Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk Snið:Stubbur 10 702 1975050 1971756 2026-08-11T23:14:37Z MyraMidnight 41218 uppfæri tengla fyrir saga 1975050 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stubbur/styles.css" /><div class="t-stub">[[Mynd:<!-- -->{{#if:{{{1|}}}|<!-- -->{{#switch:{{lc:{{{1}}}}} | afríka = LocationAfrica.png | akranes = Akranes.png | akstursíþrótt = IlmorX3-002.jpg | anime = Wikipe-tan flat.svg | apple = Apple logo black.svg | ástralía = Flag of Australia.svg | bardagaíþrótt = Yin and Yang.svg | belgía = Flag of Belgium.svg | dagblað = Circle-icons-news.svg | danmörk = Flag of Denmark.svg | bíll = Aiga carrental cropped.svg | bókmenntir = Emojione_1F4D6.svg | borðtennis = Tennisball2.png | byggingarlist = Twemoji12_1f3e1.svg | grasafræði = Noto_Emoji_Lollipop_1f33f.svg | dauði = Skull Icon (Noun Project).svg | dægurmenning = Noto_Emoji_Lollipop_1f4fa.svg | efnafræði = Oxygen480-categories-applications-education-science.svg | eðlisfræði = Atom editor logo black.svg | england = Flag of England.svg | félagsfræði = Crystal Project forum.png | finnland = Flag of Finland.svg | fiskur = Noto Emoji v2.034 1f41f.svg | fornfræði = Homeros Caetani Louvre Ma440 n2.jpg | fótbolti = Soccerball.png | frakkland = Flag_of_France.svg | fugl = Emojione_1F54A.svg | fyrirtæki = Factory icon.svg | golf = Golf pictogram.svg | hagfræði = Noto_Emoji_Lollipop_1f4b1.svg | handbolti = Handball pictogram.svg | handknattleikur = Handball pictogram.svg | heilsa = Creative-Tail-People-asistante.svg | heimspeki = Thinking man.png | hið opinbera = Puzzle stub.svg | hugbúnaður = Oxygen480-categories-applications-other.svg | hundur = Noto_Emoji_Lollipop_1f415.svg | japan = Emojione_26E9.svg | jarðfræði = WikiProject Geology.svg | kasakstan = Flag of Kazakhstan.svg | knattspyrna = Soccerball.png | kraftlyftingar = Powerlifting pictogram.svg | kvikmynd = Noto_Emoji_Lollipop_1f3ac.svg | kynlíf = Bisexuality symbol (bold, color).svg | körfubolti = Basketball.png | körfuknattleikur = Basketball.png | landafræði = Noto_Emoji_Lollipop_1f30e.svg | landbúnaður = Noto_Emoji_Lollipop_1f408.svg | leikari = Noto_Emoji_Lollipop_1f3ad.svg | líffræði = Exceptional newcomer.svg | liðdýr = Noto Emoji KitKat 1f41c.svg | lundúnir = Routemaster.JPG | lögfræði = Scale of justice.svg | mannvirki = Twemoji12_1f3e2.svg | matur = Emojione_1F355.svg | menning = Noto_Emoji_Lollipop_1f457.svg | myndlist = Breezeicons-apps-48-kolourpaint.svg | málfræði = Málvísinda Stubbur.svg | málvísindi = Málvísinda Stubbur.svg | náttúruvísindi = Emojione_1F342.svg | noregur = Flag of Norway.svg | nýja-sjáland = Flag of New Zealand.svg | papúa nýja-gínea = Flag of Papua New Guinea.svg | plöntur = Noto Emoji KitKat 1f331.svg | reykjavík = ISL Reykjavik COA.svg | rússland = Flag of Russia.svg | samgöngur = Noto_Emoji_Lollipop_1f6a6.svg | siglingar = Olympic pictogram Sailing.svg | sjónvarp = Emojione_1F4FA.svg | skip = Noto_Emoji_Lollipop_1f6a2.svg | skóli = Breezeicons-categories-32-applications-education.svg | spendýr = Outline-of-Giraffa-camelopardalis.svg | spil = P game.svg | stjórnmál = Society.svg | stjörnufræði = Saturn 01.svg | stærðfræði = Breezeicons-categories-32-applications-education-mathematics.svg | sveppir = Emoji u1f344.svg | sálfræði = Greek uc psi icon.svg | sagnfræði = Emoji_u1f3db.svg | saga = Emoji_u1f3db.svg | samfélag = Noto_Emoji_Lollipop_1f46a.svg | skák = Oxygen480-apps-tagua.svg | sund = Swimming pictogram.svg | svíþjóð = Flag of Sweden.svg | tré = Noto Emoji v2.034 1f333.svg | tímabil = Puzzle stub.svg | trúarbrögð = ReligijneSymbole.svg | tungumál = Noun project 1822.svg | tækni = Noun project 1063 green.svg | tónlist = Noto_Emoji_Lollipop_1f3a7.svg | tölfræði = Noto_Emoji_Lollipop_1f4ca.svg | tölvuleikur = Video-Game-Controller-Icon-IDV-green.svg | tölvunarfræði = Noto_Emoji_Lollipop_1f4bb.svg | tölvur = Noto_Emoji_Lollipop_1f4bb.svg | usa = Flag of the United States.svg | bandaríkin = USA Flag Map.svg | viðskiptafræði = Noto_Emoji_Lollipop_1f3ed.svg | vopn = Vickers machine gun in the Battle of Passchendaele - September 1917.jpg | microsoft = M box.svg | æviágrip = Oxygen480-apps-system-users.svg | ísland = Flag of Iceland.svg | íþrótt = Sports and games.png | þýskaland = Flag of Germany.svg | #default= Puzzle stub.svg }}<!-- -->|Puzzle stub.svg}}|40px|alt=]]&nbsp;&nbsp;''<!-- -->{{#if:{{{1|}}}|{{#ifeq:{{{1|}}}|æviágrip|Þetta [[æviágrip]]|Þessi&#32;<!-- -->{{#switch:{{lc:{{{1}}}}} | afríka = [[Afríka|Afríku]] | akranes = [[Akranes]] | akstursíþrótt = [[akstursíþróttir|akstursíþrótta]] | anime = [[Anime|anime]]/[[Manga|manga]] | apple = [[Apple Inc.|Apple]] | ástralía = [[Ástralía|Ástralíu]] | bardagaíþrótt = [[Bardagaíþrótt|bardagaíþróttar]] | belgía = [[Belgía|Belgíu]] | byggingarlist = [[byggingarlist]] | dagblað = [[dagblað|dagblaðs]] eða [[tímarit|tímarita]] | danmörk = [[Danmörk|Danmerkur]] | bíll = [[bifreið |bíla]] | bókmenntir = [[bókmenntir|bókmennta]] | borðtennis = [[borðtennis]] | grasafræði = [[grasafræði]] | dauði = [[dauði|dauða]] | dægurmenning = [[dægurmenning|dægurmenninga]] | efnafræði = [[efnafræði]] | eðlisfræði = [[eðlisfræði]] | england = [[England]]s | félagsfræði = [[félagsfræði]] | finnland = [[Finnland]]s | fiskur = [[Fiskur|Fiska]] | fótbolti = [[knattspyrna|knattspyrnu]] | fornfræði = [[fornfræði]] | frakkland = [[Frakkland]]s | fugl = [[fugl|fugla]] | fyrirtæki = [[Fyrirtæki|fyrirtækja]] | golf = [[golf]] | hagfræði = [[hagfræði]] | handbolti = [[handbolti|handknattleiks]] | handknattleikur = [[handbolti|handknattleiks]] | heilsa = [[heilsa|heilsu]] | heimspeki = [[heimspeki]] | hið opinbera = [[hið opinbera|hið opinbera ]] | hugbúnaður = [[hugbúnaður|hugbúnaðar]] | hundur = [[hundur|hunda]] | japan = [[Japan]]s-tengd&#32; | jarðfræði = [[jarðfræði]] | kasakstan = [[Kasakstan]]-tengd&#32; | knattspyrna = [[knattspyrna|knattspyrnu]] | kraftlyftingar = [[kraftlyftingar|kraftlyftinga]] | kvikmynd = [[kvikmynd|kvikmynda]] | kynlíf = [[kynlíf]]s | körfubolti = [[körfuknattleikur|körfuknattleiks]] | körfuknattleikur = [[körfuknattleikur|körfuknattleiks]] | landafræði = [[landafræði]] | landbúnaður = [[landbúnaður|landbúnaðar]] | leikari = [[leikari|leikara]] | líffræði = [[líffræði]] | liðdýr = [[liðdýr|liðdýra]] | lögfræði = [[lögfræði]] | lundúnir = [[Lundúnir|Lundúna]] | mannvirki = [[mannvirki|mannvirkja]] | matur = [[matur|matar]] eða [[drykkur|drykkjar]] | menning = [[menning|menningar]] | myndlist = [[myndlist|myndlista]] | málfræði = [[málfræði]] | málvísindi = [[málvísindi|málvísinda]] | náttúruvísindi = [[náttúruvísindi|náttúruvísinda]] | noregur = [[Noregur|Noregs]] | nýja-sjáland = [[Nýja-Sjáland]]s | plöntur = [[plöntur|plöntu]] | papúa nýja-gínea = [[Papúa Nýja-Gínea|Papúa Nýja-Gíneu]] | reykjavík = [[Reykjavík|Reykjavíkur]] | rússland = [[Rússland|Rússland]]s | samgöngur = [[samgöngur|samgöngu]] | sjónvarp = [[sjónvarp]]s | skip = [[skip]]a | skóli = [[skóli|skóla]] | stjórnmál = [[stjórnmál]]a | stjörnufræði = [[stjörnufræði]] | stærðfræði = [[stærðfræði]] | sveppir = [[sveppir|sveppa]] | sálfræði = [[sálfræði]] | sagnfræði = [[sagnfræði]] | saga = [[sagnfræði|sögu]] | samfélag = [[samfélag]]s | siglingar = [[siglingar|siglinga]] | skák = [[skák]] | spendýr = [[spendýr|spendýrs]] | spil = [[spil (leikur)|spila]] | sund = [[sund]] | svíþjóð = [[Svíþjóð]]ar | tímabil = [[tímabil]]s | tré = [[tré|trés]] | trúarbrögð = [[trúarbrögð|trúarbragða]] | tungumál = [[tungumál]]a | tækni = [[tækni]] | tónlist = [[tónlist]]ar | tölfræði = [[tölfræði]] | tölvuleikur = [[tölvuleikur|tölvuleikja]] | tölvunarfræði = [[tölvunarfræði]] | tölvur = [[tölva|tölvu]] | usa = [[Bandaríkin|Bandaríkja]]<nowiki/>-tengda&#32; | bandaríkin = [[Bandaríkin|Bandaríkja]]<nowiki/>-tengda&#32; | viðskiptafræði = [[viðskiptafræði]] | vopn = [[vopn]]a | microsoft = [[Microsoft]] | æviágrip = [[æviágrip]]s | ísland = [[Ísland]]s | íþrótt = [[íþrótt]]a | þýskaland = [[Þýskaland]]s | #default= <span style="color:red;">VILLA, stubbur ekki til</span> [[Flokkur:Wikipedia:Villur í stubbasniði]] }}<!-- --><nowiki>grein</nowiki>}} {{#if:{{{2|}}}|&#32;sem tengist <!-- -->{{#switch:{{lc:{{{2}}}}} | afríka = [[Afríka|Afríku]] | akranes = [[Akranes]]i | akstursíþrótt = [[akstursíþróttir|akstursíþróttum]] | anime = [[Anime|anime]]/[[Manga|manga]] | apple = [[Apple Inc.|Apple]] | ástralía = [[Ástralía|Ástralíu]] | belgía = [[Belgía|Belgíu]] | byggingarlist = [[byggingarlist]] | dagblað = [[dagblað|dagblöðum]] eða [[tímarit|tímaritum]] | danmörk = [[Danmörk|Danmörku]] | bardagaíþrótt = [[Bardagaíþrótt|bardagaíþróttum]] | bíll = [[bifreið|bílum]] | bókmenntir = [[bókmenntir|bókmenntum]] | borðtennis = [[borðtennis]] | grasafræði = [[grasafræði]] | dauði = [[dauði|dauða]] | dægurmenning = [[dægurmenning|dægurmenningu]] | efnafræði = [[efnafræði]] | eðlisfræði = [[eðlisfræði]] | england = [[England]]i | félagsfræði = [[félagsfræði]] | finnland = [[Finnland|Finnlandi]] | fiskur = [[Fiskur|fiski]] | fornfræði = [[fornfræði]] | fótbolti = [[knattspyrna|knattspyrnu]] | frakkland = [[Frakkland]]i | fugl = [[fugl|fuglum]] | fyrirtæki = [[Fyrirtæki|Fyrirtækjum]] | golf = [[golf]]i | hagfræði = [[hagfræði]] | handbolti = [[handbolti|handknattleik]] | handknattleikur = [[handbolti|handknattleik]] | heilsa = [[heilsa|heilsu]] | heimspeki = [[heimspeki]] | hið opinbera = [[hið opinbera|hinu opinbera]] | hugbúnaður = [[hugbúnaður|hugbúnaði]] | hundur = [[hundur|hundum]] | japan = [[Japan]] | jarðfræði = [[jarðfræði]] | kasakstan = [[Kasakstan]] | knattspyrna = [[knattspyrna|knattspyrnu]] | kraftlyftingar = [[kraftlyftingar|kraftlyftingum]] | kvikmynd = [[kvikmynd|kvikmyndum]] | kynlíf = [[kynlíf]]i | körfubolti = [[körfuknattleikur|körfuknattleik]] | körfuknattleikur = [[körfuknattleikur|körfuknattleik]] | landafræði = [[landafræði]] | landbúnaður = [[landbúnaður|landbúnaði]] | leikari = [[leikari|leikurum]] | liðdýr = [[liðdýr]]um | líffræði = [[líffræði]] | lundúnir = [[Lundúnir|Lundúnum]] | lögfræði = [[lögfræði]] | mannvirki = [[mannvirki|mannvirkjum]] | matur = [[matur|mat]] eða [[drykkur|drykk]] | menning = [[menning|menningu]] | myndlist = [[myndlist]] | málfræði = [[málfræði]] | málvísindi = [[málvísindi]] | náttúruvísindi = [[náttúruvísindi]] | noregur = [[Noregur|Noregi]] | nýja-sjáland = [[Nýja-Sjáland]]i | papúa nýja-gínea = [[Papúa Nýja-Gínea|Papúa Nýja-Gíneu]] | plöntur = [[Planta|plöntum]] | reykjavík = [[Reykjavík]] | rússland = [[Rússland]]i | samgöngur = [[samgöngur|samgöngum]] | siglingar = [[siglingar|siglingum]] | sjónvarp = [[sjónvarp]]i | skip = [[skip]]um | skóli = [[skóli|skólum]] | stjórnmál = [[stjórnmál]]um | stjörnufræði = [[stjörnufræði]] | stærðfræði = [[stærðfræði]] | sveppir = [[sveppir|sveppum]] | sálfræði = [[sálfræði]] | sagnfræði = [[sagnfræði]] | saga = [[sagnfræði|sögu]] | samfélag = [[samfélag]]i | skák = [[skák]] | spendýr = [[spendýr]]i | spil = [[spil (leikur)|spilum]] | sund = [[sund|sundi]] | svíþjóð = [[Svíþjóð]] | tímabil = [[tímabil]]i | tré = [[tré]] | trúarbrögð = [[trúarbrögð]]um | tungumál = [[tungumál]]um | tækni = [[tækni]] | tónlist = [[tónlist]] | tölfræði = [[tölfræði]] | tölvuleikur = [[tölvuleikur|tölvuleikjum]] | tölvunarfræði = [[tölvunarfræði]] | tölvur = [[tölva|tölvum]] | usa = [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | bandaríkin = [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | viðskiptafræði = [[viðskiptafræði]] | vopn = [[vopn]]um | microsoft = [[Microsoft]] | æviágrip = [[æviágrip]]i | ísland = [[Ísland]]i | íþrótt = [[íþrótt]]um | þýskaland = [[Þýskaland]]i | #default= <span style="color:red;">VILLA, stubbur ekki til</span> [[Flokkur:Wikipedia:Villur í stubbasniði]] }}<!-- -->{{#if:{{{3|}}}|&#32;og <!-- -->{{#switch:{{lc:{{{3}}}}} | afríka = [[Afríka|Afríku]] | akranes = [[Akranes]]i | akstursíþrótt = [[akstursíþróttir|akstursíþróttum]] | anime = [[Anime|anime]]/[[Manga|manga]] | apple = [[Apple Inc.|Apple]] | ástralía = [[Ástralía|Ástralíu]] | bardagaíþrótt = [[Bardagaíþrótt|bardagaíþróttum]] | belgía = [[Belgía|Belgíu]] | byggingarlist = [[byggingarlist]] | dagblað = [[dagblað|dagblöðum]] eða [[tímarit|tímaritum]] | dauði = [[dauði|dauða]] | danmörk = [[Danmörk|Danmörku]] | bíll = [[bifreið|bílum]] | bókmenntir = [[bókmenntir|bókmenntum]] | borðtennis = [[borðtennis]] | grasafræði = [[grasafræði]] | dægurmenning = [[dægurmenning|dægurmenningu]] | efnafræði = [[efnafræði]] | eðlisfræði = [[eðlisfræði]] | england = [[England]]i | félagsfræði = [[félagsfræði]] | finnland = [[Finnland|Finnlandi]] | fiskur = [[Fiskur|fiski]] | fornfræði = [[fornfræði]] | fótbolti = [[knattspyrna|knattspyrnu]] | frakkland = [[Frakkland]]i | fugl = [[fugl|fuglum]] | fyrirtæki = [[Fyrirtæki|fyrirtækjum]] | golf = [[golf]] | hagfræði = [[hagfræði]] | handbolti = [[handbolti|handknattleik]] | handknattleikur = [[handbolti|handknattleik]] | heilsa = [[heilsa|heilsu]] | heimspeki = [[heimspeki]] | hið opinbera = [[hinu opinbera]] | hugbúnaður = [[hugbúnaður|hugbúnaði]] | hundur = [[hundur|hundum]] | japan = [[Japan]] | jarðfræði = [[jarðfræði]] | kasakstan = [[Kasakstan]] | knattspyrna = [[knattspyrna|knattspyrnu]] | kraftlyftingar [[kraftlyftingar|kraftlyftingum]] | kvikmynd = [[kvikmynd|kvikmyndum]] | kynlíf = [[kynlíf]]i | körfubolti = [[körfuknattleikur|körfuknattleik]] | körfuknattleikur = [[körfuknattleikur|körfuknattleik]] | landafræði = [[landafræði]] | landbúnaður = [[landbúnaður|landbúnaði]] | leikari = [[leikari|leikurum]] | líffræði = [[líffræði]] | liðdýr = [[liðdýr|liðdýrum]] | lundúnir = [[Lundúnir|Lundúna]] | lögfræði = [[lögfræði]] | mannvirki = [[mannvirki|mannvirkjum]] | matur = [[matur|mat]] eða [[drykkur|drykk]] | menning = [[menning|menningu]] | myndlist = [[myndlist]] | málfræði = [[málfræði]] | málvísindi = [[málvísindi]] | náttúruvísindi = [[náttúruvísindi]] | noregur = [[Noregur|Noregi]] | nýja-sjáland = [[Nýja-Sjáland]]i | papúa nýja-gínea = [[Papúa Nýja-Gínea|Papúa Nýja-Gíneu]] | plöntur = [[plöntur|plöntum]] | reykjavík = [[Reykjavík|Reykjavíkur]] | rússland = [[Rússland]]i | samgöngur = [[samgöngur|samgöngum]] | siglingar = [[siglingar|siglingum]] | sjónvarp = [[sjónvarp]]i | skip = [[skip]]um | skóli = [[skóli|skólum]] | stjórnmál = [[stjórnmál]]um | stjörnufræði = [[stjörnufræði]] | stærðfræði = [[stærðfræði]] | sveppir = [[sveppir|sveppum]] | sálfræði = [[sálfræði]] | sagnfræði = [[sagnfræði]] | saga = [[sagnfræði|sögu]] | samfélag = [[samfélag]]i | skák = [[skák]] | spendýr = [[spendýr]]i | spil = [[spil (leikur)|spilum]] | sund = [[sund|sundi]] | svíþjóð = [[Svíþjóð]] | tímabil = [[tímabil]]i | tré = [[tré]] | trúarbrögð = [[trúarbrögð]]um | tungumál = [[tungumál]]um | tækni = [[tækni]] | tónlist = [[tónlist]] | tölfræði = [[tölfræði]] | tölvuleikur = [[tölvuleikur|tölvuleikjum]] | tölvunarfræði = [[tölvunarfræði]] | tölvur = [[tölva|tölvum]] | usa = [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | bandaríkin = [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | viðskiptafræði = [[viðskiptafræði]] | vopn = [[vopn]]um | microsoft = [[Microsoft]] | æviágrip = [[æviágrip]]i | ísland = [[Ísland]]i | íþrótt = [[íþrótt]]um | þýskaland = [[Þýskaland]]i | #default= <span style="color:red;">VILLA, stubbur ekki til</span> [[Flokkur:Wikipedia:Villur í stubbasniði]] }}}}}}<!-- --> er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]].|Þessi grein er [[Wikipedia:Stubbur|stubbur]].}} Þú getur hjálpað til með því að <span class="plainlinks">[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|veaction=edit}} bæta við greinina]</span>.''</div><!-- --><includeonly>{{#ifeq: {{NAMESPACE}} | Hjálp | | {{#if: {{{1|}}} |<!-- -->{{#switch: afríka | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Afríku]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Afríku]] }}}}<!-- -->{{#switch: akranes | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Akranesi]] }}<!-- -->{{#switch: akstursíþrótt | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Akstursíþróttastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: anime | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Anime eða Manga]]}}<!-- -->{{#switch: apple | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Applestubbar]] }}<!-- -->{{#switch: ástralía | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Ástralíu]] }}<!-- -->{{#switch: bardagaíþrótt | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Bardagaíþróttastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: belgía | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Belgíu]] | #default = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Belgíu]] }}}}<!-- -->{{#switch: grasafræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Grasafræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: dauði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Dauðastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: dagblað | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Blaðastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: danmörk | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Danmörku]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Danmörku]] }}}}<!-- -->{{#switch: bíll | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Bílastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: bókmenntir | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Bókmenntastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: borðtennis | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Borðtennisstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: dægurmenning | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Dægurmenningarstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: efnafræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Efnafræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: eðlisfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Eðlisfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: england | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Englandi]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Englandi]] }}}}<!-- -->{{#switch: félagsfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Félagsfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: finnland | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Finnlandi]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Finnlandi]] }}}}<!-- -->{{#switch: fiskur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Fiskastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: fótbolti | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Knattspyrnustubbar]] }}<!-- -->{{#switch: fornfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Fornfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: frakkland | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Frakklandi]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Frakklandi]] }}}}<!-- -->{{#switch: fugl | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Fuglastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: fyrirtæki | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Fyrirtækjastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: golf | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Golfstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: hagfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Hagfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: handbolti | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Handknattleiksstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: handknattleikur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Handknattleiksstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: heilsa | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Heilsustubbar]] }}<!-- -->{{#switch: heimspeki | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Heimspekistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: hið opinbera | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Hið opinbera stubbur]] }}<!-- -->{{#switch: hugbúnaður | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Hugbúnaðarstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: hundur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Hundastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: japan | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Japan]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Japan]] }}}}<!-- -->{{#switch: jarðfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Jarðfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: kasakstan | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Kasakstan]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Kasakstan]] }}}}<!-- -->{{#switch: knattspyrna | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Knattspyrnustubbar]] }}<!-- -->{{#switch: kraftlyftingar | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Kraftlyftingastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: kvikmynd | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: ísland | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar tengdir íslenskri kvikmyndagerð]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Kvikmyndastubbar]]}} }}<!-- -->{{#switch: kynlíf | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Kynlífsstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: körfubolti | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Körfuknattleiksstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: körfuknattleikur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Körfuknattleiksstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: landafræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: ísland | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Íslenskir landafræðistubbar]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Landafræðistubbar]] }} }}<!-- -->{{#switch: landbúnaður | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Landbúnaðarstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: leikari | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Leikarastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: líffræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Líffræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: liðdýr | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Liðdýrastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: lundúnir | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Lundúnum]] }}<!-- -->{{#switch: lögfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Lögfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: mannvirki | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Mannvirkjastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: matur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Matarstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: menning | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Menningarstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: myndlist | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Myndlistarstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: málfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Málfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: málvísindi | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Málvísindastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: náttúruvísindi | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Náttúruvísindastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: noregur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Noregi]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Noregi]] }}}}<!-- -->{{#switch: nýja-sjáland | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Nýja-Sjálandi]] }}<!-- -->{{#switch: plöntur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Plöntustubbar]] }}<!-- -->{{#switch: papúa nýja-gínea | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Papúa Nýja-Gínea]] }}<!-- -->{{#switch: reykjavík | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Reykjavíkurstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: rússland | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Rússlandi]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Rússlandi]] }}}}<!-- -->{{#switch: samgöngur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Samgöngustubbar]] }}<!-- -->{{#switch: sjónvarp | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Sjónvarpsstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: skip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Skipastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: skóli | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Skólastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: stjórnmál | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stjórnmálastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: stjörnufræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stjörnufræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: stærðfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stærðfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: sveppir | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Sveppastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: sálfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Sálfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: sagnfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Sagnfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: saga | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Sögustubbar]] }}<!-- -->{{#switch: samfélag | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Samfélagsstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: siglingar | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Siglingastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: skák | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Skákstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: spendýr | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Spendýrastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: spil | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Spilastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: sund | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Sundstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: svíþjóð | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Svíþjóð]] }}<!-- -->{{#switch: tímabil | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tímabilastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: tré | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tréstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: trúarbrögð | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Trúarbragðastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: tungumál | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tungumálastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: tækni | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tæknistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: tónlist | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tónlistarstubbar]] }}<!-- -->{{#switch: tölfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tölfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: tölvuleikur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tölvuleikjastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: tölvunarfræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tölvunarfræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: tölvur | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Tölvustubbar]] }}<!-- -->{{#switch: usa | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Bandaríkjunum]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Bandaríkjunum]] }}}}<!-- -->{{#switch: bandaríkin | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Bandaríkjunum]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Bandaríkjunum]] }}}}<!-- -->{{#switch: viðskiptafræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Viðskiptafræðistubbar]] }}<!-- -->{{#switch: vopn | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Vopnastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: microsoft | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Microsoft-stubbar]] }}<!-- -->{{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: {{lc:{{{1}}}}} | afríka = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Afríku]] | belgía = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Belgíu]] | danmörk = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Danmörku]] | england = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Englandi]] | finnland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Finnlandi]] | frakkland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Frakklandi]] | japan = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Japan]] | kasakstan = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Kasakstan]] | noregur = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Noregi]]| rússland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Rússlandi]] | usa = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Bandaríkjunum]] | bandaríkin = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Bandaríkjunum]] | ísland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Íslandi]] | þýskaland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Þýskalandi]] | #default = {{#switch: {{lc:{{{2}}}}} | afríka = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Afríku]] | belgía = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Belgíu]] | danmörk = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Danmörku]] | england = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Englandi]] | finnland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Finnlandi]] | frakkland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Frakklandi]] | japan = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Japan]] | kasakstan = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Kasakstan]] | noregur = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Noregi]]| rússland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Rússlandi]] | usa = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Bandaríkjunum]] | bandaríkin = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Bandaríkjunum]] | ísland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Íslandi]] | þýskaland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Þýskalandi]] | #default = {{#switch: {{lc:{{{3}}}}} | afríka = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Afríku]] | belgía = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Belgíu]] | danmörk = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Danmörku]] | england = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Englandi]] | finnland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Finnlandi]] | frakkland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Frakklandi]] | japan = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Japan]] | kasakstan = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Kasakstan]] | noregur = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Noregi]]| rússland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Rússlandi]] | usa = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Bandaríkjunum]] | bandaríkin = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Bandaríkjunum]] | ísland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Íslandi]] | þýskaland = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Þýskalandi]] | #default = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar]] }}}}}}}}<!-- -->{{#switch: ísland | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: kvikmynd | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar tengdir íslenskri kvikmyndagerð]] | #default= {{#switch: landafræði | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Íslenskir landafræðistubbar]] | #default= {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Íslandi]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Íslandsstubbar]] }} }} }} }}<!-- -->{{#switch: íþrótt | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Íþróttastubbar]] }}<!-- -->{{#switch: þýskaland | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = {{#switch: æviágrip | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Æviágripsstubbar tengdir Þýskalandi]] | #default= [[Flokkur:Wikipedia:Stubbar sem tengjast Þýskalandi]] }}}}<!-- -->{{#switch: bygginarlist | {{lc:{{{1}}}}} | {{lc:{{{2}}}}} | {{lc:{{{3}}}}} = [[Flokkur:Wikipedia:Byggingarlistarstubbar]] }}<!-- Bættu flokkun hér fyrir ofan í stafrófsröð -->|[[Flokkur:Wikipedia:Stubbar]]}}}}</includeonly> <noinclude> {{Snið:Documentation}} </noinclude> c6w6cd7wc1b4evc1kkk3cbb1hawiv4e Siglufjörður 0 1186 1975027 1955088 2026-08-11T19:33:47Z ~2026-43988-10 119433 /* Tenglar */ Category commons is Siglufjörður (town) 1975027 wikitext text/x-wiki {{Fyrir|fjörðinn|Siglufjörður (fjörður)}} {{Byggð | nafn = Siglufjörður | nafn_í_eignarfalli = Siglufjarðar | tegund_byggðar = [[Bær]] | mynd = Siglufjörður (0859).jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = {{Infobox mapframe|zoom=12|shape=none|stroke-width=0}} | kort_texti = | teiknibóla_kort = Ísland | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning Siglufjarðar | hnit = {{WikidataCoord|display=inline}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = [[Ísland]] | undirskipting_gerð1 = [[Landshlutar Íslands|Landshluti]] | undirskipting_nafn1 = [[Norðurland eystra]] | undirskipting_gerð2 = [[Kjördæmi Íslands|Kjördæmi]] | undirskipting_nafn2 = [[Norðausturkjördæmi|Norðaustur]] | undirskipting_gerð3 = [[Sveitarfélög Íslands|Sveitarfélag]] | undirskipting_nafn3 = [[Fjallabyggð]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|heimild}} | mannfjöldi_frá_og_með = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|ár}} | mannfjöldi_heild = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|Siglufjörður}} | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | mannfjöldi_heiti_íbúa = Siglfirðingar<ref>{{Cite web|url=https://malfar.arnastofnun.is/grein/66475|title=Siglfirðingar|website=Málfarsbankinn}}</ref> | póstnúmer_gerð = [[Listi yfir íslensk póstnúmer|Póstnúmer]] | póstnúmer = 580 | vefsíða = {{URL|fjallabyggd.is}} }} [[Mynd:Siglufjarðarkaupstaður (áður Hvanneyrarhreppur) kort.png|thumb|Siglufjarðarkaupstaður (til 2006), áður Hvanneyrarhreppur / Sigluneshreppur.]] [[Mynd:The church in the small community of Siglufjörður, Iceland.jpg|thumb]] [[Mynd:Siglufjörður. (4558879140).jpg|thumb|Siglufjörður um 1900.]] '''Siglufjörður''' er bær sem stendur við [[Siglufjörður (fjörður)|samnefndan fjörð]] á mið-[[Norðurland]]i nyrst á [[Tröllaskagi|Tröllaskaga]]. Siglufjörður var áður sjálfstætt bæjarfélag en er nú ásamt [[Ólafsfjörður|Ólafsfirði]] hluti af sveitarfélaginu [[Fjallabyggð]]. Íbúar voru 1.165 árið 2024. == Saga og staðhættir == [[Mynd:Siglufjörður.jpg|thumb|right|Torgið á Siglufirði.]] Hinn forni Sigluneshreppur náði yfir bæði Siglufjörð og [[Héðinsfjörður|Héðinsfjörð]] og samsvaraði landnámi [[Þormóður rammi Haraldsson|Þormóðs ramma]]. Var hann kenndur við bæinn [[Siglunes]], sem framan af var höfuðból sveitarinnar og síðar kirkjustaður og mikil [[verstöð]]. Árið 1614 var ný kirkja reist á [[Hvanneyri (Siglufirði)|Hvanneyri]] við Siglufjörð, en nafnið Hvanneyrarhreppur mun ekki hafa verið tekið upp fyrr en á 18. öld. Verslun hófst í hreppnum 1788 og Siglufjörður varð að löggiltum verslunarstað árið 1818. Þá var 161 íbúi í hreppnum, þar af 8 í kaupstaðnum. Einni öld síðar, árið 1918, fékk Hvanneyrarhreppur kaupstaðarréttindi og hét eftir það ''Siglufjarðarkaupstaður''. Fjörðurinn er lítill og þröngur, umlukinn háum og bröttum fjöllum. Þar er mjög góð höfn frá náttúrunnar hendi en undirlendi lítið, nema inn af botni fjarðarins og á Hvanneyrinni vestan hans, og þrengdist því fljótt að byggðinni þegar fólki fjölgaði. [[Snjóflóð]]ahætta er víða mikil í firðinum og 12. apríl 1919 fórust 9 manns í snjóflóði í ofurlitlu þorpi sem þá var risið austan fjarðarins og um sama leyti 7 í Engidal, sem er vestan Siglufjarðar en í Hvanneyrarhreppi, og 2 í Héðinsfirði, auk þess sem mörg mannvirki eyðilögðust, þar á meðal fyrsta stóra [[fiskimjöl]]sverksmiðja á Íslandi. Alls fórust því 18 manns í hreppnum í þessari snjóflóðahrinu. == Síldarárin == Í bænum bjuggu 1.165 manns árið 2024, sem er mikil fækkun frá blómaskeiði bæjarins á fjórða og fimmta áratugnum. Árið 1950 bjuggu 3100 manns á Siglufirði og var það þá fimmti stærsti kaupstaður landsins, auk þess sem fjöldi aðkomumanna kom þangað til vinnu um stundarsakir og í brælum þegar ekki gaf til veiða lágu tugir eða jafnvel hundruð skipa á firðinum. Þetta blómaskeið Siglufjarðar var afleiðing mikilla [[síld]]veiða fyrir Norðurlandi sem hófust árið 1903. Það voru Norðmenn sem hófu veiðarnar en fljótlega fóru Íslendingar sjálfir að veiða síldina og þá varð Siglufjörður helsti síldarbærinn vegna góðrar hafnaraðstöðu og nálægðar við miðin. Þar voru nokkrar síldarbræðslur, þar á meðal sú stærsta á landinu, og yfir 20 söltunarstöðvar þegar best lét. [[Mynd:Herring2.jpg|thumb|left]] Á [[síldarárin|síldarárunum]], eins og þau urðu síðar kölluð, var mikið um að vera á Siglufirði og oft mikið um farandverkafólk sem vann í törnum og fékk vel greitt fyrir miðað við það sem annars staðar fékkst, sem varð til þess að Siglufjörður var stundum kallaður ''Klondike Íslands''. Sum árin var verðmæti síldarútflutnings frá Siglufirði yfir 20% af öllum útflutningi Íslendinga. Siglfirðingar minnast þessa tímabils enn í dag, því í bænum er starfandi [[Síldarminjasafnið á Siglufirði|Síldarminjasafn]] og árlega er haldin „Síldarævintýrið á Sigló“ um [[verslunarmannahelgi]]. Áður en síldin kom til sögunnar hafði Siglufjörður einkum verið þekktur fyrir hákarlaveiðar en þar var mikil hákarlaútgerð. == Hnignun og sameining == Halla fór undan fæti á sjötta áratugnum, þegar síldin brást mörg ár í röð og íbúum fækkaði. Afli jókst aftur en árið 1964 hvarf síldin af norðlenskum miðum og 1968 alveg af Íslandsmiðum. Allöflug togaraútgerð hófst frá Siglufirði upp úr 1970, auk þess sem [[loðna|loðnubræðsla]] var stunduð í gömlu síldarbræðslunni og seinna kom [[rækja|rækjuvinnsla]] til sögunnar. Þó hefur íbúum fækkað jafnt og þétt en heldur hefur hægt á fækkuninni á síðustu árum. Í janúar 2006 samþykktu Siglfirðingar og [[Ólafsfjörður|Ólafsfirðingar]] í kosningum að sameina bæjarfélögin tvö. Sameiningin gekk í gildi 11. júní 2006 að afloknum [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2006|sveitarstjórnarkosningum]] 27. maí. Í kosningu um nafn á sameinað sveitarfélag varð tillagan „[[Fjallabyggð]]“ ofan á. == Samgöngur == Samgöngur við Siglufjörð voru lengst af mjög erfiðar; gönguleiðir lágu fyrr á öldum um háa og torfæra fjallvegi til [[Fljót (Skagafirði)|Fljóta]] og Héðinsfjarðar en lengst af voru nær allir flutningar til Siglufjarðar á sjó. Árið 1946 var lagður um 15 km langur bílvegur yfir [[Siglufjarðarskarð]] sem er í 630 m hæð yfir sjávarmáli og var aðeins opið örfáa mánuði á ári en þótti þó mikil samgöngubót. Enn meira munaði þó um jarðgöngin [[Strákagöng]], sem voru grafin í gegnum fjallið [[Strákar|Stráka]] vestan Siglufjarðar og voru opnuð 1967. Þau opnuðu Siglfirðingum greiða leið yfir í Skagafjörð. Árið 2010 voru síðan [[Héðinsfjarðargöng]] opnuð en þau tengja saman Siglufjörð og [[Ólafsfjörður|Ólafsfjörð]] með viðkomu í [[Héðinsfjörður|Héðinsfirði]] og er vegalengdin á milli þéttbýlisstaðanna aðeins 15 km. == Menning == Einn þekktasti íbúi Siglufjarðar á fyrri tíð var séra [[Bjarni Þorsteinsson]], sem varð sóknarprestur Siglufjarðar 1888 og gegndi því embætti í hálfa öld. Hann lét til sín taka í mörgum framfaramálum en er þó þekktastur fyrir [[tónverk]] sín og söfnun íslenskra [[þjóðlög|þjóðlaga]], en óhætt er að segja að hann hafi bjargað mörgum þeirra frá glötun. Nú er [[Þjóðlagasetur sr. Bjarna Þorsteinssonar]] rekið á Siglufirði og var það vígt árið 2006 í tilefni af aldarafmæli útkomu þjóðlagasafns Bjarna. Einnig er árlega haldin þjóðlagahátíð á Siglufirði. Síldarminjasafnið á Siglufirði er eitt virtasta safn landsins og það eina sem hlotið hefur evrópsku safnaverðlaunin. Ljóðasetur Íslands tók til starfa á Siglufirði árið 2011. Frú Vigdís Finnbogadóttir, fyrrverandi forseti Íslands, vígði setrið við hátíðlega athöfn þann 8. júlí það ár. Á setrinu er leitast við að kynna gestum íslenskan kveðskap á fjölbreyttan og lifandi hátt. Ljóðahátíðin Glóð hefur verið haldin árlega á Siglufirði frá árinu 2007 og mörg af þekktustu ljóðskáldum landsins hafa komið þar fram auk heimamanna. Það eru Ungmennafélagið Glói og Félag um Ljóðasetur Íslands sem standa að hátíðinni. Alþóðlega samvinnuverkefnið REITIR hefur einnig verið haldið árlega á Siglufirði síðan 2012. == Sjá einnig == * [[Rafveita Siglufjarðar]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{wikiorðabók|Siglufjörður}} {{commonscat|Siglufjörður (town)|Siglufirði}} * [https://www.fjallabyggd.is Fjallabyggd.is] * [http://www.sksiglo.is Lífið í Fjallabyggð] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117101328/www.sksiglo.is/page/vefmyndavel/ Vefmyndavél á sigló] * [https://www.hedinsfjordur.is Héðinsfjörður - Ferðaupplýsingar] * [http://old.sksiglo.is/gamli/Vedur-allt.htm Veðurstöðin í Bakka á Siglufirði] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015105252/http://old.sksiglo.is/gamli/Vedur-allt.htm |date=2007-10-15 }} * [http://www.folkmusik.is/ Þjóðlagasetrið á Siglufirði] * [https://siglofestival.com/ Þjóðlagahátíðin á Siglufirði] === Saga Siglufjarðar === * [http://www.timarit.is/?issueID=418719&pageSelected=0&lang=0 ''Síldarsaga Siglufjarðar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=419972&pageSelected=1&lang=0 ''En Óskar sagði bara þegðu Gotti''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1974]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=419600&pageSelected=6&lang=0 ''Ævintýrin á Siglufirði''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1971]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=436128&pageSelected=3&lang=0 ''Búðarráp á Siglufirði''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=418608&pageSelected=0&lang=0 ''Jarðgöng til Úlfsdala''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=417443&pageSelected=0&lang=0 ''Frá Siglufirði í Fljót''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1944]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=415954&pageSelected=4&lang=0 ''Siglufjörður''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1925]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=417888&pageSelected=12&lang=0 ''Systurskip Tröllafoss''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1948]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Borgir og bæir á Íslandi}} [[Flokkur:Siglufjörður| ]] [[Flokkur:Aðsetur sýslumanna á Íslandi]] [[Flokkur:Fyrrum sveitarfélög Íslands]] [[Flokkur:Íslensk sjávarþorp]] 5joxbs8u9fw5dvw7krqmxj7zn54i66i Ólafur pái Höskuldsson 0 10479 1975081 1958019 2026-08-12T11:55:50Z ~2026-44260-18 119454 Setti inn nákvæmari (rétta) staðsetningu á hvar Kjartan var veginn. 1975081 wikitext text/x-wiki '''Ólafur pái Höskuldsson'''<ref>Ólafur Pái sbr. {{Cite web|url=https://www.snerpa.is/net/isl/laxdal.htm|title=Laxdæla saga - 31. kafli|website=www.snerpa.is|access-date=}} {{Cite web|url=https://vefir.mms.is/flettibaekur/namsefni/LAXDAELAsaga/18/|title=Laxdæla saga - 4. kafli|website=mms.is}} en einnig kallaður Ólafur Pá sbr. {{Cite web|url=https://baekur.is/bok/067237f9-2777-4a5f-b145-d4dfda796a47/0/148/Laxdaela/?iabr=on#page/n147/mode/2up|title=Laxdæla Saga - Bls. 120|website=baekur.is|access-date=2024-02-06|archive-date=2024-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206190746/https://baekur.is/bok/067237f9-2777-4a5f-b145-d4dfda796a47/0/148/Laxdaela/?iabr=on#page/n147/mode/2up|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://stafsetning.arnastofnun.is/fletta/92661|title=Íslensk stafsetningarorðabók|website=stafsetning.arnastofnun.is|access-date=2024-02-06}}</ref> ([[Fornnorræna|forníslenska]]: ''Olafr pá Höskuldsson'',<ref>{{Cite web|url=https://baekur.is/bok/067237f9-2777-4a5f-b145-d4dfda796a47/0/148/Laxdaela/?iabr=on#page/n147/mode/2up|title=Bækur.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=baekur.is|language=is|access-date=2024-02-06|archive-date=2024-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206190746/https://baekur.is/bok/067237f9-2777-4a5f-b145-d4dfda796a47/0/148/Laxdaela/?iabr=on#page/n147/mode/2up|url-status=dead}} Bls. 120</ref> 10. öld) var sonur [[Höskuldur Dala-Kollsson|Höskuldar Dala-Kollssonar]] stórbónda og höfðingja á [[Höskuldsstaðir (Laxárdal)|Höskuldsstöðum]] í [[Laxárdalur (Dalasýslu)|Laxárdal]] í Dalasýslu og ambáttar hans, [[Melkorka Mýrkjartansdóttir|Melkorku Mýrkjartansdóttur]]. Melkorka neitaði að tala og héldu menn að hún væri mállaus, en þegar Ólafur var nokkurra ára kom faðir hans að þeim þar sem Melkorka sagði syni sínum sögur í hvammi fyrir neðan bæjarhólinn. Kom þá í ljós að hún var konungsdóttir frá Írlandi. Ólafur var látinn heita eftir Ólafi feilan bónda í [[Hvammur í Dölum|Hvammi]] í [[Hvammssveit]], en hann var móðurbróðir Höskuldar og dó skömmu áður en Ólafur pái fæddist. Frá 7 ára aldri var hann í fóstri hjá Þórði godda á [[Goddastaðir|Goddastöðum]] í Laxárdal og mannaðist vel. Ólafur pái var skartmaður mikill þegar hann óx úr grasi og var það orsök viðurnefnisins, sem Höskuldur faðir hans gaf honum. Hálfbræður hans voru Þorleikur og Bárður og hálfsystir hans var [[Hallgerður langbrók]] og var hann því mágur [[Gunnar á Hlíðarenda|Gunnars á Hlíðarenda]]. Er Ólafur var átján vetra fór hann í frægðarför til [[Írland]]s að finna Mýrkjartan afa sinn, sem tók honum vel og gerði honum mikinn sóma. Einnig hlaut hann mikinn sóma af [[Haraldur gráfeldur|Haraldi]] Eiríkssyni Noregskonungi, sem hafði hann í miklum metum og kom hann stórríkur til baka úr för sinni að tveimur árum liðnum. Ólafur pái kvæntist [[Þorgerður Egilsdóttir|Þorgerði]] [[Egill Skallagrímsson|Egilsdóttur Skallagrímssonar]] frá [[Borg á Mýrum]]. Voru þau fyrst um vetur á Höskuldsstöðum með Höskuldi, en bjuggu svo á Goddastöðum þar sem Ólafur var fóstraður. Síðar bjuggu þau í [[Hjarðarholt (Dalasýslu)|Hjarðarholti]], sem er norðan [[Laxá í Dölum|Laxár]] gegnt Höskuldsstöðum og byggði Ólafur þar fyrstur manna. Þegar þau fluttu lét Ólafur reka búsmalann á milli bæjanna og náði hjörðin í óslitinni röð á milli Goddastaða og Hjarðarholts, en það er alllöng leið. Börn þeirra Ólafs og Þorgerðar voru synirnir [[Kjartan Ólafsson (Laxdælu)|Kjartan]], Steinþór, Halldór, Helgi og Höskuldur og dæturnar Bergþóra, Þorbjörg og Þuríður. Auk þess fóstruðu þau [[Bolli Þorleiksson|Bolla]], son Þorleiks, og voru þeir jafnaldrar Kjartan og Bolli. Þeir voru miklir vinir, en þó gerðist Bolli banamaður Kjartans vegna ástamála þeirra og [[Guðrún Ósvífursdóttir|Guðrúnar Ósvífursdóttur]]. Var Kjartan veginn við Hafragil sunnarlega á Svínadal þar sem Bolli og Ósvífurssynir gerðu honum fyrirsát. Frá öllum þessum persónum og atburðum segir í [[Laxdæla saga|Laxdæla sögu]]. == Tengt efni == * [[Valgarður Egilsson]] fór með hlutverk Ólafs í kvikmyndinni [[Hvíti víkingurinn]]. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Dalasýsla]] [[Flokkur:Laxdæla saga]] [[Flokkur:Persónur Íslendingasagna]] [[Flokkur:Saga Íslands]] [[Flokkur:Íslendingar á 10. öld]] [[Flokkur:Íslendingar á 11. öld]] t2t1add8bemxk6ep0p6ooeepjbfpbq8 Naúrú 0 11934 1974998 1948567 2026-08-11T13:04:47Z FoxinaGeo 115877 /* */ skjaldarmerki 1974998 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Lýðveldið Naúrú | nafn_á_frummáli = Repubrikin Naoero<br />Republic of Nauru | nafn_í_eignarfalli = Naúrú | fáni = Flag of Nauru.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Nauru (2020).svg | staðsetningarkort = NRU_orthographic.svg | kjörorð = God's Will First | kjörorð_tungumál = Enska | kjörorð_þýðing = Guðs vilji fyrst | þjóðsöngur = [[Nauru Bwiema]] | höfuðborg = [[Jaren]] (löggjafinn) | tungumál = [[naúrúska]] og [[enska]] | stjórnarfar = [[Þingræði]] með forseta | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Naúrú|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[David Adeang]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = frá [[Ástralía|ástralskri]] umboðsstjórn | dagsetning1 = [[31. janúar]] [[1968]] | stærðarsæti = 193 | flatarmál = 21 | hlutfall_vatns = 0,57 | mannfjöldasæti = 227 | fólksfjöldi = 10.834 | mannfjöldaár = 2020 | íbúar_á_ferkílómetra = 480 | VLF_ár = 2021 | VLF = 132 | VLF_sæti = 192 | VLF_á_mann = 9.995 | VLF_á_mann_sæti = 94 | gjaldmiðill = [[ástralskur dalur]] | tímabelti = [[UTC]]+12 | tld = nr | símakóði = 674 }} '''Naúrú''' ([[naúrúska]]: ''Naoero''; [[enska]]: ''Nauru''), formlega '''Lýðveldið Naúrú''' (naúrúska: ''Repubrikin Naoero''; enska: ''Republic of Nauru''), áður þekkt sem '''Sælueyja''' (enska: ''Pleasant Island''), er [[eyríki]] og [[örríki]] í [[Míkrónesía (heimshluti)|Míkrónesíu]] í miðju [[Kyrrahaf]]i. Næsta eyja við Naúrú er [[Banaba]] sem er hluti af [[Kíribatí]], um 300 km til austurs. Eyjan er norðvestan við [[Túvalú]] og 1300 km norðaustan við [[Salómonseyjar]], austnorðaustan við [[Papúa Nýja-Gínea|Papúu Nýju-Gíneu]], suðaustan við [[Míkrónesía (ríki)|Míkrónesíu]] og sunnan við [[Marshall-eyjar]]. Landið er aðeins 21 ferkílómetri að stærð og þriðja minnsta ríki heims, á eftir [[Vatíkanið|Vatíkaninu]] og [[Mónakó]]. Naúrú er líka þriðja fámennasta sjálfstæða ríki heims, á eftir Vatíkaninu og Túvalú, með aðeins rúmlega 10.000 íbúa. Menn komu þangað fyrst frá Míkrónesíu um 1000 f.o.t. [[Þýska keisaradæmið]] lagði Naúrú undir sig seint á 19. öld. Eftir [[fyrri heimsstyrjöld]] féll Naúrú undir umboðsstjórn Þjóðabandalagsins, undir stjórn Nýja-Sjálands, Ástralíu og Bretlands. [[Japan]]ar lögðu Naúrú undir sig í [[síðari heimsstyrjöld]] en herir [[bandamenn (síðari heimsstyrjöld)|bandamanna]] fóru fram hjá eyjunni í [[Kyrrahafsvígstöðvar seinni heimsstyrjaldarinnar|Kyrrahafsstríðinu]]. Eftir stríðið varð Naúrú verndarríki Sameinuðu þjóðanna, en fékk sjálfstæði árið 1968. Efnahagslíf landsins byggðist áður á [[fosfat]]námum. Auðvelt var að vinna [[fosfórít]] úr yfirborði eyjarinnar. Fosfatið rann til þurrðar á 10. áratug 20. aldar, eftir um hundrað ára námavinnslu sem hafði mikil neikvæð áhrif á umhverfið. Eyjan hefur síðan þá verið nefnd sem dæmi um [[auðlindabölvun]]ina. Sjóður sem átti að taka við tekjum af námunum til að nýtast eftir að þær rynnu sitt skeið hefur minnkað að verðgildi. Þess í stað var reynt að skapa nýjan grundvöll með því að gera eyjuna að [[skattaparadís]] og miðstöð fyrir [[peningaþvætti]]. Ástralía hefur nokkrum sinnum veitt Naúrú fjárhagsaðstoð. Í staðinn hefur Naúrú séð um að taka við hælisleitendum Ástralíu í mjög umdeildum fangabúðum fyrir innflytjendur, [[Nauru Regional Processing Centre]]. Vegna þess hve landið er háð Ástralíu á mörgum sviðum er stundum talað um það sem skjólstæðingsríki. Naúrú á aðild að [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Breska samveldið|Breska samveldinu]] og [[Samtök ríkja í Afríku, Karíbahafi og Eyjaálfu|Samtökum ríkja í Afríku, Karíbahafi og Eyjaálfu]]. == Heiti == Uppruni orðsins „Naúrú“ er ekki þekktur. Naúrúar kölluðu eyjuna ''Naoero'' eins og þeir gera enn. Þýski þjóðfræðingurinn [[Paul Hambruch]], sem heimsótti eyjuna í maí 1909 og september til nóvember 1910, setti fram þá skýringu að ''Naoero'' væri samdráttur orðasambandsins „''ã-nuau-a-a-ororo''“ (sem í dag væri „''A nuaw ea arourõ''“), sem þýðir eitthvað í áttina að „ég er að fara á ströndina“.<ref>Paul Hambruch: ''Nauru.'' Í ''[[Hamburger Südsee-Expedition 1908–1910]]''. Hamburg 1914/15, Reihe II B, Bd. 1.</ref> Í orðabókinni ''[[Deutsches Kolonial-Lexikon]]'' (1920) var útskýring Hambruchs með orðinu ''Anáoero'' eða ''Ānā́ọĕṙọ'' tekin góð og gild.<ref>{{Webarchive |url=http://www.ub.bildarchiv-dkg.uni-frankfurt.de/Bildprojekt/Lexikon/Standardframeseite.php?suche=Nauru |text=Greinin „Nauru“, í Heinrich Schnee (ritstj.): ''Deutsches Koloniallexikon.'' 3. bindi. Quelle & Meyer, Leipzig 1920, Bd. II, S. 621&nbsp;ff. |wayback=20120301225346 |archive-bot=2022-12-20 07:23:07 InternetArchiveBot}}</ref> Kaþólski trúboðinn [[Alois Kayser]] sem starfaði á Naúrú í meira en 30 ár og rannsakaði naúrúsku, hafnaði skýringu Hambruchs vegna þess að í naúrúsku er orðið „strönd“ andlag sagnar um hreyfingu. Setningin „að fara á ströndina“ væri því „''rodu aröüro''“ með sögninni ''rodu'' sem merkir að fara niður<ref>Zitiert nach: [[Hermann Joseph Hiery]] (ritstj.): ''Die deutsche Südsee 1884–1914. Ein Handbuch.'' 2. útgáfa. Schöningh, Paderborn u.&nbsp;a. 2002, ISBN 3-506-73912-3, S. 22.</ref> af því Naúrúar líta á ströndina sem landfræðilega lægsta punktinn á eyjunni. Orðið ''rodu'' vantar því í skýringu Hambruchs á orðinu sem gerir skýringu hans á orðinu ''Naoero'' ófullnægjandi.<ref>[[Alois Kayser|Aloysius Kayser]]: „Die Eingeborenen von Nauru (Südsee).“ Í ''Anthropos.'' vol. 12/13, 1917/18, s. 315–316.</ref> Eftir að Evrópumenn uppgötvuðu eyjuna gáfu þeir henni ýmis önnur nöfn. Fyrir 1888 var hún nefnd ''Pleasant Island'' („Sælueyja“) eða ''Shank's Island'' á ensku. Þjóðverjar kölluðu hana ''Nawodo'' eða ''Onawero''. Orðið ''Nauru'' var síðar búið til úr ''Naoero'' svo Evrópubúar og Bandaríkjamenn ættu auðveldara með að bera nafn eyjarinnar rétt fram. == Landfræði == [[Mynd:Nauru map english.svg|thumb|right|Kort af Naúrú.]] Naúrú er 21 ferkílómetra<ref name="CIA">{{cite web |author=Central Intelligence Agency |author-link=Central Intelligence Agency |publisher=[[The World Factbook]] |title=Nauru |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nauru/ |year=2015 |accessdate=8 June 2015 |archive-date=12 ágúst 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210812172003/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nauru/ |url-status=dead }}</ref> egglaga eyja í suðvesturhluta [[Kyrrahaf]]sins, 55,95 km sunnan við [[miðbaugur|miðbaug]].<ref>{{cite web |url=https://www.mapdevelopers.com/distance_finder.php?&points=%5B%5B0%2C166.93721696734428%5D%2C%5B-0.5025939262347026%2C166.93721696734428%5D%5D |author=Map Developers |title=Google Maps Distance Calculator |accessdate=7 March 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170822213409/https://www.mapdevelopers.com/distance_finder.php?&points=%5B%5B0%2C166.93721696734428%5D%2C%5B-0.5025939262347026%2C166.93721696734428%5D%5D |archivedate=22 August 2017 |url-status=live}}</ref> Eyjan er umkringd tindóttu kóralrifi sem sést á fjöru.<ref name=state>{{cite web |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/16447.htm |title=Background Note: Nauru |publisher=[[Bureau of East Asian and Pacific Affairs|State Department Bureau of East Asian and Pacific Affairs]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121017054843/http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/16447.htm |archivedate=17 October 2012 |date=13 March 2012 |url-status=dead}}</ref> Rifið kemur í veg fyrir gerð stærri hafnar, þótt minni bátar geti siglt um mjó sund sem eru á rifinu.<ref>{{cite web |page=234 |url=http://www.sprep.org/att/IRC/eCOPIES/Countries/Nauru/11.pdf |author1=Thaman, RR |author2=Hassall, DC |publisher=South Pacific Regional Environment Programme |title=Nauru: National Environmental Management Strategy and National Environmental Action Plan |accessdate=18 June 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120511023524/http://www.sprep.org/att/IRC/eCOPIES/Countries/Nauru/11.pdf |archivedate=11 May 2012 |url-status=live}}</ref> Frjósöm strandlengja sem er 150 til 300 metrar á breidd liggur upp af ströndinni.<ref name=state/> Á miðri eyjunni er háslétta sem er umkringd klettum úr kóral. Hæsti punkturinn, [[Command Ridge]], er í 71 metra hæð yfir sjávarmáli.<ref>{{cite book |title=Geology and hydrogeology of carbonate islands |url=https://archive.org/details/isbn_0444815201 |year=1997 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-444-81520-0 |editor1=Vacher, H Leonard |editor2=Quinn, Terrence M |chapter=24: Geology and Hydrogeology of Nauru Island |author1=Jacobson, Gerry |author2=Hill, Peter J |author3=Ghassemi, Fereidoun |page=[https://archive.org/details/isbn_0444815201/page/716 716]}}</ref> Einu ræktarlöndin á eyjunni eru á mjórri strandlengjunni þar sem [[kókospálmi|kókospálmar]] vaxa. Í kringum [[Buada-lón]] eru ræktaðir [[banani|bananar]], [[ananas]], grænmeti, [[pandanlauf]] og harðviður, eins og tré af tegundinni ''[[Calophyllum inophyllum]]''.<ref name=state/> Naúrú var ein af þremur helstu [[fosfórít]]eyjum Kyrrahafsins, ásamt [[Banaba]] á [[Kíribatí]] og [[Makatea|Makateu]] í [[Franska Pólýnesía|Frönsku Pólýnesíu]]. Fosfatbirgðir Naúrú eru nú nær alveg upp urnar og námagröfturinn á miðhálendi eyjarinnar hefur skilið eftir ófrjótt landslag með kalksteinsstrýtum sem ná allt að 15 metra hæð. Námavinnslan eyðilagði um 80% af landi Naúrú og gerði það óbyggilegt.<ref name="KN-20180916">{{cite news |last1=Watanabe |first1=Anna |title=From economic haven to refugee 'hell' |url=https://english.kyodonews.net/news/2018/09/0fdc626a0cdb-feature-nauru-from-economic-goldmine-to-refugee-hell.html |accessdate=17 September 2018 |work=[[Kyodo News]] |date=16 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180917105105/https://english.kyodonews.net/news/2018/09/0fdc626a0cdb-feature-nauru-from-economic-goldmine-to-refugee-hell.html |archivedate=17 September 2018 |url-status=live}}</ref> Hún hafði líka neikvæð áhrif á [[landhelgi]] Naúrú þar sem talið er að 40% sjávarlífvera hafi drepist vegna afrennslis á seti og fosfati.<ref name="state"/><ref name="UNCCC">{{cite web |author= |year=1999 |url=http://unfccc.int/resource/docs/natc/naunc1.pdf |title=Climate Change&nbsp;– Response |work=First National Communication |publisher=United Nations Framework Convention on Climate Change |accessdate=9 September 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090806210630/http://unfccc.int/resource/docs/natc/naunc1.pdf |archivedate=6 August 2009 |url-status=live}}</ref> === Veðurfar === Veðurfar á Naúrú er heitt og rakt allt árið vegna nálægðar við miðbaug og sjó. Hitastigið á Naúrú er á milli 26-35°C á daginn og 22-34°C á nóttunni. == Stjórnmál == === Stjórnsýsluumdæmi === [[File:Nauru-districts-fr.svg|thumb|upright=1.5|Kort sem sýnir umdæmin á Naúrú.]] Naúrú er skipt í 14 stjórnsýsluumdæmi sem deilast á [[kjördæmi Naúrú|átta kjördæmi]] og skiptast í þorp.<ref name="state"/><ref name="CIA"/> Denigomodu er fjölmennasta umdæmið með 1.804 íbúa, þar af 1.497 sem búa í byggð á vegum ríkisrekna námafyrirtækisins [[RONPhos]] sem nefnist einfaldlega Location („Staður“). Taflan hér fyrir neðan sýnir umdæmin með mannfjölda miðað við manntal frá 2011.<ref>{{cite web |url=http://www.citypopulation.de/Nauru.html |title=Nauru—The population of the districts of the Republic of Nauru |publisher=City Population |year=2011 |accessdate=10 June 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923230559/http://www.citypopulation.de/Nauru.html |archivedate=23 September 2015 |url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- class="hintergrundfarbe6" ! Nr. || Umdæmi || Eldra<br />nafn || Stærð<br />([[hektari|ha]]) || Íbúar<br />(2011) || Fjöldi<br />þorpa || Þéttleiki<br />(íbúar/ha) |- | style="text-align:right;"| 1 || [[Aiwo-umdæmi|Aiwo]] || Aiue || style="text-align:right;"| 110 || style="text-align:right;"| 1.220 || style="text-align:right;"| 8 || style="text-align:right;"| 11,1 |- | style="text-align:right;"| 2 || [[Anabar-umdæmi|Anabar]] || Anebwor || style="text-align:right;"| 150 || style="text-align:right;"| 452 || style="text-align:right;"| 15 || style="text-align:right;"| 3,0 |- | style="text-align:right;"| 3 || [[Anetan-umdæmi|Anetan]] || Añetañ || style="text-align:right;"| 100 || style="text-align:right;"| 587 || style="text-align:right;"| 12 || style="text-align:right;"| 5,9 |- | style="text-align:right;"| 4 || [[Anibare-umdæmi|Anibare]] || Anybody || style="text-align:right;"| 310 || style="text-align:right;"| 226 || style="text-align:right;"| 17 || style="text-align:right;"| 0,7 |- | style="text-align:right;"| 5 || [[Baiti-umdæmi|Baitsi]] || Beidi, Baiti || style="text-align:right;"| 120 || style="text-align:right;"| 513 || style="text-align:right;"| 15 || style="text-align:right;"| 4,3 |- | style="text-align:right;"| 6 || [[Boe-umdæmi|Boe]] || Boi || style="text-align:right;"| 50 || style="text-align:right;"| 851 || style="text-align:right;"| 4 || style="text-align:right;"| 17,0 |- | style="text-align:right;"| 7 || [[Buada-umdæmi|Buada]] || Arenibok || style="text-align:right;"| 260 || style="text-align:right;"| 739 || style="text-align:right;"| 14 || style="text-align:right;"| 2,8 |- | style="text-align:right;"| 8 || [[Denigomodu-umdæmi|Denigomodu]] || Denikomotu || style="text-align:right;"| 118 || style="text-align:right;"| 1.804 || style="text-align:right;"| 17 || style="text-align:right;"| 15,3 |- | style="text-align:right;"| 9 || [[Ewa-umdæmi (Naúrú)|Ewa]] || Eoa || style="text-align:right;"| 120 || style="text-align:right;"| 446 || style="text-align:right;"| 12 || style="text-align:right;"| 3,7 |- | style="text-align:right;"| 10 || [[Ijuw-umdæmi|Ijuw]] || Ijub || style="text-align:right;"| 110 || style="text-align:right;"| 178 || style="text-align:right;"| 13 || style="text-align:right;"| 1,6 |- | style="text-align:right;"| 11 || [[Meneng-umdæmi|Meneng]] || Meneñ || style="text-align:right;"| 310 || style="text-align:right;"| 1.380 || style="text-align:right;"| 18 || style="text-align:right;"| 4,5 |- | style="text-align:right;"| 12 || [[Nibok-umdæmi|Nibok]] || Ennibeck || style="text-align:right;"| 160 || style="text-align:right;"| 484 || style="text-align:right;"| 11 || style="text-align:right;"| 3,0 |- | style="text-align:right;"| 13 || [[Uaboe-umdæmi|Uaboe]] || Ueboi || style="text-align:right;"| 80 || style="text-align:right;"| 318 || style="text-align:right;"| 6 || style="text-align:right;"| 3,0 |- | style="text-align:right;"| 14 || [[Yaren-umdæmi|Yaren]] || Moqua || style="text-align:right;"| 150 || style="text-align:right;"| 747 || style="text-align:right;"| 7 || style="text-align:right;"| 4.0 |- style="background: #CCC;" | class="sortbottom" | style="text-align:right;"| – || '''Naúrú''' || Naoero || style="text-align:right;"| 2.120 || style="text-align:right;"| 10.084 || style="text-align:right;"| 169 || style="text-align:right;"| 4,8 |} == Íbúar == [[File:Nauru(09).jpg|thumb|Kirkja á Naúrú.]] Íbúar Naúrú voru rúmlega 12 þúsund árið 2023. Áður bjuggu mun fleiri á eyjunum, en árið 2006 fluttust 1500 aðfluttir verkamenn frá [[Kíribatí]] og [[Túvalú]] þaðan eftir uppsagnir í fosfatnámunum.<ref name= "CER-NAU-2007">{{cite web |url=http://www.adb.org/Documents/CERs/NAU/CER-NAU-2007.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110607064452/http://www.adb.org/Documents/CERs/NAU/CER-NAU-2007.pdf |archivedate=7 June 2011 |title=Country Economic Report: Nauru |publisher=[[Asian Development Bank]] |page=6 |accessdate=20 June 2012}}</ref> Opinber tungumál á Naúrú eru [[naúrúska]] og [[enska]]. Naúrúska er [[míkrónesísk mál|míkrónesískt mál]] sem um 96% af Naúrúum tala heima við.<ref name= "CER-NAU-2007"/> Enska er hins vegar líka töluð víða og er notuð sem stjórnsýslu- og verslunarmál.<ref name=CIA/><ref name=state/> [[Kristni]] er algengustu trúarbrögðin á Naúrú. Helstu kirkjudeildir eru [[Sóknarkirkja Naúrú]] (35,7%), [[rómversk-kaþólsk trú|kaþólska kirkjan]] (33,0%), [[hvítasunnukirkjan]] (Assemblies of God - 13,0%) og [[baptistar|baptistakirkjan]] (1,5%).<ref name="state"/> [[Trúfrelsi]] er tryggt í stjórnarskrá, en stjórnvöld hafa takmarkað athafnir trúfélaga á borð við [[Kirkja Jesú Krists hinna síðari daga heilögu|Kirkju Jesú Krists hinna síðari daga heilögu]] og [[Vottar Jehóva|Votta Jehóva]], þar sem flestir meðlimir eru erlendir verkamenn sem starfa fyrir ríkisrekna fosfatnámufyrirtækið.<ref>{{cite web |publisher=US Department of State |year=2003 |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2003/24314.htm |work=International Religious Freedom Report 2003 |title=Nauru |accessdate=2 May 2005}}</ref> Kaþólski söfnuðurinn á Naúrú heyrir undir biskup með aðsetur á [[Tarawa]] á Kíribatí. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur|landafræði}} {{Breska samveldið}} {{Eyjaálfa}} [[Flokkur:Naúrú]] nhfn6nskyb9bu5t0gj8j548w439b03r 1487 0 24916 1975018 1941672 2026-08-11T15:39:42Z Berserkur 10188 1975018 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1484]]|[[1485]]|[[1486]]|[[1487]]|[[1488]]|[[1489]]|[[1490]]| [[1471–1480]]|[[1481–1490]]|[[1491–1500]]| [[14. öldin]]|[[15. öldin]]|[[16. öldin]]| }} [[Mynd:Cerkov Rizpolozhenia (Kreml).JPG|thumb|right|Ein af kirkjum [[Kremlið í Moskvu|Kreml]], reist 1488.]] Árið '''1487''' ('''MCDLXXXVII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == ===Fædd=== ===Dáin=== * Áramótin 1487-1488 - [[Einar Ísleifsson]], ábóti í [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverárklaustri]]. == Erlendis == * [[27. apríl]] - Bærinn Veléz í [[Granada]] varð fyrsti bær sem Spánverjar náðu frá múslimum í endurheimtingu svæða kristinna manna. Umsátur um [[Málaga]] hófst stuttu síðar og náðu Spánverjar (Kastilía og Aragónía) borginni á þremur mánuðum. * [[16. júní]] - [[Orrustan á Stoke Field]], síðasti bardagi [[Rósastríðin|Rósastríðanna]]. * [[6. ágúst]] - [[Karl 8. Frakkakonungur]] endaði umsátur sitt um [[Nantes]] eftir 7 vikur. * [[Hinrik 7. |Hinrik 7.]] tryggði sig í sessi sem Englandskonungur. * [[Diðrik Píning]] stýrði dönskum flota sem hertók [[Gotland]]. * ''[[Nornahamarinn]]'' (''Malleus Maleficarum'') kom fyrst út í [[Þýskaland]]i. * [[Ítalía|Ítalskir]] byggingameistarar hófu endurbyggingu [[Kremlið í Moskvu|Kreml]] í [[Moskva|Moskvu]]. ===Fædd=== * [[10. september]] - [[Júlíus III páfi]] (d. [[1555]]). * [[Andrea del Sarto]], ítalskur listmálari (d. [[1531]]). * [[Anna af Brandenborg]], fyrri kona [[Friðrik 1. Danakonungur|Friðriks 1.]] Danakonungs (d. 1514). ===Dáin=== [[Flokkur:1487]] [[Flokkur:1481-1490]] nfjv00l56d5srn0bnoq31orr9p4se6s 1488 0 24918 1975016 1905372 2026-08-11T15:22:24Z Berserkur 10188 1975016 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1485]]|[[1486]]|[[1487]]|[[1488]]|[[1489]]|[[1490]]|[[1491]]| [[1471–1480]]|[[1481–1490]]|[[1491–1500]]| [[14. öldin]]|[[15. öldin]]|[[16. öldin]]| }} [[Mynd:Cape of Good Hope (Zaian 2008).JPG|thumb|right|[[Góðrarvonarhöfði]].]] Árið '''1488''' ('''MCDLXXXVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Grenivíkurreið]] [[Jón Sigmundsson|Jóns Sigmundssonar]]. ===Fædd=== ===Dáin=== * [[Jón Gamlason]], ábóti í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]]. == Erlendis == * [[8. janúar]] - Konunglegi hollenski sjóherinn var stofnaður af [[Maximilian 1. keisari|Maximilían erkihertoga Austurríkis]]. * [[3. febrúar]] - [[Bartolomeu Dias]] og áhöfn hans sigldu fyrir [[Góðrarvonarhöfði|Góðrarvonarhöfða]], fyrstir Evrópubúa. * [[11. júní]] - [[Jakob 3.]], konungur [[Skotland]]s var drepinn í uppreisn þar sem sonur hans, Jakob hertogi af Rothesay, átti hlut að máli. Hann varð svo [[Jakob 4. Skotakonungur]]. * [[20. ágúst]] - Francois, hertogi [[Bretagne]] og [[Karl 8. Frakkakonungur]] gerðu friðarsamning og dró Karl her sinn frá Bretagne. * [[9. september]] - [[Anna af Bretagne]] erfði hertogadæmið [[Bretagne]] við lát föður síns, ellefu ára að aldri. ===Fædd=== * [[Antonio da Correggio]], ítalskur listmálari (d. [[1534]]). ===Dáin=== * [[11. júní]] - [[Jakob 3. Skotakonungur]] (f. um [[1451]]). * [[9. september]] - [[Frans 2., hertogi af Bretagne|Frans 2.]], hertogi af Bretagne (féll af hestbaki) (f. [[1433]]). * [[Jóhann 2., hertogi af Bourbon|Jóhann 2.]], hertogi af Bourbon (f. [[1426]]). * [[13. september]] - [[Karl 2., hertogi af Bourbon|Karl 2.]], hertogi af Bourbon (f. [[1434]]). * [[Andrea del Verrocchio]], ítalskur myndhöggvari (f. um [[1435]]). [[Flokkur:1488]] [[Flokkur:1481-1490]] afklx73micay03jeze0rcykjm3nhpgi 1489 0 25552 1975012 1905415 2026-08-11T15:00:58Z Berserkur 10188 1975012 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1486]]|[[1487]]|[[1488]]|[[1489]]|[[1490]]|[[1491]]|[[1492]]| [[1471–1480]]|[[1481–1490]]|[[1491–1500]]| [[14. öldin]]|[[15. öldin]]|[[16. öldin]]| }} [[Mynd:Gentile Bellini 002.jpg|thumb|right|[[Katrín Cornaro]], Kýpurdrottning.]] Árið '''1489''' ('''MCDLXXXIX''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Jón (ábóti í Munkaþverárklaustri)|Jón]] var vígður ábóti í [[Munkaþverárklaustur|Munkaþverárklaustri]]. ===Fædd=== * [[Guðrún Björnsdóttir eldri]], húsfreyja á Núpi (d. [[1563]]). ===Dáin=== == Erlendis == * [[11. febrúar]] - [[Maximilian 1. keisari|Maximilian]] erkihertogi Austurríkis hóf umsátur um [[Rotterdam]] sem hann náði svo aftur á sitt vald eftir að hollenskir uppreisnarmenn höfðu haldið henni í þrjá mánuði. * [[14. mars]] - Katrín Cornaro, drottning [[Kýpur]] seldi [[Lýðveldið Feneyjar|Feneyingum]] eyjuna. * [[26. mars]] - Englendingar og Spánverjar sömdu um að [[Arthúr prins af Wales|Arthúr]], elsti sonur [[Hinrik 8.|Hinriks 8.]] Englandskonungs, skyldi giftast [[Katrín af Aragóníu|Katrínu af Aragóníu]]. * [[Taugaveiki]]faraldur gekk á [[Spánn|Spáni]] og er það fyrsta heimildin um sjúkdóminn í Evrópu. ===Fædd=== * [[2. júlí]] - [[Thomas Cranmer]], erkibiskup af [[Kantaraborg]] (d. [[1556]]). * Ágúst - [[Antonio da Correggio]], ítalskur listmálari (d. [[1534]]). * [[28. nóvember]] - [[Margrét Tudor, Skotadrottning|Margrét Tudor]], drottning Skotlands, kona [[Jakob 4. Skotakonungur|Jakobs 4.]] (d. [[1541]]). ===Dáin=== [[Flokkur:1489]] [[Flokkur:1481-1490]] tvnlnkpkqnuecohbxb5zfjzsdgwt25d Tónbil 0 28077 1975022 1904166 2026-08-11T16:15:31Z Runarberg 33308 /* Stærð tónbils */ Skilgreiningin á stærð tónbila var ekki alveg rétt. Bætti við smá texta til að útskýra að þetta væri ekki alveg svona einfalt. 1975022 wikitext text/x-wiki {{hreingera|sjá [[Spjall:Tónbil|spjallsíðu]]}} '''Tónbil''' er bilið milli tveggja [[nóta (tónlist)|nótna]] í [[tónlist]]. Bilið er mælt í nótnabókstöfum en þar sem stundum er [[heiltónsbil]] milli bókstafa og stundum [[hálftónsbil|hálftóns]] þá þarf að nota litil, stór, hrein, minnkuð og stækkuð tónbil til að tákna alla fræðilega möguleika á tónbilum. ==Stærð tónbils== Til að þekkja stærð tónbilsins geturðu oftast talið bókstafina (með tilliti til að H sé milli A og C í stað bés og að eftir G komi A aftur). Bilið milli A og C er til að mynda þríund því AHC eru þrír bókstafir, að sama skapi er bilið milli F og A þríund því FGA eru þrír bókstafir en samt er ein fleiri nóta milli F og A heldur en A og C. Það gerir að verkum að A-C er [[lítil þríund]] og F-A er [[stór þríund]]. Einnig ef við værum með lækkaða nótu í A-C sumsé A-Ces þá væri enn þá um að ræða þríund en hún væri minni en litla þríundin og því [[minnkuð þríund]] að sama skapi ef A væri hækkaði í F-A sumsé F-Aís þá væri um að ræða [[stækkaða þríund]]. Bilið milli H og F eru 5 bókstafir en bara 6 [[hálftónsbil]] og er því [[Tónskratti|minnkuð fimmund]] en ekki [[Fimmund|hrein fimmund]]. ==Hrein tónbil== Hrein tónbil eru af þeirri stærð að þau ná alltaf jafn mörgum nótum á milli sín sama hvar þau eru spiluð. Því eru þau aldrei stór né lítil og þar af leiðandi hrein. Hrein tónbil geta þó verið stækkuð og minnkuð. ===Stækkaða ferundin/minnkaða fimmundin=== Vegna eðli hreinna fimmunda og hreinna ferunda myndast gat á milli þeirra, þar sem ekkert „náttúrulegt“ (stórt, lítið, hreint) tónbil er. Þetta gerir það að verkum að eina leiðin til að spila 6 [[hálftónsbil]] (eða hálfa [[áttund]]) er með stækkaðri ferund eða minnkaðri fimmund. Þess má geta að sökum þess hversu erfitt þykir að syngja þetta tónbil var það ekki notað fyrr á öldum. Það þótti og hljóma illa, enda mjög ómstrítt, og var kallað kallað ''diabolus in musica'' eða tónskratti. ==Samhljóma tónbil== Samhljóma tónbil eru tónbil sem eru tónfræðilega ólík en eru spiluð eins á hljóðfærið og hljóma eins fyrir hlustandan. Þar sem tónbil eru notuð í samræmi við [[tóntegund|tóntegundir]] og [[hljómur (tónlist)|hljóma]] getur það heitið mismunandi nöfnum en hljómað alveg eins. Dæmi: [[Stór tvíund]] hljómar alveg eins og minnkuð þríund enda jafn stór bil og spilað eins á hljóðfærin. Stækkuð ferund hljómar alveg eins og minnkuð fimmund, stækkuð sjöund hljómar alveg eins og [[áttund]], minnkuð tvíund hljómar alveg eins og [[einund]] og svo má lengi telja. ==Tónbil stærri en áttund== Þegar verið er að tala um tónbil er staðsetning nótna í [[áttund|áttundum]] yfirleitt sleppt og því verður stór níund tæknilega það sama og stór tvíund og stór þrjátu og þrírund verður því líka [[stór tvíund]]. ===Stærðfræðileg útskýring=== Þegar talað er um tónbil er verið að tala um hlutfall milli nótna og því tvöfalda áttundir hlutfallið en hafa engin bein áhrif. Ein áttund er 2:1, það er efri nótan er með helmingi hraðari sveiflutíðni en nótan fyrir neðan. Því getum við séð að áttund gefur okkur ekkert brot og ekkert hlutfall til að vinna með. Ef við erum með [[stór þríund|stóra þríund]] þá er hlutfall hærri nótunnar 5:4 miða við þá lægri. Þetta gerir það að verkum að stór tíund (áttund + þríund) sem er með hlutfallið 10:4 má þátta í áttund og þríund eða 2:1 * 5:4 sem sýnir að sama brot stendur eftir og hjá þríund. {{Díatónísk Tónbil}} [[Flokkur:Tónbil| ]] 8rwudhd6wipc1o72s3wj067f04bja2d 1975023 1975022 2026-08-11T16:16:22Z Runarberg 33308 /* Stærð tónbils */ 1975023 wikitext text/x-wiki {{hreingera|sjá [[Spjall:Tónbil|spjallsíðu]]}} '''Tónbil''' er bilið milli tveggja [[nóta (tónlist)|nótna]] í [[tónlist]]. Bilið er mælt í nótnabókstöfum en þar sem stundum er [[heiltónsbil]] milli bókstafa og stundum [[hálftónsbil|hálftóns]] þá þarf að nota litil, stór, hrein, minnkuð og stækkuð tónbil til að tákna alla fræðilega möguleika á tónbilum. ==Stærð tónbils== Til að þekkja stærð tónbilsins geturðu oftast talið bókstafina (með tilliti til að H sé milli A og C í stað bés og að eftir G komi A aftur). Bilið milli A og C er til að mynda þríund því AHC eru þrír bókstafir, að sama skapi er bilið milli F og A þríund því FGA eru þrír bókstafir en samt er ein fleiri nóta milli F og A heldur en A og C. Það gerir að verkum að A-C er [[lítil þríund]] og F-A er [[stór þríund]]. Einnig ef við værum með lækkaða nótu í A-C sumsé A-Ces þá væri enn þá um að ræða þríund en hún væri minni en litla þríundin og því [[minnkuð þríund]] að sama skapi ef A væri hækkaði í F-A sumsé F-Aís þá væri um að ræða [[stækkaða þríund]]. Bilið milli H og F eru 5 bókstafir en bara 6 [[hálftónsbil]] og er því [[Tónskratti|minnkuð fimmund]] en ekki [[hrein fimmund]]. ==Hrein tónbil== Hrein tónbil eru af þeirri stærð að þau ná alltaf jafn mörgum nótum á milli sín sama hvar þau eru spiluð. Því eru þau aldrei stór né lítil og þar af leiðandi hrein. Hrein tónbil geta þó verið stækkuð og minnkuð. ===Stækkaða ferundin/minnkaða fimmundin=== Vegna eðli hreinna fimmunda og hreinna ferunda myndast gat á milli þeirra, þar sem ekkert „náttúrulegt“ (stórt, lítið, hreint) tónbil er. Þetta gerir það að verkum að eina leiðin til að spila 6 [[hálftónsbil]] (eða hálfa [[áttund]]) er með stækkaðri ferund eða minnkaðri fimmund. Þess má geta að sökum þess hversu erfitt þykir að syngja þetta tónbil var það ekki notað fyrr á öldum. Það þótti og hljóma illa, enda mjög ómstrítt, og var kallað kallað ''diabolus in musica'' eða tónskratti. ==Samhljóma tónbil== Samhljóma tónbil eru tónbil sem eru tónfræðilega ólík en eru spiluð eins á hljóðfærið og hljóma eins fyrir hlustandan. Þar sem tónbil eru notuð í samræmi við [[tóntegund|tóntegundir]] og [[hljómur (tónlist)|hljóma]] getur það heitið mismunandi nöfnum en hljómað alveg eins. Dæmi: [[Stór tvíund]] hljómar alveg eins og minnkuð þríund enda jafn stór bil og spilað eins á hljóðfærin. Stækkuð ferund hljómar alveg eins og minnkuð fimmund, stækkuð sjöund hljómar alveg eins og [[áttund]], minnkuð tvíund hljómar alveg eins og [[einund]] og svo má lengi telja. ==Tónbil stærri en áttund== Þegar verið er að tala um tónbil er staðsetning nótna í [[áttund|áttundum]] yfirleitt sleppt og því verður stór níund tæknilega það sama og stór tvíund og stór þrjátu og þrírund verður því líka [[stór tvíund]]. ===Stærðfræðileg útskýring=== Þegar talað er um tónbil er verið að tala um hlutfall milli nótna og því tvöfalda áttundir hlutfallið en hafa engin bein áhrif. Ein áttund er 2:1, það er efri nótan er með helmingi hraðari sveiflutíðni en nótan fyrir neðan. Því getum við séð að áttund gefur okkur ekkert brot og ekkert hlutfall til að vinna með. Ef við erum með [[stór þríund|stóra þríund]] þá er hlutfall hærri nótunnar 5:4 miða við þá lægri. Þetta gerir það að verkum að stór tíund (áttund + þríund) sem er með hlutfallið 10:4 má þátta í áttund og þríund eða 2:1 * 5:4 sem sýnir að sama brot stendur eftir og hjá þríund. {{Díatónísk Tónbil}} [[Flokkur:Tónbil| ]] adsb7mwrvg8758jk43rgeaqy4yuz8yc Friðrik 9. Danakonungur 0 30482 1975013 1968262 2026-08-11T15:07:10Z TKSnaevarr 53243 1975013 wikitext text/x-wiki {{Konungur |mynd = Frederik IX - Det Kongelige Bibliotek (KE062539) (cropped).jpg |titill = Konungur Danmerkur |ætt = [[Lukkuborgarætt|Lukkuborgarar]] |skjaldarmerki = Royal coat of arms of Denmark (1903–1948).svg |nafn = Friðrik 9. |ríkisár = 1947 - 1972 |skírnarnafn = Christian Frederik Franz Michael Carl Valdemar Georg<br />Ættarnafn: [[Lukkuborgarætt|Glücksburg]] |kjörorð = ''Med Gud for Danmark.'' |fæðingardagur = {{fæðingardagur|1899|3|11}} |fæðingarstaður = Sorgenfri höll, Kongens Lyngby, [[Danmörk]] |dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1972|1|14|1899|3|11}} |dánarstaður = Kommunehospitalet, [[Kaupmannahöfn]] |grafinn = [[Hróarskeldudómkirkja]] |faðir = [[Kristján 10.|Kristján 10.]] |móðir = [[Alexandrína af Mecklenburg-Schwerin]] |titill_maka = Drottning |maki = [[Ingiríður Danadrottning|Ingiríður]], prinsessa frá [[Svíþjóð]] |börn ={{plainlist| * [[Margrét 2.]] (f.&nbsp;[[1940]]) Danadrottning * Benedikta (f.&nbsp;[[1944]]) * Anna-María (f.&nbsp;[[1946]]) fyrrum Grikkjadrottning}} }} '''Friðrik 9.''', ''(Christian Frederik Franz Michael Carl Valdemar Georg)'' (fæddur [[11. mars]] [[1899]], dáinn [[14. janúar]] [[1972]]) var [[konungur]] í [[Danmörk]]u frá [[20. apríl]] [[1947]] til dauðadags. Hann er faðir fyrrverandi þjóðhöfðingja Danmerkur, Margrétar 2. Friðrik var sonur [[Kristján 10.|Kristjáns 10.]], og [[Alexandrine af Mecklenburg-Schwerin|Alexandrínu]] drottningar. Þann [[24. maí]] [[1935]] giftist hann [[Ingiríður Danadrottning|Ingiríði]], prinsessu frá [[Svíþjóð]] ([[1910]]-[[2000]]), en hún var dóttir Gústafs Adolfs Svíakrónprins, seinna Gústaf 6. Adolf Svíakonungur. Friðrik og Ingiríður eignuðust þrjár dætur: [[Margrét 2.|Margréti]], núverandi drottningu (f. [[1940]]), Benediktu (f. [[1944]]) og Önnu-Maríu (f. [[1946]]), fyrrum Grikkjadrottningu. Skömmu eftir að Friðrik hélt sína árlegu nýársræðu [[1971]]/72 veiktist hann og lést nokkru seinna.<ref>{{Tímarit.is|3716423|Friðrik IX. látinn|blað=[[Tíminn]]|útgáfudagsetning=15. janúar 1972|blaðsíða=7}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Kristján 10.]] | titill=[[Danakonungar|Danakonungur]] | frá=[[1947]] | til=[[1972]] | eftir=[[Margrét Þórhildur]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Danmerkur}} {{stubbur|æviágrip|saga|danmörk}} {{fd|1899|1972}} [[Flokkur:Danakonungar]] [[Flokkur:Lukkuborgarætt]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] d191zwyvniu5mqx3rvnxwyebgo24ofz 1975014 1975013 2026-08-11T15:12:39Z TKSnaevarr 53243 1975014 wikitext text/x-wiki {{Konungur |mynd = Fotografisk portræt af kong Friedrich IX.png |titill = Konungur Danmerkur |ætt = [[Lukkuborgarætt|Lukkuborgarar]] |skjaldarmerki = Royal coat of arms of Denmark (1948–1972).svg |nafn = Friðrik 9. |ríkisár = 20. apríl 1947 – 14. janúar 1972 |skírnarnafn = Christian Frederik Franz Michael Carl Valdemar Georg |kjörorð = ''Med Gud for Danmark.'' |fæðingardagur = {{fæðingardagur|1899|3|11}} |fæðingarstaður = Sorgenfri höll, Kongens Lyngby, [[Danmörk]] |dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1972|1|14|1899|3|11}} |dánarstaður = Kommunehospitalet, [[Kaupmannahöfn]] |grafinn = [[Hróarskeldudómkirkja]] |faðir = [[Kristján 10.|Kristján 10.]] |móðir = [[Alexandrína af Mecklenburg-Schwerin]] |titill_maka = Drottning |maki = [[Ingiríður Danadrottning|Ingiríður]], prinsessa frá [[Svíþjóð]] |börn ={{plainlist| * [[Margrét 2.]] (f.&nbsp;[[1940]]) Danadrottning * [[Benedikta Danaprinsessa|Benedikta]] (f.&nbsp;[[1944]]) * [[Anna-María Grikkjadrottning|Anna-María]] (f.&nbsp;[[1946]]) fyrrum Grikkjadrottning}} }} '''Friðrik 9.''', ''(Christian Frederik Franz Michael Carl Valdemar Georg)'' (fæddur [[11. mars]] [[1899]], dáinn [[14. janúar]] [[1972]]) var [[konungur]] í [[Danmörk]]u frá [[20. apríl]] [[1947]] til dauðadags. Hann er faðir fyrrverandi þjóðhöfðingja Danmerkur, Margrétar 2. Friðrik var sonur [[Kristján 10.|Kristjáns 10.]], og [[Alexandrine af Mecklenburg-Schwerin|Alexandrínu]] drottningar. Þann [[24. maí]] [[1935]] giftist hann [[Ingiríður Danadrottning|Ingiríði]], prinsessu frá [[Svíþjóð]] ([[1910]]-[[2000]]), en hún var dóttir Gústafs Adolfs Svíakrónprins, seinna Gústaf 6. Adolf Svíakonungur. Friðrik og Ingiríður eignuðust þrjár dætur: [[Margrét 2.|Margréti]], núverandi drottningu (f. [[1940]]), Benediktu (f. [[1944]]) og Önnu-Maríu (f. [[1946]]), fyrrum Grikkjadrottningu. Skömmu eftir að Friðrik hélt sína árlegu nýársræðu [[1971]]/72 veiktist hann og lést nokkru seinna.<ref>{{Tímarit.is|3716423|Friðrik IX. látinn|blað=[[Tíminn]]|útgáfudagsetning=15. janúar 1972|blaðsíða=7}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Kristján 10.]] | titill=[[Danakonungar|Danakonungur]] | frá=[[1947]] | til=[[1972]] | eftir=[[Margrét Þórhildur]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Danmerkur}} {{stubbur|æviágrip|saga|danmörk}} {{fd|1899|1972}} [[Flokkur:Danakonungar]] [[Flokkur:Lukkuborgarætt]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] aw3oa29mwmibil7z9begbmuxaia9eiz Steinunn Sveinsdóttir 0 32820 1975045 1769823 2026-08-11T22:04:53Z Akigka 183 1975045 wikitext text/x-wiki '''Steinunn Sveinsdóttir''' frá [[Sjöundá]] (1767 - [[31. ágúst]] [[1805]]) myrti ásamt [[Bjarni Bjarnason|Bjarna Bjarnasyni]] konuna hans og manninn hennar og var það upphafið að frægu morðmáli sem kallað er [[morðin á Sjöundá]]. Hún lést í [[Stjórnarráðshúsið|tukthúsinu á Arnarhóli]] þegar hún beið þess að vera ásamt Bjarna flutt til Noregs til aftöku þar sem enginn böðull fékkst til verksins á Íslandi. Hún var [[dys]]juð á [[Skólavörðuholt]]i þar sem ummerki um [[Steinkudys]] sáust allt fram á 20. öld. Bein hennar voru þá grafin upp og flutt í [[Hólavallakirkjugarður|Hólavallakirkjugarð]]. Jón Espólín segir svo frá máli Steinunnar og Bjarna: <blockquote>„Þá varð atburðr illr á Barðaströnd, á þeim bæ er heitir at Sjöundá, þar bjó sá maðr er Jón hét, kona hans Steinunn, ok þóttisiðlát ok sæmilega vel at sér; þar bjó á móti honum sá maðr er Bjarni hét, ok var Bjarnason, hann var með gildari mönnum og kallaðr gæflyndr ok óknyttalaus; hans kona hét Guðrún. Þat bar til, at Jón gekk inn í Skor á Rauðasandi, ok var at fara vestr yfir hlíðar brattar; í þeirri ferð hvarf Jón, ok ætluðu menn hann hrapat hafa; hann rak síðan af sjó, ok fannst á honum stíngr; var þá ok Guðrún kona Bjarna dáin, ok grafin; við þat kom upp grunr, ok var lík Guðrúnar grafit upp aptr, ok sá ummerki, at misþyrmt hefði verit; lét þá Guðmundr Skevíng taka Bjarna ok Steinunni, ok meðgekk Bjarni, at hann hefði farit eptir Jóni, at ráðum Steinunnar, ok lostið hann í rot með staf, ok hrundit honum síðan úr hlíðinni, en þau hefði kyrkt Guðrúnu. Steinunn með gekk mjök treglega, en þó varð allt sannat um síðir, ok gekk síðan frá hverjum rétti til annars, sem þá var tídt orðit við sakamanna mál, ok var þeim hvervetna dæmdr dauði báðum, ok Bjarna at klípast, sem lög stóðu til.“<ref>{{cite book|author=Jón Espólín|title=Íslands árbækur XI, árið 1802|chapter=XCII. Kap. Stórmæli vestra|pages=124–125}}</ref></blockquote> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir glæpamenn]] {{fd|1767|1805}} [[Flokkur:Íslendingar á 18. öld]] [[Flokkur:Íslenskar konur á 18. öld]] [[Flokkur:Íslendingar á 19. öld]] [[Flokkur:Íslenskar konur á 19. öld]] rlqm3k6ewp0krhx36ds5dy47f1k4v3d 1975065 1975045 2026-08-12T08:01:06Z Akigka 183 1975065 wikitext text/x-wiki '''Steinunn Sveinsdóttir''' frá [[Sjöundá]] (1767 - [[31. ágúst]] [[1805]]) myrti ásamt [[Bjarni Bjarnason|Bjarna Bjarnasyni]] konuna hans og manninn hennar og var það upphafið að frægu morðmáli sem kallað er [[morðin á Sjöundá]]. Hún lést í [[Stjórnarráðshúsið|tukthúsinu á Arnarhóli]] þegar hún beið þess að vera ásamt Bjarna flutt til Noregs til aftöku þar sem enginn böðull fékkst til verksins á Íslandi. Hún var [[dys]]juð á [[Skólavörðuholt]]i þar sem ummerki um [[Steinkudys]] sáust allt fram á 20. öld. Bein hennar voru grafin upp og flutt í [[Hólavallakirkjugarður|Hólavallakirkjugarð]] árið [[1915]].<ref>{{tímarit.is|8252088|Fögur kona - fögur bein|höfundur=Sólveig Ólafsdóttir|blað=Bautasteinn|dags=1.5.2015|bls=10-13}}</ref> Jón Espólín segir svo frá máli Steinunnar og Bjarna: <blockquote>„Þá varð atburðr illr á Barðaströnd, á þeim bæ er heitir at Sjöundá, þar bjó sá maðr er Jón hét, kona hans Steinunn, ok þóttisiðlát ok sæmilega vel at sér; þar bjó á móti honum sá maðr er Bjarni hét, ok var Bjarnason, hann var með gildari mönnum og kallaðr gæflyndr ok óknyttalaus; hans kona hét Guðrún. Þat bar til, at Jón gekk inn í Skor á Rauðasandi, ok var at fara vestr yfir hlíðar brattar; í þeirri ferð hvarf Jón, ok ætluðu menn hann hrapat hafa; hann rak síðan af sjó, ok fannst á honum stíngr; var þá ok Guðrún kona Bjarna dáin, ok grafin; við þat kom upp grunr, ok var lík Guðrúnar grafit upp aptr, ok sá ummerki, at misþyrmt hefði verit; lét þá Guðmundr Skevíng taka Bjarna ok Steinunni, ok meðgekk Bjarni, at hann hefði farit eptir Jóni, at ráðum Steinunnar, ok lostið hann í rot með staf, ok hrundit honum síðan úr hlíðinni, en þau hefði kyrkt Guðrúnu. Steinunn með gekk mjök treglega, en þó varð allt sannat um síðir, ok gekk síðan frá hverjum rétti til annars, sem þá var tídt orðit við sakamanna mál, ok var þeim hvervetna dæmdr dauði báðum, ok Bjarna at klípast, sem lög stóðu til.“<ref>{{cite book|author=Jón Espólín|title=Íslands árbækur XI, árið 1802|chapter=XCII. Kap. Stórmæli vestra|pages=124–125}}</ref></blockquote> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir glæpamenn]] {{fd|1767|1805}} [[Flokkur:Íslendingar á 18. öld]] [[Flokkur:Íslenskar konur á 18. öld]] [[Flokkur:Íslendingar á 19. öld]] [[Flokkur:Íslenskar konur á 19. öld]] ouk8yrr1zlvd4lof880593z3bx1jzu2 Friðrik 7. Danakonungur 0 36503 1975079 1789816 2026-08-12T11:05:16Z TKSnaevarr 53243 1975079 wikitext text/x-wiki {{Konungur |mynd = Friedrichviidenmark.jpg |titill = Konungur Danmerkur |ætt = [[Aldinborgarar]] |skjaldarmerki = Royal coat of arms of Denmark (1819–1903).svg |nafn = Friðrik 7. |ríkisár = 1848-1863 |skírnarnafn = Frederik Carl Christian |kjörorð = ''Folkets Kærlighed min Styrke.'' |fæðingardagur = [[6. október]] [[1808]] |dánardagur = [[15. nóvember]] [[1863]] |grafinn = [[Hróarskeldudómkirkja]] |faðir = [[Kristján 8.]] |móðir = [[Karlotta Friðrika af Mecklenburg-Schwerin]] |titill_maka = Eiginkona |maki = {{gifting|[[Vilhelmína María]]|1828|1837|orsök=skildu}}<br/>{{gifting|[[Karólína Maríana af Mecklenburg-Strelitz]]|1841|1846|orsök=skildu}}<br/>{{gifting|[[Louise Rasmussen]]|1850}} |undirskrift = Signature of Frederick VII of Denmark.svg }} '''Friðrik 7.''' ([[6. október]] [[1808]] – [[15. nóvember]] [[1863]]) var konungur [[Danmörk|Danmerkur]] frá 1848 til dauðadags. Hann var af ætt [[Aldinborgarætt|Aldinborgara]]. Hann lét af [[einveldi]] árið [[1848]]. == Ævi == Friðrik var sonur Kristjáns Friðriks Danaprins, seinna [[Kristján 8.|Kristjáns konungs 8.]] og Karlottu Friðriku af Mecklenburg-Schwerin. Skömmu eftir fæðingu hans skildu foreldrarnir, þar sem móðirin hafði haldið við annan mann. Henni var aldrei aftur leyft að sjá son sinn. Friðrik gekk að eiga [[Vilhelmína María|Vilhelmínu Maríu]] Danaprinsessu þegar hann var tvítugur. Þau voru [[tvímenningar]], hún yngsta dóttir ríkjandi konungs, [[Friðrik 6. Danakonungur|Friðriks konungs 6.]] Sambúð þeirra var stirð, og sagt var að Friðrik prins hafi verið konu sinni bæði ótrúr og tillitslaus. Konunginum, tengdaföðurnum, var á endanum nóg boðið, og vorið [[1834]] sendi hann tengdason sinn í ferðalag til [[Ísland]]s (og varð Friðrik því fyrsti konungur landsins sem þangað hafði komið) og rak hann síðan, þegar hann kom aftur, í útlegð til [[Fredericia|Fredericiu]] á Jótlandi og krafðist skilnaðar fyrir hönd dóttur sinnar. Í útlegðinni komst Friðrik prins í kynni við dansmærina Louise Rasmussen, sem seinna varð konan hans. [[1839]] varð faðir Friðriks konungur, sem [[Kristján 8.]], og Friðrik varð þar með [[krónprins]], útlegðinni var aflétt og hann tók við fyrra starfi föður síns sem landstjóri á [[Fjón]]i. Árið 1841 kvæntist hann Marianne af Mecklenburg-Strelitz en þau skildu árið [[1846]] og voru barnlaus. Þann [[20. janúar]] [[1848]] andaðist [[Kristján 8.]]. Friðrik sonur hans var 39 ára og hafði litla reynslu af stjórnmálum, svo að ýmsum leist ekki vel á að hann yrði konungur. En sem konungur afsalaði hann sér [[einveldi]] og gaf Dönum [[Stjórnarskrá Danmerkur|stjórnarskrá]]. Það, ásamt öðru, varð til þess að vinsældir hans urðu miklar. Í [[Vor þjóðanna|byltingaröldunni]] sem skók Evrópu [[1848]] kröfðust íbúar hertogadæmanna [[Slésvík]]ur og [[Holtsetaland]]s þess að verða hluti af [[Þýska sambandið|Þýska sambandinu]], og að þau fengju sjálfstjórn. [[Frjálslynd þjóðernishyggja|Frjálslyndir þjóðernissinnar]] kröfðust stjórnarskipta í hertogadæmunum og ákvað Friðrik að verða við þeirri kröfu og skipaði nýtt ráðuneyti með þátttöku beggja fylkinga, [[Frjálslyndisstefna|frjálslyndra]] og [[Íhaldsstefna|íhaldsmanna]]. Hann gaf nýja ráðuneytinu það til kynna, að þaðan í frá liti hann svo á að [[einveldi]] væri afnumið í Danmörku, og að krúnan væri eftirleiðis bundin af [[stjórnarskrá]]. „Konungurinn mætir ekki á [[Ríkisráð|ríkisráðsfundi]] nema honum sé boðið,“ sagði hann. Nokkrum dögum seinna lét hann fræg ummæli falla: „Loksins get ég sofið út.“ [[1850]] kvæntist Friðrik þriðja sinni, og var brúðurin Louise Rasmussen, sem hann hafði kynnst í Fredericiu nokkrum árum áður. Hún var af lágum stigum, svo að börn þeirra hefðu verið útilokuð frá ríkiserfðum — en reyndar varð honum ekki barna auðið með henni frekar en öðrum konum. Betri borgurum og [[Aðall|aðalsfólki]] fannst þessi ráðahagur ekki sæmandi, og svo fór að hjónunum fannst sér varla vera vært í Kaupmannahöfn. Þau keyptu því höllina [[Jægersprishöll|Jægerspris]] og settust að þar. Friðrik 7. var síðasti konungur Danmerkur sem var af hinni eiginlegu [[Aldinborgarætt]]. Þegar hann dó, þann [[15. nóvember]] [[1863]], aðeins 55 ára að aldri, hlaut hann legstað í [[Hróarskeldudómkirkja|Hróarskeldudómkirkju]]. Eftirmaður hans var Kristján, prins af [[Lukkuborg]], þar sem konan hans, Louise af Hessen-Kassel, stóð næst til ríkiserfða, en hún var systurdóttir [[Kristján 8.|Kristjáns 8.]] {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla |titill = [[Konungur Danmerkur]] |frá=1848 |til = 1863 |fyrir= [[Kristján 8.]] |eftir = [[Kristján 9.]] }} {{Töfluendir}} {{fd|1808|1863}} {{Einvaldar Danmerkur}} [[Flokkur:Danakonungar]] ewxs7k7p7kb742ci006wjl0z68f66dy Orrustan við Lützen (1632) 0 42827 1975021 1972361 2026-08-11T15:58:38Z TKSnaevarr 53243 1975021 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Orrustan við Lützen | partof = [[Þrjátíu ára stríðið|þrjátíu ára stríðinu]] | image = Death of King Gustav II Adolf of Sweden at the Battle of Lützen (Carl Wahlbom) - Nationalmuseum - 18031.tif | caption = ''Dauði Gústafs 2. Adólfs í orrustunni við Lützen'' <br /> [[Carl Wahlbom]], 1855 | date = 16. nóvember 1632 | place = [[Lützen]], [[Saxland-Anhalt]], [[Þýskaland]]i | coordinates = | result = Sænskur sigur{{sfn|Semchankov|2009|p=69}}{{Sfn|Brzezinski|2001|p=74}}{{Sfn|Wedgwood|1938|p=326}}{{sfn|Porshev |2014|p=328}}{{Efn|Almennt er litið á Svía sem sigurvegarana en orrustunni hefur einnig verið lýst sem taktískum sigri fyrir keisaraherinn.{{sfn|Wilson|2018|p=99}}}} | combatant1 = {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Heilaga rómverska ríkið]]<br/>[[File:Catholic League (Germany).svg|22px]] [[Kaþólska bandalagið]] | combatant2 = {{flagicon|Svíþjóð|1562}} [[Stórveldistími Svíþjóðar|Svíþjóð]]<br/>{{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} [[Kjörfurstadæmið Saxland|Saxland]]<br/> [[File:Hessen-Kassel-1736.PNG|14px]] [[Hessen-Kassel]]{{Sfn|Schürger|2015|pp=68–69}} | commander1 = {{plainlist| *{{Flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Albrecht von Wallenstein|Wallenstein]] *{{Flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Gottfried Heinrich greifi af Pappenheim|Pappenheim]]{{KIA}} *{{Flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Heinrich Holk]] }} | commander2 = {{plainlist| *{{flagicon|Svíþjóð|1562}} [[Gústaf 2. Adólf]]{{KIA}} *{{flagicon|Svíþjóð|1562}} [[Bernhard von Sachsen-Weimar]] *{{flagicon|Svíþjóð|1562}} [[Dodo zu Innhausen und Knyphausen|Knyphausen]] }} | strength1 = 19.175 alls{{sfn|Wilson|2018|p=48, 215–216}} <br/> 43 byssur | strength2 = 18.738{{sfn|Wilson|2018|p=220}}{{Efn|12.828 fótgönguliðar, 5.910 riddaraliðar{{sfn|Wilson|2018|p=220}}}} <br/> 60 byssur{{sfn|Wilson|2018|p=61}} | casualties1 = 5.160 drepnir, særðir eða teknir til fanga, 24 byssur haldlagðar{{sfn|Wilson|2018|pp=87–89}} | casualties2 = 6.000 drepnir eða særðir{{sfn|Wilson|2018|p=89}} }} '''Orrustan við Lützen''', nærri [[Leipzig]] í [[Þýskaland]]i, var háð þann [[16. nóvember]] (samkvæmt [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]]) árið [[1632]]. Hún var ein mest afgerandi orrusta [[Þrjátíu ára stríðið|þrjátíu ára stríðsins]]. Þar barðist [[Mótmælendatrú|mótmælenda]]her [[Svíþjóð|Svía]], undir forystu [[Gústaf Adolf 2. Svíakonungur|Gústafs Adolfs II. Svíakonungs]], við [[Kaþólska|kaþólskan]] her [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska keisaradæmisins]]. Svíar unnu sigur, en Gústaf Adolf konungur þeirra féll, og þeir misstu um 6000 menn til viðbótar. Kaþólikkar misstu milli 3000 og 3500 menn. == Aðdragandi orrustunnar == [[Mynd:Orrustan við Lützen.gif|left|thumb|300px|Yfirlitskort af vígvellinum]] Tveim dögum fyrir orrustuna, þann [[14. nóvember]], hafði kaþólski [[herforingi]]nn [[Albrecht von Wallenstein]] skipt liði sínu upp og fært höfuðstöðvar sínar til [[Leipzig]]. Vetur var að skella á, og eftir stríðsrekstur sumarsins bjóst hann ekki við frekari vandræðum af hálfu mótmælendahers Gústafs Adolfs Svíakonungs, enda var erfitt fyrir Svíana að slá upp búðum eða athafna sig á annan hátt á berangri að vetrarlagi. En Gústaf Adolf hafði aðrar fyrirætlanir. Snemma morguns þann [[15. nóvember]] hélt hann með her sinn frá búðunum, þangað sem hann hafði síðast frétt af ferðum Wallensteins, og ætlaði að koma honum að óvörum. Honum tókst það þó ekki. Í síðdeginu varð lítill þýskur herflokkur á vegi hans, sem Wallenstein hafði skilið eftir við ána [[Rippach]], um 5-6 km suður af bænum Lützen. Skærur milli þýska herflokksins og Svíanna töfðu þá síðarnefndu um tvo eða þrjá tíma, og þegar ekki var lengur vígljóst voru enn tveir eða þrír kílómetrar milli herjanna. Wallenstein frétti von bráðar að Svíarnir nálguðust, og áttaði sig strax á hættunni. Hann sendi boð til herforingja síns, [[Gottfried Heinrich greifi af Pappenheim|Pappenheim]]s greifa, og skipaði honum að koma til sín eins fljótt og honum væri unnt, og hafa her sinn með sér. Það var komið fram yfir miðnætti þegar Pappenheim fékk skilaboðin, en hann ræsti herinn samstundis og hélt í átt til Wallensteins. Wallenstein vissi að við ofurefli væri að etja, svo hann bjó her sinn til varnar og lét grafa [[gryfja|gryfjur]] og gera [[víggirðing]]ar meðfram veginum milli [[Lützen]] og Leipzig. Hann staðsetti hægri arm hers síns á lágri hæð, ásamt mestum hluta [[stórskotalið]]s síns. == Orrustan sjálf == Um morguninn töfðust Svíar vegna þoku, en um 9-leytið voru herirnir komnir í sjónmál hvor við annan. Það tók Svía langan tíma að fylka liði, vegna skurða og lækja, og slæms skyggnis, en um 11-leytið voru þeir tilbúnir til orrustu. Til að byrja með gekk mótmælendum betur, og þeim tókst að komast fyrir vinstri vænginn á her Wallensteins, sem var ekki nógu sterkur. Léttvopnaða finnska [[Hakkapeliitta]]-riddaraliðið skaut andstæðingunum skelk í bringu undir forystu Torsten Stålhandske ofursta, og veittu [[birgðalest]] Wallensteins þung högg. Þegar kaþólikkarnir virtust vera að missa tökin, kom Pappenheim á vettvang með milli 2 og 3000 riddara með sér, réðst beint á Svíana og tókst að stöðva sókn þeirra. „Þarna þekki ég hann Pappenheim minn,“ á Wallenstein þá að hafa sagt. Ekki vildi þó betur til en svo, að Pappenheim hlaut sjálfur banasár af völdum lítillar sænskrar [[fallbyssukúla|fallbyssukúlu]]. Gagnsóknin féll um sjálfa sig um leið og hermennirnir sáu foringja sinn falla í valinn. Hann gaf upp öndina síðar um daginn, þegar verið var að færa hann af vígvellinum á kerru. Á vinstri væng keisarahersins hélt riddaraliðsorrustan áfram og báðir herir tefldu fram varaliði sínu til að reyna að ná yfirhöndinni. Um klukkan 1 var Gústaf Adolf sjálfur drepinn, þar sem hann var í broddi fylkingar í riddaraliðsáhlaupi þeim megin. Vegna þess hve þykkt mistur af þoku og púðurreyk lá yfir vígvellinum, leið nokkur stund meðan menn vissu ekki hvað hafði orðið af honum, áður en menn áttuðu sig á að konungur væri fallinn. Einum eða tveim tímum eftir að hann féll, var illa leiknu líkinu komið undan á laun, á fallbyssuvagni. [[Mynd:Albrecht Wallenstein.jpeg|thumb|left|Albrecht von Wallenstein]] Á meðan hélt sænska fótgönguliðið, fyrir miðri fylkingu, áfram að fylgja skipunum sínum og reyndi að brjóta sterka miðfylkingu og hægri væng keisarahersins. Áhlaup þeirra mistóks mjög illa. Fyrst urðu þeir fyrir skæðri kúlnahríð frá stórskotaliði kaþólikka, og síðan áhlaupi riddaraliðs þeirra. Tvær elstu og reyndustu sveitir sænska hersins, „Gamla bláa herdeildin“ og „Gula -“ eða „Hirðherdeildin“, voru svo gott sem stráfelldar í þessum árásum og þeir sem eftir voru flúðu. Skelfing greip um sig í röðum mótmælenda, samtímis því sem fall konungsins spurðist út. Brátt var gjörvöll framvarðarsveit Svía á óskipulegu undanhaldi. Prestur konungsins, Jakob Fabricius, safnaði um sig sænskum yfirmönnum og hóf að syngja sálm. Þeim tókst að róa hermennina, sem staðnæmdust og fengu nýjan kjark. Forsjálni þriðjahæstráðanda Svía, Dodo Knyphausen herforingja, hjálpaði þeim einnig við að fylkja liði á nýjan leik - hann hafði haldið varalínunni vel utan við skotfæri stórskotaliðs keisarahersins, og með henni gátu þeir fylkt framvarðarsveitinni aftur. Um 3-leytið hafði næstráðandi mótmælenda, [[Bernhard af Saxe-Weimar]], frétt af falli konungs, sneri frá vinstri væng hersins og tók yfirstjórnina að sér. Sagt er að hann hafi reynt að halda dauða konungsins leyndum fyrir hermönnunum, en talið er að það hafi hann ekki gert, heldur strengt þess heit að hefna hans með því að sigra í orrustunni, en liggja sjálfur dauður ella. Lokaáhlaup Svía átti sér stað um klukkan 4 síðdegis. Það var barist af hörku, og mannfallið ægilegt á báða bóga. Er rökkva tók, náðu Svíar loks yfirhöndinni á vígvellinum, þegar þeir tóku hæðina sem fallbyssur Wallensteins voru á. Keisaraherinn hörfaði út úr skotfæri og Svíar réðu vígvellinum. Um klukkan 6 komu 3-4000 fótgönguliðar Pappenheims loks á vettvang, eftir að hafa að hafa þrammað allan daginn. Þótt alldimmt væri orðið vildu þeir reyna gagnsókn gegn Svíum, en Wallenstein taldi stöðuna vonlausa og skipaði hernum í staðinn að hörfa til Leipzig í skjóli hins óþreytta fótgönguliðs. Strategískt og taktískt séð höfðu mótmælendur sigur í orrustunni við Lützen. Wallenstein hafði ætlað að hafa vetursetu í [[Saxlandi]], en neyddist til að hörfa til [[Bæheimur|Bæheims]]. Sigurinn varð Svíum þó dýrkeyptur, og misstu þeir mun fleiri menn en keisaraherinn, þótt öðru sé stundum haldið fram. Þeir misstu um 6000 menn fallna, særða og flúna, þegar þeir réðust á kaþólikka, sem höfðu víggirðingar og varnargrafir, en kaþólikkar misstu í heildina 3000-3500 menn. == Eftirleikur == Mótmælendaherinn náði meginmarkmiði herferðar sinnar, sem var að bjarga Saxlandi undan árás keisaradæmisins. Dauði konungsins setti þó strik í reikninginn, en hann var leiðtogi herja mótmælenda, og þegar hann var ekki lengur til að sameina þýska mótmælendur að baki sér, fór stríðsrekstur þeirra úr jafnvægi. Hinir kaþólsku [[Habsborgarar]] náðu vopnum sínum aftur og unnu nýja sigra. Stríðið hélt áfram þangað til [[Vestfalski friðurinn]] var saminn [[1648]]. == Dagsetningin == Þegar orrustan fór fram hafði hið kaþólska Heilaga rómverska keisaradæmi tekið [[gregoríska tímatalið]] upp, en hinir lúthersku Svíar notuðu [[júlíanska tímatalið]] ennþá. Orrustan við Lützen var þannig [[16. nóvember]] fyrir kaþólikkum, en [[6. nóvember]] fyrir mótmælendum. Þótt Svíar hafi tekið gregoríska tímatalið upp á átjándu öld er samt ennþá hefð fyrir því þar í landi að minnast dauða Gústafs Adolfs konungs þann 6. nóvember. ==Heimildir== *{{Cite book |last=Brzezinski |first=Richard |title=Lützen 1632: Climax of the Thirty Years War: The Clash of Empires |date=2001 |publisher=Osprey |isbn=978-1-85532-552-4}} *{{cite thesis |last=Schürger |first=André |title=The archaeology of the Battle of Lützen: An examination of 17th century military material culture |publisher=University of Glasgow |url=http://theses.gla.ac.uk/6508 |year=2015 |oclc=936224650}} *{{cite book |last=Porshev |first=Boris |language=ru |script-title=ru:Тридцатилетняя война и вступление в нее Швеции и Московского государства |trans-title=Þrjátíu ára stríðið og innganga Svíþjóðar og Moskvuríkisins |date=2014 |isbn=978-5-519-03225-4 |publisher=T8 }} * {{cite book |last=Semchankov |first=Yan |language=ru |script-title=ru:Тридцалетняя война |trans-title=Þrjátíu ára stríðið |date=2009 |place=Moscow |publisher=Рейтар |isbn=978-5-8067-0047-7 |url=https://studfile.net/preview/16495994/page:14/ }} *{{Cite book |last=Wedgwood |first=C.V. |title=The Thirty Years War |url=https://archive.org/details/thirtyyearswar00wedg_0 |date=1938 |publisher=New York Review of Books |isbn=978-1-59017-146-2 |edition=2005}} *{{Cite book |last=Wilson |first=Peter H. |title=Lützen: Great Battles Series |url=https://archive.org/details/ltzen0000pete |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=2018 |isbn=978-0-19-964254-0}} ==Neðanmálsgreinar== <references group="lower-alpha"/> ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:1632]] [[Flokkur:Saga Svíþjóðar]] [[Flokkur:Orrustur í þrjátíu ára stríðinu|Lützen]] 3z52ninr3ktb0d4d9hfem9dhah2pjak Hið íslenska töframannagildi 0 53710 1975052 1952781 2026-08-11T23:23:00Z MyraMidnight 41218 laga flokka og endurnefni tengil 1975052 wikitext text/x-wiki [[Mynd:hit_merki_hv.jpg|thumb|right|Merki Hins íslenska töframannagildis]] '''Hið íslenska töframannagildi''' er [[Ísland|íslensk]] félagasamtök [[Galdur|töframanna]]. Samtökin nefna 29. febrúar 2007 sem stofndag sinn þó sá dagur sé ekki til í tímatali. Tilgangur félagsins er að vera vettvangur áhugafólks um töfra og töfrabrögð, að auka áhuga á töfrum og töfrabrögðum í samfélaginu og að bæta þekkingu og færni félagsmanna í töfrabrögðum. Fundir eru haldnir einu sinni í mánuði og þar er farið yfir sviðið um allt sem tengist töfralistinni. Félagsmenn sýna einnig ýmis töfrabrögð á fundum, en hver töframaður sýnir á eigin forsendum. HÍT er hluti af ''Hinu alþjóðlega bræðralagi töframanna''. Stofnfélagar HÍT eru eftirfarandi töframenn: [[Jón Víðis Jakobsson]], Gunnar Kr. Sigurjónsson, Baldur Brjánsson, Bjarni Baldvinsson, Magnús Böðvarsson, Pétur G. Finnbjörnsson, [[Björgvin Franz Gíslason]], Valdemar Gestur Kristinsson, Lárus Guðjónsson, Ingólfur Geirdal, [[Pétur Þorsteinsson]] og Sigurður Helgason. Árlega heldur HÍT töfrasýningu fyrir almenning, þar sem aðalsýnandi er erlendis frá. ==Tenglar== * [https://www.toframenn.is Heimasíða HÍT]{{S|2007}} [[Flokkur:Töfrabrögð]] ba6v2vx54rg6fqfscruibnl77j7w0c4 1975053 1975052 2026-08-11T23:23:37Z MyraMidnight 41218 gleymdist að uppfæra tengill 'galdrar' til að vísa í 'töfrabrögð' 1975053 wikitext text/x-wiki [[Mynd:hit_merki_hv.jpg|thumb|right|Merki Hins íslenska töframannagildis]] '''Hið íslenska töframannagildi''' er [[Ísland|íslensk]] félagasamtök [[Töfrabrögð|töframanna]]. Samtökin nefna 29. febrúar 2007 sem stofndag sinn þó sá dagur sé ekki til í tímatali. Tilgangur félagsins er að vera vettvangur áhugafólks um töfra og töfrabrögð, að auka áhuga á töfrum og töfrabrögðum í samfélaginu og að bæta þekkingu og færni félagsmanna í töfrabrögðum. Fundir eru haldnir einu sinni í mánuði og þar er farið yfir sviðið um allt sem tengist töfralistinni. Félagsmenn sýna einnig ýmis töfrabrögð á fundum, en hver töframaður sýnir á eigin forsendum. HÍT er hluti af ''Hinu alþjóðlega bræðralagi töframanna''. Stofnfélagar HÍT eru eftirfarandi töframenn: [[Jón Víðis Jakobsson]], Gunnar Kr. Sigurjónsson, Baldur Brjánsson, Bjarni Baldvinsson, Magnús Böðvarsson, Pétur G. Finnbjörnsson, [[Björgvin Franz Gíslason]], Valdemar Gestur Kristinsson, Lárus Guðjónsson, Ingólfur Geirdal, [[Pétur Þorsteinsson]] og Sigurður Helgason. Árlega heldur HÍT töfrasýningu fyrir almenning, þar sem aðalsýnandi er erlendis frá. ==Tenglar== * [https://www.toframenn.is Heimasíða HÍT]{{S|2007}} [[Flokkur:Töfrabrögð]] 9awglapeaz9agqtzrfxwelaoj3upo6m ACF Fiorentina 0 67441 1975060 1964218 2026-08-12T04:49:05Z FoxinaGeo 115877 /* */ Mynd 1975060 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Stytt nafn = Fiorentina | Fullt nafn = ACF Fiorentina SpA | Mynd = ACF Fiorentina - logo (Italy, 2022).svg | Gælunafn = ''Viola'' (fjólublár)<br />''Gigliati'' (liljur) | Stofnað = 26. ágúst, 1926 (AC Fiorentina)<br />2002 (ACF Fiorentina) | Leikvöllur = [[Artemio Franchi-leikvangurinn]],<br />[[Flórens]], [[Ítalía|Ítalíu]] | Stærð = 47.282 | Stjórnarformaður = {{USA}}{{ITA}} Rocco Commisso | Knattspyrnustjóri = {{ITA}} [[Raffaele Palladino]] | Deild = [[Ítalska A-deildin]] | Tímabil = 2025/26 | Staðsetning = 15. | pattern_la1 = _fio0910h | pattern_b1 = _fio0910h | pattern_ra1 = _fio0910h | leftarm1 = 5B0CB3 | pattern_sh1 = _fio09 | body1 = 5B0CB9 | rightarm1 = 5B0CB3 | shorts1 = 5B0CB3 | socks1 = 5B0CB3 | pattern_la2 = _fio0910a | pattern_b2 = _fio0910a | pattern_ra2 = _fio0910a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} '''ACF Fiorentina''' er [[Ítalía|ítalskt]] [[knattspyrna|knattspyrnulið]] frá [[Flórens]] í [[Toskana]]. Liðið hefur verið keppt í efri deildum ítalskrar knattspyrnu frá stofnun þess [[1926]]. Það hefur unnið [[ítalska úrvalsdeildin|ítölsku úrvalsdeildina]] (''Serie A'') tvisvar: [[1956]] og [[1969]], og sex sinnum orðið [[Ítalíubikarinn|bikarmeistarar]], síðast árið [[2001]]. Heimabúningur Fiorentina er [[fjólublár]] og liðið er því oft kallað ''la Viola'' („sú fjólubláa“). Heimaleikvangur liðsins er [[Artemio Franchi-leikvangurinn]] í hverfinu [[Campo di Marte]] í Flórens. Í kjölfar [[ítalska úrvalsdeildarhneykslið|ítalska úrvaldsdeildarhneykslisins]] [[2006]] voru dregin 30 stig af þeim. Á næstu leiktíð byrjaði félagið með nítján stig í mínus sem síðar var breytt í fimmtán stig. Þrátt fyrir að hefja þannig leiktímabilið tókst liðinu að tryggja sér sæti í [[Evrópubikarinn|Evrópubikarnum]] næsta ár. [[Albert Guðmundsson (fæddur 1997)|Albert Guðmundsson]] spilar með liðinu frá 2024. {{Stubbur|knattspyrna}} {{s|1926}} [[Flokkur:Ítölsk knattspyrnufélög]] h5dyh0mg7chpv6zrqxiclhmxpzxj7tq Harry Houdini 0 67613 1974996 1974992 2026-08-11T12:37:01Z MyraMidnight 41218 Datt í það að kynna mér Houdini (laga uppsetningu heimilda seinna, var að gera þetta í VSCode) 1974996 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Harry Houdini<br/><small>Ehrich Weiss</small> | mynd = Harry Handcuff Houdini Crop.jpg | mynd_upprétt = já | mynd_texti = Houdini circa 1913 | fæðingarnafn = Erik Weisz | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1874|03|24}} | fæðingarstaður = [[Budapest]], [[Austurríki-Ungverjaland]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1926|10|31|1874|03|24}} | dánarstaður = [[Detroit]], Michigan-fylki í Bandaríkjunum | gröf = Machpelah kirkjugarðinum, Queens, [[New York-borg|New York]] | þjóðerni = Ungverskur-Bandarískur | önnur_nöfn = Harry Houdini (sviðsnafn) | ríkisfang = Bandarískur | starf = Töframaður | maki = Wilhelmina "Bess" Beatrice Rahner | foreldrar = {{ubl|Samu Weisz (faðir)|Cecilia Steiner (móðir) }} | ættingjar = Theodore Hardeen (yngri bróðir) | minnisvarðar = {{ubl|Houdini torgið (Appleton, [[Milwaukee]])| Houdini Safnið (Scranton, [[Pennsylvanía|Pennsylvaníu]])}} | undirskrift = HoudiniSig.svg }} '''Ehrich Weiss''' ([[24. mars]] [[1874]] — [[31. október]] [[1926]]) var betur þekktur undir sviðsnafni sínu '''Harry Houdini'''. Hann var ungversk-bandarískur [[töframaður]], undankomusérfræðingur, baráttumaður gegn [[Miðilsgáfa|miðlum]] og fleira. Hann fæddist í þáverandi [[Austurríki-Ungverjaland|Austurríki-Ungverjalandi]] í [[Búdapest]] og er þá nefndur Erik Weisz en fjölskyldan breytti um eftirnafn eftir þýskri stafsetningu þegar þau fluttu til [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og tók hann þá upp nafnið Ehrich Weiss.<ref>{{Cite web|url=https://www.wildabouthoudini.com/2014/02/2000th-post-how-to-spell-houdinis-real.html|title=How to spell Houdini's real name|last=Cox|first=John|language=en|publication-date=19. febrúar 2014|access-date=2026-08-11}}</ref><ref>John Cox (24. mars 2011). [https://www.wildabouthoudini.com/2011/03/137-years-ago-in-budapest.html 137 years ago in Budapest...] (enska). Skoðað 10. ágúst 2026</ref> == Æskuárin == Harry átti mjög atburðaríka æsku, og átti það til að hunsa þann hluta af ævi sinni þegar það var til umfjöllunar. Hann átti heima í [[Milwaukee]] á árunum 1882-1887 og var svæðið í Appleton þar sem fjölskylda hans bjó á þeim tíma nefnt Houdini torgið árið 1985.<ref>[https://appletondowntown.org/poi/houdini-plaza/ Houdini Plaza]. Skoðað 11. ágúst 2026.</ref><ref>David Saltman (13. febrúar 2014). [http://www.houdinifile.com/2014/02/houdinis-forgotten-years.html Houdini's forgotten years]. Skoðað 11. ágúst 2026.</ref> Hann hóf starfsferil sinn aðeins 9 ára að aldri sem loftfimleikamaður undir sviðsnafninu „Ehrich, prinsinn í loftinu“ (ensku: „''Ehrich, the Prince of the Air''“). == Bardaginn gegn miðlum == Hann hafði verið í baráttu gegn [[miðilsgáfa|miðlum]] og átti það til að lauma sér inn í dulargerfi eða með lögregluþjónum á miðlsfunda þar sem fólk átti að hafa samband við anda hinna liðnu, og með þekkingu sinni á sviðsgöldrum vildi hann koma upp um þær blekkingar og svindl sem miðlar notuðust við til að sannfæra kúnna sína um að andar væru viðstaddir. Þetta persónulega stríð hans gegn dulspeki og miðlum hafði verið slíkt að eftir dauða hans fór fólk að gruna morð.<ref name="uppgreftrun">Suzanne Goldenberg (25. mars 2007). [http://theguardian.com/world/2007/mar/24/usa.suzannegoldenberg1 Final escape for the master of illusion? Houdini's family press for exhumation]. The Guardian. Skoðað 11. ágúst 2026</ref> == Dauði == Raunveruleg sagan um dauða Harry Houdini er margslungin eins og dularfull eins og ævi hans. Margar tilgátur voru um orsök dauða hans, þar á meðal morð á höndum [[Spíritismi|andatrúarhreyfingarinnar]] eða [[lífhimnubólga|lífhimnubólgu]] útfrá mögulegri [[botnlangabólga|botnlangabólgu]] eða þegar hann var kýldur í magan um tveimur vikum fyrr.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Harry-Houdini Harry Houdini]. Britannica. skoðað 11. ágúst 2026</ref> === Grafreitur og jarðarför === Jarðarförin hans var haldin 4. nóvember 1926 í [[New York]] og voru yfir tvöþúsund aðstandendur viðstaddir jarðarförina, og halda meðlimir félags bandarískra töframanna árlega athöfn við gröf hans.<ref name="uppgreftrun"/> Stytta af Houdini hafði verið við gröf hans en henni var marg sinnis stolið eða eyðilögð á árunum 1975-1993, og gafst Bandaríska Töframanna Samfélagið upp á að endurgera hana.<ref name="houdini_returns">David W. Dunlap (24. október 2011). 20 árum síðar stóð Houdini Safnið í [[Pennsylvanía|Pennsylvaníu]] fyrir því að láta endurgera styttuna og koma henni á sinn stað við gröf Houdini.[https://archive.nytimes.com/cityroom.blogs.nytimes.com/2011/10/24/houdini-returns-of-course/ Houdini Returns. (Of Course.)]. The New York Times. skoðað 11. ágúst 2026.</ref> Það er stytta af syrgjandi konu við gröf Houdini sem er mögulega tilvísun í eiginkonu hans, Bess, sem er talin hafa dáið úr ástarsorg. Hún dó úr hjartaáfalli þann 11. febrúar 1943 (þá 67 ára að aldri), og hafði hún tjáð vilja sinn til að vera jörðuð við hliðina á eiginmanni sínum, en hún var jörðuð í kirkjugarði rúmum 35 mílum norðar vegna þess að [[kaþólska]] fjölskyldan hennar neitaði að láta jarða hana í kirkjugarði með [[gyðingur|gyðingum]].<ref name="houdini_returns"/> <gallery> Houdini_Gravesite_1024.jpg| Grafreitur Harry Houdini Harry_Houdini_Grave_Marker_8-2008.jpg | Grafsteinninn hans </gallery> === Uppgreftrunin === 81 árum eftir dauða, árið 2007, þá var gerð krafa fyrir því að Houdini yrði grafinn upp svo hægt væri að rannsaka orsök dauða hans, en lík hans hafði ekki verið rannsakað við dauða og var grunur um að [[eitur]] hafði orðið honum að bana. Árum síðar var ennþá ekkert gert í því máli og ekki var fengið leyfi fyrir slíkri uppgreftrun og talið að um var að ræða fjölmiðlabrellu til að draga athygli að [[ævisaga|ævisögunni]] "The Secret Life of Houdini" eftir William Kalush og Larry Sloman sem kom út 2006.<ref>John Cox (28. febrúar 2009) [https://www.wildabouthoudini.com/2010/11/time-to-bury-houdini-exhumation.html Time to bury the Houdini exhumation]. skoðað 11. ágúst 2026</ref> == Galdravikan == Alþjóðlega Galdravikan er haldin 25-31.október til heiðurs galdramenningar og Houdini, en hann dó á [[Hrekkjavaka|hrekkjavöku]]. == Plaggöt == <gallery> Mastermystery-1919poster.jpg | Plaggat fyrir þátt 8 í ''The Master Mystery'' (1919) Grim_game.jpg|Plaggat fyrir ''The Grim Game'' (1919) Haldane_of_the_Secret_Service.jpg|Plaggat fyrir ''Haldane of the Secret Service'' (1923) Houdini_as_ghostbuster_(performance_poster).jpg|Plaggat fyrir ''Do the spirits return'' sýningarnar (1874-1926) Terror_Island_(1920)_-_Ad_1.jpg|Auglýsing fyrir ''Terror Island'' úr Motion Picture News (1920) bls. 3005 </gallery> {{Ryðja}} {{Stubbur/æviágrip/bandaríkin}} == Tilvísanir == {{commons}} {{reflist}} {{fde|1874|1926|Houdini, Harry}} [[Flokkur:Töframenn|Houdini, Harry]] spo8udx6p7ioj5k1j6ginwslhzc8b5b 1975020 1974996 2026-08-11T15:55:39Z MyraMidnight 41218 Stafs.villur 1975020 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Harry Houdini<br/><small>Ehrich Weiss</small> | mynd = Harry Handcuff Houdini Crop.jpg | mynd_upprétt = já | mynd_texti = Houdini circa 1913 | fæðingarnafn = Erik Weisz | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1874|03|24}} | fæðingarstaður = [[Budapest]], [[Austurríki-Ungverjaland]] | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1926|10|31|1874|03|24}} | dánarstaður = [[Detroit]], Michigan-fylki í Bandaríkjunum | gröf = Machpelah kirkjugarðinum, Queens, [[New York-borg|New York]] | þjóðerni = Ungverskur-Bandarískur | önnur_nöfn = Harry Houdini (sviðsnafn) | ríkisfang = Bandarískur | starf = Töframaður | maki = Wilhelmina "Bess" Beatrice Rahner | foreldrar = {{ubl|Samu Weisz (faðir)|Cecilia Steiner (móðir) }} | ættingjar = Theodore Hardeen (yngri bróðir) | minnisvarðar = {{ubl|Houdini torgið (Appleton, [[Milwaukee]])| Houdini Safnið (Scranton, [[Pennsylvanía|Pennsylvaníu]])}} | undirskrift = HoudiniSig.svg }} '''Ehrich Weiss''' ([[24. mars]] [[1874]] — [[31. október]] [[1926]]) var betur þekktur undir sviðsnafni sínu '''Harry Houdini'''. Hann var ungversk-bandarískur [[töframaður]], undankomusérfræðingur, baráttumaður gegn [[Miðilsgáfa|miðlum]] og fleira. Hann fæddist í þáverandi [[Austurríki-Ungverjaland|Austurríki-Ungverjalandi]] í [[Búdapest]] og er þá nefndur Erik Weisz en fjölskyldan breytti um eftirnafn eftir þýskri stafsetningu þegar þau fluttu til [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] og tók hann þá upp nafnið Ehrich Weiss.<ref>{{Cite web|url=https://www.wildabouthoudini.com/2014/02/2000th-post-how-to-spell-houdinis-real.html|title=How to spell Houdini's real name|last=Cox|first=John|language=en|publication-date=19. febrúar 2014|access-date=2026-08-11}}</ref><ref>John Cox (24. mars 2011). [https://www.wildabouthoudini.com/2011/03/137-years-ago-in-budapest.html 137 years ago in Budapest...] (enska). Skoðað 10. ágúst 2026</ref> == Æskuárin == Harry átti mjög atburðaríka æsku, og átti það til að hunsa þann hluta af ævi sinni þegar það var til umfjöllunar. Hann átti heima í [[Milwaukee]] á árunum 1882-1887 og var svæðið í Appleton þar sem fjölskylda hans bjó á þeim tíma nefnt Houdini torgið árið 1985.<ref>[https://appletondowntown.org/poi/houdini-plaza/ Houdini Plaza]. Skoðað 11. ágúst 2026.</ref><ref>David Saltman (13. febrúar 2014). [http://www.houdinifile.com/2014/02/houdinis-forgotten-years.html Houdini's forgotten years]. Skoðað 11. ágúst 2026.</ref> Hann hóf starfsferil sinn aðeins 9 ára að aldri sem loftfimleikamaður undir sviðsnafninu „Ehrich, prinsinn í loftinu“ (ensku: „''Ehrich, the Prince of the Air''“). == Bardaginn gegn miðlum == Hann hafði verið í baráttu gegn [[miðilsgáfa|miðlum]] og átti það til að lauma sér inn í dulargerfi eða með lögregluþjónum á miðilsfunda þar sem fólk átti að hafa samband við anda hinna liðnu, og með þekkingu sinni á sviðsgöldrum vildi hann koma upp um þær blekkingar og svindl sem miðlar notuðust við til að sannfæra kúnna sína um að andar væru viðstaddir. Þetta persónulega stríð hans gegn dulspeki og miðlum hafði verið slíkt að eftir dauða hans fór fólk að gruna morð.<ref name="uppgreftrun">Suzanne Goldenberg (25. mars 2007). [http://theguardian.com/world/2007/mar/24/usa.suzannegoldenberg1 Final escape for the master of illusion? Houdini's family press for exhumation]. The Guardian. Skoðað 11. ágúst 2026</ref> == Dauði == Raunveruleg sagan um dauða Harry Houdini er margslungin og dularfull eins og ævi hans. Margar tilgátur voru um orsök dauða hans, þar á meðal morð á höndum [[Spíritismi|andatrúarhreyfingarinnar]] eða [[lífhimnubólga|lífhimnubólgu]] útfrá mögulegri [[botnlangabólga|botnlangabólgu]] eða þegar hann var kýldur í magan um tveimur vikum fyrr.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Harry-Houdini Harry Houdini]. Britannica. skoðað 11. ágúst 2026</ref> === Grafreitur og jarðarför === Jarðarförin hans var haldin 4. nóvember 1926 í [[New York]] og voru yfir tvöþúsund aðstandendur viðstaddir jarðarförina, og halda meðlimir félags bandarískra töframanna árlega athöfn við gröf hans.<ref name="uppgreftrun"/> Stytta af Houdini hafði verið við gröf hans en henni var marg sinnis stolið eða eyðilögð á árunum 1975-1993, og gafst Bandaríska Töframanna Samfélagið upp á að endurgera hana.<ref name="houdini_returns">David W. Dunlap (24. október 2011). 20 árum síðar stóð Houdini Safnið í [[Pennsylvanía|Pennsylvaníu]] fyrir því að láta endurgera styttuna og koma henni á sinn stað við gröf Houdini.[https://archive.nytimes.com/cityroom.blogs.nytimes.com/2011/10/24/houdini-returns-of-course/ Houdini Returns. (Of Course.)]. The New York Times. skoðað 11. ágúst 2026.</ref> Það er stytta af syrgjandi konu við gröf Houdini sem er mögulega tilvísun í eiginkonu hans, Bess, sem er talin hafa dáið úr ástarsorg. Hún dó úr hjartaáfalli þann 11. febrúar 1943 (þá 67 ára að aldri), og hafði hún tjáð vilja sinn til að vera jörðuð við hliðina á eiginmanni sínum, en hún var jörðuð í kirkjugarði rúmum 35 mílum norðar vegna þess að [[kaþólska]] fjölskyldan hennar neitaði að láta jarða hana í kirkjugarði með [[gyðingur|gyðingum]].<ref name="houdini_returns"/> <gallery> Houdini_Gravesite_1024.jpg| Grafreitur Harry Houdini Harry_Houdini_Grave_Marker_8-2008.jpg | Grafsteinninn hans </gallery> === Uppgreftrunin === 81 árum eftir dauða, árið 2007, þá var gerð krafa fyrir því að Houdini yrði grafinn upp svo hægt væri að rannsaka orsök dauða hans, en lík hans hafði ekki verið rannsakað við dauða og var grunur um að [[eitur]] hafði orðið honum að bana. Árum síðar var ennþá ekkert gert í því máli og ekki var fengið leyfi fyrir slíkri uppgreftrun og talið að um var að ræða fjölmiðlabrellu til að draga athygli að [[ævisaga|ævisögunni]] "The Secret Life of Houdini" eftir William Kalush og Larry Sloman sem kom út 2006.<ref>John Cox (28. febrúar 2009) [https://www.wildabouthoudini.com/2010/11/time-to-bury-houdini-exhumation.html Time to bury the Houdini exhumation]. skoðað 11. ágúst 2026</ref> == Galdravikan == Alþjóðlega Galdravikan er haldin 25-31.október til heiðurs galdramenningar og Houdini, en hann dó á [[Hrekkjavaka|hrekkjavöku]]. == Plaggöt == <gallery> Mastermystery-1919poster.jpg | Plaggat fyrir þátt 8 í ''The Master Mystery'' (1919) Grim_game.jpg|Plaggat fyrir ''The Grim Game'' (1919) Haldane_of_the_Secret_Service.jpg|Plaggat fyrir ''Haldane of the Secret Service'' (1923) Houdini_as_ghostbuster_(performance_poster).jpg|Plaggat fyrir ''Do the spirits return'' sýningarnar (1874-1926) Terror_Island_(1920)_-_Ad_1.jpg|Auglýsing fyrir ''Terror Island'' úr Motion Picture News (1920) bls. 3005 </gallery> {{Ryðja}} {{Stubbur/æviágrip/bandaríkin}} == Tilvísanir == {{commons}} {{reflist}} {{fde|1874|1926|Houdini, Harry}} [[Flokkur:Töframenn|Houdini, Harry]] ikliyws8db0rl72adqypol5f5jgeodz Doha 0 68445 1975015 1933638 2026-08-11T15:13:29Z ~2026-44110-56 119424 Mynd 1975015 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Doha | nafn_í_eignarfalli = | nafn_á_frummáli = {{lang|ar|الدوحة}} ([[arabíska]]) | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] | mynd = Doha Skyline at night.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Miðborgin að næturlagi | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Katar | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Katar | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Katar}} | undirskipting_gerð1 = | undirskipting_nafn1 = | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = | flatarmál_heild_km2 = 132 | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/qatar/admin/1__ad_daw%E1%B8%A5ah/|title=Ad-Dawḥah [Doha]|publisher=citypopulation.de|access-date=2024-02-10}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2020 | mannfjöldi_heild = 1.186.023 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = | utc_hliðrun = +03:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = }} [[Mynd:HEC Paris, Doha.png|thumb|right|[[HEC Paris|HEC Paris, Doha]]]] '''Doha''' ([[arabíska]]: {{lang|ar|الدوحة}}, [[Umritun|umritað]]: Ad-Dawḥah eða '''Ad-Dōḥah''') er [[höfuðborg]] [[Katar]]. Borgin er staðsett um miðja austurströnd Katar-skaga í [[Persaflói|Persaflóa]], og íbúafjöldi árið 2020 var um 1,2 milljón.<ref name="mannfjöldi" /> Borgin hýsir háskólann í Katar auk háskólasvæðis [[HEC Paris]] viðskiptaskólans. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Höfuðborgir í Asíu}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Katar]] [[Flokkur:Höfuðborgir í Asíu]] pnu2zwadwnjvl8im35mkfcjfaqwk0bv 1975034 1975015 2026-08-11T20:47:56Z Akigka 183 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-44110-56|~2026-44110-56]] ([[User talk:~2026-44110-56|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Fyxi|Fyxi]] 1933638 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Doha | nafn_í_eignarfalli = | nafn_á_frummáli = {{lang|ar|الدوحة}} ([[arabíska]]) | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] | mynd = Doha Skyline at night.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Miðborgin að næturlagi | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Katar | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Katar | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Katar}} | undirskipting_gerð1 = | undirskipting_nafn1 = | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = | flatarmál_heild_km2 = 132 | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/qatar/admin/1__ad_daw%E1%B8%A5ah/|title=Ad-Dawḥah [Doha]|publisher=citypopulation.de|access-date=2024-02-10}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2020 | mannfjöldi_heild = 1.186.023 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = | utc_hliðrun = +03:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = }} '''Doha''' ([[arabíska]]: {{lang|ar|الدوحة}}, [[Umritun|umritað]]: Ad-Dawḥah eða '''Ad-Dōḥah''') er [[höfuðborg]] [[Katar]]. Borgin er staðsett um miðja austurströnd Katar-skaga í [[Persaflói|Persaflóa]], og íbúafjöldi árið 2020 var um 1,2 milljón.<ref name="mannfjöldi" /> Borgin hýsir háskólann í Katar auk háskólasvæðis [[HEC Paris]] viðskiptaskólans. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Höfuðborgir í Asíu}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Katar]] [[Flokkur:Höfuðborgir í Asíu]] 9n0hiwrce9zeaywg9c8tg2tddd0gjli Vistarbandið 0 69062 1975004 1974983 2026-08-11T13:29:25Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1975004 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Hey bundið í bagga, 1907.jpg|thumb|right|Hey bundið í bagga á [[Arnarvatn]]i árið 1907.]] '''Vistarbandið''' var kvöð um að allt jarðnæðislaust fólk skyldi vera í vinnumennsku. Ef karl og kona réðu ekki eigin búi urðu þau að vera [[vinnuhjú]] á heimili [[bóndi|bónda]] og eiga þar [[grið]]. Venjan var sú að fólk réði sig í ársvist í senn og skyldi skipta um heimili og vinnu á [[Vinnuhjúaskildagi|vinnuhjúaskildaga]] sem lengst af var á [[krossmessa á vor|krossmessu á vor]] [[3. maí]], en fluttist yfir á [[14. maí]] árið [[1700]] þegar tímatalinu var breytt. == Saga == Lágmarksstærð búa var þrjú [[kúgildi]] samkvæmt [[Píningsdómur|Píningsdómi]] frá árinu [[1490]]. Ef einstaklingur réð ekki yfir slíkri eign þá varð hann að gerast vinnuhjú. Þessi lög voru enn þá í gildi á 18. öld og giltu í reynd áfram langt fram á 19. öld. Ef húsbóndi stóð ekki við skyldur sínar við vinnuhjú þá mátti kæra hann fyrir [[hreppstjóri|hreppstjóra]] en vinnuhjú máttu þó ekki yfirgefa bæinn nema með leyfi bónda. Hvorki vinnuhjú né bændur máttu fara frá byggðalagi sínu nema þau fengju skriflegt leyfi prests eða veraldlegra yfirvalda. Stundum var hægt að losna undan vistarbandi með því að gerast [[lausamaður]]. Þá réðu menn atvinnu sinni sjálfir og gátu selt húsbændum vinnu sína. Fram til ársins [[1783]] þurfti að eiga minnst tíu kúgildi til að vera lausamaður. Lausamennska var bönnuð árin 1783-1863. Þegar lausamennska var leyfð aftur árið [[1863]] var það með ströngum skilyrðum. Þegar sjósókn jókst var lögum breytt árið [[1894]] og fór þá lausaganga að vera flestu búlausu fólki aðgengileg. Algengast var að fólk væri eingöngu vinnuhjú á unga aldri en stofnaði síðan bú ef það fékk leigt jarðnæði og gengi þá í hjónaband. Hins vegar var það hlutskipti margra, sérstaklega kvenna, að vera í vinnumennsku ævilangt. Flestir íslenskir bændur voru [[leiguliði|leiguliðar]] en þó var ekki [[bændaánauð]] á Íslandi og ekki hægt að skylda bændur til að búa áfram á leigujörð sinni lengur en eitt ár í senn. Sama gilti um vistarbandið, enginn var skyldugur að vera hjá sama bónda lengur en eitt ár í senn. Ísland er sérstakt vegna þess hve stór hluti þjóðarinnar bjó í ófrjálsu einlífi vinnumennskunnar eða að jafnaði um 25% landsmanna alla 19. öldina sem var hæsta hlutfall í [[Evrópa|Evrópu]]. == Vistarband í Danmörku og á Íslandi == Vistarbandið var tekið upp í [[Danmörk]]u árið [[1733]] undir nafninu ''stavnsbånd,'' vegna áhrifa frá landeigendum og her til að tryggja bændum ódýrt vinnuafl. Það var lagt niður árið 1788. == Sjá einnig== * [[Bændaánauð]] == Tenglar == * {{Vísindavefurinn|2377|Hvað var vistarbandið?|höfundur=Gísli Gunnarsson|dags=13.5.2002}} * {{cite journal|author=Guðmundur Jónsson|title=Atvinnu- og búsetustýring með vistarbandi|journal=Saga|volume=33|number=1|year=1995|pages=192-194|url=https://timarit.is/gegnir/991004421489706886}} * {{cite journal|author=Björn S. Stefánsson|title=Ráðningarskilmálar í lok 19. aldar|journal=Skírnir|volume=160|number=1|year=1986|pages=223-230|url=https://timarit.is/gegnir/991003831989706886}} * {{cite journal|author=Björn S. Stefánsson|title=Húsbændur og hjú|journal=Ný saga|volume=1|number=1|year=1987|pages=97|url=https://timarit.is/gegnir/991003831479706886}} * {{cite journal|author=Björn S. Stefánsson|title=Forsendur og fyrirstaða nýsköpunar á 17. og 18. öld|journal=Saga|volume=26|number=1|year=1988|pages=131-51|url=https://timarit.is/gegnir/991003831399706886}} * {{tímarit.is|1787928|Enn um vistarbandið|höfundur=Björn S. Stefánsson|blað=Morgunblaðið|dags=30.6.1993|bls=26}} * ​{{cite journal|author=Björn S. Stefánsson|title=Þróun sjávarútvegs við vistarbandsákvæði|journal=Saga|volume=33|number=1|year=1995|pages=187-191|url=https://timarit.is/gegnir/991003832279706886}} * {{cite journal|author=Björn S. Stefánsson|title=Afköst og atvinnuöryggi|journal=Saga|volume=34|number=1|year=1996|pages=307-9|url=https://timarit.is/gegnir/991003831199706886}} {{stubbur}} [[Flokkur:Atvinna]] [[Flokkur:Mannréttindi]] [[Flokkur:Félagssaga Íslands]] ozdd3w1i2w6sbujjmnix3wpkax4bo8q Sviðslistir 0 69641 1975075 1958882 2026-08-12T10:20:08Z MyraMidnight 41218 Uppfærði lista sviðslista með fleirri greinum, færði efni til og uppfærði innganginn örlítið. 1975075 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Two_dancers.jpg|thumb|right|Dans er dæmi um sviðslist.]] '''Sviðslistir''' eru [[list]]ir á borð við [[leiklist]], [[dans]] og [[tónlist]] sem eru framkvæmdar fyrir framan [[áhorfandi|áhorfendur]]. Íslenska hugtakið (og sambærilegt hugtak á ýmsum öðrum tungumálum) vísar til þess að slíkar listgreinar fara oft fram í [[rauntímalist|rauntíma]] á [[leiksvið]], en ýmis önnur mál kenna þessar listgreinar við [[flutningur|flutninginn]] sem í þeim felst. Þótt sviðslistir fari oft fram á leiksviði eru greinar þeirra sem aðallega fara fram á götum úti, í sirkustjöldum, bænahúsum, galleríum eða á börum; og þótt sviðslistir séu oft rauntímalist koma sömu listgreinar við sögu í [[kvikmyndagerð]], [[tónlistarútgáfa|tónlistarútgáfu]], [[myndband]]agerð, [[útvarpsleikhús]]i og [[sjónvarpsleikhús]]i. Listamenn notast við [[rödd]], eigin [[líkami|líkama]], [[hljóðfæri]], [[búningur|búninga]], [[leikbrúða|brúður]] eða aðra [[leikmunur|leikmuni]] til listsköpunar. [[gjörningalist|Gjörningar]] skarast oft við sviðslist en það hallast meira að því að vera [[myndlist]] þar sem listamaður er hluti af verkinu og getur verið án áhorfenda. == Greinar sviðslista == Leiklist, dans og tónlist eru helstu sviðslistirnar en til eru fjölmargar listgreinar sem falla til hliðar við þær, eins og [[brúðuleikhús]], [[spunalist]], [[uppistand]], [[eftirherma|eftirhermur]], [[sirkuslist]]ir, [[kabarett]] (fjöllistir), [[revía]], [[drag]], [[búrleska]], [[listdans á skautum]], [[lúðrasveit]]ir, [[klappstýra|klappstýrur]], [[töfrabrögð]], [[búktal]], [[sagnamennska]], [[messa|messugjörð]], [[rímnakveðskapur]] og [[ljóðaupplestur]]. [[Leikstjórn|Leikstjórar]], [[leikskáld]], [[danshöfundur|danshöfundar]] [[tónlistarstjórn|tónlistarstjórar]], [[hljómsveitarstjórn|hljómsveitarstjórar]], [[tónskáld]], [[sviðshöfundur|sviðshöfundar]], [[handritshöfundur|handritshöfundar]] og [[framleiðandi|framleiðendur]] koma stundum að uppsetningu sviðslistaverka. Hluti sviðslista eru greinar sem ganga út á hönnun [[leikmynd]]a, [[leiklýsing]]ar, [[hljóðmynd]]ar, búninga og [[förðun]]ar, auk tæknigreina sem tengjast [[sviðsetning]]u. === Tónlist === {{aðalgrein|Tónlist}} Tónlist er sú [[list]] sem kemur líklegast sviðslistinni helst við, hvort sem tónlistin sé aðalatriðið eða hluti af öðrum sviðslistum til að skapa stemningu fyrir áhorfendur. Dæmi um tónlist á sviði væri [[sinfónía]]n, [[hljómsveit]]ir, [[lúðrasveit]]ir og stakt [[tónlistarmaður|tónlistarfólk]]. === Dans === {{aðalgrein|Dans}} Dans er tjáning þar sem hreyfing líkamans er helst notað til að segja sögu og framkalla tilfinningar hjá áhorfendum. Sem dæmi má nefna [[ballett]] og [[listdans á skautum]] === Óperur === {{aðalgrein|Ópera}} Í óperu blandar listamaðurinn saman munnlegri tjáningu, leik, söng. Í flestum óperum að þá eru tvær eða fleiri aðalpersónur þar sem þau eða þeir eða þær eru að leika og syngja um eitthvað sem er að gerast. Oftast eru óperur flokkaðar sem söngleikir en að vissu leyti eru þær ekki söngleikir. Óperur tjá og túlka tónverk og skala eftir tónlistarhöfund, þar sem tónlist er blandað ofan í leikverkið. === Leiklist === {{aðalgrein|Leiklist}} Leikrit er mjög svipuð óperum nema að handrit kemur í stað tónverks og mælt mál í stað söngs. Upphaflega voru þó leikrit í bundnu máli og sungin í [[Grikkland hið forna|Grikklandi hinu forna]]. Listamaðurinn segir frá sögu eða sönnum atburði eða jafnvel sýnir rannsóknir. === Söngleikir === {{aðalgrein|Söngleikur}} söngleikir er nánast það sama og leikrit í smáatriðum, segja sögu eða lýsa sönnum atburði eða eitthvað annað sem listamanninum dettur í hug. Nema í söngleik er tjáð eins og í óperu, með tónlist söng og alls kyns brellum. Það sem er náskylt söngleik eru tónleikar nema að á milli laga í söngleik bætist við leikur og einhverju er komið fram. Munurinn á söngleik og óperu er sá að í söngleik er samið handrit og skrifaður er annaðhvort gamanleikur, drama eða hryllingur. Tökum sem dæmi ef gamaleikur er saminn er frekar valin lífleg og skemmtileg tónlist sem fer vel i eyru allra. En aftur á móti í óperu er fengið tónskáld og fær hann að semja heilt tónverk (óperu). Þegar tónverkið er tilbúið er samið handrit eftir tónverkinu; ef lagið er dapurt á sér stað dapur atburður í óperunni. === Sirkuslistir === {{aðalgrein|Sirkuslist}} [[Sirkuslist]]ir eru þær listir sem eru gerðar til skemmtunar í t.d. sirkus, karnival, á götum úti og fjölleikahúsum. Á meðal listgreina sem falla þar undir eru t.d. [[töfrabrögð]], [[loftfimleikar]] og [[látbragðsleikur|látbraðsleikar]] === Aðrar sviðslistir === * [[Brúðuleikur]] * [[Uppistand]] * [[Gamanleikir]] * [[Eftirhermur]] * [[Drag]] * [[Búktal]] * [[Ljóðaupplestur]] [[Flokkur:Sviðslistir| ]] 15zt26ybuh8punu9o3f14fx3e3dbprv Brúðubíllinn 0 77966 1975070 1919508 2026-08-12T09:05:06Z MyraMidnight 41218 tengill 1975070 wikitext text/x-wiki '''Brúðubíllinn''' er [[Brúðuleikur|brúðuleikhús]] undir stjórn [[Hörður Bent Steffensen|Harðar Bent Steffensen]] sem hefur aðsetur í sendiferðabíl. Brúðleikhúsið setur upp flestar sýningar sínar í görðum og barnaheimilum á [[höfuðborgarsvæðið|höfuðborgarsvæðinu]] og víðar á [[Ísland]]. Sýningar fara aðallega fram að sumri til. Brúðubíllinn var stofnaður árið 1976 af [[Sigríður Hannesdóttir|Sigríði Hannesdóttur]] og Jóni E. Guðmunds­syni. Upphaf hans má rekja allt aftur til ársins 1968 þegar Leikbrúðuland Jónsvar stofnað.<ref>{{Cite web|url=https://glatkistan.com/2019/01/02/brudubillinn/|title=Brúðubíllinn (1976-)|date=2019-01-02|website=Glatkistan|language=is-IS|access-date=2024-06-29}}</ref> Þegar Jón sagði skilið við Brúðubíl­inn í kringum 1980 kom [[Helga Stef­fen­sen]] í stað hans.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/06/28/andlat_sigridur_hannesdottir/|title=Andlát: Sigríður Hannesdóttir|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-06-29}}</ref> Hörður Bent Steffensen tók við stjórn Brúðubílsins árið 2025, en þá voru liðin fimm ár frá því að Helga Steffensen hætti rekstri hans.<ref>{{Vefheimild|titill=Blæs nýju lífi í Brúðubílinn|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-06-06-blaes-nyju-lifi-i-brudubilinn-445556|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 6. júní 2025|skoðað= 6. júní 2025|höfundur=Erla María Davíðsdóttir}}</ref> Sýningar eru í júní og júlí á hverju ári og hvortveggja mánuðinn eru frumsýnd leikrit. Þekktasta brúðan er [[Lilli]] sem var ásamt Helgu umsjónarmaður [[Stundin okkar|Stundarinnar okkar]] á árunum [[1987]]-[[1994]]. == Tengill == * [http://www.brudubillinn.is/ Brúðubíllinn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090725064222/http://www.brudubillinn.is/ |date=2009-07-25 }} * [https://glatkistan.com/2019/01/02/brudubillinn/ Glatkistan] * {{vefheimild|url=http://www.brudubillinn.is/index.php?option=com_content&task=view&id=17&Itemid=31|titill=Saga Brúðubílsins|mánuðurskoðað=4. ágúst|árskoðað=2009}} == Heimildir == <references /> [[Flokkur:Leikhús á Íslandi]] {{S|1979}} 8zskc9l1qpf6oz1b0e2dsa53y7ccp2k Grænlendinga þáttur 0 82761 1975061 1973860 2026-08-12T06:16:11Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1975061 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Flateyjarbok-graenlands.thattur.pdf|thumb| Upphafssíða Grænlendinga þáttar í Flateyjarbók]] '''Grænlendinga þáttur''' eða E'''inars þáttur Sokkasonar''' er stutt saga sem fjallar um afkomendur [[Norrænir Grænlendingar|norrænu landnemanna]] á [[Grænland|Grænlandi]] þegar byggð hafði verið þar í rúmlega eina öld og íbúarnir vildu fá [[Biskup|biskup]] til landsins. ==Ritun== Grænlendinga þáttur hefur aðeins varðveitts í handriti [[Flateyjarbók|Flateyjarbókar]] ([https://handrit.is/manuscript/view/is/GKS02-1005/0#mode/2up GKS 1005 fol.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251122181719/https://handrit.is/manuscript/view/is/GKS02-1005/0#mode/2up |date=2025-11-22 }}) og er í sex köflum. Handritið er talið vera skrifað að stærstum hluta á árunum 1387 til 1394. Í handritinu eru fjöld [[Konungasögur|konungasagna]], [[Íslendingasögur|Íslendingasagna]] og [[Fornaldarsögur|fornaldarsagna]] og upprunalegu textarnir eru flestir mun eldri en handritið. Aldur Grænlendinga þáttar er óviss og umdeildur. Í þættinum er sagt frá sögulegum atburðum sem áttu sér stað á fyrri hluta 12. aldar og telja sumir fræðimenn telja að hann hafi verið saminn um 1200. Sögulegar heimildir er um vígslu [[Arnlandur biskup|Arnlands sem biskups]] Grænlands árið 1124.<ref>Finnur Magnússon og C. C. Rafn. [https://heimskringla.no/wiki/Uddrag_af_Middelalderens_islandske_Annaler_(CCR/FM) Uddrag af Middelalderens Islandske Annaler] í Grønlands historiske mindesmærker III </ref> <ref>[ https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/barnaldur.html Catholic-Hierarchy.</ref> Tengsl deiluaðila og lagaflækjur benda hins vegar til þess að þátturinn hafi verið saminn all nokkru eftir að Grænlendingar gengu Noregskonungi á hönd („''Grænlendingar hofdu geingit vndir skattgilldi''“) <ref>[https://heimskringla.no/wiki/Hákonar_saga_Hákonarsonar_(Flateyjarbók) Saga Hakonar konungs gamla]</ref> ár 1261. Sögumaðurinn hefur þá heimfært félagslegar aðstæður seinni hluta 13. aldar á sögulega atburði sem áttu að gerast um 150 árum fyrr, en það vekur efasemdir um sögulegt gildi þeirra atburða sem lýst er. <ref> Ólafur Halldórsson (1993). Einars þáttr Sokkasonar . í In Pulsiano, Phillip; Wolf, Kirsten (ritstj.). Medieval Scandinavia: An Encyclopedia. New York: Garland. Bls. 160. ISBN 0824047877.</ref> Vegna frásagnarstíllsins hefur lengi verið gert ráð fyrir að sögumaðurinn væri Sturlungur eða einhver með náin engsl við [[Sturlungar|Sturlungana]], það er [[Snorri Sturluson]], [[Styrmir Kárason|Styrmir hinn fróði]] eða Eiríkur Oddsson. [[Sturla Þórðarson]], frændi Snorra, er einnig talinn mögulegur höfundur. <ref>Else Ebel (1999) Der Grœnlendinga Þáttr – aktuelle oder antiquarische Geschichtsperspektive? Úr: Reallexikon der Germanischen Altertumskunde]] – Ergänzungsbände, Band=21. Ritstjóri Stig Toftgaard Andersen. De Gruyter Berlin / New York ISBN: 978-3-11-016564-7. Bls 13–25. [https://www.degruyter.com/database/GAO/entry/RGA-E21_3/html]</ref> ==Söguþráður== Þátturinn hefst með því að þeir feðgarnir Sokki Þórisson og Einar sonur hans er kynntir. Þeir voru af áhrifamikilli grænlenskri ætt og bjuggu á [[Brattahlíð]]. Sokki kynnir þá ósk á þingi Grænlendinga að biskupsstóll skyldi stofnaður á Grænlandi og fær stuðning bænda. Einar var valinn til að fara á fund S[[Sigurður Jórsalafari|Sigurðs Jórsalafara]], Noregskonungs, til að fá stuðning hans við biskupsskipun og hafði með sér [[Rostungstönn|rostungstennur]] og [[Skinn|loðfeldi]] og þar að auki bjarndýr. Konungur bað prestinn Arnald um að taka að sér embættið en hann var tregur til en samþykkti það að lokum „''ef Einar sverji mér þess eið að halda og fulltingja rétt biskupsstólsins og eignum þeim er guði eru gefnar og hegna þeim er á ganga og sé varnarmaður fyrir öllum hlutum staðarins''.“ Eftir að [[Össur erkibiskup]] í [[Lundur (Svíþjóð)|Lundi]] hafði vígt Arnald sem biskupi lögðu þeir Einar og Arnaldur upp í för til Grænlands. Í fylgd með þeim var kaupskip undir stjórn manns að nafni Arnbjörn Austmaður,<ref>„''Orðið Austmaður var í íslenskum fornsögum haft um menn frá Noregi. ... Alloft eru menn nefndir í Íslendingasögum sem virðast bera viðurnefnið Austmaður. Skilin milli viðurnefnis og almenns auðkennis eru þó oft mjög óljós.''“ Vísindavefur [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=1809 Hvað er Austmaður?</ref> og voru norrænir menn með honum. En þeir urðu fljótlega viðskila við skip Einars og biskups. Þeir Einar og Arnaldur tóku land á Ísland eftir að skip þeirra hafði rekið af leið og höfðu vetursetu hjá [[Sæmundur fróði Sigfússon|Sæmundi fróða]] í [[Oddi (Rangárvöllum)|Odda]]. Sumarið eftir fóru þeir til Grænlands og Arnaldur setti biskupsstól í [[Garðar (Grænlandi)|Görðum]] í [[Eystribyggð]] og settist þar að. Það kom í ljós að Arnbjörn og skip hans höfðu ekki komið til Grænlands og var talið að hann og áhöfn hans höfðu farist. Þá er sagt frá því að Grænlendingurinn Sigurður Njálsson fór í veiðiferð haust nokkuð nálægt jöklinum [[Hvítserkur (fjall)|Hvítserk]] og voru þeir fimmtán með í förinni. Inn í einum firði sáu þeir strandað skip, tjald og skála við árósa. Þeir sáu lík nokkurra manna sem greinilega höfðu soltið í hel og töldu að fleiri væru látnir inni í skálanum. Þeir brutu upp skálann en þar var mikill ýldudaun. Í skálanum fundu þeir lík sem þeir töldu vera Arnbjörn og félagar hans og einnig mikið af verðmætum munum. Tvö skip voru þar í fjörunni og árósnum, kaupskip sem var mikið hafskip en var brotið mjög neðan og „''höfuðskip sem var steint og mikil gersemi''“. Sigurður og félagar hans snéru aftur til byggða með líkin og einnig höfuðskipið og eftirbát og mikið af verðmætum. Fóru þeir á fund Arnalds biskups í Görðum og lét hann jarða líkin í kirkjugarðinum. Höfðaskipið og mikið fé sem fylgdi líkunum fór til biskupsstóllsins fyrir sálir hinna látnu. Öðru verðmæti var skipt meðal fundarmanna í samræmi við grænlensk lög. Þegar þetta fréttist til Noregs ákváðu Össur bróðursonur Arnbjarnar og fleiri ættingjar hinna látnu að fara til Grænlands til að heimta heim höfuðskipið og annað vermæti í samræmi við kanónískan rétt.<ref>Lára Magnúsdóttir (2001). [https://timarit.is/gegnir/991005416319706886 Kristni á miðöldum]. Tímaritið Skírnir, 1. tölublað 2001. Bls 195</ref> Á Grænlandi bað Össur biskup um greiðslu fyrir þau verðmæti sem komið höfðu frá Arninbirni og félögum hans. Biskup neitaði þessu og vísaði til grænlenskra laga og „''kvað það maklegast að það fé færi þeim til sáluhjápar er aflað höfðu og til þeirrar kirkju er bein þeirra voru að grafin, og sagði það manndómsleysi að kalla nú til fjár þess''. “ Um vorið bar Össur málið undir þing Grænlendinga sem haldið var á Görðum. Úrskurður biskupsins var staðfestur þar. Brást Össur illa við og hjó úr tvö borð, sínu megin hvort upp frá kilinum á hinu steinda höfuðskipi og fór síðan norður til [[Vestribyggð|Vestribyggðar]] og gerði bandalagð sig við tvo aðra norska kaupmenn, þá Kolbein og Ketil Kálfsson. Þegar Arnaldur frétti af skemmdum skipsins minnti hann Einar á eiðinn um að hegna þeim sem ganga á rétt biskupsstólsins. Einar sýndi þó skilning á viðbrögðum Össurar í ljósi þess sem hann hafði misst, en Arnaldur sakaði þá Einar um eiðrof. Einar vildi ekki sitja undir þessu og drap Össur með öxi að lokinni messu. Biskupinn var óánægður með drápið og mælti: „''Eigi eru slík verk góð en þó er vorkunn á.''“ En hann hafði litla samúð með hinum látna og neitaði í fyrstu að hann yrði grafinn í kirkjugarðinum. Bandamenn Össurra kröfðust að morðið væri tekið til dóms á þingi Grænlendinga. Ætlun þeirra var að mæta til þings í Görðum með fjölda stuðningsmanna frá Vesturbyggð en stormur kom í veg fyrir að fleiri skip kæmust í tíma. Sokki, faðir Einars, vildi leita sátta en norsku kaupmennirnir höfnuðu því. Ekki var hægt að ljúka réttarhöldunum að sinni og var ætlunin að halda málamiðlunum áfram síðar um sumarið. Þá komu Norðmennirnir til Eystribyggðar og leyndust í leynivogi einum skammt frá biskupsstólnum. Þegar þeir sáu Einar Sokkason halda til hámessu og var kirkjuklukkunum hringt, og töldu kaupmennirnir það gert til virðingar við Einar að hringja á móti honum og kváðu slík mikil endemi og urðu illa við. Þeir Sokki og Einar komu með ýmsa gripi til að bæta fyrir dauða Össarar. Þar á meðal var spangabrynja<ref> Spangabrynja var gerð úr litlum járnplötum sem voru nítaðar eða saumaðar saman með skinnböndum í brynju. [https://www.hurstwic.org/history/articles/manufacturing/text/viking_mail.htm Viking Mail]</ref> ein forn. Tóku Norðmennirninr því afar illa og álítu vera svívirðlegt boð og Kolbeinn réðist á Einar og drap hann. Alls létust sex Grænlendingar og fimm Norðmenn í bardaganum sem fylgdi. Í kjölfarið bauðst Grænlendingur að nafni Hallur, sem bjó að Sólarfjöllum, til að miðla málum og lagði aftur til sátta. Hinir föllnu voru metnir hver gegn öðrum, þar á meðal Einar gegn Össuri. En Norðmennirnir voru lýstir útlægir. Grænlendingar voru óánægðir með dóminn og hugsuðu til hefnda en Norðmennirnir fengu byr til að sigla frá Grænlandi. Kolbeinn gekk á fund [[Haraldur gilli|Haralds gilla]] konungs þegar hann kom til Noregs og sagði frá atburðunum og rægði Grænlendinga mjög. En konungur frétti frá öðrum að þetta hefðu verið falskar ásakanir. Kolbeinn gerði síðan samsæri með [[Sigurður slembidjákn|Sigurði slembidjákna]] gegn Haraldi gilla konungi en þurfti að flýja til Danmörku og drukknaði þar. ==Lagadeilur== Þátturinn fjallar að miklu hvort sé rétthærra, kanónískur réttur<ref>Hildigunnur Fönn Hauksdóttir (2024). [https://skemman.is/bitstream/1946/48800/2/Lokaskil_BA_ritgerð_Hildigunnur%20Hauksdóttir.pdf Stjórnspeki á umbrotatímum] Háskóli Íslands</ref><ref>[https://www.vatican.va/archive/cod-iuris-canonici/eng/documents/cic_lib5-cann1254-1310_en.html#TITLE_I. The Acquisition of goods] Liber V. De bonis ecclesiae temporalibus. Codex Iuris Canonici (1259 - 1272)</ref> eða grænlensk lög <ref>[https://ordabelgur.skjalasafn.is/kb/vogrek/ Vogrek] Orðabelgur - Sögulegt hugtakasafn Þjóðskjalasafns Íslands</ref> um réttmætan eiganda vogreka. Grænlensk lög eru hér að öllum líkindum að innihaldi samhljóða við íslensk lög og eldri hefðbundinn rétt. Svo er að sjá að sögumaður styðji kanónískan rétt en hefur ekki samúð með norsku kaupmönnunum; þvert á móti tekur hann afstöðu með Grænlendingum. Einnig er athyglisvert hversu náið samband Grænlendinga og Noregskonungs er talið í þættinum, en það er eins og búast mátti við seint á 13. öld. ==Heimildir== * Jones, Gwyn, trans. (1986) ''The Norse Atlantic Saga: Being the Norse Voyages of Discovery and Settlement to Iceland, Greenland, and North America'', revised edition, Oxford: Oxford University Press, Bls. 236-241 * Útgáfa Guðna Jónssonar á [https://heimskringla.no/wiki/Gr%C3%A6nlendinga_%C3%BE%C3%A1ttr heimskringla.no] * Útgáfa Guðbrands Vigfússonar and Carl Richard Unger á [https://heimskringla.no/wiki/Gr%C5%93nlendinga_%C3%BE%C3%A1ttr heimskringla.no] * Útgáfa með nútímastafsettningu [https://www.snerpa.is/net/isl/graent.htm snerpa.is] == Tilvísanir == {{Reflist}} {{Norrænir Grænlendingar}} {{íslendingasögur}} [[Flokkur:Íslendingaþættir]] [[Flokkur:Íslendingaþættir]] m73a6xi93i00s5y5j2urxz5109f7m79 Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003 0 93122 1975037 1947907 2026-08-11T20:59:13Z Nipas2 54688 /* Aukakeppni 1. deild */ 1975037 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Landsbanka deild kvenna 2003 | mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]] | ár = '''2003''' | Meistarar = '''{{Lið KR}}''' | fallið lið = '''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]''' | spilaðir leikir = 56 | mörk skoruð = 265 (4.73 m/leik) | markahæstur = '''21 mörk'''<br>[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]] KR | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] |}} Árið 2003 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=160| Lið !style="max-width:140px"| Bær !style="max-width:140px"| Leikvangur !style="max-width:240px"| Þjálfari !width=170| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | [[Sigurður Víðisson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | [[Heimir Hallgrímsson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | [[Vanda Sigurgeirsdóttir]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | [[Helga Helgadóttir]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur|Hlíðarendi]] | [[Helena Ólafsdóttir]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] | [[Akureyri]] | [[Akureyrarvöllur]] | [[Valdimar Pálsson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]] | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]]<br/>[[Ásvellir]] | [[Daði Rafnsson]] (aðstoðarþjálfari) | 1./2. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild A rið.]] |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 14. umferð, 5. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2003|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=3984|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=40| !style="max-width:80px"|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !style="max-width:300px"|Athugasemdir |-class="t-deild-green" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' ||14||11||3||0||61||15||46||'''36''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||14||10||2||2||62||14||48||'''32''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] ||14||9||2||3||47||20||27||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||14||9||1||4||42||29||13||'''28''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||14||3||3||8||20||32||-12||'''12''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]||14||4||0||10||13||51||-38||'''12''' |- |7||[[Mynd:Þór.png|12px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|12px]][[Mynd:KSlogo.png|12px]]||[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] ||14||3||0||11||10||42||-32||'''9''' | align="center" | '''[[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni 1. deild]]''' |-class="t-deild-pink" |8||||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]''' ||14||1||1||12||10||62||-52||'''4''' | align="center" | '''Fall í''' [[1. deild kvenna í knattspyrnu|'''1. deild''']] |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {{Dökkt þema deild}} {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-class="t-game-results" !align="left"|&nbsp;!!Breiðablik!!FH!!ÍBV!!KR!!Stjarnan!!Valur!!Þór/KA/KS!!Þróttur/Haukar |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||4-2||1-4||0-4||5-2||2-1||2-1||9-2 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið FH}} ||0-2||'''XXX'''||0-8||0-6||2-5||1-8||1-0||1-0 |- |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||5-3||8-0||'''XXX'''||3-3||4-0||5-0||8-0||9-1 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið KR}} ||5-2||4-2||3-0||'''XXX'''||5-1||2-2||9-1||8-1 |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||1-1||3-0||0-0||0-3||'''XXX'''||1-4||1-2||1-1 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Valur}} ||1-2||2-0||3-2||2-2||4-1||'''XXX'''||5-0||6-0 |- |align="left"|[[Mynd:Þór.png|12px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|12px]][[Mynd:KSlogo.png|12px]] [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] ||0-3||0-2||1-2||1-2||1-0||1-4||'''XXX'''||3-0 |-! class="t-game-results" |align="left"|[[Mynd:Þróttur R..png|15px]][[Mynd:Knattspyrnufélagið Haukar.png|15px]] [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]] ||1-6||1-2||0-3||0-5||0-4||1-5||2-0||'''XXX''' |} == Aukakeppni 1. deild == ''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]] |lið1= [[Mynd:Þór.png|15px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|15px]][[Mynd:KSlogo.png|15px]] [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] |úrslit= 7 – 0 |lið2= {{Lið Sindri}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}} |mörk2= |leikvangur= [[Þórsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]] |lið1= {{Lið Sindri}} |úrslit= 0 – 9 |lið2= [[Mynd:Þór.png|15px]][[Mynd:Knattspyrnufélag Akureyrar.png|15px]][[Mynd:KSlogo.png|15px]] [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla] |mörk1= |mörk2= <br>[[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]]([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}} |leikvangur= [[Sindravellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]] |}} == Markahæstu leikmenn == {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=25| !style="max-width:220px"|Leikmaður !style="max-width:180px"|Athugasemd |- |- |21||KR ||[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]||Gullskór |- |- |19||KR ||[[Olga Færseth]]||Silfurskór |- |- |18||ÍBV ||[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]||Bronsskór |- |16||KR ||[[Ásthildur Helgadóttir]] |- |12||Breiðablik ||[[Elín Anna Steinarsdóttir]] |- |11||Valur ||[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |- |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Landsbankadeildar 2003 |- |- |[[Mynd:KR Reykjavík.png|100px|KR]]<br/>'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''<br/>'''6. Titill''' |} == Heimild == * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=3984 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120527205220/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=3984 |date=2012-05-27 }} KSÍ. * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=3984 Markahæstu Menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305040628/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=3984 |date=2016-03-05 }} KSÍ 2003. {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|Símadeild kvenna 2002]] | eftir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|Landsbankadeild kvenna 2004]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist|2}} {{Knattspyrna á Íslandi 2003}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]] a7wf3oc6kskdqzc7q5i0kaf09mcn5rx Akhenaten 0 96898 1975010 1974733 2026-08-11T14:48:28Z TKSnaevarr 53243 1975010 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Faraó]] | ætt = [[Átjánda konungsættin]] | nafn = Akhenaten | mynd = GD-EG-Caire-Musée061.JPG | fæðingardagur = | dánardagur = 1336 f.Kr.<ref>{{cite book |editor1-last = Hornung |editor1-first = Erik |editor-link1= Erik Hornung |editor2-last = Krauss |editor2-first = Rolf |editor3-last = Warburton |editor3-first = David |year = 2006 |title = Ancient Egyptian Chronology |series = Handbook of Oriental Studies |volume = 83 |publisher = Brill |isbn = 978-90-04-11385-5 |url=https://archive.org/details/AncientEgyptianChronology/mode/2up |pp=197–217}}</ref> eða 1334 f.Kr.<br />({{circa}} 38 ára)<ref>{{Cite web|url=https://repositorio.uca.edu.ar/bitstream/123456789/11907/2/mummy-61074-strange-case.pdf|title=Mummy 61074: A Strange Case of Mistaken Identity|website=repositorio.uca.edu.ar|access-date=May 12, 2025|archive-date=January 31, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220131140701/https://repositorio.uca.edu.ar/bitstream/123456789/11907/2/mummy-61074-strange-case.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> | grafinn ={{plainlist| *[[Gröf Akhenatens]], [[Amarna]] (upphafleg gröf) *[[KV55]] (umdeilt)}} | ríkisár = {{plainlist| *1353–1336 f.Kr.<ref>{{cite encyclopedia |last=Dorman |first=Peter F. |author-link=Peter Dorman |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/11544/Akhenaton |title=Akhenaton (King of Egypt) |encyclopedia=Britannica.com |access-date=August 25, 2012}}</ref> eða *1351–1334 f.Kr.<ref>{{Cite book |last = von Beckerath |first =Jürgen |date = 1997 |title = Chronologie des Pharaonischen Ägypten: Die Zeitbestimmung der ägyptischen Geschichte von der Vorzeit bis 332 v. Chr |series = Münchner Ägyptologische Studien |language = de |volume = 46 |location = Mainz |publisher = Philipp von Zabern |isbn = 3805323107 |p=190}}</ref>}} | faðir = [[Amenhótep 3.]] | móðir = [[Tiye]] | maki = [[Nefertítí]], [[Kiya]], [[yngri daman]] (hugsanlega) | titill_maka = Eiginkonur | börn ={{plainlist| *[[Meritaten]] *[[Meketaten]] *[[Ankhesenamun]] *[[Neferneferuaten Tasherit]] *[[Neferneferure]] *[[Setepenre (prinsessa)|Setepenre]]}} Hugsanleg:{{plainlist| *[[Smenkhkare]] *[[Tútankamon]] *[[Ankhesenpaaten Tasherit]] *[[Meritaten Tasherit]]}}}} '''Akhenaten''' var [[faraó]] í [[Egyptaland]]i. Hann var fyrstu fimm ár sautján ára valdaferils síns þekktur undir nafninu '''Amenhótep 4.''' Hann ríkti í 17 ár og er talinn hafa látist árið [[1336 f.Kr.]] eða [[1334 f.Kr.]] Hann reyndi að koma á [[eingyðistrú]] í Egyptalandi. Eftir fjögur ár á valdastól hóf hann að byggja nýja höfuðborg Egyptalands sem helguð var sólguðinum Aten. Eftir andlát hans tóku landsmenn upp [[fjölgyðistrú]]. Varðveist hefur óður til sólguðsins [[Aten]] frá þessum tíma. Akhenaten var gleymdur þar til grafhýsi hans fannst. [[DNA]]-rannsóknir frá 2010 sýna að [[Tútankamon]] var sonur Akhenatens. ==Tenglar== * {{Vísindavefurinn|21485|Hvað getið þið sagt mér um egypska faraóinn Akhenaten og konu hans Nefertiti?|höfundur=Andri Már Hermannsson|höfundur2=Arnþór Daði Guðmundsson|höfundur3=Bjarki Kolbeinsson|höfundur4=Ólöf Rún Gunnarsdóttir|dags= 3. mars 2017|skoðað=16. nóvember 2025}} ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Faraóar átjándu konungsættarinnar]] p96wwidkh6nkroj3e0s2cgoamoes1c1 Morð á Íslandi 0 100090 1975029 1959449 2026-08-11T20:42:28Z ~2026-44247-35 119437 New murder 1975029 wikitext text/x-wiki Á Íslandi eru morð tiltölulega sjaldgæf, rétt rúmlega tvö morð á ári að meðaltali. Tíðnin hérlendis er hundraðfalt lægri en í morðglaðasta ríki heim, [[El Salvador]], um sex sinnum lægri en í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], og örlitlu lægri en í [[Danmörk]]u.<ref name="UNODC">{{cite web|title=UNODC Statistics Online|url=https://dataunodc.un.org/crime/intentional-homicide-victims|publisher=United Nations Office On Drugs and Crime|accessdate=12 May 2018}}".</ref> == Listi yfir morð á Íslandi == :''Sjá ítarlegri [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969|lista yfir morð frá 1874–1969]], [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999|lista yfir morð frá 1970–1999]], og [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000|lista yfir morð frá 2000]]'' {| class="wikitable" style="max-width: 750px" |+ ! style="min-width: 65px;" |Ár ! style="max-width: 300px;" |Stutt lýsing ! style="min-width: 90px;" |Staðsetning ! style="min-width: 90px;" |Nánari lýsing |- !1692 |Morðið við Gíslakletta. Kona að nafni Ingibjörg Oddsdóttir myrðir eiginmann sinn, Gísla Pétursson. Hafði verið að halda við danska verslunarmanninn Pétur Wibe. Síðan eru Gíslaklettar svo nefndir. |Vestmannaeyjar |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#September 1874|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1874 |Nýfætt barn myrt | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#September 1874|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1877 |Nýfætt barn myrt | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#12. september 1877|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1891 |Kona kæfð og hent í á |[[Norðurland eystra]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#13. september 1891|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1893 |Nýfætt barn myrt |[[Þistilfjörður]], [[Norðurland eystra|Norðurlandi eystra]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#12. janúar 1893|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1893 |Nýfætt barn myrt |[[Egilsstaðir]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#3. júní 1893|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1903 |Barn deyr eftir mikla vanrækslu | [[Vestur-Skaftafellssýsla|Vestur-Skaftafellsýsla]], [[Suðurland]]i |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#Ágúst 1906|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1906 |Nýfætt barn myrt |[[Bíldudalur]], [[Vestfirðir|Vestfjörðum]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#Ágúst 1906|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1913 |Nýfætt barn myrt |[[Furufjörður]], [[Vestfirðir|Vestfjörðum]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#6. ágúst 1913|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona byrlar bróður sínum rottueitur |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#1. nóvember 1913|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1929 |Þjófur myrðir húseiganda |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#30. nóvember 1929|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1941 |Tveir bandarískir hermenn skjóta á hóp manna og einn deyr<ref name="morð á 13 ára stúlku">{{vefheimild |höfundur=Alma Ómarsdóttir |titill=Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins óskráð - RÚV.is |url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad |ritverk=RÚV |dags=9. apríl 2023}}</ref> |[[Hafnarfjörður]] | |- !1942 |Bandarískur hermaður skýtur á bíl sem sinnir ekki stöðvunarmerki og drepur farþega<ref name="morð á 13 ára stúlku" /> |[[Reykjavík]] | |- !1942 |Bandarískur hermaður skýtur 12 ára dreng í höfuðið<ref name="morð á 13 ára stúlku" /> |[[Reykjavík]] | |- !1944 |Bandarískur hermaður ræðst á 13 ára stúlku<ref name="morð á 13 ára stúlku" /> |[[Reykjavík]] | |- !1945 |'''Óupplýst''' morð á prentara sem myrtur var með barefli |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#26. desember 1945|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1947 |Maður ræðst á 2 ára stúlku með hníf í braggahverfi |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#3. maí 1947|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1952 |Maður skýtur eiginkonu sína og síðan sjálfan sig |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#18. júní 1952|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1953 |Maður eitrar fyrir sér og allri fjölskyldu sinni |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#26. febrúar 1953|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás á skemmtanalífinu |[[Keflavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#24. mars 1953|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1957 |Maður skýtur unnustu sína. |[[Hveragerði]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#6. janúar 1957|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1958 |Hnífsárás eftir heimiliserjur | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#1. mars 1958|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1959 |Ölvaður maður brýst inn á elliheimili og kyrkir konu |[[Akranes]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#30. ágúst 1959|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1961 |Maður ber konu sína til dauða |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#1. október 1961|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1963 |'''Óupplýst''' líkamsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#22. júní 1963|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1966 |Maður skýtur kærasta sinnar fyrrverandi og síðan sjálfan sig. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#21. desember 1966|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1967 |Maður stingur fyrrverandi eiginkonu sína með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#7. janúar 1967|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1968 |'''Óupplýst''' morð á leigubílstjóra sem skotinn var hnakkann í bifreið sinni |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#18. janúar 1968|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður skýtur yfirmann sinn eftir að hafa verið rekinn úr vinnu |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#9. maí 1968|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1971 |Maður stingur konu sína með hníf |[[Seyðisfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#24. mars 1971|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1973 |Maður skýtur vin sinn með haglabyssu eftir rifrildi |[[Höfn í Hornafirði]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#28. janúar 1973|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stingur móður sína með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#26. desember 1973|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |1974 |Maður bundinn og kyrktur |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#4. september 1974|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#25. október 1974|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |'''Óupplýst''' morð eftir slagsmál |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#9. nóvember 1974|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#8. desember 1974|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1975 |Hnífsstunga í kjölfar slagsmála |[[Ólafsvík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#14. maí 1975|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |1976 |Slagsmál milli vina enda með því að annar er kyrktur |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#10. janúar 1976|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Unglingur skýtur mann með riffli |[[Akureyri]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#4. apríl 1976|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Unglingar slá grjóthnullungi í höfuð manns |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#6. júlí 1976|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Innbrotsþjófur slær húsráðenda í höfuðið með kúbeini |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#26. ágúst 1976|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1977 |Líkamsárás á samfanga |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#19. júlí 1977|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður skýtur unnustu sína og gerir tilraun til sjálfsmorðs |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#15. ágúst 1977|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |1978 |Kona ræðst á mann sinn með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#19. febrúar 1978|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður sviptir sig og konu sína lífi |[[Mosfellssveit]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#29. ágúst 1978|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Unglingur kyrkir vinkonu sína eftir rifrildi |[[Vestfirðir]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#5. september 1978|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1979 |Hnífsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#1. apríl 1979|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður lemur móður sína í höfuðið með kertastjaka |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#3. desember 1979|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1980 |Maður ræðst á tvo skipsfélaga sína með hníf og kastar sjálfum sér síðan í sjóinn. |Úti á sjó |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#7. janúar 1980|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1981 |Kona hellir bensíni yfir mann sinn og kveikir í. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#25. janúar 1981|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stingur annan með skærum eftir kynferðisárás. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#18. september 1981|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1982 |Maður skýtur [[Frakkland|franska]] konu sem hafði fengið far hjá honum eftir að rifrildi braust út |[[Skeiðarársandur]], [[Austurland|Suðausturlandi]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#16. ágúst 1982|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1983 |Hnífsárás í nýárspartíi |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#1. janúar 1983|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1985 |Maður brenndur inni |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#15. mars 1985|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás í kjölfar slagsmála |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#September 1985|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |1988 |Maður kyrkir eiginkonu sína |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#10. janúar 1988|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður skýtur konu sína og síðan sjálfan sig |[[Keflavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#21. febrúar 1988|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður kyrkir konu eftir dansleik. |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#3. september 1988|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður í geðrofi af völdum [[ofskynjunarlyf]]sins [[LSD]] ræðst á annan með hníf. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#15. nóvember 1988|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1989 |Ungum dreng drekkt í á. Gerandinn var 12 ára og drekkti öðrum næsta ár. |[[Akureyri]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#5. júní 1989|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1990 |Ræningjar ráðast á afgreiðslumann á bensínstöð |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#25. apríl 1990|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Ungum dreng drekkt í á. Gerandinn var 12 ára og hafði drekkt öðrum árið áður. |[[Akureyri]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#2. maí 1990|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |1991 |Maður ræðst á konu, bæði voru þau á meðferðarheimili fyrir þroskahamlaða. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#14. febrúar 1991|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás á heimili |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#17. febrúar 1991|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Grunnskólanemar ræna mann og veita honum höfuðáverka |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#3. mars 1991|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1992 |Heimiliserjur |[[Vestmannaeyjar]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#11. janúar 1992|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1993 |Dæmdur morðingi stingur mann með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#22. ágúst 1993|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1995 |Drengur ekur á hjólreiðamann sem hafði átt barn með móður hans. |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#13. maí 1995|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1996 |Maður skýtur annan með haglabyssu. Sá myrti átti að hafa misnotað morðingjann kynferðislega á unglingsárum hans. |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#29. desember 1996|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |1997 |Drengur ræðst á stjúpföður sinn með hníf á nýársnótt. |[[Sandgerði]], [[Reykjanesskagi|Reykjanesskaga]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#1. janúar 1997|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Slagsmál á nektarstað |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#13. maí 1997|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Tvíburabræður ræna manni og veita honum höfuðhögg |[[Heiðmörk]], nærri [[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#2. október 1997|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1999 |Hnífsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#14. júní 1999|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Þjófur brýst inn til gamallar konu og stingur hana með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#3. desember 1999|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="5" |2000 |Maður skýtur föður sinn með riffli, mögulega af slysni. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#18. mars 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona stungin ítrekað með hníf | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#15. apríl 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Konu hrint fram af svölum á 10. hæð í blokk |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#27. maí 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona kyrkir vin sinn í veislu |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#23. júlí 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður sleginn í höfuð með hamri | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#8. nóvember 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2001 |Maður stunginn ítrekað með hníf, laminn með kylfu, og kæfður með plastpoka. Morðinginn taldi að verið væri að veitast að sér kynferðislega. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#27. október 2001|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="5" |2002 |Maður undir áhrifum fíkniefna ræðst á annan með kjötexi án ástæðu. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#18. febrúar 2002|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona stingur mann sinn eftir að hann barði hana. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#6. mars 2002|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona kyrkir níu ára dóttur sína |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás á næturlífinu |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#25. maí 2002|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás á heimili |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#26. september 2002|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="5" |2004 |Móðir stingur unga dóttur sína með hníf. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#31. maí 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður myrðir sína fyrrverandi með kúbeini og losar sig við líkið úti í hrauni. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#4. júlí 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kyrking |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#1. nóvember 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás |[[Keflavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#13. nóvember 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás á veitingastað |[[Mosfellsbær]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#12. desember 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2005 |Hnífsárás í veislu |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#15. maí 2005|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás | [[Keflavíkurstöðin|Herstöðin í Keflavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. ágúst 2005|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Uppdópaður maður veitist að félaga sínum með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#20. ágúst 2005|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |2007 |Maður skotinn með riffli. Morðinginn svipti sig svo lífi. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#29. júlí 2007|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Höfuðáverkar | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#7. október 2007|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2009 |Höfuðáverkar |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#17. ágúst 2009|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2010 |Tilefnislaus líkamsárás. |[[Reykjanesbær]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#8. maí 2010|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður brýst inn til forstjóra sælgætisverksmiðju og ræðst á hann með hníf. Maðurinn hafði áður birt myndband af ástarjátningu sinni til kærustu forstjórans. |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#15. ágúst 2010|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður gengur í skrokk á föður sínum. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. nóvember 2010|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2011 |Maður kyrkir kærustu sína |[[Heiðmörk]], nærri [[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#12. maí 2011|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Móðir kyrkir nýfætt barn sitt og sker í andlit þess |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#2. júlí 2011|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stunginn til bana á veitingastað |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. júlí 2011|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2012 |Maður stingur unnustu sína með hníf |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#3. febrúar 2012|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2013 |Maður hristir ungt barn sitt harkalega. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#17. mars 2013|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás á heimili |[[Egilsstaðir]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#7. maí 2013|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Lögregla skýtur geðveilan mann á heimili sínu sem hafði skotið á móti þeim |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#2. desember 2013|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2014 |Maður kyrkir eiginkonu sína |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#27. september 2014|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2015 |Kona stingur sambýlismann sinn með hníf |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. febrúar 2015|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kyrking |[[Akranes]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#2. október 2015|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Morð í búsetukjarna fyrir geðfatlaða |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#október 2015|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2016 |Maður skýtur konu sína og síðan sjálfan sig |[[Akranes]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#13. apríl 2016|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |2017 | [[Grænland|Grænlenskur]] sjómaður tekur stúlku upp í bíl sinn niðri í [[Miðborg Reykjavíkur|miðbæ Reykjavíkur]] og kastar henni út í sjó á [[Suðurland]]i. |[[Suðurland]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. janúar 2017|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás í Mosfellsdal |Nágrenni [[Reykjavík]]ur |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#7. júní 2017|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður slær konu með glerflöskum og slökkvitæki vegna öfundar |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#21. september 2017|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás um nótt. Ungur [[Albanía|albanskur]] maður myrtur. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#3. desember 2017|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |2018 |Maður ræðst á bróður sinn |[[Suðurland]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#31. mars 2018|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Tveir látast í eldsvoða eftir að kveikt er í pítsukassa |[[Suðurland]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#31. október 2018|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="1" |2019 |Manni hrint af svölum |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#Desember 2019|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2020 |Kona fannst látin á heimili sínu. Grunur um saknæmt athæfi kom fram í krufningu |[[Sandgerði]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#28. mars 2020|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Sonur réðst á móður og stjúpföður með hníf |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#6. apríl 2020|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Þrír létust í eldsvoða eftir að kveikt var í húsi á Bræðraborgarstíg |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#25. júni 2020|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |2021 |Maður skotinn til bana fyrir utan heimili hans í austurbænum |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#13. febrúar 2021|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður lést eftir líkamsárás í Kópavogi |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#13. febrúar 2021|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2022 |Maður finnst látinn fyrir framan heimili sitt |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#4. júní 2022|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona myrt á heimili sínu, árásaraðili deyr á staðnum |[[Blönduós]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#21. ágúst 2022|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stunginn til bana í heimahúsi |[[Ólafsfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#3. október 2022|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |2023 |Maður stunginn til bana á bílastæði í Hafnarfirði |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#20. apríl 2023|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Konu ráðinn bani í heimahúsi |[[Selfoss]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#27. apríl 2023|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stunginn til bana í Hafnarfirði |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#17. júni 2023|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður lést í heimahúsi eftir líkamsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#21. september 2023|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="7" |2024 |Móðir banar barni |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#31. janúar 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Manni banað í sumarhúsi |[[Kiðjaberg]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#20. apríl 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona myrt af manni sínum |[[Akureyri]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#22. apríl 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hjón fundust látin á heimili sínu |[[Neskaupstaður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#22. ágúst 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Stúlka lést eftir hnífaárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#24. ágúst 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Faðir banar barni |[[Krýsuvík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#15. september 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Sonur banar móður |[[Krýsuvík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#24. október 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2025 |Maður lést eftir frelsissviptingu og fjárkúgun |[[Grafarvogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#11. mars 2025|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður fannst látinn í heimahúsi |[[Garðabær]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#11. apríl 2025|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Feðgin fundust látin á Edition hótelinu |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. júní 2025|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan= "1" |2026 |Einn í haldi vegna rannsóknar á mannsláti |[[Kópavogur]] | | |} == Eini raðmorðingi Íslandssögunnar == [[Axlar-Björn]], eða Björn Pétursson, (um 1555–1596) er eini Íslendingurinn sem vitað er til að hafi gerst sekur um raðmorð. Sagan segir að móður hans hafi þyrst í blóð á meðan hún gekk með Björn, og hafi faðir Björns gefið henni blóð úr sér að drekka. Ungur var hann sendur í vist hjá Ormi Þorleifssyni ríka að Knerri, en þar dysjaði hann fyrsta fórnarlamb sitt í flórnum í fjósinu. Er hann náðist árið 1596 játaði hann á sig 18 morð, en ekki er þó hægt að staðfesta þá tölu. Eftir fyrsta fórnarlambið myrti Björn aðallega ferðamenn og farandverkamenn sem áttu leið hjá landi hans, Öxl við Búðavík á Snæfellsnesi. Þeim fórnarlömbum sökkti hann í Íglutjörn fyrir neðan túnið á bænum. Kona og þrjú börn hennar höfðu beðið um gistingu hjá Birni en Björn lokkaði börnin til sín eitt í einu og drap. Móðir þeirra komst undan og gat sagt frá því sem hún varð vitni að. Eftir að upp komst um Björn var hann '''dæmdur til dauða''' á Laugarbrekkuþingi. Hann var tekinn af lífi á Laugarbrekku. Björn var festur niður og útlimir hans brotnir með trésleggjum, en það tók afar langan tíma. Eftir að búið var að mölbrjóta útlimi hans var hann afhöfðaður og síðan var líkami hans bútaður niður og einstakir partar stjaksettir, meðal annars höfuð hans. Kynfærum hans var fleygt í fang konu hans, Steinunnar/Þórdísar (''heimildum ber ekki saman um nafn hennar''), sem var látin fylgjast með aftöku bónda síns. Hún var hýdd fyrir glæpi sína. Ekki finnst annar eins morðingi í sögum Íslendinga og er Axlar-Björn því bæði sérstaklega óhugnanlegur og einstakur.<ref>[https://www.snerpa.is/net/thjod/axlarbj.htm Axlar-Björn] [http://www.nat.is/travelguide/ahugav_st_oxl_axlar_bjorn.htm Axlar-Björn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328075431/http://www.nat.is/travelguide/ahugav_st_oxl_axlar_bjorn.htm |date=2013-03-28 }} [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=1987 Hver var Axlar-Björn?]</ref> == Afbrotatölfræði lögreglunnar == Samkvæmt tölfræði lögreglu voru 40 morð framin á árunum 2001 - 2022. Það eru rétt tæp tvö morð á ári að meðaltali, 75% voru framin á höfuðborgarsvæðinu.<ref>{{Cite web|url=https://app.powerbi.com/view?r=eyJrIjoiZWU2YjllZjItMWQ5NC00YjExLWE0YWItODk0NTFjMDIxOTUxIiwidCI6IjUwOTQ4NGE4LWMwZmYtNDk2MC1iNWRhLTNiZGI3NWU5ODQ2MCIsImMiOjl9|title=Power BI Report|website=app.powerbi.com|access-date=2025-06-26}}</ref> Árin 1998, 2003, 2006 og 2008 voru ekki framin nein morð hér á landi.<ref>[http://logreglan.is/upload/files/rls_afbrot11.html Afbrotatölfræði 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Árið 2024 voru 8 manndráp á Íslandi, þau hafa aldrei verið fleiri á einu ári.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/425595|title=Aldrei fleiri manndráp: „Eitthvað að gerast í íslensku samfélagi“ - RÚV.is|last=Sigurþórsdóttir|first=Sunna Karen|date=2024-10-24|website=RÚV|access-date=2025-06-26}}</ref> Á árunum 1999 - 2023 létust 21 kona og 33 karlmenn vegna manndrápa, þegar skoðað var tengsl milli þolenda og gerenda voru það makar eða fyrrum makar sem myrtu 40% kvennanna. Algengasta verknaðaraðferð var eggvopn í 39% tilfella þar á eftir kyrking eða köfnun í 25% tilfella. <ref>{{Cite web|url=https://www.logreglan.is/alls-hefur-21-kona-latist-vegna-manndraps-a-sidustu-25-arum/|title=Alls hefur 21 kona látist vegna manndráps á síðustu 25 árum|date=2024-11-25|website=Lögreglan|language=is|access-date=2025-06-26|archive-date=2025-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20250425195017/https://www.logreglan.is/alls-hefur-21-kona-latist-vegna-manndraps-a-sidustu-25-arum/|url-status=dead}}</ref> == Refsiþyngd == Yfirleitt eru morðdómar 16 ár. Þyngstu dómar sem fallið hafa í morðmáli á Íslandi eru á bilinu 17-20 ára fangelsi, það eru 8 dæmi um dóma á því bili, oftast eru hegningaraukar vegna annarra brota, til dæmis fíkniefnalagabrota sem leiða til lengri dóma.<ref>[https://www.ruv.is/frett/thomas-daemdur-i-nitjan-ara-fangelsi Thomas dæmdur í nítján ára fangelsi] Vísir, skoðað 29. sept, 2017.</ref> [[Héraðsdómar Íslands|Héraðsdómur]] Reykjavíkur og Sakadómur Reykjavíkur hafa dæmt fólki í lífstíðarfangelsi eins og [https://www.althingi.is/lagas/nuna/1940019.html almenn hegningarlög] heimila. == Sjá einnig == * [[Mannshvörf á Íslandi]] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Morð á Íslandi| ]] 7l6mxmnto2kdt2e6qi9y2ia586ld7fx 1975033 1975029 2026-08-11T20:47:51Z ~2026-44247-35 119437 /* Listi yfir morð á Íslandi */ 1975033 wikitext text/x-wiki Á Íslandi eru morð tiltölulega sjaldgæf, rétt rúmlega tvö morð á ári að meðaltali. Tíðnin hérlendis er hundraðfalt lægri en í morðglaðasta ríki heim, [[El Salvador]], um sex sinnum lægri en í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], og örlitlu lægri en í [[Danmörk]]u.<ref name="UNODC">{{cite web|title=UNODC Statistics Online|url=https://dataunodc.un.org/crime/intentional-homicide-victims|publisher=United Nations Office On Drugs and Crime|accessdate=12 May 2018}}".</ref> == Listi yfir morð á Íslandi == :''Sjá ítarlegri [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969|lista yfir morð frá 1874–1969]], [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999|lista yfir morð frá 1970–1999]], og [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000|lista yfir morð frá 2000]]'' {| class="wikitable" style="max-width: 750px" |+ ! style="min-width: 65px;" |Ár ! style="max-width: 300px;" |Stutt lýsing ! style="min-width: 90px;" |Staðsetning ! style="min-width: 90px;" |Nánari lýsing |- !1692 |Morðið við Gíslakletta. Kona að nafni Ingibjörg Oddsdóttir myrðir eiginmann sinn, Gísla Pétursson. Hafði verið að halda við danska verslunarmanninn Pétur Wibe. Síðan eru Gíslaklettar svo nefndir. |Vestmannaeyjar |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#September 1874|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1874 |Nýfætt barn myrt | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#September 1874|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1877 |Nýfætt barn myrt | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#12. september 1877|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1891 |Kona kæfð og hent í á |[[Norðurland eystra]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#13. september 1891|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1893 |Nýfætt barn myrt |[[Þistilfjörður]], [[Norðurland eystra|Norðurlandi eystra]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#12. janúar 1893|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1893 |Nýfætt barn myrt |[[Egilsstaðir]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#3. júní 1893|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1903 |Barn deyr eftir mikla vanrækslu | [[Vestur-Skaftafellssýsla|Vestur-Skaftafellsýsla]], [[Suðurland]]i |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#Ágúst 1906|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1906 |Nýfætt barn myrt |[[Bíldudalur]], [[Vestfirðir|Vestfjörðum]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#Ágúst 1906|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1913 |Nýfætt barn myrt |[[Furufjörður]], [[Vestfirðir|Vestfjörðum]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#6. ágúst 1913|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona byrlar bróður sínum rottueitur |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#1. nóvember 1913|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1929 |Þjófur myrðir húseiganda |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#30. nóvember 1929|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1941 |Tveir bandarískir hermenn skjóta á hóp manna og einn deyr<ref name="morð á 13 ára stúlku">{{vefheimild |höfundur=Alma Ómarsdóttir |titill=Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins óskráð - RÚV.is |url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad |ritverk=RÚV |dags=9. apríl 2023}}</ref> |[[Hafnarfjörður]] | |- !1942 |Bandarískur hermaður skýtur á bíl sem sinnir ekki stöðvunarmerki og drepur farþega<ref name="morð á 13 ára stúlku" /> |[[Reykjavík]] | |- !1942 |Bandarískur hermaður skýtur 12 ára dreng í höfuðið<ref name="morð á 13 ára stúlku" /> |[[Reykjavík]] | |- !1944 |Bandarískur hermaður ræðst á 13 ára stúlku<ref name="morð á 13 ára stúlku" /> |[[Reykjavík]] | |- !1945 |'''Óupplýst''' morð á prentara sem myrtur var með barefli |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#26. desember 1945|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1947 |Maður ræðst á 2 ára stúlku með hníf í braggahverfi |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#3. maí 1947|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1952 |Maður skýtur eiginkonu sína og síðan sjálfan sig |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#18. júní 1952|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1953 |Maður eitrar fyrir sér og allri fjölskyldu sinni |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#26. febrúar 1953|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás á skemmtanalífinu |[[Keflavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#24. mars 1953|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1957 |Maður skýtur unnustu sína. |[[Hveragerði]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#6. janúar 1957|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1958 |Hnífsárás eftir heimiliserjur | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#1. mars 1958|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1959 |Ölvaður maður brýst inn á elliheimili og kyrkir konu |[[Akranes]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#30. ágúst 1959|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1961 |Maður ber konu sína til dauða |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#1. október 1961|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1963 |'''Óupplýst''' líkamsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#22. júní 1963|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1966 |Maður skýtur kærasta sinnar fyrrverandi og síðan sjálfan sig. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#21. desember 1966|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1967 |Maður stingur fyrrverandi eiginkonu sína með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#7. janúar 1967|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1968 |'''Óupplýst''' morð á leigubílstjóra sem skotinn var hnakkann í bifreið sinni |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#18. janúar 1968|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður skýtur yfirmann sinn eftir að hafa verið rekinn úr vinnu |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969#9. maí 1968|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1971 |Maður stingur konu sína með hníf |[[Seyðisfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#24. mars 1971|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1973 |Maður skýtur vin sinn með haglabyssu eftir rifrildi |[[Höfn í Hornafirði]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#28. janúar 1973|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stingur móður sína með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#26. desember 1973|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |1974 |Maður bundinn og kyrktur |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#4. september 1974|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#25. október 1974|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |'''Óupplýst''' morð eftir slagsmál |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#9. nóvember 1974|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#8. desember 1974|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1975 |Hnífsstunga í kjölfar slagsmála |[[Ólafsvík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#14. maí 1975|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |1976 |Slagsmál milli vina enda með því að annar er kyrktur |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#10. janúar 1976|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Unglingur skýtur mann með riffli |[[Akureyri]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#4. apríl 1976|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Unglingar slá grjóthnullungi í höfuð manns |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#6. júlí 1976|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Innbrotsþjófur slær húsráðenda í höfuðið með kúbeini |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#26. ágúst 1976|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1977 |Líkamsárás á samfanga |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#19. júlí 1977|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður skýtur unnustu sína og gerir tilraun til sjálfsmorðs |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#15. ágúst 1977|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |1978 |Kona ræðst á mann sinn með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#19. febrúar 1978|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður sviptir sig og konu sína lífi |[[Mosfellssveit]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#29. ágúst 1978|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Unglingur kyrkir vinkonu sína eftir rifrildi |[[Vestfirðir]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#5. september 1978|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1979 |Hnífsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#1. apríl 1979|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður lemur móður sína í höfuðið með kertastjaka |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#3. desember 1979|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1980 |Maður ræðst á tvo skipsfélaga sína með hníf og kastar sjálfum sér síðan í sjóinn. |Úti á sjó |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#7. janúar 1980|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1981 |Kona hellir bensíni yfir mann sinn og kveikir í. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#25. janúar 1981|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stingur annan með skærum eftir kynferðisárás. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#18. september 1981|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1982 |Maður skýtur [[Frakkland|franska]] konu sem hafði fengið far hjá honum eftir að rifrildi braust út |[[Skeiðarársandur]], [[Austurland|Suðausturlandi]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#16. ágúst 1982|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1983 |Hnífsárás í nýárspartíi |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#1. janúar 1983|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1985 |Maður brenndur inni |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#15. mars 1985|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás í kjölfar slagsmála |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#September 1985|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |1988 |Maður kyrkir eiginkonu sína |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#10. janúar 1988|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður skýtur konu sína og síðan sjálfan sig |[[Keflavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#21. febrúar 1988|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður kyrkir konu eftir dansleik. |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#3. september 1988|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður í geðrofi af völdum [[ofskynjunarlyf]]sins [[LSD]] ræðst á annan með hníf. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#15. nóvember 1988|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1989 |Ungum dreng drekkt í á. Gerandinn var 12 ára og drekkti öðrum næsta ár. |[[Akureyri]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#5. júní 1989|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1990 |Ræningjar ráðast á afgreiðslumann á bensínstöð |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#25. apríl 1990|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Ungum dreng drekkt í á. Gerandinn var 12 ára og hafði drekkt öðrum árið áður. |[[Akureyri]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#2. maí 1990|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |1991 |Maður ræðst á konu, bæði voru þau á meðferðarheimili fyrir þroskahamlaða. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#14. febrúar 1991|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás á heimili |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#17. febrúar 1991|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Grunnskólanemar ræna mann og veita honum höfuðáverka |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#3. mars 1991|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1992 |Heimiliserjur |[[Vestmannaeyjar]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#11. janúar 1992|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1993 |Dæmdur morðingi stingur mann með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#22. ágúst 1993|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1995 |Drengur ekur á hjólreiðamann sem hafði átt barn með móður hans. |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#13. maí 1995|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !1996 |Maður skýtur annan með haglabyssu. Sá myrti átti að hafa misnotað morðingjann kynferðislega á unglingsárum hans. |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#29. desember 1996|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |1997 |Drengur ræðst á stjúpföður sinn með hníf á nýársnótt. |[[Sandgerði]], [[Reykjanesskagi|Reykjanesskaga]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#1. janúar 1997|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Slagsmál á nektarstað |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#13. maí 1997|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Tvíburabræður ræna manni og veita honum höfuðhögg |[[Heiðmörk]], nærri [[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#2. október 1997|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |1999 |Hnífsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#14. júní 1999|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Þjófur brýst inn til gamallar konu og stingur hana með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999#3. desember 1999|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="5" |2000 |Maður skýtur föður sinn með riffli, mögulega af slysni. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#18. mars 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona stungin ítrekað með hníf | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#15. apríl 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Konu hrint fram af svölum á 10. hæð í blokk |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#27. maí 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona kyrkir vin sinn í veislu |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#23. júlí 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður sleginn í höfuð með hamri | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#8. nóvember 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2001 |Maður stunginn ítrekað með hníf, laminn með kylfu, og kæfður með plastpoka. Morðinginn taldi að verið væri að veitast að sér kynferðislega. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#27. október 2001|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="5" |2002 |Maður undir áhrifum fíkniefna ræðst á annan með kjötexi án ástæðu. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#18. febrúar 2002|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona stingur mann sinn eftir að hann barði hana. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#6. mars 2002|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona kyrkir níu ára dóttur sína |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás á næturlífinu |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#25. maí 2002|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás á heimili |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#26. september 2002|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="5" |2004 |Móðir stingur unga dóttur sína með hníf. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#31. maí 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður myrðir sína fyrrverandi með kúbeini og losar sig við líkið úti í hrauni. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#4. júlí 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kyrking |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#1. nóvember 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás |[[Keflavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#13. nóvember 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás á veitingastað |[[Mosfellsbær]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#12. desember 2004|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2005 |Hnífsárás í veislu |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#15. maí 2005|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás | [[Keflavíkurstöðin|Herstöðin í Keflavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. ágúst 2005|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Uppdópaður maður veitist að félaga sínum með hníf |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#20. ágúst 2005|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |2007 |Maður skotinn með riffli. Morðinginn svipti sig svo lífi. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#29. júlí 2007|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Höfuðáverkar | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#7. október 2007|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2009 |Höfuðáverkar |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#17. ágúst 2009|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2010 |Tilefnislaus líkamsárás. |[[Reykjanesbær]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#8. maí 2010|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður brýst inn til forstjóra sælgætisverksmiðju og ræðst á hann með hníf. Maðurinn hafði áður birt myndband af ástarjátningu sinni til kærustu forstjórans. |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#15. ágúst 2010|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður gengur í skrokk á föður sínum. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. nóvember 2010|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2011 |Maður kyrkir kærustu sína |[[Heiðmörk]], nærri [[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#12. maí 2011|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Móðir kyrkir nýfætt barn sitt og sker í andlit þess |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#2. júlí 2011|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stunginn til bana á veitingastað |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. júlí 2011|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2012 |Maður stingur unnustu sína með hníf |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#3. febrúar 2012|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2013 |Maður hristir ungt barn sitt harkalega. | |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#17. mars 2013|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás á heimili |[[Egilsstaðir]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#7. maí 2013|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Lögregla skýtur geðveilan mann á heimili sínu sem hafði skotið á móti þeim |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#2. desember 2013|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2014 |Maður kyrkir eiginkonu sína |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#27. september 2014|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2015 |Kona stingur sambýlismann sinn með hníf |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. febrúar 2015|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kyrking |[[Akranes]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#2. október 2015|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Morð í búsetukjarna fyrir geðfatlaða |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#október 2015|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- !2016 |Maður skýtur konu sína og síðan sjálfan sig |[[Akranes]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#13. apríl 2016|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |2017 | [[Grænland|Grænlenskur]] sjómaður tekur stúlku upp í bíl sinn niðri í [[Miðborg Reykjavíkur|miðbæ Reykjavíkur]] og kastar henni út í sjó á [[Suðurland]]i. |[[Suðurland]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. janúar 2017|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Líkamsárás í Mosfellsdal |Nágrenni [[Reykjavík]]ur |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#7. júní 2017|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður slær konu með glerflöskum og slökkvitæki vegna öfundar |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#21. september 2017|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hnífsárás um nótt. Ungur [[Albanía|albanskur]] maður myrtur. |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#3. desember 2017|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |2018 |Maður ræðst á bróður sinn |[[Suðurland]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#31. mars 2018|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Tveir látast í eldsvoða eftir að kveikt er í pítsukassa |[[Suðurland]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#31. október 2018|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="1" |2019 |Manni hrint af svölum |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#Desember 2019|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2020 |Kona fannst látin á heimili sínu. Grunur um saknæmt athæfi kom fram í krufningu |[[Sandgerði]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#28. mars 2020|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Sonur réðst á móður og stjúpföður með hníf |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#6. apríl 2020|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Þrír létust í eldsvoða eftir að kveikt var í húsi á Bræðraborgarstíg |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#25. júni 2020|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="2" |2021 |Maður skotinn til bana fyrir utan heimili hans í austurbænum |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#13. febrúar 2021|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður lést eftir líkamsárás í Kópavogi |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#13. febrúar 2021|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2022 |Maður finnst látinn fyrir framan heimili sitt |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#4. júní 2022|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona myrt á heimili sínu, árásaraðili deyr á staðnum |[[Blönduós]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#21. ágúst 2022|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stunginn til bana í heimahúsi |[[Ólafsfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#3. október 2022|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="4" |2023 |Maður stunginn til bana á bílastæði í Hafnarfirði |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#20. apríl 2023|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Konu ráðinn bani í heimahúsi |[[Selfoss]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#27. apríl 2023|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður stunginn til bana í Hafnarfirði |[[Hafnarfjörður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#17. júni 2023|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður lést í heimahúsi eftir líkamsárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#21. september 2023|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="7" |2024 |Móðir banar barni |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#31. janúar 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Manni banað í sumarhúsi |[[Kiðjaberg]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#20. apríl 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Kona myrt af manni sínum |[[Akureyri]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#22. apríl 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Hjón fundust látin á heimili sínu |[[Neskaupstaður]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#22. ágúst 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Stúlka lést eftir hnífaárás |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#24. ágúst 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Faðir banar barni |[[Krýsuvík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#15. september 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Sonur banar móður |[[Krýsuvík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#24. október 2024|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan="3" |2025 |Maður lést eftir frelsissviptingu og fjárkúgun |[[Grafarvogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#11. mars 2025|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Maður fannst látinn í heimahúsi |[[Garðabær]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#11. apríl 2025|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- |Feðgin fundust látin á Edition hótelinu |[[Reykjavík]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#14. júní 2025|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] |- ! rowspan= "1" |2026 |Einn í haldi vegna rannsóknar á mannsláti |[[Kópavogur]] |[[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000#28. Júlí 2026|<nowiki>[</nowiki>Lesa meira<nowiki>]</nowiki>]] | | |} == Eini raðmorðingi Íslandssögunnar == [[Axlar-Björn]], eða Björn Pétursson, (um 1555–1596) er eini Íslendingurinn sem vitað er til að hafi gerst sekur um raðmorð. Sagan segir að móður hans hafi þyrst í blóð á meðan hún gekk með Björn, og hafi faðir Björns gefið henni blóð úr sér að drekka. Ungur var hann sendur í vist hjá Ormi Þorleifssyni ríka að Knerri, en þar dysjaði hann fyrsta fórnarlamb sitt í flórnum í fjósinu. Er hann náðist árið 1596 játaði hann á sig 18 morð, en ekki er þó hægt að staðfesta þá tölu. Eftir fyrsta fórnarlambið myrti Björn aðallega ferðamenn og farandverkamenn sem áttu leið hjá landi hans, Öxl við Búðavík á Snæfellsnesi. Þeim fórnarlömbum sökkti hann í Íglutjörn fyrir neðan túnið á bænum. Kona og þrjú börn hennar höfðu beðið um gistingu hjá Birni en Björn lokkaði börnin til sín eitt í einu og drap. Móðir þeirra komst undan og gat sagt frá því sem hún varð vitni að. Eftir að upp komst um Björn var hann '''dæmdur til dauða''' á Laugarbrekkuþingi. Hann var tekinn af lífi á Laugarbrekku. Björn var festur niður og útlimir hans brotnir með trésleggjum, en það tók afar langan tíma. Eftir að búið var að mölbrjóta útlimi hans var hann afhöfðaður og síðan var líkami hans bútaður niður og einstakir partar stjaksettir, meðal annars höfuð hans. Kynfærum hans var fleygt í fang konu hans, Steinunnar/Þórdísar (''heimildum ber ekki saman um nafn hennar''), sem var látin fylgjast með aftöku bónda síns. Hún var hýdd fyrir glæpi sína. Ekki finnst annar eins morðingi í sögum Íslendinga og er Axlar-Björn því bæði sérstaklega óhugnanlegur og einstakur.<ref>[https://www.snerpa.is/net/thjod/axlarbj.htm Axlar-Björn] [http://www.nat.is/travelguide/ahugav_st_oxl_axlar_bjorn.htm Axlar-Björn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328075431/http://www.nat.is/travelguide/ahugav_st_oxl_axlar_bjorn.htm |date=2013-03-28 }} [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=1987 Hver var Axlar-Björn?]</ref> == Afbrotatölfræði lögreglunnar == Samkvæmt tölfræði lögreglu voru 40 morð framin á árunum 2001 - 2022. Það eru rétt tæp tvö morð á ári að meðaltali, 75% voru framin á höfuðborgarsvæðinu.<ref>{{Cite web|url=https://app.powerbi.com/view?r=eyJrIjoiZWU2YjllZjItMWQ5NC00YjExLWE0YWItODk0NTFjMDIxOTUxIiwidCI6IjUwOTQ4NGE4LWMwZmYtNDk2MC1iNWRhLTNiZGI3NWU5ODQ2MCIsImMiOjl9|title=Power BI Report|website=app.powerbi.com|access-date=2025-06-26}}</ref> Árin 1998, 2003, 2006 og 2008 voru ekki framin nein morð hér á landi.<ref>[http://logreglan.is/upload/files/rls_afbrot11.html Afbrotatölfræði 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Árið 2024 voru 8 manndráp á Íslandi, þau hafa aldrei verið fleiri á einu ári.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/425595|title=Aldrei fleiri manndráp: „Eitthvað að gerast í íslensku samfélagi“ - RÚV.is|last=Sigurþórsdóttir|first=Sunna Karen|date=2024-10-24|website=RÚV|access-date=2025-06-26}}</ref> Á árunum 1999 - 2023 létust 21 kona og 33 karlmenn vegna manndrápa, þegar skoðað var tengsl milli þolenda og gerenda voru það makar eða fyrrum makar sem myrtu 40% kvennanna. Algengasta verknaðaraðferð var eggvopn í 39% tilfella þar á eftir kyrking eða köfnun í 25% tilfella. <ref>{{Cite web|url=https://www.logreglan.is/alls-hefur-21-kona-latist-vegna-manndraps-a-sidustu-25-arum/|title=Alls hefur 21 kona látist vegna manndráps á síðustu 25 árum|date=2024-11-25|website=Lögreglan|language=is|access-date=2025-06-26|archive-date=2025-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20250425195017/https://www.logreglan.is/alls-hefur-21-kona-latist-vegna-manndraps-a-sidustu-25-arum/|url-status=dead}}</ref> == Refsiþyngd == Yfirleitt eru morðdómar 16 ár. Þyngstu dómar sem fallið hafa í morðmáli á Íslandi eru á bilinu 17-20 ára fangelsi, það eru 8 dæmi um dóma á því bili, oftast eru hegningaraukar vegna annarra brota, til dæmis fíkniefnalagabrota sem leiða til lengri dóma.<ref>[https://www.ruv.is/frett/thomas-daemdur-i-nitjan-ara-fangelsi Thomas dæmdur í nítján ára fangelsi] Vísir, skoðað 29. sept, 2017.</ref> [[Héraðsdómar Íslands|Héraðsdómur]] Reykjavíkur og Sakadómur Reykjavíkur hafa dæmt fólki í lífstíðarfangelsi eins og [https://www.althingi.is/lagas/nuna/1940019.html almenn hegningarlög] heimila. == Sjá einnig == * [[Mannshvörf á Íslandi]] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Morð á Íslandi| ]] 1ntpghd7nrcy6xi1duha6f77yt8ymme Karl 9. Svíakonungur 0 108218 1975019 1625736 2026-08-11T15:46:05Z TKSnaevarr 53243 1975019 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar]] | ætt = [[Vasaættin|Vasaætt]] | skjaldarmerki = Arms of the House of Vasa.svg | nafn = Karl 9. | mynd = Charles_IX_of_Sweden.jpg | skírnarnafn = Gustav Adolf | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1550|10|4}} | fæðingarstaður = [[Stokkhólmshöll]], [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = Gud (är) min tröst (latína: ''Deus solatium meum'')<br>Herren (är) min styrka (latína: ''Fortitudo mea Jehovah'') | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1611|10|30|1550|10|4}} | dánarstaður = [[Nyköpingshöll]], [[Svíþjóð]] | grafinn = [[Dómkirkjan í Strängnäs]], Svíþjóð | ríkisár = 22. mars 1604 – 30. október 1611 | undirskrift = Charles IX of Sweden Signature.svg | faðir = [[Gústaf Vasa]] | móðir = [[Margareta Leijonhufvud]] | maki = {{gifting|[[María af Pfalz-Simmern]]|1579|1589|orsök=dó}}<br>{{gifting|[[Kristín af Holstein-Gottorp]]|1592}} | titill_maka = Eiginkona | börn = {{ubl|Margrét prinsessa|Elísabet prinsessa|Loðvík prins|[[Katrín Svíaprinsessa (1584–1638)|Katrín prinsessa]]|Gústaf prins|María prinsessa|Kristín prinsessa|[[Gústaf 2. Adólf]]|[[María Elísabet Svíaprinsessa|María Elísabet, hertogaynja af Austur-Gautlandi]]|[[Karl Filippus, hertogi af Suðurmannalandi]]|[[Carl Gyllenhielm]] ({{abbr|ósk.|Óskilgetinn}})}} }} '''Karl hertogi''' eða '''Karl 9.''' ([[4. október]] [[1550]] – [[30. október]] [[1611]]) var [[konungur Svíþjóðar]] frá [[1604]] til dauðadags. Hann var yngsti sonur [[Gústaf Vasa|Gústafs Vasa]] og síðari eiginkonu hans [[Margareta Leijonhufvud]]. Hann fékk konungsveitingu fyrir hertogadæmi í [[Suðurmannaland]]i sem náði yfir héruðin [[Närke]] og [[Vermaland]] en fékk ekki yfirráð yfir þeim fyrr en eftir fall eldri hálfbróður síns [[Eiríkur 14.|Eiríks 14.]] árið [[1569]]. Hann leiddi uppreisnina gegn Eiríki [[1568]] en konungdæmið kom síðan í hlut eldri bróður hans [[Jóhann 3. Svíakonungur|Jóhanns 3.]] Við lát Jóhanns [[1592]] gekk ríkið til sonar hans [[Sigmundur 3.|Sigmundar Vasa]] en Karl kom því til leiðar að [[Kirkjuþingið í Uppsölum|kirkjuþing í Uppsölum]] kvæði á um að konungur Svíþjóðar skyldi styðja [[mótmælendatrú]] í landinu. Sigmundur lofaði að gera það og var krýndur konungur [[1594]] en við það gengu [[Svíþjóð]] og [[Pólsk-litháíska samveldið]] í [[konungssamband]]. Í reynd var þó hollusta meirihluta Svía meiri við Karl sem markvisst gróf undan valdi Sigmundar. Þessari togstreitu lyktaði með því að [[sænska stéttaþingið]] steypti Sigmundi formlega af stóli [[1599]]. [[24. febrúar]] [[1600]] var tilkynnt að Sigmundur léti eftir kröfu sína til sænsku krúnunnar og Karl hertogi varð hæstráðandi í Svíþjóð. Ríkisár Karls einkenndust af styrjöldum við Pólsk-litháíska samveldið út af [[Lífland]]i, við [[Rússland]] ([[Ingermanlenska styrjöldin]]) og um stutt skeið við [[Danmörk]]u út af [[Lappland]]i. Í þessum styrjöldum vegnaði Svíum almennt illa á valdatíma Karls en engu að síður er talað um ríkisár hans sem upphaf [[stórveldistími Svíþjóðar|stórveldistíma Svíþjóðar]]. {{töflubyrjun}} {{erfðatafla | titill = [[Konungur Svíþjóðar]] | frá = 1604 | til = 1611 | fyrir = [[Sigmundur 3.]] | eftir = [[Gústaf 2. Adólf]] }} {{töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} [[Flokkur:Svíakonungar]] [[Flokkur:Vasaætt]] {{fd|1550|1611}} dpnkxfrf9lwmvagay6b7r9gr012y04f 1975077 1975019 2026-08-12T10:49:18Z TKSnaevarr 53243 1975077 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Konungur Svíþjóðar]] | ætt = [[Vasaættin|Vasaætt]] | skjaldarmerki = Arms of the House of Vasa.svg | nafn = Karl 9. | mynd = Charles_IX_of_Sweden.jpg | skírnarnafn = Karl | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1550|10|4}} | fæðingarstaður = [[Stokkhólmshöll]], [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] | kjörorð = Gud (är) min tröst (latína: ''Deus solatium meum'')<br>Herren (är) min styrka (latína: ''Fortitudo mea Jehovah'') | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1611|10|30|1550|10|4}} | dánarstaður = [[Nyköpingshöll]], [[Svíþjóð]] | grafinn = [[Dómkirkjan í Strängnäs]], Svíþjóð | ríkisár = 22. mars 1604 – 30. október 1611 | undirskrift = Charles IX of Sweden Signature.svg | faðir = [[Gústaf Vasa]] | móðir = [[Margareta Leijonhufvud]] | maki = {{gifting|[[María af Pfalz-Simmern]]|1579|1589|orsök=dó}}<br>{{gifting|[[Kristín af Holstein-Gottorp]]|1592}} | titill_maka = Eiginkona | börn = {{ubl|Margrét prinsessa|Elísabet prinsessa|Loðvík prins|[[Katrín Svíaprinsessa (1584–1638)|Katrín prinsessa]]|Gústaf prins|María prinsessa|Kristín prinsessa|[[Gústaf 2. Adólf]]|[[María Elísabet Svíaprinsessa|María Elísabet, hertogaynja af Austur-Gautlandi]]|[[Karl Filippus, hertogi af Suðurmannalandi]]|[[Carl Gyllenhielm]] ({{abbr|ósk.|Óskilgetinn}})}} }} '''Karl hertogi''' eða '''Karl 9.''' ([[4. október]] [[1550]] – [[30. október]] [[1611]]) var [[konungur Svíþjóðar]] frá [[1604]] til dauðadags. Hann var yngsti sonur [[Gústaf Vasa|Gústafs Vasa]] og síðari eiginkonu hans [[Margareta Leijonhufvud]]. Hann fékk konungsveitingu fyrir hertogadæmi í [[Suðurmannaland]]i sem náði yfir héruðin [[Närke]] og [[Vermaland]] en fékk ekki yfirráð yfir þeim fyrr en eftir fall eldri hálfbróður síns [[Eiríkur 14.|Eiríks 14.]] árið [[1569]]. Hann leiddi uppreisnina gegn Eiríki [[1568]] en konungdæmið kom síðan í hlut eldri bróður hans [[Jóhann 3. Svíakonungur|Jóhanns 3.]] Við lát Jóhanns [[1592]] gekk ríkið til sonar hans [[Sigmundur 3.|Sigmundar Vasa]] en Karl kom því til leiðar að [[Kirkjuþingið í Uppsölum|kirkjuþing í Uppsölum]] kvæði á um að konungur Svíþjóðar skyldi styðja [[mótmælendatrú]] í landinu. Sigmundur lofaði að gera það og var krýndur konungur [[1594]] en við það gengu [[Svíþjóð]] og [[Pólsk-litháíska samveldið]] í [[konungssamband]]. Í reynd var þó hollusta meirihluta Svía meiri við Karl sem markvisst gróf undan valdi Sigmundar. Þessari togstreitu lyktaði með því að [[sænska stéttaþingið]] steypti Sigmundi formlega af stóli [[1599]]. [[24. febrúar]] [[1600]] var tilkynnt að Sigmundur léti eftir kröfu sína til sænsku krúnunnar og Karl hertogi varð hæstráðandi í Svíþjóð. Ríkisár Karls einkenndust af styrjöldum við Pólsk-litháíska samveldið út af [[Lífland]]i, við [[Rússland]] ([[Ingermanlenska styrjöldin]]) og um stutt skeið við [[Danmörk]]u út af [[Lappland]]i. Í þessum styrjöldum vegnaði Svíum almennt illa á valdatíma Karls en engu að síður er talað um ríkisár hans sem upphaf [[stórveldistími Svíþjóðar|stórveldistíma Svíþjóðar]]. {{töflubyrjun}} {{erfðatafla | titill = [[Konungur Svíþjóðar]] | frá = 1604 | til = 1611 | fyrir = [[Sigmundur 3.]] | eftir = [[Gústaf 2. Adólf]] }} {{töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} [[Flokkur:Svíakonungar]] [[Flokkur:Vasaætt]] {{fd|1550|1611}} tm3y4av9f93yo7ohhofigzju7697u9m Augnbaun 0 111450 1975035 1927779 2026-08-11T20:48:31Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1975035 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = Augnbaun |image = BlackEyedPeas.JPG |image_caption = Augnbaunir (kúabaunir) | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] | ordo = [[Belgjurtabálkur]] (''Fabales'') | familia = [[Ertublómaætt]] (''Fabaceae'') |genus = ''[[Vigna]]'' |species = '''''V. unguiculata''''' |binomial = ''Vigna unguiculata'' |binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) [[Wilhelm Gerhard Walpers|Walp.]] |synonyms = ''Vigna sinensis'' |}} '''Augnbaun''' eða kúabaun ([[fræðiheiti]] Vigna unguiculata ) er ein af nokkrum tegundum af ''[[Vigna]]''. Í ræktun eru fjórar undirtegundir: *''Vigna unguiculata'' subsp. ''cylindrica'' *''Vigna unguiculata'' subsp. ''dekindtiana'' *''Vigna unguiculata'' subsp. ''sesquipedalis'' *''Vigna unguiculata'' subsp. ''unguiculata'' Augnbaunir er eitt mikilvægasta grænmeti á harðbýlum svæðum í Asíu, [[Afríka|Afríku]], Suður-Evrópu og Mið- og [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]]. Augnbaunir þola vel þurrka og hita og eru skuggaþolnar og henta því vel til að rækta með öðrum matjurtum. == Tenglar == * [http://gisweb.ciat.cgiar.org/GapAnalysis/?p=282 Crop Wild Relatives '''Gap Analysis''' Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725161429/http://gisweb.ciat.cgiar.org/GapAnalysis/?p=282 |date=2011-07-25 }} reliable information source on where and what to conserve ''ex-situ'', regarding '''''Vigna''''' genepool * [http://www.iita.org/cms/details/cowpea_project_details.aspx?zoneid=63&articleid=269 Cowpea research at the International Institute of Tropical Agriculture (IITA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061005092324/http://www.iita.org/cms/details/cowpea_project_details.aspx?zoneid=63&articleid=269 |date=2006-10-05 }} * [http://www.entm.purdue.edu/NGICA/ Network for Genetic Improvement of Cowpea for All (NGICA)] [[Flokkur:Ertublómaætt]] [[zh:菜豆#豇豆]] q3dyrq1ztejx1e5lcpwnjwo11lhkyz4 Paramore 0 116745 1975036 1496397 2026-08-11T20:51:09Z ~2026-44070-23 119438 bætti við upplýsingum 1975036 wikitext text/x-wiki [[Mynd:RIOT Tour.jpg|thumb|right|Paramore á tónleikum]] '''Paramore''' er [[BNA|bandarísk]] [[pop]]-/[[pönk]]hljómsveit. Hún hefur gefið út plöturnar ''All We Know Is Falling'', ''Riot!'', ''Brand New Eyes'', ''Paramore, After laughter'' og ''This is why.'' Meðlimir: * Hayley Williams/Söngur * Taylor York/Gítar * Jeremy Davis/Bassi {{Stubbur|tónlist}} [[Flokkur:Bandarískar hljómsveitir]] bkgl4us1zysquvks08py9evq217zkps Leikbrúðugerð 0 119306 1975068 1709470 2026-08-12T08:58:52Z MyraMidnight 41218 Færi eitthvað af upplýsingum yfir á 'brúðuleikur', annars er sköpun leikbrúða ekki jafngilt brúðuleikhúsi 1975068 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Leikbrúða]] julcdp6h68c0buknn6r70jl2wpqdyuk Leikbrúða 0 119307 1975069 1964286 2026-08-12T09:02:02Z MyraMidnight 41218 tenglar 1975069 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Punch Puppet, late 19th century (CH 18715435).jpg|thumb|Bresk leikbrúða frá 19. öld.]] '''Leikbrúða''' er leikmunur, hlutur eða táknmynd af manni eða dýri. [[Brúðuleikur]] er mjög forn [[list]] og er talið upprunnin 3000 árum fyrir Krist. Leikbrúður eru á ýmis konar formi en það er sameiginlegt að notkun þeirra felur í sér að þá eru leikmunir sem annars myndu vera kyrrir og lífvana eru settir á hreyfingu og þannig gæddir lífi. Leikbrúður eru notaðar í öllum samfélögum manna til skemmtunar og í tengslum við ýmsa siði og hátíðir. Leikbrúða getur verið úr ýmis konar efni, einfaldastar eru fingurbrúður sem eru mjög litlar og passa á einn fingur og sokkabrúður sem gerðar eru úr sokk og stýrt með að setja hönd inn í sokkinn. Leikbrúður eru aðallega [[Strengjabrúða|strengjabrúður]] og [[Handbrúða|handbrúður]]. Handbrúður eru mun einfaldari í notkun og þurfa ekki sérstakt leiksvið. Strengjabrúður (e. marionettes) eru tengdar við strengi sem togað er í eða slakað á til að hreyfa brúðuna. Stundum eru strengir fyrir hverja leikbrúðu tengdir tengdir saman og stýrt ofan frá af leikbrúðustjórnanda. == Íslenskar leikbrúður == Talið er hugsanlegt að Skraparot sem talað er um í [[Skraparotspredikun]] hafi verið leikbrúða. [[Baldur og Konni]] var skemmtiatriði búktalarans Baldurs með leikbrúðuna Konna. == Tengt efni == * [[Búktal]] * [[Brúðuleikur]] == Tenglar == * [https://timarit.is/page/2209736?iabr=on Margrét Jónsdóttir Björnsson, Brúðuleikhús fyrir börn og fullorðna, Alþýðublaðið 19.08.1960] * [https://timarit.is/page/4354459?iabr=on Brúðuleikhús sem þið getið búið til sjálf, 06.04.1935] * [https://timarit.is/page/4354843?iabr=on Brúðuleiksýning Fálkinn -21.09.1935] {{stubbur}} [[Flokkur:Brúðuleikhús]] iw405yoo0wsy7ofo3s8z4d8zkdd5ty0 Tom Waits 0 133175 1975080 1878943 2026-08-12T11:05:41Z Berserkur 10188 1975080 wikitext text/x-wiki [[Mynd:TomWaits-byPhilipRomano3.jpg|thumb|Tom Waits (2025)]] [[File:Tom Waits (1974–75 Asylum publicity photo - with cigarette).jpg|thumb|Tom Waits (1974-1975)]] [[Mynd:Tom Waits Praha 2008.jpg|thumbnail|Tom Waits í Prag árið 2008.]] '''Tom Waits''' (fæddur Thomas Alan Waits [[7. desember]] [[1949]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]]) er bandarískur tónlistarmaður og leikari. Hann er þekktur fyrir sérstæða rödd sína. Waits dregur áhrif sín úr frumdjass og hráum blús. Hann spilar aðallega á [[píanó]] en einnig [[gítar]], [[banjó]] og [[ásláttarhljóðfæri]]. Hann byrjaði feril sinn þegar hann var dyravörður á þjóðlagabúllu í San Diego. Tók Waits þátt í hæfileikakeppni í [[Los Angeles]] og fékk í kjölfarið útgáfusamning. Fyrsta platan, Closing Time, kom út árið 1973 <ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/821720/ Tom Waits og frumlitirnir] Mbl. Skoðað 19. mars, 2016.</ref>. Waits hefur unnið tvenn [[Grammy-verðlaunin|Grammy verðlaun]]. Var það fyrir plöturnar ''Bone Machine'' og ''Mule Variations''. Tímaritið [[Rolling Stone]] setti hann á lista 100 bestu lagahöfunda allra tíma. Waits býr í Sonoma-sýslu í Kaliforníu með konu sinni Kathleen Brennan sem hefur samið með honum lög. Þau eiga þrjú börn. ==Breiðskífur== *Closing Time (1973) *The Heart of Saturday Night (1974) *Nighthawks at the Diner (1975) *Small Change (1976) *Foreign Affairs (1977) *Blue Valentine (1978) *Heartattack and Vine (1980) *Swordfishtrombones (1983) *Rain Dogs (1985) *Franks Wild Years (1987) *Bone Machine (1992) *The Black Rider (1993) *Mule Variations (1999) *Blood Money (2002) *Alice (2002) *Real Gone (2004) *Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards (2006) *Bad as Me (2011) {{DEFAULTSORT:Waits, Tom }} [[Flokkur:Bandarískir tónlistarmenn]] [[Flokkur:fólk fætt árið 1949]] ==Tenglar== *[https://www.allmusic.com/artist/tom-waits-mn0000615119 Tom Waits á Allmusic] ==Tilvísanir== <references/> 0x1q6i9hozigf3wtc5w3opev65ymtuh Rúrik Gíslason 0 137386 1975058 1891699 2026-08-11T23:36:38Z Cinquantecinq 12601 1975058 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Rúrik Gíslason | mynd = 2021-09-16-Rurik Gislason Deutscher Fernsehpreis 2021 -3568.jpg | mynd_texti = Rúrik Gíslason á þýsku sjónvarpsverðlaununum árið 2021 | fæðingarnafn = Rúrik Gíslason | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1988|02|25}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], Ísland | önnur_nöfn = | starf = {{Flatlist| * Fótboltamaður * Söngvari }} | ár = | maki = | börn = | module = {{Tónlistarfólk | embed = yes | stefna = | hljóðfæri = | útgefandi = | meðlimur_í = [[IceGuys]] | áður_meðlimur = }} | vefsíða = }} '''Rúrik Gíslason''' (f. 25. febrúar 1988) er íslenskur fyrrum [[knattspyrna|knattspyrnumaður]], fyrirsæta og tónlistarmaður. Rúrik var frambjóðandi fyrir [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkinn]] í [[Alþingiskosningar 2016|alþingikosningunum árið 2016]] og [[Alþingiskosningar 2017|2017]]. ==Fótboltaferill== Rúrik hóf ferilinn hjá [[HK]] og fór þaðan til [[Charlton Athletic]] árið 2005. Hann fékk ekki að spila leik með liðinu og hélt þaðan til Danmerkur árið 2007 þar sem hann hefur spilað með Viborg, [[Odense Boldklub|OB]] og [[F.C. København|F.C. Kaupmannahöfn]]. Síðast spilaði hann í Þýskalandi með SV Sandhausen. Rúrik spilaði 53 leiki með [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|íslenska A-landsliðinu]] og skoraði 3 mörk. Rúrik var valinn í íslenska hópinn sem fór á heimsmeistaramótið í Rússlandi árið 2018. Hann vakti töluverða athygli fyrir útlitið og fékk í kjölfarið yfir milljón fylgjenda á [[Instagram]]-síðuna sína. Hann ákvað að leggja skóna á hilluna árið 2020. [[Mynd:2014-05-30 Austria - Iceland football match, Rúrik Gíslason 0379-crop.jpg|thumb|Rúrik árið 2014.]] ==Tónlistarferill== Árið 2021 gaf hann út lagið „Older“ með [[Doctor Victor]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2021/02/18/rurik_gefur_ut_sitt_fyrsta_lag/|title=Rúrik gefur út sitt fyrsta lag|date=2021-02-18|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> Árið 2023 gekk hann til liðs við strákahljómsveitina [[IceGuys]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232428698d/rurik-gisla-einn-lids-manna-straka-bandsins-icegu-ys|title=Rúrik Gísla einn liðs­manna stráka­bandsins IceGu­ys - Vísir|last=Sverrisson|first=Ólafur Björn|last2=Óskarsdóttir|first2=Svava Marín|date=2023-06-16|website=visir.is|language=is|access-date=2023-12-31}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{stubbur|æviágrip}} {{f|1988}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] lpsx4qupm7qhq7nyi0en3z1hgbz2o8q Butch Cassidy 0 139276 1975051 1967946 2026-08-11T23:20:39Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1975051 wikitext text/x-wiki [[File:Butch Cassidy with bowler hat.jpg|thumb|right|Butch Cassidy á hópmynd glæpagengis síns í Fort Worth, Texas, árið 1901.]] '''Robert Leroy Parker''' (13. apríl, 1866 – 7. nóvember, 1908), betur þekktur sem '''Butch Cassidy''',<ref name="alias">[http://www.blm.gov/wo/st/en/res/Education_in_BLM/Learning_Landscapes/For_Kids/History_Mystery/hm1/alias.html ''What's Up With All These Names?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161231100446/https://www.blm.gov/wo/st/en/res/Education_in_BLM/Learning_Landscapes/For_Kids/History_Mystery/hm1/alias.html |date=2016-12-31 }} Bureau of Land Management. 18. janúar, 2008. Sótt 14. júlí 2017.</ref> var frægur [[Bandaríkin|bandarískur]] lesta- og bankaræningi. Hann var leiðtogi glæpagengis sem nefnt var „the Wild Bunch“ á tímum Villta vestursins. Efir að hafa stundað bankarán í meira en áratug undir lok [[19. öldin|19. aldar]] var svo mjög farið að þrengja að honum og lífstíl hans að hann ákvað að flýja til [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]] ásamt félaga sínum Harry Alonzo Longabaugh, betur þekktum sem „[[Sundance Kid]],“ og unnustu Longabaugh, Ettu Place. Þríeykið ferðaðist fyrst til [[Argentína|Argentínu]] og síðan til [[Bólivía|Bólivíu]], þar sem talið er að Parker og Longabaugh hafi verið drepnir í skotbardaga við bólivíska lögreglumenn í nóvember árið 1908. Kringumstæður dauða þeirra hafa þó aldrei verið staðfestar og er enn deilt um þær. Ævi og örlög Parkers hafa verið sett á svið í ýmsum kvikmyndum, sjónvarpsefni og bókum og hann er enn einn þekktasti glæpamaður Villta vestursins. ==Æviágrip== Parker fæddist þann 13. apríl árið 1866 í Beaver í [[Utah]]. Hann var elstur þrettán barna bresku innflytjendanna Maximillian Parkers og Ann Campbell Gillies.<ref>{{cite web|title=Butch Cassidy|url=https://www.biography.com/people/butch-cassidy-9240908#early-years|website=Biography.com|accessdate=14. júlí 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Butch Cassidy: Facts Summary|url=https://www.historynet.com/butch-cassidy|website=History.net|accessdate=14. júlí 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=History of Butch Cassidy - Leroy Parker|url=http://www.utah.com/oldwest/butch_cassidy.htm|website=Utah.com|accessdate=14. júlí 2017|archive-date=2007-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20070517114231/http://www.utah.com/oldwest/butch_cassidy.htm|url-status=dead}}</ref> Fjölskylda Maximillians hafði tekið upp [[Mormónar|Mormónatrú]] þegar þau komu til [[Salt Lake City]] árið 1856.<ref>{{cite web|title=Daniel D. McArthur Company |url=https://history.lds.org/overlandtravels/companyPioneers?lang=eng&companyId=195 |website=Pioneer Overland Travel |publisher=LDS Church |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402100626/https://history.lds.org/overlandtravels/companyPioneers?lang=eng&companyId=195 |archivedate=2015-04-02 |df= }}</ref> Anne Gillies var fædd og uppalin í Tyneside í norðaustur-Englandi þar til fjölskylda hennar flutti til Ameríku árið 1859 er hún var fjórtán ára.<ref>{{cite web|title=Ann Campbell Gillies |url=https://history.lds.org/overlandtravels/pioneerDetail?lang=eng&pioneerId=58265 |website=Mormon Pioneer Overland Travel |publisher=LDS Church |accessdate=14. júlí 2017 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402125730/https://history.lds.org/overlandtravels/pioneerDetail?lang=eng&pioneerId=58265 |archivedate=2 April 2015 |df= }}</ref><ref name=cassidy>{{cite news| last = Armstrong| first = Jeremy| title = Outlaw's mum born & bred on Tyneside| quote = Geordie lass Ann Sinclair Gillies who was born and bred on Tyneside...| publisher = Daily Mirror| date = 2008-12-10| url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-190265260.html| accessdate = 2017-07-14| archive-date = 2018-11-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20181122051719/https://www.highbeam.com/doc/1G1-190265260.html|url-status=dead}}</ref><ref name=cassidy2>{{cite news| last = Knapton| first = Sarah| title = Outlaw Butch Cassidy had Geordie roots| quote = American outlaw Butch Cassidy may be a US hero but newly discovered records show he had Geordie heritage.| publisher = Telegraph.co.uk| date = 9 December 2008| url = http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/howaboutthat/3698026/Outlaw-Butch-Cassidy-had-Geordie-roots.html| accessdate = 14. júlí 2017}}</ref> Þau giftust í júlí árið 1865.<ref>{{cite book |last=Hatch |first=Thom |date=2013 |title=The Last Outlaws: The Lives and Legends of Butch Cassidy and the Sundance Kid |url=https://archive.org/details/lastoutlawslives0000thom |publisher=New American Library (Penguin)}}</ref> Robert ólst upp á búgarði foreldra sinna í grennd við Circleville í Utah. Hann flutti að heiman á táningsárum sínum og fékk starf á mjólkurbúi þar sem hann myndaði náinn vinskap við kúreka og kúaþjóf sem kallaði sig Mike Cassidy (en hét í raun John Tolliver „J. T.“ McClammy). Parker vann á næstu árum á ýmsum búgörðum og auk þess í stuttan tíma sem slátrari í [[Wyoming]], þar sem honum áskotnaðist gælunafnið „Butch“. Hann bætti seinna við eftirnafninu Cassidy til heiðurs vinar síns af mjólkurbúinu. ===Byrjun glæpaferilsins=== Sem táningur komst Cassidy nokkrum sinnum í kast við lögin fyrir smáglæpi en vann annars fyrir sér sem kúreki og aðstoðarmaður á búgörðum til ársins 1889. Það ár, þann 24. júní, framdi Cassidy sitt fyrsta bankarán ásamt vin sínum Matt Warner og tveimur vitorðsmönnum. Þeir rændu um 21,000 [[Bandaríkjadollari|Bandaríkjadollurum]] úr San Miguel Valley-banka í Tellyride og flúðu síðan til afskekkts felustaðar í suðaustur-Utah. Árið 1890 keypti Cassidy búgarð á jaðri Dubois í Wyoming. Landið sem hann keypti var nálægt alræmdri gjá sem nefndist Hole-in-the-Wall þar sem útlagar og glæpagengi földu sig oft, þar á meðal gengi Cassidy sjálfs. Því er hugsanlegt að búskapur Cassidy, sem skilaði aldrei verulegum gróða, hafi verið yfirvarp fyrir glæpastarfsemi, líklega í samstarfi við útlaga í Hole-in-the-Wall.<ref>[http://www.blm.gov/wo/st/en/prog/more/CRM/heritage_education/history_mystery/hm1/the_outlaw_trail.html ''The Outlaw Trail''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081011090544/http://www.blm.gov/wo/st/en/prog/more/CRM/heritage_education/history_mystery/hm1/the_outlaw_trail.html |date=2008-10-11 }} Bureau of Land Management. 18 January 2008. Accessed 14. júlí 2017.</ref> Árið 1894 var Cassidy handtekinn við Lander í Wyoming fyrir hrossaþjófnað. Hann sat í fangelsi í 18 mánuði af tveggja ára fangelsisdómi þar til hann var náðaður og honum sleppt í janúar 1896.<ref>{{Cite web|title = On This Day in Wyoming History... Butch Cassidy is Pardoned, 1896|url = https://wyostatearchives.wordpress.com/2016/01/19/on-this-day-in-wyoming-history-butch-cassidy-is-pardoned-1896/|website = Wyoming Postscripts|access-date = 2017-07-14}}</ref> ===Villiteymið=== [[File:Butch Cassidy mugshot detail.jpg|left|thumb|Fangamynd af Cassidy í fangelsi í Wyoming árið 1894]] Cassidy átti í samskiptum við fjölmarga glæpamenn, sérstaklega nánasta vin sinn William Ellsworth „Elzy“ Lay, Harvery „Kid Curry“ Logan, Ben Kiloatrick, Harry Tracy, Will „News“ Carver, Lauru Bullion og George „Flat Nose“ Curry, sem nefndust saman „Villiteymið“ eða ''the Wild Bunch''. Gengið safnaðist saman stuttu eftir lausn Cassidy úr fangelsi árið 1896 og tók nafn sitt frá Doolin-Dalton glæpagenginu sem einnig var nefnt Villiteymið.<ref>Betenson, Lula and Flack, Dora, ''[[Butch Cassidy, My Brother]]'', Brigham Young University Press, Provo, Utah, 1975.</ref> Gengið framdi sitt fyrsta bankarán í sameiningu þann 13. ágúst 1896 í Montpellier, [[Idaho]], og slapp undan með um 7,000 Bandaríkjadollara.<ref>Idaho State Historical Society: Public Archives and Research Library, inmate files: Henry "Bob" Meeks, #574</ref> Stuttu síðar hleypti Cassidy Harry Alonzo Longabaugh, eða Sundance Kid, frá [[Pennsylvanía|Pennsylvaníu]] inn í hópinn. Á næstu árum framdi Villiteymið undir stjórn Cassidy ýmis stórbrotin rán: Þann 22. apríl 1897 réðust Cassidy og Lay á hóp manna fyrir utan námubæinn Castle Gate og rændu gullgreiðslu á leið til námumannanna upp á um 7,000 dollara. Næsta ár rændi Villiteymið [[Járnbrautarlest|farþegalest]] nálægt Wilcox í Wyoming. Þetta rán gerði Villiteymið alræmt um öll Bandaríkin og leiddi til einnar áköfustu eftirfarar og lögregluleitar síns tíma.<ref>{{cite news|title=Alleged Train Robber Taken|date=October 23, 1899|work=[[The New York Times]]|url=https://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&res=9F04E0DC1E39E433A25750C2A9669D94689ED7CF|accessdate=2017-07-14| format=PDF}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wyomingtalesandtrails.com/butch2.html |title=Butch Cassidy and Sundance Kid: The Monpelier, Castle Gate, Wilcox and Winnemucca Robberies |work=Wyoming Tales and Trails |accessdate=2014-07-14|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090610213030/http://www.wyomingtalesandtrails.com/butch2.html |archivedate=2009-06-10 |df= }}</ref> Fjölmargir virtir löggæslumenn tóku þátt í leitinni að ræningjunum en tókst ekki að hafa upp á þeim. Þann 11. júlí 1899 rændu Lay og vitorðsmenn hans járnbrautarlest við Folsom í [[Nýja Mexíkó|Nýju Mexíkó]] og er hugsanlegt að Cassidy hafi lagt á ráðin um ránið og stýrt því. Í skotbardaga sem fylgdi í kjölfarið drap Lay Edward Farr sýslumann og Henry Love. Lay var ákærður fyrir morð og dæmdur til ævilangrar fangavistar. Meðlimir Villiteymisins skiptu yfirleitt liði eftir rán, flúðu hver í sína áttina og hittust síðan á ný á fyrirfram ákveðnum fundarstað, t.d. gjáinni Hole-in-the-Wall eða vændishúsi Fannie Porter í [[San Antonio]], [[Texas]]. Villiteymið var smám saman brotið upp á árinum 1900–01 með handtöku eða dauða flestra meðlimanna. ===Flóttinn til Suður-Ameríku=== Þann 20. febrúar 1901<ref>Richard M. Patterson, ''Butch Cassidy: A Biography'' (University of Nebraska Press, 1998) p316</ref><ref>Beau Riffenburgh, ''Pinkerton's Great Detective: The Rough-and-Tumble Career of James McParland, America's Sherlock Holmes'' (Penguin, 2013) bls. 17</ref><ref>Leon Claire Metz, "Longabaugh, Harry", in ''The Encyclopedia of Lawmen, Outlaws, and Gunfighters'' (Infobase Publishing, 2014) bls. 159</ref><ref>W. C. Jameson, ''Butch Cassidy: Beyond the Grave'' (Taylor Trade Publications, 2012) bls. 88</ref> sigldu Cassidy og Longabaugh, ásamt kærustu hins síðarnefnda, Ettu Place, frá [[New York-borg|New York]] til [[Buenos Aires]]. Þau settust að á búgarði sem þau höfðu keypt nærri austurbakka Rio Blanco nálægt bænum Cholila, austan við [[Andesfjöll|Andesfjöllin]] í héraðinu Chubut. Þann fyrsta maí 1905 seldi þríeykið búgarðinn af ótta við að lögreglan hefði haft upp á þeim. Lögreglan hafði þá lengi vitað hvar þau voru stödd en ekki lagt til atlögu gegn þeim enn vegna harkalegs veðurfarsins í [[Patagónía|Patagóníu]]. Julio Lezana ríkisstjóri skipaði handtöku útlaganna tveggja en Cassidy og Longabaugh fengu ábendingu um hvað var í vændum og höfðu sig á brott í norðurátt til [[Chile]] áður en hægt var að klófesta þá. Félagarnir voru nú aftur farnir að ræna banka og tókst þann 19. desember sama ár að stela um 12,000 argentínskum pesóum úr bankanum Banco de la Nación við Villa Mercedes, 640 km vestan við Buenos Aires. Í júní næsta ár ákvað Etta Place að hún hefði fengið nóg af því að lifa á flótta og sneri því aftur til [[San Francisco]]. Cassidy og Longabaugh fengu atvinnnu sem öryggisverðir í tinnámu í [[Bólivía|bólivísku]] Andesfjöllunum. Óvíst er hvernig Butch Cassidy lést en talið er að þeir Longabaugh hafi haldið glæpaverkum sínum áfram. Tveir bandarískir ræningjar sem talið er að hafi verið Cassidy og Longabaugh stálu um 15,000 bólivískum pesóum frá bólivískri silfurnámu þann 3. nóvember 1908. Þeir leigðu sér síðan herbergi á litlu gistihúsi í námubænum San Vicente með ránsfenginn. Þann 6. nóvember var gistihúsið umkringt af bólivískum hermönnum, lögreglustjóranum, bæjarstjóranum og fleiri embættismönnum. Ræningjarnir hófu skotbardaga gegn hermönnunum og virðast að lokum hafa skotið hvern annan til bana til að binda enda á þjáningar sínar eftir að byssukúlur hermannanna hæfðu þá. Bólivíska lögreglan bar aftur kennsl á ræningjana úr silfurnámunni en þekkti ekki nöfn þeirra. Þeir voru grafnir í ómerktum gröfum og því er ómögulegt að segja með fullri vissu hvort þetta hafi verið Cassidy og Longabaugh. Ýmsir þrálátir og mistrúverðugir orðrómar voru lengi á kreiki um að Cassidy hefði lifað af.<ref>McPhee, John. ''[[Annals of the Former World]]''. 1998. bls. 358.</ref><ref>{{cite news | url=https://findarticles.com/p/articles/mi_qn4188/is_20060724/ai_n16641373/ | work=Deseret News | title=Little left of Butch's life in Circleville | date=July 24, 2006 | archive-date=september 21, 2009 | access-date=mars 30, 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090921105204/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4188/is_20060724/ai_n16641373/ | url-status=dead }}</ref><ref>[https://diggingupbutchandsundance.files.wordpress.com/2011/01/didbcreturn.pdf Did Butch Cassidy Return? - WOLA Journal Archive Vol. VI, no. 3 by Daniel Buck & Anne Meadows (1998)]</ref> ==Tengill== {{Commonscat|Butch Cassidy}} ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Cassidy, Butch}} {{fde|1866|1908|Cassidy, Butch}} [[Flokkur:Bandarískir bankaræningjar]] fab1daes3vhm3g3bu3n0byoi5buf6ia Archibald Primrose, 5. jarlinn af Rosebery 0 142512 1974993 1922683 2026-08-11T12:05:25Z TKSnaevarr 53243 1974993 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Jarlinn af Rosebery | mynd = The Earl of Rosebery.jpg | myndatexti = | titill= [[Forsætisráðherra Bretlands]] | stjórnartíð_start = [[5. mars]] [[1894]] | stjórnartíð_end = [[22. júní]] [[1895]] | einvaldur = [[Viktoría Bretadrottning|Viktoría]] | forveri = [[William Ewart Gladstone]] | eftirmaður = [[Robert Gascoyne-Cecil, 3. markgreifinn af Salisbury|Markgreifinn af Salisbury]] | fæðingarnafn = Archibald Philip Primrose | fæddur = [[7. maí]] [[1847]] | fæðingarstaður = [[Mayfair]], [[Middlesex]], [[Bretland]]i | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1929|5|21|1847|5|7}} | dánarstaður = [[Epsom]], [[Surrey]], Bretlandi | stjórnmálaflokkur = [[Frjálslyndi flokkurinn (Bretland)|Frjálslyndi flokkurinn]] | starf = Stjórnmálamaður | maki = Hannah de Rothschild (g. 1878; d. 1890) |undirskrift = Archibald Primrose, 5th Earl of Rosebery Signature.svg }} '''Archibald Philip Primrose, 5. jarlinn af Rosebery og 1. jarlinn af Midlothian''' (7. maí 1847 – 21. maí 1929) var breskur [[stjórnmálamaður]] úr röðum [[Frjálslyndi flokkurinn (Bretland)|Frjálslynda flokksins]] sem var forsætisráðherra Bretlands frá mars 1894 til júní 1895. Frá dauða föður síns árið 1851 til dauða afa síns árið 1868 var hann kallaður '''Dalmeny lávarður'''. Rosebery vakti fyrst athygli Breta árið 1879 þegar hann tók þátt í kosningaherferð [[William Ewart Gladstone]]. Hann var síðan í stuttan tíma settur yfir stjórn Skotlands eftir að Gladstone vann kosningarnar og Frjálslyndir mynduðu nýja ríkisstjórn. Honum gekk best sem formaður héraðsráðs Lundúna árið 1889. Hann gekk í ríkisstjórnina árið 1885 og var tvisvar [[utanríkisráðherra]], þar sem hann gætti sérstaklega að málefnum [[Þriðja franska lýðveldið|Frakklands]] og [[Þýska keisaraveldið|Þýskalands]]. Rosebery tók við af Gladstone sem forsætisráðherra og formaður Frjálslynda flokksins árið 1894 en Frjálslyndir töpuðu þingkosningum næsta ár. Rosebery sagði af sér sem flokksformaður árið 1896 og gegndi aldrei framar opinberu embætti. Rosebery þótti frábær ræðumaður og var kunnur sem íþróttamaður, skytta, rithöfundur, sagnfræðingur og safnari. Allt þetta vakti áhuga hans meira en stjórnmálin, sem honum fannst leiðinleg og fráhrindandi. Hann færðist smám saman hægra megin við Frjálslynda flokkinn og varð harður gagnrýnandi stefnumála hans. [[Winston Churchill]] benti á að Rosebery hefði aldrei vanist lýðræðislegri samkeppni og komst svo að orði að hann „neitaði að bugta sig og sigraði því ekki.“<ref>{{cite book|last=Lawrence|first=Jon|title=Electing Our Masters : The Hustings in British Politics from Hogarth to Blair|url=https://books.google.com/books?id=vbv6Wx2RNIcC&pg=PA1|year=2009|publisher=Oxford UP|page=1}}</ref> Rosebery var frjálslyndur [[Heimsvaldsstefna|heimsvaldssinni]] sem studdi sterkar landvarnir, heimsvaldsstefnu erlendis og samfélagsumbætur heima fyrir. Hann var á sama tíma harður andstæðingur [[Sósíalismi|sósíalisma]]. Rosebery þykir almennt hvorki hafa verið góður utanríkisráðherra<ref>{{cite book|last=Martel|first=Gordon|title=Imperial Diplomacy: Rosebery and the Failure of Foreign Policy|url=https://books.google.com/books?id=k9NuMQEACAAJ|year=1986|publisher=McGill-Queen's UP}}</ref> né forsætisráðherra.<ref>Peter Stansky, ''Ambitions and Strategies: The Struggle for the Leadership of the Liberal Party in the 1890s'' (1964)</ref><ref>Robert Rhodes James, ''Rosebery: a biography of Archibald Philip, fifth earl of Rosebery'' (1963)</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Bretlands]] | frá = 1894| til = 1895| fyrir = [[William Ewart Gladstone]] | eftir = [[Robert Gascoyne-Cecil, 3. markgreifinn af Salisbury|Markgreifinn af Salisbury]] | }} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Bretlands}} {{fde|1847|1929|Rosebery, Archibald Primrose}} {{DEFAULTSORT:Rosebery, Archibald Primrose}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Bretlands]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Bretlands]] [[Flokkur:Breskir jarlar]] 7j1lm5d4cx7p8jdgyjf4dkz60tjmr6u Hrossygla 0 145559 1975072 1602456 2026-08-12T09:19:03Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1975072 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Apamea zeta.jpg | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Liðdýr]] (''Arthropoda'') | subphylum = [[Hexapoda]] | classis = [[Skordýr]] (''Insecta'') | ordo = [[Hreisturvængjur]] (''Lepidoptera'') | superfamilia = [[Noctuoidea]] | familia = [[Ygluætt]] (Noctuidae) | tribus = [[Apameini]] | genus = ''[[Apamea (genus)|Apamea]]'' | species = '''''A. zeta''''' | binomial = ''Apamea zeta'' | binomial_authority = ([[Georg Friedrich Treitschke|Treitschke]], 1825) | synonyms = *''Abromias exulis'' <small>(Lefebvre, 1836)</small> *''Abromias zeta'' <small>(Treitschke, 1825)</small> *''Apamea borea'' <small>Herrich-Schäffer, 1852</small> *''Apamea exulis'' <small>(Lefebvre, 1836)</small> *''Apamea maillardi'' <small>(Geyer)</small> *''Apamea murrayi'' <small>(Gibson, 1920)</small> *''Apamea nichollae'' <small>(Hampson, 1908)</small> *''Apamea zeta carptodistincta'' <small>Rakosy, Stangelmaier & Wieser, 1996</small> *''Apamea zeta cyanochlora'' <small>Varga, 1976</small> *''Apamea zeta pseudopernix'' <small>Varga, 1977</small> *''Apamea zeta sandorkovacsi'' <small>Peregovits & Varga, 1984</small> *''Crymodes borea'' <small>Guenée, 1852</small> *''Crymodes exulis'' <small>(Lefebvre, 1836)</small> *''Crymodes zeta rofana'' <small>Wolfberger, 1952</small> *''Exarnis difflua'' <small>Geyer, 1837</small> *''Hadena exulis'' <small>Lefebvre, 1836</small> *''Hadena gelata'' <small>Lefebvre, 1836</small> *''Hadena zeta'' var. curoi'' <small>Calberla, 1888</small> *''Noctua pernix'' <small>Geyer, 1832</small> *''Polia clandestina'' <small>Boisduval, 1928</small> *''Polia zeta'' <small>Treitschke, 1825</small> }} '''Hrossygla''' ([[fræðiheiti]]: ''Apamea zeta'') er [[fiðrildi]] af [[ygluætt]] (''Noctuidae)''. Hún er með [[holarktíska svæðið|holarktíska]] útbreiðslu og finnst um [[norðurhvel]]. Það finnst um [[Evrópa|Evrópu]] og norðurhluta [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]].<ref name=pnw>[http://pnwmoths.biol.wwu.edu/browse/family-noctuidae/subfamily-noctuinae/tribe-apameini/apamea/apamea-zeta/ ''Apamea zeta''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190719213327/http://pnwmoths.biol.wwu.edu/browse/family-noctuidae/subfamily-noctuinae/tribe-apameini/apamea/apamea-zeta/ |date=2019-07-19 }} Pacific Northwest Moths.</ref> Vænghafið er 43–50&nbsp;mm. Fiðrildið er nokkuð breytilegt, en er yfirleitt grágrænt.<ref name=pnw/> Fiðrildin fljúga frá júlí til ágúst á Bretlandi. Lirfan nærist á ýmsum grösum. Í Norður-Ameríku finnst lirfan á [[Vingull|vinglum]] í fjallatúndrubúsvæði.<ref name=pnw/> Hún finnst um allt land á Íslandi.<ref name = "NÍ">[https://www.ni.is/biota/animalia/arthropoda/hexapoda/insecta/lepidoptera/noctuidae/hrossygla-apamea-exulis Hrossygla] [[Náttúrufræðistofnun Íslands]]</ref> ==Undirtegundir== *''Apamea zeta assimilis'' *''Apamea zeta cyanochlora'' (Búlgaría) *''Apamea zeta downesi'' <small>Mikkola, 2009</small> (Norður Ameríka) *''Apamea zeta hellernica'' (Grikkland) *''Apamea zeta marmorata'' *''Apamea zeta murrayi'' <small>(Gibson, 1920)</small> (Norður Ameríka) *''Apamea zeta nichollae'' <small>Hampson, 1908</small> (Norður Ameríka) *''Apamea zeta pelagica'' <small>Mikkola, 2009</small> (Norður Ameríka) *''Apamea zeta sanderkovacsi'' (Rúmenía) *''Apamea zeta zeta'' (mestöll Evrópa) Fyrrum undirtegund ''Apamea zeta alticola'' er nú talin fullgild tegund, ''[[Apamea alticola]]'' <small>(Smith, 1891)</small>. ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Ytri tenglar== *[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=9385 ''Apamea zeta'' up Mississippi Entomological Museum] *[http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Apamea_Zeta Lepiforum.de] {{commonscat|Apamea zeta}} {{wikilífverur|Apamea zeta}} {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Hreisturvængjur| ]] [[Flokkur:Ygluætt]] [[Flokkur:Skordýr á Íslandi]] a27do1s1pkjraxmsyumui5g0vqss4hg Listi yfir morð á Íslandi frá 2000 0 147910 1975031 1971760 2026-08-11T20:43:57Z ~2026-44247-35 119437 /* 14. júní */ 12 years prison sentence 1975031 wikitext text/x-wiki <div class="mw-collapsible" style="float: right"> <div style="text-align: center; ">Listar yfir [[morð á Íslandi]]</div> <div class="mw-collapsible-content"> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000]] </div> </div> Þetta er listi yfir [[morð á Íslandi]] frá árinu 2000. =2000 - 2009= ==2000== === 18. mars 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skýtur föður sinn með riffli, mögulega af slysni. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Húsavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~66 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~21 árs sonur hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 4 mánuðir |- | colspan="2" | Jón Frímann Jónsson (1934–2000) lést af völdum skotsára sem hann hlaut í höfuð. Sonur hans, f. 1979, sat við rúmgafl föður síns sem svaf og ætlaði að svipta sjálfan sig lífi. Jón vaknaði og greip til riffilsins sem sonurinn hélt á og hleypti hann þá af. Sagðist sonurinn hafa hleypt af tveimur skotum til viðbótar í sturlun. Ákvað hann að láta dauða föður síns líta út eins og sjálfsvíg þar til hann gæti sagt systkinum sínum frá því að hann væri valdur að dauða hans. Ekki fór það eftir og þremur dögum eftir að Jón hafði verið skotinn var sonurinn handtekinn. Sönnunargögn ýttu undir frásögn sonarins og voru þau tekin til refsilækkunar. Hann hlaut '''4 mánaða''' fangelsisdóm.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=200432&pageId=3018122&lang=is&q=%DE%F3r%F0i%20Braga%20J%F3nssyni Fjögurra mánaða fangelsi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3005105 Ákvað að fyrirfara sér við rúmstokk föður síns][http://www.haestirettur.is/domar?nr=1418 Ákæruvaldið gegn Þórði Braga Jónssyni]</ref> |} === 15. apríl 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona stungin ítrekað með hníf |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~22 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 18 ár |- | colspan="2" | Áslaug Óladóttir (1980–2000) stungin 28 sinnum og lést hún af áverkum sínum. Morðið talið sérstaklega hrottalegt. Rúnar Bjarki Ríkharðsson (1978–) játaði verknaðinn, ásamt öðrum brotum á borð við líkamsárásir og nauðgun á sama svæði og tíma og morðið átti sér stað. Rúnar var ekki talinn eiga sér neinar málsbætur og var dæmdur til '''18''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjaness þann 20. desember 2000, og staðfesti Hæstiréttur þann dóm þann 23. maí 2001.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=2237&leit=t Dómur í máli Rúnars Bjarka Ríkharðssonar][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2000/12/20/22_ara_karlmadur_daemdur_i_18_ara_fangelsi_fyrir_mo/ 22 ára karlmaður dæmdur í 18 ára fangelsi fyrir morð, nauðganir og líkamsárás]</ref> |} === 27. maí 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Konu hrint fram af svölum á 10. hæð í blokk |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 21 árs kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 23 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Áslaug Perla Kristjónsdóttir (1979–2000) lést af áverkum sínum eftir að hafa fallið af 10. hæð fjölbýlishúss í Kópavogi. Ásgeir Ingi Ásgeirsson (1976–) var ákærður fyrir morðið en hann neitaði sök. Mikið var tekist á fyrir rétti um hvort um slys væri að ræða eða ásetning. Hæstiréttur taldi óvéfengjanlegt að Ásgeir hafi veist að Áslaugu og hrint henni fram af svölum í íbúð hans eftir að hún neitaði honum um samfarir. Ásgeir lýsti síðar yfir ábyrgð á dauða Áslaugar. Ásgeir var dæmdur til '''14''' ára fangelsisvistar af Hæstarétti þann 21. júní 2001.<ref>[https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=14b36268–4627–41ef-8858–862646e7a6de Dómur í máli Ásgeirs Inga Ásgeirssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3009511 Sýknu er krafist á grundvelli vafaatriða]</ref> |} === 23. júlí 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~48 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Hallgrímur Elísson (1952–2000) lést eftir að þrengt hafði verið að hálsi hans þar sem hann lá á dýnu í íbúð í Reykjavík. Bergþóra Guðmundsdóttir (1961–2014) var ákærð í málinu en hún neitaði sök. Hún og Hallgrímur voru bæði gestkomandi í íbúðinni en þau, húsráðandi og annar gestur höfðu setið við drykkju og mögulega neytt annarra lyfja að kvöldi morðsins. Þrátt fyrir gloppóttann vitnisburð var talið óyggjandi að Bergþóra hefði framið morðið. Hún var dæmd til '''14''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjavíkur 30. mars 2001. Hæstiréttur staðfesti þann dóm 14. júní 2001.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=1945&leit=t Dómur í máli Bergþóru Guðmundsdóttur][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3013911 Kona dæmd fyrir að kyrkja mann: 14 ára fangelsi]</ref> |} === 8. nóvember 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður sleginn í höfuð með hamri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~27 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~33 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Einar Örn Birgisson (1973–2000) fannst myrtur, en hann var sleginn fjórum sinnum í höfuðið með hamri. Atli Guðjón Helgason (1967–) játaði á sig morðið viku síðar, en hann hafði áður reynt að hylja og losa sig við sönnunargögn. Dómarar töldu Atla hafa banað Einari af ásetningi og því hefði hann ekkert sér til málsbóta. Atli var dæmdur til '''16''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 29. maí 2001.<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/05/29/domur_i_mali_akaeruvaldsins_gegn_atla_helgasyni/ Dómur í máli ákæruvaldsins gegn Atla Helgasyni][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/05/29/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_manndrap/ Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp]</ref> |} == 27. október 2001== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður stunginn ítrekað með hníf, laminn með kylfu, og kæfður með plastpoka. Morðinginn taldi að verið væri að veitast að sér kynferðislega. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~44 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Finnbogi Sigurbjörnsson (1957–2001) fannst látinn í garði í Breiðholti. Ásbjörn Leví Grétarsson (1976–) gekkst við morðinu, en hann og Finnbogi höfðu hist í miðbæ Reykjavíkur og farið saman heim til Ásbjörns til að reykja maríjúana. Ásbjörn sagði viðleitni Finnboga hafa orðið kynferðislega og að það hafi minnt hann á misnotkun sem hann varð fyrir í æsku. Við þá minningu hafi hann sturlast og fundist hann vera að veitast að þeim sem hafði misnotað hann, en ekki að Finnboga, og fundist hann þurfa að deyða brotamanninn. Ásbjörn náði í eldhúshníf og stakk hann Finnboga átta sinnum í bringu og bak og skar hann níu sinnum þvert yfir háls hans. Finnbogi lést þó ekki við þetta svo að Ásbjörn náði í hafnarboltakylfu og sló Finnboga um tíu þungum höggum í höfuðið. Þar sem Finnbogi andaði enn, þrátt fyrir árásir Ásbjörns, náði Ásbjörní plastpoka og setti yfir höfuð Finnboga. Þegar Finnbogi hafði loks gefið upp öndina, dró Ásbjörn hann út úr íbúð sinni og yfir í nærliggjandi garð. Blóðslóð lá frá íbúðinni og að líkinu og var hún um 80 metra löng. Ásbjörn var byrjaður að þrífa blóð af áhöldunum sem hann notaði og af gólfinu þegar lögreglu bar að garði. Ásbjörn var dæmdur '''ósakhæfur''' sökum sturlunar og geðrofs, og gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3022255 Morðið við Bakkasel: Ástæða liggur ekki fyrir][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3426305 Morðrannsókn miðar vel][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/661668/ Ákærður fyrir manndráp][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/666167/ Hrottafengin og langvinn atlaga][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3031509 Áfram í öryggisgæslu á Sogni]</ref> |} ==2002== === 18. febrúar 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður undir áhrifum fíkniefna ræðst á annan með kjötexi án ástæðu. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~51 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~24 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Bragi Óskarsson (1951–2002) fannst látinn á Víðimel í Reykjavík. Bragi hafði hlotið mörg högg í höfuð og andlit sem höfðu verið veitt með kjötexi, slaghamri og sveðju. Sömu nótt og Braga var ráðinn bani var brotist inn á dekkjaverkstæði við Ægisíðu, en vísbendingar þaðan leiddu lögreglu til innbrotsþjófsins sem reyndist einnig vera morðingi Braga. Hafði morðinginn, Þór Sigurðsson (1978–), rekist á Braga og myrt hann engöngu vegna þess að Bragi varð á vegi hans. Þór var undir miklum áhrifum fíkniefna þegar bæði innbrotið og morðið áttu sér stað. Hann játaði verknaðinn og vísaði lögreglu á morðvopnin og blóðug föt í ruslatunnu rétt hjá morðstaðnum. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Þór til '''16''' ára fangelsisvistar þann 8. janúar 2003.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2130511 Fíkill framdi morð á leið heim úr innbroti][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/653053/?item_num=41&dags=2002–02-19 Maður handtekinn grunaður um morðið][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2003/01/08/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_mord/ Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir morð]</ref> |} === 6. mars 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona stingur mann sinn eftir að hann barði hana. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~50 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára sambýliskona hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár |- | colspan="2" | Steindór Kristinsson (1952–2002) var stunginn í bringu og kvið og lést 18 dögum síðar af lungnabilun vegna bráðrar lungnabreytingar og lungnabólgu í kjölfar þess. Steindór er talinn hafa barið sambýliskonu sína í andlitið að kvöldi árásarinnar en sambýliskonan, Sigurhanna Vilhjálmsdóttir (1963–2019), er sögð hafa reiðst heiftarlega og ráðist á Steindór eftir að hann barði hana. Sigurhanna bar við minnisleysi sökum ölvunar, en hún hlaut '''8''' ára dóm í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 25. október 2002.<ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/694913/ Dæmd í átta ára fangelsi fyrir manndráp]</ref> |} === 27. apríl 2002 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona kyrkir níu ára dóttur sína |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~9 ára stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~38 ára móðir stúlkunar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæf |- | colspan="2" | Níu ára stúlka lést eftir að móðir hennar þrengdi að hálsi hennar í húsi í Breiðholti aðfaranótt 27. apríl. Mæðgurnar sem bjuggu í Borgarfirði voru gestkomandi í húsinu. Húsráðanda var ekki viðvart um atburðinn fyrr en morguninn eftir.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2131743?iabr=on&fbclid=IwAR1fCRfMIOyAZMUOirtQlTEJP5w3obKYLGn-FIzAsXib9h8Wt1RScGpCS_k#page/n0/mode/1up/search/%E2%80%9CN%C3%ADu%20%C3%A1ra%E2%80%9D|title=Fréttablaðið - 81. tölublað (30.04.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2023-06-21}}</ref> Móðir stúlkunnar var dæmd '''ósakhæf''' sökum geðræns ástands og var gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3460668?iabr=on&fbclid=IwAR25XdvGODbml1m6xKxuKFjEkisotSiO6a7i4eD9kUUJ8pl2jiImLldhdPg#page/n3/mode/1up/search/%E2%80%9CN%C3%ADu%20%C3%A1ra%20d%C3%B3ttur%E2%80%9D|title=Morgunblaðið - 305. tölublað (31.12.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2023-06-21}}</ref> |} === 25. maí 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás fyrir utan skemmtistað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~22 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Baldur Freyr Einarsson og Gunnar Friðrik Friðriksson |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 6 ár, 3 ár |- | colspan="2" | Magnús Freyr Sveinbjörnsson (1980–2002) varð fyrir grófri líkamsárás af hendi tveggja manna fyrir utan skemmtistaðinn Spotlight í Hafnarstræti í Reykjavík. Magnús lést á spítala rúmri viku eftir að árásin átti sér stað. Allmörg vitni voru að árásinni auk þess sem að atburðurinn náðist á upptöku í öryggismyndavél. Árásarmennirnir gáfu sig fram við lögreglu daginn eftir og voru þá settir í gæsluvarðhald. Þeir voru dæmdir í 3 og 2 ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur, Hæstiréttur lengdi seinna dóma þeirra í '''6''' ár og '''3''' ár.<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3472193 https://www.mbl.is/frettir/innlent/2003/10/02/domur_thyngdur_yfir_monnum_sem_urdu_manni_ad_bana_i/</ref> |} === 26. september 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás á heimili |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~66 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~36 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Bragi Ólafsson (1936–2002) var stunginn til bana á heimili sínu að Klapparstíg í Reykjavík, en hann hafði orðið konu sinni að bana í sama húsi 14 árum áður. Banamein var stungusár sem náði inn að hjarta, en hann hafði verið stunginn víða, meðal annars í framhandlegg og kvið. Þegar lögreglu og sjúkrabíl bar að garði var Bragi enn með lífsmarki og gat hann skýrt lögreglu að einhverju leiti frá atburðarásinni. Bragi var látinn þegar komið var upp á sjúkrahús. Að sögn nágranna Braga var mikið blóð á veggjum íbúðarinnar og á gangi hússins. Lögreglan handtók Stein Ármann Stefánsson (1966–2013) sama kvöld. Steinn Ármann hafði áður komið við sögu hjá lögreglu og var hann talinn veikur á geði. Fjölskylda Steins hafði þá þegar lýst yfir áhyggjum sínum af andlegu ástandi Steins, en hún taldi víst að hann gæti reynst hættulegur og framið eitthvert voðaverk. Steinn neitaði til að byrja með að hafa verið valdur að dauða Braga, en viðurkenndi það fljótlega. Vafi lék á um sakhæfi hans, en geðlæknar voru ekki sammála um ástand Steins að kvöldi morðsins. Hæstiréttur dæmdi hann þó að lokum '''ósakhæfan''' og var honum gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni. Hann er talinn hafa verið á sterkum lyfjum er hann framdi verknaðinn og hafi verið haldinn ranghugmyndum. Steinn á að baki langan sakaferil.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=2854&leit=t Dómur í máli Steins Stefánssonar][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3036552 Hörð átök og blóð upp um veggi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=263499&pageId=3697727&lang=is&q=%C1rmann%20Stef%E1nsson Manndrápsmálið á Klapparstíg][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=263747&pageId=3706700&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Gæðlæknar ósammála um sakhæfi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=201841&pageId=3054705&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Einnig vandamál á Íslandi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=348436&pageId=5467027&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Sýknaður af ákæru um manndráp]</ref> |} ==2004== === 31. maí 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir stingur unga dóttur sína með hníf. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~12 ára stelpa |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~43 ára móðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæf |- | colspan="2" | Guðný Hödd Hildardóttir (1992–2004) fannst stungin til bana á heimili sínu á Hagamel í Reykjavík. Móðir Guðnýjar, Hildur Árdís Sigurðardóttir (1961–2020), hafði veist að Guðnýju og bróður hennar með hníf. Bróður Guðnýjar tókst að flýja úr íbúðinni og fór yfir til vinar síns sem hringdi á lögregluna. Er lögreglan kom heim til Hildar fann hún Guðnýju látna í rúmi sínu, en hún hafði verið stungin margsinnis. Hildur sjálf var illa særð þar sem hún hafði stungið sjálfa sig eftir að hafa sært son sinn og banað dóttur sinni. Hildur var færð á spítala þar sem hennar var gætt, en þaðan var hún síðan færð að Sogni. Hildur hafði áður reynt að fremja sjálfsvíg og hafði einnig sagt í návist annarra að frekar myndi hún drepa sig og börnin sín en að þau yrðu tekin af henni. Kennarar barnanna höfðu að auki lýst yfir áhyggjum af velferð þeirra. Hildur var dæmd '''ósakhæf''' og gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349266&pageId=5504819&lang=is&q=manndr%E1p Dæma móður á Hagamel][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349283&pageId=5505301&lang=is&q=Hildur%20%C1rd%EDs%20Sigur%F0ard%F3ttir Sagðist frekar drepa börnin en láta þau frá sér][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5484396 Man ekki eftir að hafa banað dóttur sinni][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/803791/ Guðný Hödd Hildardóttir]</ref> |} === 4. júlí 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður myrðir sína fyrrverandi með kúbeini og losar sig við líkið úti í hrauni. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~34 ára [[Indónesía| indónesísk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~45 ára barnsfaðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Sri Rahmawati (1970–2004) var myrt með kúbeini og taubelti. Morðinginn bar líkið inn í sturtuklefa og þreif það. Setti svo í poka og bar út í bíl. Hann henti farsíma hennar í sjóinn og losaði sig við líkið í hraungjótu í nágrenni Hafnarfjarðar. Morðinginn, Hákon Eydal (1959–), barnsfaðir fórnarlambsins, var dæmdur í '''16''' ára fangelsi 2005.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3759473 Sextán ára fangelsi fyrir morð; grein í Fréttablaðinu 2005]</ref> |} === 1. nóvember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~25 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 11 ár |- | colspan="2" | Sæunn Pálsdóttir (1979–2004) lést eftir að eiginmaður og barnsfaðir hennar þrengdi að hálsi hennar með þvottasnúru aðfaranótt 1. nóvember 2004 á heimili þeirra í Kópavogi. Eiginmaður hennar, Magnús Einarsson, játaði verknaðinn fyrir tengdaforeldrum sínum og lögreglu. Talið er að morðið hafi verið framið af ásetningi, en engu að síður sýndi Magnús iðrun. Héraðsdómur dæmdi Magnús til 9 ára fangelsisvistar en Hæstiréttur þyngdi þann dóm og dæmdi Magnús til '''11''' ára fangelsisvistar þann 23. febrúar 2006.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=3793&leit=t Dómur í máli Magnúsar Einarssonar][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3887405 Dæmdur í ellefu ára fangelsi]</ref> |} === 13. nóvember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~32 ára [[Danmörk| Dani]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~29 ára [[Bretland| Breti]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 1½ ár |- | colspan="2" | Flemming Tolstrup (1972–2004) lést á veitingastaðnum Traffic í Keflavík aðfaranótt laugardagsins 13. nóvember 2004. Scott McKenna Ramsay (1975–) kýldi Tolstrup í hálsinn með þeim afleiðingum að slagæð rifnaði og blæðing sem Flemming hlaut milli heila og heilahimna leiddi til dauða hans. Ramsey viðurkenndi strax á vettvangi að hafa slegið hann og sagði ástæðuna þá að Flemming hefði stöðugt verið að áreita sambýliskonu hans. Fyrir héraðsdómi hafði Ramsey játað brotið skýlaust og þótti sannað að andlát Flemmings hefði verið bein afleiðing hnefahöggsins sem hann veitti honum. Héraðsdómur Reykjaness dæmdi Scott Mckenna Ramsay í átján mánaða fangelsi, þar af fimmtán mánuði skilorðsbundið, í október 2005, sem Hæstiréttur Íslands staðfesti 23. mars 2006.<ref>[http://www.visir.is/g/200660323057/haestirettur-stadfestir-dom-yfir-ramsey Hæstiréttur staðfestir dóm yfir Ramsay] [https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=6c369b81-91ff-442d-b57f-de70ba33bd38 Hæstaréttardómur yfir Ramsay]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ==2005== === 15. maí 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás í veislu |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | [[Víetnam| Víetnamskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~33 ára [[Víetnam| víetnamskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Phong Van Vu lést af völdum innvortis blæðinga í brjóstholi. Phong var stunginn í brjóstkassa og víðar með þeim afleiðingum að hnífurinn gekk inn í bæði lungu og lungnaslagæð og í gegnum þind hans. Phong og maður að nafni Phu Tién Nguyén (1972–) voru í veislu í Kópavogi og höfðu deilt í töluverðan tíma um hvor ætti að sýna hinum meiri virðingu sökum aldurs, en það er hefð í heimalandi þeirra að hinn yngri sýni hinum eldi meiri virðingu. Eftir þrálátar deilur á Phong að hafa veitt Phu höfuðhögg og Phu þá reiðst. Hann greip til hnífs sem hann hafði í vasa sínum og lagði til Phong. Vitni á staðnum sögðu að árásin hafi verið einbeitt og af ásetningi og töldu dómarar framburð Phu um að um sjálfsvörn væri að ræða ótrúverðuga. Phu réðst á Phong og veitti honum áverka á hálsi, handlegg, kvið og brjóstkassa sem leiddi hann til dauða. Vitni sem reyndi að stíga á milli hlaut stungusár við mjöðm af völdum Phu. Það tók töluverð átök að stoppa árás Phu, en þegar það hafði tekist reyndi Phu aftur að ráðast á Phong og leitaði að nýjum vopnum. Dómurum þótti Phu ekki eiga sér neinar málsbætur og var hann dæmdur til '''16''' ára fangelsisvistar af Hæstarétti þann 6. apríl 2006.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=3869&leit=t Dómur í máli Phu Tién Nguyén] [http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1048795/ Sextán ár fyrir manndráp] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=262693&pageId=3683025&lang=is&q=manndr%E1p Sextán ár fyrir manndráp] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3868533 Fékk sextán ára dóm fyrir hnífstunguárás] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3677227 Ákærður fyrir að drepa mann með hnífsstungum]</ref> |} === 14. ágúst 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Keflavíkurstöðin| Herstöðin í Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára kvenkyns [[Bandaríkin| bandarískur]] hermaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | (Mögulega) ~21 árs [[Bandaríkin| bandarískur]] hermaður ''(sýknaður)'' |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Hermaðurinn Ashley Turner (1985–2005) fannst látin í kompu nálægt líkamsræktarstöð hermanna á herstöðinni á Keflavíkurflugvelli, en hún hafði verið falin þar. Miklir áverkar voru á líkama Turners en hún hafði einnig hlotið stungusár í hnakka sem talið er að hafi leitt hana til dauða. Herlögreglan handtók Calvin Eugene Hill (1984–) sem var talinn hafa ráðist á Turner á stigagangi í blokk á herstöðinni, en vitni lýstu vettvangi eins og sláturhúsi. Turner var enn á lífi er hún fannst en var úrskurðuð látin þegar komið var með hana á hersjúkrahús á Vellinum. Hill og Turner höfðu átt í deilum eftir að Hill hafði stolið greiðslukorti hennar ásamt öðrum hermanni og tekið út af því miklar fjárhæðir. Hill var enn að bíða niðurstöðu í því máli þegar morðið átti sér stað. Bandarískir sérfræðingar voru sendir til landsins til að rannsaka vettvang. Blóð úr Turner fannst á skóm Hill og átti hann yfir höfði sér lífstíðar- eða dauðadóm ef hann yrði fundinn sekur. Herinn tók að fullu við rannsókn málsins eftir að í ljós kom að engir Íslendingar tengdust málinu, og Hill var í kjölfarið fluttur á herstöð bandaríska hersins í Þýskalandi þar sem hann var áfram yfirheyrður. Hann neitaði sök allan tímann og var sýknaður af öllum kærum fyrir herrétti. Kom það varnarliðinu mjög á óvart þar sem allir höfðu talið óvéfengjanlegt að Hill væri morðinginn. Foreldrar Turners voru mjög ósáttir með meðferð málsins og gagnrýndu harðlega hve langan tíma rannsóknin tók. Einnig gagnrýndu þau það að Hill hafi verið leyft að búa í sama stigagangi og Turner þrátt fyrir að hann hafi stolið af henni háum fjárhæðum og hún átt að vitna gegn honum í því máli. Ef engin ný sönnunargögn koma upp sem benda á að einhver annar gæti verið morðingi Turners, eða gefa staðfestingu á sekt Hills, mun engum verða refsað fyrir morðið. Þó flestir telji ótvírætt að Hill sé morðingi Turners, virðist málið vera '''óupplýst'''.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349692&pageId=5529680&lang=is&q=mor%F0 Vitnið reyndi að komast undan][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=262012&pageId=3671356&lang=is&q=mor%F0 Stungusár var á hnakka][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=270788&pageId=3858845&lang=is&q=MOR%D0 Ung varnarliðskona stungin til bana][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=358186&pageId=5728633&lang=is&q=Mor%F0 Bandarískir sérfræðingar komnir][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=272082&pageId=3900500&lang=is&q=Ashley%20Turner Fer fyrir herrétt][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=364371&pageId=5889971&lang=is&q=Ashley%20Turner Valið í kviðdóm fyrir réttarhöld][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=277011&pageId=3957677&lang=is&q=Ashley%20Turner Verjendur segja galla vera á rannsókn][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=271599&pageId=3887323&lang=is&q=Ashley%20Turner Gæti verið dæmdur til dauða fyrir morð][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=277491&pageId=3968742&lang=is&q=Ashley%20Turner Engum refsað fyrir morðið]</ref> |} === 20. ágúst 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Uppdópaður maður veitist að félaga sínum með hníf |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14½ ár |- | colspan="2" | Bragi Halldórsson (1985–2005) fannst látinn í íbúð á Hverfisgötu að morgni menningarnætur 2005. Bragi var gestkomandi í íbúðinni en þar bjó Sigurður Freyr Kristmundsson, ásamt hjónum sem áttu íbúðina. Sigurður, Bragi og húsbóndinn sátu og töluðu saman við eldhúsborðið. Sigurður segist hafa gripið 14 cm flökunarhníf sem þarna var til þess að leggja áherslu á orð sín, en hann kvaðst ekki muna um hvað var rætt. Sigurður segir að hann og Bragi hafi staðið upp samtímis og hnífurinn í kjölfarið stungist í Braga. Vitni segja hins vegar að Bragi hafi setið kyrr og aðeins Sigurður hafi staðið upp. Einnig sagði finnskur réttarmeinafræðingur að töluverðu afli hefði þurft að beita til að stinga Braga á þennan hátt, en hnífurinn gekk í gegnum rússkinnsjakka Braga, skinn, brjósk, lifur og hjarta. Reynt var að bjarga Braga en honum blæddi út. Sigurður flúði vettvang en sneri fljótt aftur og var þá handtekinn af lögreglu. Í blóði hans fannst bæði amfetamín og kókaín, en Sigurður hafði neytt eiturlyfja marga daga í röð fyrir morðið, sem og drukkið áfengi. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Sigurð sakhæfan og til '''14 ára og 6 mánaða''' fangelsisvistar fyrir morðið í febrúar 2006. Sigurður er sonur Kristmundar sem framdi morðið á Guðjóni Atla 1976.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3883000 Rak flökunarhníf beint í hjartastað][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1067341/ Dæmdur til 14 1/2 árs fangelsisvistar][http://www.visir.is/jatadi-a-sig-mord-vid-hverfisgotu/article/2005508240331 Játaði á sig morð við Hverfisgötu][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349710&pageId=5530293&lang=is&q=mor%F0 Þegar fíkniefnaneysla leiðir til morðs]</ref> |} ==2007== === 29. júlí 2007=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skotinn með riffli. Morðinginn svipti sig svo lífi. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~35 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~38 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Stefán Jónsson (1972–2007) var skotinn til bana á Sæbraut í Reykjavík. Árásarmaðurinn, Tómas Björnsson (1969–2007), notaði tuttugu og tveggja kalibera tékkneskan riffill til verksins. Stefán náði að forða sér áður en árásarmaðurinn skyti aftur og var honum hleypt inn í sendiferðabíl. Ökumaður sendiferðabílsins tók svo eftir því að Stefán hreyfði sig ekki og keyrði hann að Laugardalslaug þar sem hann og starfsmenn laugarinnar reyndu að koma Stefáni aftur til lífs meðan beðið var eftir sjúkrabíl. Stefán var úrskurðaður látinn á Landspítalanum stuttu síðar. Árásarmaðurinn keyrði á Þingvelli þar sem hann svipti sig lífi með sama skotvopni. Skildi hann eftir bréf þar sem hann útskýrði gjörðir sínar. Tómas hafði myrt elskhuga fyrrum konu sinnar.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3969743 Horfði á morðingjann hlaða riffilinn aftur og forðaði sér][http://www.visir.is/myrti-elskhuga-fyrrverandi-konu-sinnar-og-svipti-sig-svo-lifi/article/200770729025 Myrti elskhuga fyrrverandi konu sinnar og svipti sig svo lífi] </ref> |} === 7. október 2007=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Höfuðáverkar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~44 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Borgþór Gústafsson (1963–2007) lést eftir mikla höfuðáverka. Ákærði, Þórarinn Gíslason, neitaði sök og bar við minnisleysi sökum drykkju og lyfjaneyslu. Dómarar töldu sök Þórarins óvéfengjanlega og var Þórarinn í kjölfarið dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 22. maí 2008.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S200800458&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Þórarins Gíslasonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == 17. ágúst 2009== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Höfuðáverkar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Bragi Friðþjófsson (1978–2009) lést eftir höfuðáverka af völdum Bjarka Freys Sigurgeirssonar (1978–2020) í herbergi Bjarka í Hafnarfirði. Bjarki játaði morðið að hluta og var dæmdur í '''16''' ára fangelsisvist af Héraðsdómi Reykjaness þann 30. nóvember 2009.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S200900821&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Bjarka Freys Sigurgeirssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.visir.is/bjarki-freyr-fekk-16-ar/article/2009470809177 Bjarki Freyr fékk 16 ár]</ref> |} =2010 - 2019= ==2010== === 8. maí 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Tilefnislaus líkamsárás. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjanesbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~53 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Haukur Sigurðsson (1957–2010) lést eftir mikla áverka sem Ellert Sævarsson (1979–) veitti honum. Ellert játaði á sig morðið en hann var bæði undir áhrifum áfengis og amfetamíns er morðið átti sér stað. Ellert mætti Hauki á göngu í Reykjanesbæ og taldi af einhverjum ástæðum að Haukur væri barnaníðingur. Haukur og Ellert þekktust ekki og var árásin að öllu tilefnislaus. Hann veittist að Hauki eftir einhver orðaskipti og barði, sparkaði í hann þar sem hann lá í jörðinni og að endingu kastaði hann hellustein sem hann fann í höfuð Hauks, með þeim afleiðingum að hann lést. Blaðberi fann lík Hauks og hringdi á lögreglu. Ellert var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjaness þann 27. september 2010.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201000585&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Ellerts Sævarssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.visir.is/sudurnesjamordid--gret-thegar-hann-lysti-mordinu/article/2010348014320 Suðurnesjamorðið][http://www.mbl.is/frettir/forsida/2010/09/09/jatadi_manndrap_fyrir_domi/ Játaði manndráp fyrir dómi][http://www.dv.is/frettir/2010/6/18/mord-i-reykjanesbae-mennirnir-thekktust-ekki/ Morðið í Reykjanesbæ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621041923/http://www.dv.is/frettir/2010/6/18/mord-i-reykjanesbae-mennirnir-thekktust-ekki/ |date=2010-06-21 }}</ref> |} === 15. ágúst 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás á heimili |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Hafnarfjörður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~37 ára framkvæmdastjóri sælgætisgerðarinnar Góu |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~23 ára maður ástfanginn af kærustu hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Hannes Þór Helgason (1973–2010) var stunginn til bana og játaði Gunnar Rúnar Sigurþórsson (1987–) að hafa myrt Hannes og var hann dæmdur í '''16''' ára fangelsi af hæstarétti árið 2011. Málið tengdist kærustu Hannesar en Gunnar var ástfanginn af henni. Gunnar hafði árinu áður birt myndband af sér þar sem hann lýsti yfir eldheitri ást sinni á þessari kærustu Hannesar.<ref>[http://www.visir.is/haestirettur-daemir-gunnar-runar-i-16-ara-fangelsi/article/2011111019492 Hæstiréttur dæmir Gunnar Rúnar í 16 ára fangelsi 2011]</ref> |} === 14. nóvember 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður gengur í skrokk á föður sínum. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 61 árs tónlistarmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 31 árs sonur hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Ólafur Þórðarson, tónlistarmaður, (1949–2011) varð fyrir líkamsárás þann 14. nóvember 2010 og lést af völdum þeirra áverka sem hann hlaut í árásinni þann 4. desember 2011. Ákærði, sonur Ólafs, Þorvarður Davíð Ólafsson (1979–2013) játaði að hafa veitt föður sínum áverkana sem leiddu til andláts Ólafs. Þorvarður, sem var undir áhrifum áfengis og fíkniefna, hlaut 14 ára fangelsisdóm í Héraðsdómi.<ref>https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=bf9a216d-3c7e-430f-8b87-aa0c0ddc7c6c{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>http://www.visir.is/g/2011111209593</ref> |} ==2011== === 12. maí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Heiðmörk]], nærri [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~21 árs kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 25 ára sambýlismaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Þóra Elín Þorvaldsdóttir (1990–2011) var kyrkt af sambýlismanni sínum og barnsföður, Axel Eskfjörð Jóhannssyni, í Heiðmörk. Axel keyrði hana upp á Landspítalann eftir að hún lést og gaf sig fram. Hann var dæmdur '''ósakhæfur''' og var vistaður á réttargeðdeild.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201100849&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Axels Jóhannssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/mordid-i-heidmork-axel-leiddur-fyrir-domara---rikissaksoknari-vill-lokad-thinghald Axel Jóhannsson leiddur fyrir dómara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160624181615/http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/mordid-i-heidmork-axel-leiddur-fyrir-domara---rikissaksoknari-vill-lokad-thinghald |date=2016-06-24 }}</ref> |} === 2. júlí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir kyrkir nýfætt barn sitt og sker í andlit þess |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Nýfætt barn |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Litáen| Litháensk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 2 ár |- | colspan="2" | Agné Krataviciuté sögð hafa kyrkt nýfætt sveinbarn sitt þar til það lést á baðherbergi á Hót­el Frón. Barnið var líka með skurðáverka á andliti. Agné neitaði sök en var dæmd til '''2''' ára fangelsisvistar þann 28. mars 2012.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201101651&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Agné Krataviciuté]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 14. júlí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður stunginn til bana á veitingastað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~45 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Hilmar Þórir Ólafsson (1966–2011) var stunginn til bana á veitingastaðnum Monte Carlo í Reykjavík. Redouane Naoui (1972–) var sakfelldur fyrir morðið og var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 24. nóvember 2011.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201101558&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Redouane Naoui]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == 3. febrúar 2012== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~36 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~23 ára unnusti hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Þóra Eyjalín Gísladóttir (1976–2012) var stungin til bana í Hafnarfirði. Hlífar Vatnar Stefánsson (1989–), unnusti hinnar látnu, játaði á sig morðið og var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Hæstarétti þann 17. janúar 2013.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201200349&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Hlífars Vatnars Stefánssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ==2013== === 17. mars 2013=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður hristir ungt barn sitt harkalega. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 5 mánaða stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Bretland| Breskur]] faðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 5 ár |- | colspan="2" | Scott James Carcary var sagður hafa hrist fimm mánaða gamla dóttur sína það harkalega að hún lést nokkrum tímum síðar. Scott neitar sök en var dæmdur í '''5''' ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 10. apríl 2014.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201301270&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Scott James Carcary]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 7. maí 2013=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Egilsstaðir]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~60 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Karl Jónsson (1953–2013) stunginn til bana á heimili sínu á Egilsstöðum. Friðrik Brynjar Friðriksson (1988–) var dæmdur í '''16''' ára fangelsi fyrir morðið af Héraðsdómi Austurlands þann 23. október 2013. Hæstiréttur staðfesti þann dóm þann 18. júní 2014.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201300044&Domur=5&type=1&Serial=1 Dómur í máli Friðriks Brynjars Friðrikssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[www.mbl.is/frettir/innlent/2014/06/18/stadfestir_16_ara_fangelsisdom/ Staðfestir 16 ára fangelsisdóm]</ref> |} == 27. september 2014== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 26 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 29 ára [[Pólland| pólskur]] eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Ríkissaksóknari hefur gefið út ákæru fyrir manndráp á hendur 29 ára gömlum karlmanni, Mariusz Brozio (1985– ). Hann er sakaður um að hafa orðið 26 ára eiginkonu sinni að bana í íbúð þeirra í Stelkshólum þann 27. september 2014. Maðurinn er talinn hafa banað henni með því að þrengja að öndunarvegi hennar.<ref>http://www.visir.is/g/2015150229693</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2014/10/17/akaeruvaldid-fer-fram-aframhaldandi-gaesluvardhald/ |title=Geymd eintak |access-date=2018-12-06 |archive-date=2015-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151204001543/http://www.dv.is/frettir/2014/10/17/akaeruvaldid-fer-fram-aframhaldandi-gaesluvardhald/ |url-status=dead }}</ref> |} ==2015== === 14. febrúar 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~41 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Pólland| Pólsk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Danuta Kaliszewska stakk sambýlismann sinn til bana á heimili þeirra. Hún var dæmd í '''16''' ára fangelsi. Hún neitaði sök.<ref>http://www.visir.is/manndrap-i-hafnarfirdi--daemd-i-16-ara-fangelsi/article/2015150719954</ref> |} === 2. október 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Akranes]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Maður játaði að hafa sett hendur um háls manns á Akranesi og hert að. Hann hefur einnig játað að hafa sett reim um háls mannsins og hert.<ref>http://www.ruv.is/frett/jatar-ad-hafa-hert-ad-halsi-manns-med-reim</ref><ref>[http://www.ruv.is/frett/gunnar-orn-i-16-ara-fangelsi-fyrir-mord] Gunnar Örn í 16 ára fangelsi fyrir morð (RÚV 27.10.2016)</ref> |} === október 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Mennirnir bjuggu báðir í búsetukjarna fyrir geðfatlaða |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Maður fannst myrtur við Miklubraut. Grunaður maður var handtekinn.<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/10/22/manndrap_vid_miklubraut/ Manndráp við Miklubraut] Skoðað 19. janúar 2016.</ref> Maðurinn sem dó og sá sem ákærður var fyrir manndráp bjuggu í búsetukjarna fyrir geðfatlaða við Hringbraut<ref>[http://www.visir.is/g/2016160129289] Ákærður fyrir manndráp á Hringbraut (Vísir 25. janúar 2016)</ref> |} == 13. apríl 2016== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skýtur konu sína og síðan sjálfan sig |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Akranes]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 54 ára [[Rússland| rússnesk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Íslenskur eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Guðmundur Valur Óskarsson skaut eiginkonu sína til bana á Akranesi og framdi því næst sjálfsmorð.<ref>http://www.visir.is/myrti-konu-sina-og-svipti-sig-sidan-lifi/article/2016160419531</ref> Konan hét Nadezda Edda Tarasova og var rússnesk. Hún var 54 ára en Guðmundur var á sjötugsaldri og hafði glímt við langvarandi veikindi.<ref>http://www.visir.is/nofn-hjonanna-sem-fundust-latin-a-akranesi/article/2016160419344</ref> |} ==2017== === 14. janúar 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | [[Grænland| Grænlenskur]] sjómaður tekur stúlku upp í bíl sinni niðri í [[Miðborg Reykjavíkur| miðbæ Reykjavíkur]] og kastar henni út í sjó á [[Suðurland| Suðurlandi]]. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Suðurland]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 20 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 30 ára [[Grænland| grænlenskur]] sjómaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 19 ár |- | colspan="2" | Birna Brjánsdóttir fannst látin í fjöru við Selvogsvita þann 22. janúar eftir að hafa verið týnd í rúma viku. 2 menn, grænlenskir sjómenn af togaranum ''Polar Nanoq'', voru grunaðir um verknaðinn og sátu í haldi. Síðar beindist grunurinn að öðrum mannanna, Thomasi Möller Olsen sem situr í haldi. Hann neitar enn sök. Blóðblettir úr Birnu fundust meðal annars í bíl sem hann tók á leigu og öryggismyndavélar í Reykjavík og Hafnarfirði náðu myndum af bílnum. Olsen fékk '''19''' ára fangelsisdóm fyrir morðið og fíkniefnainnflutning. Honum til refsiþyngdar var metið að hann hafi reynt að afvegaleiða lögreglu og varpa sök á félaga sinn.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170928711/thomas-fekk-thyngri-dom-fyrir-ad-varpa-sok-a-skipsfelaga-sinn Thomas fékk þyngri dóm fyrir að varpa sök á skipsfélaga sinn] Vísir skoðað 29 sept. 2017.</ref> |} === 7. júní 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Árásin er talin hafa tengst handrukkun |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | Mosfellsdalur, [[Mosfellsbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Tveir menn |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |6 ár |- | colspan="2" | Arnar Jónsson Aspar lést við árás að Æsustöðum í Mosfellsdal. Árásin er talin hafa tengst handrukkun. Sex voru handtekin, fimm karlar og ein kona. <ref>[http://www.ruv.is/frett/tveir-hinna-handteknu-voru-daemdir-i-februar Tveir hinna handteknu voru dæmdir í febrúar] Rúv, skoðað 8. júní 2017.</ref> |} === 21. september 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona frá [[Lettland| Lettlandi]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Hælisleitandi frá [[Jemen]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Erlend kona á fimmtugsaldri varð fyrir líkamsárás að kvöldi til á Hagamel 18. Hún varð úrskurðuð látin á Landspítalanum. Tveir karlmenn voru handteknir á vettvangi, annar var erlendur ríkisborgari á fertugsaldri og var hann gestkomandi, en hinn var Íslendingur á þrítugsaldri og búsettur í húsinu. Konan sem lést bjó einnig í húsinu.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170929685/manndrap-a-melunum Manndráp á Melunum] Vísir, skoðað 22. september 2017.</ref> Maðurinn var hælisleitandi frá [[Jemen]] en konan, Sanita Braune, frá Lettlandi.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170928728/hinn-grunadi-i-hagamelsmalinu-urskurdadur-i-fjogurra-vikna-gaesluvardhald Hinn grunaði í Hagamelsmálinu úrskurðaður í fjögurra vikna gæsluvarðhald] Vísir, skoðað 29. sept. 2017.</ref> Maðurinn, Khaled Cairo, hafði slegið Sanitu með glerflöskum og slökkvitæki. Hann kvaðst vera ósáttur að hún hafi verið í tygjum við blökkumann. Cairo hegðaði sér undarlega í samskiptum við lögreglu og í dómssal. Hann var þó ekki metinn ósakhæfur eða siðblindur og var dæmdur í 16 ára fangelsi.<ref>[http://www.visir.is/g/2018180418835/daemdur-i-16-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-hagamel Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp á Hagamel] Vísir, skoðað 18. apríl, 2018.</ref> |} === 3. desember 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás um nótt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 20 ára [[Albanía| albanskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 25 ára Íslendingur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |17 ár |- | colspan="2" | Tveir albanskir karlmenn voru stungnir af íslenskum karlmanni á þrítugsaldri á Austurvelli um miðja nótt í kjölfar slagsmála. Annar maðurinn lést nokkrum dögum síðar á sjúkrahúsi.<ref>[http://www.ruv.is/frett/latinn-eftir-hnifstunguaras-a-austurvelli Látinn eftir hnífsstunguárás á Austurvelli] Rúv, skoðað 9. des. 2017.</ref> Gerandinn Dagur Hoe Sigurjónsson (1992– ) var ákærður fyrir að bana hinum albanska Klevis Sula (1997–2017) á Austurvelli í byrjun desember 2017. Samkvæmt ákærunni stakk hann Sula fjórum sinnum. Dagur var jafnframt ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa við sama tilefni stungið annan albanskan mann þrisvar þannig að sá hlaut meðal annars slagæðablæðingu.<ref>http://www.ruv.is/frett/akaerdur-fyrir-mord-og-manndrapstilraun</ref> Dagur var dæmdur í 17 ára fangelsi.<ref>[http://www.visir.is/g/2018180629807 Dagur Hoe dæmdur í 17 ára fangelsi] Vísir, skoðað 16. júlí 2018</ref> |} == 31. mars 2018== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður banar bróður sínum í Árnessýslu<br /> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Suðurland]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 65 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Bróðir hins látna |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |7 ár, síðar lengt í 14 ár |- | colspan="2" | Ragnar Lýðsson (24. nóvember 1952–31. mars 2018) fannst látinn á bænum Gýgjarhóli II í Árnessýslu. Þrír bræður voru á staðnum er atvik átti sér stað. Valur Lýðsson, bróðir Ragnars og ábúandi á bænum tilkynnti um andlátið. Frásögn hans af hvernig á andlátið bar til þótti ótrúverðug og í framhaldinu var hann grunaður um manndráp. Þriðja bróðurnum var sleppt að lokinni skýrslutöku, hann var sofandi þegar umrædd átók áttu sér stað. Ummerki voru um átök á vettvangi og bráðabirgðakrufning leiddi í ljós að áverkar á líkinu hafi orðið Ragnari að bana.<ref>[http://www.ruv.is/frett/brodirinn-grunadur-um-manndrap Bróðirinn grunaður um manndráp] Rúv, skoðað 3. apríl, 2018.</ref> |} == 8. desember 2019== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Manni hrint af svölum. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Úlfarsárdalur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Litáskur karlmaður á fimmtugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Litáskur karlmaður á sextugsaldri <ref>[https://www.visir.is/g/20202009982d/akaerdur-fyrir-mord-med-thvi-ad-kasta-manni-fram-af-svolum Ákærður fyrir morð með því að kasta manni fram af svölum]Vísir, skoðað 9 sept 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Sýknaður |- | colspan="2" |Litáskur maður á fimmtugsaldri fannst látinn fyrir utan fjölbýlishús í Grafarholti. Arturas Leimontas er sagður hafa ráðist á manninn og kastað honum svo fram af svölum íbúðarinnar með þeim afleiðingum að hann lést skömmu síðar. Arturas neitaði sök en var dæmdur í 16 ára fangelsi í Héraðsdómi en var síðar sýknaður í Landsrétti. Landsréttur hélt því fram að enginn vitni gætu staðfest það sem Arturas var gefið að sök og að gögn úr réttarmeinafræðirannsókn málsins stæðust ekki.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212123846d/syknadur-i-landsretti-eftir-sextan-ara-dom-i-heradi|title=Sýknaður í Landsrétti eftir sextán ára dóm í héraði - Vísir|date=2021-06-18|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} =2020 - 2029= ==2020== === 28. mars 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona fannst látin á heimili sínu. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Sandgerði]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona á sextugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á sextugsaldri, sambýlismaður konunnar <ref>[https://www.ruv.is/frett/2020/04/08/gaesluvardhald-framlengt-til-15-april Gæsluvarðhald framlengt...]Rúv, skoðað 20. apríl 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |14 ár |- | colspan="2" |Björg Ástríðardóttir (1968–2020) fannst látin á heimili sínu í Sandgerði þar sem hún bjó með eiginmanni sínum. Ragnar Sigurður Jónsson (1965– ), eiginmaður Bjargar, var handtekinn 4 dögum síðar grunaður um að hafa banað eiginkonu sinni með því að hafa þrengt að hálsi hennar þar til hún lést. Ragnar bar við minnisleysi sökum drykkju en var dæmdur í '''14 ára''' fangelsi í júní 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222247210d/-hvernig-af-hendirdu-lik-fyrir-mis-tok-|title=„Hvernig af­hendirðu lík fyrir mis­tök?“ - Vísir|date=2022-11-04|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} === 6. apríl 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Sonur réðst á móður og stjúpföður með hnífi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Móðir geranda |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri <ref>[https://www.visir.is/g/2020142808d/mordid-i-hafnarfirdi-logregla-var-a-heimilinu-fimm-timum-fyrir-andlatid Morðið í Hafnarfirði...]Vísir, skoðað 15. apríl 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |Fellt niður vegna andláts geranda. |- | colspan="2" |Maður á þrítugsaldri veittist að móður sinni og sambýlismanni hennar með hníf með þeim afleiðingum að móðir mannsins lést. Hann stakk móður sína tvívegis og veitti sambýlismanni hennnar stungusár á höku og á handlegg<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20202013985d/haskalegur-akstur-og-haettuleg-aras-a-samvisku-grunads-mordingja|title=Háskalegur akstur og hættuleg árás á samvisku grunaðs morðingja - Vísir|date=2020-09-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref>. Maðurinn svipti sig lífi á réttargeðdeild Landspítalans á jóladag 2020 og var málið fellt niður.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212057020d/manndrapsmal-fellt-nidur-vegna-andlats-akaerda|title=Manndrápsmál fellt niður vegna andláts ákærða - Vísir|date=2021-05-01|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} === 25. júní 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður kveikti í húsi á Bræðraborgarstíg |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 3 Pólverjar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á sjötugsaldri <ref>[bruninn-a-braedraborgarstig-talinn-manndrap-af-asetningi Bruninn á Bræðraborgastíg talinn manndráp af ásetningi]Vísir, skoðað 25. júlí 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" |3 Pólverjar létu lífið og 4 slösuðust eftir íkveikju á Bræðraborgarstíg. Marek Moszczynski var handtekinn skömmu síðar við rússnenska sendiráðið grunaður um íkveikjuna. Marek hafði sýnt undarlega hegðun dagana fyrir íkveikjuna og var dæmdur '''ósakhæfur''' í Landsrétti og gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun (réttargeðdeild).<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222274209d/domur-stad-festur-i-braedra-borgar-stigs-malinu|title=Dómur stað­festur í Bræðra­borgar­stígs­málinu - Vísir|date=2022-10-06|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> |} == 13. febrúar 2021== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Morð í austur-Reykjavík, skotið á mann fyrir utan heimili hans í Rauðagerði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fertugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 4 einstaklingar. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" |Armando Beqirai (1988–2021) var skotinn níu sinnum fyrir utan heimili sitt í Rauðagerði. Angjelin Sterkaj (1986–) játaði að hafa banað Armando. Claudia Sofiu Coelho Carvalho, Murat Selivrada, Shpetim Qerimi voru einnig gert að sök samverknað í morðinu á Armando. Murat er sagður hafa vísað Claudiu á tvær bifreiðar í umsjón Armando sem hún sat fyrir og gerði Angjelin viðvart um ferðir Armandos þetta kvöld. Shpetim Qerimi var sakaður um að hafa ekið Angjelin að heimili Armando. Angjelin var dæmdur í 16 ára fanglesi og voru Claudia, Murat og Shepetim sýknuð í héraðsdómi. Landsréttur þyngdi dóminn töluvert og dæmdi Angjelin í 20 ára fanglesi og samverkamenn hanns í 14 ára fangelsi. Hæstaréttur mildaði dóminn og var Angjelin dæmdur í '''16 ár''', Claudia í '''3 ár''', Murat í '''4 ár''' og Shpetim í '''10 ár'''. Hæstiréttur sagði Landsrétt hafa skortið lagalega heimild í dómsúrskurð sínum. Á tímabili sátu 9 einstaklingar í gæsluvarðhaldi vegna málsins og er þetta ein umfangsmesta rannsókn í sögu lögreglunnar í seinni tíð.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232430562d/domar-i-rauda-gerdis-malinu-mildadir-veru-lega|title=Dómar í Rauða­gerðis­málinu mildaðir veru­lega - Vísir|date=2023-06-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} ==2022== === 4. júní 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst látinn fyrir utan heimili sitt í Barðavogi í Reykjavík. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fimmtugsaldri. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>[https://www.visir.is/g/20232407443d/magnus-aron-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-i-barda-vogs-malinu/ Magnús Aron dæmdur í sextán ára fangelsi í Barða­vogs­málinu] Vísir, sótt 27/4 2023</ref> |- | colspan="2" |Gylfi Bergmann Heimisson (1975–2022) fannst látinn fyrir utan heimili sitt í Barðavogi. Nágranni Gylfa, Magnús Aron Magnússon (2001–) játaði á sig verknaðinn. Gylfi er sagður hafa bankað uppi hjá Magnúsi í risíbúð þar sem Magnús bjó með móður sinni sem lá þá inni á sjúkrahúsi. Ætlaði Gylfi þá að ræða við Magnús eftir að hann sló til annars nágranna kvöldið áður. Magnús er þá sagður hafa hrint Gylfa og átök brotist út í stiganum frá risinu. Átökin bárust út á malarplan fyrir framan húsið þar sem Magnús ítrekað sparkaði og kýldi Gylfa með þeim afleiðingum að hann lést. Magnús var dæmdur í '''16 ára''' fangelsi í Héraðsdómi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232407443d/magnus-aron-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-i-barda-vogs-malinu|title=Magnús Aron dæmdur í sextán ára fangelsi í Barða­vogs­málinu - Vísir|date=2023-04-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} ===21. ágúst 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Tveir látast eftir skotárás, árásarmaður og fórnarlamb. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Blönduós |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður í kringum þrítugt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Sonur hjónanna var ekki ákærður og málið fellt niður á grundvelli neyðarvarnar. |- | colspan="2" |Eva Hrund Pét­urs­dótt­ir (1969–2022) var skotin til bana á heimili sínu á Blönduósi og Kári Kárason, eiginmaður Evu, særðist einnig alvarlega<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2022/08/23/nofn_hjonanna_sem_urdu_fyrir_arasinni/|title=Nöfn hjónanna sem urðu fyrir árásinni|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref>. Árásarmaðurinn Brynjar Þór Scheel Guðmundsson (1986–2022)<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222306334d/efna-til-sofnunar-fyrir-fjolskyldu-brynjars-thors-a-blonduosi|title=Efna til söfnunar fyrir fjölskyldu Brynjars Þórs á Blönduósi - Vísir|date=2022-03-09|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> fannst einnig látinn á vettvangi. Brynjar fór inn um ólæstar dyr á heimili hjónana vopnaður afsagaðri haglabyssu og veiðihníf, Þegar Brynjar varð var við að gestir væru í húsinu sneri hann aftur út og Kári á eftir honum. Orðaskipti urðu á milli Kára og Brynjars sem enduðu með því að Brynjar skaut Kára í kviðinn. Því næst sneri Brynjar aftur inn í húsið og skaut Evu í höfuðið þar sem hún stóð inni í stofu. Þegar Brynjar var að endurhlaða byssuna náði sonur hjónana sem var gestkomandi í húsinu að afvopna Brynjar og yfirbuga hann með þeim afleiðingum að hann lést út frá súrefnisskorti. Lögregla hafði áður haft afskipti af Brynjari vegna hótana í garð hjónanna. Sonur hjónanna var ekki ákærður og málið fellt niður á grundvelli neyðarvarnar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232376454d/rann-sokn-log-reglu-a-blondu-osi-lokid-tok-log-regluna-26-minutur-ad-maeta-a-stadinn|title=Rann­sókn lög­reglu á Blöndu­ósi lokið: Tók lög­regluna 26 mínútur að mæta á staðinn - Vísir|date=2023-10-02|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> |} === 3. október 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var stunginn til bana í heimahúsi á Ólafsfirði.<ref>[https://www.visir.is/g/20232465744d/steinthor-hafi-stungid-tomas-tvisvar Steinþór hafi stungið Tómas tvisvar] Vísir, sótt 22. september 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Ólafsfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Tómas Waagfjörð, 47 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Steinþór Einarsson, 37 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-01-09-atta-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-olafsfirdi-401500 8 ára fangelsi fyrir manndráp á Ólafsfirði] 9. janúar 2024, Rúv.is</ref> |- | colspan="2" |Tómas Waagfjörð (1976-2022) var stunginn til bana í heimahúsi á Ólafsfirði þar sem hann hugðist sækja eiginkonu sína eftir að hún leitaði til vinar eftir rifrildi þeirra hjóna. Steinþór Einarsson (1986-) vinur konunar reyndi um hríð að koma Tómasi út úr húsinu en án árangurs. Endaði það með því að Steinþór kastaði sólgleraugum sem hann bar á höfði sér í Tómas, við þar reiddist Tómas mikið og dróg upp hníf sem hann stakk Steinþór með bæði í kinn og læri. Í átökunum hlaut Tómas tvö stungusár á mjöðm sem leiddu til þess að hann lést. Steinþór bar fyrir dómi að um neyðarvörn væri að ræða en var þó á endanum dæmdur til '''8 ára''' fangelsisvistar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670725d/olafsfjardarmalid-fer-fyrir-haestarett|title=Ólafsfjarðarmálið fer fyrir Hæsta­rétt - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2025-03-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} == 2023 == === 20. apríl 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Pólskur maður var stunginn til bana á bílaplani í Hafnarfirði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Bartolomiej Kamil Bielenda, 27 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 19 ára karlmaður <ref>[https://www.visir.is/g/20232406158d/stulkunni-sleppt-ur-haldi-og-einn-buinn-ad-jata Stúlkunni sleppt úr haldi og einn búinn að játa] Vísir, sótt 24/4 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár |- | colspan="2" |Bartlomiej Kamil Bielenda (1996-2023) lést af sárum sínum eftir að hafa orðið fyrir stunguárás á bílastæði við Fjarðarkaup í Hafnafirði. Sæmundur Tryggvi Norðquist Sæmundsson (2004-)<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232484272d/tiu-ara-fangelsi-fyrir-manndrapid-vid-fjardarkaup|title=Tíu ára fangelsi fyrir mann­drápið við Fjarðar­kaup - Vísir|last=Stefánsson|first=Kolbeinn Tumi Daðason,Jón Þór|date=2023-03-11|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> gekkst við því að hafa umrætt kvöld hafa hitt á Bartlomiej á Íslenska Rokkbarnum þar sem Sæmundur var ásamt öðrum, til orðaskipta hafi komið á milli mannana vegna fíkniefnaskuldar sem hafi svo brotist út í átök hinum megin við götuna á bílastæðinu við Fjarðarkaup. Sæmundur ásamt tveimur mönnum eru sagðir hafa ráðist að Bartlomiej. Sæmundur á þá að hafa stungið Bartlomiej sex sinnum sem leiddi til dauða hans. Fjórir voru ákærðir í málinu, þrír drengir ásamt einnar stúlku sem tók atlöguna upp á myndband. Sæmundur hlaut '''12 ára''' dóm og samverkamenn hans '''4 ár''' hver, stúlkan hlaut '''6''' mánuði skilorðsbundna. Við dóm var tekið tillit til geranda sökum ungs aldurs þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242582194d/domar-vegna-manndrapsins-i-hafnarfirdi-thyngdir|title=Dómar vegna mann­drápsins í Hafnar­firði þyngdir - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2024-07-06|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} ===27. apríl 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Konu ráðinn bani í heimahúsi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Selfoss]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Sofia Sarmite Kolesnikova, 28 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Daníel Andri Einarsson <ref>[https://www.visir.is/t/3530] Vísir sótt 18/6 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Gerandi lést erlendis áður en hann hlaut dóm. <ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-09-10-madur-sem-er-grunadur-um-ad-hafa-banad-konu-a-selfossi-er-latinn-421555|title=Maður sem er grunaður um að hafa banað konu á Selfossi er látinn - RÚV.is|last=Guðmundsdóttir|first=Ingibjörg Sara|date=2024-09-10|website=RÚV|access-date=2024-09-16}}</ref> |} ===17. júní 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var stunginn til bana í Hafnarfirði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Pólskur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Meðleigjandi, Pólskur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-12-06-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-fyrir-ad-stinga-medleigjanda-sinn-til-bana-399070/|title=Dæmdur í sextán ára fangelsi fyrir að stinga meðleigjanda sinn til bana - RÚV.is|last=Örlygsdóttir|first=Urður|last2=Gunnarsson|first2=Freyr Gígja|date=2023-12-06|website=RÚV|access-date=2024-03-26}}</ref> |- | colspan="2" |Jaroslaw Stanislaw Kaminski (1977-2023) lést eftir að meðleigjandi hans Maciej Jakub Talik (1984-) stakk hann fimm sinnum í íbúð þeirra í Hafnarfirði. Mennirnir höfðu sama kvöld farið út á lífið en þegar aftur var komið í heimahúsið hafi Maciej krafið Jaroslaw um ógreidda fjármuni sem hann hafi átt að skulda Maciej fyrir leigu. Til átaka hafi komið milli mannana sem endaði með því að Jaroslaw lést af sárum sínum. Maciej bar fyrir sig neyðarvörn en var dæmdur til '''16 ára''' fangelsis vistar í Landsrétti.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242626585d/sextan-ara-domur-fyrir-manndrap-i-drangahrauni-stendur|title=Sex­tán ára dómur fyrir mann­dráp í Drangahrauni stendur - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2024-09-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} === 21. september 2023 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst látinn á heimili sínu með fjölda áverka. Sambýliskona hans var handtekin, grunuð um verknaðinn. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | Bátavogur, [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sextugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Dagbjört Rúnarsdóttir |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár <ref>https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/07/25/dagbjort_daemd_i_10_ara_fangelsi_fyrir_likamsaras/</ref> |- | colspan="2" |Karlmaður á sextugsaldri lést eftir að sambýliskona hans Dagbjört Rúnarsdóttir (1981-) veitti honum áverka í íbúð hennar í Bátavogi. Dagbjört er sögð hafa dagana 22.-23. september beitt sambýlismann sinn ítrekuðu grófu líkamlegu ofbeldi yfir tveggja daga skeið með þeim afleiðingum að hann lést. Dagbjört tók atlöguna upp á símann sinn. Dagbjört kenndi manninum um að hafa valdið dauða hunds hennar sem fannst í frysti á vettvangi. Dagbjört var dæmd í '''16 ára''' fangelsi árið 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2024/01/15/mordid-batavogi-heradssaksoknari-lysir-misthyrmingum-dagbjartar/|title=Morðið í Bátavogi: Héraðssaksóknari lýsir misþyrmingum Dagbjartar|date=2024-01-15|website=DV|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242589708d/-eg-myndi-aldrei-gera-honum-eitt-eda-neitt-|title=„Ég myndi aldrei gera honum eitt eða neitt“ - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2024-06-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252691191d/refsing-dag-bjartar-thyngd-veru-lega|title=Refsing Dag­bjartar þyngd veru­lega - Vísir|last=Sæberg|first=Jón Þór Stefánsson,Árni|date=2025-02-20|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-20}}</ref> |} ==2024== === 31. janúar=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir banar barni í Kópavogi. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 6 ára drengur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Móðir drengsins |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 18 ár |- | colspan="2" |6 ára drengur lést eftir að móðir hans bar kodda fyrir vit hans með þeim afleiðingum að drengurinn lést, því næst fór konan inn til eldri sonar síns þar sem hann svaf og þrýsti andliti hans í rúmið þannig hann gat ekki andað. Drengurinn náði þó að komast undan taki móður sinnar og flúði heimilið. Konan, sem er frá Írak, hafði verið búsett á Íslandi í um 4 ár þegar verknaðurinn var framinn. Konan var dæmd í '''18 ára''' fangelsi í Héraðsdómi.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-11-08-thyngsti-domur-yfir-konu-her-a-landi-i-meira-en-heila-old-426977|title=Þyngsti dómur yfir konu hér á landi í meira en heila öld - RÚV.is|last=Gunnarsson|first=Freyr Gígja|date=2024-11-08|website=RÚV|access-date=2025-02-18}}</ref> |} ===20. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Manni banað í sumarhúsi. Tveir litáskir karlmenn í gæsluvarðhaldi vegna gruns um morðið. <ref>[https://www.visir.is/g/20242559820d/madur-a-fertugsaldri-talinn-hafa-verid-myrtur-i-sumarhusi] Vísir, 2/4 2024</ref> |- |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Kiðjaberg |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fertugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Litáískur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 10 ár <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-tiu-ara-fangelsisdomur-i-kidjabergsmalinu-467411 Tíu ára fangelsisdómur í Kiðjabergsmálinu] Rúv, sótt 19. febrúar 2026</ref> |} ===22. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Kona fannst látin í heimahúsi. Grunur um saknæmt athæfi. <ref>[https://www.visir.is/g/20242560861d/grunadur-um-ad-hafa-radid-konu-sinni-bana Grunaður að hafa ráðið konu sinni bana] Vísir, 23/4 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Akureyri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona um fimmtugt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Karlmaður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/12/09/12_ara_fangelsi_fyrir_ad_bana_barnsmodur_sinni/ <nowiki>[86]</nowiki>] |} ===22. ágúst=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Hjón fundust látin í heimahúsi í Neskaupstað. Myrt með hamri. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-08-23-andlat-i-neskaupstad-komin-er-allgod-mynd-af-thvi-sem-gerdist-420291 Andlát í Neskaupstað, komin er allgóð mynd af því sem gerðist] Rúv, 23/8 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Neskaupstaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Hjón á áttræðisaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Karlmaður á fimmtugsaldri, Alfreð Þórðarson<ref>[https://www.dv.is/frettir/2025/1/2/mordin-i-neskaupstad-alfred-erling-murkadi-lifid-ur-hjonunum-med-hamri/ Alfreð Erling murkaði lífið úr hjónunum með hamri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250107021416/https://www.dv.is/frettir/2025/1/2/mordin-i-neskaupstad-alfred-erling-murkadi-lifid-ur-hjonunum-med-hamri/ |date=2025-01-07 }} Dv</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Hjón á áttræðisaldri fundust látin á heimili sínu á Neskaupstað eftir endurtekin hamarshögg í höfuðið af hálfu Alfreðs Þórðarsonar. Eftir árásina stal Alfreð bíl hjónanna og veitti lögreglan honum eftirför þegar bíllinn sást síðar í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252686794d/sagdist-a-leid-i-hall-grims-kirkju-fyrir-gud-eda-djofulinn|title=Sagðist á leið í Hall­gríms­kirkju fyrir guð eða djöfulinn|last=|first=|date=2025-10-02|website=Vísir|language=is|access-date=2026-01-21}}</ref> Að eigin sögn var hann á leið til Hallgrímskirkju og ætlaði sér þar að kveikja í krossi. Sökum ranghugmynda Alfreðs og mikilla hugsanatruflana var hann metinn ósakhæfur.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252700591d/syknadur-af-a-kaeru-um-ad-verda-hjonum-ad-bana|title=Sýknaður af á­kæru um að verða hjónum að bana|last=|first=|date=2025-03-13|website=Vísir|language=is|access-date=2026-01-21}}</ref> |} ===24. ágúst=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Stúlka lést af sárum sínum eftir stunguárás.<ref>[https://www.visir.is/g/20242614756d/stulkan-er-latin Stúlkan lést af sárum sínum] Vísir 31/8 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Miðbær Reykjavíkur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Bryndís Klara Birgisdóttir, 17 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 16 ára strákur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár [https://www.visir.is/g/20252720514d/atta-ar-fyrir-ad-bana-bryndisi-kloru] |} ===15. september=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Faðir myrti 10 ára dóttur sína. <ref>[https://www.visir.is/g/20242621847d/is-lenskur-fadir-grunadur-um-ad-hafa-banad-dottur-sinni] Vísir 16/9 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Krýsuvík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 10 ára stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Faðir stúlkunnar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>{{Cite web|url=https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926-11e5-80c6-005056bc6a40&id=0f1151a9-8556-4b7b-a482-69ad4073ec9f|title=Dómur|website=www.heradsdomstolar.is|access-date=2025-06-25}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ===24. október=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Fertugur maður grunaður um morð á móður sinni. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-10-24-karlmadur-i-gaesluvardhald-grunadur-um-ad-myrda-modur-sina-425593] Rúv 24/10 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Sonur hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |} ==2025== === 11. mars=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst þungt haldinn í Gufunesi í Grafarvogi. Hann lést skömmu síðar eftir komu á slysadeild. Þrír voru ákærðir fyrir manndráp. Þeir kúguðu manninnum stórar fjárhæðir eftir að hafa beitt unglingsstúlku sem tálbeitu sem hann mælti sér mót við. <ref>[https://www.visir.is/g/20252735272d/hrotta-legu-of-beldi-lyst-i-a-kaeru-a-hendur-stefani-lukasi-og-matthiasi/ Hrotta­legu of­beldi lýst í á­kæru á hendur Stefáni, Lúkasi og Matthíasi Visir.is, sótt 4. júní, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 3 karlmenn. 33 ára, 21 árs og 18 ára. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár, 16 ár & 12 ár <ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-13-landsrettur-mildar-refsingu-lukasar-og-stefans-474945|titill= Landsréttur mildar refsingu Lúkasar og Stefáns|útgefandi=Vísir|mánuður=13. maí|ár=2026}}</ref> |- |} === 11. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona banaði föður sínum á heimili þeirra. <ref>[https://www.visir.is/g/20252714323d/hand-tekin-vegna-and-lats-fodur-hennar Hand­tekin vegna and­láts föður síns] Visir.is, sótt 13. Apríl, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Garðabær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður um áttrætt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Dóttir hans á þrítugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár <ref>[https://www.visir.is/g/20252818255d/margret-lof-daemd-i-16-ara-fangelsi Margrét Löf dæmd í 16 ára fangelsi] Vísir, sótt 16. desember 2025</ref> |- |} === 14. júní === {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Frönsk kona grunuð um að bana dóttur sinni og eiginmanni. <ref>[https://www.visir.is/g/20252739329d/fronsk-kona-grunud-um-ad-bana-dottur-sinni-og-eigin-manni] Visir.is, sótt 14. Júní, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Dóttir hennar og eiginmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Móðir hennar og eiginkona hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur 12 ár | |- |} <div class="mw-collapsible"> <div style="text-align: center; ">Listar yfir [[morð á Íslandi]]</div> <div class="mw-collapsible-content"> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000]] </div> </div> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Morð á Íslandi]] spgzqbtw7dud19hyid9fjr9v9ivb5jz 1975032 1975031 2026-08-11T20:44:27Z ~2026-44247-35 119437 /* 14. júní */ 1975032 wikitext text/x-wiki <div class="mw-collapsible" style="float: right"> <div style="text-align: center; ">Listar yfir [[morð á Íslandi]]</div> <div class="mw-collapsible-content"> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000]] </div> </div> Þetta er listi yfir [[morð á Íslandi]] frá árinu 2000. =2000 - 2009= ==2000== === 18. mars 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skýtur föður sinn með riffli, mögulega af slysni. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Húsavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~66 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~21 árs sonur hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 4 mánuðir |- | colspan="2" | Jón Frímann Jónsson (1934–2000) lést af völdum skotsára sem hann hlaut í höfuð. Sonur hans, f. 1979, sat við rúmgafl föður síns sem svaf og ætlaði að svipta sjálfan sig lífi. Jón vaknaði og greip til riffilsins sem sonurinn hélt á og hleypti hann þá af. Sagðist sonurinn hafa hleypt af tveimur skotum til viðbótar í sturlun. Ákvað hann að láta dauða föður síns líta út eins og sjálfsvíg þar til hann gæti sagt systkinum sínum frá því að hann væri valdur að dauða hans. Ekki fór það eftir og þremur dögum eftir að Jón hafði verið skotinn var sonurinn handtekinn. Sönnunargögn ýttu undir frásögn sonarins og voru þau tekin til refsilækkunar. Hann hlaut '''4 mánaða''' fangelsisdóm.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=200432&pageId=3018122&lang=is&q=%DE%F3r%F0i%20Braga%20J%F3nssyni Fjögurra mánaða fangelsi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3005105 Ákvað að fyrirfara sér við rúmstokk föður síns][http://www.haestirettur.is/domar?nr=1418 Ákæruvaldið gegn Þórði Braga Jónssyni]</ref> |} === 15. apríl 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona stungin ítrekað með hníf |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~22 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 18 ár |- | colspan="2" | Áslaug Óladóttir (1980–2000) stungin 28 sinnum og lést hún af áverkum sínum. Morðið talið sérstaklega hrottalegt. Rúnar Bjarki Ríkharðsson (1978–) játaði verknaðinn, ásamt öðrum brotum á borð við líkamsárásir og nauðgun á sama svæði og tíma og morðið átti sér stað. Rúnar var ekki talinn eiga sér neinar málsbætur og var dæmdur til '''18''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjaness þann 20. desember 2000, og staðfesti Hæstiréttur þann dóm þann 23. maí 2001.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=2237&leit=t Dómur í máli Rúnars Bjarka Ríkharðssonar][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2000/12/20/22_ara_karlmadur_daemdur_i_18_ara_fangelsi_fyrir_mo/ 22 ára karlmaður dæmdur í 18 ára fangelsi fyrir morð, nauðganir og líkamsárás]</ref> |} === 27. maí 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Konu hrint fram af svölum á 10. hæð í blokk |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 21 árs kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 23 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Áslaug Perla Kristjónsdóttir (1979–2000) lést af áverkum sínum eftir að hafa fallið af 10. hæð fjölbýlishúss í Kópavogi. Ásgeir Ingi Ásgeirsson (1976–) var ákærður fyrir morðið en hann neitaði sök. Mikið var tekist á fyrir rétti um hvort um slys væri að ræða eða ásetning. Hæstiréttur taldi óvéfengjanlegt að Ásgeir hafi veist að Áslaugu og hrint henni fram af svölum í íbúð hans eftir að hún neitaði honum um samfarir. Ásgeir lýsti síðar yfir ábyrgð á dauða Áslaugar. Ásgeir var dæmdur til '''14''' ára fangelsisvistar af Hæstarétti þann 21. júní 2001.<ref>[https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=14b36268–4627–41ef-8858–862646e7a6de Dómur í máli Ásgeirs Inga Ásgeirssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3009511 Sýknu er krafist á grundvelli vafaatriða]</ref> |} === 23. júlí 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~48 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Hallgrímur Elísson (1952–2000) lést eftir að þrengt hafði verið að hálsi hans þar sem hann lá á dýnu í íbúð í Reykjavík. Bergþóra Guðmundsdóttir (1961–2014) var ákærð í málinu en hún neitaði sök. Hún og Hallgrímur voru bæði gestkomandi í íbúðinni en þau, húsráðandi og annar gestur höfðu setið við drykkju og mögulega neytt annarra lyfja að kvöldi morðsins. Þrátt fyrir gloppóttann vitnisburð var talið óyggjandi að Bergþóra hefði framið morðið. Hún var dæmd til '''14''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjavíkur 30. mars 2001. Hæstiréttur staðfesti þann dóm 14. júní 2001.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=1945&leit=t Dómur í máli Bergþóru Guðmundsdóttur][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3013911 Kona dæmd fyrir að kyrkja mann: 14 ára fangelsi]</ref> |} === 8. nóvember 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður sleginn í höfuð með hamri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~27 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~33 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Einar Örn Birgisson (1973–2000) fannst myrtur, en hann var sleginn fjórum sinnum í höfuðið með hamri. Atli Guðjón Helgason (1967–) játaði á sig morðið viku síðar, en hann hafði áður reynt að hylja og losa sig við sönnunargögn. Dómarar töldu Atla hafa banað Einari af ásetningi og því hefði hann ekkert sér til málsbóta. Atli var dæmdur til '''16''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 29. maí 2001.<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/05/29/domur_i_mali_akaeruvaldsins_gegn_atla_helgasyni/ Dómur í máli ákæruvaldsins gegn Atla Helgasyni][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/05/29/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_manndrap/ Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp]</ref> |} == 27. október 2001== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður stunginn ítrekað með hníf, laminn með kylfu, og kæfður með plastpoka. Morðinginn taldi að verið væri að veitast að sér kynferðislega. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~44 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Finnbogi Sigurbjörnsson (1957–2001) fannst látinn í garði í Breiðholti. Ásbjörn Leví Grétarsson (1976–) gekkst við morðinu, en hann og Finnbogi höfðu hist í miðbæ Reykjavíkur og farið saman heim til Ásbjörns til að reykja maríjúana. Ásbjörn sagði viðleitni Finnboga hafa orðið kynferðislega og að það hafi minnt hann á misnotkun sem hann varð fyrir í æsku. Við þá minningu hafi hann sturlast og fundist hann vera að veitast að þeim sem hafði misnotað hann, en ekki að Finnboga, og fundist hann þurfa að deyða brotamanninn. Ásbjörn náði í eldhúshníf og stakk hann Finnboga átta sinnum í bringu og bak og skar hann níu sinnum þvert yfir háls hans. Finnbogi lést þó ekki við þetta svo að Ásbjörn náði í hafnarboltakylfu og sló Finnboga um tíu þungum höggum í höfuðið. Þar sem Finnbogi andaði enn, þrátt fyrir árásir Ásbjörns, náði Ásbjörní plastpoka og setti yfir höfuð Finnboga. Þegar Finnbogi hafði loks gefið upp öndina, dró Ásbjörn hann út úr íbúð sinni og yfir í nærliggjandi garð. Blóðslóð lá frá íbúðinni og að líkinu og var hún um 80 metra löng. Ásbjörn var byrjaður að þrífa blóð af áhöldunum sem hann notaði og af gólfinu þegar lögreglu bar að garði. Ásbjörn var dæmdur '''ósakhæfur''' sökum sturlunar og geðrofs, og gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3022255 Morðið við Bakkasel: Ástæða liggur ekki fyrir][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3426305 Morðrannsókn miðar vel][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/661668/ Ákærður fyrir manndráp][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/666167/ Hrottafengin og langvinn atlaga][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3031509 Áfram í öryggisgæslu á Sogni]</ref> |} ==2002== === 18. febrúar 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður undir áhrifum fíkniefna ræðst á annan með kjötexi án ástæðu. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~51 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~24 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Bragi Óskarsson (1951–2002) fannst látinn á Víðimel í Reykjavík. Bragi hafði hlotið mörg högg í höfuð og andlit sem höfðu verið veitt með kjötexi, slaghamri og sveðju. Sömu nótt og Braga var ráðinn bani var brotist inn á dekkjaverkstæði við Ægisíðu, en vísbendingar þaðan leiddu lögreglu til innbrotsþjófsins sem reyndist einnig vera morðingi Braga. Hafði morðinginn, Þór Sigurðsson (1978–), rekist á Braga og myrt hann engöngu vegna þess að Bragi varð á vegi hans. Þór var undir miklum áhrifum fíkniefna þegar bæði innbrotið og morðið áttu sér stað. Hann játaði verknaðinn og vísaði lögreglu á morðvopnin og blóðug föt í ruslatunnu rétt hjá morðstaðnum. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Þór til '''16''' ára fangelsisvistar þann 8. janúar 2003.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2130511 Fíkill framdi morð á leið heim úr innbroti][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/653053/?item_num=41&dags=2002–02-19 Maður handtekinn grunaður um morðið][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2003/01/08/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_mord/ Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir morð]</ref> |} === 6. mars 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona stingur mann sinn eftir að hann barði hana. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~50 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára sambýliskona hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár |- | colspan="2" | Steindór Kristinsson (1952–2002) var stunginn í bringu og kvið og lést 18 dögum síðar af lungnabilun vegna bráðrar lungnabreytingar og lungnabólgu í kjölfar þess. Steindór er talinn hafa barið sambýliskonu sína í andlitið að kvöldi árásarinnar en sambýliskonan, Sigurhanna Vilhjálmsdóttir (1963–2019), er sögð hafa reiðst heiftarlega og ráðist á Steindór eftir að hann barði hana. Sigurhanna bar við minnisleysi sökum ölvunar, en hún hlaut '''8''' ára dóm í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 25. október 2002.<ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/694913/ Dæmd í átta ára fangelsi fyrir manndráp]</ref> |} === 27. apríl 2002 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona kyrkir níu ára dóttur sína |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~9 ára stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~38 ára móðir stúlkunar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæf |- | colspan="2" | Níu ára stúlka lést eftir að móðir hennar þrengdi að hálsi hennar í húsi í Breiðholti aðfaranótt 27. apríl. Mæðgurnar sem bjuggu í Borgarfirði voru gestkomandi í húsinu. Húsráðanda var ekki viðvart um atburðinn fyrr en morguninn eftir.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2131743?iabr=on&fbclid=IwAR1fCRfMIOyAZMUOirtQlTEJP5w3obKYLGn-FIzAsXib9h8Wt1RScGpCS_k#page/n0/mode/1up/search/%E2%80%9CN%C3%ADu%20%C3%A1ra%E2%80%9D|title=Fréttablaðið - 81. tölublað (30.04.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2023-06-21}}</ref> Móðir stúlkunnar var dæmd '''ósakhæf''' sökum geðræns ástands og var gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3460668?iabr=on&fbclid=IwAR25XdvGODbml1m6xKxuKFjEkisotSiO6a7i4eD9kUUJ8pl2jiImLldhdPg#page/n3/mode/1up/search/%E2%80%9CN%C3%ADu%20%C3%A1ra%20d%C3%B3ttur%E2%80%9D|title=Morgunblaðið - 305. tölublað (31.12.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2023-06-21}}</ref> |} === 25. maí 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás fyrir utan skemmtistað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~22 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Baldur Freyr Einarsson og Gunnar Friðrik Friðriksson |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 6 ár, 3 ár |- | colspan="2" | Magnús Freyr Sveinbjörnsson (1980–2002) varð fyrir grófri líkamsárás af hendi tveggja manna fyrir utan skemmtistaðinn Spotlight í Hafnarstræti í Reykjavík. Magnús lést á spítala rúmri viku eftir að árásin átti sér stað. Allmörg vitni voru að árásinni auk þess sem að atburðurinn náðist á upptöku í öryggismyndavél. Árásarmennirnir gáfu sig fram við lögreglu daginn eftir og voru þá settir í gæsluvarðhald. Þeir voru dæmdir í 3 og 2 ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur, Hæstiréttur lengdi seinna dóma þeirra í '''6''' ár og '''3''' ár.<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3472193 https://www.mbl.is/frettir/innlent/2003/10/02/domur_thyngdur_yfir_monnum_sem_urdu_manni_ad_bana_i/</ref> |} === 26. september 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás á heimili |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~66 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~36 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Bragi Ólafsson (1936–2002) var stunginn til bana á heimili sínu að Klapparstíg í Reykjavík, en hann hafði orðið konu sinni að bana í sama húsi 14 árum áður. Banamein var stungusár sem náði inn að hjarta, en hann hafði verið stunginn víða, meðal annars í framhandlegg og kvið. Þegar lögreglu og sjúkrabíl bar að garði var Bragi enn með lífsmarki og gat hann skýrt lögreglu að einhverju leiti frá atburðarásinni. Bragi var látinn þegar komið var upp á sjúkrahús. Að sögn nágranna Braga var mikið blóð á veggjum íbúðarinnar og á gangi hússins. Lögreglan handtók Stein Ármann Stefánsson (1966–2013) sama kvöld. Steinn Ármann hafði áður komið við sögu hjá lögreglu og var hann talinn veikur á geði. Fjölskylda Steins hafði þá þegar lýst yfir áhyggjum sínum af andlegu ástandi Steins, en hún taldi víst að hann gæti reynst hættulegur og framið eitthvert voðaverk. Steinn neitaði til að byrja með að hafa verið valdur að dauða Braga, en viðurkenndi það fljótlega. Vafi lék á um sakhæfi hans, en geðlæknar voru ekki sammála um ástand Steins að kvöldi morðsins. Hæstiréttur dæmdi hann þó að lokum '''ósakhæfan''' og var honum gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni. Hann er talinn hafa verið á sterkum lyfjum er hann framdi verknaðinn og hafi verið haldinn ranghugmyndum. Steinn á að baki langan sakaferil.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=2854&leit=t Dómur í máli Steins Stefánssonar][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3036552 Hörð átök og blóð upp um veggi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=263499&pageId=3697727&lang=is&q=%C1rmann%20Stef%E1nsson Manndrápsmálið á Klapparstíg][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=263747&pageId=3706700&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Gæðlæknar ósammála um sakhæfi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=201841&pageId=3054705&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Einnig vandamál á Íslandi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=348436&pageId=5467027&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Sýknaður af ákæru um manndráp]</ref> |} ==2004== === 31. maí 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir stingur unga dóttur sína með hníf. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~12 ára stelpa |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~43 ára móðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæf |- | colspan="2" | Guðný Hödd Hildardóttir (1992–2004) fannst stungin til bana á heimili sínu á Hagamel í Reykjavík. Móðir Guðnýjar, Hildur Árdís Sigurðardóttir (1961–2020), hafði veist að Guðnýju og bróður hennar með hníf. Bróður Guðnýjar tókst að flýja úr íbúðinni og fór yfir til vinar síns sem hringdi á lögregluna. Er lögreglan kom heim til Hildar fann hún Guðnýju látna í rúmi sínu, en hún hafði verið stungin margsinnis. Hildur sjálf var illa særð þar sem hún hafði stungið sjálfa sig eftir að hafa sært son sinn og banað dóttur sinni. Hildur var færð á spítala þar sem hennar var gætt, en þaðan var hún síðan færð að Sogni. Hildur hafði áður reynt að fremja sjálfsvíg og hafði einnig sagt í návist annarra að frekar myndi hún drepa sig og börnin sín en að þau yrðu tekin af henni. Kennarar barnanna höfðu að auki lýst yfir áhyggjum af velferð þeirra. Hildur var dæmd '''ósakhæf''' og gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349266&pageId=5504819&lang=is&q=manndr%E1p Dæma móður á Hagamel][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349283&pageId=5505301&lang=is&q=Hildur%20%C1rd%EDs%20Sigur%F0ard%F3ttir Sagðist frekar drepa börnin en láta þau frá sér][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5484396 Man ekki eftir að hafa banað dóttur sinni][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/803791/ Guðný Hödd Hildardóttir]</ref> |} === 4. júlí 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður myrðir sína fyrrverandi með kúbeini og losar sig við líkið úti í hrauni. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~34 ára [[Indónesía| indónesísk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~45 ára barnsfaðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Sri Rahmawati (1970–2004) var myrt með kúbeini og taubelti. Morðinginn bar líkið inn í sturtuklefa og þreif það. Setti svo í poka og bar út í bíl. Hann henti farsíma hennar í sjóinn og losaði sig við líkið í hraungjótu í nágrenni Hafnarfjarðar. Morðinginn, Hákon Eydal (1959–), barnsfaðir fórnarlambsins, var dæmdur í '''16''' ára fangelsi 2005.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3759473 Sextán ára fangelsi fyrir morð; grein í Fréttablaðinu 2005]</ref> |} === 1. nóvember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~25 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 11 ár |- | colspan="2" | Sæunn Pálsdóttir (1979–2004) lést eftir að eiginmaður og barnsfaðir hennar þrengdi að hálsi hennar með þvottasnúru aðfaranótt 1. nóvember 2004 á heimili þeirra í Kópavogi. Eiginmaður hennar, Magnús Einarsson, játaði verknaðinn fyrir tengdaforeldrum sínum og lögreglu. Talið er að morðið hafi verið framið af ásetningi, en engu að síður sýndi Magnús iðrun. Héraðsdómur dæmdi Magnús til 9 ára fangelsisvistar en Hæstiréttur þyngdi þann dóm og dæmdi Magnús til '''11''' ára fangelsisvistar þann 23. febrúar 2006.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=3793&leit=t Dómur í máli Magnúsar Einarssonar][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3887405 Dæmdur í ellefu ára fangelsi]</ref> |} === 13. nóvember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~32 ára [[Danmörk| Dani]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~29 ára [[Bretland| Breti]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 1½ ár |- | colspan="2" | Flemming Tolstrup (1972–2004) lést á veitingastaðnum Traffic í Keflavík aðfaranótt laugardagsins 13. nóvember 2004. Scott McKenna Ramsay (1975–) kýldi Tolstrup í hálsinn með þeim afleiðingum að slagæð rifnaði og blæðing sem Flemming hlaut milli heila og heilahimna leiddi til dauða hans. Ramsey viðurkenndi strax á vettvangi að hafa slegið hann og sagði ástæðuna þá að Flemming hefði stöðugt verið að áreita sambýliskonu hans. Fyrir héraðsdómi hafði Ramsey játað brotið skýlaust og þótti sannað að andlát Flemmings hefði verið bein afleiðing hnefahöggsins sem hann veitti honum. Héraðsdómur Reykjaness dæmdi Scott Mckenna Ramsay í átján mánaða fangelsi, þar af fimmtán mánuði skilorðsbundið, í október 2005, sem Hæstiréttur Íslands staðfesti 23. mars 2006.<ref>[http://www.visir.is/g/200660323057/haestirettur-stadfestir-dom-yfir-ramsey Hæstiréttur staðfestir dóm yfir Ramsay] [https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=6c369b81-91ff-442d-b57f-de70ba33bd38 Hæstaréttardómur yfir Ramsay]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ==2005== === 15. maí 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás í veislu |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | [[Víetnam| Víetnamskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~33 ára [[Víetnam| víetnamskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Phong Van Vu lést af völdum innvortis blæðinga í brjóstholi. Phong var stunginn í brjóstkassa og víðar með þeim afleiðingum að hnífurinn gekk inn í bæði lungu og lungnaslagæð og í gegnum þind hans. Phong og maður að nafni Phu Tién Nguyén (1972–) voru í veislu í Kópavogi og höfðu deilt í töluverðan tíma um hvor ætti að sýna hinum meiri virðingu sökum aldurs, en það er hefð í heimalandi þeirra að hinn yngri sýni hinum eldi meiri virðingu. Eftir þrálátar deilur á Phong að hafa veitt Phu höfuðhögg og Phu þá reiðst. Hann greip til hnífs sem hann hafði í vasa sínum og lagði til Phong. Vitni á staðnum sögðu að árásin hafi verið einbeitt og af ásetningi og töldu dómarar framburð Phu um að um sjálfsvörn væri að ræða ótrúverðuga. Phu réðst á Phong og veitti honum áverka á hálsi, handlegg, kvið og brjóstkassa sem leiddi hann til dauða. Vitni sem reyndi að stíga á milli hlaut stungusár við mjöðm af völdum Phu. Það tók töluverð átök að stoppa árás Phu, en þegar það hafði tekist reyndi Phu aftur að ráðast á Phong og leitaði að nýjum vopnum. Dómurum þótti Phu ekki eiga sér neinar málsbætur og var hann dæmdur til '''16''' ára fangelsisvistar af Hæstarétti þann 6. apríl 2006.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=3869&leit=t Dómur í máli Phu Tién Nguyén] [http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1048795/ Sextán ár fyrir manndráp] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=262693&pageId=3683025&lang=is&q=manndr%E1p Sextán ár fyrir manndráp] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3868533 Fékk sextán ára dóm fyrir hnífstunguárás] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3677227 Ákærður fyrir að drepa mann með hnífsstungum]</ref> |} === 14. ágúst 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Keflavíkurstöðin| Herstöðin í Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára kvenkyns [[Bandaríkin| bandarískur]] hermaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | (Mögulega) ~21 árs [[Bandaríkin| bandarískur]] hermaður ''(sýknaður)'' |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Hermaðurinn Ashley Turner (1985–2005) fannst látin í kompu nálægt líkamsræktarstöð hermanna á herstöðinni á Keflavíkurflugvelli, en hún hafði verið falin þar. Miklir áverkar voru á líkama Turners en hún hafði einnig hlotið stungusár í hnakka sem talið er að hafi leitt hana til dauða. Herlögreglan handtók Calvin Eugene Hill (1984–) sem var talinn hafa ráðist á Turner á stigagangi í blokk á herstöðinni, en vitni lýstu vettvangi eins og sláturhúsi. Turner var enn á lífi er hún fannst en var úrskurðuð látin þegar komið var með hana á hersjúkrahús á Vellinum. Hill og Turner höfðu átt í deilum eftir að Hill hafði stolið greiðslukorti hennar ásamt öðrum hermanni og tekið út af því miklar fjárhæðir. Hill var enn að bíða niðurstöðu í því máli þegar morðið átti sér stað. Bandarískir sérfræðingar voru sendir til landsins til að rannsaka vettvang. Blóð úr Turner fannst á skóm Hill og átti hann yfir höfði sér lífstíðar- eða dauðadóm ef hann yrði fundinn sekur. Herinn tók að fullu við rannsókn málsins eftir að í ljós kom að engir Íslendingar tengdust málinu, og Hill var í kjölfarið fluttur á herstöð bandaríska hersins í Þýskalandi þar sem hann var áfram yfirheyrður. Hann neitaði sök allan tímann og var sýknaður af öllum kærum fyrir herrétti. Kom það varnarliðinu mjög á óvart þar sem allir höfðu talið óvéfengjanlegt að Hill væri morðinginn. Foreldrar Turners voru mjög ósáttir með meðferð málsins og gagnrýndu harðlega hve langan tíma rannsóknin tók. Einnig gagnrýndu þau það að Hill hafi verið leyft að búa í sama stigagangi og Turner þrátt fyrir að hann hafi stolið af henni háum fjárhæðum og hún átt að vitna gegn honum í því máli. Ef engin ný sönnunargögn koma upp sem benda á að einhver annar gæti verið morðingi Turners, eða gefa staðfestingu á sekt Hills, mun engum verða refsað fyrir morðið. Þó flestir telji ótvírætt að Hill sé morðingi Turners, virðist málið vera '''óupplýst'''.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349692&pageId=5529680&lang=is&q=mor%F0 Vitnið reyndi að komast undan][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=262012&pageId=3671356&lang=is&q=mor%F0 Stungusár var á hnakka][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=270788&pageId=3858845&lang=is&q=MOR%D0 Ung varnarliðskona stungin til bana][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=358186&pageId=5728633&lang=is&q=Mor%F0 Bandarískir sérfræðingar komnir][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=272082&pageId=3900500&lang=is&q=Ashley%20Turner Fer fyrir herrétt][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=364371&pageId=5889971&lang=is&q=Ashley%20Turner Valið í kviðdóm fyrir réttarhöld][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=277011&pageId=3957677&lang=is&q=Ashley%20Turner Verjendur segja galla vera á rannsókn][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=271599&pageId=3887323&lang=is&q=Ashley%20Turner Gæti verið dæmdur til dauða fyrir morð][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=277491&pageId=3968742&lang=is&q=Ashley%20Turner Engum refsað fyrir morðið]</ref> |} === 20. ágúst 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Uppdópaður maður veitist að félaga sínum með hníf |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14½ ár |- | colspan="2" | Bragi Halldórsson (1985–2005) fannst látinn í íbúð á Hverfisgötu að morgni menningarnætur 2005. Bragi var gestkomandi í íbúðinni en þar bjó Sigurður Freyr Kristmundsson, ásamt hjónum sem áttu íbúðina. Sigurður, Bragi og húsbóndinn sátu og töluðu saman við eldhúsborðið. Sigurður segist hafa gripið 14 cm flökunarhníf sem þarna var til þess að leggja áherslu á orð sín, en hann kvaðst ekki muna um hvað var rætt. Sigurður segir að hann og Bragi hafi staðið upp samtímis og hnífurinn í kjölfarið stungist í Braga. Vitni segja hins vegar að Bragi hafi setið kyrr og aðeins Sigurður hafi staðið upp. Einnig sagði finnskur réttarmeinafræðingur að töluverðu afli hefði þurft að beita til að stinga Braga á þennan hátt, en hnífurinn gekk í gegnum rússkinnsjakka Braga, skinn, brjósk, lifur og hjarta. Reynt var að bjarga Braga en honum blæddi út. Sigurður flúði vettvang en sneri fljótt aftur og var þá handtekinn af lögreglu. Í blóði hans fannst bæði amfetamín og kókaín, en Sigurður hafði neytt eiturlyfja marga daga í röð fyrir morðið, sem og drukkið áfengi. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Sigurð sakhæfan og til '''14 ára og 6 mánaða''' fangelsisvistar fyrir morðið í febrúar 2006. Sigurður er sonur Kristmundar sem framdi morðið á Guðjóni Atla 1976.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3883000 Rak flökunarhníf beint í hjartastað][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1067341/ Dæmdur til 14 1/2 árs fangelsisvistar][http://www.visir.is/jatadi-a-sig-mord-vid-hverfisgotu/article/2005508240331 Játaði á sig morð við Hverfisgötu][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349710&pageId=5530293&lang=is&q=mor%F0 Þegar fíkniefnaneysla leiðir til morðs]</ref> |} ==2007== === 29. júlí 2007=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skotinn með riffli. Morðinginn svipti sig svo lífi. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~35 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~38 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Stefán Jónsson (1972–2007) var skotinn til bana á Sæbraut í Reykjavík. Árásarmaðurinn, Tómas Björnsson (1969–2007), notaði tuttugu og tveggja kalibera tékkneskan riffill til verksins. Stefán náði að forða sér áður en árásarmaðurinn skyti aftur og var honum hleypt inn í sendiferðabíl. Ökumaður sendiferðabílsins tók svo eftir því að Stefán hreyfði sig ekki og keyrði hann að Laugardalslaug þar sem hann og starfsmenn laugarinnar reyndu að koma Stefáni aftur til lífs meðan beðið var eftir sjúkrabíl. Stefán var úrskurðaður látinn á Landspítalanum stuttu síðar. Árásarmaðurinn keyrði á Þingvelli þar sem hann svipti sig lífi með sama skotvopni. Skildi hann eftir bréf þar sem hann útskýrði gjörðir sínar. Tómas hafði myrt elskhuga fyrrum konu sinnar.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3969743 Horfði á morðingjann hlaða riffilinn aftur og forðaði sér][http://www.visir.is/myrti-elskhuga-fyrrverandi-konu-sinnar-og-svipti-sig-svo-lifi/article/200770729025 Myrti elskhuga fyrrverandi konu sinnar og svipti sig svo lífi] </ref> |} === 7. október 2007=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Höfuðáverkar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~44 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Borgþór Gústafsson (1963–2007) lést eftir mikla höfuðáverka. Ákærði, Þórarinn Gíslason, neitaði sök og bar við minnisleysi sökum drykkju og lyfjaneyslu. Dómarar töldu sök Þórarins óvéfengjanlega og var Þórarinn í kjölfarið dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 22. maí 2008.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S200800458&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Þórarins Gíslasonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == 17. ágúst 2009== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Höfuðáverkar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Bragi Friðþjófsson (1978–2009) lést eftir höfuðáverka af völdum Bjarka Freys Sigurgeirssonar (1978–2020) í herbergi Bjarka í Hafnarfirði. Bjarki játaði morðið að hluta og var dæmdur í '''16''' ára fangelsisvist af Héraðsdómi Reykjaness þann 30. nóvember 2009.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S200900821&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Bjarka Freys Sigurgeirssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.visir.is/bjarki-freyr-fekk-16-ar/article/2009470809177 Bjarki Freyr fékk 16 ár]</ref> |} =2010 - 2019= ==2010== === 8. maí 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Tilefnislaus líkamsárás. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjanesbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~53 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Haukur Sigurðsson (1957–2010) lést eftir mikla áverka sem Ellert Sævarsson (1979–) veitti honum. Ellert játaði á sig morðið en hann var bæði undir áhrifum áfengis og amfetamíns er morðið átti sér stað. Ellert mætti Hauki á göngu í Reykjanesbæ og taldi af einhverjum ástæðum að Haukur væri barnaníðingur. Haukur og Ellert þekktust ekki og var árásin að öllu tilefnislaus. Hann veittist að Hauki eftir einhver orðaskipti og barði, sparkaði í hann þar sem hann lá í jörðinni og að endingu kastaði hann hellustein sem hann fann í höfuð Hauks, með þeim afleiðingum að hann lést. Blaðberi fann lík Hauks og hringdi á lögreglu. Ellert var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjaness þann 27. september 2010.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201000585&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Ellerts Sævarssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.visir.is/sudurnesjamordid--gret-thegar-hann-lysti-mordinu/article/2010348014320 Suðurnesjamorðið][http://www.mbl.is/frettir/forsida/2010/09/09/jatadi_manndrap_fyrir_domi/ Játaði manndráp fyrir dómi][http://www.dv.is/frettir/2010/6/18/mord-i-reykjanesbae-mennirnir-thekktust-ekki/ Morðið í Reykjanesbæ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621041923/http://www.dv.is/frettir/2010/6/18/mord-i-reykjanesbae-mennirnir-thekktust-ekki/ |date=2010-06-21 }}</ref> |} === 15. ágúst 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás á heimili |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Hafnarfjörður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~37 ára framkvæmdastjóri sælgætisgerðarinnar Góu |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~23 ára maður ástfanginn af kærustu hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Hannes Þór Helgason (1973–2010) var stunginn til bana og játaði Gunnar Rúnar Sigurþórsson (1987–) að hafa myrt Hannes og var hann dæmdur í '''16''' ára fangelsi af hæstarétti árið 2011. Málið tengdist kærustu Hannesar en Gunnar var ástfanginn af henni. Gunnar hafði árinu áður birt myndband af sér þar sem hann lýsti yfir eldheitri ást sinni á þessari kærustu Hannesar.<ref>[http://www.visir.is/haestirettur-daemir-gunnar-runar-i-16-ara-fangelsi/article/2011111019492 Hæstiréttur dæmir Gunnar Rúnar í 16 ára fangelsi 2011]</ref> |} === 14. nóvember 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður gengur í skrokk á föður sínum. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 61 árs tónlistarmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 31 árs sonur hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Ólafur Þórðarson, tónlistarmaður, (1949–2011) varð fyrir líkamsárás þann 14. nóvember 2010 og lést af völdum þeirra áverka sem hann hlaut í árásinni þann 4. desember 2011. Ákærði, sonur Ólafs, Þorvarður Davíð Ólafsson (1979–2013) játaði að hafa veitt föður sínum áverkana sem leiddu til andláts Ólafs. Þorvarður, sem var undir áhrifum áfengis og fíkniefna, hlaut 14 ára fangelsisdóm í Héraðsdómi.<ref>https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=bf9a216d-3c7e-430f-8b87-aa0c0ddc7c6c{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>http://www.visir.is/g/2011111209593</ref> |} ==2011== === 12. maí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Heiðmörk]], nærri [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~21 árs kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 25 ára sambýlismaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Þóra Elín Þorvaldsdóttir (1990–2011) var kyrkt af sambýlismanni sínum og barnsföður, Axel Eskfjörð Jóhannssyni, í Heiðmörk. Axel keyrði hana upp á Landspítalann eftir að hún lést og gaf sig fram. Hann var dæmdur '''ósakhæfur''' og var vistaður á réttargeðdeild.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201100849&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Axels Jóhannssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/mordid-i-heidmork-axel-leiddur-fyrir-domara---rikissaksoknari-vill-lokad-thinghald Axel Jóhannsson leiddur fyrir dómara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160624181615/http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/mordid-i-heidmork-axel-leiddur-fyrir-domara---rikissaksoknari-vill-lokad-thinghald |date=2016-06-24 }}</ref> |} === 2. júlí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir kyrkir nýfætt barn sitt og sker í andlit þess |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Nýfætt barn |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Litáen| Litháensk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 2 ár |- | colspan="2" | Agné Krataviciuté sögð hafa kyrkt nýfætt sveinbarn sitt þar til það lést á baðherbergi á Hót­el Frón. Barnið var líka með skurðáverka á andliti. Agné neitaði sök en var dæmd til '''2''' ára fangelsisvistar þann 28. mars 2012.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201101651&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Agné Krataviciuté]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 14. júlí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður stunginn til bana á veitingastað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~45 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Hilmar Þórir Ólafsson (1966–2011) var stunginn til bana á veitingastaðnum Monte Carlo í Reykjavík. Redouane Naoui (1972–) var sakfelldur fyrir morðið og var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 24. nóvember 2011.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201101558&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Redouane Naoui]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == 3. febrúar 2012== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~36 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~23 ára unnusti hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Þóra Eyjalín Gísladóttir (1976–2012) var stungin til bana í Hafnarfirði. Hlífar Vatnar Stefánsson (1989–), unnusti hinnar látnu, játaði á sig morðið og var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Hæstarétti þann 17. janúar 2013.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201200349&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Hlífars Vatnars Stefánssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ==2013== === 17. mars 2013=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður hristir ungt barn sitt harkalega. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 5 mánaða stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Bretland| Breskur]] faðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 5 ár |- | colspan="2" | Scott James Carcary var sagður hafa hrist fimm mánaða gamla dóttur sína það harkalega að hún lést nokkrum tímum síðar. Scott neitar sök en var dæmdur í '''5''' ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 10. apríl 2014.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201301270&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Scott James Carcary]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 7. maí 2013=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Egilsstaðir]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~60 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Karl Jónsson (1953–2013) stunginn til bana á heimili sínu á Egilsstöðum. Friðrik Brynjar Friðriksson (1988–) var dæmdur í '''16''' ára fangelsi fyrir morðið af Héraðsdómi Austurlands þann 23. október 2013. Hæstiréttur staðfesti þann dóm þann 18. júní 2014.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201300044&Domur=5&type=1&Serial=1 Dómur í máli Friðriks Brynjars Friðrikssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[www.mbl.is/frettir/innlent/2014/06/18/stadfestir_16_ara_fangelsisdom/ Staðfestir 16 ára fangelsisdóm]</ref> |} == 27. september 2014== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 26 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 29 ára [[Pólland| pólskur]] eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Ríkissaksóknari hefur gefið út ákæru fyrir manndráp á hendur 29 ára gömlum karlmanni, Mariusz Brozio (1985– ). Hann er sakaður um að hafa orðið 26 ára eiginkonu sinni að bana í íbúð þeirra í Stelkshólum þann 27. september 2014. Maðurinn er talinn hafa banað henni með því að þrengja að öndunarvegi hennar.<ref>http://www.visir.is/g/2015150229693</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2014/10/17/akaeruvaldid-fer-fram-aframhaldandi-gaesluvardhald/ |title=Geymd eintak |access-date=2018-12-06 |archive-date=2015-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151204001543/http://www.dv.is/frettir/2014/10/17/akaeruvaldid-fer-fram-aframhaldandi-gaesluvardhald/ |url-status=dead }}</ref> |} ==2015== === 14. febrúar 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~41 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Pólland| Pólsk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Danuta Kaliszewska stakk sambýlismann sinn til bana á heimili þeirra. Hún var dæmd í '''16''' ára fangelsi. Hún neitaði sök.<ref>http://www.visir.is/manndrap-i-hafnarfirdi--daemd-i-16-ara-fangelsi/article/2015150719954</ref> |} === 2. október 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Akranes]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Maður játaði að hafa sett hendur um háls manns á Akranesi og hert að. Hann hefur einnig játað að hafa sett reim um háls mannsins og hert.<ref>http://www.ruv.is/frett/jatar-ad-hafa-hert-ad-halsi-manns-med-reim</ref><ref>[http://www.ruv.is/frett/gunnar-orn-i-16-ara-fangelsi-fyrir-mord] Gunnar Örn í 16 ára fangelsi fyrir morð (RÚV 27.10.2016)</ref> |} === október 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Mennirnir bjuggu báðir í búsetukjarna fyrir geðfatlaða |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Maður fannst myrtur við Miklubraut. Grunaður maður var handtekinn.<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/10/22/manndrap_vid_miklubraut/ Manndráp við Miklubraut] Skoðað 19. janúar 2016.</ref> Maðurinn sem dó og sá sem ákærður var fyrir manndráp bjuggu í búsetukjarna fyrir geðfatlaða við Hringbraut<ref>[http://www.visir.is/g/2016160129289] Ákærður fyrir manndráp á Hringbraut (Vísir 25. janúar 2016)</ref> |} == 13. apríl 2016== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skýtur konu sína og síðan sjálfan sig |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Akranes]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 54 ára [[Rússland| rússnesk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Íslenskur eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Guðmundur Valur Óskarsson skaut eiginkonu sína til bana á Akranesi og framdi því næst sjálfsmorð.<ref>http://www.visir.is/myrti-konu-sina-og-svipti-sig-sidan-lifi/article/2016160419531</ref> Konan hét Nadezda Edda Tarasova og var rússnesk. Hún var 54 ára en Guðmundur var á sjötugsaldri og hafði glímt við langvarandi veikindi.<ref>http://www.visir.is/nofn-hjonanna-sem-fundust-latin-a-akranesi/article/2016160419344</ref> |} ==2017== === 14. janúar 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | [[Grænland| Grænlenskur]] sjómaður tekur stúlku upp í bíl sinni niðri í [[Miðborg Reykjavíkur| miðbæ Reykjavíkur]] og kastar henni út í sjó á [[Suðurland| Suðurlandi]]. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Suðurland]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 20 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 30 ára [[Grænland| grænlenskur]] sjómaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 19 ár |- | colspan="2" | Birna Brjánsdóttir fannst látin í fjöru við Selvogsvita þann 22. janúar eftir að hafa verið týnd í rúma viku. 2 menn, grænlenskir sjómenn af togaranum ''Polar Nanoq'', voru grunaðir um verknaðinn og sátu í haldi. Síðar beindist grunurinn að öðrum mannanna, Thomasi Möller Olsen sem situr í haldi. Hann neitar enn sök. Blóðblettir úr Birnu fundust meðal annars í bíl sem hann tók á leigu og öryggismyndavélar í Reykjavík og Hafnarfirði náðu myndum af bílnum. Olsen fékk '''19''' ára fangelsisdóm fyrir morðið og fíkniefnainnflutning. Honum til refsiþyngdar var metið að hann hafi reynt að afvegaleiða lögreglu og varpa sök á félaga sinn.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170928711/thomas-fekk-thyngri-dom-fyrir-ad-varpa-sok-a-skipsfelaga-sinn Thomas fékk þyngri dóm fyrir að varpa sök á skipsfélaga sinn] Vísir skoðað 29 sept. 2017.</ref> |} === 7. júní 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Árásin er talin hafa tengst handrukkun |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | Mosfellsdalur, [[Mosfellsbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Tveir menn |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |6 ár |- | colspan="2" | Arnar Jónsson Aspar lést við árás að Æsustöðum í Mosfellsdal. Árásin er talin hafa tengst handrukkun. Sex voru handtekin, fimm karlar og ein kona. <ref>[http://www.ruv.is/frett/tveir-hinna-handteknu-voru-daemdir-i-februar Tveir hinna handteknu voru dæmdir í febrúar] Rúv, skoðað 8. júní 2017.</ref> |} === 21. september 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona frá [[Lettland| Lettlandi]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Hælisleitandi frá [[Jemen]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Erlend kona á fimmtugsaldri varð fyrir líkamsárás að kvöldi til á Hagamel 18. Hún varð úrskurðuð látin á Landspítalanum. Tveir karlmenn voru handteknir á vettvangi, annar var erlendur ríkisborgari á fertugsaldri og var hann gestkomandi, en hinn var Íslendingur á þrítugsaldri og búsettur í húsinu. Konan sem lést bjó einnig í húsinu.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170929685/manndrap-a-melunum Manndráp á Melunum] Vísir, skoðað 22. september 2017.</ref> Maðurinn var hælisleitandi frá [[Jemen]] en konan, Sanita Braune, frá Lettlandi.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170928728/hinn-grunadi-i-hagamelsmalinu-urskurdadur-i-fjogurra-vikna-gaesluvardhald Hinn grunaði í Hagamelsmálinu úrskurðaður í fjögurra vikna gæsluvarðhald] Vísir, skoðað 29. sept. 2017.</ref> Maðurinn, Khaled Cairo, hafði slegið Sanitu með glerflöskum og slökkvitæki. Hann kvaðst vera ósáttur að hún hafi verið í tygjum við blökkumann. Cairo hegðaði sér undarlega í samskiptum við lögreglu og í dómssal. Hann var þó ekki metinn ósakhæfur eða siðblindur og var dæmdur í 16 ára fangelsi.<ref>[http://www.visir.is/g/2018180418835/daemdur-i-16-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-hagamel Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp á Hagamel] Vísir, skoðað 18. apríl, 2018.</ref> |} === 3. desember 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás um nótt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 20 ára [[Albanía| albanskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 25 ára Íslendingur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |17 ár |- | colspan="2" | Tveir albanskir karlmenn voru stungnir af íslenskum karlmanni á þrítugsaldri á Austurvelli um miðja nótt í kjölfar slagsmála. Annar maðurinn lést nokkrum dögum síðar á sjúkrahúsi.<ref>[http://www.ruv.is/frett/latinn-eftir-hnifstunguaras-a-austurvelli Látinn eftir hnífsstunguárás á Austurvelli] Rúv, skoðað 9. des. 2017.</ref> Gerandinn Dagur Hoe Sigurjónsson (1992– ) var ákærður fyrir að bana hinum albanska Klevis Sula (1997–2017) á Austurvelli í byrjun desember 2017. Samkvæmt ákærunni stakk hann Sula fjórum sinnum. Dagur var jafnframt ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa við sama tilefni stungið annan albanskan mann þrisvar þannig að sá hlaut meðal annars slagæðablæðingu.<ref>http://www.ruv.is/frett/akaerdur-fyrir-mord-og-manndrapstilraun</ref> Dagur var dæmdur í 17 ára fangelsi.<ref>[http://www.visir.is/g/2018180629807 Dagur Hoe dæmdur í 17 ára fangelsi] Vísir, skoðað 16. júlí 2018</ref> |} == 31. mars 2018== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður banar bróður sínum í Árnessýslu<br /> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Suðurland]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 65 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Bróðir hins látna |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |7 ár, síðar lengt í 14 ár |- | colspan="2" | Ragnar Lýðsson (24. nóvember 1952–31. mars 2018) fannst látinn á bænum Gýgjarhóli II í Árnessýslu. Þrír bræður voru á staðnum er atvik átti sér stað. Valur Lýðsson, bróðir Ragnars og ábúandi á bænum tilkynnti um andlátið. Frásögn hans af hvernig á andlátið bar til þótti ótrúverðug og í framhaldinu var hann grunaður um manndráp. Þriðja bróðurnum var sleppt að lokinni skýrslutöku, hann var sofandi þegar umrædd átók áttu sér stað. Ummerki voru um átök á vettvangi og bráðabirgðakrufning leiddi í ljós að áverkar á líkinu hafi orðið Ragnari að bana.<ref>[http://www.ruv.is/frett/brodirinn-grunadur-um-manndrap Bróðirinn grunaður um manndráp] Rúv, skoðað 3. apríl, 2018.</ref> |} == 8. desember 2019== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Manni hrint af svölum. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Úlfarsárdalur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Litáskur karlmaður á fimmtugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Litáskur karlmaður á sextugsaldri <ref>[https://www.visir.is/g/20202009982d/akaerdur-fyrir-mord-med-thvi-ad-kasta-manni-fram-af-svolum Ákærður fyrir morð með því að kasta manni fram af svölum]Vísir, skoðað 9 sept 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Sýknaður |- | colspan="2" |Litáskur maður á fimmtugsaldri fannst látinn fyrir utan fjölbýlishús í Grafarholti. Arturas Leimontas er sagður hafa ráðist á manninn og kastað honum svo fram af svölum íbúðarinnar með þeim afleiðingum að hann lést skömmu síðar. Arturas neitaði sök en var dæmdur í 16 ára fangelsi í Héraðsdómi en var síðar sýknaður í Landsrétti. Landsréttur hélt því fram að enginn vitni gætu staðfest það sem Arturas var gefið að sök og að gögn úr réttarmeinafræðirannsókn málsins stæðust ekki.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212123846d/syknadur-i-landsretti-eftir-sextan-ara-dom-i-heradi|title=Sýknaður í Landsrétti eftir sextán ára dóm í héraði - Vísir|date=2021-06-18|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} =2020 - 2029= ==2020== === 28. mars 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona fannst látin á heimili sínu. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Sandgerði]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona á sextugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á sextugsaldri, sambýlismaður konunnar <ref>[https://www.ruv.is/frett/2020/04/08/gaesluvardhald-framlengt-til-15-april Gæsluvarðhald framlengt...]Rúv, skoðað 20. apríl 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |14 ár |- | colspan="2" |Björg Ástríðardóttir (1968–2020) fannst látin á heimili sínu í Sandgerði þar sem hún bjó með eiginmanni sínum. Ragnar Sigurður Jónsson (1965– ), eiginmaður Bjargar, var handtekinn 4 dögum síðar grunaður um að hafa banað eiginkonu sinni með því að hafa þrengt að hálsi hennar þar til hún lést. Ragnar bar við minnisleysi sökum drykkju en var dæmdur í '''14 ára''' fangelsi í júní 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222247210d/-hvernig-af-hendirdu-lik-fyrir-mis-tok-|title=„Hvernig af­hendirðu lík fyrir mis­tök?“ - Vísir|date=2022-11-04|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} === 6. apríl 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Sonur réðst á móður og stjúpföður með hnífi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Móðir geranda |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri <ref>[https://www.visir.is/g/2020142808d/mordid-i-hafnarfirdi-logregla-var-a-heimilinu-fimm-timum-fyrir-andlatid Morðið í Hafnarfirði...]Vísir, skoðað 15. apríl 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |Fellt niður vegna andláts geranda. |- | colspan="2" |Maður á þrítugsaldri veittist að móður sinni og sambýlismanni hennar með hníf með þeim afleiðingum að móðir mannsins lést. Hann stakk móður sína tvívegis og veitti sambýlismanni hennnar stungusár á höku og á handlegg<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20202013985d/haskalegur-akstur-og-haettuleg-aras-a-samvisku-grunads-mordingja|title=Háskalegur akstur og hættuleg árás á samvisku grunaðs morðingja - Vísir|date=2020-09-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref>. Maðurinn svipti sig lífi á réttargeðdeild Landspítalans á jóladag 2020 og var málið fellt niður.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212057020d/manndrapsmal-fellt-nidur-vegna-andlats-akaerda|title=Manndrápsmál fellt niður vegna andláts ákærða - Vísir|date=2021-05-01|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} === 25. júní 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður kveikti í húsi á Bræðraborgarstíg |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 3 Pólverjar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á sjötugsaldri <ref>[bruninn-a-braedraborgarstig-talinn-manndrap-af-asetningi Bruninn á Bræðraborgastíg talinn manndráp af ásetningi]Vísir, skoðað 25. júlí 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" |3 Pólverjar létu lífið og 4 slösuðust eftir íkveikju á Bræðraborgarstíg. Marek Moszczynski var handtekinn skömmu síðar við rússnenska sendiráðið grunaður um íkveikjuna. Marek hafði sýnt undarlega hegðun dagana fyrir íkveikjuna og var dæmdur '''ósakhæfur''' í Landsrétti og gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun (réttargeðdeild).<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222274209d/domur-stad-festur-i-braedra-borgar-stigs-malinu|title=Dómur stað­festur í Bræðra­borgar­stígs­málinu - Vísir|date=2022-10-06|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> |} == 13. febrúar 2021== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Morð í austur-Reykjavík, skotið á mann fyrir utan heimili hans í Rauðagerði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fertugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 4 einstaklingar. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" |Armando Beqirai (1988–2021) var skotinn níu sinnum fyrir utan heimili sitt í Rauðagerði. Angjelin Sterkaj (1986–) játaði að hafa banað Armando. Claudia Sofiu Coelho Carvalho, Murat Selivrada, Shpetim Qerimi voru einnig gert að sök samverknað í morðinu á Armando. Murat er sagður hafa vísað Claudiu á tvær bifreiðar í umsjón Armando sem hún sat fyrir og gerði Angjelin viðvart um ferðir Armandos þetta kvöld. Shpetim Qerimi var sakaður um að hafa ekið Angjelin að heimili Armando. Angjelin var dæmdur í 16 ára fanglesi og voru Claudia, Murat og Shepetim sýknuð í héraðsdómi. Landsréttur þyngdi dóminn töluvert og dæmdi Angjelin í 20 ára fanglesi og samverkamenn hanns í 14 ára fangelsi. Hæstaréttur mildaði dóminn og var Angjelin dæmdur í '''16 ár''', Claudia í '''3 ár''', Murat í '''4 ár''' og Shpetim í '''10 ár'''. Hæstiréttur sagði Landsrétt hafa skortið lagalega heimild í dómsúrskurð sínum. Á tímabili sátu 9 einstaklingar í gæsluvarðhaldi vegna málsins og er þetta ein umfangsmesta rannsókn í sögu lögreglunnar í seinni tíð.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232430562d/domar-i-rauda-gerdis-malinu-mildadir-veru-lega|title=Dómar í Rauða­gerðis­málinu mildaðir veru­lega - Vísir|date=2023-06-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} ==2022== === 4. júní 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst látinn fyrir utan heimili sitt í Barðavogi í Reykjavík. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fimmtugsaldri. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>[https://www.visir.is/g/20232407443d/magnus-aron-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-i-barda-vogs-malinu/ Magnús Aron dæmdur í sextán ára fangelsi í Barða­vogs­málinu] Vísir, sótt 27/4 2023</ref> |- | colspan="2" |Gylfi Bergmann Heimisson (1975–2022) fannst látinn fyrir utan heimili sitt í Barðavogi. Nágranni Gylfa, Magnús Aron Magnússon (2001–) játaði á sig verknaðinn. Gylfi er sagður hafa bankað uppi hjá Magnúsi í risíbúð þar sem Magnús bjó með móður sinni sem lá þá inni á sjúkrahúsi. Ætlaði Gylfi þá að ræða við Magnús eftir að hann sló til annars nágranna kvöldið áður. Magnús er þá sagður hafa hrint Gylfa og átök brotist út í stiganum frá risinu. Átökin bárust út á malarplan fyrir framan húsið þar sem Magnús ítrekað sparkaði og kýldi Gylfa með þeim afleiðingum að hann lést. Magnús var dæmdur í '''16 ára''' fangelsi í Héraðsdómi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232407443d/magnus-aron-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-i-barda-vogs-malinu|title=Magnús Aron dæmdur í sextán ára fangelsi í Barða­vogs­málinu - Vísir|date=2023-04-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} ===21. ágúst 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Tveir látast eftir skotárás, árásarmaður og fórnarlamb. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Blönduós |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður í kringum þrítugt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Sonur hjónanna var ekki ákærður og málið fellt niður á grundvelli neyðarvarnar. |- | colspan="2" |Eva Hrund Pét­urs­dótt­ir (1969–2022) var skotin til bana á heimili sínu á Blönduósi og Kári Kárason, eiginmaður Evu, særðist einnig alvarlega<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2022/08/23/nofn_hjonanna_sem_urdu_fyrir_arasinni/|title=Nöfn hjónanna sem urðu fyrir árásinni|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref>. Árásarmaðurinn Brynjar Þór Scheel Guðmundsson (1986–2022)<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222306334d/efna-til-sofnunar-fyrir-fjolskyldu-brynjars-thors-a-blonduosi|title=Efna til söfnunar fyrir fjölskyldu Brynjars Þórs á Blönduósi - Vísir|date=2022-03-09|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> fannst einnig látinn á vettvangi. Brynjar fór inn um ólæstar dyr á heimili hjónana vopnaður afsagaðri haglabyssu og veiðihníf, Þegar Brynjar varð var við að gestir væru í húsinu sneri hann aftur út og Kári á eftir honum. Orðaskipti urðu á milli Kára og Brynjars sem enduðu með því að Brynjar skaut Kára í kviðinn. Því næst sneri Brynjar aftur inn í húsið og skaut Evu í höfuðið þar sem hún stóð inni í stofu. Þegar Brynjar var að endurhlaða byssuna náði sonur hjónana sem var gestkomandi í húsinu að afvopna Brynjar og yfirbuga hann með þeim afleiðingum að hann lést út frá súrefnisskorti. Lögregla hafði áður haft afskipti af Brynjari vegna hótana í garð hjónanna. Sonur hjónanna var ekki ákærður og málið fellt niður á grundvelli neyðarvarnar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232376454d/rann-sokn-log-reglu-a-blondu-osi-lokid-tok-log-regluna-26-minutur-ad-maeta-a-stadinn|title=Rann­sókn lög­reglu á Blöndu­ósi lokið: Tók lög­regluna 26 mínútur að mæta á staðinn - Vísir|date=2023-10-02|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> |} === 3. október 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var stunginn til bana í heimahúsi á Ólafsfirði.<ref>[https://www.visir.is/g/20232465744d/steinthor-hafi-stungid-tomas-tvisvar Steinþór hafi stungið Tómas tvisvar] Vísir, sótt 22. september 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Ólafsfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Tómas Waagfjörð, 47 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Steinþór Einarsson, 37 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-01-09-atta-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-olafsfirdi-401500 8 ára fangelsi fyrir manndráp á Ólafsfirði] 9. janúar 2024, Rúv.is</ref> |- | colspan="2" |Tómas Waagfjörð (1976-2022) var stunginn til bana í heimahúsi á Ólafsfirði þar sem hann hugðist sækja eiginkonu sína eftir að hún leitaði til vinar eftir rifrildi þeirra hjóna. Steinþór Einarsson (1986-) vinur konunar reyndi um hríð að koma Tómasi út úr húsinu en án árangurs. Endaði það með því að Steinþór kastaði sólgleraugum sem hann bar á höfði sér í Tómas, við þar reiddist Tómas mikið og dróg upp hníf sem hann stakk Steinþór með bæði í kinn og læri. Í átökunum hlaut Tómas tvö stungusár á mjöðm sem leiddu til þess að hann lést. Steinþór bar fyrir dómi að um neyðarvörn væri að ræða en var þó á endanum dæmdur til '''8 ára''' fangelsisvistar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670725d/olafsfjardarmalid-fer-fyrir-haestarett|title=Ólafsfjarðarmálið fer fyrir Hæsta­rétt - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2025-03-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} == 2023 == === 20. apríl 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Pólskur maður var stunginn til bana á bílaplani í Hafnarfirði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Bartolomiej Kamil Bielenda, 27 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 19 ára karlmaður <ref>[https://www.visir.is/g/20232406158d/stulkunni-sleppt-ur-haldi-og-einn-buinn-ad-jata Stúlkunni sleppt úr haldi og einn búinn að játa] Vísir, sótt 24/4 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár |- | colspan="2" |Bartlomiej Kamil Bielenda (1996-2023) lést af sárum sínum eftir að hafa orðið fyrir stunguárás á bílastæði við Fjarðarkaup í Hafnafirði. Sæmundur Tryggvi Norðquist Sæmundsson (2004-)<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232484272d/tiu-ara-fangelsi-fyrir-manndrapid-vid-fjardarkaup|title=Tíu ára fangelsi fyrir mann­drápið við Fjarðar­kaup - Vísir|last=Stefánsson|first=Kolbeinn Tumi Daðason,Jón Þór|date=2023-03-11|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> gekkst við því að hafa umrætt kvöld hafa hitt á Bartlomiej á Íslenska Rokkbarnum þar sem Sæmundur var ásamt öðrum, til orðaskipta hafi komið á milli mannana vegna fíkniefnaskuldar sem hafi svo brotist út í átök hinum megin við götuna á bílastæðinu við Fjarðarkaup. Sæmundur ásamt tveimur mönnum eru sagðir hafa ráðist að Bartlomiej. Sæmundur á þá að hafa stungið Bartlomiej sex sinnum sem leiddi til dauða hans. Fjórir voru ákærðir í málinu, þrír drengir ásamt einnar stúlku sem tók atlöguna upp á myndband. Sæmundur hlaut '''12 ára''' dóm og samverkamenn hans '''4 ár''' hver, stúlkan hlaut '''6''' mánuði skilorðsbundna. Við dóm var tekið tillit til geranda sökum ungs aldurs þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242582194d/domar-vegna-manndrapsins-i-hafnarfirdi-thyngdir|title=Dómar vegna mann­drápsins í Hafnar­firði þyngdir - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2024-07-06|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} ===27. apríl 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Konu ráðinn bani í heimahúsi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Selfoss]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Sofia Sarmite Kolesnikova, 28 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Daníel Andri Einarsson <ref>[https://www.visir.is/t/3530] Vísir sótt 18/6 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Gerandi lést erlendis áður en hann hlaut dóm. <ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-09-10-madur-sem-er-grunadur-um-ad-hafa-banad-konu-a-selfossi-er-latinn-421555|title=Maður sem er grunaður um að hafa banað konu á Selfossi er látinn - RÚV.is|last=Guðmundsdóttir|first=Ingibjörg Sara|date=2024-09-10|website=RÚV|access-date=2024-09-16}}</ref> |} ===17. júní 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var stunginn til bana í Hafnarfirði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Pólskur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Meðleigjandi, Pólskur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-12-06-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-fyrir-ad-stinga-medleigjanda-sinn-til-bana-399070/|title=Dæmdur í sextán ára fangelsi fyrir að stinga meðleigjanda sinn til bana - RÚV.is|last=Örlygsdóttir|first=Urður|last2=Gunnarsson|first2=Freyr Gígja|date=2023-12-06|website=RÚV|access-date=2024-03-26}}</ref> |- | colspan="2" |Jaroslaw Stanislaw Kaminski (1977-2023) lést eftir að meðleigjandi hans Maciej Jakub Talik (1984-) stakk hann fimm sinnum í íbúð þeirra í Hafnarfirði. Mennirnir höfðu sama kvöld farið út á lífið en þegar aftur var komið í heimahúsið hafi Maciej krafið Jaroslaw um ógreidda fjármuni sem hann hafi átt að skulda Maciej fyrir leigu. Til átaka hafi komið milli mannana sem endaði með því að Jaroslaw lést af sárum sínum. Maciej bar fyrir sig neyðarvörn en var dæmdur til '''16 ára''' fangelsis vistar í Landsrétti.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242626585d/sextan-ara-domur-fyrir-manndrap-i-drangahrauni-stendur|title=Sex­tán ára dómur fyrir mann­dráp í Drangahrauni stendur - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2024-09-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} === 21. september 2023 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst látinn á heimili sínu með fjölda áverka. Sambýliskona hans var handtekin, grunuð um verknaðinn. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | Bátavogur, [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sextugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Dagbjört Rúnarsdóttir |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár <ref>https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/07/25/dagbjort_daemd_i_10_ara_fangelsi_fyrir_likamsaras/</ref> |- | colspan="2" |Karlmaður á sextugsaldri lést eftir að sambýliskona hans Dagbjört Rúnarsdóttir (1981-) veitti honum áverka í íbúð hennar í Bátavogi. Dagbjört er sögð hafa dagana 22.-23. september beitt sambýlismann sinn ítrekuðu grófu líkamlegu ofbeldi yfir tveggja daga skeið með þeim afleiðingum að hann lést. Dagbjört tók atlöguna upp á símann sinn. Dagbjört kenndi manninum um að hafa valdið dauða hunds hennar sem fannst í frysti á vettvangi. Dagbjört var dæmd í '''16 ára''' fangelsi árið 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2024/01/15/mordid-batavogi-heradssaksoknari-lysir-misthyrmingum-dagbjartar/|title=Morðið í Bátavogi: Héraðssaksóknari lýsir misþyrmingum Dagbjartar|date=2024-01-15|website=DV|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242589708d/-eg-myndi-aldrei-gera-honum-eitt-eda-neitt-|title=„Ég myndi aldrei gera honum eitt eða neitt“ - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2024-06-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252691191d/refsing-dag-bjartar-thyngd-veru-lega|title=Refsing Dag­bjartar þyngd veru­lega - Vísir|last=Sæberg|first=Jón Þór Stefánsson,Árni|date=2025-02-20|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-20}}</ref> |} ==2024== === 31. janúar=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir banar barni í Kópavogi. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 6 ára drengur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Móðir drengsins |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 18 ár |- | colspan="2" |6 ára drengur lést eftir að móðir hans bar kodda fyrir vit hans með þeim afleiðingum að drengurinn lést, því næst fór konan inn til eldri sonar síns þar sem hann svaf og þrýsti andliti hans í rúmið þannig hann gat ekki andað. Drengurinn náði þó að komast undan taki móður sinnar og flúði heimilið. Konan, sem er frá Írak, hafði verið búsett á Íslandi í um 4 ár þegar verknaðurinn var framinn. Konan var dæmd í '''18 ára''' fangelsi í Héraðsdómi.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-11-08-thyngsti-domur-yfir-konu-her-a-landi-i-meira-en-heila-old-426977|title=Þyngsti dómur yfir konu hér á landi í meira en heila öld - RÚV.is|last=Gunnarsson|first=Freyr Gígja|date=2024-11-08|website=RÚV|access-date=2025-02-18}}</ref> |} ===20. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Manni banað í sumarhúsi. Tveir litáskir karlmenn í gæsluvarðhaldi vegna gruns um morðið. <ref>[https://www.visir.is/g/20242559820d/madur-a-fertugsaldri-talinn-hafa-verid-myrtur-i-sumarhusi] Vísir, 2/4 2024</ref> |- |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Kiðjaberg |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fertugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Litáískur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 10 ár <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-tiu-ara-fangelsisdomur-i-kidjabergsmalinu-467411 Tíu ára fangelsisdómur í Kiðjabergsmálinu] Rúv, sótt 19. febrúar 2026</ref> |} ===22. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Kona fannst látin í heimahúsi. Grunur um saknæmt athæfi. <ref>[https://www.visir.is/g/20242560861d/grunadur-um-ad-hafa-radid-konu-sinni-bana Grunaður að hafa ráðið konu sinni bana] Vísir, 23/4 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Akureyri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona um fimmtugt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Karlmaður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/12/09/12_ara_fangelsi_fyrir_ad_bana_barnsmodur_sinni/ <nowiki>[86]</nowiki>] |} ===22. ágúst=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Hjón fundust látin í heimahúsi í Neskaupstað. Myrt með hamri. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-08-23-andlat-i-neskaupstad-komin-er-allgod-mynd-af-thvi-sem-gerdist-420291 Andlát í Neskaupstað, komin er allgóð mynd af því sem gerðist] Rúv, 23/8 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Neskaupstaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Hjón á áttræðisaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Karlmaður á fimmtugsaldri, Alfreð Þórðarson<ref>[https://www.dv.is/frettir/2025/1/2/mordin-i-neskaupstad-alfred-erling-murkadi-lifid-ur-hjonunum-med-hamri/ Alfreð Erling murkaði lífið úr hjónunum með hamri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250107021416/https://www.dv.is/frettir/2025/1/2/mordin-i-neskaupstad-alfred-erling-murkadi-lifid-ur-hjonunum-med-hamri/ |date=2025-01-07 }} Dv</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Hjón á áttræðisaldri fundust látin á heimili sínu á Neskaupstað eftir endurtekin hamarshögg í höfuðið af hálfu Alfreðs Þórðarsonar. Eftir árásina stal Alfreð bíl hjónanna og veitti lögreglan honum eftirför þegar bíllinn sást síðar í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252686794d/sagdist-a-leid-i-hall-grims-kirkju-fyrir-gud-eda-djofulinn|title=Sagðist á leið í Hall­gríms­kirkju fyrir guð eða djöfulinn|last=|first=|date=2025-10-02|website=Vísir|language=is|access-date=2026-01-21}}</ref> Að eigin sögn var hann á leið til Hallgrímskirkju og ætlaði sér þar að kveikja í krossi. Sökum ranghugmynda Alfreðs og mikilla hugsanatruflana var hann metinn ósakhæfur.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252700591d/syknadur-af-a-kaeru-um-ad-verda-hjonum-ad-bana|title=Sýknaður af á­kæru um að verða hjónum að bana|last=|first=|date=2025-03-13|website=Vísir|language=is|access-date=2026-01-21}}</ref> |} ===24. ágúst=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Stúlka lést af sárum sínum eftir stunguárás.<ref>[https://www.visir.is/g/20242614756d/stulkan-er-latin Stúlkan lést af sárum sínum] Vísir 31/8 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Miðbær Reykjavíkur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Bryndís Klara Birgisdóttir, 17 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 16 ára strákur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár [https://www.visir.is/g/20252720514d/atta-ar-fyrir-ad-bana-bryndisi-kloru] |} ===15. september=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Faðir myrti 10 ára dóttur sína. <ref>[https://www.visir.is/g/20242621847d/is-lenskur-fadir-grunadur-um-ad-hafa-banad-dottur-sinni] Vísir 16/9 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Krýsuvík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 10 ára stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Faðir stúlkunnar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>{{Cite web|url=https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926-11e5-80c6-005056bc6a40&id=0f1151a9-8556-4b7b-a482-69ad4073ec9f|title=Dómur|website=www.heradsdomstolar.is|access-date=2025-06-25}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ===24. október=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Fertugur maður grunaður um morð á móður sinni. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-10-24-karlmadur-i-gaesluvardhald-grunadur-um-ad-myrda-modur-sina-425593] Rúv 24/10 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Sonur hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |} ==2025== === 11. mars=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst þungt haldinn í Gufunesi í Grafarvogi. Hann lést skömmu síðar eftir komu á slysadeild. Þrír voru ákærðir fyrir manndráp. Þeir kúguðu manninnum stórar fjárhæðir eftir að hafa beitt unglingsstúlku sem tálbeitu sem hann mælti sér mót við. <ref>[https://www.visir.is/g/20252735272d/hrotta-legu-of-beldi-lyst-i-a-kaeru-a-hendur-stefani-lukasi-og-matthiasi/ Hrotta­legu of­beldi lýst í á­kæru á hendur Stefáni, Lúkasi og Matthíasi Visir.is, sótt 4. júní, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 3 karlmenn. 33 ára, 21 árs og 18 ára. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár, 16 ár & 12 ár <ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-13-landsrettur-mildar-refsingu-lukasar-og-stefans-474945|titill= Landsréttur mildar refsingu Lúkasar og Stefáns|útgefandi=Vísir|mánuður=13. maí|ár=2026}}</ref> |- |} === 11. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona banaði föður sínum á heimili þeirra. <ref>[https://www.visir.is/g/20252714323d/hand-tekin-vegna-and-lats-fodur-hennar Hand­tekin vegna and­láts föður síns] Visir.is, sótt 13. Apríl, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Garðabær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður um áttrætt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Dóttir hans á þrítugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár <ref>[https://www.visir.is/g/20252818255d/margret-lof-daemd-i-16-ara-fangelsi Margrét Löf dæmd í 16 ára fangelsi] Vísir, sótt 16. desember 2025</ref> |- |} === 14. júní === {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Frönsk kona grunuð um að bana dóttur sinni og eiginmanni. <ref>[https://www.visir.is/g/20252739329d/fronsk-kona-grunud-um-ad-bana-dottur-sinni-og-eigin-manni] Visir.is, sótt 14. Júní, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Dóttir hennar og eiginmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Móðir hennar og eiginkona hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár | |- |} <div class="mw-collapsible"> <div style="text-align: center; ">Listar yfir [[morð á Íslandi]]</div> <div class="mw-collapsible-content"> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000]] </div> </div> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Morð á Íslandi]] qefrtrqc7crun77pn8n5ym6bqxgkgfm Spjall:Látbragðsleikur 1 148891 1975076 1623882 2026-08-12T10:49:07Z MyraMidnight 41218 Nýr hluti: /* Mime og Pantomime */ 1975076 wikitext text/x-wiki Ætti íslenska heitið ekki að vera ofan á?--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 7. febrúar 2019 kl. 09:49 (UTC) :Mér þykir það líka skiljanlegra. – [[Notandi:Þjarkur|'''''Þjarkur''''']] ''[[Notandaspjall:Þjarkur|(spjall)]]'' 7. febrúar 2019 kl. 10:07 (UTC) == Mime og Pantomime == kannski þarf að uppfæra þessa hrein þar sem [[:en:mime]] hefur líka tengingar í orðið á íslensku finnst mér. [[Notandi:MyraMidnight|MyraMidnight]] ([[Notandaspjall:MyraMidnight|spjall]]) 12. ágúst 2026 kl. 10:49 (UTC) f6tk9mjuo4hpvazfhu8sw5xz66wt81p Gertrude Bell 0 149139 1975009 1918276 2026-08-11T14:25:54Z TKSnaevarr 53243 1975009 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Gertrude Bell | búseta = | mynd = BellK 218 Gertrude Bell in Iraq in 1909 age 41.jpg | myndastærð = 200px | myndatexti = Gertrude Bell við rústir [[Babýlon]] í [[Írak]] árið 1909. | fæðingardagur = 14. júlí 1868 | fæðingarstaður = Washington New Hall, [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]], [[England]]i | dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|1926|7|12|1868|7|14}} | dauðastaður = [[Bagdad]], [[Írak]] | þekktur_fyrir = | starf = Rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður | trú = | maki = | foreldrar = Sir Hugh Bell & Mary Bell | undirskrift = }} '''Gertrude Margaret Lowthian Bell''' (14. júlí 1868 – 12. júlí 1926) var breskur rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður. Hún er þekkt best fyrir að hafa verið [[Njósnir|njósnari]] í [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlöndum]] og ráðgjafi fyrir [[Breska ríkisstjórnin|bresku ríkisstjórnina]].<ref name=":0">Bullock, David L., ''„''Bell, Gertrude“, ''Women in World History. A Biographical Encyclopedia''. Vol.2, Ba-Brec, ritstýrt af Anne Commire og Deborah Klezmer (Bandaríkin, 1999) bls.370</ref> Hún var oft kölluð drottning eyðimerkunnar (e. Desert Queen). == Æska og menntun == Gertrude Bell var elsta barn hjónanna Sir Hugh Bell og Mary Bell, og fæddist þann 14. júlí 1868 í Washington, [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]]. Móðir Gertrude dó stuttu eftir fæðingu yngri bróður hennar, Maurice. Gertrude var einungis þriggja ára þegar hún missti móður sína, og dauði hennar leiddi til ævilangs náins sambands við föður sinn, Sir Hugh Bell. Faðir hennar giftist aftur þegar hún var átta ára, og hann eignaðist þrjú börn til viðbótar.<ref name=":0" /> Þegar Gertrude var 15 ára var hún send til Queen's College í [[London]] til þess að klára framhaldsskólamenntunina. Þrátt fyrir að sýna lítinn áhuga á eldamennsku, tónlist, textíl, trúarbragðafræði og stafsetningu, þá gekk henni mjög vel í sögu. Vegna þess var hún samþykkt inn í háskólann [[Oxford-háskóli|Lady Margaret Hall]] í [[Oxford]], 17 ára að aldri.<ref name=":1">Bullock, David L., ''„''Bell, Gertrude“, ''Women in World History. A Biographical Encyclopedia''. Vol.2, Ba-Brec, ritstýrt af Anne Commire og Deborah Klezmer (Bandaríkin, 1999) bls.372</ref> Samnemandi hennar, Janet Hogarth, lýsir ungri Gertrude á sínum fyrstu dögum við Oxford-háskólann: „Hún var aðeins sautján, hálft barn, hálf kona, frekar óróleg, með rautt hár, græn augu, ljómandi yfirbragð, beitt nef, og fullviss um að vera velkomin í okkar samfélag. Hindranir áttu til að hverfa þegar hún rakst á þær, og fáar þeirra gátu hægt á henni. Hún gat stundað sund, skylmingar, róður, hún gat spilað tennis og hokkí, hún gat fyglst með nútíma bókmenntum og hafði mikið að segja um nútíma rithöfunda, þar sem þeir voru flestir æskuvinir hennar. En hún gat, og gerði það að taka frá sjö klukkutíma á dag fyrir lestur.“<ref name=":1" /> Hún kláraði námið á tveimur árum, og var ein af fyrstu konunum til þess að útskrifast úr nútímasögu (e. Modern History) með fyrstu einkunn (e. first-class honours).<ref name=":1" /> == Ferðalög um Mið-Austurlönd == Sama ár og hún útskrifaðist, 1888, fór hún til frænku sinnar í [[Búkarest]], [[Rúmenía|Rúmeníu]], þar sem frændi hennar vann sem breskur sendiherra. Þar hitti hún Hardinge lávarð af Penshurst, sem myndi síðar senda hana til [[Írak]] þegar hann yrði landstjóri [[Indland|Indlands]]. Bell ferðaðist síðan frá Rúmeníu yfir til [[Tyrkjaveldi|Ottómanveldisins]], til [[Konstantínópel]]. Hún fór aftur til [[England|Englands]], en ekki löngu eftir það var frænda hennar, Sir Frank Lascelles, boðin diplómatísk staða í [[Teheran]], sem var þá í [[Persía|Persíu]]. Hún elti hann þangað, árið 1892, og varð ástfangin af lágsettum ríkisstarfsmanni, Henry Cadogan. Foreldrar Bell voru á móti sambandinu, sem kom í veg fyrir að þau giftu sig. Nokkrum mánuðum eftir að þau tóku upp sambandið dó Cadogan, og Bell fór aftur til Englands, niðurbrotinn. Hún ferðaðist um Evrópu á milli 1893–1897, áður enn hún flutti aftur til frænku sinnar og frænda, sem voru nú flutt til [[Berlín|Berlínar]] í [[Þýskaland|Þýskalandi]]. Á þessum árum hafði Bell lært [[Arabíska|arabísku]] og [[Persneska|persnesku]] (farsi), og gefið út tvær bækur, ''Safah Nameh–Persian Pictures'' (1894) og ''Poems from the Divan of Hafiz'' (1897), sem hún hafði þýtt yfir frá persnesku til ensku.<ref name=":1" /> Eftir að frænka hennar lést, ferðaðist Bell enn og aftur til [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlanda]], þar sem hún fékk leyfi til þess að vinna í fylgdarliði fjölskylduvinar, Dr. Fritz Rosen, sem var þá þýskur konsúll í [[Jerúsalem|Jersúsalem]]. 1899–1900 fór Bell í sínar fyrstu ferðir í eyðimörkinni í Jersúsalem. Einnig voru dagsferðir til [[Petra (borg)|Petra]], [[Daraa]], [[Palmýra]], [[Beirút]], [[Damaskus]] og aðra staði í bæði [[Sýrland|Sýrlandi]] og [[Palestína|Palestínu]].<ref>Bullock, David L., ''„''Bell, Gertrude“, ''Women in World History. A Biographical Encyclopedia''. Vol.2, Ba-Brec, ritstýrt af Anne Commire og Deborah Klezmer (Bandaríkin, 1999) bls.372</ref> Á árunum 1901–1905 ferðast Bell um [[Evrópa|Evrópu]], [[Asía|Asíu]] og [[Bandaríkin]]. Fyrri hluta 1905 skoðaði hún fornleifarústir í Sýrlandi, Palestínu, [[Líbanon]] og [[Litla-Asía|Litlu-Asíu]]. Frá seinni hluta 1905 til 1906 ferðaðist hún á milli London og Parísar, þar sem hún var að læra. 1911 bjó hún fyrri helming ársins í Sýrlandi, þar sem hún fór þvert yfir eyðimörk til [[Mesópótamía|Mesópótamíu]], og hitti þar [[T. E. Lawrence]], sem var ekki enn orðinn frægur. 1913 flúði hún England til Mið-Austurlanda þar sem hún hafði orðið ástfangin af giftum manni, Cpt. Charles Doughty Wylie. Ekki mikið er vitað um sambandið þeirra, þar sem þetta var feimnismál.<ref name=":2">Bullock, David L., ''„''Bell, Gertrude“, ''Women in World History. A Biographical Encyclopedia''. Vol.2, Ba-Brec, ritstýrt af Anne Commire og Deborah Klezmer (Bandaríkin, 1999) bls.373</ref> 1913–1914 fór Gertrude Bell til Haïl (e. Hayil) á Arabíuskaganum, til [[Ibn Rasjid]], sem var talinn vera lykilmaður uppreisnarinnar á móti Ottómanveldinu. Hann hélt henni fanginni, þar til samið var um frelsi hennar. Á heimleið frá Haïl stoppaði hún í Konstantínópel og gaf breska sendiherranum, Sir Louis Mallet, upplýsingar sem hún öðlaðist í Haïl.<ref name=":2" /> [[Fyrri heimstyrjöldin]] braust út þremur mánuðum eftir þetta ferðalag, og sinnti Bell mörgun störfum í stríðinu fyrir [[Breski herinn|breska herinn]]. Gertrude skrifaði ritgerð um araba eftir stríðið sem heitir „Self-Determination in Mesopotamia“, og þessi ritgerð gerði það að verkum að hún var boðin á [[Versalasamningurinn|friðarráðstefnuna í París]] 1919.<ref name=":3">[https://www.biography.com/news/gertrude-bell-biography-facts Mead, Wendy, „Gertrude Bell: Queen of the Desert“, Biography.com,] 13. júlí 2016. Sótt 13. febrúar 2019.</ref> 1920 gaf [[Þjóðabandalagið|Þjóðarbandalagið]] [[Bretland|Bretlandi]] umboð yfir Mesópótamíu-svæðinu.<ref name=":4">Bullock, David L., ''„''Bell, Gertrude“, ''Women in World History. A Biographical Encyclopedia''. Vol.2, Ba-Brec, ritstýrt af Anne Commire og Deborah Klezmer (Bandaríkin, 1999) bls.374</ref> == Starf í Írak og síðustu árin hennar == Á [[Kaíró-ráðstefnan (1921)|Kaíró-ráðstefnunni]] sem var haldin 1920, voru landmæri [[Írak]]s mynduð. Á ráðstefnunni var Gertrude Bell og meðal annars [[Winston Churchill]], og eiga þau, meðal þeirra sem voru með, heiðurinn á hönnun Íraks.<ref name=":3" /> Bretar hjálpuðu syni sérífans af Mekka ([[Hússein bin Alí, sérífi af Mekka|Hussein bin Ali]]), [[Faisal 1. Írakskonungur|Amir Faisal]] að verða tilnefndur konungur Íraks.<ref name=":4" /> Gertrude Bell flutti til Baghdad og mótaði konunginn Faisal I. Bell studdi mikið við Faisal frá upphafi, og hélt áfram að styðja hann til dauðadags. Frá 1923, þá skipti hún vinnunni sinni í tvennt: opinber vinna vegna stöðu sinnar sem „Austurlandaritari“ (e. Oriental Secretary), og að sjá um deild fornleifamuna Íraks, í safni sem hún hjálpaði að stofna. <ref name=":5">Bullock, David L., ''„''Bell, Gertrude“, ''Women in World History. A Biographical Encyclopedia''. Vol.2, Ba-Brec, ritstýrt af Anne Commire og Deborah Klezmer (Bandaríkin, 1999) bls.375</ref> Bell þjáðist af nokkrum pestum og veikindum seinustu árin sín. Hún fór til Englands í seinasta skiptið í 1925. Það er sagt að ástæða hennar fyrir sleppa því að fara til Englands 1926 var vegna þess að hún væri viss um að læknarnir í Englandi mundu ekki hleypa henni aftur til Íraks vegna veikinda. Þann 11.júlí 1926, tók Gertrude Bell stóran skammt af svefnlyfum, fór að sofa, og vaknaði ekki aftur. Hún dó snemma morguns 12. júlí 1926, tveimur dögum frá 58 ára afmæli sínu.<ref name=":5" /> Ekki er enn vitað hvort hún gerði það viljandi eða ekki.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Gertrude-Bell „Gertrude Bell“. ''Britannica Academic'', Encyclopædia Britannica,] 10. júlí 2018. Sótt 13 febrúar 2019.</ref> == Tilvísanir == <references /> {{DEFAULTSORT:Bell, Gertrude}} {{fd|1868|1926}} [[Flokkur:Enskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Enskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Enskir sagnfræðingar]] 21aeg8bo24yfdwga685pjgs4ghl5i7o 1975039 1975009 2026-08-11T21:22:40Z Akigka 183 snurfus 1975039 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Gertrude Bell | búseta = | mynd = BellK 218 Gertrude Bell in Iraq in 1909 age 41.jpg | myndastærð = 200px | myndatexti = Gertrude Bell við rústir [[Babýlon]] í [[Írak]] árið 1909. | fæðingardagur = 14. júlí 1868 | fæðingarstaður = Washington New Hall, [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]], [[England]]i | dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|1926|7|12|1868|7|14}} | dauðastaður = [[Bagdad]], [[Írak]] | þekktur_fyrir = | starf = Rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður | trú = | maki = | foreldrar = Sir Hugh Bell & Mary Bell | undirskrift = }} '''Gertrude Margaret Lowthian Bell''' (14. júlí 1868 – 12. júlí 1926) var breskur rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður. Hún er þekkt best fyrir að hafa verið [[Njósnir|njósnari]] í [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlöndum]] og ráðgjafi fyrir [[Breska ríkisstjórnin|bresku ríkisstjórnina]].<ref name=":0">{{cite book|author=Bullock, David L.|chapter=Bell, Gertrude|title=Women in World History. A Biographical Encyclopedia|volume=2|editor1=Anne Commire|editor2=Deborah Klezmer|publisher=Yorkin Publications|year=1999}}</ref>{{rp|370}} Hún var oft kölluð drottning eyðimerkunnar (e. „''desert queen''“). == Æska og menntun == Gertrude Bell var elsta barn hjónanna sir Hugh Bell og Mary Bell, og fæddist þann 14. júlí 1868 í [[Washington (Tyne and Wear)|Washington]], [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]]. Móðir Gertrude dó stuttu eftir fæðingu yngri bróður hennar, Maurice. Gertrude var aðeins þriggja ára þegar hún missti móður sína, og dauði hennar varð til þess að hún varð nátengd föður sínum, Hugh Bell. Faðir hennar giftist aftur þegar hún var átta ára og hann eignaðist þrjú börn til viðbótar.<ref name=":0" /> Þegar Gertrude var 15 ára var hún send í [[Queen's College]] í [[London]] til að ljúka framhaldsskóla. Hún sýndi lítinn áhuga á eldamennsku, tónlist, textíl, trúarbragðafræði og stafsetningu; en gekk henni mjög vel í sögu. Vegna þessa fékk hún skólavist í [[Lady Margaret Hall]] í [[Oxford-háskóli|Oxford-háskóla]], 17 ára gömul.<ref name=":0" />{{rp|372}} Samnemandi hennar, Janet Hogarth, lýsti ungri Gertrude á sínum fyrstu dögum við Oxford-háskóla: „Hún var aðeins sautján, hálft barn, hálf kona, frekar óróleg, með rautt hár, græn augu, ljómandi yfirbragð, beitt nef, og fullviss um að vera velkomin í okkar samfélag. Hindranir áttu til að hverfa þegar hún rakst á þær, og fáar þeirra gátu hægt á henni. Hún gat stundað sund, skylmingar, róður, hún gat spilað tennis og hokkí, hún gat fyglst með nútímabókmenntum og hafði mikið að segja um nútímarithöfunda, þar sem þeir voru flestir æskuvinir hennar. En hún gat, og gerði það að taka frá sjö klukkutíma á dag fyrir lestur.“<ref name=":0" />{{rp|372}} Hún lauk námi á tveimur árum, og var ein af fyrstu konunum sem útskrifaðist í nútímasögu með ágætiseinkunn.<ref name=":0" />{{rp|372}} == Ferðalög um Mið-Austurlönd == Sama ár og hún útskrifaðist, 1888, fór hún til frænku sinnar í [[Búkarest]], [[Rúmenía|Rúmeníu]], þar sem frændi hennar vann sem breskur sendiherra. Þar hitti hún [[Charles Hardinge|Hardinge lávarð af Penshurst]], sem átti eftir að senda hana til [[Írak]]s þegar hann varð landstjóri [[Indland]]s. Bell ferðaðist síðan frá Rúmeníu til [[Istanbúl]] í [[Tyrkjaveldi]]. Hún sneri svo aftur til [[England]]s, en ekki löngu eftir það var frænda hennar, sir [[Frank Lascelles]], boðin staða sendiherra í [[Teheran]], sem var þá í [[Persía|Persíu]]. Hún elti hann þangað, árið 1892, og varð ástfangin af lágsettum ríkisstarfsmanni, Henry Cadogan. Foreldrar Bell voru á móti sambandinu, sem kom í veg fyrir að þau giftu sig. Nokkrum mánuðum eftir að þau tóku upp samband dó Cadogan, og Bell fór aftur til Englands, niðurbrotin. Hún ferðaðist um Evrópu á milli 1893–1897, áður en hún flutti aftur til frænku sinnar og frænda, sem voru nú flutt til [[Berlín]]ar í [[Þýskaland]]i. Á þessum árum hafði Bell lært [[Arabíska|arabísku]] og [[Persneska|persnesku]] (farsi), og gefið út tvær bækur, ''Safah Nameh–Persian Pictures'' (1894) og ''Poems from the Divan of Hafiz'' (1897), með þýðingum úr persnesku.<ref name=":0" />{{rp|372}} Eftir að frænka hennar lést, fór Bell aftur til [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlanda]], þar sem hún fékk leyfi til þess að starfa í fylgdarliði fjölskylduvinar, dr. Fritz Rosen, sem var þá þýskur konsúll í [[Jerúsalem]]. Árin 1899–1900 fór Bell í sínar fyrstu ferðir í eyðimörkinni hjá Jersúsalem. Einnig voru dagsferðir til [[Petra (borg)|Petru]], [[Daraa]], [[Palmýra|Palmýru]], [[Beirút]], [[Damaskus]] og annarra staða í [[Sýrland]]i og [[Palestína|Palestínu]].<ref name=":0" />{{rp|372}} Á árunum 1901–1905 ferðast Bell um [[Evrópa|Evrópu]], [[Asía|Asíu]] og [[Bandaríkin]]. Fyrri hluta 1905 skoðaði hún fornleifar í Sýrlandi, Palestínu, [[Líbanon]] og [[Litla-Asía|Litlu-Asíu]]. Frá seinni hluta 1905 til 1906 ferðaðist hún milli London og Parísar, þar sem hún var í námi. Árið 1911 bjó hún fyrri helming ársins í Sýrlandi, þar sem hún fór þvert yfir eyðimörk til [[Mesópótamía|Mesópótamíu]], og hitti þar [[T. E. Lawrence]], sem var ekki enn orðinn frægur. Árið 1913 flúði hún frá Englandi til Mið-Austurlanda þar sem hún hafði orðið ástfangin af giftum manni, [[Charles Doughty-Wylie]] höfuðsmanni. Fátt er vitað um samband þeirra þar sem það var feimnismál.<ref name=":0" />{{rp|373}} 1913–1914 fór Gertrude Bell til [[Haïl]] á Arabíuskaganum, til [[Ibn Rasjid]], sem var talinn vera lykilmaður uppreisnar Araba gegn Ottómanveldinu. Hann hélt henni fanginni þar til samið var um lausn hennar. Á heimleið frá Haïl stoppaði hún í Istanbúl og gaf breska sendiherranum, sir [[Louis Mallet]], upplýsingar komst yfir í fangavistinni.<ref name=":0" />{{rp|373}} [[Fyrri heimstyrjöldin]] braust út þremur mánuðum eftir þetta ferðalag, og Bell gegndi mörgun störfum í stríðinu fyrir [[Breski herinn|breska herinn]]. Hún skrifaði ritgerð um Araba eftir stríðið, „Self-Determination in Mesopotamia“, sem gerði það að verkum að henni var boðið á [[Versalasamningurinn|friðarráðstefnuna í París]] 1919.<ref name=":3">{{cite web|url=https://www.biography.com/news/gertrude-bell-biography-facts|author=Mead, Wendy|title=Gertrude Bell: Queen of the Desert|website=Biography.com|date=13. júlí 2016|access-date=13. febrúar 2019}}</ref> Árið 1920 færði [[Þjóðabandalagið]] [[Bretland]]i umboð yfir Mesópótamíusvæðinu.<ref name=":0" />{{rp|374}} == Störf í Írak og síðustu æviár == Á [[Kaíróráðstefnan (1921)|Kaíróráðstefnunni]] sem var haldin 1920, voru landmæri [[Írak]]s ákveðin. Á ráðstefnunni voru Gertrude Bell og [[Winston Churchill]] meðal annarra, og eiga þau meðal annars heiður af hönnun landamæra Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Bretar hjálpuðu syni sjarífans af Mekka ([[Hússein bin Alí af Mekka|Hussein bin Ali]]), [[Faisal 1. Írakskonungur|Amir Faisal]] að verða tilnefndur konungur Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Gertrude Bell flutti til Bagdad og mótaði konunginn Faisal 1. Bell studdi Faisal mikið frá upphafi, og hélt áfram að styðja hann til dauðadags. Frá 1923 skipti hún tíma sínum milli opinberra starfa vegna stöðu sinnar sem „Austurlandaritari“, og umsjónar með deild fornminja Íraks, í safni sem hún átti þátt í að stofna.<ref name=":0" />{{rp|375}} Bell þjáðist af veikindum seinustu árin sín. Hún fór til Englands í seinasta skiptið í 1925. Sagt var að ástæða þess að hún sleppti því að fara til Englands 1926 var að hún væri viss um að læknarnir í Englandi myndu ekki hleypa henni aftur til Íraks vegna veikinda. Þann 11.júlí 1926, tók Gertrude Bell stóran skammt af svefnlyfum, fór að sofa, og vaknaði ekki aftur. Hún dó snemma morguns 12. júlí 1926, tveimur dögum frá 58 ára afmæli sínu.<ref name=":0" />{{rp|375}} Ekki er enn vitað hvort hún gerði það viljandi eða ekki.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Gertrude-Bell|title=Gertrude Bell|website=Britannica Academic|publisher=Encyclopædia Britannica|date=10. júlí 2018|access-date=13 febrúar 2019}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Bell, Gertrude}} {{fd|1868|1926}} [[Flokkur:Enskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Enskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Enskir sagnfræðingar]] g7477f99w03h19ecyzoi1ksd5chesog 1975040 1975039 2026-08-11T21:23:05Z Akigka 183 /* Æska og menntun */ 1975040 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Gertrude Bell | búseta = | mynd = BellK 218 Gertrude Bell in Iraq in 1909 age 41.jpg | myndastærð = 200px | myndatexti = Gertrude Bell við rústir [[Babýlon]] í [[Írak]] árið 1909. | fæðingardagur = 14. júlí 1868 | fæðingarstaður = Washington New Hall, [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]], [[England]]i | dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|1926|7|12|1868|7|14}} | dauðastaður = [[Bagdad]], [[Írak]] | þekktur_fyrir = | starf = Rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður | trú = | maki = | foreldrar = Sir Hugh Bell & Mary Bell | undirskrift = }} '''Gertrude Margaret Lowthian Bell''' (14. júlí 1868 – 12. júlí 1926) var breskur rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður. Hún er þekkt best fyrir að hafa verið [[Njósnir|njósnari]] í [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlöndum]] og ráðgjafi fyrir [[Breska ríkisstjórnin|bresku ríkisstjórnina]].<ref name=":0">{{cite book|author=Bullock, David L.|chapter=Bell, Gertrude|title=Women in World History. A Biographical Encyclopedia|volume=2|editor1=Anne Commire|editor2=Deborah Klezmer|publisher=Yorkin Publications|year=1999}}</ref>{{rp|370}} Hún var oft kölluð drottning eyðimerkunnar (e. „''desert queen''“). == Æska og menntun == Gertrude Bell var elsta barn hjónanna sir Hugh Bell og Mary Bell, og fæddist þann 14. júlí 1868 í [[Washington (Tyne and Wear)|Washington]], [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]]. Móðir Gertrude dó stuttu eftir fæðingu yngri bróður hennar, Maurice. Gertrude var aðeins þriggja ára þegar hún missti móður sína, og dauði hennar varð til þess að hún varð nátengd föður sínum, Hugh Bell. Faðir hennar giftist aftur þegar hún var átta ára og hann eignaðist þrjú börn til viðbótar.<ref name=":0" /> Þegar Gertrude var 15 ára var hún send í [[Queen's College]] í [[London]] til að ljúka framhaldsskóla. Hún sýndi lítinn áhuga á eldamennsku, tónlist, textíl, trúarbragðafræði og stafsetningu; en gekk mjög vel í sögu. Vegna þessa fékk hún skólavist í [[Lady Margaret Hall]] í [[Oxford-háskóli|Oxford-háskóla]], 17 ára gömul.<ref name=":0" />{{rp|372}} Samnemandi hennar, Janet Hogarth, lýsti ungri Gertrude á sínum fyrstu dögum við Oxford-háskóla: „Hún var aðeins sautján, hálft barn, hálf kona, frekar óróleg, með rautt hár, græn augu, ljómandi yfirbragð, beitt nef, og fullviss um að vera velkomin í okkar samfélag. Hindranir áttu til að hverfa þegar hún rakst á þær, og fáar þeirra gátu hægt á henni. Hún gat stundað sund, skylmingar, róður, hún gat spilað tennis og hokkí, hún gat fyglst með nútímabókmenntum og hafði mikið að segja um nútímarithöfunda, þar sem þeir voru flestir æskuvinir hennar. En hún gat, og gerði það að taka frá sjö klukkutíma á dag fyrir lestur.“<ref name=":0" />{{rp|372}} Hún lauk námi á tveimur árum, og var ein af fyrstu konunum sem útskrifaðist í nútímasögu með ágætiseinkunn.<ref name=":0" />{{rp|372}} == Ferðalög um Mið-Austurlönd == Sama ár og hún útskrifaðist, 1888, fór hún til frænku sinnar í [[Búkarest]], [[Rúmenía|Rúmeníu]], þar sem frændi hennar vann sem breskur sendiherra. Þar hitti hún [[Charles Hardinge|Hardinge lávarð af Penshurst]], sem átti eftir að senda hana til [[Írak]]s þegar hann varð landstjóri [[Indland]]s. Bell ferðaðist síðan frá Rúmeníu til [[Istanbúl]] í [[Tyrkjaveldi]]. Hún sneri svo aftur til [[England]]s, en ekki löngu eftir það var frænda hennar, sir [[Frank Lascelles]], boðin staða sendiherra í [[Teheran]], sem var þá í [[Persía|Persíu]]. Hún elti hann þangað, árið 1892, og varð ástfangin af lágsettum ríkisstarfsmanni, Henry Cadogan. Foreldrar Bell voru á móti sambandinu, sem kom í veg fyrir að þau giftu sig. Nokkrum mánuðum eftir að þau tóku upp samband dó Cadogan, og Bell fór aftur til Englands, niðurbrotin. Hún ferðaðist um Evrópu á milli 1893–1897, áður en hún flutti aftur til frænku sinnar og frænda, sem voru nú flutt til [[Berlín]]ar í [[Þýskaland]]i. Á þessum árum hafði Bell lært [[Arabíska|arabísku]] og [[Persneska|persnesku]] (farsi), og gefið út tvær bækur, ''Safah Nameh–Persian Pictures'' (1894) og ''Poems from the Divan of Hafiz'' (1897), með þýðingum úr persnesku.<ref name=":0" />{{rp|372}} Eftir að frænka hennar lést, fór Bell aftur til [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlanda]], þar sem hún fékk leyfi til þess að starfa í fylgdarliði fjölskylduvinar, dr. Fritz Rosen, sem var þá þýskur konsúll í [[Jerúsalem]]. Árin 1899–1900 fór Bell í sínar fyrstu ferðir í eyðimörkinni hjá Jersúsalem. Einnig voru dagsferðir til [[Petra (borg)|Petru]], [[Daraa]], [[Palmýra|Palmýru]], [[Beirút]], [[Damaskus]] og annarra staða í [[Sýrland]]i og [[Palestína|Palestínu]].<ref name=":0" />{{rp|372}} Á árunum 1901–1905 ferðast Bell um [[Evrópa|Evrópu]], [[Asía|Asíu]] og [[Bandaríkin]]. Fyrri hluta 1905 skoðaði hún fornleifar í Sýrlandi, Palestínu, [[Líbanon]] og [[Litla-Asía|Litlu-Asíu]]. Frá seinni hluta 1905 til 1906 ferðaðist hún milli London og Parísar, þar sem hún var í námi. Árið 1911 bjó hún fyrri helming ársins í Sýrlandi, þar sem hún fór þvert yfir eyðimörk til [[Mesópótamía|Mesópótamíu]], og hitti þar [[T. E. Lawrence]], sem var ekki enn orðinn frægur. Árið 1913 flúði hún frá Englandi til Mið-Austurlanda þar sem hún hafði orðið ástfangin af giftum manni, [[Charles Doughty-Wylie]] höfuðsmanni. Fátt er vitað um samband þeirra þar sem það var feimnismál.<ref name=":0" />{{rp|373}} 1913–1914 fór Gertrude Bell til [[Haïl]] á Arabíuskaganum, til [[Ibn Rasjid]], sem var talinn vera lykilmaður uppreisnar Araba gegn Ottómanveldinu. Hann hélt henni fanginni þar til samið var um lausn hennar. Á heimleið frá Haïl stoppaði hún í Istanbúl og gaf breska sendiherranum, sir [[Louis Mallet]], upplýsingar komst yfir í fangavistinni.<ref name=":0" />{{rp|373}} [[Fyrri heimstyrjöldin]] braust út þremur mánuðum eftir þetta ferðalag, og Bell gegndi mörgun störfum í stríðinu fyrir [[Breski herinn|breska herinn]]. Hún skrifaði ritgerð um Araba eftir stríðið, „Self-Determination in Mesopotamia“, sem gerði það að verkum að henni var boðið á [[Versalasamningurinn|friðarráðstefnuna í París]] 1919.<ref name=":3">{{cite web|url=https://www.biography.com/news/gertrude-bell-biography-facts|author=Mead, Wendy|title=Gertrude Bell: Queen of the Desert|website=Biography.com|date=13. júlí 2016|access-date=13. febrúar 2019}}</ref> Árið 1920 færði [[Þjóðabandalagið]] [[Bretland]]i umboð yfir Mesópótamíusvæðinu.<ref name=":0" />{{rp|374}} == Störf í Írak og síðustu æviár == Á [[Kaíróráðstefnan (1921)|Kaíróráðstefnunni]] sem var haldin 1920, voru landmæri [[Írak]]s ákveðin. Á ráðstefnunni voru Gertrude Bell og [[Winston Churchill]] meðal annarra, og eiga þau meðal annars heiður af hönnun landamæra Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Bretar hjálpuðu syni sjarífans af Mekka ([[Hússein bin Alí af Mekka|Hussein bin Ali]]), [[Faisal 1. Írakskonungur|Amir Faisal]] að verða tilnefndur konungur Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Gertrude Bell flutti til Bagdad og mótaði konunginn Faisal 1. Bell studdi Faisal mikið frá upphafi, og hélt áfram að styðja hann til dauðadags. Frá 1923 skipti hún tíma sínum milli opinberra starfa vegna stöðu sinnar sem „Austurlandaritari“, og umsjónar með deild fornminja Íraks, í safni sem hún átti þátt í að stofna.<ref name=":0" />{{rp|375}} Bell þjáðist af veikindum seinustu árin sín. Hún fór til Englands í seinasta skiptið í 1925. Sagt var að ástæða þess að hún sleppti því að fara til Englands 1926 var að hún væri viss um að læknarnir í Englandi myndu ekki hleypa henni aftur til Íraks vegna veikinda. Þann 11.júlí 1926, tók Gertrude Bell stóran skammt af svefnlyfum, fór að sofa, og vaknaði ekki aftur. Hún dó snemma morguns 12. júlí 1926, tveimur dögum frá 58 ára afmæli sínu.<ref name=":0" />{{rp|375}} Ekki er enn vitað hvort hún gerði það viljandi eða ekki.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Gertrude-Bell|title=Gertrude Bell|website=Britannica Academic|publisher=Encyclopædia Britannica|date=10. júlí 2018|access-date=13 febrúar 2019}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Bell, Gertrude}} {{fd|1868|1926}} [[Flokkur:Enskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Enskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Enskir sagnfræðingar]] nki9avd0u3rwzpppw5mjvhjgr36kt7q 1975041 1975040 2026-08-11T21:23:44Z Akigka 183 /* Ferðalög um Mið-Austurlönd */ 1975041 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Gertrude Bell | búseta = | mynd = BellK 218 Gertrude Bell in Iraq in 1909 age 41.jpg | myndastærð = 200px | myndatexti = Gertrude Bell við rústir [[Babýlon]] í [[Írak]] árið 1909. | fæðingardagur = 14. júlí 1868 | fæðingarstaður = Washington New Hall, [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]], [[England]]i | dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|1926|7|12|1868|7|14}} | dauðastaður = [[Bagdad]], [[Írak]] | þekktur_fyrir = | starf = Rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður | trú = | maki = | foreldrar = Sir Hugh Bell & Mary Bell | undirskrift = }} '''Gertrude Margaret Lowthian Bell''' (14. júlí 1868 – 12. júlí 1926) var breskur rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður. Hún er þekkt best fyrir að hafa verið [[Njósnir|njósnari]] í [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlöndum]] og ráðgjafi fyrir [[Breska ríkisstjórnin|bresku ríkisstjórnina]].<ref name=":0">{{cite book|author=Bullock, David L.|chapter=Bell, Gertrude|title=Women in World History. A Biographical Encyclopedia|volume=2|editor1=Anne Commire|editor2=Deborah Klezmer|publisher=Yorkin Publications|year=1999}}</ref>{{rp|370}} Hún var oft kölluð drottning eyðimerkunnar (e. „''desert queen''“). == Æska og menntun == Gertrude Bell var elsta barn hjónanna sir Hugh Bell og Mary Bell, og fæddist þann 14. júlí 1868 í [[Washington (Tyne and Wear)|Washington]], [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]]. Móðir Gertrude dó stuttu eftir fæðingu yngri bróður hennar, Maurice. Gertrude var aðeins þriggja ára þegar hún missti móður sína, og dauði hennar varð til þess að hún varð nátengd föður sínum, Hugh Bell. Faðir hennar giftist aftur þegar hún var átta ára og hann eignaðist þrjú börn til viðbótar.<ref name=":0" /> Þegar Gertrude var 15 ára var hún send í [[Queen's College]] í [[London]] til að ljúka framhaldsskóla. Hún sýndi lítinn áhuga á eldamennsku, tónlist, textíl, trúarbragðafræði og stafsetningu; en gekk mjög vel í sögu. Vegna þessa fékk hún skólavist í [[Lady Margaret Hall]] í [[Oxford-háskóli|Oxford-háskóla]], 17 ára gömul.<ref name=":0" />{{rp|372}} Samnemandi hennar, Janet Hogarth, lýsti ungri Gertrude á sínum fyrstu dögum við Oxford-háskóla: „Hún var aðeins sautján, hálft barn, hálf kona, frekar óróleg, með rautt hár, græn augu, ljómandi yfirbragð, beitt nef, og fullviss um að vera velkomin í okkar samfélag. Hindranir áttu til að hverfa þegar hún rakst á þær, og fáar þeirra gátu hægt á henni. Hún gat stundað sund, skylmingar, róður, hún gat spilað tennis og hokkí, hún gat fyglst með nútímabókmenntum og hafði mikið að segja um nútímarithöfunda, þar sem þeir voru flestir æskuvinir hennar. En hún gat, og gerði það að taka frá sjö klukkutíma á dag fyrir lestur.“<ref name=":0" />{{rp|372}} Hún lauk námi á tveimur árum, og var ein af fyrstu konunum sem útskrifaðist í nútímasögu með ágætiseinkunn.<ref name=":0" />{{rp|372}} == Ferðalög um Mið-Austurlönd == Sama ár og hún útskrifaðist, 1888, fór hún til frænku sinnar í [[Búkarest]], [[Rúmenía|Rúmeníu]], þar sem frændi hennar vann sem breskur sendiherra. Þar hitti hún [[Charles Hardinge|Hardinge lávarð af Penshurst]], sem átti eftir að senda hana til [[Írak]]s þegar hann varð landstjóri [[Indland]]s. Bell ferðaðist síðan frá Rúmeníu til [[Istanbúl]] í [[Tyrkjaveldi]]. Hún sneri svo aftur til [[England]]s, en ekki löngu eftir það var frænda hennar, sir [[Frank Lascelles]], boðin staða sendiherra í [[Teheran]], sem var þá í [[Persía|Persíu]]. Hún elti hann þangað, árið 1892, og varð ástfangin af lágt settum ríkisstarfsmanni, Henry Cadogan. Foreldrar Bell voru á móti sambandinu, sem kom í veg fyrir að þau giftu sig. Nokkrum mánuðum eftir að þau tóku upp samband dó Cadogan, og Bell fór aftur til Englands, niðurbrotin. Hún ferðaðist um Evrópu á milli 1893–1897, áður en hún flutti aftur til frænku sinnar og frænda, sem voru nú flutt til [[Berlín]]ar í [[Þýskaland]]i. Á þessum árum hafði Bell lært [[Arabíska|arabísku]] og [[Persneska|persnesku]] (farsi), og gefið út tvær bækur, ''Safah Nameh–Persian Pictures'' (1894) og ''Poems from the Divan of Hafiz'' (1897), með þýðingum úr persnesku.<ref name=":0" />{{rp|372}} Eftir að frænka hennar lést, fór Bell aftur til [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlanda]], þar sem hún fékk leyfi til þess að starfa í fylgdarliði fjölskylduvinar, dr. Fritz Rosen, sem var þá þýskur konsúll í [[Jerúsalem]]. Árin 1899–1900 fór Bell í sínar fyrstu ferðir í eyðimörkinni hjá Jersúsalem. Einnig voru dagsferðir til [[Petra (borg)|Petru]], [[Daraa]], [[Palmýra|Palmýru]], [[Beirút]], [[Damaskus]] og annarra staða í [[Sýrland]]i og [[Palestína|Palestínu]].<ref name=":0" />{{rp|372}} Á árunum 1901–1905 ferðast Bell um [[Evrópa|Evrópu]], [[Asía|Asíu]] og [[Bandaríkin]]. Fyrri hluta 1905 skoðaði hún fornleifar í Sýrlandi, Palestínu, [[Líbanon]] og [[Litla-Asía|Litlu-Asíu]]. Frá seinni hluta 1905 til 1906 ferðaðist hún milli London og Parísar, þar sem hún var í námi. Árið 1911 bjó hún fyrri helming ársins í Sýrlandi, þar sem hún fór þvert yfir eyðimörk til [[Mesópótamía|Mesópótamíu]], og hitti þar [[T. E. Lawrence]], sem var ekki enn orðinn frægur. Árið 1913 flúði hún frá Englandi til Mið-Austurlanda þar sem hún hafði orðið ástfangin af giftum manni, [[Charles Doughty-Wylie]] höfuðsmanni. Fátt er vitað um samband þeirra þar sem það var feimnismál.<ref name=":0" />{{rp|373}} 1913–1914 fór Gertrude Bell til [[Haïl]] á Arabíuskaganum, til [[Ibn Rasjid]], sem var talinn vera lykilmaður uppreisnar Araba gegn Ottómanveldinu. Hann hélt henni fanginni þar til samið var um lausn hennar. Á heimleið frá Haïl stoppaði hún í Istanbúl og gaf breska sendiherranum, sir [[Louis Mallet]], upplýsingar komst yfir í fangavistinni.<ref name=":0" />{{rp|373}} [[Fyrri heimstyrjöldin]] braust út þremur mánuðum eftir þetta ferðalag, og Bell gegndi mörgun störfum í stríðinu fyrir [[Breski herinn|breska herinn]]. Hún skrifaði ritgerð um Araba eftir stríðið, „Self-Determination in Mesopotamia“, sem gerði það að verkum að henni var boðið á [[Versalasamningurinn|friðarráðstefnuna í París]] 1919.<ref name=":3">{{cite web|url=https://www.biography.com/news/gertrude-bell-biography-facts|author=Mead, Wendy|title=Gertrude Bell: Queen of the Desert|website=Biography.com|date=13. júlí 2016|access-date=13. febrúar 2019}}</ref> Árið 1920 færði [[Þjóðabandalagið]] [[Bretland]]i umboð yfir Mesópótamíusvæðinu.<ref name=":0" />{{rp|374}} == Störf í Írak og síðustu æviár == Á [[Kaíróráðstefnan (1921)|Kaíróráðstefnunni]] sem var haldin 1920, voru landmæri [[Írak]]s ákveðin. Á ráðstefnunni voru Gertrude Bell og [[Winston Churchill]] meðal annarra, og eiga þau meðal annars heiður af hönnun landamæra Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Bretar hjálpuðu syni sjarífans af Mekka ([[Hússein bin Alí af Mekka|Hussein bin Ali]]), [[Faisal 1. Írakskonungur|Amir Faisal]] að verða tilnefndur konungur Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Gertrude Bell flutti til Bagdad og mótaði konunginn Faisal 1. Bell studdi Faisal mikið frá upphafi, og hélt áfram að styðja hann til dauðadags. Frá 1923 skipti hún tíma sínum milli opinberra starfa vegna stöðu sinnar sem „Austurlandaritari“, og umsjónar með deild fornminja Íraks, í safni sem hún átti þátt í að stofna.<ref name=":0" />{{rp|375}} Bell þjáðist af veikindum seinustu árin sín. Hún fór til Englands í seinasta skiptið í 1925. Sagt var að ástæða þess að hún sleppti því að fara til Englands 1926 var að hún væri viss um að læknarnir í Englandi myndu ekki hleypa henni aftur til Íraks vegna veikinda. Þann 11.júlí 1926, tók Gertrude Bell stóran skammt af svefnlyfum, fór að sofa, og vaknaði ekki aftur. Hún dó snemma morguns 12. júlí 1926, tveimur dögum frá 58 ára afmæli sínu.<ref name=":0" />{{rp|375}} Ekki er enn vitað hvort hún gerði það viljandi eða ekki.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Gertrude-Bell|title=Gertrude Bell|website=Britannica Academic|publisher=Encyclopædia Britannica|date=10. júlí 2018|access-date=13 febrúar 2019}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Bell, Gertrude}} {{fd|1868|1926}} [[Flokkur:Enskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Enskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Enskir sagnfræðingar]] lt4vlbl4si8k5mapsnzoy55o594ego6 1975042 1975041 2026-08-11T21:25:03Z Akigka 183 /* Ferðalög um Mið-Austurlönd */ 1975042 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Gertrude Bell | búseta = | mynd = BellK 218 Gertrude Bell in Iraq in 1909 age 41.jpg | myndastærð = 200px | myndatexti = Gertrude Bell við rústir [[Babýlon]] í [[Írak]] árið 1909. | fæðingardagur = 14. júlí 1868 | fæðingarstaður = Washington New Hall, [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]], [[England]]i | dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|1926|7|12|1868|7|14}} | dauðastaður = [[Bagdad]], [[Írak]] | þekktur_fyrir = | starf = Rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður | trú = | maki = | foreldrar = Sir Hugh Bell & Mary Bell | undirskrift = }} '''Gertrude Margaret Lowthian Bell''' (14. júlí 1868 – 12. júlí 1926) var breskur rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður. Hún er þekkt best fyrir að hafa verið [[Njósnir|njósnari]] í [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlöndum]] og ráðgjafi fyrir [[Breska ríkisstjórnin|bresku ríkisstjórnina]].<ref name=":0">{{cite book|author=Bullock, David L.|chapter=Bell, Gertrude|title=Women in World History. A Biographical Encyclopedia|volume=2|editor1=Anne Commire|editor2=Deborah Klezmer|publisher=Yorkin Publications|year=1999}}</ref>{{rp|370}} Hún var oft kölluð drottning eyðimerkunnar (e. „''desert queen''“). == Æska og menntun == Gertrude Bell var elsta barn hjónanna sir Hugh Bell og Mary Bell, og fæddist þann 14. júlí 1868 í [[Washington (Tyne and Wear)|Washington]], [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]]. Móðir Gertrude dó stuttu eftir fæðingu yngri bróður hennar, Maurice. Gertrude var aðeins þriggja ára þegar hún missti móður sína, og dauði hennar varð til þess að hún varð nátengd föður sínum, Hugh Bell. Faðir hennar giftist aftur þegar hún var átta ára og hann eignaðist þrjú börn til viðbótar.<ref name=":0" /> Þegar Gertrude var 15 ára var hún send í [[Queen's College]] í [[London]] til að ljúka framhaldsskóla. Hún sýndi lítinn áhuga á eldamennsku, tónlist, textíl, trúarbragðafræði og stafsetningu; en gekk mjög vel í sögu. Vegna þessa fékk hún skólavist í [[Lady Margaret Hall]] í [[Oxford-háskóli|Oxford-háskóla]], 17 ára gömul.<ref name=":0" />{{rp|372}} Samnemandi hennar, Janet Hogarth, lýsti ungri Gertrude á sínum fyrstu dögum við Oxford-háskóla: „Hún var aðeins sautján, hálft barn, hálf kona, frekar óróleg, með rautt hár, græn augu, ljómandi yfirbragð, beitt nef, og fullviss um að vera velkomin í okkar samfélag. Hindranir áttu til að hverfa þegar hún rakst á þær, og fáar þeirra gátu hægt á henni. Hún gat stundað sund, skylmingar, róður, hún gat spilað tennis og hokkí, hún gat fyglst með nútímabókmenntum og hafði mikið að segja um nútímarithöfunda, þar sem þeir voru flestir æskuvinir hennar. En hún gat, og gerði það að taka frá sjö klukkutíma á dag fyrir lestur.“<ref name=":0" />{{rp|372}} Hún lauk námi á tveimur árum, og var ein af fyrstu konunum sem útskrifaðist í nútímasögu með ágætiseinkunn.<ref name=":0" />{{rp|372}} == Ferðalög um Mið-Austurlönd == Sama ár og hún útskrifaðist, 1888, fór hún til frænku sinnar í [[Búkarest]], [[Rúmenía|Rúmeníu]], þar sem frændi hennar vann sem breskur sendiherra. Þar hitti hún [[Charles Hardinge|Hardinge lávarð af Penshurst]], sem átti eftir að senda hana til [[Írak]]s þegar hann varð landstjóri [[Indland]]s. Bell ferðaðist síðan frá Rúmeníu til [[Istanbúl]] í [[Tyrkjaveldi]]. Hún sneri svo aftur til [[England]]s, en ekki löngu eftir það var frænda hennar, sir [[Frank Lascelles]], boðin staða sendiherra í [[Teheran]], sem var þá í [[Persía|Persíu]]. Hún elti hann þangað, árið 1892, og varð ástfangin af lágt settum ríkisstarfsmanni, Henry Cadogan. Foreldrar Bell voru á móti sambandinu, sem kom í veg fyrir að þau giftu sig. Nokkrum mánuðum eftir að þau tóku upp samband dó Cadogan, og Bell fór aftur til Englands, niðurbrotin. Hún ferðaðist um Evrópu á milli 1893–1897, áður en hún flutti aftur til frænku sinnar og frænda, sem voru nú flutt til [[Berlín]]ar í [[Þýskaland]]i. Á þessum árum hafði Bell lært [[Arabíska|arabísku]] og [[Persneska|persnesku]] (farsi), og gefið út tvær bækur, ''Safah Nameh–Persian Pictures'' (1894) og ''Poems from the Divan of Hafiz'' (1897), með þýðingum úr persnesku.<ref name=":0" />{{rp|372}} Eftir að frænka hennar lést, fór Bell aftur til [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlanda]], þar sem hún fékk leyfi til þess að starfa í fylgdarliði fjölskylduvinar, dr. Fritz Rosen, sem var þá þýskur konsúll í [[Jerúsalem]]. Árin 1899–1900 fór Bell í sínar fyrstu ferðir í eyðimörkinni hjá Jerúsalem. Einnig fór hún í dagsferðir til [[Petra (borg)|Petru]], [[Daraa]], [[Palmýra|Palmýru]], [[Beirút]], [[Damaskus]] og annarra staða í [[Sýrland]]i og [[Palestína|Palestínu]].<ref name=":0" />{{rp|372}} Á árunum 1901–1905 ferðast Bell um [[Evrópa|Evrópu]], [[Asía|Asíu]] og [[Bandaríkin]]. Fyrri hluta 1905 skoðaði hún fornleifar í Sýrlandi, Palestínu, [[Líbanon]] og [[Litla-Asía|Litlu-Asíu]]. Frá seinni hluta 1905 til 1906 ferðaðist hún milli London og Parísar, þar sem hún var í námi. Árið 1911 bjó hún fyrri helming ársins í Sýrlandi, þar sem hún fór þvert yfir eyðimörk til [[Mesópótamía|Mesópótamíu]], og hitti þar [[T. E. Lawrence]], sem var ekki enn orðinn frægur. Árið 1913 flúði hún frá Englandi til Mið-Austurlanda þar sem hún hafði orðið ástfangin af giftum manni, [[Charles Doughty-Wylie]] höfuðsmanni. Fátt er vitað um samband þeirra þar sem það var feimnismál.<ref name=":0" />{{rp|373}} 1913–1914 fór Gertrude Bell til [[Haïl]] á Arabíuskaganum, til [[Ibn Rasjid]], sem var talinn vera lykilmaður uppreisnar Araba gegn Ottómanveldinu. Hann hélt henni fanginni þar til samið var um lausn hennar. Á heimleið frá Haïl stoppaði hún í Istanbúl og gaf breska sendiherranum, sir [[Louis Mallet]], upplýsingar komst yfir í fangavistinni.<ref name=":0" />{{rp|373}} [[Fyrri heimstyrjöldin]] braust út þremur mánuðum eftir þetta ferðalag, og Bell gegndi mörgun störfum í stríðinu fyrir [[Breski herinn|breska herinn]]. Hún skrifaði ritgerð um Araba eftir stríðið, „Self-Determination in Mesopotamia“, sem gerði það að verkum að henni var boðið á [[Versalasamningurinn|friðarráðstefnuna í París]] 1919.<ref name=":3">{{cite web|url=https://www.biography.com/news/gertrude-bell-biography-facts|author=Mead, Wendy|title=Gertrude Bell: Queen of the Desert|website=Biography.com|date=13. júlí 2016|access-date=13. febrúar 2019}}</ref> Árið 1920 færði [[Þjóðabandalagið]] [[Bretland]]i umboð yfir Mesópótamíusvæðinu.<ref name=":0" />{{rp|374}} == Störf í Írak og síðustu æviár == Á [[Kaíróráðstefnan (1921)|Kaíróráðstefnunni]] sem var haldin 1920, voru landmæri [[Írak]]s ákveðin. Á ráðstefnunni voru Gertrude Bell og [[Winston Churchill]] meðal annarra, og eiga þau meðal annars heiður af hönnun landamæra Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Bretar hjálpuðu syni sjarífans af Mekka ([[Hússein bin Alí af Mekka|Hussein bin Ali]]), [[Faisal 1. Írakskonungur|Amir Faisal]] að verða tilnefndur konungur Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Gertrude Bell flutti til Bagdad og mótaði konunginn Faisal 1. Bell studdi Faisal mikið frá upphafi, og hélt áfram að styðja hann til dauðadags. Frá 1923 skipti hún tíma sínum milli opinberra starfa vegna stöðu sinnar sem „Austurlandaritari“, og umsjónar með deild fornminja Íraks, í safni sem hún átti þátt í að stofna.<ref name=":0" />{{rp|375}} Bell þjáðist af veikindum seinustu árin sín. Hún fór til Englands í seinasta skiptið í 1925. Sagt var að ástæða þess að hún sleppti því að fara til Englands 1926 var að hún væri viss um að læknarnir í Englandi myndu ekki hleypa henni aftur til Íraks vegna veikinda. Þann 11.júlí 1926, tók Gertrude Bell stóran skammt af svefnlyfum, fór að sofa, og vaknaði ekki aftur. Hún dó snemma morguns 12. júlí 1926, tveimur dögum frá 58 ára afmæli sínu.<ref name=":0" />{{rp|375}} Ekki er enn vitað hvort hún gerði það viljandi eða ekki.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Gertrude-Bell|title=Gertrude Bell|website=Britannica Academic|publisher=Encyclopædia Britannica|date=10. júlí 2018|access-date=13 febrúar 2019}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Bell, Gertrude}} {{fd|1868|1926}} [[Flokkur:Enskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Enskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Enskir sagnfræðingar]] tj5t5ir97q5rx5nuxw5rvgj926kwytt 1975043 1975042 2026-08-11T21:25:44Z Akigka 183 /* Ferðalög um Mið-Austurlönd */ 1975043 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Gertrude Bell | búseta = | mynd = BellK 218 Gertrude Bell in Iraq in 1909 age 41.jpg | myndastærð = 200px | myndatexti = Gertrude Bell við rústir [[Babýlon]] í [[Írak]] árið 1909. | fæðingardagur = 14. júlí 1868 | fæðingarstaður = Washington New Hall, [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]], [[England]]i | dauðadagur = {{Dánardagur og aldur|1926|7|12|1868|7|14}} | dauðastaður = [[Bagdad]], [[Írak]] | þekktur_fyrir = | starf = Rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður | trú = | maki = | foreldrar = Sir Hugh Bell & Mary Bell | undirskrift = }} '''Gertrude Margaret Lowthian Bell''' (14. júlí 1868 – 12. júlí 1926) var breskur rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður. Hún er þekkt best fyrir að hafa verið [[Njósnir|njósnari]] í [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlöndum]] og ráðgjafi fyrir [[Breska ríkisstjórnin|bresku ríkisstjórnina]].<ref name=":0">{{cite book|author=Bullock, David L.|chapter=Bell, Gertrude|title=Women in World History. A Biographical Encyclopedia|volume=2|editor1=Anne Commire|editor2=Deborah Klezmer|publisher=Yorkin Publications|year=1999}}</ref>{{rp|370}} Hún var oft kölluð drottning eyðimerkunnar (e. „''desert queen''“). == Æska og menntun == Gertrude Bell var elsta barn hjónanna sir Hugh Bell og Mary Bell, og fæddist þann 14. júlí 1868 í [[Washington (Tyne and Wear)|Washington]], [[Durham-sýsla|Durham-sýslu]]. Móðir Gertrude dó stuttu eftir fæðingu yngri bróður hennar, Maurice. Gertrude var aðeins þriggja ára þegar hún missti móður sína, og dauði hennar varð til þess að hún varð nátengd föður sínum, Hugh Bell. Faðir hennar giftist aftur þegar hún var átta ára og hann eignaðist þrjú börn til viðbótar.<ref name=":0" /> Þegar Gertrude var 15 ára var hún send í [[Queen's College]] í [[London]] til að ljúka framhaldsskóla. Hún sýndi lítinn áhuga á eldamennsku, tónlist, textíl, trúarbragðafræði og stafsetningu; en gekk mjög vel í sögu. Vegna þessa fékk hún skólavist í [[Lady Margaret Hall]] í [[Oxford-háskóli|Oxford-háskóla]], 17 ára gömul.<ref name=":0" />{{rp|372}} Samnemandi hennar, Janet Hogarth, lýsti ungri Gertrude á sínum fyrstu dögum við Oxford-háskóla: „Hún var aðeins sautján, hálft barn, hálf kona, frekar óróleg, með rautt hár, græn augu, ljómandi yfirbragð, beitt nef, og fullviss um að vera velkomin í okkar samfélag. Hindranir áttu til að hverfa þegar hún rakst á þær, og fáar þeirra gátu hægt á henni. Hún gat stundað sund, skylmingar, róður, hún gat spilað tennis og hokkí, hún gat fyglst með nútímabókmenntum og hafði mikið að segja um nútímarithöfunda, þar sem þeir voru flestir æskuvinir hennar. En hún gat, og gerði það að taka frá sjö klukkutíma á dag fyrir lestur.“<ref name=":0" />{{rp|372}} Hún lauk námi á tveimur árum, og var ein af fyrstu konunum sem útskrifaðist í nútímasögu með ágætiseinkunn.<ref name=":0" />{{rp|372}} == Ferðalög um Mið-Austurlönd == Sama ár og hún útskrifaðist, 1888, fór hún til frænku sinnar í [[Búkarest]], [[Rúmenía|Rúmeníu]], þar sem frændi hennar vann sem breskur sendiherra. Þar hitti hún [[Charles Hardinge|Hardinge lávarð af Penshurst]], sem átti eftir að senda hana til [[Írak]]s þegar hann varð landstjóri [[Indland]]s. Bell ferðaðist síðan frá Rúmeníu til [[Istanbúl]] í [[Tyrkjaveldi]]. Hún sneri svo aftur til [[England]]s, en ekki löngu eftir það var frænda hennar, sir [[Frank Lascelles]], boðin staða sendiherra í [[Teheran]], sem var þá í [[Persía|Persíu]]. Hún elti hann þangað, árið 1892, og varð ástfangin af lágt settum ríkisstarfsmanni, Henry Cadogan. Foreldrar Bell voru á móti sambandinu, sem kom í veg fyrir að þau giftu sig. Nokkrum mánuðum eftir að þau tóku upp samband dó Cadogan, og Bell fór aftur til Englands, niðurbrotin. Hún ferðaðist um Evrópu á milli 1893–1897, áður en hún flutti aftur til frænku sinnar og frænda, sem voru nú flutt til [[Berlín]]ar í [[Þýskaland]]i. Á þessum árum hafði Bell lært [[Arabíska|arabísku]] og [[Persneska|persnesku]] (farsi), og gefið út tvær bækur, ''Safah Nameh–Persian Pictures'' (1894) og ''Poems from the Divan of Hafiz'' (1897), með þýðingum úr persnesku.<ref name=":0" />{{rp|372}} Eftir að frænka hennar lést, fór Bell aftur til [[Mið-Austurlönd|Mið-Austurlanda]], þar sem hún fékk leyfi til þess að starfa í fylgdarliði fjölskylduvinar, dr. Fritz Rosen, sem var þá þýskur konsúll í [[Jerúsalem]]. Árin 1899–1900 fór Bell í sínar fyrstu ferðir í eyðimörkinni hjá Jerúsalem. Einnig fór hún í dagsferðir til [[Petra (borg)|Petru]], [[Daraa]], [[Palmýra|Palmýru]], [[Beirút]], [[Damaskus]] og annarra staða í [[Sýrland]]i og [[Palestína|Palestínu]].<ref name=":0" />{{rp|372}} Á árunum 1901–1905 ferðast Bell um [[Evrópa|Evrópu]], [[Asía|Asíu]] og [[Bandaríkin]]. Fyrri hluta 1905 skoðaði hún fornleifar í Sýrlandi, Palestínu, [[Líbanon]] og [[Litla-Asía|Litlu-Asíu]]. Frá seinni hluta 1905 til 1906 ferðaðist hún milli London og Parísar, þar sem hún var í námi. Árið 1911 bjó hún fyrri helming ársins í Sýrlandi, þar sem hún fór þvert yfir eyðimörk til [[Mesópótamía|Mesópótamíu]], og hitti þar [[T. E. Lawrence]], sem var ekki enn orðinn frægur. Árið 1913 flúði hún frá Englandi til Mið-Austurlanda þar sem hún hafði orðið ástfangin af giftum manni, [[Charles Doughty-Wylie]] höfuðsmanni. Fátt er vitað um samband þeirra þar sem það var feimnismál.<ref name=":0" />{{rp|373}} 1913–1914 fór Gertrude Bell til [[Haïl]] á Arabíuskaganum, til [[Ibn Rasjid]], sem var talinn vera lykilmaður uppreisnar Araba gegn Ottómanveldinu. Hann hélt henni fanginni þar til samið var um lausn hennar. Á heimleið frá Haïl stoppaði hún í Istanbúl og gaf breska sendiherranum, sir [[Louis Mallet]], upplýsingar sem hún komst yfir í fangavistinni.<ref name=":0" />{{rp|373}} [[Fyrri heimstyrjöldin]] braust út þremur mánuðum eftir þetta ferðalag, og Bell gegndi mörgun störfum í stríðinu fyrir [[Breski herinn|breska herinn]]. Hún skrifaði ritgerð um Araba eftir stríðið, „Self-Determination in Mesopotamia“, sem gerði það að verkum að henni var boðið á [[Versalasamningurinn|friðarráðstefnuna í París]] 1919.<ref name=":3">{{cite web|url=https://www.biography.com/news/gertrude-bell-biography-facts|author=Mead, Wendy|title=Gertrude Bell: Queen of the Desert|website=Biography.com|date=13. júlí 2016|access-date=13. febrúar 2019}}</ref> Árið 1920 færði [[Þjóðabandalagið]] [[Bretland]]i umboð yfir Mesópótamíusvæðinu.<ref name=":0" />{{rp|374}} == Störf í Írak og síðustu æviár == Á [[Kaíróráðstefnan (1921)|Kaíróráðstefnunni]] sem var haldin 1920, voru landmæri [[Írak]]s ákveðin. Á ráðstefnunni voru Gertrude Bell og [[Winston Churchill]] meðal annarra, og eiga þau meðal annars heiður af hönnun landamæra Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Bretar hjálpuðu syni sjarífans af Mekka ([[Hússein bin Alí af Mekka|Hussein bin Ali]]), [[Faisal 1. Írakskonungur|Amir Faisal]] að verða tilnefndur konungur Íraks.<ref name=":0" />{{rp|374}} Gertrude Bell flutti til Bagdad og mótaði konunginn Faisal 1. Bell studdi Faisal mikið frá upphafi, og hélt áfram að styðja hann til dauðadags. Frá 1923 skipti hún tíma sínum milli opinberra starfa vegna stöðu sinnar sem „Austurlandaritari“, og umsjónar með deild fornminja Íraks, í safni sem hún átti þátt í að stofna.<ref name=":0" />{{rp|375}} Bell þjáðist af veikindum seinustu árin sín. Hún fór til Englands í seinasta skiptið í 1925. Sagt var að ástæða þess að hún sleppti því að fara til Englands 1926 var að hún væri viss um að læknarnir í Englandi myndu ekki hleypa henni aftur til Íraks vegna veikinda. Þann 11.júlí 1926, tók Gertrude Bell stóran skammt af svefnlyfum, fór að sofa, og vaknaði ekki aftur. Hún dó snemma morguns 12. júlí 1926, tveimur dögum frá 58 ára afmæli sínu.<ref name=":0" />{{rp|375}} Ekki er enn vitað hvort hún gerði það viljandi eða ekki.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Gertrude-Bell|title=Gertrude Bell|website=Britannica Academic|publisher=Encyclopædia Britannica|date=10. júlí 2018|access-date=13 febrúar 2019}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Bell, Gertrude}} {{fd|1868|1926}} [[Flokkur:Enskir fornleifafræðingar]] [[Flokkur:Enskir landkönnuðir]] [[Flokkur:Enskir sagnfræðingar]] 5qg078vs3knrget5ivfg1zo2fjbyg8a Guðfinna Aðalgeirsdóttir 0 152561 1975063 1954175 2026-08-12T06:48:57Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1975063 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Guðfinna Aðalgeirsdóttir | búseta = | mynd = Guðfinna Th Aðalseinsdóttir.jpg | myndastærð = 250px | myndatexti = | alt = | fæðingarnafn = | fæðingardagur = 20. mars 1972 | fæðingarstaður = [[Akureyri]] | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | virkur = | þekktur_fyrir = | þekkt_fyrir = | þjóðerni = | starf = Prófessor í jarðeðlisfræði við Jarðvísindadeild [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] | titill = | verðlaun = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | háskóli = | stjórnmálaflokkur = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | tilvitnun = | undirskrift = | heimasíða = }} '''Guðfinna Th. Aðalgeirsdóttir''' (f. 20. mars 1972) er [[prófessor]] í [[jarðeðlisfræði]] við Jarðvísindadeild [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. == Ferill == Guðfinna lauk stúdentsprófi af eðlisfræðibraut [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólans á Akureyri]] 1991 og BS í jarðeðlisfræði frá Háskóla Íslands 1994. Sumrin 1993 og 1994 og veturinn 1994-1995 vann hún á Raunvísindastofnun Háskólans við úrvinnslu íssjármælinga og tók þátt í mælingaferðum á Vatnajökul. Hún lauk M.Sc. prófi í jöklafræði frá [https://glaciers.gi.alaska.edu/ háskóla Alaska í Fairbanks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014127/https://glaciers.gi.alaska.edu/ |date=2019-07-09 }} haustið 1997. Hún stundaði doktorsnám í jöklafræði við [https://www.vaw.ethz.ch/en/research/glaciology.html ETH háskólann í Zürich í Sviss] og hlaut dr. sc. nat. gráðu þaðan árið 2003.<ref name="Guðfinna">{{vefheimild|url=https://notendur.hi.is/~gua/|titill=Háskóli Íslands. Guðfinna. Th. Aðalgeirsdóttir|mánuðurskoðað=8. júní|árskoðað=2019}}</ref> Að námi loknu vann hún á Raunvísindastofnun við líkanreikninga fyrir Langjökul, Hofsjökul og Vatnajökul, í samvinnu við jöklafræðinga á [[Veðurstofa Íslands|Veðurstofu Íslands]]. Hún gegndi starfi nýdoktors og síðan [[lektor]]s við [https://www.swansea.ac.uk/geography/research-and-impact/swansea-glaciology-group/ Swansea háskóla] í [[Wales]] árin 2004-2006 og vann þá við rannsóknir á ísstraumnum Rutford icestream á Suðurskautslandinu. Þaðan flutti hún til Danmerkur og starfaði við [https://www.dmi.dk/ dönsku veðurstofuna] til ársins 2012 við líkanreikninga og rannsóknir á Grænlandsjökli. Árið 2012 var hún ráðin til Háskóla Íslands þar sem hún hefur starfað síðan, fyrst sem [[dósent]] og sem prófessor í jarðeðlisfræði við [https://www.hi.is/jardvisindadeild Jarðvísindadeild] frá 2017.<ref name="Guðfinna" /> == Rannsóknir == Rannsóknir Guðfinnu beinast að því hvernig jöklar bregðast við loftslagsbreytingum í fortíð, nútíð og framtíð og hvernig sjávarstaða í kringum Ísland breytist vegna jökla- og loftslagsbreytinga. Rannsóknir hennar felast einkum í því að beita tölvugerðum líkönum til að reikna afkomu og hreyfingu jöklanna, en einnig eru mælingar á jöklunum sjálfum mikilvægur þáttur til að afla gagna fyrir sannprófun líkananna.<ref name="ritaskrá">{{vefheimild|url=https://notendur.hi.is/~gua/gua-ritskra.html|titill=Guðfinna Th. Aðalgeirsdóttir. Ritaskrá/Publications (nóvember 2018)|mánuðurskoðað=8. júlí|árskoðað=2019}}</ref><ref>[https://scholar.google.com/citations?user=VT66PvMAAAAJ&hl=en&oi=ao Google Scholar. Gudfinna Adalgeirsdottir.]</ref> Á hverju ári fer hún með nemendur í jöklafræðinámskeiði við HÍ á Sólheimajökul og setur niður víra sem auðvelda mælingu á leysingu jökulsins yfir sumarið<ref>Háskóli Íslands. (e.d.). Ablation measurements on Sólheimajökull – Glaciology JAR609G/JAR621G. Sótt 4. júlí 2019 af: http://earthice.hi.is/node/900 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014124/http://earthice.hi.is/node/900 |date=2019-07-09 }}</ref> Guðfinna rannsakaði rúmmálsbreytingar jökla í Alaska árið 1996. Í samvinnu við leiðbeinandi hennar Keith Echelmeyer og jöklafræðinga í Alaska flugu þau yfir 67 jökla og staðfestu með laserhæðamæli hvernig rúmmál þeirra hafði rýrnað síðan 1957. Hún þróaði reiknilíkön í doktorsnámi sínu í Sviss sem herma eftir lögun og þróun stærstu íslensku jöklanna og gefa þannig vísbendingar um hvernig þeir munu þróast í framtíðinni. Verkefnið var í samvinnu við vísindamenn á [http://www.jardvis.hi.is/ Jarðvísindastofnun HÍ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014125/http://www.jardvis.hi.is/ |date=2019-07-09 }} og [https://www.vedur.is/ Veðurstofu Íslands]. Síðar hefur hún notað [https://pism-docs.org/wiki/doku.php ísflæðilíkanið PISM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014113/https://pism-docs.org/wiki/doku.php |date=2019-07-09 }} sem þróað er við háskóla Alaska í Fairbanks til að reikna bæði Grænlandsjökul og Vatnajökul. Guðfinna tók þátt í rannsóknum á Suðurskautslandinu sem beindust að því að skilja betur skrið ísstraumsins Rutford Ice stream. Síðar tók hún þátt í að mæla lóðréttan hraða íssins á ísaskilunum Fletscher Promontory sem gefur til kynna hversu seigur ísinn er. Einnig var rannsakað fyrirbærið Raymond hóll sem myndast fyrir neðan ísaskil vegna breytingar í stífleika íssins, hann er stífari þar sem spennurnar eru minni (Sjá nánar: [http://websrv.cs.umt.edu/isis/index.php/Divide_flow_and_Raymond_bumps Divide flow and Raymond bumps] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014115/http://websrv.cs.umt.edu/isis/index.php/Divide_flow_and_Raymond_bumps |date=2019-07-09 }}). Í fjölmörgum samstarfsverkefnun hefur Guðfinna tekið þátt í að rannsaka afkomu og loftslag yfir Grænlandsjökli og hefur unnið að spám um hvernig það mun líklega breytast í framtíðinni vegna manngerðra loftslagsbreytinga.<ref name="ritaskrá" /> Guðfinna hefur leiðbeint doktorsnemendum og nýdoktorum við HÍ, Kaupmannahafnarháskóla, háskólann í Birmingham, Englandi og í Bordeaux í Frakklandi við rannsóknir á Vatnajökli, Grænlandsjökli, smærri íslenskum jöklum (Virkisjökli, Drangajökli, austurhluta Vatnajökuls og fleiri jöklum á Íslandi) þar sem áhersla er á mælingar og líkanreikninga til að skilja betur hvernig jöklar bregðast við loftslagsbreytingum. Einnig snúast verkefnin um að nota tölfræðiaðferðir og stigskipt Bayesískt líkan til að reikna seigju og flæði Langjökuls og hvernig grunnvatnsflæði við þíðjökla þróast vegna loftslagsbreytinga.<ref name="ritaskrá" /> == Ýmis störf og verkefni == Guðfinna hefur gegnt fjölmörgum trúnaðarstörfum innan og utan háskólans og tekur virkan þátt í að miðla upplýsingum um loftslagsbreytingar og áhrif þeirra á jökla til almennings, fjölmiðla og skólabarna. Hún situr í [https://www.stjornarradid.is/verkefni/umhverfi-og-natturuvernd/loftslagsmal/loftslagsrad/ Loftslagsráði] samkvæmt tilnefningu háskólasamfélagsins. Hún hefur starfað með stjórn [https://jorfi.is/ Jöklarannsóknafélags Íslands] frá árinu 2014. Guðfinna var í stjórn Jarðvísindastofnunar HÍ árin 2015-2018 og í framhaldsnámsnefnd Jarðvísindadeildar frá 2016. Hún hefur verið fulltrúi Íslands í vinnuhóp [https://iasc.info/working-groups/cryosphere Alþjóðlegu norðurskautsvísindanefndarinnar um freðhvolf] síðan 2014 og verið formaður vinnuhópsins síðan 2018. Hún sat í stjórn evrópska (EU FP7) verkefnisins [https://www.ice2sea.eu/ ice2sea ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014115/https://www.ice2sea.eu/ |date=2019-07-09 }} árin 2009-2012 og var vinnuhópsstjóri í [https://earthice.hi.is/nordic_centre_excellence_svali norræna öndvegissetrinu SVALI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014126/https://earthice.hi.is/nordic_centre_excellence_svali |date=2019-07-09 }} árin 2010-2016. Guðfinna var valin úr hópi vísindamanna til að vera einn af aðalhöfundum [https://www.ipcc.ch/assessment-report/ar6/ 6. Loftslagsskýrslu] [[Milliríkjanefnd um loftslagsbreytingar|milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar]]. Skýrslan er skrifuð fyrir stjórnvöld allra landa heimsins til að útskýra fyrir þeim loftslagsbreytingar af mannavöldum og hvaða áhrif verða vegna þeirra bæði á náttúruna og samfélög. Vinnan hófst sumarið 2018 en skýrslan kemur út í apríl 2021<ref>ipcc: Intergovernmental panel on climate change. Sixth Assessment Report (AR6). Sótt 8. júlí 2019 af: https://wg1.ipcc.ch/AR6/AR6.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014117/https://wg1.ipcc.ch/AR6/AR6.html |date=2019-07-09 }}</ref> Guðfinna er í 17 manna hópi sem skrifar kafla 9<ref>Working Group I. Contribution to the IPCC Sixth Assessment Report (AR6-WG1). Sótt 8. júlí 2019 af: https://archive.ipcc.ch/report/authors/report.authors.php?q=35&p=&p {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220402210022/https://archive.ipcc.ch/report/authors/report.authors.php?q=35&p=&p |date=2022-04-02 }}</ref> sem fjallar um hafið, freðhvolfið (jöklar, hafís, sífreri, snjór) og sjávarstöðubreytingar (Ocean, Cryosphere and Sea Level Change)<ref>ipcc: Intergovernmental panel on climate change. Chapter outline of the Working Group I contribution to the IPCC Sixth Assessment Report (AR6). Sótt 8. júlí 2019 af: https://wg1.ipcc.ch/AR6/outline.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709014118/https://wg1.ipcc.ch/AR6/outline.html |date=2019-07-09 }}</ref>. == Viðurkenningar == Sumarið 2019 samþykkti nafnanefnd Suðurskautslandsins í Bretlandi (UK Antarctic Place-names Committee) að nefna fjall sem notað hefur verið fyrir GPS viðmiðunarmælingar ''Tolly Nunatak'', en Tollý er gælunafn sem Guðfinna hefur notað síðan hún var barn. Nafn og staðsetning fjallsins er: Tolly Nunatak (78°23’43.9”S, 84°30’15.5”W)<ref>Háskóli Íslands. (2019). Tindur á Suðurskautslandinu nefndur eftir vísindamanni HÍ. Sótt 8. júlí 2019 af: https://www.hi.is/frettir/tindur_a_sudurskautslandinu_nefndur_eftir_visindamanni_hi</ref><ref>ruv.is. (2019, 25. maí). Tindur nefndur eftir íslenskum prófessor. Sótt 8. júlí 2019 af: https://www.ruv.is/frett/tindur-nefndur-eftir-islenskum-professor</ref> == Heimildir == {{reflist}} == Fræðigreinar == *Echelmeyer o.fl. (1996). [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-glaciology/article/airborne-surface-profiling-of-glaciers-a-casestudy-in-alaska/F5BF734746741FA5BC1383A7E1DAB7B2 Airborne Surface Profiling of Glaciers: A Case-Study in Alaska]. J. of Glaciology, 142(42). *Aðalgeirsdóttir o.fl. (1998). [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-glaciology/article/elevation-and-volume-changes-on-the-harding-icefield-alaska/31747C9E333949DFEE7EA875774481E5 Elevation and Volume Changes on the Harding Icefield, Alaska], J. of Glaciology, (44)148. * Aðalgeirsdóttir o.fl. (2003). [https://www.cambridge.org/core/journals/annals-of-glaciology/article/regression-model-for-the-massbalance-distribution-of-the-vatnajokull-ice-cap-iceland/DE70527BFCC8B67F490405B1909B43EF A regression model for the mass-balance distribution of the Vatnajökull ice cap, Iceland]. Annals of Glaciology, 37. * Aðalgeirsdóttir o.fl. (2004). [https://www.cambridge.org/core/journals/annals-of-glaciology/article/analyses-of-a-surging-outlet-glacier-of-vatnajokull-ice-cap-iceland/2C9DEA265FC7CC2B5E3792DCD6EC44B7 Analyses of a surging outlet glacier of Vatnajökull ice cap, Iceland]. Annals of Glaciology, 42. * Aðalgeirsdóttir o.fl. (2005). [https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JF000289 Volume sensitivity of Vatnajökull Ice Cap, Iceland, to perturbations in equilibrium line altitude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709202950/https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JF000289 |date=2019-07-09 }}. J. Geophys. Res., 110. F04001, doi:10.1029/2005JF000289 * Aðalgeirsdóttir o.fl. (2006). [https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JF000388 The response of Hofsjökull and southern Vatnajökull, Iceland, to climate change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709202945/https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JF000388 |date=2019-07-09 }}. J. Geophys. Res., 111. F03001, doi:10.1029/2005JF000388 * Aðalgeirsdóttir o.fl. (2011). [https://www.the-cryosphere.net/5/961/2011/ Modelling the 20th and 21st century evolution of Hoffellsjökull glacier, SE-Vatnajökull, Iceland]. The Cryosphere, 5., www.the-cryosphere.net/5/961/2011/doi:10.5194 /tc-6-961-2011. * Guðmundsson o.fl. (2009). [https://iwaponline.com/hr/article-abstract/40/5/495/30993/Similarities-and-differences-in-the-response-to?redirectedFrom=fulltext Similarities and differences in the response to climate warming of two ice caps in Iceland]. Hydrology Research, 40.5. * Björnsson o.fl. (2013). [https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/grl.50278 Contribution of Icelandic ice caps to sea level rise: Trends and variability since the Little Ice Age] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709202947/https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/grl.50278 |date=2019-07-09 }}, Geophys. Res. Lett., 40. doi:10.1002/grl.50278. * Aschwanden o.fl. (2013). [https://www.the-cryosphere.net/7/1083/2013/ Hindcasting to measure ice sheet model sensitivity to initial states]. The Cryopshere, 7. www.the-cryosphere.net/7/1083/2013/ doi:10.5194/tc-7-1083-2013. * Aðalgeirsdóttir o.fl. (2014). [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-glaciology/article/role-of-model-initialization-for-projections-of-21stcentury-greenland-ice-sheet-mass-loss/79043CC0B6D6FC0308F2862FC185822F Role of model initialization for projections of 21st-century Greenland ice sheet mass loss]. Journal of Glaciology, 60(222). doi:10.3189/2014JoG13J202. * Smith o.fl. (2007). [https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/geology/article-abstract/35/2/127/129777/rapid-erosion-drumlin-formation-and-changing?redirectedFrom=fulltext Rapid erosion, drumlin formation and changing hydrology beneath an Antarctic ice stream]. Geology, 35(2), 127-130, doi:10.1130/G23036A * Aðalgeirsdóttir o.fl. (2008). [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-glaciology/article/tidal-influence-on-rutford-ice-stream-west-antarctica-observations-of-surface-flow-and-basal-processes-from-closely-spaced-gps-and-passive-seismic-stations/92394035D2F7FEC1AC9C000753AC2E77 Tidal influence on Rutford Ice Stream, West Antarctica: Observations of surface flow and basal processes from closely spaced GPS and passive seismic stations]. Journal of Glaciology, 54(187). * Kingslake o.fl. (2014). [https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/2014JF003275 Full-depth englacial vertical ice sheet velocities measured using phase-sensitive radar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709202946/https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/2014JF003275 |date=2019-07-09 }}. J. Geophys. Res. Earth Surf., 119. doi:10.1002/2014JF003275 * Lucas-Picher o.fl. (2012). [https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2011JD016267 Very high resolution regional climate simulation over Greenland: Identifying added value] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190709203023/https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2011JD016267 |date=2019-07-09 }}. J. Geophys. Res., 117. D02108, doi:10.1029/2011JD016267. * Masson-Delmotte o.fl. (2012). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/wcc.186 Greenland climate change: from the past to the future], WIREs Clim Change 2012. doi:10.1002/wcc.186 * Rae o.fl. (2012). [https://www.the-cryosphere.net/6/1275/2012/tc-6-1275-2012.html Greenland ice sheet surface mass balance: evaluating simulations and making projections with regional climate models], The Cryosphere, 6. doi:10.5194/tc-6-1275-2012, 2012 * Machguth o.fl. (2013). [https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/8/2/025005/meta The future sea-level rise contribution of Greenland's glaciers and ice caps]. Environ. Res. Lett. 8, 025005 doi:10.1088/1748-9326/8/2/025005 * Langen o.fl. (2015). [https://journals.ametsoc.org/doi/full/10.1175/JCLI-D-14-00271.1 Quantifying energy and mass fluxes controlling Godthåbsfjord freshwater input in a 5 km simulation (1991-2012)]. Journal of Climate, 28. doi:10.1175/JCLI-D-14-00271.1 *Hannesdóttir, o.fl. (2015). [https://doi.org/10.3189/2015JoG15J024 Downscaled precipitation applied in modelling of mass balance and the evolution of southeast Vatnajökull, Iceland]. Journal of Glaciology. Vol. 61, 229. *Hannesdóttir, o.fl. (2015). [https://doi.org/10.5194/tc-9-565-2015 Changes in the southeast Vatnajökull ice cap, Iceland, between ~1890 and 2010]. The Cryosphere, 9,565-585, 2015. *Belart, o.fl. (2017). [https://doi.org/10.5194/tc-11-1501-2017 Winter mass balance of Drangajökull ice cap (NW Iceland) derived from satellite sub-meter stereo images]. The Cryosphere, 11, 1501-1517. *Belart, o.fl. (2019). [https://doi.org/10.1017/jog.2019.16 The geodetic mass balance of Eyjafjallajökull ice cap for 1945-2014: processing guidelines and relation to climate]. Journal of Glaciology, 65(251). *Schmidt, o.fl. (2017). [https://doi.org/10.5194/tc-11-1665-2017 The importance of accurate glacier albedo for estimates of surface mass balance on Vatnajökull: evaluating the surface energ budget in a Regional Climate Model with automatic weather station observations]. The Cryosphere, 11, 1665-1684. *Schmidt, o.fl. (2018). [https://doi.org/10.3390/atmos9110450 Sensitivity of Glacier to Winter Snow Thickness Investigated for Vatnajökull Ice Cap, Iceland, Using Numerical Models and Observations]. Atmosphere 2018, 9(11), 450. *Anderson, o.fl. (2018). [https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2018.04.024 Holocene glacier and climate variations in Vestfirðir, Iceland, from the modeling of Drangajökull ice cap]. Quaternary Science Reviews, 190 (2018) 39-56. *Nielsen, o.fl. (2018). [https://doi.org/10.1017/jog.2018.40 The effect of a Holocene climatic optimum on the evolution of the Greenland ice sheet during the last 10kyr]. Journal of Glaciology, 64(245), 477-488. *Mackay, o.fl. (2018). [https://doi.org/10.5194/tc-12-2175-2018 Glacio-hydrological melt and run-off modelling: application of a limits of acceptability framework for model comparison and selection]. The Cryosphere, 12, 2175-2210. *Gopalan, o.fl. (2018). [https://doi.org/10.5194/tc-12-2229-2018 Bayesian hierarchical model for glacial dynamics based on the shallow ice approximation and its evaluation using analytical solutions]. The Cryosphere, 12, 2229-2248. *Vincent, o.fl. (2018). [https://doi.org/10.1016/j.earscirev.2018.10.017 Groundwater in catchments headed by temperate glaciers: a review]. Earth-Science Reveiwes, 188, 59-76. {{f|1972}} [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] l9zmd5spngc7m4pq3ny6y34v7ffl4g3 Sirkuslist 0 158472 1975064 1680021 2026-08-12T07:42:10Z MyraMidnight 41218 sviðslistir 1975064 wikitext text/x-wiki [[Mynd:CJ_wire_May.jpg|thumb|right|Loftfimleikamenn ganga á reipi í sirkus.]] '''Sirkuslistir''' eru ýmis konar listgreinar, íþróttir og tækni, sem hafa í gegnum tíðina verið sýndar í [[sirkus]], [[revía|revíum]] og af [[götulist]]amönnum. Sumar af þessum greinum eru vinsælar hjá áhugafólki sem afþreying, meðan aðrar krefjast langrar þjálfunar. Dæmi um sirkuslistir eru [[djögl]], [[loftfimleikar]], [[búktal]], [[trúðaleikur]], [[tamning]]ar, [[húladans]], [[ganga á reipi]], [[einhjól]], [[sverðagleyping]], [[eldgleyping]], [[brúðuleikur]] og [[hnífakast]]. Sirkuslistir er hægt að læra í sérstökum [[sirkusskóli|sirkusskólum]]. [[Flokkur:Sirkuslistir]] [[Flokkur:Sviðslistir]] 0prtbcz6yubx8wdi4a9r9qg116ujfh8 Töfrabrögð 0 159755 1975047 1688528 2026-08-11T23:03:16Z MyraMidnight 41218 Hið íslenska töframannagildi 1975047 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bruno-Nurmi-Johansson-1953.jpg|thumb|right|Töframaður]] '''Töfrabrögð''' eru [[sviðslist]] sem gengur út á að skemmta áhorfendum með [[sjónhverfing]]um eða brögðum sem virðast ómöguleg en eiga sér í raun eðlilegar skýringar. Töfrabrögð eru annars eðlis en [[galdur]] þar sem galdramaður reynir að skapa áhrif með [[yfirnáttúra|yfirnáttúrulegum]] hætti. Töfrabrögð eiga sér aldalanga sögu sem hluti af [[helgiathöfn]]um og [[götulist]]. Nútímatöframennska þróaðist sem sviðslist á 18. og 19. öld. Frumkvöðlar á borð við [[Jean Eugène Robert-Houdin]] í París og [[John Henry Anderson]] í London gerðu töfrabrögð að skemmtun á sviði í sérútbúnum [[leikhús]]um sem áhorfendur greiddu fyrir að sjá. [[Harry Houdini]] tók sviðsnafn sitt upp eftir Robert-Houdin. Töfrabrögð eru stunduð af bæði atvinnufólki og áhugafólki, bæði á sviði og við ýmsar aðrar aðstæður. Töfrabrögð skiptast í marga flokka eins og sviðsbrögð með stórum leikmunum og aðstoðarfólki, spila- og peningagaldrar þar sem áhorfendur og töframaður eru í návígi, hugsanabrögð þar sem töframaður virðist lesa hugsanir áhorfenda eða stjórna þeim með hugsanaflutningi, og flóttabrögð þar sem töframaður losar sig úr fjötrum. == Töfrar á Íslandi == Það er til félag fyrir íslenskt áhugafólk á töfrabrögðum sem var stofnað 29. febrúar 2007 og kallast það „Hið íslenska töframannagildi“ (HÍT) og er markmið félagsins að auka áhuga landsmanna á sviðslistinni. <ref>{{Vefheimild|url=https://www.tralli.is/saga-tofranna/hit|titill=Hið íslenska töframannagildi|útgefandi=Trúðaskólinn Trall|mánuðurskoðað=11. ágúst|árskoðað=2026|vefsíða=tralli.is}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://toframenn.is/|titill=Forsíða HÍT|útgefandi=Hið íslenska töframannagildi|mánuðurskoðað=11. ágúst|árskoðað=2026}}</ref> [[Flokkur:Töfrabrögð| ]] == Tenglar == * [https://toframenn.is/ Hið íslenska töframannagildi] {{stubbur}} g4k44j8kk6q8yxb8zpx3a1lsjxx6awr 1975048 1975047 2026-08-11T23:07:09Z MyraMidnight 41218 tilvísanir 1975048 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bruno-Nurmi-Johansson-1953.jpg|thumb|right|Töframaður að sýna listir sýnar]] '''Töfrabrögð''' eru [[sviðslist]] sem gengur út á að skemmta áhorfendum með [[sjónhverfing]]um eða brögðum sem virðast ómöguleg en eiga sér í raun eðlilegar skýringar. Töfrabrögð eru annars eðlis en [[galdur]] þar sem galdramaður reynir að skapa áhrif með [[yfirnáttúra|yfirnáttúrulegum]] hætti. Töfrabrögð eiga sér aldalanga sögu sem hluti af [[helgiathöfn]]um og [[götulist]]. Nútímatöframennska þróaðist sem sviðslist á 18. og 19. öld. Frumkvöðlar á borð við [[Jean Eugène Robert-Houdin]] í París og [[John Henry Anderson]] í London gerðu töfrabrögð að skemmtun á sviði í sérútbúnum [[leikhús]]um sem áhorfendur greiddu fyrir að sjá. [[Harry Houdini]] tók sviðsnafn sitt upp eftir Robert-Houdin. Töfrabrögð eru stunduð af bæði atvinnufólki og áhugafólki, bæði á sviði og við ýmsar aðrar aðstæður. Töfrabrögð skiptast í marga flokka eins og sviðsbrögð með stórum leikmunum og aðstoðarfólki, spila- og peningagaldrar þar sem áhorfendur og töframaður eru í návígi, hugsanabrögð þar sem töframaður virðist lesa hugsanir áhorfenda eða stjórna þeim með hugsanaflutningi, og flóttabrögð þar sem töframaður losar sig úr fjötrum. == Töfrar á Íslandi == Það er til félag fyrir íslenskt áhugafólk á töfrabrögðum sem var stofnað 29. febrúar 2007 og kallast það „Hið íslenska töframannagildi“ (HÍT) og er markmið félagsins að auka áhuga landsmanna á sviðslistinni. <ref>{{Vefheimild|url=https://www.tralli.is/saga-tofranna/hit|titill=Hið íslenska töframannagildi|útgefandi=Trúðaskólinn Trall|mánuðurskoðað=11. ágúst|árskoðað=2026|vefsíða=tralli.is}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://toframenn.is/|titill=Forsíða HÍT|útgefandi=Hið íslenska töframannagildi|mánuðurskoðað=11. ágúst|árskoðað=2026}}</ref> == Tenglar == * [https://toframenn.is/ Hið íslenska töframannagildi] == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Töfrabrögð| ]] 0lkembndv979vc136be4a3zdrxe5bhj 1975049 1975048 2026-08-11T23:09:56Z MyraMidnight 41218 Breyti þessu í tengil undir "tengt efni" 1975049 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bruno-Nurmi-Johansson-1953.jpg|thumb|right|Töframaður að sýna listir sýnar]] '''Töfrabrögð''' eru [[sviðslist]] sem gengur út á að skemmta áhorfendum með [[sjónhverfing]]um eða brögðum sem virðast ómöguleg en eiga sér í raun eðlilegar skýringar. Töfrabrögð eru annars eðlis en [[galdur]] þar sem galdramaður reynir að skapa áhrif með [[yfirnáttúra|yfirnáttúrulegum]] hætti. Töfrabrögð eiga sér aldalanga sögu sem hluti af [[helgiathöfn]]um og [[götulist]]. Nútímatöframennska þróaðist sem sviðslist á 18. og 19. öld. Frumkvöðlar á borð við [[Jean Eugène Robert-Houdin]] í París og [[John Henry Anderson]] í London gerðu töfrabrögð að skemmtun á sviði í sérútbúnum [[leikhús]]um sem áhorfendur greiddu fyrir að sjá. [[Harry Houdini]] tók sviðsnafn sitt upp eftir Robert-Houdin. Töfrabrögð eru stunduð af bæði atvinnufólki og áhugafólki, bæði á sviði og við ýmsar aðrar aðstæður. Töfrabrögð skiptast í marga flokka eins og sviðsbrögð með stórum leikmunum og aðstoðarfólki, spila- og peningagaldrar þar sem áhorfendur og töframaður eru í návígi, hugsanabrögð þar sem töframaður virðist lesa hugsanir áhorfenda eða stjórna þeim með hugsanaflutningi, og flóttabrögð þar sem töframaður losar sig úr fjötrum. == Tengt efni == * [[Hið íslenska töframannagildi]] {{stubbur}} [[Flokkur:Töfrabrögð| ]] 0s1zv2s8spi58v693mmrvhfqzdpviu2 Jordan Henderson 0 160822 1974999 1944841 2026-08-11T13:14:08Z Berserkur 10188 1974999 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |mynd= [[Mynd:Jordan Henderson 20141221 (cropped).jpg|250px]] |nafn= Jordan Henderson |fullt nafn= Jordan Brian Henderson |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|1990|6|17}} |fæðingarbær=[[Sunderland]] |fæðingarland=England |hæð= 1,82 m |staða= Sóknarmaður |núverandi lið= Chelsea FC |númer= 14 |ár í yngri flokkum=1998-2008 |yngriflokkalið= [[Sunderland A.F.C.|Sunderland ]] |ár1=2008-2011 |ár2=2009 |ár3=2011-2023 |ár4=2023-2024 |ár5=2024-2025 |ár6=2025- |ár7=2026- |lið1=[[Sunderland A.F.C.|Sunderland ]] |lið2=[[Coventry City]]''(Lán)'' |lið3=[[Liverpool (knattspyrnufélag)|Liverpool ]] |lið4=Al-Ettifaq |lið5=Ajax |lið6=Brentford |lið7=Chelsea |leikir (mörk)1=71 (4) |leikir (mörk)2=10 (1) |leikir (mörk)3= 360 (29) |leikir (mörk)4= 17 (0) |leikir (mörk)5= 37 (1) |leikir (mörk)6= 32 (1) |leikir (mörk)7= 0 (0) |landsliðsár=2014<br>2016<br>2016-<br>- |landslið=England U19<br>England U21<br> [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|England]] |landsliðsleikir (mörk)=1 (0)<br>27 (4)<br>91 (3)<br> |mfuppfært= Ágúst 2026 |lluppfært= Ágúst 2026 }} '''Jordan Brian Henderson''' (fæddur 17. júní 1990) er enskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir félagið [[Chelsea FC]] og [[Enska karlalandsliðið í knattspyrnu|enska landsliðinu.]] Henderson var 12 ár hjá Liverpool og vann þar alla titla sem hægt var að vinna. == Titlar == ;Liverpool * [[Enski deildabikarinn]]: 2011/12 * [[Meistaradeild Evrópu]]: 2018/19 * [[Evrópski ofurbikarinn]] (1): 2019 * '''HM Félagsliða''' (1): 2019 * [[Enska úrvalsdeildin]] (1): 2019/20 ;Einstaklingsverðlaun * Ungi leikmaður ársins hjá Liverpool: 2011–12 * Ungi leikmaður ársins hjá Sunderland: 2009–10, 2010–11 {{DEFAULTSORT:Henderson, Jordan}} [[Flokkur:Enskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:fólk fætt árið 1990]] tmc5m6xfhz0ur87kmwp9ubrx5f3491v FA Šiauliai 0 165802 1975000 1972767 2026-08-11T13:18:36Z Makenzis 56151 1975000 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo Akademija Šiauliai |mynd= |Gælunafn= šiauliškiai |Stytt nafn=FA Šiauliai |Stofnað=2007 |Leikvöllur=Savivaldybės stadionas|Stærð=3,400 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Reda Mockienė |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} |Deild=[[TOPLYGA]] (D1) |Tímabil=2025 |Staðsetning= 5. i ''[[A lyga]]'' | pattern_la1= | pattern_b1=_blackstripes | pattern_ra1= | pattern_sh = _whitesides | pattern_so = _blackline | leftarm1=000000|body1=FFFF00|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=FFFF00| | pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| | leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=000000| }} '''FA Šiauliai''', '''Šiaulių Futbolo Akademija,''' '''Futbolo Akademija Šiauliai''' er lið sem er í [[A lyga]]. Liðið var stofnað árið [[2007]]. Núverandi völlur [[Savivaldybės stadionas]] tekur tæp 3.400 í sæti. == Árangur (2010; 2016–) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#DBF3FF" style="text-align:center;"| 2010 | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| 4. | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| Trečia lyga (Šiauliai) | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| 9. | |- |||||| |- | bgcolor="#DBF3FF" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| 4. | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| Trečia lyga (Šiauliai) | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| 6. | |- ||||||| |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga (Vakarai) | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2021-12-05 |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608210521/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga (Vakarai) | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2021-12-05 |archive-date=2020-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116183350/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- ||||||| |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#1lyga</ref> |- ||||||| |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[17. júlí]] 2026 {{fs start}} {{fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=[[Vilius Šivickas]]}} {{fs player|no=12|nat=LTU|pos=GK|name=Paulius Linkevičius}} {{fs player|no=61|nat=LTU|pos=GK|name=[[Gustas Baliutavičius]]}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 2|name=Nojus Stankevičius|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no= 4|name=[[Martynas Dapkus]]|nat=LTU|pos=DF}} {{Fs player|no= 5|name=Kristupas Keršys|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=17|name=[[Harun Hadžibeganović]]|nat=BIH|pos=DF}} {{fs player|no=21|name=[[Marko Mandić]]|nat=SRB|pos=DF}} {{Fs player|no=27|name=Danielius Jarašius|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=50|name=Edgaras Bierontas|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=33|name=[[Lazar Vuković]]|nat=SRB|pos=DF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no=10|name=Gabrielius Micevičius|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=11|name=[[Arvydas Novikovas]]|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=13|nat=LTU|pos=MF|name=[[Daniel Romanovskij]]}} {{Fs player|no=14|name=Karolis Žebrauskas|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=18|name=Emilis Gasiūnas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=23|name=[[Bernando Neves de Jesus Gouveia da Silva|BENNY (Bernard Silva)]]|nat=POR|pos=MF}} {{fs player|no=29|name=[[Deividas Dovydaitis]]|nat=LTU|pos=FW}} {{Fs player|no=30|name=Ugnius Vaitiekaitis|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=51|name=Gustas Geštautas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no= 8|name=[[Artem Baftalovskyi]]|nat=UKR|pos=MF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 7|name=Nedas Garbaliauskas|nat=LTU|pos=FW}} {{Fs player|no= 9|nat=NGA|name=Chidera Nwoga|pos=FW}} {{fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.siauliufa.lt/ FA šiauliai] * [https://www.soccerway.com/team/fa-siauliai/CMmWKuwf/ SOCCERWAY] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fa-siauliai/36613/ Globalsportsarchive] {{s|2007}} {{DEFAULTSORT:Šiauliai}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] dv7yzpe6w8pra2bhsndmrt7a2rvirro 1975001 1975000 2026-08-11T13:18:55Z Makenzis 56151 1975001 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo Akademija Šiauliai |mynd= |Gælunafn= šiauliškiai |Stytt nafn=FA Šiauliai |Stofnað=2007 |Leikvöllur=Savivaldybės stadionas|Stærð=3,400 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Reda Mockienė |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} Dovydas Lastauskas |Deild=[[TOPLYGA]] (D1) |Tímabil=2025 |Staðsetning= 5. i ''[[A lyga]]'' | pattern_la1= | pattern_b1=_blackstripes | pattern_ra1= | pattern_sh = _whitesides | pattern_so = _blackline | leftarm1=000000|body1=FFFF00|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=FFFF00| | pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| | leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=000000| }} '''FA Šiauliai''', '''Šiaulių Futbolo Akademija,''' '''Futbolo Akademija Šiauliai''' er lið sem er í [[A lyga]]. Liðið var stofnað árið [[2007]]. Núverandi völlur [[Savivaldybės stadionas]] tekur tæp 3.400 í sæti. == Árangur (2010; 2016–) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#DBF3FF" style="text-align:center;"| 2010 | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| 4. | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| Trečia lyga (Šiauliai) | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| 9. | |- |||||| |- | bgcolor="#DBF3FF" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| 4. | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| Trečia lyga (Šiauliai) | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| 6. | |- ||||||| |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga (Vakarai) | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2021-12-05 |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608210521/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga (Vakarai) | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2021-12-05 |archive-date=2020-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116183350/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- ||||||| |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#1lyga</ref> |- ||||||| |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[17. júlí]] 2026 {{fs start}} {{fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=[[Vilius Šivickas]]}} {{fs player|no=12|nat=LTU|pos=GK|name=Paulius Linkevičius}} {{fs player|no=61|nat=LTU|pos=GK|name=[[Gustas Baliutavičius]]}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 2|name=Nojus Stankevičius|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no= 4|name=[[Martynas Dapkus]]|nat=LTU|pos=DF}} {{Fs player|no= 5|name=Kristupas Keršys|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=17|name=[[Harun Hadžibeganović]]|nat=BIH|pos=DF}} {{fs player|no=21|name=[[Marko Mandić]]|nat=SRB|pos=DF}} {{Fs player|no=27|name=Danielius Jarašius|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=50|name=Edgaras Bierontas|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=33|name=[[Lazar Vuković]]|nat=SRB|pos=DF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no=10|name=Gabrielius Micevičius|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=11|name=[[Arvydas Novikovas]]|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=13|nat=LTU|pos=MF|name=[[Daniel Romanovskij]]}} {{Fs player|no=14|name=Karolis Žebrauskas|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=18|name=Emilis Gasiūnas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=23|name=[[Bernando Neves de Jesus Gouveia da Silva|BENNY (Bernard Silva)]]|nat=POR|pos=MF}} {{fs player|no=29|name=[[Deividas Dovydaitis]]|nat=LTU|pos=FW}} {{Fs player|no=30|name=Ugnius Vaitiekaitis|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=51|name=Gustas Geštautas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no= 8|name=[[Artem Baftalovskyi]]|nat=UKR|pos=MF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 7|name=Nedas Garbaliauskas|nat=LTU|pos=FW}} {{Fs player|no= 9|nat=NGA|name=Chidera Nwoga|pos=FW}} {{fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.siauliufa.lt/ FA šiauliai] * [https://www.soccerway.com/team/fa-siauliai/CMmWKuwf/ SOCCERWAY] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fa-siauliai/36613/ Globalsportsarchive] {{s|2007}} {{DEFAULTSORT:Šiauliai}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] 1esrjaunieer6jcfvjy77g93owzaaz7 1975002 1975001 2026-08-11T13:20:30Z Makenzis 56151 /* Leikmenn */ 1975002 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo Akademija Šiauliai |mynd= |Gælunafn= šiauliškiai |Stytt nafn=FA Šiauliai |Stofnað=2007 |Leikvöllur=Savivaldybės stadionas|Stærð=3,400 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Reda Mockienė |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} Dovydas Lastauskas |Deild=[[TOPLYGA]] (D1) |Tímabil=2025 |Staðsetning= 5. i ''[[A lyga]]'' | pattern_la1= | pattern_b1=_blackstripes | pattern_ra1= | pattern_sh = _whitesides | pattern_so = _blackline | leftarm1=000000|body1=FFFF00|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=FFFF00| | pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| | leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=000000| }} '''FA Šiauliai''', '''Šiaulių Futbolo Akademija,''' '''Futbolo Akademija Šiauliai''' er lið sem er í [[A lyga]]. Liðið var stofnað árið [[2007]]. Núverandi völlur [[Savivaldybės stadionas]] tekur tæp 3.400 í sæti. == Árangur (2010; 2016–) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#DBF3FF" style="text-align:center;"| 2010 | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| 4. | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| Trečia lyga (Šiauliai) | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| 9. | |- |||||| |- | bgcolor="#DBF3FF" style="text-align:center;"| 2016 | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| 4. | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| Trečia lyga (Šiauliai) | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| 6. | |- ||||||| |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2017 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga (Vakarai) | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 4. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2021-12-05 |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608210521/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 2018 | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| Antra lyga (Vakarai) | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>{{Cite web |url=http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |title=Geymd eintak |access-date=2021-12-05 |archive-date=2020-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116183350/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html |url-status=dead }}</ref> |- ||||||| |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2019 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 6. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2020 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2021 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#1lyga</ref> |- ||||||| |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| 3. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 7. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| 5. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[17. júlí]] 2026 {{fs start}} {{fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=[[Vilius Šivickas]]}} {{fs player|no=12|nat=LTU|pos=GK|name=Paulius Linkevičius}} {{fs player|no=61|nat=LTU|pos=GK|name=[[Gustas Baliutavičius]]}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 2|name=Nojus Stankevičius|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no= 4|name=[[Martynas Dapkus]]|nat=LTU|pos=DF}} {{Fs player|no= 5|name=Kristupas Keršys|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=17|name=[[Harun Hadžibeganović]]|nat=BIH|pos=DF}} {{fs player|no=21|name=[[Marko Mandić]]|nat=SRB|pos=DF}} {{Fs player|no=27|name=Danielius Jarašius|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=50|name=Edgaras Bierontas|nat=LTU|pos=DF}} {{fs player|no=33|name=[[Lazar Vuković]]|nat=SRB|pos=DF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no=10|name=Gabrielius Micevičius|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=11|name=[[Arvydas Novikovas]]|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=13|nat=LTU|pos=MF|name=[[Daniel Romanovskij]]}} {{Fs player|no=14|name=Karolis Žebrauskas|nat=LTU|pos=MF}} {{Fs player|no=18|name=Emilis Gasiūnas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=23|name=[[Bernando Neves de Jesus Gouveia da Silva|BENNY (Bernard Silva)]]|nat=POR|pos=MF}} {{fs player|no=29|name=[[Deividas Dovydaitis]]|nat=LTU|pos=FW}} {{Fs player|no=30|name=Ugnius Vaitiekaitis|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no=51|name=Gustas Geštautas|nat=LTU|pos=MF}} {{fs player|no= 8|name=[[Artem Baftalovskyi]]|nat=UKR|pos=MF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs player|no= 7|name=Nedas Garbaliauskas|nat=LTU|pos=FW}} {{fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.siauliufa.lt/ FA šiauliai] * [https://www.soccerway.com/team/fa-siauliai/CMmWKuwf/ SOCCERWAY] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fa-siauliai/36613/ Globalsportsarchive] {{s|2007}} {{DEFAULTSORT:Šiauliai}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] j3qowvqbue54gdxjmb88cdubbv5q1hy Cookie Clicker 0 166536 1975073 1933040 2026-08-12T09:25:46Z Jasmine Elizabeth 119450 1975073 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Cookie Clicker Logo.png|thumb|Merki Cookie Clicker]] '''Cookie Clicker''' er [[smellileikur]] sem hægt er að spila á [[Vefsíða|vefnum]]. Leikurinn kom út í [[2013]] þróaður af [[Julien Thiennot|Ortiel]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mobygames.com/game/cookie-clicker|title=Cookie Clicker (2013)|website=MobyGames|access-date=2022-02-23}}</ref> Tilgangur leiksins er að safna smákökum og stækka bakaríið. [https://girlgames.gg Girl games online] offer quick and enjoyable entertainment for anyone interested in colorful creative gameplay. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://cookieclickeridle.com Vefsíða Cookie Clicker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221228103209/https://cookieclickeridle.com/ |date=2022-12-28 }} {{stubbur|tölvuleikur}} [[Flokkur:Tölvuleikir frá 2013]] [[Flokkur:Smellileikir]] tr56uc9jp3qlu6ghlyvk671zu06loam 1975074 1975073 2026-08-12T10:10:02Z TKSnaevarr 53243 Afturkallaði útgáfu [[Special:Diff/1975073|1975073]] frá [[Special:Contributions/Jasmine Elizabeth|Jasmine Elizabeth]] ([[User talk:Jasmine Elizabeth|spjall]]) 1975074 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Cookie Clicker Logo.png|thumb|Merki Cookie Clicker]] '''Cookie Clicker''' er [[smellileikur]] sem hægt er að spila á [[Vefsíða|vefnum]]. Leikurinn kom út í [[2013]] þróaður af [[Julien Thiennot|Ortiel]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mobygames.com/game/cookie-clicker|title=Cookie Clicker (2013)|website=MobyGames|access-date=2022-02-23}}</ref> Tilgangur leiksins er að safna smákökum og stækka bakaríið. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://cookieclickeridle.com Vefsíða Cookie Clicker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221228103209/https://cookieclickeridle.com/ |date=2022-12-28 }} {{stubbur|tölvuleikur}} [[Flokkur:Tölvuleikir frá 2013]] [[Flokkur:Smellileikir]] f75y6qzu1i65pddtcboypjhbene20z8 Nataša Pirc Musar 0 172323 1975017 1964186 2026-08-11T15:24:08Z TKSnaevarr 53243 1975017 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Nataša Pirc Musar | mynd = Nataša Pirc Musar 2026.jpg | myndatexti1 = Nataša Pirc Musar árið 2026. | titill= Forseti Slóveníu | stjórnartíð_start = [[23. desember]] [[2022]] | forsætisráðherra = [[Robert Golob]]<br>[[Janez Janša]] | forveri = [[Borut Pahor]] | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1968|5|9}} | fæðingarstaður = [[Ljúbljana]], [[Sósíalíska lýðveldið Slóvenía|Slóveníu]], [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Júgóslavíu]] | stjórnmálaflokkur = Óflokksbundin | maki = Aleš Musar | háskóli = [[Háskólinn í Ljúbljana]]<br>[[Vínarháskóli]] | börn = 1 }} '''Nataša Pirc Musar''' (f. 9. maí 1968) er [[Slóvenía|slóvensk]] stjórnmálakona, lögfræðingur og blaðakona sem hefur verið [[forseti Slóveníu]] frá 23. desember 2022. ==Æviágrip== Nataša Pirc Musar útskrifaðist með gráðu í lögfræði frá Háskólanum í Ljúbljana árið 1992 og hlaut lögmannsréttindi árið 1997. Hún hóf feril í blaðamennsku, fyrst á ríkissjónvarpsstöðinni [[Radiotelevizija Slovenija]], þar sem hún flutti sjónvarpsfréttir, og síðar hjá einkareknu sjónvarpsstöðinni POP TV.<ref name="Telegraf"/> Hún úskrifaðist með doktorsgráðu frá [[Vínarháskóli|Vínarháskóla]] með lokaritgerð þar sem hún fjallaði um togstreituna milli friðhelgi einkalífs og upplýsingafrelsis. Árið 2003 hóf Pirc Musar störf fyrir Hæstarétt Slóveníu sem framkvæmdastýra mennta- og upplýsingamiðstöðvarinnar. Frá 2004 til 2014 hafði hún umsjón með upplýsingagjöf og varð [[upplýsingafulltrúi]] og síðan forseti sameiginlegrar eftirlitsstofnunar [[Europol]] frá 2012 til 2014. Eftir að Pirc Musar lauk þessum störfum stofnaði hún eigin lögmannsstofu ásamt Rosönu Lemut Strle árið 2016. Stofan bar nafnið Pirc Musar & Lemut Strle og starfaði á tímabili fyrir bandarísku forsetafrúna [[Melania Trump|Melaniu Trump]] (eiginkonu [[Donald Trump|Donalds Trump]] Bandaríkjaforseta), sem er af slóvenskum uppruna. Pirc Musar var ráðin til að gæta hagsmuna Melaniu Trump og stöðva fyrirtæki sem reyndu að markaðssetja vörur með nafni hennar á forsetatíð eiginmanns hennar.<ref>{{Vefheimild|titill=Lögfræðingur Melaniu Trump gæti orðið forseti Slóveníu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/11/13/logfraedingur_melaniu_trump_gaeti_ordid_forseti_slo/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=13. nóvember 2022|skoðað=4. febrúar 2023}}</ref> Lögmannsstofan sérhæfði sig í málefnum sem tengdust [[friðhelgi einkalífs]] og hún starfaði einnig fyrir slóvenska [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Slóvenía)|Jafnaðarmannaflokkinn]] og fyrir sendiherra Slóveníu í Bandaríkjunum, Stanislav Vidovič.<ref name="Telegraf">[https://www.telegraf.rs/english/2899588-exclusive-natasa-pirc-musar-how-i-became-melania-trumps-attorney-and-we-never-met « Nataša Pirc Musar: How I became Melania Trump's attorney, and we never met!»], ''Telegraf'', 28. september 2017.</ref> === Forsetakosningarnar 2022 === Í júní árið 2022 tilkynnti Pirc Musar að hún myndi gefa kost á sér í forsetakosningum Slóveníu í haust sama ár. Hún bauð sig fram sem óháður frambjóðandi hinnar frjálslyndu miðju en hún naut stuðnings fyrrverandi forsetanna [[Milan Kučan|Milans Kučan]] og [[Danilo Türk]], auk slóvenska [[Pírataflokkur|Pírataflokksins]].<ref name="Le Monde">[https://www.lemonde.fr/international/article/2022/10/24/slovenie-le-conservateur-anze-logar-en-tete-du-premier-tour-de-la-presidentielle-devant-natasa-pirc-musar_6147030_3210.html « Slovénie : le conservateur Anze Logar en tête du premier tour de la présidentielle, devant Natasa Pirc Musar »], ''[[Le Monde]]'', 24 octobre 2022</ref> Í fyrri umferð kosninganna, sem fór fram þann 23. október 2022, hlaut Parc Musar 27 % atkvæðanna en helsti keppinautur hennar, fyrrum utanríkisráðherrann [[Anže Logar]], hlaut 34 %.<ref>{{Vefheimild|titill=Enginn hlaut meirihluta í slóvensku forsetakosningunum|url=https://www.ruv.is/frett/2022/10/24/enginn-hlaut-meirihluta-i-slovensku-forsetakosningunum|útgefandi=[[RÚV]]|dags=24. október 2022|skoðað=4. febrúar 2023|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Hún hlaut 54 % atkvæða í seinni kosningaumferðinni sem fór fram þann 13. nóvember og var þar með kjörin forseti Slóveníu. Hún er fyrst kvenna til að gegna þessu embætti.<ref>{{Vefheimild|titill=Fyrsta konan sem verður forseti|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/11/13/fyrsta_konan_sem_verdur_forseti/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=13. nóvember 2022|skoðað=4. febrúar 2023}}</ref> === Forseti lýðveldisins === Nataša Pirc Musar sór embættiseið þann 22. desember 2022 og tók við af [[Borut Pahor]] sem forseti Slóveníu daginn eftir.<ref>{{Vefheimild|tungumál=sl|titill=Predsednica Nataša Pirc Musar naklonjena uvedbi nove pristojnosti|dags=24. desember 2022|url=https://n1info.si/novice/slovenija/predsednica-natasa-pirc-musar-naklonjena-uvedbi-nove-pristojnosti/|útgefandi=N1|skoðað=4. febrúar 2023}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla |titill=Forseti Slóveníu |frá=[[13. nóvember]] [[2022]] |til= |fyrir=[[Borut Pahor]] |eftir=Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{Þjóðhöfðingjar aðildarríkja Evrópusambandsins}} {{DEFAULTSORT:Parc Musar, Nataša}} {{f|1968}} [[Flokkur:Forsetar Slóveníu]] kw1urw1s41fgk98hsjtee08086cl6i5 Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–) 0 174192 1975046 1965219 2026-08-11T22:43:33Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1975046 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–) | partof = [[Borgarastyrjöldin í Súdan|borgarastyrjöldunum í Súdan]] | image = War in Sudan (2023).svg | image_size = | alt = Kort af Súdan sem sýnir styrk RSF í vesturhluta landsins, stjórnarherinn í austri og miðhlutanum skipt milli beggja deiluaðila. | caption = Myndin sýnir áætlað yfirráðasvæði stríðandi fylkinga í mars 2026<ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1lN9T6hcpzauhEdsA0YG8uBcTiv39Mmk&ll=18.936325182636157,38.670971721337764&z=4|title=مناطق السيطره|website=Google My Maps}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=19IxdgUFhNYyUIXEkYmQgmaYHz6OTMEk&ll=14.967625907734588%2C32.90308418679426&z=7|title=Sahel|website=Google My Maps}}</ref>{{legend|#FFCCCC|Undir stjórn súdanska stjórnarhersins og bandamanna}} {{legend|#008080|Undir stjórn RSF-uppreisnarhersins}} {{legend|#E3D975|Undir stjórn frelsishreyfingu Súdans (e. SPLM-N)}} {{legend|#800033|Undir stjórn súdanska frelsishersins (e. SLM)}} {{legend|#9affff|Undir stjórn Sameiginlegrar verndarsveitar Darfúr (e. Darfur Joint Protection Force)}} | date = 15. apríl 2023 – ({{Aldur í árum, mánuðum og dögum|2023|4|15}}) | place = [[Súdan]] (með átökum í [[Líbía|Líbíu]],<ref>{{Cite web|url=https://x.com/Alhadath_Brk/status/1932492132079538374|title=الجيش السوداني : الجيش الليبي بقيادة خليفة حفتر ساند الدعم السريع في هجومه على نقاط حدودية #الحدث_عاجل}}</ref>, [[Egyptaland]]i, [[Eþíópía|Eþíópíu]], [[Tjad]], [[Suður-Súdan]] og [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]])<ref>{{cite web |title=Chadian army attacks Darfur groups, killing and wounding fighter |url=https://sudantribune.com/article297098 |website=Sudan Tribune |date=8 February 2025 |access-date=9 February 2025 |archive-date=10 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210015737/https://sudantribune.com/article297098/#google_vignette |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=South Sudan Confirms Rapid Support Forces Incursion in Raja |url=https://sudantribune.com/article290456/ |website=Sudan Tribune |date=5 September 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=RSF presence in Raja, South Sudan |url=https://3ayin.com/en/raja/ |website=Ayin network - شبكة عاين |date=4 October 2024 |access-date=9 February 2025 |archive-date=8 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108101333/https://3ayin.com/en/raja/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|title=Sudan conflict forces thousands to flee to Ethiopia|url=https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/news-stories/stories/border-sudan-conflict-forces-thousands-flee-ethiopia_en|website=European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations|date=1 June 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Monthly Report : Human Rights Situation December 2024 |url=https://minusca.unmissions.org/sites/default/files/hrd_-_monthly_report_-_december_2024.pdf |work=MINUSCA |access-date=22 April 2025}}</ref> | territory = * RSF-sveitirnar hertaka meirihluta [[Darfúr]] og hluta af [[Kordofan]].<ref>{{cite web |last=van Linge |first=Thomas |date=2 November 2023 |title=Map of the Areas of Control in Sudan |url=https://sudanwarmonitor.com/p/map-of-the-areas-of-control-in-sudan |access-date=10 November 2023 |website=Sudan War Monitor |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110051648/https://sudanwarmonitor.com/p/map-of-the-areas-of-control-in-sudan |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Sudan war: RSF enters White Nile state and Sennar |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/sudan-war-rsf-enters-white-nile-state-and-sennar |website=Radio Dabanga |date=22 December 2023 |access-date=28 December 2023 |archive-date=28 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231228152503/https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/sudan-war-rsf-enters-white-nile-state-and-sennar |url-status=live}}</ref> * [[SPLM-N|SPLM-N (al-Hilu)]] hertekur hluta af [[Suður-Kordofan]].<ref>{{cite news|url=https://jamestown.org/program/the-third-front-sudans-armed-rebel-movements-join-the-war-between-the-generals/|last=McGregor|first=Andrew|date=8 August 2023|title=The Third Front: Sudan's Armed Rebel Movements Join the War Between the Generals|access-date=24 September 2023|archive-date=6 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006203115/https://jamestown.org/program/the-third-front-sudans-armed-rebel-movements-join-the-war-between-the-generals/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://acleddata.com/2023/07/21/sudan-situation-update-july-2023-the-saf-faces-setbacks-as-armed-groups-overtake-territory-across-the-country/|last=Ali|first=Mahmoud|date=21 July 2023|title=Situation Update July 2023 Sudan: The SAF Faces Setbacks as Armed Groups Overtake Territory Across the Country 21 July 2023|access-date=25 September 2023|archive-date=2 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002125705/https://acleddata.com/2023/07/21/sudan-situation-update-july-2023-the-saf-faces-setbacks-as-armed-groups-overtake-territory-across-the-country/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://acleddata.com/2023/08/11/sudan-situation-update-august-2023-heightened-violence-in-kordofan-region-as-more-militia-groups-step-into-the-conflict/|last=Ali|first=Mahmoud|date=11 August 2023|title=Sudan: Heightened Violence in Kordofan Region as More Militia Groups Step Into the Conflict|access-date=26 September 2023|archive-date=6 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006202642/https://acleddata.com/2023/08/11/sudan-situation-update-august-2023-heightened-violence-in-kordofan-region-as-more-militia-groups-step-into-the-conflict/|url-status=live}}</ref> * [[SLM (al-Nur)]] hertekur hluta af Darfúr * Súdanski stjórnarherinn endurheimtir Kartúm-höfuðborgarsvæðið 20. maí 2025.<ref>{{Cite web |title=Sudan's army claims RSF mass graves were discovered in Omdurman|work=The North Africa Post |url=https://northafricapost.com/87267-sudans-army-claims-rsf-mass-graves-were-discovered-in-omdurman.html |access-date=2025-05-23 |language=en-US}}</ref> | result = Yfirstandandi | status = Yfirstandandi | combatants_header = Stríðsaðilar | combatant1 = {{tree list}} *{{flagicon image|Presidential Standard of Sudan.svg|link=President of Sudan}} Ríkisstjórn Súdans ** {{flagicon image|Insignia of the Sudanese Armed Forces.svg|border=}} Stjórnarher Súdans ***{{flagicon image|Emblem of the Popular Defence Force.svg|border=}} [[Alþýðuvarnarsveitirnar|PDF]]<ref name=NubaClashes>{{cite web|url=https://sudanwarmonitor.com/p/splm-n-and-popular-defense-forces|title=SPLM-N and Popular Defense Forces field commanders meet in South Kordofan|website=Sudan War Monitor|date=14 October 2023|access-date=5 January 2024|archive-date=5 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240105082211/https://sudanwarmonitor.com/p/splm-n-and-popular-defense-forces|url-status=live}}</ref> *** [[Alþýðuandspyrna Súdans|Alþýðuandspyrnan]] ****[[Al-Bara' ibn Malik-herfylkingin|Al-Bara-herfylkingin]] ****[[Reiðir án landamæra|AWB]] **{{flagicon image|Flag of SPLM-N.svg}} [[Þjóðfrelsishreyfing Súdans-Norður|SPLM-N (Agar)]]<ref>{{cite news |date=6 August 2023 |title=Malik Agar reveals government-proposed roadmap to end Sudan's war |work=[[Sudan Tribune]] |url=https://sudantribune.com/article275848/ |access-date=15 August 2023 |archive-url=https://archive.today/20230905000623/https://sudantribune.com/article275848/ |archive-date=5 September 2023}}</ref> **{{flagicon image|JEM Logo June 2013.jpg}} [[Réttlætis- og jafnréttishreyfingin|JEM]]<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-67450204 |title=Sudan civil war: Darfur's Jem rebels join army fight against RSF |date=17 November 2023 |access-date=17 November 2023 |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117163046/https://www.bbc.com/news/world-africa-67450204 |url-status=live|author-first1=James|author-last1=Copnall|author-first2=Danai Nesta|author-last2=Kupemba|website=BBC News}}</ref> **{{flagicon image|Flag of SLM (Minnawi).svg}} [[Frelsishreyfing Súdans|SLM (Minnawi)]]<ref name="slm-jem">{{cite web |date=16 November 2023 |title=Key Darfur groups join Sudanese army in its war against RSF paramilitary forces |url=https://sudantribune.com/article279446/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118234229/https://sudantribune.com/article279446/ |archive-date=18 November 2023 |access-date=16 November 2023}}</ref> **{{flagicon image|Flag of SLM (Tambour).svg}} [[Frelsishreyfing Súdans|SLM (Tambour)]]<small>(frá ágúst 2023)</small><ref name="SLM">{{cite news |date=1 August 2023 |title=SLM faction joins Sudanese army against RSF in Darfur |url=https://sudantribune.com/article275601/ |archive-url=https://archive.today/20230905001443/https://sudantribune.com/article275601/ |archive-date=5 September 2023 |access-date=2 August 2023 |work=[[Sudan Tribune]]}}</ref> {{tree list/end}}{{flagicon image|Joint Darfur Force Logo.jpg}} [[Sameiginleg verndarsveit Darfúr]]<br/> <small>(frá nóvember 2023)</small><br/>{{flag|Egyptaland}}<br/>'''Stuðningur:'''<br/>{{flag|Úkraína}}<ref>{{cite news | url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2024/02/15/evidence-mounts-that-ukrainian-forces-are-in-sudan | title=Evidence mounts that Ukrainian forces are in Sudan | newspaper=The Economist }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.theguardian.com/world/2024/feb/06/ukrainian-special-forces-sudan-russian-mercenaries-wagner | title=Ukrainian special forces 'in Sudan operating against Russian mercenaries' | work=The Guardian | date=6 February 2024 | last1=Sabbagh | first1=Dan | last2=Defence | first2=Dan Sabbagh }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.wsj.com/world/ukraine-is-now-fighting-russia-in-sudan-87caf1d8 | title=WSJ News Exclusive &#124; Ukraine is Now Fighting Russia in Sudan|date=2024-03-06|first1=Ian|last1=Lovett|first2=Nikita|last2=Nikolaienko|first3=Nicholas|last3=Bariyo}}</ref><br/>{{flag|Tyrkland}}<ref>{{cite web | url=https://www.middleeasteye.net/news/turkeys-drones-boost-sudanese-army-against-rsf | title='You can't see it. You can't shoot it': Turkey's drones boost Sudanese army against RSF }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.institude.org/opinion/turkeys-chosen-side-in-sudan-why-it-matters | title=Turkey's Chosen Side in Sudan: Why It Matters? }}</ref><br/>{{flag|Íran}}<ref>{{Cite web|url=https://www.criticalthreats.org/analysis/drones-over-sudan-foreign-powers-in-sudans-civil-war|title=Drones Over Sudan: Foreign Powers in Sudan's Civil War|website=Critical Threats}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202412188203|title=Iran fuels Sudanese civil war with arms, seeks Red Sea base - Bloomberg|date=18 December 2024|website=www.iranintl.com}}</ref><br/>{{flag|Sádi-Arabía}}<ref>{{Cite news|title=Saudi Arabia chooses sides in Sudan's civil war |url=https://responsiblestatecraft.org/sudan-2671662242/ |access-date=2025-08-09}}</ref> | combatant2 = {{tree list}} *{{flagicon|Súdan}} [[Ríkisstjórn friðar og einingar]] <small>(frá apríl 2025)</small><ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/sudan-military-rsf-civil-war-darfur-a25fe0ef9a3769ecab1838286ab0b38b |title=Sudanese paramilitary group says its forming a rival government |date=16 April 2025|work=AP News}}</ref> **{{flagicon image|Flag of the Rapid Support Forces (Sudan).png}} [[RSF-uppreisnarherinn]] ***[[Janjaweed]]-landvarnarlið **{{flagicon image|Flag of SPLM-N.svg}} [[Þjóðfrelsishreyfing Súdans–Norður|SPLM-N (al-Hilu)]] <small>(frá febrúar 2025)</small><ref name="SPLMN">{{cite news |date=23 June 2023 |title=South Kordofan residents flee as Sudan war escalates |url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2023/06/23/South-Kordofan-residents-flee-as-Sudan-war-escalates |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630183037/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2023/06/23/South-Kordofan-residents-flee-as-Sudan-war-escalates |archive-date=30 June 2023 |access-date=23 June 2023 |work=[[al-Arabiya]]}}</ref><ref name=4killed>{{cite web |last=Hinda |first=Edwin |url=https://thekenyatimes.com/latest-kenya-times-news/details-of-sudanese-rebels-forming-a-parallel-govt-last-night-in-nairobi/ |title=Details of Sudanese Rebels Forming a Parallel Govt Last Night in Nairobi |work=[[The Kenya Times]] |date=2025-02-23 |access-date=2025-02-23 }}</ref> {{tree list/end}}[[Tamazuj]] (frá ágúst 2023)<br/>{{flagicon image|Flag of The Libyan National Army (Variant).svg}} [[Líbíski þjóðarherinn]]<ref>{{Cite web |date=2025-06-11 |title=Sudanese army retreats from Libyan border after alleging Haftar attack |url=https://arab.news/meft6 |access-date=2025-06-21 |website=Arab News |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=IntelBrief: Libyan Warlord Exploits Sudan Crisis |url=https://thesoufancenter.org/intelbrief-2023-may-23/ |website=The Soufan Center |date=23 May 2023}}</ref><br>[[Eyðimerkurúlfarnir]]<ref name="auto">{{Cite news |last=Farmer |first=Ben |date=2025-08-04 |title=Colombian mercenaries hired to fight for Sudan rebels |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/08/04/colombia-mercenaries-sudan-rebels-darfur/ |access-date=2025-08-04 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><br/>'''Stuðningur:'''<br/>{{flag|Sameinuðu arabísku furstadæmin}}<ref>{{cite web | url=https://www.watanserb.com/en/2025/05/04/four-emirati-officers-killed-in-sudan-airstrike-amid-growing-uae-darfur-involvement/ | title=Four Emirati Officers Killed in Sudan Airstrike Amid Growing UAE-Darfur Involvement | date=4 May 2025 | access-date=8 september 2025 | archive-date=19 ágúst 2025 | archive-url=https://web.archive.org/web/20250819035323/https://www.watanserb.com/en/2025/05/04/four-emirati-officers-killed-in-sudan-airstrike-amid-growing-uae-darfur-involvement/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeasteye.net/news/sudan-rsf-key-ally-uae-logistical-and-corporate-interests | title=How Sudan's RSF became a key ally for the UAE's logistical and corporate interests }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.genocidewatch.com/single-post/evidence-points-to-uae-involvement-in-sudan-civil-war | title=UAE is providing arms and troops for RSF in Sudan war | date=24 July 2024 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.bbc.com/news/articles/cly1ygvxvq3o | title=Sudan cuts ties with UAE over alleged RSF support as drone strikes on Port Sudan continue | date=7 May 2025 }}</ref><br/>{{flagicon|Rússland}} [[Wagner-hópurinn]]<ref>{{cite web | url=https://edition.cnn.com/2023/04/20/africa/wagner-sudan-russia-libya-intl | title=Exclusive: Evidence emerges of Russia's Wagner arming militia leader battling Sudan's army | date=20 April 2023 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.aljazeera.com/news/2023/4/17/what-is-the-wagner-groups-role-in-sudan | title=Russian mercenaries in Sudan: What is the Wagner Group's role? }}</ref><br/>{{flagicon|Tjad}} [[Tjad]] (ósannað)<ref>{{Cite news|title=Sudanese army general threatens to attack Chadian airports over alleged RSF links|url=https://afrinz.ru/en/2025/03/sudanese-army-general-threatens-to-attack-chadian-airports-over-alleged-rsf-links/ |access-date=2025-08-09}}</ref> | combatant3 = {{flagicon image|Flag of SLM (al-Nur).svg}} [[SLM (al-Nur)]]<ref>{{cite web|url=https://sudantribune.com/article279993/|title=SLM-Abdel Wahid forces seize RSF camp in South Darfur|date=3 December 2023|website=Sudan Tribune|access-date=26 December 2023|archive-date=4 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231204095110/https://sudantribune.com/article279993/|url-status=live}}</ref><hr>{{flagicon image|Flag of SPLM-N.svg}} [[Þjóðfrelsishreyfing Súdans-Norður|SPLM-N (al-Hilu)]] <small>(júní 2023 – febrúar 2025)</small> | commander1 = {{ubl| {{flagicon image|Presidential Standard of Sudan.svg|link=President of Sudan}} [[Abdel Fattah al-Burhan]] | {{flagicon image|Insignia of the Sudanese Armed Forces.svg|border=}} [[Yasser al-Atta]] | {{flagicon image|Insignia of the Sudanese Armed Forces.svg|border=}} [[Shams al-Din Khabbashi]] | {{flagicon image|Flag of SPLM-N.svg}} [[Malik Agar]] | {{flagicon image|Flag of SLM (Tambour).svg}} [[Mustafa Tambour]] | {{flagicon image|Flag of SLM (Minnawi).svg}} [[Minni Minnawi]] | {{flagicon image|JEM Logo June 2013.jpg}} [[Gibril Ibrahim]]<ref name=WarMonitor1711>{{cite web|url=https://sudanwarmonitor.com/p/darfur-movements-we-renounce-our|title=Darfur movements: 'We renounce our neutrality'|website=Sudan War Monitor|date=17 November 2023|access-date=17 November 2023|archive-date=16 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116235659/https://sudanwarmonitor.com/p/darfur-movements-we-renounce-our|url-status=live}}</ref>}} | commander2 = {{ubl| {{flagicon image|Flag of the Rapid Support Forces (Sudan).png}} [[Hemedti]] | {{flagicon image|Flag of the Rapid Support Forces (Sudan).png}} [[Abdelrahim Dagalo]] | {{flagicon image|Flag of the Rapid Support Forces (Sudan).png}} [[Abdel Rahman Jumma]] |{{flagicon image|Flag of SPLM-N.svg}} [[Abdelaziz al-Hilu]]<ref name="SPLMN"/>}} | commander3 = {{ubl | {{flagicon image|Flag of SLM (al-Nur).svg}} [[Abdul Wahid al-Nur]] }} | strength1 = ~300.000<ref name=AJT>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/4/11/why-did-war-break-out-in-sudan-a-year-ago-where-does-it-currently-stand|title=After a year of war in Sudan, what is the situation now?|work=Al Jazeera|last1=Lodhi|first1=Areesha|date=11 April 2024|access-date=3 July 2024|archive-date=9 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240609212541/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/11/why-did-war-break-out-in-sudan-a-year-ago-where-does-it-currently-stand|url-status=live}}</ref> | strength2 = 120,000 total fighters (14 April 2023, per SAF)<ref>{{cite web | url=https://sudantribune.com/article273542/ | title=Heavy fighting in Khartoum continues unabated, 16 days after | date=May 2023 }}</ref> *67.135 hermenn *39.490 herkvaddir *400 kólumbískir málaliðar<ref name="auto"/> 2.950 farartæki<br/>104 brynvarin farartæki fyrir liðsafla<br/>171 farartæki með vélbyssur | strength3 = Óvíst | casualties4 = <!-- DON'T FORGET TO UPDATE THE NUMBERS IN THE BODY ESP CASUALTIES AND REFUGEES CHAPTERS--><!-- CASUALTIES -->{{ubl|Líklega vel yfir 150.000 manns drepnir<ref name="HK">{{Cite news |last=Akinwotu |first=Emmanuel |date=2025-04-14 |title=In Sudan, hundreds killed in attacks on famine-hit displacement camps |url=https://www.npr.org/2025/04/14/nx-s1-5363700/in-sudan-hundreds-killed-in-attacks-on-famine-hit-displacement-camps |access-date=2025-05-21 |work=NPR |language=en}}</ref>| | Rúmlega 700.000 börn vannærð (þar af 522.000 líklega dáin)<ref>{{cite web|title=Khartoum: Destroyed buildings, cars covered in ash tell horrors of war in Sudan capital|url=https://www.newarab.com/news/khartoum-extensive-destruction-tells-horror-war-sudan|website=[[The New Arab]]|date=8 July 2025|quote=It caused one of the world’s biggest humanitarian crises and at least 150,000 people have been killed. Rights organisations say the number is likely to be much higher. The conflict has also triggered a widespread famine, impacting millions of Sudanese, especially children. An estimated 522,000 children have already died from starvation, the [[Sudan Tribune]] has reported.|access-date=14 August 2025|language=en|archive-date=8 ágúst 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250808151915/https://www.newarab.com/news/khartoum-extensive-destruction-tells-horror-war-sudan|url-status=dead}}</ref><ref name="MT">{{cite news |title=وفاة أكثر من 500 ألف طفل في السودان جراء سوء التغذية |trans-title=More than 500,000 children die in Sudan due to malnutrition |url=https://sudantribune.net/article296185/ |access-date=20 January 2025 |website=[[Sudan Tribune]] |quote=The Preparatory Committee of the [[Sudanese Doctors Syndicate]] revealed on Saturday that more than 500,000 infants have died due to malnutrition. Adiba Ibrahim Al-Sayed, a member of the Omdurman Private Branch of the Preparatory Committee of the Doctors Syndicate, told Sudan Tribune that the number of child deaths reached 522,000 infants, while cases of malnutrition rose to 286,000 cases since the outbreak of the war until today. |language=Arabic |archive-date=18 janúar 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250118191727/https://sudantribune.net/article296185/ |url-status=dead }}</ref> | 8.856.313 hrakin á vergang innanlands | 3.506.383 flóttamenn<ref name="africa7.2">{{cite web |date=5 February 2025 |title=IOM Sudan Displacement Tracking Matrix (DTM) Sudan Mobility Update (15) |url=https://reliefweb.int/report/sudan/iom-sudan-displacement-tracking-matrix-dtm-sudan-mobility-update-15-publication-date-5-february-2025 |access-date=18 February 2025 |website=[[reliefweb]]}}</ref>}} }} Þann [[15. apríl]] [[2023]] gaus upp '''[[borgarastyrjöld]] í [[Súdan]]''' milli súdanska stjórnarhersins (SAF) og RSF-uppreisnarhersins þegar RSF gerði tilraun til [[Valdarán|valdaráns]]. Einnig hafa nokkrar valdaminni vopnaðar fylkingar tekið þátt. Átökin hafa aðallega átt sér stað í kringum höfuðborgina [[Kartúm]] og í [[Darfúr|Darfúr-héraði]].<ref>{{Cite news |title=Why Sudan’s catastrophic war is the world’s problem |url=https://www.economist.com/leaders/2024/08/29/why-sudans-catastrophic-war-is-the-worlds-problem |access-date=2025-08-28 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> Styrjöldin hefur valdið alvarlegustu mannúðarkrísu heims, þar sem áætlað er að tæplega 25 milljónir manna búi við matarskort.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/441680|title=Mesta mannúðarkrísa í heimi í Súdan - RÚV.is|last=Erlendsdóttir|first=Dagný Hulda|date=2025-04-15|website=RÚV|access-date=2025-08-28}}</ref> Frá og með þann [[5. febrúar]] 2025 höfðu yfir 8,8 milljónir flúið heimili sín innanlands og meira en 3,5 milljónir aðrir höfðu leitað hælis í öðru landi.<ref>{{Cite web|url=https://reliefweb.int/report/sudan/iom-sudan-displacement-tracking-matrix-dtm-sudan-mobility-update-15-publication-date-5-february-2025|title=IOM {{!}} Sudan Displacement Tracking Matrix (DTM) {{!}} Sudan Mobility Update (15) Publication Date: 5 February 2025 - Sudan {{!}} ReliefWeb|date=2025-02-05|website=reliefweb.int|language=en|access-date=2025-08-28}}</ref> Alls hafa 61.000 manns beðið bana í Kartúm-héraði einu, þar af 26.000 beint af völdum [[Ofbeldi|ofbeldis]]. Áætlað er að [[hungursneyð]] ein og sér hafi svelt 522.000 börn til bana.<ref>{{Cite web|url=https://sudantribune.net/article296185/|title=وفاة أكثر من 500 ألف طفل في السودان جراء سوء التغذية|last=mozdapress|date=2025-01-18|website=سودان تربيون|language=ar|access-date=2025-08-28|archive-date=2025-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20250118191727/https://sudantribune.net/article296185/|url-status=dead}}</ref> Þó að heildarfjöldi látinna, þar á meðal af völdum ofbeldis, [[Hungur|hungurs]] og [[Sjúkdómur|sjúkdóma]], sé áætlaður um 150.000 er talið að hann sé enn þá hærri.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/crln9lk51dro|title=Sudan war: Death toll far higher than previously reported - study|date=2024-11-14|website=www.bbc.com|language=en-GB|access-date=2025-08-28}}</ref> Í apríl og júní 2023 voru umfangsmikil fjöldamorð framin á fólki sem tilheyrðu Masalit-ættbálknum af hendi RSF-uppreisnarhersins og bandamanna þeirra í borginni [[El Geneina]], sem [[Sameinuðu þjóðirnar]] og [[Mannréttindavaktin]] hafa lýst sem [[Þjóðernishreinsun|þjóðernishreinsunum]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242568363d/bornum-safnad-saman-og-thau-skotin|title=Börnum safnað saman og þau skotin - Vísir|last=Jónsdóttir|first=Hallgerður Kolbrún E.|date=2024-09-05|website=visir.is|language=is|access-date=2025-08-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/412548|title=Fjórar af fimm höfuðborgum í Darfúr á valdi RSF-hersins - RÚV.is|last=Diego|first=Hugrún Hannesdóttir|date=2024-05-12|website=RÚV|access-date=2025-08-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242518015d/allt-ad-fimm-tan-thusund-manns-drepin-i-einni-borg|title=Allt að fimm­tán þúsund manns drepin í einni borg - Vísir|last=Ólason|first=Samúel Karl|date=2024-01-21|website=visir.is|language=is|access-date=2025-08-28}}</ref> Bandaríkin staðhæfðu þann [[7. janúar]] [[2025]] að RSF-uppreisnarherinn og bandamenn hefðu framið [[þjóðarmorð]].<ref>{{Cite web|url=https://2021-2025.state.gov/genocide-determination-in-sudan-and-imposing-accountability-measures/|title=Genocide Determination in Sudan and Imposing Accountability Measures|website=United States Department of State|language=en|access-date=2025-08-28}}</ref> Sameinuðu þjóðirnar lýstu því yfir að þjóðarmorð hafi verið framið af RSF-hernum í borginni [[el-Fasher]] í vestur-[[Darfúr]] í lok október 2025, eftir 18 mánaða umsátur <ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cpqw74d81jqo Sudan atrocities are 'hallmarks of genocide', UN says] BBC, sótt 19. febrúar 2026</ref> Þar voru minnst 10.000 drepin. Stjórnarherinn rak RSF frá [[Kartúm]] í mars 2026. <ref>[https://www.visir.is/g/20262861927d/fyrir-sed-fjolda-mord-i-el-fasher-ad-minnsta-kosti-tiu-thusund-myrtir-a-tveimur-dogum Fyrir­séð fjölda­morð í El Fasher: Að minnsta kosti tíu þúsund myrtir á tveimur dögum] Vísir, sótt 29. mars 2026</ref> Bæði súdanski stjórnarherinn (SAF) og RSF-uppreisnarherinn hafa notfært sér samfélagsmiðla og falsað efni, oft myndað með aðstoð [[Gervigreind|gervigreindar]], til þess að dreifa rangfærslum.<ref>{{Cite news |date=2023-10-05 |title=AI: Voice cloning tech emerges in Sudan civil war |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-66987869 |access-date=2025-08-28 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://africanarguments.org/2024/10/the-deepfake-is-a-powerful-weapon-in-the-war-in-sudan/|title=The Deepfake is a powerful weapon in the war in Sudan|last=Suliman|first=Mohamed|date=2024-10-23|website=African Arguments|language=en-GB|access-date=2025-08-28}}</ref> Vegna brota á [[Mannréttindi|mannréttindum]] hafa [[Bandaríkin]], [[Bretland]], [[Kanada]] og [[Evrópusambandið]] beitt einstaklinga og fyrirtæki tengd stríðandi fylkingunum [[Viðskiptaþvinganir|refsiaðgerðum]]. [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] hafa styrkt uppreisnarher RSF. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:2023]] [[Flokkur:2024]] [[Flokkur:Borgarastríð]] [[Flokkur:Saga Súdans]] [[Flokkur:Stríð á 21. öld]] 380pt7qgfiks3ukxiw4tdt8hhuos57p FK Transinvest 0 176912 1975003 1973588 2026-08-11T13:20:53Z Makenzis 56151 /* Leikmenn */ 1975003 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Transinvest |mynd= |Gælunafn=galiniai |Stytt nafn=FK Transinvest |Stofnað=2022 |Leikvöllur=FK Transinvest stadionas, [[Galinė]] |Stærð=1,000 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Salvijus Barevičius |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} Marius Stankevičius |Deild=[[TOPLYGA]] |Tímabil=2025 |Staðsetning= 1. [[Pirma lyga]] | pattern_la1= | pattern_b1=_utena1819a | pattern_ra1= | leftarm1=FFDD00 | body1=FFDD00 | rightarm1=FFDD00 | shorts1=FFDD00 | socks1=FFDD00 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _xerez1819h | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 0000FF | body2 = 0000FF | rightarm2 = 0000FF | shorts2 = 0000FF | socks2 = 0000FF }} '''Futbolo klubas Transinvest''' er lið sem er í [[A lyga|litáísku úrvalsdeildinni í knattspyrnu]]. Liðið var stofnað árið 2022. Núverandi völlur [[FK Transinvest stadionas]] tekur tæp 1.000 í sæti. ==Titlar== *'''[[Pirma lyga]] (2)''': 2023,<ref>[https://www.sportas.lt/naujiena/486556/transinvest-uzsitikrino-pirmos-lygos-nugaletoju-titula „TransINVEST“ užsitikrino Pirmos lygos nugalėtojų titulą]</ref> 2025<ref>[https://www.sportas.lt/naujiena/528221/26-asis-pirmos-lygos-turas-cempioniskas-sampanas-ir-sukrute-autsaideriai 26-asis Pirmos lygos turas: čempioniškas šampanas ir sukrutę autsaideriai]</ref> *'''LFF taurė (1)''': 2023 *'''Supertaurė (0):''' - == Árangur (2022–...) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| [[Antra lyga]] | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#2lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFAAAA" style="text-align:center;"| 10. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| 1. |<ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[28. júní]] 2026.<ref>https://lietuvosfutbolas.lt/klubai/fk-transinvest-36400/?cid=14242827</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=Julius Virvilas}} {{Fs player|no=55|nat=LTU|pos=GK|name=Mantas Bertašius}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 5|nat=LTU|name=[[Ričardas Šveikauskas]]|pos=DF}} {{fs player|no=15|nat=GHA|name=Emmanuel Amankwaa Akurugu|pos=MF}} {{Fs player|no=26|nat=LTU|name=Augustas Tamaševičius|pos=DF}} {{Fs player|no=33|nat=LTU|name=Dominykas Barauskas|pos=DF}} {{Fs player|no=44|nat=LTU|name=Artūras Žulpa|pos=DF}} {{Fs player|no=93|nat=LTU|name=Edvinas Girdvainis|pos=DF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs mid}} {{Fs player|no= 6|nat=ESP|name=Iker Bilbao|pos=FW}} {{fs player|no= 7|name=[[Leif Estevez Fernandez]]|nat=GER|pos=MF}} {{Fs player|no=12|nat=LTU|name=Nojus Petkus|pos=MF}} {{Fs player|no=13|nat=JPN|pos=MF|name=[[Hideyasu Tanaka]] (田中 英泰)}} {{fs player|no=23|nat=ESP|name=[[Xabi Auzmendi]]|pos=MF}} {{fs player|no=32|nat=UKR|name=[[Mykola Musolitin]] (Микола Мусолітін)|pos=MF}} {{fs player|no=88|nat=LTU|name=[[Domantas Šluta]]|pos=MF}} {{Fs player|no=|nat=AUT|name=Denis Bošnjak|pos=MF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 9|nat=MNE|name=Stefan Miloševič|pos=FW}} {{Fs player|no=|nat=GHA|name=Nana Akosah-Bempah|pos=FW}} {{Fs player|no= 9|nat=NGA|name=Chidera Nwoga|pos=FW}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://fktransinvest.lt/ FK Transinvest] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-transinvest/54611/ Globalsportsarchive] {{DEFAULTSORT:Transinvest}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] 4l8nlry22sc2j3ng1dqq3qi9j1382eg 1975005 1975003 2026-08-11T13:32:15Z Makenzis 56151 /* Leikmenn */ 1975005 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið|núverandi= |Fullt nafn=Futbolo klubas Transinvest |mynd= |Gælunafn=galiniai |Stytt nafn=FK Transinvest |Stofnað=2022 |Leikvöllur=FK Transinvest stadionas, [[Galinė]] |Stærð=1,000 |Stjórnarformaður= {{LTU}} Salvijus Barevičius |Knattspyrnustjóri= {{LTU}} Marius Stankevičius |Deild=[[TOPLYGA]] |Tímabil=2025 |Staðsetning= 1. [[Pirma lyga]] | pattern_la1= | pattern_b1=_utena1819a | pattern_ra1= | leftarm1=FFDD00 | body1=FFDD00 | rightarm1=FFDD00 | shorts1=FFDD00 | socks1=FFDD00 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _xerez1819h | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 0000FF | body2 = 0000FF | rightarm2 = 0000FF | shorts2 = 0000FF | socks2 = 0000FF }} '''Futbolo klubas Transinvest''' er lið sem er í [[A lyga|litáísku úrvalsdeildinni í knattspyrnu]]. Liðið var stofnað árið 2022. Núverandi völlur [[FK Transinvest stadionas]] tekur tæp 1.000 í sæti. ==Titlar== *'''[[Pirma lyga]] (2)''': 2023,<ref>[https://www.sportas.lt/naujiena/486556/transinvest-uzsitikrino-pirmos-lygos-nugaletoju-titula „TransINVEST“ užsitikrino Pirmos lygos nugalėtojų titulą]</ref> 2025<ref>[https://www.sportas.lt/naujiena/528221/26-asis-pirmos-lygos-turas-cempioniskas-sampanas-ir-sukrute-autsaideriai 26-asis Pirmos lygos turas: čempioniškas šampanas ir sukrutę autsaideriai]</ref> *'''LFF taurė (1)''': 2023 *'''Supertaurė (0):''' - == Árangur (2022–...) == {|class="wikitable" ! Tímabil ! ! Deild ! Staðsetning ! Tilvísanir |- | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| 2022 | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| 3. | bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| [[Antra lyga]] | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#2lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2023 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| 1. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2024 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[A lyga]] | bgcolor="#FFAAAA" style="text-align:center;"| 10. | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2025 | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| 2. | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| [[Pirma lyga]] | bgcolor="#FFDD00" style="text-align:center;"| 1. |<ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 2026 | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| 1. | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| [[TOPLYGA]] | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| . | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Leikmenn == Uppfært: [[28. júní]] 2026.<ref>https://lietuvosfutbolas.lt/klubai/fk-transinvest-36400/?cid=14242827</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=Julius Virvilas}} {{Fs player|no=55|nat=LTU|pos=GK|name=Mantas Bertašius}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 5|nat=LTU|name=[[Ričardas Šveikauskas]]|pos=DF}} {{fs player|no=15|nat=GHA|name=Emmanuel Amankwaa Akurugu|pos=MF}} {{Fs player|no=26|nat=LTU|name=Augustas Tamaševičius|pos=DF}} {{Fs player|no=33|nat=LTU|name=Dominykas Barauskas|pos=DF}} {{Fs player|no=44|nat=LTU|name=Artūras Žulpa|pos=DF}} {{Fs player|no=93|nat=LTU|name=Edvinas Girdvainis|pos=DF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs mid}} {{Fs player|no= 6|nat=ESP|name=Iker Bilbao|pos=FW}} {{fs player|no= 7|name=[[Leif Estevez Fernandez]]|nat=GER|pos=MF}} {{Fs player|no=12|nat=LTU|name=Nojus Petkus|pos=MF}} {{Fs player|no=13|nat=JPN|pos=MF|name=[[Hideyasu Tanaka]] (田中 英泰)}} {{fs player|no=23|nat=ESP|name=[[Xabi Auzmendi]]|pos=MF}} {{fs player|no=32|nat=UKR|name=[[Mykola Musolitin]] (Микола Мусолітін)|pos=MF}} {{fs player|no=88|nat=LTU|name=[[Domantas Šluta]]|pos=MF}} {{Fs player|no= 7|nat=AUT|name=Denis Bošnjak|pos=MF}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Fs player|no= 9|nat=MNE|name=Stefan Miloševič|pos=FW}} {{Fs player|no=|nat=GHA|name=Nana Akosah-Bempah|pos=FW}} {{Fs player|no= 9|nat=NGA|name=Chidera Nwoga|pos=FW}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{fs end}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [https://fktransinvest.lt/ FK Transinvest] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-transinvest/54611/ Globalsportsarchive] {{DEFAULTSORT:Transinvest}} [[Flokkur:Litáísk knattspyrnufélög]] aep1wotnr7dnktosj8nywbxsvxw546h Jafar Panahi 0 177711 1975078 1958734 2026-08-12T10:53:54Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1975078 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Jafar Panahi | mynd = Jafar Panahi at 2025 Cannes Film Festival Photocall.jpg | mynd_texti = Jafar Panahi árið 2025. | nafn_á_frum = {{nobold|جعفر پناهی}} | nafn_á_frum_lang = Persneska | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1960|07|11}} | fæðingarstaður = Mianeh í Austur-Aserbaísjansýslu í Íran | þjóðerni = Íranskur | starf = Kvikmyndaleikstjóri<br>Handritshöfundur<br>Framleiðandi<br>Klippari | ár = 1988-í dag | maki = Tahere Saeedi | börn = 2 }} '''Jafar Panâhi''' (f. 11. júlí 1960) er íranskur kvikmyndagerðarmaður, oft tengdur við ''írönsku-nýbylgju kvikmyndahreyfinguna''. Eftir að hafa gert stuttmyndir í nokkur ár og unnið sem aðstoðarleikstjóri [[Abbas Kiarostami]], varð Panahi þekktur fyrir sína fyrstu kvikmynd í fullri lengd, ''Hvítu blöðruna'' (1995) en myndin hlaut Camera d'Or verðlaunin á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]], fyrstu stóru verðlaun íranskrar kvikmyndar. Panahi hefur verið gagnrýninn á stjórnarfar í heimalandi sínu en árið 2010 var hann handtekinn<ref>{{Cite web|url=https://kvikmyndir.dv.is/ironskum-verolaunaleikstjora-bannao-ao-gera-myndir-og-feroast/|title=Írönskum verðlaunaleikstjóra bannað að gera myndir og ferðast|last=Valgeirsson|first=Tómas|date=2010-09-02|website=Kvikmyndir.is|language=is|access-date=2023-12-12|archive-date=2023-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20231212132213/https://kvikmyndir.dv.is/ironskum-verolaunaleikstjora-bannao-ao-gera-myndir-og-feroast/|url-status=dead}}</ref> og dæmdur í sex ára fangelsi. Hann á að hafa ógnað öryggi landsins og verið með áróður gegn íranska ríkinu. Ásamt Panahi, sem var bannað að stunda kvikmyndagerð í 20 ár, fara úr landi og tala við fjölmiðlamenn, voru eiginkona hans og dóttir handteknar. Árið 2012 hlaut Panahi, ásamt [[Nasrin Sotoudeh]], [[Sakharov-verðlaunin]] sem áróðursfólk gegn íranska ríkinu.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/26/nasrin-sotoudeh-jafar-panahi-sakharov-prize|title=Nasrin Sotoudeh and director Jafar Panahi share top human rights prize|last=Dehghan|first=Saeed Kamali|date=2012-10-26|work=The Guardian|access-date=2023-12-12|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Panahi hefur hlotið mörg af stærstu verðlaunum kvikmyndageirams, má þar nefna Gulljónið á [[Kvikmyndahátíðin í Feneyjum|Kvikmyndahátíðinni í Feneyjum]] fyrir ''Hringinn'' (2000), Gullbjörn á [[Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Berlín|Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Berlín]] fyrir ''Taxi'' (2015) og besta handrit á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] fyrir ''Þrjú andlit'' (2018). == Einkalíf == Panahi er giftur Tahereh Saidi, sem hann kynntist fyrst í framhaldsskóla þegar hún vann sem hjúkrunarfræðingur.<ref name="Radio Free Europe Radio Liberty">{{Cite web|url=https://www.rferl.org/content/jafar_panahi_iran_filmmaker_/2256215.html|title=Son of Imprisoned Iranian Filmmaker Jafar Panahi Says His Father Still Sees Beauty|last=Deasy|first=Kristin|date=22 December 2010|website=[[Radio Free Europe / Radio Liberty]]|access-date=26 June 2012}}</ref> Saman eiga þau tvö börn, soninn Panah Panahi fæddan árið 1984,<ref name="Radio Free Europe Radio Liberty" /> og dótturina Solmaz Panahi. Panah Panahi sótti Háskólann í Tehran<ref name="Outside the Frame">{{Cite web|url=https://blog.thephoenix.com/BLOGS/outsidetheframe/archive/2009/09/28/jafar-panahi-interview-part-two.aspx|title=Interview with Jafar Panahi, part two|date=25 September 2009|publisher=Outside the Frame|access-date=26 June 2012}}</ref> og gerði sína fyrstu stuttmynd, ''The First Film'',<ref>{{Cite web|url=http://www.asiapacificfilms.com/films/category/director/panah+panahi|title=asiapacificfilms.com catelog|publisher=asiapacificfilms.com|access-date=22 May 2012|archive-date=23 maí 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100523060528/http://www.asiapacificfilms.com/films/category/director/panah+panahi|url-status=dead}}</ref> árið 2009 og var sýnd á ''Montreal World Film Festival''. Solmaz nam sviðshöfundanám Tehran.<ref name="Radio Free Europe Radio Liberty" /> == Kvikmyndaskrá == {| class="wikitable" |+ !Ár !Upprunalegur titill !Íslenskur titill !Athugasemdir |- |1995 |''Badkonake Sefid'' |''Hvíta blaðran''<ref name=":0">{{Cite thesis |title=Jeppi á fjalli: Breytufrásögnin í Keimi af kirsuberjum eftir Abbas Kiarostami. |url=https://skemman.is/handle/1946/37011 |date=2020-09 |degree=Thesis |language=is |first=Gunnar |last=Ragnarsson 1989-}}</ref> |Handritshöfundur ásamt [[Abbas Kiarostami]]. |- |1997 |''Ayneh'' |Spegillinn<ref name=":0" /> | |- |2000 |''Dayereh'' |''Hringurinn''<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/innskraning/?redirect=%2Fgreinasafn%2Fgrein%2F605225%2F%3Ft%3D321168025&page_name=article&grein_id=605225|title=Greinasafn - Innskráning|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-12-12}}</ref> |Handritshöfundur ásamt Kambuzia Partovi. Bönnuð í Íran áður en útgefin. |- |2003 |''Talaye Sorkh'' | |Handritshöfundur ásamt [[Abbas Kiarostami]]. Bönnuð í Íran áður en útgefin. |- |2006 |''Offside'' | |Handritshöfundur ásamt Shadmehr Rastin. Bönnuð í Íran áður en útgefin. |- |2011 |''In film nist'' |''Þetta er ekki kvikmynd<ref name=":0" />'' |Leikstjórn ásamt Mojtaba Mirtahmasb. Gerð ólöglega. |- |2013 |''Pardeh'' | |Handritshöfundur ásamt Kambuzia Partovi. Gerð ólöglega. |- |2015 | colspan="2" |''Taxi'' |Gerð ólöglega. |- |2018 |''Se Rokh'' |''Þrjú andlit''<ref>{{Cite web|url=https://tix.is/is/event/6685/-rju-andlit/|title=Þrjú andlit|last=Tix.is|website=Tix.is|language=is|access-date=2023-12-12|archive-date=2023-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20231212132214/https://tix.is/is/event/6685/-rju-andlit/|url-status=dead}}</ref> | |- |2021 |''The Year of the Everlasting Storm'' | |Hluti: „Life“ |- |2022 |''Khers Nist'' |''Engir birnir'' |Leikstjóri, handritshöfundur og framleiðandi. Gerð ólöglega. |- |2025 |''Yek tasadof-e sadeh'' |''Þetta var bara slys'' |Gerð ólöglega. |} == Tilvísanir == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Panahi, Jafar}} [[Flokkur:Handhafar Sakharov-verðlaunanna]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1960]] [[Flokkur:Íranskir kvikmyndagerðarmenn]] 2jokbkp60anu6pgmt347vi36qg5rxzp Hjálmar Örn Jóhannsson 0 180623 1975059 1974741 2026-08-11T23:38:05Z Cinquantecinq 12601 1975059 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Hjálmar Örn Jóhannsson | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1973|10|19}} | þjóðerni = Íslenskur | önnur_nöfn = Hjammi<ref>https://nlfi.is/greinasafn/yfirheyrslan-hjalmar-orn/</ref> | starf = Grínisti<br>Skemmtikraftur<br>Hlaðvarpsstjórnandi | maki = Ljósbrá Logadóttir | börn = 4 | vefsíða = {{URL|https://www.instagram.com/hjalmarorn110/}} }} '''Hjálmar''' '''Örn''' '''Jóhannsson''' (f. 19. október 1973) er íslenskur skemmtikraftur, hlaðvarpsstjórnandi og leikari. Hjálmar varð fyrst þjóðþekktur í gegnum snjallsímaforritið Snapchat þar sem hann hafði mörg þúsund fylgjendur.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/fokus/birta/2017/10/12/gula-forritid-breytti-lifi-minu-c5fbcf-2kow34/|title=Hjálmar: „Ég var með skelfileg laun, en aldrei liðið betur í vinnunni“|date=2017-10-12|website=DV|language=is|access-date=2024-05-05|archive-date=2024-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20240505221542/https://www.dv.is/fokus/birta/2017/10/12/gula-forritid-breytti-lifi-minu-c5fbcf-2kow34/|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212056770d/hjalmar-orn-ast-er-aukavinna-en-thu-getur-fengid-vel-utborgad-|title=Hjálmar Örn: „Ást er aukavinna, en þú getur fengið vel útborgað“ - Vísir|last=Pétursdóttir|first=Ása Ninna|date=2021-05-01|website=visir.is|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref> Hjálmar stýrir [[Hlaðvarp|hlaðvarpinu]] ''Hæ Hæ - Ævintýri Helga og Hjálmars'' ásamt vini sínum Helga Jean Claessen sem hóf göngu sína árið 2019.<ref name=":0" /> Árið 2007 gáfu Hjálmar og Helgi Jean út bókina ''Kon­ur eru aldrei ham­ingju­sam­ar því þær eru með svo litl­an heila - og karl­ar rosa pirr­andi'' sem var grín-ádeila á bók rithöfundarins [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgríms Þrá­ins­son­ar]], ''Hvernig ger­irðu kon­una þína ham­ingju­sama?''.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2007/11/30/i_samkeppni_vid_thorgrim_thrainsson/|title=Í samkeppni við Þorgrím Þráinsson|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref> Árið 2023 gáfu þeir saman út spilið ''Heita sætið''.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232497438d/hjalpadi-manni-ad-opna-a-sam-raedur-og-fleira-a-stefnu-moti|title=Hjálpaði manni að opna á sam­ræður og „fleira“ á stefnu­móti - Vísir|last=Óskarsdóttir|first=Svava Marín|date=2023-01-12|website=visir.is|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref> Hjálmar lék í sinni fyrstu kvikmynd árið 2018; ''[[Fullir vasar]]'' eftir [[Anton Sigurðsson]]. Hjálmar hefur starfað sem skemmtikraftur og leikur þá oft karakter sem kallast ''Hvítvínskonan''.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20202046104d/hvitvinskonan-var-gestur-a-neydarfundi-almannavarna|title=Hvítvínskonan var gestur á neyðarfundi almannavarna - Vísir|last=Daðason|first=Kolbeinn Tumi|date=2020-05-12|website=visir.is|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref><ref name=":0" /> Einnig hefur Hjálmar starfað sem veislustjóri og oft með vinkonu sinni [[Eva Ruža Miljević|Evu Ružu Miljević]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/smartland/samkvaemislifid/2023/03/01/starfsmenn_arvakurs_skemmtu_ser_konunglega/|title=Starfsmenn Árvakurs skemmtu sér konunglega|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://veitingageirinn.is/glaesileg-arshatid-olgerdarinnar-i-prag-myndir/|title=Glæsileg árshátíð Ölgerðarinnar í Prag – Myndir|last=Veitingabransanum|first=Markaðurinn í|date=2022-05-05|website=Veitingageirinn.is - Fréttavefur um mat og vín|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/smartland/samkvaemislifid/2022/05/04/2007_stemning_a_arshatid_olgerdarinnar/|title=2007 stemning á árshátíð Ölgerðarinnar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref> == Kvikmyndaskrá == {| class="wikitable" !Ár !Titill !Hlutverk !Aþugasemdir |- |2018 |''[[Fullir vasar]]'' | | |- |2020 |''[[Eurogarðurinn]]'' |Björn |Sjónvarpsþáttaröð 1 þáttur |- | rowspan="2" |2024 |''[[Ljósvíkingur]]'' |Diddi | |- |''Útilega'' |Sr. Jón Elí |Sjónvarpsþáttaröð 6 þættir |- |2025 |''[[Áramótaskaup 2025|Áramótaskaupið 2025]]'' | | |} == Einkalíf == Hjálmar er alinn upp í [[Árbær|Árbænum]] í Reykjavík og gekk í [[Árbæjarskóli|Árbæjarskóla]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2020117478d/hjalmar-orn-fer-a-kostum-i-storskemmtilegu-vidtali-skuldar-borgarstjora-pylsu-og-kok|title=Hjálmar Örn fer á kostum í stórskemmtilegu viðtali - Skuldar borgarstjóra pylsu og kók - Vísir|last=Pétursson|first=Vésteinn Örn|date=2018-08-24|website=visir.is|language=is|access-date=2026-08-07}}</ref> Sambýliskona Hjálmars síðan 2013 er Ljósbrá Logadóttir. Þau eiga tvö börn saman. Hjálmar á tvær dætur úr fyrra hjónabandi.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/smartland/stars/2022/10/04/hjalmar_og_ljosbra_astfangin_i_niu_ar/|title=Hjálmar og Ljósbrá ástfangin í níu ár|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref> Hjálmar er yfirlýstur stuðningsmaður enska knattspyrnufélagsins [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]].<ref>{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/23-03-2020/hjalmar-orn-velur-draumalid-tottenham|title=Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref> Hjálmar er sonur Jóhanns J. Jóhannssonar stofnanda bílaumboðsins [[Brimborg|Brimborgar]] en Hjálmar starfaði þar áður fyrr sem bílasali.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/fokus/birta/2017/10/12/gula-forritid-breytti-lifi-minu-c5fbcf-2kow34/|title=Hjálmar: „Ég var með skelfileg laun, en aldrei liðið betur í vinnunni“|date=2017-10-12|website=DV|language=is|access-date=2024-05-05|archive-date=2024-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20240505221542/https://www.dv.is/fokus/birta/2017/10/12/gula-forritid-breytti-lifi-minu-c5fbcf-2kow34/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.brimborg.is/is/brimborg-bilaumbod/brimborg-bilaumbod|title=Brimborg bílaumboð {{!}} Bifreiðaumboð|last=Brimborg|website=Brimborg|language=is|access-date=2024-05-05}}</ref> == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Fólk fætt árið 1973]] [[Flokkur:Íslenskir grínistar]] [[Flokkur:Íslenskir skemmtikraftar]] q066pybtd2sdpuzyso5lxzx5mglxpjt Eva Ruža Miljević 0 187864 1975055 1935074 2026-08-11T23:32:09Z Cinquantecinq 12601 Ýmsar lagfæringar 1975055 wikitext text/x-wiki {{Hreingera|Hlutleysi}}{{Persóna | nafn = Eva Ruža Miljević | mynd = Eva Ruza 2024.jpg | mynd_upprétt = 0.8 | mynd_alt = Eva Ruža árið 2024. | mynd_texti = Eva Ruža árið 2024. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1983|01|5}} | þjóðerni = Íslensk | starf = {{hlist|Útvarpskona|Sjónvarpskona|Kynnir|Skemmtikraftur}} | maki = {{g|Sigurður Þór Þórsson|2007}}<ref>https://www.visir.is/g/20252772894d/-eg-elskadi-thig-i-fyrra-lifi-eg-elska-thig-i-thessu-lifi-og-mun-finna-thig-i-naesta-</ref> | börn = 2 }} '''Eva Ruža Miljević''' (f. 5 janúar 1983) er íslensk útvarpskona, sjónvarpskona, skemmtikraftur. Eva hefur starfað sem stjörnufréttakona hjá [[K100]], velgjörðarsendiherra [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpanna á Íslandi]] og sem [[áhrifavaldur]]. Hún hefur starfað víða í fjölmiðlum og verið kynnir á hinum ýmsu viðburðum.{{Heimild vantar}} == Ævi og menntun == Eva Ruža er fædd og uppalin í vesturbæ [[Kópavogur|Kópavogs]] á Íslandi. Eva á [[Króatía|króatískar]] rætur en móðir Evu er íslensk og faðir hennar frá Króatíu. Hún lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn í Kópavogi|Menntaskólanum í Kópavogi]].{{Heimild vantar}} [[Mynd:Eva_ruza.jpg|thumb|Eva Ruža á sviði [[Söngvakeppnin|Söngvakeppninnar]] árið 2024.]] == Útvarpsferill == Eva hefur starfað hjá útvarpsstöðinni [[K100]] frá árinu 2018 þar sem hún flytur daglega stjörnupistla. Eva stýrir einnig skemmtiþættinum ''Bráðavaktin'' á K100 ásamt [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmari Erni Jóhannssyni]] vini sínum, en ''Bráðavaktin'' fór fyrst í loftið árið 2023.<ref>https://k100.mbl.is/frettir/2023/04/14/eva_ruza_og_hjalmar_orn_med_nyjan_thatt/</ref> Eva hefur tekið viðtöl fyrir K100 við tvo meðlimi hljómsveitarinnar [[Backstreet Boys]], þá A.J. McLean og Brian Littrell.{{Heimild vantar}} == Sjónvarpsferill == Árið 2024 stýrði Eva Ruža þættinum ''Alla leið'' á [[RÚV]], sem fjallar um [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva|Eurovision]], keppnina sjálfa og löndin sem taka þátt.<ref>https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/alla-leid-2024-thaettir-um-eurovision</ref> Hún hefur einnig verið þáttastjórnandi í ''Mannlífi'' á [[Sjónvarp Símans|Sjónvarpi Símans]].<ref>https://www.mannlif.is/sjonvarp/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Auk þess tók hún þátt í heimildarþættinum ''Eva Ruza í Króatíu'', sem sýndur var á [[Ríkisútvarpið|RÚV]]. Þar fór hún ásamt systrum sínum, Dubrövku Laufeyju og Tinnu, til [[Króatía|Króatíu]] til að heimsækja styrktarbörn þeirra í [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpum]] og fjallaði jafnframt um sögu [[Balkanstríðin|Balkanskagastríðsins]] og áhrif þess á samfélagið.<ref>https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/eva-ruza-i-kroatiu/36256/apoeg1</ref><ref>https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-04-04-eva-ruza-i-kroatiu-409158</ref>[[Mynd:Eva_og_hjálmar.jpg|thumb|Vinirnir Eva Ruža og [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmar Örn]].]] == Viðburðir == Eva er víðförul í viðburðaheiminum á Íslandi og hefur verið í áratug. Hún hefur meðal annars:{{Heimild vantar}} * Stýrt fegurðarsamkeppninni ''[[Ungfrú Ísland]]'' frá árinu 2015 * Verið kynnir á hlaupakeppninni ''Color Run'' frá upphafi * Kynnir á ýmsum tónleikum og gala- og fyrirtækjaviðburðum. Hún skemmtir oft með vini sínum og samstarfsfélaga, [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmari Erni Jóhannssyni]], bæði í útvarpsþættinum Bráðavaktin á [[K100]] og á viðburðum.<ref>https://www.dv.is/fokus/2023/08/19/eva-ruza-med-15-milljonir-manudi/</ref><ref>https://www.facebook.com/evaruzam/videos/skemmtid%C3%BAettinn-eva-ru%C5%BEa-og-hj%C3%A1lmar-%C3%B6rn-s%C3%A1-um-a%C3%B0-kynna-%C3%ADslensku-vefver%C3%B0launin-fy/441433576939520/</ref> == Velgjörðastarf == Eva Ruža er velgjörðarsendiherra [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpanna á Íslandi]] og tók við stöðunni í desember 2023. Hún hefur lagt áherslu á að vekja athygli á starfi samtakanna og styðja þau með fjölbreyttu starfi.<ref>https://www.sos.is/um-sos/frettir/almennar-frettir/eva-ruza-er-nyr-velgjordasendiherra-sos/</ref><ref>https://www.mbl.is/folk/frettir/2023/12/12/eva_ruza_nyr_velgjordasendiherra_sos_barnathorpanna/</ref> [[Mynd:Sos_barnaþorp.jpg|thumb|Velgjörðarsendiherrar SOS barnaþorpanna á Íslandi. [[Eliza Reid]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]], Eva Ruža og [[Rúrik Gíslason]].]] == Samfélagsmiðlar og ímynd == Eva er virk á samfélagsmiðlum, einkum á [[Instagram]] undir notendanafninu evaruza<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/evaruza|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-08-11}}</ref>. Hún deilir efni úr starfi, verkefnum, viðburðum og persónulegu lífi. Hún er þekkt fyrir húmor, jákvæða orku og persónulega tengingu við áhorfendur og hlustendur.{{Heimild vantar}} Hún hefur unnið að margvíslegum verkefnum varðandi auglýsingagerð fyrir hin ýmsu stórfyrirtæki og vinnur þá oft með systur sinni Tinnu Miljević.{{Heimild vantar}} == Persónulegt líf == Eva Ruža er gift Sigurði Þór Þórssyni og hafa þau verið saman síðan árið 2000 og giftust árið 2007. Þau eiga tvíbura, Marinu Mist og Stanko Blæ, fædd árið 2009.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252772894d/-eg-elskadi-thig-i-fyrra-lifi-eg-elska-thig-i-thessu-lifi-og-mun-finna-thig-i-naesta-|title=„Ég elskaði þig í fyrra lífi, ég elska þig í þessu lífi og mun finna þig í næsta“ - Vísir|last=Óskarsdóttir|first=Svava Marín|date=2025-08-09|website=visir.is|language=is|access-date=2026-08-11}}</ref>{{Multiple image | image1 = Eva ruza 2025.jpg | alt1 = | caption1 = Eva Ruža kynnir á [[Ungfrú Ísland]] 2025. | image2 = Allaleið.jpg | caption2 = Eva Ruža stýrði Alla Leið árið 2024. | image3 = K100 eva.jpg | caption3 = Eva Ruža tekur viðtal við Backstreet Boys árið 2023. | image4 = | caption4 = | width2 = 200 | width = 200 | width3 = 200 | width4 = }} == Tilvísanir == s26n45dparsm2tg49pz7iunb4czt69r 1975056 1975055 2026-08-11T23:33:28Z Cinquantecinq 12601 1975056 wikitext text/x-wiki {{Hreingera|Hlutleysi}}{{Persóna | nafn = Eva Ruža Miljević | mynd = Eva Ruza 2024.jpg | mynd_upprétt = 0.8 | mynd_alt = Eva Ruža árið 2024. | mynd_texti = Eva Ruža árið 2024. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1983|01|5}} | þjóðerni = Íslensk | starf = {{hlist|Útvarpskona|Sjónvarpskona|Kynnir|Skemmtikraftur}} | maki = {{g|Sigurður Þór Þórsson|2007}}<ref>https://www.visir.is/g/20252772894d/-eg-elskadi-thig-i-fyrra-lifi-eg-elska-thig-i-thessu-lifi-og-mun-finna-thig-i-naesta-</ref> | börn = 2 }} '''Eva Ruža Miljević''' (f. 5 janúar 1983) er íslensk útvarpskona, sjónvarpskona, skemmtikraftur. Eva hefur starfað sem stjörnufréttakona hjá [[K100]], velgjörðarsendiherra [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpanna á Íslandi]] og sem [[áhrifavaldur]]. Hún hefur starfað víða í fjölmiðlum og verið kynnir á hinum ýmsu viðburðum.{{Heimild vantar}} == Ævi og menntun == Eva Ruža er fædd og uppalin í vesturbæ [[Kópavogur|Kópavogs]] á Íslandi. Eva á [[Króatía|króatískar]] rætur en móðir Evu er íslensk og faðir hennar frá Króatíu. Hún lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn í Kópavogi|Menntaskólanum í Kópavogi]].{{Heimild vantar}} [[Mynd:Eva_ruza.jpg|thumb|Eva Ruža á sviði [[Söngvakeppnin|Söngvakeppninnar]] árið 2024.]] == Útvarpsferill == Eva hefur starfað hjá útvarpsstöðinni [[K100]] frá árinu 2018 þar sem hún flytur daglega stjörnupistla. Eva stýrir einnig skemmtiþættinum ''Bráðavaktin'' á K100 ásamt [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmari Erni Jóhannssyni]] vini sínum, en ''Bráðavaktin'' fór fyrst í loftið árið 2023.<ref>https://k100.mbl.is/frettir/2023/04/14/eva_ruza_og_hjalmar_orn_med_nyjan_thatt/</ref> Eva hefur tekið viðtöl fyrir K100 við tvo meðlimi hljómsveitarinnar [[Backstreet Boys]], þá A.J. McLean og Brian Littrell.{{Heimild vantar}} == Sjónvarpsferill == Árið 2024 stýrði Eva Ruža þættinum ''Alla leið'' á [[RÚV]], sem fjallar um [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva|Eurovision]], keppnina sjálfa og löndin sem taka þátt.<ref>https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/alla-leid-2024-thaettir-um-eurovision</ref> Hún hefur einnig verið þáttastjórnandi í ''Mannlífi'' á [[Sjónvarp Símans|Sjónvarpi Símans]].<ref>https://www.mannlif.is/sjonvarp/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Auk þess tók hún þátt í heimildarþættinum ''Eva Ruza í Króatíu'', sem sýndur var á [[Ríkisútvarpið|RÚV]]. Þar fór hún ásamt systrum sínum, Dubrövku Laufeyju og Tinnu, til [[Króatía|Króatíu]] til að heimsækja styrktarbörn þeirra í [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpum]] og fjallaði jafnframt um sögu [[Balkanstríðin|Balkanskagastríðsins]] og áhrif þess á samfélagið.<ref>https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/eva-ruza-i-kroatiu/36256/apoeg1</ref><ref>https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-04-04-eva-ruza-i-kroatiu-409158</ref>[[Mynd:Eva_og_hjálmar.jpg|thumb|Vinirnir Eva Ruža og [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmar Örn]].]] == Viðburðir == Eva er víðförul í viðburðaheiminum á Íslandi og hefur verið í áratug. Hún hefur meðal annars:{{Heimild vantar}} * Stýrt fegurðarsamkeppninni ''[[Ungfrú Ísland]]'' frá árinu 2015 * Verið kynnir á hlaupakeppninni ''Color Run'' frá upphafi * Kynnir á ýmsum tónleikum og gala- og fyrirtækjaviðburðum. Hún skemmtir oft með vini sínum og samstarfsfélaga, [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmari Erni Jóhannssyni]], bæði í útvarpsþættinum Bráðavaktin á [[K100]] og á viðburðum.<ref>https://www.dv.is/fokus/2023/08/19/eva-ruza-med-15-milljonir-manudi/</ref><ref>https://www.facebook.com/evaruzam/videos/skemmtid%C3%BAettinn-eva-ru%C5%BEa-og-hj%C3%A1lmar-%C3%B6rn-s%C3%A1-um-a%C3%B0-kynna-%C3%ADslensku-vefver%C3%B0launin-fy/441433576939520/</ref> == Velgjörðastarf == Eva Ruža er velgjörðarsendiherra [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpanna á Íslandi]] og tók við stöðunni í desember 2023. Hún hefur lagt áherslu á að vekja athygli á starfi samtakanna og styðja þau með fjölbreyttu starfi.<ref>https://www.sos.is/um-sos/frettir/almennar-frettir/eva-ruza-er-nyr-velgjordasendiherra-sos/</ref><ref>https://www.mbl.is/folk/frettir/2023/12/12/eva_ruza_nyr_velgjordasendiherra_sos_barnathorpanna/</ref> [[Mynd:Sos_barnaþorp.jpg|thumb|Velgjörðarsendiherrar SOS barnaþorpanna á Íslandi. [[Eliza Reid]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]], Eva Ruža og [[Rúrik Gíslason]].]] == Samfélagsmiðlar og ímynd == Eva er virk á samfélagsmiðlum, einkum á [[Instagram]] undir notendanafninu evaruza<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/evaruza|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-08-11}}</ref>. Hún deilir efni úr starfi, verkefnum, viðburðum og persónulegu lífi. Hún er þekkt fyrir húmor, jákvæða orku og persónulega tengingu við áhorfendur og hlustendur.{{Heimild vantar}} Hún hefur unnið að margvíslegum verkefnum varðandi auglýsingagerð fyrir hin ýmsu stórfyrirtæki og vinnur þá oft með systur sinni Tinnu Miljević.{{Heimild vantar}} == Persónulegt líf == Eva Ruža er gift Sigurði Þór Þórssyni og hafa þau verið saman síðan árið 2000 og giftust árið 2007. Þau eiga tvíbura, Marinu Mist og Stanko Blæ, fædd árið 2009.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252772894d/-eg-elskadi-thig-i-fyrra-lifi-eg-elska-thig-i-thessu-lifi-og-mun-finna-thig-i-naesta-|title=„Ég elskaði þig í fyrra lífi, ég elska þig í þessu lífi og mun finna þig í næsta“ - Vísir|last=Óskarsdóttir|first=Svava Marín|date=2025-08-09|website=visir.is|language=is|access-date=2026-08-11}}</ref>{{Multiple image | image1 = Eva ruza 2025.jpg | alt1 = | caption1 = Eva Ruža kynnir á [[Ungfrú Ísland]] 2025. | image2 = Allaleið.jpg | caption2 = Eva Ruža stýrði Alla Leið árið 2024. | image3 = K100 eva.jpg | caption3 = Eva Ruža tekur viðtal við Backstreet Boys árið 2023. | image4 = | caption4 = | width2 = 200 | width = 200 | width3 = 200 | width4 = | align = center }} == Tilvísanir == e5q48gmxlzw8bi38gi5m3racubboshl 1975057 1975056 2026-08-11T23:36:12Z Berserkur 10188 1975057 wikitext text/x-wiki {{Hreingera|Hlutleysi}}{{Persóna | nafn = Eva Ruža Miljević | mynd = Eva Ruza 2024.jpg | mynd_upprétt = 0.8 | mynd_alt = Eva Ruža árið 2024. | mynd_texti = Eva Ruža árið 2024. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1983|01|5}} | þjóðerni = Íslensk | starf = {{hlist|Útvarpskona|Sjónvarpskona|Kynnir|Skemmtikraftur}} | maki = {{g|Sigurður Þór Þórsson|2007}}<ref>https://www.visir.is/g/20252772894d/-eg-elskadi-thig-i-fyrra-lifi-eg-elska-thig-i-thessu-lifi-og-mun-finna-thig-i-naesta-</ref> | börn = 2 }} '''Eva Ruža Miljević''' (f. 5 janúar 1983) er íslensk útvarpskona, sjónvarpskona, skemmtikraftur. Eva hefur starfað sem stjörnufréttakona hjá [[K100]], velgjörðarsendiherra [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpanna á Íslandi]] og sem [[áhrifavaldur]]. Hún hefur starfað víða í fjölmiðlum og verið kynnir á hinum ýmsu viðburðum.{{Heimild vantar}} == Ævi og menntun == Eva Ruža er fædd og uppalin í vesturbæ [[Kópavogur|Kópavogs]] á Íslandi. Eva á [[Króatía|króatískar]] rætur en móðir Evu er íslensk og faðir hennar frá Króatíu. Hún lauk stúdentsprófi frá [[Menntaskólinn í Kópavogi|Menntaskólanum í Kópavogi]].{{Heimild vantar}} [[Mynd:Eva_ruza.jpg|thumb|Eva Ruža á sviði [[Söngvakeppnin|Söngvakeppninnar]] árið 2024.]] == Útvarpsferill == Eva hefur starfað hjá útvarpsstöðinni [[K100]] frá árinu 2018 þar sem hún flytur daglega stjörnupistla. Eva stýrir einnig skemmtiþættinum ''Bráðavaktin'' á K100 ásamt [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmari Erni Jóhannssyni]] vini sínum, en ''Bráðavaktin'' fór fyrst í loftið árið 2023.<ref>https://k100.mbl.is/frettir/2023/04/14/eva_ruza_og_hjalmar_orn_med_nyjan_thatt/</ref> Eva hefur tekið viðtöl fyrir K100 við tvo meðlimi hljómsveitarinnar [[Backstreet Boys]], þá A.J. McLean og Brian Littrell.{{Heimild vantar}} == Sjónvarpsferill == Árið 2024 stýrði Eva Ruža þættinum ''Alla leið'' á [[RÚV]], sem fjallar um [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva|Eurovision]], keppnina sjálfa og löndin sem taka þátt.<ref>https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/alla-leid-2024-thaettir-um-eurovision</ref> Hún hefur einnig verið þáttastjórnandi í ''Mannlífi'' á [[Sjónvarp Símans|Sjónvarpi Símans]].<ref>https://www.mannlif.is/sjonvarp/{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Auk þess tók hún þátt í heimildarþættinum ''Eva Ruza í Króatíu'', sem sýndur var á [[Ríkisútvarpið|RÚV]]. Þar fór hún ásamt systrum sínum, Dubrövku Laufeyju og Tinnu, til [[Króatía|Króatíu]] til að heimsækja styrktarbörn þeirra í [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpum]] og fjallaði jafnframt um sögu [[Balkanstríðin|Balkanskagastríðsins]] og áhrif þess á samfélagið.<ref>https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/eva-ruza-i-kroatiu/36256/apoeg1</ref><ref>https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-04-04-eva-ruza-i-kroatiu-409158</ref>[[Mynd:Eva_og_hjálmar.jpg|thumb|Vinirnir Eva Ruža og [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmar Örn]].]] == Viðburðir == Eva er víðförul í viðburðaheiminum á Íslandi og hefur verið í áratug. Hún hefur meðal annars:{{Heimild vantar}} * Stýrt fegurðarsamkeppninni ''[[Ungfrú Ísland]]'' frá árinu 2015 * Verið kynnir á hlaupakeppninni ''Color Run'' frá upphafi * Kynnir á ýmsum tónleikum og gala- og fyrirtækjaviðburðum. Hún skemmtir oft með vini sínum og samstarfsfélaga, [[Hjálmar Örn Jóhannsson|Hjálmari Erni Jóhannssyni]], bæði í útvarpsþættinum Bráðavaktin á [[K100]] og á viðburðum.<ref>https://www.dv.is/fokus/2023/08/19/eva-ruza-med-15-milljonir-manudi/</ref><ref>https://www.facebook.com/evaruzam/videos/skemmtid%C3%BAettinn-eva-ru%C5%BEa-og-hj%C3%A1lmar-%C3%B6rn-s%C3%A1-um-a%C3%B0-kynna-%C3%ADslensku-vefver%C3%B0launin-fy/441433576939520/</ref> == Velgjörðastarf == Eva Ruža er velgjörðarsendiherra [[SOS-barnaþorpin|SOS Barnaþorpanna á Íslandi]] og tók við stöðunni í desember 2023. Hún hefur lagt áherslu á að vekja athygli á starfi samtakanna og styðja þau með fjölbreyttu starfi.<ref>https://www.sos.is/um-sos/frettir/almennar-frettir/eva-ruza-er-nyr-velgjordasendiherra-sos/</ref><ref>https://www.mbl.is/folk/frettir/2023/12/12/eva_ruza_nyr_velgjordasendiherra_sos_barnathorpanna/</ref> [[Mynd:Sos_barnaþorp.jpg|thumb|Velgjörðarsendiherrar SOS barnaþorpanna á Íslandi. [[Eliza Reid]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]], Eva Ruža og [[Rúrik Gíslason]].]] == Samfélagsmiðlar og ímynd == Eva er virk á samfélagsmiðlum, einkum á [[Instagram]] undir notendanafninu evaruza<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/evaruza|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-08-11}}</ref>. Hún deilir efni úr starfi, verkefnum, viðburðum og persónulegu lífi. Hún er þekkt fyrir húmor, jákvæða orku og persónulega tengingu við áhorfendur og hlustendur.{{Heimild vantar}} Hún hefur unnið að margvíslegum verkefnum varðandi auglýsingagerð fyrir hin ýmsu stórfyrirtæki og vinnur þá oft með systur sinni Tinnu Miljević.{{Heimild vantar}} == Persónulegt líf == Eva Ruža er gift Sigurði Þór Þórssyni og hafa þau verið saman síðan árið 2000 og giftust árið 2007. Þau eiga tvíbura, Marinu Mist og Stanko Blæ, fædd árið 2009.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252772894d/-eg-elskadi-thig-i-fyrra-lifi-eg-elska-thig-i-thessu-lifi-og-mun-finna-thig-i-naesta-|title=„Ég elskaði þig í fyrra lífi, ég elska þig í þessu lífi og mun finna þig í næsta“ - Vísir|last=Óskarsdóttir|first=Svava Marín|date=2025-08-09|website=visir.is|language=is|access-date=2026-08-11}}</ref>{{Multiple image | image1 = Eva ruza 2025.jpg | alt1 = | caption1 = Eva Ruža kynnir á [[Ungfrú Ísland]] 2025. | image2 = Allaleið.jpg | caption2 = Eva Ruža stýrði Alla Leið árið 2024. | image3 = K100 eva.jpg | caption3 = Eva Ruža tekur viðtal við Backstreet Boys árið 2023. | image4 = | caption4 = | width2 = 200 | width = 200 | width3 = 200 | width4 = | align = center }} == Tilvísanir == <references/> {{F|1983}} [[Flokkur:Íslenskir áhrifavaldar]] [[Flokkur:Íslenskir útvarpsmenn]] on0dh8txsezzgfyyx8f3i21rctlv3ku Ásmundur Jónsson 0 190045 1975038 1950030 2026-08-11T21:03:49Z Croomfolk 70651 1975038 wikitext text/x-wiki '''Ásmundur Jónsson''', oft nefndur '''Ási í Smekkleysu''' eða '''Ási í Gramminu''', er íslenskur útgefandi, framleiðandi og tónleikahaldari.<ref>{{Vefheimild |url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/02/10/asi_i_smekkleysu_nyr_listraenn_stjornandi_myrkra_mu/ |titill=Ási í Smekkleysu nýr listrænn stjórnandi Myrkra músíkdaga |útgefandi=Morgunblaðið |dagsetning=10. febrúar 2020 |sótt=8. mars 2026}}</ref> Ásmundur hefur starfað lengi innan íslensks tónlistarlífs. Hann hefur komið að útgáfu á íslenskri tónlist á vegum [[Smekkleysa (fyrirtæki)|Smekkleysu]] og starfaði áður við útgáfumál hjá [[Japís]], [[Grammið|Gramminu]] og Fálkanum.<ref name="mbl2020">{{Vefheimild |url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/02/10/asi_i_smekkleysu_nyr_listraenn_stjornandi_myrkra_mu/ |titill=Ási í Smekkleysu nýr listrænn stjórnandi Myrkra músíkdaga |útgefandi=Morgunblaðið |dagsetning=10. febrúar 2020 |sótt=8. mars 2026}}</ref><ref name="tonsk2020">{{Vefheimild |url=https://www.tonskaldafelag.is/frettir/nyr-listraenn-stjornandi-myrkra-musikdaga |titill=Nýr listrænn stjórnandi Myrkra músíkdaga |útgefandi=Tónskáldafélag Íslands |sótt=8. mars 2026}}</ref> Samkvæmt sögu Smekkleysu var '''Gramm''' rekið af Ásmundi Jónssyni, Einari Erni Benediktssyni, Dóru Jónsdóttur og Birni Valdimarssyni. Þar varð til vettvangur fyrir sjálfstæða tónlistar- og bókaútgáfu í Reykjavík á níunda áratug 20. aldar.<ref>{{Vefheimild |url=https://smekkleysa.net/about/history/ |titill=History |útgefandi=Smekkleysa SM |sótt=8. mars 2026}}</ref> Ásmundur var ráðinn listrænn stjórnandi [[Myrkir músíkdagar|Myrkra músíkdaga]] árið 2020.<ref name="mbl2020" /><ref name="tonsk2020" /> Í umfjöllun um ráðninguna kom fram að hann hefði komið að skipulagi fjölmargra tónlistarviðburða, meðal annars fyrir Listahátíð í Reykjavík, Reykjavík menningarborg Evrópu 2000 og Jazzvakningu, auk hljómleikahalds með [[Múm]], [[Sigur Rós]] og [[Björk Guðmundsdóttir|Björk]].<ref name="mbl2020" /><ref name="tonsk2020" /> Í sömu heimildum kemur fram að Ásmundur hafi sinnt fjölmiðlamálum Bjarkar hér á landi og setið í stjórnum ýmissa samtaka á sviði tónlistar, þar á meðal Félags hljómplötuframleiðenda, Samtaka flytjenda og hljómplötuframleiðenda, Samtóns og Kraums, auk þess að hafa gegnt formennsku í Listráði Hörpu.<ref name="mbl2020" /><ref name="tonsk2020" /> Ásmundur Jónsson var sæmdur riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu 1. janúar 2005 fyrir framlag til nýsköpunar á sviði tónlistar.<ref>{{Vefheimild |url=https://olafur.forseti.is/Falkaordan/Falkaordan2005/index.html |titill=Fálkaorðan 2005 |útgefandi=Forseti Íslands |sótt=8. mars 2026}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} [[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskir athafnamenn]] mp9gs4w10kxziao7fvtb0vm5ohoi8rx Husayn ibn Alí 0 192129 1975007 1974223 2026-08-11T14:22:07Z TKSnaevarr 53243 1975007 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Husayn ibn Ali | nafn_á_frum = {{nobold|حسين ابن علي}} | image = Fonds Christian Bromberger - Affiches de la période de la Révolution islamique (Iran, 1978-1979) - Portraits des trois premiers imams chiites, sabre au centre et grille de mausolée en arrière-plan (MédiHAL 1791411) (Husayn ibn Ali).jpg | caption = Myndlýsing af Husayn ibn Alí samkvæmt hefð sjíamúslima eftir Abolfazl Mirzabeygi, 1980. | birth_date = 626 | birth_place = [[Medína]] | death_date = 680 | death_place = [[Karbala]] | religion = [[Íslam]] | faðir = [[Alí ibn Abu Talib]] | móðir = [[Fatíma al-Zahra]] | relatives ={{plainlist| * [[Múhameð]] (móðurafi) * [[Hasan ibn Alí]] (bróðir) * [[Abbas ibn Alí]] (bróðir)}} | children ={{plainlist| * [[Alí Zayn al-Abidín]] * [[Ali al-Akbar ibn Husayn]] * [[Sukayna bint Husayn]]}} }} '''Husayn ibn Ali''' ([[arabíska]]: {{lang|ar|حسين بن علي}}; 626 – 680) var barnabarn [[Múhameð]]s spámanns [[íslam]]s, sonur [[Alí ibn Abu Talib]] og [[Fatíma|Fatímu al-Zahra]]. Hann er talinn þriðji [[ímam]] [[sjía]]múslima og er mikilvæg persóna í sögu íslams. Hann lést í [[Orrustan við Karbala|orrustunni við Karbalā]] árið 680 eftir átök við her [[Ommejadar|Ommejadaveldisins]].<ref>Encyclopædia Britannica, "Husayn ibn Ali | Biography, Death, & Significance". https://www.britannica.com/biography/al-Husayn-ibn-Ali-Muslim-leader-and-martyr</ref> == Saga og arfleifð == [[File:Helgidómur Husayns ibn Ali í Karbala.jpg|thumb|Helgidómur Husayns ibn Ali í Karbala]] Husayn ibn Ali er þekktastur fyrir hlutverk sitt í [[Orrustan við Karbala|orrustunni við Karbala]] árið 680. Þar barðist hann gegn her [[Ommejadar|Ommejadaveldisins]] og var drepinn ásamt mörgum af fylgjendum sínum og ættingjum. Dauði hans varð einn mikilvægasti atburðurinn í sögu [[Sjía|sjía íslams]] og hafði mikil áhrif á þróun trúarhefða þeirra. Fyrir sjíamúslima er Husayn táknmynd fórnar, réttlætis og andstöðu gegn óréttlæti. Husayns er minnst á hverju ári á [[Ashura]], tíunda degi mánaðarins [[Muharram]], þar sem milljónir manna um allan heim minnast atburðanna í Karbala. Arfleifð Husayns nær þó út fyrir trúarleg mörk. Margir múslimar líta á hann sem mikilvæga sögulega persónu og [[Píslarvottur|píslarvott]] sem tengist hugmyndum um hugrekki, heiður og að standa gegn kúgun.<ref>{{cite encyclopedia |title=Ḥosayn b. ʿAlī ii. In Popular Shiʿism |encyclopedia=Encyclopaedia Iranica |author=Jean Calmard |url=https://www.iranicaonline.org/articles/hosayn-b-ali-ii/ }}</ref> == Heimildir == <references /> {{Fd|626|680}} [[Flokkur:Íslam]] 67z6o3ngxqbdt2ub87qibhwll2pbucz Gunnar Rósinkranz 0 192281 1975062 1974858 2026-08-12T06:40:30Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1975062 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Gunnar Rósinkranz | mynd = Gunnar Rósinkranz.jpg | myndatexti = Gunnar Rósinkranz | fæðingardagur = {{Fæðingardagur|1941|6|21}} | fæðingarstaður = [[Stykkishólmur]], [[Ísland]]i | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2026|7|24|1941|6|21}} | dánarstaður = [[Seltjarnarnes]], Íslandi | þjóðerni = [[Ísland|Íslenskur]] | starf = [[Byggingarverkfræði|Byggingarverkfræðingur]] og byggingaverktaki | menntun = Technische Hochschule Dresden | þekktur fyrir = Uppbyggingu í [[Miðborg Reykjavíkur|miðborg Reykjavíkur]] }} '''Gunnar Rósinkranz''' (fæddur [[21. júní]] [[1941]] í [[Stykkishólmur|Stykkishólmi]], dáinn [[24. júlí]] [[2026]])<ref name="vfi1968">„Nýir félagar“, ''Tímarit Verkfræðingafélags Íslands'', 53. árgangur 1968, 4.–6. tölublað, bls. 93. [https://timarit.is/page/5468286 Á timarit.is]</ref><ref name="andlat">Andlátstilkynning, ''Morgunblaðið''. [https://c.arvakur.is/m2/I_eQ8BkFVkSRoZgAtfCo0X5HqB8=/fit-in/500x0/images/pdf2png/nc_7291443/archive/andlat/pdf/andlat_48372.pdf.png Á mbl.is]</ref> var íslenskur [[byggingarverkfræði]]ngur og byggingaverktaki. Hann rak byggingarfyrirtækið Gerpi frá árinu 1978 og er einkum þekktur fyrir að reisa íbúðar- og atvinnuhúsnæði á auðum lóðum í [[Miðborg Reykjavíkur|miðborg Reykjavíkur]]. == Uppruni og menntun == Gunnar var sonur [[Guðlaugur Rósinkranz|Guðlaugs Rósinkranz]] (1903–1977), fyrsta [[Þjóðleikhúsið|þjóðleikhússtjóra]] Íslands, og Láru Steinholt Rósinkranz (1900–1959). Systur hans voru Jóhanna Rósinkranz (f. 1933) og Bergljót Rósinkranz (1938–2022), og hálfsystkini samfeðra Guðlaug Rósinkranz og Ragnar Rósinkranz.<ref name="berglj">Minningargrein um Bergljótu Rósinkranz, ''Morgunblaðið'', 26. maí 2022, bls. 41. [https://timarit.is/page/7669660 Á timarit.is]</ref> Hann ólst upp á Ásvallagötu í [[Vesturbær Reykjavíkur|Vesturbæ Reykjavíkur]]. Gunnar lauk stúdentsprófi úr stærðfræðideild [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]] árið 1961<ref>„Menntaskólanum sagt upp í gær“, ''Morgunblaðið'', 16. júní 1961, bls. 8. [https://timarit.is/page/1336335 Á timarit.is]</ref> og hélt sama haust til náms í byggingarverkfræði við Technische Hochschule Dresden í [[Austur-Þýskaland]]i. Hann lauk prófi árið 1967.<ref name="mbl1993b14">''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir, bls. B14. [https://timarit.is/page/1794640 Á timarit.is]</ref> == Starfsferill == === Mannvirkjagerð === Að námi loknu réðst Gunnar til Verkfræðistofu Theódórs Árnasonar og Guðmundar Magnússonar og starfaði þar í þrjú ár.<ref name="mbl1993b14" /><ref name="vfi1968" /> Árið 1971 keypti hann eignarlóðina Hagamel 48 og teiknaði og reisti þar sitt eigið hús.<ref>''Kaupsýslutíðindi'', 1971. [https://timarit.is/page/7839940 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar">Skjalasafn Reykjavíkur, aðaluppdrættir og séruppdrættir. [https://skjalasafn.reykjavik.is/fotoweb skjalasafn.reykjavik.is]</ref> Haustið 1972 hafði hann daglega verkstjórn við lagningu [[Vesturlandsvegur|Vesturlandsvegar]] á kaflanum frá Korpu að Hlégarði, á vegum verktakafyrirtækisins Þórisóss sf. undir stjórn Leifs Hannessonar verkfræðings.<ref>''Tíminn'', 16. október 1972, bls. 20. [https://timarit.is/page/3727702 Á timarit.is]</ref><ref>''[[Þjóðviljinn]]'', 17. október 1972, bls. 15. [https://timarit.is/page/2833092 Á timarit.is]</ref> Árið 1974 stofnaði Gunnar verkfræðistofuna Vægi ásamt Steindóri Helga Haarde verkfræðingi.<ref name="fyrirtaekjaskra">Fyrirtækjaskrá [[Skatturinn|Skattsins]]. [https://www.skatturinn.is/fyrirtaekjaskra/leit/ skatturinn.is]</ref><ref>„Húsin í bænum“, ''Morgunblaðið'', 12. mars 2002, bls. 27. [https://timarit.is/page/3435252 Á timarit.is]</ref> Stofan tók að sér bæði hönnun og verktöku. Gunnar kom að gerð nokkurra íþróttavalla, þar á meðal að hluta að íþróttavelli [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] við Frostaskjól.<ref name="mbl1993b14" /> Um miðjan áttunda áratuginn vék Gunnar tímabundið frá störfum á verkfræðistofunni og vann við byggingu [[Kröfluvirkjun]]ar, og kom einnig að framkvæmdum í [[Svartsengi]]. === Gerpir === Árið 1978 stofnaði Gunnar byggingarfyrirtækið Gerpi og var framkvæmdastjóri þess.<ref name="fyrirtaekjaskra" /> Gerpir sérhæfði sig í því að reisa hús á auðum lóðum innan grónnar byggðar í miðborg Reykjavíkur. Gunnar lýsti því verki sem vandasömu vegna þrengsla og tillits við nærliggjandi götumynd.<ref>„Byggt upp í auðu skörðin“, ''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir. [https://timarit.is/page/1794627 Á timarit.is]</ref><ref name="mbl1995">''Morgunblaðið'', 11. júlí 1995, Heimili/Fasteignir, bls. C20. [https://timarit.is/page/1833481 Á timarit.is]</ref> Sagt var um hann að hann mætti ómögulega sjá auðan blett í miðborginni.<ref name="vikan">„Miðbæjarmaðurinn Gunnar Rósinkranz“, ''Vikan'', 1. tölublað 1999, bls. 22–23. [https://timarit.is/page/4542151 Á timarit.is]</ref> Í mörgum verkefnanna vann Gunnar með Guðmundi Kr. Guðmundssyni arkitekt hjá teiknistofunni Arkþingi.<ref name="posthus">''Morgunblaðið'', 29. október 1993, Heimili/Fasteignir, bls. B15. [https://timarit.is/page/1794641 Á timarit.is]</ref> Sjálfur teiknaði hann mörg húsanna og er skráður hönnuður að uppdráttum þeirra í teikningasafni byggingarfulltrúans í Reykjavík.<ref name="teikningar" /> Hann starfaði einnig utan Reykjavíkur og var skráður aðalhönnuður að atvinnuhúsnæði við Selhellu 11 og 13 í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]].<ref name="hafnarfj">Teikningasafn Hafnarfjarðarbæjar. [https://teikningar.hafnarfjordur.is/data/Selhella_11_1.pdf Selhella 11, aðaluppdráttur 22. ágúst 2011] og [https://teikningar.hafnarfjordur.is/data/20131211_Selhella_13.pdf Selhella 13, aðaluppdráttur 29. maí 2013]</ref> Þann 15. nóvember 1997 veitti Þróunarfélag Reykjavíkur Gunnari viðurkenningu fyrir framlag hans til þróunar og uppbyggingar miðborgarinnar.<ref name="mbl1997">„Verðlaun fyrir uppbyggingu miðborgarinnar“, ''[[Morgunblaðið]]'', 16. nóvember 1997, bls. 8. [https://timarit.is/page/1891761 Á timarit.is]</ref><ref>''Ský'', 6. tölublað 1998, bls. 55. [https://timarit.is/page/7846984 Á timarit.is]</ref> Árið 1998 reisti Gerpir íbúðahótel að Klapparstíg 35A sem opnað var 17. maí það ár undir nafninu Hótel Frón. Gunnar átti hótelið ásamt Bergi syni sínum og Bergljótu systur sinni, sem var hótelstjóri.<ref name="fron">„Íbúðahótel með 15 íbúðum í miðborginni“, ''Morgunblaðið'', 17. maí 1998, Ferðalög. [https://timarit.is/page/1905446 Á timarit.is]</ref><ref name="fyrirtaekjaskra" /> Hótelið stækkaði á næstu árum og náði um 2004 einnig yfir Klapparstíg 33 og Laugaveg 22.<ref>''DV'', 21. júní 2004, bls. 14. [https://timarit.is/page/5470514 Á timarit.is]</ref> === Önnur verkefni === Hann tók þátt í að endurreisa ferðaskrifstofuna Ferðamiðstöðina hf. ásamt Erni Erlendssyni, sem hann hafði kynnst á námsárunum í Austur-Þýskalandi, og sat í stjórn félagsins á árunum 1982–1988.<ref>„Ferðamiðstöðin tekin til gjaldþrotaskipta“, ''Morgunblaðið'', 15. október 1978, bls. 2. [https://timarit.is/page/1504824 Á timarit.is]</ref><ref>„Gjaldþrotaskipti Ferðamiðstöðvarinnar hf.“, ''Dagblaðið'', 19. október 1978, bls. 5. [https://timarit.is/page/3080427 Á timarit.is]</ref><ref name="orn2018">Minningargrein Gunnars Rósinkranz um Örn Erlendsson, ''Morgunblaðið'', 4. janúar 2018, bls. 22. [https://timarit.is/page/6964233 Á timarit.is]</ref><ref>''Tíminn'', 18. mars 1982. [https://timarit.is/page/4012255 Á timarit.is]</ref><ref>''DV'', 22. júlí 1988. [https://timarit.is/page/2546829 Á timarit.is]</ref> Á níunda áratugnum tók hann þátt í uppbyggingu meðferðarheimilisins Von Veritas á [[Lálandi]] í [[Danmörk]]u.<ref>''Morgunblaðið'', 9. september 1986. [https://timarit.is/page/1639775 Á timarit.is]</ref> Árið 1991 kom hann að verkefni um þróun fiskvinnsluvélar sem bæði blóðgar og slægir þorsk, sem unnið var með stuðningi bandarískra fjárfesta.<ref>''Alþýðublaðið'', 14. júní 1991. [https://timarit.is/page/3339652 Á timarit.is]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 3. júlí 1991. [https://timarit.is/page/1746550 Á timarit.is]</ref> == Einkahagir og áhugamál == Gunnar var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Siegrid Töpfer frá [[Meissen]] í [[Austur-Þýskaland]]i, sem hann kynntist á námsárum sínum og gekk hér á landi undir nafninu Kristín Rósinkranz, og eignuðust þau tvö börn, Berg og Láru.<ref name="vfi1968" /><ref name="andlat" /><ref name="christine">„Verslunin Christine opnuð við Pósthússtræti“, ''Morgunblaðið'', 6. desember 1984, bls. 52. [https://timarit.is/page/1602133 Á timarit.is]</ref><ref name="indaelt167">Guðlaugur Rósinkranz, ''Allt var það indælt stríð'', Örn og Örlygur 1977, bls. 167.</ref> Síðari kona hans var Rósa Helgadóttir og eignuðust þau soninn Hauk.<ref name="andlat" /><ref name="fron" /><ref name="helgi2010">Minningargrein Gunnars Rósinkranz um Helga G. Ingimundarson, ''Morgunblaðið'', 14. apríl 2010, bls. 23. [https://timarit.is/page/5319718 Á timarit.is]</ref> Hann stundaði [[bridds]], [[pílukast]] og laxveiði.<ref>''Veiðimaðurinn'', 131. tölublað 1989. [https://timarit.is/page/7791452 Á timarit.is]</ref> Árið 1996 varð hann Íslandsmeistari öldunga í pílukasti.<ref>''Morgunblaðið'', 14. maí 1996, Íþróttir, bls. B6. [https://timarit.is/page/1853843 Á timarit.is]</ref><ref>''Íþróttablaðið'', 1. tölublað 1997, bls. 62. [https://timarit.is/page/7276342 Á timarit.is]</ref> Hann var í hópi skólafélaga úr Menntaskólanum í Reykjavík sem hittust reglulega yfir hádegisverði um áratuga skeið.<ref>Steinþór Guðbjartsson, „Skólafélagar saman á matstöðum í 40 ár“, ''Morgunblaðið'', 23. apríl 2021, bls. 32. [https://timarit.is/page/7515259 Á timarit.is]</ref> == Verk == === Verkfræðistofan Vægi === * '''Færeyska sjómannaheimilið''' við Brautarholt í Reykjavík (1976) — burðarvirkja- og lagnateikningar, unnar ásamt Rafteikningu sf. Húsið hönnuðu Ormar Þór Guðmundsson og Örnólfur Hall á Arkitektastofunni sf.<ref>''Sjómannablaðið Víkingur'', 2. tölublað 1976, bls. 88. [https://timarit.is/page/4241353 Á timarit.is]</ref> * '''Frjálsíþróttavöllurinn í [[Laugardalur|Laugardal]]''' (1977) — Vægi var aðalverktaki að vellinum, framkvæmd sem áætlað var að kostaði 80–100 milljónir króna fullbúin.<ref>''Morgunblaðið'', 25. október 1977, bls. 26. [https://timarit.is/page/1491901 Á timarit.is]</ref> * '''Kvikmyndaverið Kot''', Skipholti 31 (1978) — burðarþols- og loftræstiteikningar að samvinnuhúsi sextán kvikmyndagerðarmanna, 5.639 rúmmetrar. Arkitektar voru Ormar Þór Guðmundsson og Örnólfur Hall, og var húsið samþykkt í byggingarnefnd 11. mars 1976. Heimildin nefnir Gunnar og Steindór Haarde með nafni fremur en stofuna.<ref>„Enginn kotbúskapur í Koti“, ''Dagblaðið'', 14. ágúst 1978, bls. 2. [https://timarit.is/page/3078868 Á timarit.is]</ref> * '''Hafnarstræti 7 / Tryggvagata 26''' (1979–1983) — verslunar- og skrifstofuhús, um 2.900 m²: 719 m² kjallari með bílageymslu, 638 m² verslunarhæð og sex 260 m² einingar á 2.–4. hæð. Vægi annaðist verkfræðivinnuna og hafði umsjón með útleigu; Steindór Haarde vann að undirbúningi framkvæmdarinnar og húsið var í byggingu haustið 1980. Arkitekt var Vatnar Viðarsson.<ref>''Morgunblaðið'', 31. maí 1979, bls. 29. [https://timarit.is/page/1513791 Á timarit.is]</ref><ref>„Til leigu í miðbænum“, ''Morgunblaðið'', 12. október 1980, bls. 7. [https://timarit.is/page/1532322 Á timarit.is]</ref> Listinn er ekki tæmandi og Vægi kann að hafa sinnt fleiri verkefnum. === Byggingar á vegum Gerpis === * '''Pósthússtræti 13''' (1984) — við hlið [[Hótel Borg|Hótel Borgar]]; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf58">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 58. fundur, 10. mars 1998. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20058 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="posthus" /><ref name="mbl1995" /> * '''Hafnarstræti 20''' við [[Lækjartorg]] (1985) — fjórða hæð, 429,5 m², reist ásamt Kristjáni Knútssyni. Arkitekt var Bjarni Marteinsson. Gunnar sagði síðar að Örn Erlendsson hefði stutt hann við bygginguna og að þeir hefðu haft skrifstofur sínar í húsinu árum saman.<ref name="orn2018" /><ref>''[[NT (dagblað)|NT]]'', 10. ágúst 1985, bls. 11. [https://timarit.is/page/3598268 Á timarit.is]</ref> * '''Snorrabraut 27 og 29''' og Laugavegur 101 (1985–1987) — verslunar- og skrifstofuhúsnæði á horni Laugavegar og Snorrabrautar. Uppdrættir Magnúsar Skúlasonar og Sigurðar Inga Ólafssonar voru samþykktir haustið 1985.<ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 13. apríl 1985, bls. 11. [https://timarit.is/page/1609765 Á timarit.is]</ref><ref name="mbl1997" /><ref name="mbl1995" /> * '''Garðastræti 9 og Mjóstræti 2B''' í [[Grjótaþorp]]i (1986–1987) — hús sem snýr að Garðastræti og annað á baklóðinni, byggt í samvinnu við Ásgeir Bjarnason. Uppdrættir að Mjóstræti 2B frá júní 1987 vísa til Garðastrætis 9 sem sama verks; arkitekt var Halldór Gíslason.<ref>„Jörðin gleypir bílana“, ''Þjóðviljinn'', 23. ágúst 1986, bls. 2. [https://timarit.is/page/2905479 Á timarit.is]</ref><ref>''[[Helgarpósturinn]]'', 17. júní 1987. [https://timarit.is/page/986901 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" /> * '''Grundarstígur 23''' (1987–1988) — fjölbýlishús; íbúðir seldar tilbúnar undir tréverk snemma árs 1988. Arkitekt var Ólafur Sigurðsson, samstarfsmaður Guðmundar Kr. Guðmundssonar.<ref>''Morgunblaðið'', 21. febrúar 1988, bls. 17. [https://timarit.is/page/1675159 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /> * '''Grettisgata 12''' (1988) — fjölbýlishús.<ref name="fasteignaskra">Fasteignaskrá, sjá [https://fastinn.is fastinn.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260319164807/https://fastinn.is/ |date=2026-03-19 }}</ref> * '''Bergstaðastræti 8''' (1990–1991) — fjögurra hæða hús reist eftir að eldra timburhús á lóðinni var flutt í [[Skerjafjörður|Skerjafjörð]] haustið 1989. Arkitekt var Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref>''Morgunblaðið'', 26. október 1989, bls. 4. [https://timarit.is/page/1711578 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" /> * '''Reykjavíkurvegur 48–50''' í [[Skerjafjörður|Skerjafirði]] (1990) — þriggja herbergja íbúðir, 88,75–112,77 m², afhentar 1989–1990.<ref>''Morgunblaðið'', 21. maí 1989, Heimili/Fasteignir, bls. B20. [https://timarit.is/page/1703346 Á timarit.is]</ref> * '''Laugavegur 146''' (1992–1993) — fjögurra hæða fjölbýlishús með kjallara og bílageymslu, um 900 m². Uppdrættir Sigurðar Hallgrímssonar voru samþykktir sumarið 1992.<ref>''[[Pressan]]'', 6. febrúar 1992, bls. 47. [https://timarit.is/page/3535790 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /> * '''Skólavörðustígur 10''' (1994) — fjórar hæðir og kjallari á horni Bergstaðastrætis, reist í stað Bergshúss. Arkitekt var Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="mbl1993b14" /><ref name="teikningar" /><ref name="mbl1995" /> * '''Skólavörðustígur 16A''' (1995) — fimm hæðir með átta íbúðum og verslunarhæð; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="mbl1995" /> * '''Klapparstígur 35''' (1996) — fjórar hæðir með bílageymslu, verslunarrými og átta íbúðum; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref>''Morgunblaðið'', 5. janúar 1996, Heimili/Fasteignir, bls. D2. [https://timarit.is/page/1845311 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /> * '''Klapparstígur 35A''' (1997–1998) — íbúðahótel með fimmtán íbúðum, síðar Hótel Frón; arkitekt Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf51">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 51. fundur, 9. desember 1997. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20051 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 29. apríl 1997, Heimili/Fasteignir, bls. C2. [https://timarit.is/page/1877743 Á timarit.is]</ref><ref name="fron" /><ref name="teikningar" /> * '''Kaplaskjólsvegur 73–77''' (1998) — raðhús, um 182 m² hvert. Arkitekt var Bjarni Marteinsson.<ref name="bnf59">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 59. fundur, 24. mars 1998. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20059 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="fasteignaskra" /><ref name="teikningar" /> * '''Sóltún 26''' (2000) — steinsteypt skrifstofuhús þar sem hver hæð er um 530 m². Arkitekt var Bjarni Marteinsson. Frjálsi fjárfestingarbankinn flutti höfuðstöðvar sínar þangað sumarið 2000.<ref name="bnf173">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 173. fundur, 2. október 2001. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20173 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 4. júní 2000, bls. 19. [https://timarit.is/page/1969596 Á timarit.is]</ref><ref>''Morgunblaðið'', 6. nóvember 2001, Morgunblaðið C, bls. 23. [https://timarit.is/page/3426212 Á timarit.is]</ref> * '''Langholtsvegur 115''' og '''Drekavogur 4''' (2001–2004) — Gerpir keypti skrifstofulóð við Langholtsveg árið 2001, breytti eldra skrifstofuhúsnæði í fjölbýlishús með fjórum íbúðum og skipti lóðinni. Á bakhlutanum, með aðkomu frá Drekavogi, risu þrjú íbúðarhús með 23 leiguíbúðum í tengslum við átak [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóðs]] um leiguíbúðir. Arkitektar að Drekavogi voru Ólafur Sigurðsson og Guðmundur Kr. Guðmundsson.<ref name="bnf196">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 196. fundur, 26. mars 2002. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20196 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref name="teikningar" /><ref>''Morgunblaðið'', 17. desember 2002. [https://timarit.is/page/3459945 Á timarit.is]</ref><ref name="bnf179">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 179. fundur, 13. nóvember 2001. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20179 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref> * '''Leirubakki 34–36''' (2002–2004) — verslunarmiðstöð í [[Breiðholt]]i breytt í íbúðir; átján íbúðir reistar ofan á verslunarhúsnæðið. Gunnar var sjálfur hönnuður uppdráttanna, sem eru 24 talsins frá árunum 2002–2004.<ref>''Morgunblaðið'', 21. ágúst 2002, bls. 12. [https://timarit.is/page/3451237 Á timarit.is]</ref><ref name="teikningar" /> * '''Laugavegur 22A''' (2003) — íbúðir og hótel. Gunnar var hönnuður byggingarinnar í samvinnu við teiknistofuna Arkþing.<ref name="bnf246">Afgreiðsla byggingarfulltrúa, 246. fundur, 15. apríl 2003. Gerpir ehf. skráður umsækjandi. [https://gamli.rvk.is/vefur/owa/edutils.parse_page?nafn=BNF20246 Fundargerð á vef Reykjavíkurborgar]</ref><ref>„Íbúðir og hótel verði á Laugavegi 22A“, ''Morgunblaðið'', 25. febrúar 2003, bls. 18. [https://timarit.is/page/3464742 Á timarit.is]</ref> * '''Hafnarbraut 11''' á [[Kársnes]]i í [[Kópavogur|Kópavogi]] (2009) — atvinnuhúsnæði breytt í atvinnu- og íbúðarhúsnæði með 19 íbúðum. Bæjarráð Kópavogs samþykkti breytt deiliskipulag lóðarinnar í desember 2004, og uppdrættir Kristins Ragnarssonar arkitekts eru dagsettir 30. nóvember sama ár.<ref name="kopteikn">Teikningasafn byggingarfulltrúa Kópavogs. [https://gagnasja.kopavogur.is/Teikningar/kop_251105_124.pdf Skráningartafla, Hafnarbraut 11, 30. nóvember 2004]</ref><ref>''[[Fréttablaðið]]'', 27. janúar 2005, bls. 53. [https://timarit.is/page/3752840 Á timarit.is]</ref> Listinn er ekki tæmandi og Gerpir kann að hafa sinnt fleiri verkefnum. Ártöl þeirra bygginga sem ekki er vísað til heimildar um eru samkvæmt verkefnaskrá Gunnars sjálfs. == Heimildir == <references /> == Tenglar == * [https://timarit.is/page/4542151 „Miðbæjarmaðurinn Gunnar Rósinkranz“], viðtal í ''Vikunni'', 1. tölublað 1999 * [https://skjalasafn.reykjavik.is/fotoweb Teikningasafn byggingarfulltrúans í Reykjavík] [[Flokkur:Íslenskir verkfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir athafnamenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1941]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 2026]] q0d5ed1l6lb3obuxj2fjquh043jio9p 1. deild kvenna í knattspyrnu 2001 0 192354 1975026 1974764 2026-08-11T18:48:31Z Nipas2 54688 /* Stigatafla */ 1975026 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2001 | mynd = | ár = '''2001''' | Meistarar = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | upp um deild = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | spilaðir leikir = 47 | mörk skoruð = 255 (5.43 m/leik) | markahæstur = '''22 mörk'''<br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] ({{Lið Haukar}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 20. sinn árið '''2001'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=200| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | [[Halldór Þorvaldur Halldórsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Brynja Guðjónsdóttir]] | 7. sæti, [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 2000|Meistaradeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Kórinn]], [[Víkingsvöllur]] | [[Halldór Þorvaldur Halldórsson]] og<br>[[Kolbrún Ida Harðardóttir]] (aðstoð.) | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]] | [[Sandgerðisvöllur]]<br/>[[Sparisjóðsvöllurinn]]<br/>[[Nesfisk-völlurinn]] | [[Reynir Þór Ragnarsson]],<br/>[[Kolbrún Ida Harðardóttir]] (aðstoðarþjálfari) | 3. sæti í 1. deild A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | Rafal Ulatowski | 2. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. deild úrslit]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||10||0||2||41||11||30||'''30''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}''' ||12||10||0||2||40||17||23||'''30''' |- |3||| ||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||12||7||0||5||59||26||33||'''21''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||{{Lið Fjölnir}} ||12||3||0||9||32||46||-14||'''9''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}} ||12||0||0||12||6||78||-72||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> === Töfluyfirlit === {| |valign="top" width="48%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;&nbsp;!!Fjö!!Hau!!HK/V!!RKV!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||'''XXX'''||1-3||9-0||2-7||0-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||5-2||'''XXX'''||4-0||2-1||1-2 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} |0-4||0-6||'''XXX'''||1-9||1-6 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||7-1||1-2||7-1||'''XXX'''||5-1 |- |align="left"|{{Lið Þróttur_R.}} ||9-3||1-0||7-1||2-1||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="47%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;&nbsp;!!Fjö!!Hau!!HK/V!!RKV!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||'''XXX'''||—||5-1||—||1-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||4-1||'''XXX'''||—||5-1||— |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||—||0-6||'''XXX'''||—||0-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||7-3||—||12-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Þróttur_R.}} ||—||1-3||—||5-1||'''XXX''' |} |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=200| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] | [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | [[Hjalti Heiðar Þorkelsson]] | 3. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur Austri|KVA]] | [[Stöðvarfjörður]] | [[Grænafellsvöllur]] | [[Bjarni Guðmundur Bjarnason]] | 2. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | [[Nihad Hasecic]] | 3. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. deild úrslit]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Alfreð Guðmundsson]] | 4. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. deild úrslit]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||6||4||1||1||18||8||10||'''13''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}''' ||6||4||1||1||15||7||8||'''13''' |- |3|| ||[[Knattspyrnufélagið Valur Austri|KVA]] ||6||3||0||3||18||11||7||'''9''' |- |4|| ||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||6||0||0||6||3||28||-25||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!H/H!!KVA!!Sin!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||'''XXX'''||1-4||0-2||1-6 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Valur Austri|KVA]] ||10-1||'''XXX'''||1-2||3-1 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||3-0||4-1||'''XXX'''||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||4-0||2-0||3-2||'''XXX''' |} == Úrslitakeppnin == === Undanúrslit === 1. umferð , ''25. ágúst 2001''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. ágúst 2001<br />14:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Þróttur_R.}} |úrslit= 7 – 3 |lið2= {{Lið Tindastóll}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=675649&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Jóna Soffía Baldursdóttir|J.S. Baldursdóttir]] {{mark|25}}<nowiki></nowiki><br>[[Hjálmdís Zoéga|H. Zoéga]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki><br>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|57}}<nowiki></nowiki><br>[[Jakobína Gunnarsdóttir|J. Gunnarsdóttir]] {{mark|60}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|63}}<nowiki></nowiki><br>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|84}} |mörk2= <br>[[Birna Eiríksdóttir|B. Eiríksdóttir]] {{mark|28}}<nowiki></nowiki>[[Rannveig Gísladóttir|H.G. Harðardóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Brynhildur Erla Jakobsdóttir|B.E. Jakobsdóttir]] {{mark|81}} |leikvangur= [[Þróttarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Gunnar Helgason (dómari)|Gunnar Helgason]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. ágúst 2001<br />17:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Sindri}} |úrslit= 0 – 3 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=644920&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br> |mörk2= <br>[[Ásdís Petra Oddsdóttir|Á.P. Oddsdóttir]] {{mark|27}}<nowiki></nowiki>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|60}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásdís Petra Oddsdóttir|Á.P. Oddsdóttir]] {{mark|86}} |leikvangur= [[Mánavöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Jóhann Pétur Jóhannsson]] |}} 2. umferð , ''28. ágúst 2001''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. ágúst 2001<br />18:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Tindastóll}} |úrslit= 0 – 5 |lið2= {{Lið Þróttur_R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653046&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br> |mörk2= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|14}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Björk Einarsdóttir|B. Björk Einarsdóttir]] {{mark|76}}<nowiki></nowiki><br>[[Björk Einarsdóttir|B. Björk Einarsdóttir]] {{mark|88}} |leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Gunnar Helgason (dómari)|Gunnar Helgason]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. ágúst 2001<br />18:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 4 – 1 |lið2= {{Lið Sindri}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=577564&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Eva Sif Jóhannsdóttir|E.S. Jóhannsdóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Eva Sif Jóhannsdóttir|E.S. Jóhannsdóttir]] {{mark|23}}<nowiki></nowiki><br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|37}}<nowiki></nowiki><br>[[Bergrún Sigr Benediktsdóttir|B.S. Benediktsdóttir]] (sjálfsmark) {{mark|59}} |mörk2= <br>[[Guðrún Ása Jóhannsdóttir|G.Á. Jóhannsdóttir]] {{mark|45}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Svanlaugur Þorsteinsson]] |}} === Úrslit === Lau ''1. september 2001''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 1. september 2001<br />17:15 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 3 – 4 |lið2= {{Lið Þróttur_R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=577556&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|17}}<nowiki></nowiki>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|80}}<nowiki></nowiki><br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] (vítaspyrna) {{mark|108}} |mörk2= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|80}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|97}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|112}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]] |}} == Aukakeppni 1. deild == ''13. og 15. september 2001''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2001|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=683|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. september 2001<br />17:30 [[GMT]] |lið1= {{Lið FH}} |úrslit= 2 – 1 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=8101 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Sigríður Guðmundsdóttir|S. Guðmundsdóttir]] {{mark|24}}<nowiki></nowiki>[[Hanna Guðrún Stefánsdóttir|H.G. Stefánsdóttir]] {{mark|26}} |mörk2= <br>[[Ásdís Petra Oddsdóttir|A.P. Oddsdóttir]] {{mark|79}} |leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Gunnar Sverrir Gunnarsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. september 2001<br />13:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 0 – 3 |lið2= {{Lið FH}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=8102 Leikskýrsla] |mörk1= |mörk2= <br>[[Hanna Guðrún Stefánsdóttir|H.G. Stefánsdóttir]] {{mark|20}}<nowiki></nowiki>[[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|38}}<br>[[Valdís Rögnvaldsdóttir|V. Rögnvaldsdóttir]] {{mark|44}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Hans Kristján Scheving]] |}} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=120|Félag !width=90|Mörk !width=30|Víti !width=90|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]]''' | {{Lið Haukar}} | 17 + 5 | 0 | 12 + 3 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]]''' | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 18 + 0 | 0 | 10 + 0 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Nína Ósk Kristinsdóttir]]''' | {{Lið Þróttur_R.}} | 16 + 0 | 0 | 12 + 0 |- | '''4''' | [[Anna Björg Björnsdóttir]] | {{Lið Þróttur_R.}} | 7 + 6 | 0 | 6 + 3 |- | '''5''' | [[Hildur Dagný Kristjánsdóttir]] | {{Lið Þróttur_R.}} | 8 + 1 | 0 | 11 + 2 |- | '''6''' | [[Inga Lára Jónsdóttir]] | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 9 | 0 | 16 |} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|1. deild kvenna 2000]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2002]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom01.html Iceland - Women's Premier League 2001 and 1st division] Rsssf (en). * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187744&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 A riðill|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187750&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 B riðill|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187756&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 úrslit|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2001.html|title=Ladies Competitions 2001 - Women's Second Division (1. deild kvenna)|accessdate=8. ágúst 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2001}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] nfo41axpt3tn7dwy0zl4jy8p7f3zpbz Don Nelson 0 192383 1974994 1974973 2026-08-11T12:15:24Z Alvaldi 71791 Bætti við íslenskri heimild. 1974994 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Don Nelson | image = Don Nelson.jpg | width = 250px | alt = | caption = Nelson árið 2012 | heightcm = 198 | weight_kg = 95 | birth_date = {{fæðingardagur|1940|05|15}} | birth_place = Muskegon, [[Michigan]], Bandaríkin | death_date = {{dánardagur og aldur|2026|08|9|1940|05|15}} | death_place = Frisco, [[Texas]], Bandaríkin | college = Iowa (1959–1962) | draft_year = 1962 | draft_round = 3 | draft_pick = 17 | draft_team = [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] | career_start = 1962 | career_end = 1976 | career_position = Framherji | coach_start = 1976 | coach_end = 2010 | years1 = 1962–1963 | team1 = [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] | years2 = 1963–1965 | team2 = [[Los Angeles Lakers]] | years3 = 1965–1976 | team3 = [[Boston Celtics]] | cyears1 = 1976 | cteam1 = [[Milwaukee Bucks]] (aðstoðarþj.) | cyears2 = 1976–1988 | cteam2 = Milwaukee Bucks | cyears3 = 1988–1995 | cteam3 = [[Golden State Warriors]] | cyears4 = 1995–1996 | cteam4 = [[New York Knicks]] | cyears5 = 1997–2005 | cteam5 = [[Dallas Mavericks]] | cyears6 = 2006–2010 | cteam6 = Golden State Warriors | stat1label = Stig | stat1value = 10.898 (10,3) | stat2label = Fráköst | stat2value = 5.192 (4,9) | stat3label = Stoðsendingar | stat3value = 1.526 (1,4) | cstats_league1 = NBA | cwin1 = 1335 | closs1 = 1063 | HOF_coach = don-nelson }} '''Donald Arvid Nelson''' (15. maí 1940 – 9. ágúst 2026) var bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður. Hann lék körfubolta með Háskólanum í Iowa áður en hann gerðist atvinnumaður í [[NBA|NBA-deildinni]]. Í NBA lék hann fjórtán tímabil, lengst af með [[Boston Celtics]] en einnig með [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] og [[Los Angeles Lakers]]. Með Celtics vann hann fimm meistaratitla á árunum 1966 til 1976 og eftir að ferli hans lauk var númer hans hengt upp í rjáfur hjá liðinu.<ref name="britannica">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Don-Nelson|title=Don Nelson {{!}} Coach, NBA, Death & Facts {{!}} Britannica|date=2026-08-09|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2026-08-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262918929d/don-nelson-latinn|title=Don Nelson látinn |author=Valur Páll Eiríksson|date=2026-09-08|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2026-08-11}}</ref> Eftir að leikferlinum lauk snéri Nelson sér að þjálfun. Hann þjálfaði í NBA í 34 ár og var þrívegis valinn besti þjálfari deildarinnar. Hann er næst flesta sigra í deildarkeppninni með 1.335 sigra en einungis [[Gregg Popovich]] er ofar. Nelson stýrði [[Bandaríska karlalandsliðið í körfuknattleik|bandaríska karlalandsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|HM Karla]] árið 1994 og stýrði því til gullverðlauna.<ref name="britannica"/> ==Titlar== ===Sem leikmaður=== *'''[[NBA]]''' (5): 1966, 1968, 1969, 1974, 1976 ===Sem þjálfari=== *'''[[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|HM Karla]] **Gull: 1994 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{fd|1940|2026}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] [[Flokkur:NBA þjálfarar]] 7ktofhw1xefuz17v08txb0zowkr7h8r 1974995 1974994 2026-08-11T12:15:51Z Alvaldi 71791 Lagaði hæð 1974995 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Don Nelson | image = Don Nelson.jpg | width = 250px | alt = | caption = Nelson árið 2012 | height_cm = 198 | weight_kg = 95 | birth_date = {{fæðingardagur|1940|05|15}} | birth_place = Muskegon, [[Michigan]], Bandaríkin | death_date = {{dánardagur og aldur|2026|08|9|1940|05|15}} | death_place = Frisco, [[Texas]], Bandaríkin | college = Iowa (1959–1962) | draft_year = 1962 | draft_round = 3 | draft_pick = 17 | draft_team = [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] | career_start = 1962 | career_end = 1976 | career_position = Framherji | coach_start = 1976 | coach_end = 2010 | years1 = 1962–1963 | team1 = [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] | years2 = 1963–1965 | team2 = [[Los Angeles Lakers]] | years3 = 1965–1976 | team3 = [[Boston Celtics]] | cyears1 = 1976 | cteam1 = [[Milwaukee Bucks]] (aðstoðarþj.) | cyears2 = 1976–1988 | cteam2 = Milwaukee Bucks | cyears3 = 1988–1995 | cteam3 = [[Golden State Warriors]] | cyears4 = 1995–1996 | cteam4 = [[New York Knicks]] | cyears5 = 1997–2005 | cteam5 = [[Dallas Mavericks]] | cyears6 = 2006–2010 | cteam6 = Golden State Warriors | stat1label = Stig | stat1value = 10.898 (10,3) | stat2label = Fráköst | stat2value = 5.192 (4,9) | stat3label = Stoðsendingar | stat3value = 1.526 (1,4) | cstats_league1 = NBA | cwin1 = 1335 | closs1 = 1063 | HOF_coach = don-nelson }} '''Donald Arvid Nelson''' (15. maí 1940 – 9. ágúst 2026) var bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður. Hann lék körfubolta með Háskólanum í Iowa áður en hann gerðist atvinnumaður í [[NBA|NBA-deildinni]]. Í NBA lék hann fjórtán tímabil, lengst af með [[Boston Celtics]] en einnig með [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] og [[Los Angeles Lakers]]. Með Celtics vann hann fimm meistaratitla á árunum 1966 til 1976 og eftir að ferli hans lauk var númer hans hengt upp í rjáfur hjá liðinu.<ref name="britannica">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Don-Nelson|title=Don Nelson {{!}} Coach, NBA, Death & Facts {{!}} Britannica|date=2026-08-09|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2026-08-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262918929d/don-nelson-latinn|title=Don Nelson látinn |author=Valur Páll Eiríksson|date=2026-09-08|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2026-08-11}}</ref> Eftir að leikferlinum lauk snéri Nelson sér að þjálfun. Hann þjálfaði í NBA í 34 ár og var þrívegis valinn besti þjálfari deildarinnar. Hann er næst flesta sigra í deildarkeppninni með 1.335 sigra en einungis [[Gregg Popovich]] er ofar. Nelson stýrði [[Bandaríska karlalandsliðið í körfuknattleik|bandaríska karlalandsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|HM Karla]] árið 1994 og stýrði því til gullverðlauna.<ref name="britannica"/> ==Titlar== ===Sem leikmaður=== *'''[[NBA]]''' (5): 1966, 1968, 1969, 1974, 1976 ===Sem þjálfari=== *'''[[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|HM Karla]] **Gull: 1994 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{fd|1940|2026}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] [[Flokkur:NBA þjálfarar]] ihcx3lfm2bcr444slgaag9qei0z183c Norður-Víkingur 0 192384 1974997 2026-08-11T12:38:10Z Alvaldi 71791 Bjó til síðu með „[[Mynd:Royal Norwegian air force F-16s, Northern Viking 2011.jpg|Norskar herþotur á æfingunni árið 2011|thumb]] '''Norður-Víkingur''' (Enska: Northern Viking) er heiti á varnaræfingu sem haldin hefur verið reglulega á Íslandi síðan 1982. Æfingin grundvallast á ákvæðum [[Varnarsamningur Íslands og Bandaríkjanna|varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna]] frá 1951 og inniheldur almennt þátttöku fleiri vina- og bandalagsríkja.<ref>{{Cite web...“ 1974997 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Royal Norwegian air force F-16s, Northern Viking 2011.jpg|Norskar herþotur á æfingunni árið 2011|thumb]] '''Norður-Víkingur''' (Enska: Northern Viking) er heiti á varnaræfingu sem haldin hefur verið reglulega á Íslandi síðan 1982. Æfingin grundvallast á ákvæðum [[Varnarsamningur Íslands og Bandaríkjanna|varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna]] frá 1951 og inniheldur almennt þátttöku fleiri vina- og bandalagsríkja.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222242026d/tvo-thysk-herskip-komin-til-reykjavikur|title=Tvö þýsk herskip komin til Reykjavíkur |author=Kolbeinn Tumi Daðason|date=2022-03-30|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2026-08-11}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{s|1982}} [[Flokkur:Landhelgisgæsla Íslands]] [[Flokkur:Varnir Íslands]] hrnb2jfrx7pgmlq1wynomvk9f3y3nal 1975006 1974997 2026-08-11T13:32:15Z Alvaldi 71791 Betri mynd 1975006 wikitext text/x-wiki [[Mynd:VBSS Training Northern Viking 22 (7135834).jpg|Íslenskir lögreglumenn með bandarískum og breskum hermönnum á æfingu árið 2022.|thumb]] '''Norður-Víkingur''' (Enska: Northern Viking) er heiti á varnaræfingu sem haldin hefur verið reglulega á Íslandi síðan 1982. Æfingin grundvallast á ákvæðum [[Varnarsamningur Íslands og Bandaríkjanna|varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna]] frá 1951 og inniheldur almennt þátttöku fleiri vina- og bandalagsríkja.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222242026d/tvo-thysk-herskip-komin-til-reykjavikur|title=Tvö þýsk herskip komin til Reykjavíkur |author=Kolbeinn Tumi Daðason|date=2022-03-30|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2026-08-11}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{s|1982}} [[Flokkur:Landhelgisgæsla Íslands]] [[Flokkur:Varnir Íslands]] iinktczndtpmryo3iv3v250n5retbde Hussein bin Ali 0 192385 1975008 2026-08-11T14:23:50Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Husayn ibn Alí]] 1975008 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Husayn ibn Alí]] n8xt5ggqzr0q9soyhsj9o1j0aads7jh Arsenik 0 192386 1975011 2026-08-11T14:57:03Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Arsen]] 1975011 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Arsen]] 291tilh4kjlxadjn5ektv1gs36dmtfe Úlrika Eleónóra 0 192387 1975024 2026-08-11T16:33:34Z Akigka 183 Tilvísun á [[Úlrika Leonóra]] 1975024 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Úlrika Leonóra]] t1xef7rjybitxv187zuqs0bqxfqn6q4 1. deild kvenna í knattspyrnu 2002 0 192388 1975025 2026-08-11T18:28:52Z Nipas2 54688 Bjó til síðu með „{{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2002 | mynd = | ár = '''2002''' | Meistarar = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | upp um deild = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0.00 m/leik) | markahæstur = '''39 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna + úrslit 2002 markahæstir|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=683|website=www.ksi.is|publisher=K...“ 1975025 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2002 | mynd = | ár = '''2002''' | Meistarar = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | upp um deild = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (0.00 m/leik) | markahæstur = '''39 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna + úrslit 2002 markahæstir|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=683|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=11. ágúst 2026}}</ref> ({{Lið Þróttur_R.}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 21. sinn árið '''2002'''. Þrottur dregur sig úr deildinni fyrir tímabilið og missir af því að komast upp í Simadeildina. Í staðinn fær KSÍ Þór aftur inn, sem féll nýlega um deild. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=200| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | | 4. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Kórinn]], [[Víkingsvöllur]] | | 5. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] | [[Snæfellsnes]] | [[Grundarfjarðarvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]] | [[Sandgerðisvöllur]]<br/>[[Sparisjóðsvöllurinn]]<br/>[[Nesfisk-völlurinn]] | | 3. sæti í 1. deild A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}''' ||12||12||0||0||79||7||72||'''36''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||9||1||2||42||10||32||'''28''' |- |3||| ||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||12||8||0||4||44||29||15||'''24''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||{{Lið Fjölnir}} ||12||4||1||7||23||29||-6||'''13''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}} ||12||4||1||7||25||35||-10||'''13''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]] ||12||1||2||9||9||59||-50||'''5''' |- |7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] ||12||1||1||10||5||58||-53||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=200| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] | [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] | [[Fjarðabyggð]] | [[Eskifjarðarvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] | [[Fáskrúðsfjörður]] | [[Búðagrund]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | | 3. sæti í B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||| ||'''[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]''' ||12||9||1||2||48||25||23||'''28''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||12||7||2||3||48||26||22||'''23''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}} ||12||6||0||6||41||25||16||'''18''' |- |4|| ||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||12||3||1||8||24||43||-19||'''10''' |- |5|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] ||12||3||0||9||16||58||-42||'''9''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> == Úrslitakeppnin == === Undanúrslit === 1. umferð , ''25. ágúst 2001''. == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=120|Félag !width=90|Mörk !width=30|Víti !width=90|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Anna Björg Björnsdóttir]]''' | {{Lið Þróttur_R.}} | 31 + 8 | 0 | 12 + 3 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]''' | {{Lið Sindri}} | 20 | 0 | 11 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]''' | {{Lið Tindastóll}} | 18 + 2 | 0 | 11 + 2 |- | '''4''' | [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] | {{Lið Haukar}} | 19 + 1 | 0 | 11 + 3 |- | '''5''' | [[Nína Ósk Kristinsdóttir]] | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 16 + 2 | 0 | 11 + 2 |- | '''6''' | [[Margrét Guðný Vigfúsdóttir]] | {{Lið Tindastóll}} | 15 + 1 | 0 | 11 + 2 |- | '''7''' | [[Hildur Dagný Kristjánsdóttir]] | {{Lið Þróttur_R.}} | 13 + 2 | 0 | 11 + 3 |} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|1. deild kvenna 2001]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2003]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom01.html Iceland - Women's Premier League 2001 and 1st division] Rsssf (en). * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2002 A riðill|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2002 B riðill|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2002 úrslit|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2002.html#W2D|title=Second Level 2002 - 1. deild kvenna)|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom02.html|title=Second Level 2002 - 1. deild kvenna)|accessdate=11. ágúst 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2002}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] eyc814uvwakgv0xnxq8uwzpmr6wkpl9 1975028 1975025 2026-08-11T20:40:57Z Nipas2 54688 Completed 1975028 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2002 | mynd = | ár = '''2002''' | Meistarar = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | upp um deild = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | spilaðir leikir = 72 | mörk skoruð = 404 (5.61 m/leik) | markahæstur = '''39 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna + úrslit 2002 markahæstir|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=683|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=11. ágúst 2026}}</ref> ({{Lið Þróttur_R.}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 21. sinn árið '''2002'''. Þrottur dregur sig úr deildinni fyrir tímabilið og missir af því að komast upp í Simadeildina. Í staðinn fær KSÍ Þór aftur inn, sem féll nýlega um deild. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=200| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | [[Andrés Ellert Ólafsson]] | 4. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Aðalsteinn Örnólfsson]] | 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Fífan]], [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]] | [[Björn Þór Ingimarsson]] | 5. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] | [[Snæfellsnes]] | [[Grundarfjarðarvöllur]] | [[Einar Hjörleifsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | [[Alda Róbertsdóttir]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]] | [[Keflavíkurvöllur]]<br/>[[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]] | [[Eyþór Örn Haraldsson]] | 3. sæti í 1. deild A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | [[Gunnar Borg Jónsson]] (aðstoðarþjálfari) | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}''' ||12||12||0||0||79||7||72||'''36''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||9||1||2||42||10||32||'''28''' |- |3||| ||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||12||8||0||4||44||29||15||'''24''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||{{Lið Fjölnir}} ||12||4||1||7||23||29||-6||'''13''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}} ||12||4||1||7||25||35||-10||'''13''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]] ||12||1||2||9||9||59||-50||'''5''' |- |7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] ||12||1||1||10||5||58||-53||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;&nbsp;!!Fjö!!Hau!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!Þró |- |list2 = |-style="background:#F0F0F0;" |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||'''XXX'''||1-2||0-0||7-0||3-1||2-4||0-7 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||1-0||'''XXX'''||3-1||6-0||9-0|||5-1||0-2 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||3-1||1-6||'''XXX'''||3-1||5-1||1-2||1-6 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] ||1-4||1-4||2-1||'''XXX'''||0-0||0-4||0-7 |- |align="left"|[[ÍR]] ||1-5||0-0||2-5||3-0||'''XXX'''||0-4||0-11 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||6-0||1-6||4-3||8-0||5-1||'''XXX'''||4-5 |- |align="left"|{{Lið Þróttur_R.}} ||3-0||2-0||7-1||11-0||12-0||6-1||'''XXX''' |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=200| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] | [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | [[Vilhelm Adolfsson]] | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] | [[Fjarðabyggð]] | [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]] | [[Hilmir Þór Ásbjörnsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] | [[Fáskrúðsfjörður]] | [[Búðagrund]] | [[Vilberg Marinó Jónasson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | [[Nihad Hasecic]] | 3. sæti í B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Hugi Jens Halldórsson]] | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||| ||'''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]''' ||12||9||1||2||48||25||23||'''28''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||12||7||2||3||48||26||22||'''23''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}} ||12||6||0||6||41||25||16||'''18''' |- |4|| ||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||12||3||1||8||24||43||-19||'''10''' |- |5|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] ||12||3||0||9||16||58||-42||'''9''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> === Töfluyfirlit === {| |valign="top" width="48%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;&nbsp;!!H/H!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||'''XXX'''||1-4||5-0||0-3||2-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] ||2-5||'''XXX'''||4-0||3-2||5-3 |- |align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] ||4-2||0-7||'''XXX'''||1-2||0-9 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||2-1||3-2||11-0||'''XXX'''||1-2 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||8-0||2-2||4-2||6-4||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="47%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;&nbsp;!!H/H!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||'''XXX'''||—||2-4||3-2||— |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] ||5-2||'''XXX'''||—||5-4||— |- |align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] ||—||2-4||'''XXX'''||—||3-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||—||6-0||'''XXX'''||1-2 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||7-1||1-5||—||—||'''XXX'''' |} |} == Úrslitakeppnin == === Undanúrslit === 1. umferð , ''19. og 24. ágúst 2002''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. ágúst 2002<br />17:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 2 – 0 |lið2= [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=588513&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Anna Margrét Gunnarsdóttir|A.M. Gunnarsdóttir]] {{mark|6}}<nowiki></nowiki>[[Kolbrún Silja Harðardóttir|K.S. Harðardóttir]] {{mark|14}} |mörk2= <br> |leikvangur= [[Eskifjarðarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. ágúst 2002<br />16:30 [[GMT]] |lið1= {{Lið Tindastóll}} |úrslit= 1 – 6 |lið2= {{Lið Þróttur_R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=652982&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Margrét Guðný Vigfúsdóttir|M.G. Vigfúsdóttir]] {{mark|60}} |mörk2= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Tinna Sigurðardóttir|T. Sigurðardóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki><br>[[Ólöf Dröfn Matthíasdóttir|Ó.D. Matthíasdóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|49}}<nowiki></nowiki><br>[[Tinna Sigurðardóttir|T. Sigurðardóttir]] {{mark|68}} |leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]] |}} 2. umferð , ''20. og 27. ágúst 2002''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. ágúst 2002<br />17:00 [[GMT]] |lið1= [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] |úrslit= 2 – 1 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=588512&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Alexandra Tómasdóttir|A. Tómasdóttir]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki>[[Alexandra Tómasdóttir|A. Tómasdóttir]] {{mark|81}} |mörk2= <br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|10}} |leikvangur= [[Eskifjarðarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. ágúst 2002<br />18:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Þróttur_R.}} |úrslit= 6 – 3 |lið2= {{Lið Tindastóll}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=675343&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|19}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|55}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|62}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|88}} |mörk2= <br>([[sjálfsmark]]) {{mark|36}}<nowiki></nowiki>[[Inga Birna Friðjónsdóttir|I.B. Friðjónsdóttir]] {{mark|87}}<nowiki></nowiki><br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir|I.B. Friðjónsdóttir]] {{mark|89}} |leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]] |}} === Úrslit === Lau ''31. ágúst 2002''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 31. ágúst 2002<br />12:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 0 – 2 |lið2= {{Lið Þróttur_R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=580505&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br> |mörk2= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|59}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Ólafur Kjartansson]] |}} == Aukakeppni 1. deild == ''13. og 15. september 2002''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=2864|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. september 2001<br />17:30 [[GMT]] |lið1= {{Lið FH}} |úrslit= 6 – 1 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=29426 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Sigríður Guðmundsdóttir|S. Guðmundsdóttir]] {{mark|22}}<nowiki></nowiki>[[Eva Þórunn Vignisdóttir|E.Þ. Vignisdóttir]] {{mark|35}}<br>[[Valdís Rögnvaldsdóttir|V. Rögnvaldsdóttir]] {{mark|64}}<nowiki></nowiki><br>[[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|72}}<br>[[Silja Þórðardóttir|S. Þórðardóttir]] {{mark|78}}<nowiki></nowiki><br>[[Eva Björk Ægisdóttir|E.B. Ægisdóttir]] ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|81}} |mörk2= <br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|44}} |leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. september 2001<br />12:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 1 – 2 |lið2= {{Lið FH}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=29427 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Silja Þórðardóttir|S. Þórðardóttir]] {{mark|75}} |mörk2= <br>[[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|11}}<nowiki></nowiki>[[Silja Þórðardóttir]] {{mark|38}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Gunnar Sverrir Gunnarsson]] |}} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=120|Félag !width=90|Mörk !width=30|Víti !width=90|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Anna Björg Björnsdóttir]]''' | {{Lið Þróttur_R.}} | 31 + 8 | 0 | 12 + 3 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]''' | {{Lið Sindri}} | 20 | 0 | 11 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]''' | {{Lið Tindastóll}} | 18 + 2 | 0 | 11 + 2 |- | '''4''' | [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] | {{Lið Haukar}} | 19 + 1 | 0 | 11 + 3 |- | '''5''' | [[Nína Ósk Kristinsdóttir]] | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 16 + 2 | 0 | 11 + 2 |- | '''6''' | [[Margrét Guðný Vigfúsdóttir]] | {{Lið Tindastóll}} | 15 + 1 | 0 | 11 + 2 |- | '''7''' | [[Hildur Dagný Kristjánsdóttir]] | {{Lið Þróttur_R.}} | 13 + 2 | 0 | 11 + 3 |} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|1. deild kvenna 2001]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2003]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom01.html Iceland - Women's Premier League 2001 and 1st division] Rsssf (en). * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2002 A riðill|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2002 B riðill|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2002 úrslit|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2002.html#W2D|title=Second Level 2002 - 1. deild kvenna)|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom02.html|title=Second Level 2002 - 1. deild kvenna)|accessdate=11. ágúst 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2002}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] cn7d96jxsk4rmhko63h2lm5qdry51dp 1975030 1975028 2026-08-11T20:42:47Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1975030 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2002 | mynd = | ár = '''2002''' | Meistarar = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | upp um deild = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | spilaðir leikir = 72 | mörk skoruð = 404 (5.61 m/leik) | markahæstur = '''39 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna + úrslit 2002 markahæstir|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=683|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=11. ágúst 2026}}</ref> ({{Lið Þróttur_R.}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 21. sinn árið '''2002'''. Þrottur dregur sig úr deildinni fyrir tímabilið og missir af því að komast upp í Simadeildina. Í staðinn fær KSÍ Þór aftur inn, sem féll nýlega um deild. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=220| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | [[Andrés Ellert Ólafsson]] | 4. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Aðalsteinn Örnólfsson]] | 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]] | [[Björn Þór Ingimarsson]] | 5. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] | [[Snæfellsnes]] | [[Grundarfjarðarvöllur]] | [[Einar Hjörleifsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | [[Alda Róbertsdóttir]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]] | [[Keflavíkurvöllur]]<br/>[[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]] | [[Eyþór Örn Haraldsson]] | 3. sæti í 1. deild A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | [[Gunnar Borg Jónsson]] (aðstoðarþjálfari) | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}''' ||12||12||0||0||79||7||72||'''36''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||9||1||2||42||10||32||'''28''' |- |3||| ||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||12||8||0||4||44||29||15||'''24''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||{{Lið Fjölnir}} ||12||4||1||7||23||29||-6||'''13''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}} ||12||4||1||7||25||35||-10||'''13''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]] ||12||1||2||9||9||59||-50||'''5''' |- |7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] ||12||1||1||10||5||58||-53||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;&nbsp;!!Fjö!!Hau!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!Þró |- |list2 = |-style="background:#F0F0F0;" |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||'''XXX'''||1-2||0-0||7-0||3-1||2-4||0-7 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||1-0||'''XXX'''||3-1||6-0||9-0|||5-1||0-2 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||3-1||1-6||'''XXX'''||3-1||5-1||1-2||1-6 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] ||1-4||1-4||2-1||'''XXX'''||0-0||0-4||0-7 |- |align="left"|[[ÍR]] ||1-5||0-0||2-5||3-0||'''XXX'''||0-4||0-11 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||6-0||1-6||4-3||8-0||5-1||'''XXX'''||4-5 |- |align="left"|{{Lið Þróttur_R.}} ||3-0||2-0||7-1||11-0||12-0||6-1||'''XXX''' |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=200| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] | [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | [[Vilhelm Adolfsson]] | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] | [[Fjarðabyggð]] | [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]] | [[Hilmir Þór Ásbjörnsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] | [[Fáskrúðsfjörður]] | [[Búðagrund]] | [[Vilberg Marinó Jónasson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | [[Nihad Hasecic]] | 3. sæti í B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Hugi Jens Halldórsson]] | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||| ||'''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]''' ||12||9||1||2||48||25||23||'''28''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||12||7||2||3||48||26||22||'''23''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}} ||12||6||0||6||41||25||16||'''18''' |- |4|| ||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||12||3||1||8||24||43||-19||'''10''' |- |5|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] ||12||3||0||9||16||58||-42||'''9''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> === Töfluyfirlit === {| |valign="top" width="48%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;&nbsp;!!H/H!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||'''XXX'''||1-4||5-0||0-3||2-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] ||2-5||'''XXX'''||4-0||3-2||5-3 |- |align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] ||4-2||0-7||'''XXX'''||1-2||0-9 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||2-1||3-2||11-0||'''XXX'''||1-2 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||8-0||2-2||4-2||6-4||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="47%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;&nbsp;!!H/H!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||'''XXX'''||—||2-4||3-2||— |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] ||5-2||'''XXX'''||—||5-4||— |- |align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]] ||—||2-4||'''XXX'''||—||3-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||—||—||6-0||'''XXX'''||1-2 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||7-1||1-5||—||—||'''XXX'''' |} |} == Úrslitakeppnin == === Undanúrslit === 1. umferð , ''19. og 24. ágúst 2002''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. ágúst 2002<br />17:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 2 – 0 |lið2= [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=588513&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Anna Margrét Gunnarsdóttir|A.M. Gunnarsdóttir]] {{mark|6}}<nowiki></nowiki>[[Kolbrún Silja Harðardóttir|K.S. Harðardóttir]] {{mark|14}} |mörk2= <br> |leikvangur= [[Eskifjarðarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. ágúst 2002<br />16:30 [[GMT]] |lið1= {{Lið Tindastóll}} |úrslit= 1 – 6 |lið2= {{Lið Þróttur_R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=652982&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Margrét Guðný Vigfúsdóttir|M.G. Vigfúsdóttir]] {{mark|60}} |mörk2= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Tinna Sigurðardóttir|T. Sigurðardóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki><br>[[Ólöf Dröfn Matthíasdóttir|Ó.D. Matthíasdóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|49}}<nowiki></nowiki><br>[[Tinna Sigurðardóttir|T. Sigurðardóttir]] {{mark|68}} |leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]] |}} 2. umferð , ''20. og 27. ágúst 2002''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. ágúst 2002<br />17:00 [[GMT]] |lið1= [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] |úrslit= 2 – 1 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=588512&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Alexandra Tómasdóttir|A. Tómasdóttir]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki>[[Alexandra Tómasdóttir|A. Tómasdóttir]] {{mark|81}} |mörk2= <br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|10}} |leikvangur= [[Eskifjarðarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 27. ágúst 2002<br />18:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Þróttur_R.}} |úrslit= 6 – 3 |lið2= {{Lið Tindastóll}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=675343&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|19}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|55}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|62}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|88}} |mörk2= <br>([[sjálfsmark]]) {{mark|36}}<nowiki></nowiki>[[Inga Birna Friðjónsdóttir|I.B. Friðjónsdóttir]] {{mark|87}}<nowiki></nowiki><br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir|I.B. Friðjónsdóttir]] {{mark|89}} |leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]] |}} === Úrslit === Lau ''31. ágúst 2002''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 31. ágúst 2002<br />12:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 0 – 2 |lið2= {{Lið Þróttur_R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=580505&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= <br> |mörk2= <br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|59}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Ólafur Kjartansson]] |}} == Aukakeppni 1. deild == ''13. og 15. september 2002''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=2864|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. september 2001<br />17:30 [[GMT]] |lið1= {{Lið FH}} |úrslit= 6 – 1 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=29426 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Sigríður Guðmundsdóttir|S. Guðmundsdóttir]] {{mark|22}}<nowiki></nowiki>[[Eva Þórunn Vignisdóttir|E.Þ. Vignisdóttir]] {{mark|35}}<br>[[Valdís Rögnvaldsdóttir|V. Rögnvaldsdóttir]] {{mark|64}}<nowiki></nowiki><br>[[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|72}}<br>[[Silja Þórðardóttir|S. Þórðardóttir]] {{mark|78}}<nowiki></nowiki><br>[[Eva Björk Ægisdóttir|E.B. Ægisdóttir]] ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|81}} |mörk2= <br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|44}} |leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. september 2001<br />12:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 1 – 2 |lið2= {{Lið FH}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=29427 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Silja Þórðardóttir|S. Þórðardóttir]] {{mark|75}} |mörk2= <br>[[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|11}}<nowiki></nowiki>[[Silja Þórðardóttir]] {{mark|38}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Gunnar Sverrir Gunnarsson]] |}} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=120|Félag !width=90|Mörk !width=30|Víti !width=90|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Anna Björg Björnsdóttir]]''' | {{Lið Þróttur_R.}} | 31 + 8 | 0 | 12 + 3 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]''' | {{Lið Sindri}} | 20 | 0 | 11 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]''' | {{Lið Tindastóll}} | 18 + 2 | 0 | 11 + 2 |- | '''4''' | [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] | {{Lið Haukar}} | 19 + 1 | 0 | 11 + 3 |- | '''5''' | [[Nína Ósk Kristinsdóttir]] | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 16 + 2 | 0 | 11 + 2 |- | '''6''' | [[Margrét Guðný Vigfúsdóttir]] | {{Lið Tindastóll}} | 15 + 1 | 0 | 11 + 2 |- | '''7''' | [[Hildur Dagný Kristjánsdóttir]] | {{Lið Þróttur_R.}} | 13 + 2 | 0 | 11 + 3 |} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|1. deild kvenna 2001]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2003]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom01.html Iceland - Women's Premier League 2001 and 1st division] Rsssf (en). * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2002 A riðill|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2002 B riðill|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2002 úrslit|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2002.html#W2D|title=Second Level 2002 - 1. deild kvenna)|accessdate=11. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom02.html|title=Second Level 2002 - 1. deild kvenna)|accessdate=11. ágúst 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2002}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 26dsys8wz925g536t2t18b4gpx0s967 1. deild kvenna í knattspyrnu 2003 0 192389 1975044 2026-08-11T21:31:32Z Nipas2 54688 Bjó til síðu með „{{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2003 | mynd = | ár = '''2003''' | Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}''' | upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (.... m/leik) | markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - 1. deild kvenna í...“ 1975044 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2003 | mynd = | ár = '''2003''' | Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}''' | upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}''' | spilaðir leikir = .. | mörk skoruð = ... (.... m/leik) | markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 22. sinn árið '''2003'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=220| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] |- |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} 2 | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | | 4. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | | 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]] | | 5. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]] | [[Snæfellsnes]] | [[Grundarfjarðarvöllur]] | | |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | | |- |style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]] | [[Keflavíkurvöllur]]<br/>[[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]] | | 3. sæti í 1. deild A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2004]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2003 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2003.html#W2D|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2003}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] c1qa5as4yw08eos8qfzylpa9ym0dqze Flokkur:Töframenn 14 192390 1975054 2026-08-11T23:26:24Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „{{aðalgrein|töfrabrögð}} [[Flokkur:Töfrabrögð]]“ 1975054 wikitext text/x-wiki {{aðalgrein|töfrabrögð}} [[Flokkur:Töfrabrögð]] 6ffxgol2vza1auzu80m1v7mb9lg4gtg Látbragð 0 192391 1975066 2026-08-12T08:15:12Z MyraMidnight 41218 Tilvísun á [[Látbragðsleikur]] 1975066 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Látbragðsleikur]] o9jpivjlobsqisimhbxrjoymuscqw5a Brúðuleikur 0 192392 1975067 2026-08-12T08:57:05Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „'''Brúðuleikur''' eða '''brúðulist''' er ein gerð af [[sjónhverfing]]u þar sem [[leikbrúða|leikbrúður]] eru meðhöndlaðar til að virðast lifandi. Leikbrúður geta verið af ýmsum gerðum til að líkja eftir fólki, dýrum eða goðsagnaverum og sá sem stjórnar leikbrúðunni getur ýmist verið sýnilegur eða falinn fyrir áhorfendum. [[Búktal]] og [[látbragð]] er oft stór hluti af brúðuleik. == Saga == Brúðuleikur er forn [[list]]...“ 1975067 wikitext text/x-wiki '''Brúðuleikur''' eða '''brúðulist''' er ein gerð af [[sjónhverfing]]u þar sem [[leikbrúða|leikbrúður]] eru meðhöndlaðar til að virðast lifandi. Leikbrúður geta verið af ýmsum gerðum til að líkja eftir fólki, dýrum eða goðsagnaverum og sá sem stjórnar leikbrúðunni getur ýmist verið sýnilegur eða falinn fyrir áhorfendum. [[Búktal]] og [[látbragð]] er oft stór hluti af brúðuleik. == Saga == Brúðuleikur er forn [[list]] sem hefur rætur að rekja 4000 ár aftur í tímann til asíu, en leikbrúður hafa verið notaðar í örófi alda til að leika og tjá hugmyndir fólks. Brúðuleikur er notaður í öllum samfélögum manna til skemmtunar og í tengslum við ýmsa siði og hátíðir. == Brúðuleikhús == Það er ekki óalgengt að leikbrúður séu hluti af sýningum í [[leikhús]]i þegar ekki er hægt að hafa lifandi dýr á sviði, en brúðuleikhús er í raun [[leikhús]] í smærri mynd, þar sem leikbrúðurnar eru leikararnir. Dæmi um vel þekkt íslenskt brúðuleikhús væri [[Brúðubíllinn]]. == Skuggaleikhús == {{Aðalgrein|Skuggaleikhús}} Ein útgáfa af brúðuleik notast við ljós og skugga til að varpa formum á tjald fyrir áhorfendur. Þá er oft notast við hendur eða pappírsbrúður sem stýrðar eru með stöngum. == Heimildir == * [https://www.ruv.is/frettir/innlent/brudulist-i-borgarnesi Brúðulist í Borganesi] * [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-05-23-folk-er-med-svo-akvednar-hugmyndir-um-bruduleikhus-476226 Fólk er með svo ákveðnar hugmyndir um brúðuleikhús] {{stubbur/menning}} [[Flokkur:Brúðuleikhús]][[Flokkur:Leiklist]] psrytlym0ggwzmlvrnsjkowwn531v4q Brúðuleikhús 0 192393 1975071 2026-08-12T09:05:30Z MyraMidnight 41218 Tilvísun á [[Brúðuleikur]] 1975071 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[brúðuleikur]] j4p8birv50zfa8mbrrqq577gz3ta4ic