 2026-08-10T08:36:22Z Berserkur 10188 1974882 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | ætt = [[Pfalz-ætt]] | skjaldarmerki = COA country se house of Palatinate.svg | nafn = Úlrika Leonóra | mynd = Ulrika Eleonora, Queen of Sweden Georg Desmarées.jpg | skírnarnafn = Ulrika Eleonora | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1688|1|23}} | fæðingarstaður = [[Stokkhólmshöll]], [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = ''In Deo spes mea'' | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1741|11|24|1688|1|23}} | dánarstaður = [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | grafinn = Riddarahólmskirkjunni, [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], Svíþjóð | ríkisár = 5. desember 1718 – 29. febrúar 1720 {{small|(sem ríkjandi drottning)}} | undirskrift = Signature of Ulrika Eleonora of Sweden.svg | faðir = [[Karl 11. Svíakonungur]] | móðir = [[Úlrika Leonóra eldri]] |titill_maka = Eiginmaður |maki = {{gifting|[[Friðrik 1. Svíakonungur]]|1715}} }} '''Úlrika Leonóra''' (23. janúar 1688 – 24. nóvember 1741), einnig þekkt sem '''Úlrika Leonóra yngri''', var ríkjandi [[Konungur Svíþjóðar|drottning Svíþjóðar]] frá 5. desember 1718 þar til hún sagði af sér 5. desember 1718 svo eiginmaður hennar, [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik]], gæti orðið konungur. Hún bar áfram drottningartign sem eiginkona konungsins til dauðadags 24. nóvember 1741. Úlrika Leonóra var yngsta barn [[Karl 11.|Karls 11. Svíakonungs]] og drottningar hans, [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru frá Danmörku]]. Hún var nefnd eftir móður sinni, sem var því kölluð Úlrika Leonóra eldri. Árið 1715 giftist Úlrika yngri Friðriki af Hessen-Kassel. Eftir andlát bróður hennar, [[Karl 12. Svíakonungur|Karls 12. Svíakonungs]], árið 1718 gerði hún tilkall til sænsku krúnunnar. Samkvæmt frumburðarrétti átti [[Karl Friðrik af Holstein-Gottorp]], sonur [[Heiðveig Soffía|Heiðveigar Soffíu]], eldri dóttur Karls 11., betra tilkall til krúnunnar en Úlrika Leonóra benti á fordæmi [[Kristín Svíadrottning|Kristínar Svíadrottningar]] og færði rök fyrir því að sem nánasti eftirlifandi ættingi Karls 12. ætti hún rétt til ríkiserfða. [[Sænska þingið|Ríkisþingið]] viðurkenndi tilkall hennar eftir að hún féllst á að afsala sér [[einveldi]]nu sem faðir hennar hafði farið með. Úlrika Leonóra sagði af sér þann 29. febrúar 1720. == Æviágrip == === Æskuár=== Úlrika Leonóra fæddist 23. janúar 1688 í [[Stokkhólmshöll]] og var dóttir [[Karl 11.|Karls 11. Svíakonungs]] og [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru af Danmörku]]. Á unga aldri féll hún í skuggann af eldri og hæfileikaríkari systur sinni, [[Heiðveig Soffía|Heiðveigu Soffíu]]. Sagt er að eldri systkinum Úlriku Leonóru, sem höfðu gaman af dansi og reiðum, hafi þótt hún fremur yfirlætisfull þar sem hún brast auðveldlega í grát og þorði ekki að taka þátt í leikjum með þeim. Henni var lýst sem vingjarnlegri, hispurslausri og virðulegri en hún þótti feimin og hvorki fögur né greind. Úlrika Leonóra þótti iðin tónlistarkona og var vön að leika á [[Semball|sembal]] á meðan Heiðveig Soffía söng.<ref name="Lundh-Eriksson, Nanna 1976"/> [[Heiðveig Leonóra af Holstein-Gottorp|Amma hennar]] lýsti henni sem svo að hún hefði verið önug og þrjósk og hafi yfirleitt sýnt ergi sína með því að fara í háttinn. === Hjónaband === Úlrika Leonóra eignaðist marga vonbiðla um leið og hún var komin á giftingaraldur. Þar sem bróðir hennar, [[Karl 12.|Karl 12. Svíakonungur]], var ókvæntur og barnlaus var litið á hana sem sennilegan erfingja að sænsku krúnunni, sem gerði hana ákaflega eftirsóttan kvenkost. Meðal vonbiðla hennar voru Georg, prinsinn af Wales (sem síðar varð [[Georg 2. Bretlandskonungur]]) og erfðafurstinn [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik af Hessen-Kassel]]. Árið 1698 var fallist á ráðahag milli hennar og [[Karl Danaprins|Karls Danaprins]] og á milli bróður hennar og [[Soffía Heiðveig|Soffíu Heiðveigar Danaprinsessu]]. Hætt var við ráðahaginn árið 1700. Stungið var upp á prinsinum af Wales þegar hún var 14 ára en áætlunum um trúlofun þeirra var frestað og síðan aflýst. Áætlanir um að gifta Úlriku Leonóru [[Friðrik Vilhjálmur 1. Prússakonungur|Friðrik Vilhjálmi 1. Prússakonungi]] voru næstum samþykktar en Karl 12. hætti að lokum við þær án útskýringa.<ref name="Olof Jägerskiöld 1945">Olof Jägerskiöld: ''Lovisa Ulrika, drottning av Sverige'' (1945)</ref> Hertoginn Jóhann Vilhjálmur af Sachsen-Gotha, sem hafði gegnt þjónustu í sænska hernum, fékk leyfi til að kynna sig fyrir Úlriku Leonóru og biðja hennar en hætt var við tilhugalíf þeirra eftir að konungurinn varð vitni að [[einvígi]] hans við aðalsmanninn [[Anders Lagercrona]]. === Stjórn í Svíþjóð === Þegar fréttir af ósigri Karls 12. í [[Orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]] bárust til Svíþjóðar í lok júlí 1709 skiptust Svíar í tvær fylkingar. Önnur, sem taldi til sín [[Arvid Horn]], [[Nils Gyllenstierna]], [[Piper (ætt)|Piper-ættina]] og fyrrum drottninguna [[Heiðveig Leonóra af Holstein-Gottorp|Heiðveigu Leonóru]] vildi að Karl Friðrik, hertogi af Holsten-Gottorp tæki við krúnunni af Karli 12. Hin fylkingin vildi að Úlrika Leonóra yrði sett á valdastól, helst í hjónabandi með dönskum prins. Lagt var til að hún giftist Karli Danaprins, syni [[Kristján 5.|Kristjáns 5. Danakonungs]]. Þegar ljóst varð að Karl 12. hafði komist lífs af og flúið til [[Tyrkjaveldi|Tyrklands]] var hins vegar hætt við þessar fyrirætlanir. Friðrik af Hessen hafði beðið Úlriku Leonóru árið 1710 en trúlofun þeirra var ekki samþykkt fyrr en 23. janúar 1714. Brúðkaup þeirra var haldið 24. mars 1715. Sagt er að Karl 12. hafi sagt um hjónabandið: „Í kvöld dansar systir mín krúnuna frá sér.“<ref>Scheutz, Lisbet (2001). Berömda och glömda Stockholmskvinnor: sju stadsvandringar : 155 kvinnoporträtt. Stockholm: MBM förl.. Libris 8392583. {{ISBN|91-973725-3-6}}</ref> Að undanskildri ömmu hennar, Heiðveigu Leonóru, var Úlrika Leonóra eini fullorðni meðlimur konungsfjölskyldunnar í Svíþjóð á meðan Karl 12. var í herförum erlendis eftir að Heiðveig Soffía lést árið 1708. Undir lok ársins 1712 eða í byrjun árs 1713 tók Karl 12. til greina að lýsa Úlriku Leonóru [[Ríkisstjóri|ríkisstjóra]] en lét ekki verða af því. Ríkisráð konungsins taldi hana á að vera viðstödd fundi sína og veita því stuðning sinn. Hún mætti í fyrsta sinn á ríkisráðsfund þann 2. nóvember 1713, þar sem ákveðið var að kalla saman ríkisþingið svo það gæti lýst hana ríkisstjóra og erfingja að krúnunni. [[Arvid Horn]], forseti ráðsins, andmælti þessu af ótta við að þetta myndi gera stjórnarskipti erfiðari. Úlrika Leonóra sýndi málefnum lögstéttanna mikinn áhuga. Í bréfum sínum til konungsins hvatti hún hann til að snúa heim og varaði hann við hugsanlegum afleiðingum fjarveru hans. Hún undirritaði næstum allar tilskipanir ráðsins í hans nafni, að undanskildum þeim sem voru sérstaklega stílaðar á hann. Hún hafði í reynd vald til jafns við konunginn sem ríkisstjóri hans. Hún tók þó sjaldan þátt í umræðum ríkisráðsins þar sem hún leit eingöngu á sig sem fulltrúa bróður síns og vildi ekki leggja fram eigin tillögur. Úlrika Leonóra bað mörgum sinnum um að fá að hitta bróður sinn á víglínunum á meðan hann var erlendis í herförum en fékk aldrei leyfi til þess. Hún hitti Karl 12. í fyrsta sinn í sextán ár í [[Vadstena]] árið 1715 og síðan í síðasta skipti í [[Kristinehamn]] árið 1718. === Drottning og síðari æviár === Eftir andlát Karls 12. var Úlrika Leonóra valin drottning Svíþjóðar. Ríkisþingið staðfesti valdatöku hennar þegar hún undirritaði nýja stjórnarskrá þann 19. febrúar 1719 sem takmarkaði völd hennar. Úlrika Leonóra sagði af sér þann 29. febrúar 1720 svo að eiginmaður hennar, Friðrik, gæti orðið konungur, með því skilyrði að hún yrði aftur ríkjandi drottning ef hann dæi á undan henni.<ref name="Lundh-Eriksson, Nanna 1976">Lundh-Eriksson, Nanna (sænska): ''Den glömda drottningen. Karl XII:s syster. Ulrika Eleonora D.Y. och hennes tid'' Affärstryckeriet, Norrtälje. (1976)</ref> Úlrika Leonóra lést 24. nóvember 1741 í Stokkhólmi úr [[bólusótt]]. Eftir dauða hennar breiddust út orðrómar um að eitrað hefði verið fyrir henni en þeir þögnuðu að mestu eftir að hirðin fékk staðfest að líkami hennar hafi verið þakinn kýlum vegna veikinnar. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | frá = 5. desember 1718 | til = 29. febrúar 1720 | fyrir = [[Karl 12.]] | eftir = [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik 1.]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} {{fd|1688|1741}} [[Flokkur:Drottningar Svíþjóðar]] [[Flokkur:Svíakonungar]] eqb2ie94e2oaqaweofg17zjqi3zsvcv 1974891 1974882 2026-08-10T09:26:10Z TKSnaevarr 53243 1974891 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | ætt = [[Pfalz-ætt]] | skjaldarmerki = COA country se house of Palatinate.svg | nafn = Úlrika Leonóra | mynd = Ulrika Eleonora, Queen of Sweden Georg Desmarées.jpg | skírnarnafn = Ulrika Eleonora | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1688|1|23}} | fæðingarstaður = [[Stokkhólmshöll]], [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = ''In Deo spes mea'' | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1741|11|24|1688|1|23}} | dánarstaður = [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | grafinn = Riddarahólmskirkjunni, [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], Svíþjóð | ríkisár = 5. desember 1718 – 29. febrúar 1720 {{small|(sem ríkjandi drottning)}}<br>29. febrúar 1720 – 24. nóvember 1741 {{small|(sem maki konungs)}} | undirskrift = Signature of Ulrika Eleonora of Sweden.svg | faðir = [[Karl 11. Svíakonungur]] | móðir = [[Úlrika Leonóra eldri]] |titill_maka = Eiginmaður |maki = {{gifting|[[Friðrik 1. Svíakonungur]]|1715}} }} '''Úlrika Leonóra''' (23. janúar 1688 – 24. nóvember 1741), einnig þekkt sem '''Úlrika Leonóra yngri''', var ríkjandi [[Konungur Svíþjóðar|drottning Svíþjóðar]] frá 5. desember 1718 þar til hún sagði af sér 5. desember 1718 svo eiginmaður hennar, [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik]], gæti orðið konungur. Hún bar áfram drottningartign sem eiginkona konungsins til dauðadags 24. nóvember 1741. Úlrika Leonóra var yngsta barn [[Karl 11.|Karls 11. Svíakonungs]] og drottningar hans, [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru frá Danmörku]]. Hún var nefnd eftir móður sinni, sem var því kölluð Úlrika Leonóra eldri. Árið 1715 giftist Úlrika yngri Friðriki af Hessen-Kassel. Eftir andlát bróður hennar, [[Karl 12. Svíakonungur|Karls 12. Svíakonungs]], árið 1718 gerði hún tilkall til sænsku krúnunnar. Samkvæmt frumburðarrétti átti [[Karl Friðrik af Holstein-Gottorp]], sonur [[Heiðveig Soffía|Heiðveigar Soffíu]], eldri dóttur Karls 11., betra tilkall til krúnunnar en Úlrika Leonóra benti á fordæmi [[Kristín Svíadrottning|Kristínar Svíadrottningar]] og færði rök fyrir því að sem nánasti eftirlifandi ættingi Karls 12. ætti hún rétt til ríkiserfða. [[Sænska þingið|Ríkisþingið]] viðurkenndi tilkall hennar eftir að hún féllst á að afsala sér [[einveldi]]nu sem faðir hennar hafði farið með. Úlrika Leonóra sagði af sér þann 29. febrúar 1720. == Æviágrip == === Æskuár=== Úlrika Leonóra fæddist 23. janúar 1688 í [[Stokkhólmshöll]] og var dóttir [[Karl 11.|Karls 11. Svíakonungs]] og [[Úlrika Leonóra eldri|Úlriku Leonóru af Danmörku]]. Á unga aldri féll hún í skuggann af eldri og hæfileikaríkari systur sinni, [[Heiðveig Soffía|Heiðveigu Soffíu]]. Sagt er að eldri systkinum Úlriku Leonóru, sem höfðu gaman af dansi og reiðum, hafi þótt hún fremur yfirlætisfull þar sem hún brast auðveldlega í grát og þorði ekki að taka þátt í leikjum með þeim. Henni var lýst sem vingjarnlegri, hispurslausri og virðulegri en hún þótti feimin og hvorki fögur né greind. Úlrika Leonóra þótti iðin tónlistarkona og var vön að leika á [[Semball|sembal]] á meðan Heiðveig Soffía söng.<ref name="Lundh-Eriksson, Nanna 1976"/> [[Heiðveig Leonóra af Holstein-Gottorp|Amma hennar]] lýsti henni sem svo að hún hefði verið önug og þrjósk og hafi yfirleitt sýnt ergi sína með því að fara í háttinn. === Hjónaband === Úlrika Leonóra eignaðist marga vonbiðla um leið og hún var komin á giftingaraldur. Þar sem bróðir hennar, [[Karl 12.|Karl 12. Svíakonungur]], var ókvæntur og barnlaus var litið á hana sem sennilegan erfingja að sænsku krúnunni, sem gerði hana ákaflega eftirsóttan kvenkost. Meðal vonbiðla hennar voru Georg, prinsinn af Wales (sem síðar varð [[Georg 2. Bretlandskonungur]]) og erfðafurstinn [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik af Hessen-Kassel]]. Árið 1698 var fallist á ráðahag milli hennar og [[Karl Danaprins|Karls Danaprins]] og á milli bróður hennar og [[Soffía Heiðveig|Soffíu Heiðveigar Danaprinsessu]]. Hætt var við ráðahaginn árið 1700. Stungið var upp á prinsinum af Wales þegar hún var 14 ára en áætlunum um trúlofun þeirra var frestað og síðan aflýst. Áætlanir um að gifta Úlriku Leonóru [[Friðrik Vilhjálmur 1. Prússakonungur|Friðrik Vilhjálmi 1. Prússakonungi]] voru næstum samþykktar en Karl 12. hætti að lokum við þær án útskýringa.<ref name="Olof Jägerskiöld 1945">Olof Jägerskiöld: ''Lovisa Ulrika, drottning av Sverige'' (1945)</ref> Hertoginn Jóhann Vilhjálmur af Sachsen-Gotha, sem hafði gegnt þjónustu í sænska hernum, fékk leyfi til að kynna sig fyrir Úlriku Leonóru og biðja hennar en hætt var við tilhugalíf þeirra eftir að konungurinn varð vitni að [[einvígi]] hans við aðalsmanninn [[Anders Lagercrona]]. === Stjórn í Svíþjóð === Þegar fréttir af ósigri Karls 12. í [[Orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]] bárust til Svíþjóðar í lok júlí 1709 skiptust Svíar í tvær fylkingar. Önnur, sem taldi til sín [[Arvid Horn]], [[Nils Gyllenstierna]], [[Piper (ætt)|Piper-ættina]] og fyrrum drottninguna [[Heiðveig Leonóra af Holstein-Gottorp|Heiðveigu Leonóru]] vildi að Karl Friðrik, hertogi af Holsten-Gottorp tæki við krúnunni af Karli 12. Hin fylkingin vildi að Úlrika Leonóra yrði sett á valdastól, helst í hjónabandi með dönskum prins. Lagt var til að hún giftist Karli Danaprins, syni [[Kristján 5.|Kristjáns 5. Danakonungs]]. Þegar ljóst varð að Karl 12. hafði komist lífs af og flúið til [[Tyrkjaveldi|Tyrklands]] var hins vegar hætt við þessar fyrirætlanir. Friðrik af Hessen hafði beðið Úlriku Leonóru árið 1710 en trúlofun þeirra var ekki samþykkt fyrr en 23. janúar 1714. Brúðkaup þeirra var haldið 24. mars 1715. Sagt er að Karl 12. hafi sagt um hjónabandið: „Í kvöld dansar systir mín krúnuna frá sér.“<ref>Scheutz, Lisbet (2001). Berömda och glömda Stockholmskvinnor: sju stadsvandringar : 155 kvinnoporträtt. Stockholm: MBM förl.. Libris 8392583. {{ISBN|91-973725-3-6}}</ref> Að undanskildri ömmu hennar, Heiðveigu Leonóru, var Úlrika Leonóra eini fullorðni meðlimur konungsfjölskyldunnar í Svíþjóð á meðan Karl 12. var í herförum erlendis eftir að Heiðveig Soffía lést árið 1708. Undir lok ársins 1712 eða í byrjun árs 1713 tók Karl 12. til greina að lýsa Úlriku Leonóru [[Ríkisstjóri|ríkisstjóra]] en lét ekki verða af því. Ríkisráð konungsins taldi hana á að vera viðstödd fundi sína og veita því stuðning sinn. Hún mætti í fyrsta sinn á ríkisráðsfund þann 2. nóvember 1713, þar sem ákveðið var að kalla saman ríkisþingið svo það gæti lýst hana ríkisstjóra og erfingja að krúnunni. [[Arvid Horn]], forseti ráðsins, andmælti þessu af ótta við að þetta myndi gera stjórnarskipti erfiðari. Úlrika Leonóra sýndi málefnum lögstéttanna mikinn áhuga. Í bréfum sínum til konungsins hvatti hún hann til að snúa heim og varaði hann við hugsanlegum afleiðingum fjarveru hans. Hún undirritaði næstum allar tilskipanir ráðsins í hans nafni, að undanskildum þeim sem voru sérstaklega stílaðar á hann. Hún hafði í reynd vald til jafns við konunginn sem ríkisstjóri hans. Hún tók þó sjaldan þátt í umræðum ríkisráðsins þar sem hún leit eingöngu á sig sem fulltrúa bróður síns og vildi ekki leggja fram eigin tillögur. Úlrika Leonóra bað mörgum sinnum um að fá að hitta bróður sinn á víglínunum á meðan hann var erlendis í herförum en fékk aldrei leyfi til þess. Hún hitti Karl 12. í fyrsta sinn í sextán ár í [[Vadstena]] árið 1715 og síðan í síðasta skipti í [[Kristinehamn]] árið 1718. === Drottning og síðari æviár === Eftir andlát Karls 12. var Úlrika Leonóra valin drottning Svíþjóðar. Ríkisþingið staðfesti valdatöku hennar þegar hún undirritaði nýja stjórnarskrá þann 19. febrúar 1719 sem takmarkaði völd hennar. Úlrika Leonóra sagði af sér þann 29. febrúar 1720 svo að eiginmaður hennar, Friðrik, gæti orðið konungur, með því skilyrði að hún yrði aftur ríkjandi drottning ef hann dæi á undan henni.<ref name="Lundh-Eriksson, Nanna 1976">Lundh-Eriksson, Nanna (sænska): ''Den glömda drottningen. Karl XII:s syster. Ulrika Eleonora D.Y. och hennes tid'' Affärstryckeriet, Norrtälje. (1976)</ref> Úlrika Leonóra lést 24. nóvember 1741 í Stokkhólmi úr [[bólusótt]]. Eftir dauða hennar breiddust út orðrómar um að eitrað hefði verið fyrir henni en þeir þögnuðu að mestu eftir að hirðin fékk staðfest að líkami hennar hafi verið þakinn kýlum vegna veikinnar. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Konungur Svíþjóðar|Drottning Svíþjóðar]] | frá = 5. desember 1718 | til = 29. febrúar 1720 | fyrir = [[Karl 12.]] | eftir = [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik 1.]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} {{fd|1688|1741}} [[Flokkur:Drottningar Svíþjóðar]] [[Flokkur:Svíakonungar]] 0257ncckp0mu97hngy1ydmu60gr35y9 0 192364 1974868 2026-08-09T23:20:22Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Úlrika Leonóra]] 1974868 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Úlrika Leonóra]] t1xef7rjybitxv187zuqs0bqxfqn6q4 1 192365 1974869 2026-08-09T23:22:29Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „{{Þýðing |titill= Ulrika Eleonora av Sverige |tungumál=no |id=24248940 }}“ 1974869 wikitext text/x-wiki {{Þýðing |titill= Ulrika Eleonora av Sverige |tungumál=no |id=24248940 }} oghdvmhtd4vcphbnrvlpwzgr7lga6ob 0 192366 1974887 2026-08-10T08:59:58Z MyraMidnight 41218 MyraMidnight færði [[Gormdýrin (teiknimyndasaga)]] á [[Gormdýrin]]: Það er engin aðgreining 1974887 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Gormdýrin]] b67xnpg8x90bqaal3abx6rkvilkj21d 0 192367 1974888 2026-08-10T09:00:43Z MyraMidnight 41218 Tilvísun á [[Gormdýrin]] 1974888 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Gormdýrin]] b67xnpg8x90bqaal3abx6rkvilkj21d 0 192368 1974892 2026-08-10T09:31:39Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „'''Gormur''' getur átt við eftirfarandi: * [[Gormur]]; málmvafningur sem fjaðrar * [[Gormur (leikfang)]]: [[leikfang]] gert úr plasti (stundum málmi) * [[Gormur (myndasögupersóna)]] sem kemur upphaflega úr [[Svalur og Valur]] myndasögunum * [[Gormur (mannsnafn)]] * [[Gormur gamli]], höfðingi á Jótlandi sem varð konungur Dana {{aðgreining|gormur}}“ 1974892 wikitext text/x-wiki '''Gormur''' getur átt við eftirfarandi: * [[Gormur]]; málmvafningur sem fjaðrar * [[Gormur (leikfang)]]: [[leikfang]] gert úr plasti (stundum málmi) * [[Gormur (myndasögupersóna)]] sem kemur upphaflega úr [[Svalur og Valur]] myndasögunum * [[Gormur (mannsnafn)]] * [[Gormur gamli]], höfðingi á Jótlandi sem varð konungur Dana {{aðgreining|gormur}} 1mf4t2ppw0hpwdv07tcr9ckc9vasaqp 1974897 1974892 2026-08-10T10:09:00Z MyraMidnight 41218 leikfangagormar 1974897 wikitext text/x-wiki '''Gormur''' getur átt við eftirfarandi: * [[Gormur]]; málmvafningur sem fjaðrar * [[Gormur (leikfang)]]: [[leikfang]] gert úr plasti eða málmi * [[Gormur (myndasögupersóna)]] sem kemur upphaflega úr [[Svalur og Valur]] myndasögunum * [[Gormur (mannsnafn)]] * [[Gormur gamli]], höfðingi á Jótlandi sem varð konungur Dana {{aðgreining|gormur}} dlqujkpkn071owsph9lgdd5btek5xh9 0 192369 1974896 2026-08-10T10:00:46Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „{{aðgreiningartengill|gormur (aðgreining)|gormur}} '''Gormur''' eða '''fjöður''' er vafningur sem fjaðrar, yfirleitt gerður úr málmi eða öðru hörðu efni en lögun þess gerir það ótrúlega sveigjanlegt og fer aftur í upphaflegt form eftir að á honum hefur verið teygt, þrýst eða beygt. Liðleiki þeirra fer mikið eftir lengd, vídd og hráefnis og gagnast þeir á fjölmarga vegu, t.d. gormar [[dýna|dýnum]], [[klukka|klukkum]], höggvör...“ 1974896 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill|gormur (aðgreining)|gormur}} '''Gormur''' eða '''fjöður''' er vafningur sem fjaðrar, yfirleitt gerður úr málmi eða öðru hörðu efni en lögun þess gerir það ótrúlega sveigjanlegt og fer aftur í upphaflegt form eftir að á honum hefur verið teygt, þrýst eða beygt. Liðleiki þeirra fer mikið eftir lengd, vídd og hráefnis og gagnast þeir á fjölmarga vegu, t.d. gormar [[dýna|dýnum]], [[klukka|klukkum]], höggvörnum og dempurum, hurðastoppurum, tökkum og fleirra. == Ýmsar gerðir af gormum == <gallery> Ressort_de_compression.jpg | Þykkur þrýstigormur Springs 009.jpg | Toggormar Alarm clock mainspring.JPG |Málmfjöður úr klukku 2006-02-04 Metal spiral.jpg | Leikfanga gormur </gallery> {{stubbur}} 8bk2orko3kqjcctjxvrwvwzw8jxkzan 0 192370 1974898 2026-08-10T10:09:49Z MyraMidnight 41218 Tilvísun á [[Gormdýrin]] 1974898 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Gormdýrin]] b67xnpg8x90bqaal3abx6rkvilkj21d 14 192371 1974911 2026-08-10T11:25:27Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Tækni]]“ 1974911 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Tækni]] p7mcsbl1l28gpk2q2v4iq4np5414cbs