Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 0 1723 1977382 1640508 2026-09-02T16:26:56Z ~2026-47874-08 120272 1977382 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Alan turing header.jpg|thumb|Alan Turing]] [[Mynd:Alan_Turing_Memorial_Closer.jpg|thumb|right|Stytta af Turing í Manchester.]] '''Alan Turing''' ([[23. júní]] [[1912]] – [[7. júní]] [[1954]]) var enskur [[frægir stærðfræðingar|stærðfræðingur]] og [[rökfræði]]ngur. Hann er þekktastur fyrir að finna upp svokallaða [[Turing-vél]], sem er hugsuð vél, sem talin er geta reiknað allt sem reiknirit er til fyrir. Turing vélar hafa reynst mikilvægar fyrir framþróun [[tölva]] og [[tölvunarfræði]]. Í [[seinni heimsstyrjöldin]]ni var Turing [[dulmálsgreining|dulmálsgreinir]] á vegum bresku ríkisstjórnarinnar og hvíldi fullkomin leynd yfir störfum hans eins og allra annarra sem að slíku störfuðu. Hann var einn þeirra sem tókst að ráða [[Enigma]], sem var dulmál Þjóðverja í seinni heimsstyrjöldinni, búið til með dulmálsvélinni Enigma, sem sennilega er frægasta dulmálsvél allra tíma. Eftir stríðið vann hann meðal annars að smíði tölva og þróun forritunarmála. Turing var [[samkynhneigð]]ur, sem var afskaplega illa séð á þessum tíma. Þegar upp komst um [[kynhneigð]] hans féll hann í algjöra ónáð og skömmu síðar framdi hann [[sjálfsmorð]] með því að borða epli, sem hann hafði lagt í bleyti í [[blásýra|blásýru]]. Sagt er að ákvörðun hans um að nota eitrað epli tengist teiknimyndinni um [[Mjallhvít og dvergarnir sjö|Mjallhvíti og dvergana sjö]], sem var þá nýlega farið að sýna í [[kvikmyndahús]]um. == Tenglar == * {{Vísindavefurinn|58605|Hver var Alan Turing og hvert var framlag hans til tölvunarfræðinnar?}} {{DEFAULTSORT:Turing, Alan}} [[Flokkur:Breskir stærðfræðingar]] [[Flokkur:Dauðsföll af völdum sjálfsmorða]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1912]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 1954]] 5o7xh0uwl5v1pr3wont84j7b7o0j2ms 0 5231 1977422 1815960 2026-09-03T01:57:57Z Berserkur 10188 /* Útgefin verk */ 1977422 wikitext text/x-wiki <onlyinclude> {{Tónlistarfólk | heiti = HAM | mynd = | stærð = 300px | myndatexti = Hljómsveitin HAM | nafn = | nefni = | fæðing = | dauði = | uppruni = [[Kópavogur]] / [[Hafnarfjörður]] | hljóðfæri = | gerð = | rödd = | stefna = | titill = | ár = 1988 - | útgefandi = | samvinna = | vefsíða = | meðlimir = [[Óttarr Proppé]] (Söngur) <br/> [[Sigurjón Kjartansson]] (Gítar og söngur) <br/> [[Flosi Þorgeirsson]] (Gítar) <br/> Arnar Geir Ómarsson (Trommur) <br/> S. Björn Blöndal (Bassi) | fyrri_meðlimir = [[Dr. Gunni]] (gítar) <br/> [[Björk Guðmundsdóttir]] (Pípuorgel) <br/> [[Jóhann Jóhannsson]]}} '''HAM''' er íslensk [[rokkhljómsveit]] sem starfaði á árunum 1988 – 1994. Kom aftur saman á tvennum tónleikum árið 2001 og 15. nóvember 2008 á tónleikunum "Áfram með lífið" í Laugardalshöll en hefur starfað síðan breiðskífan [[Svik, harmur og dauði|Svik, Harmur og Dauði]] kom út árið 2011.</onlyinclude> Hljómsveitin var í tengslum við [[Smekkleysa|Smekkleysu]]hópinn, og var vel þekkt í íslensku neðanjarðartónlistarsenuni en náði meiri meginstraumsathygli með síðustu breiðskífu sinni. Hljómsveitin var brautryðjandi þyngra rokks á Íslandi og meðal fólks sem að spilaði með henni má nefna [[Dr. Gunni|Dr. Gunna]], en hann spilaði á gítar með þeim í nokkra mánuði snemma á ferlinum og [[Björk Guðmundsdóttir|Björk Guðmundsdóttur]], en hún spilaði með þeim á [[pípuorgel]] í kringum tökurnar á [[Sódóma Reykjavík|Sódómu Reykjavík]]. Hún tók líka upp nokkur lög með þeim í tengslum við þá mynd. Hljómsveitin náði samt aldrei neinum víðtækum vinsældum á Íslandi á meðan hún starfaði en hefur síðar hlotið almenna viðurkenningu sem mikilvæg hljómsveit í rokksögu Íslands.</onlyinclude> == Saga == HAM hóf æfingar laust fyrir áramót 1987. Hljómsveitin spilaði sína fyrstu tónleika á skemmtistaðnum Tunglinu 10. mars 1988. Fyrsta hljómplata sveitarinnar var [[stuttskífa]]n ''[[Hold]]''. Þá samanstóð hljómsveitin af Sigurjóni Kjartanssyni, Óttarri Proppé, Birni S. Blöndal og fyrsta trommaranum, Ævari Ísberg. <ref name=":0">[http://grapevine.is/mag/feature/2011/09/20/itsnocoincidencewevebeencalledtheironicgeneration/]Dr. Gunni, “It’s No Coincidence We’ve Been Called The Ironic Generation”, ''The Reykjavík Grapevine,'' 20. september 2011.</ref>Platan fékk nær enga spilun í [[útvarp]]i og var mjög umdeild. Gert var myndband við lagið „Trúboðssleikjari“ en [[Sjónvarpið]] brenndi eina eintakið sem til var af því þar sem myndefnið þótti ekki við hæfi. Útrás sveitarinnar, eða tilraun til útrásar, hófst með því að hún hitaði upp fyrir [[Sykurmolarnir|Sykurmolana]] á fimm tónleikum í [[Þýskaland]]i árið [[1988]]. Árið eftir sendi sveitin frá sér plötuna ''[[Buffalo virgin|Buffalo Virgin]]'' sem fyrirtækið [[One Little Indian]] gaf út. Þá hafði Hallur Ingólfsson tekið við sem trommari hljómsveitarinnar og spilaði með þeim næsta árið en á þeim tíma gáfu þeir meðal annars út lagið ''Animalia''. Á eftir fylgdi að spila á tónleikum í [[New York]]. Hljómplatan ''Pleasing The Pirahna'' var tekin upp árið [[1990]] en hún kom reyndar aldrei út. Önnur óútgefin plata Ham er platan ''Pimpmobile'' að sögn Óttars Proppé í tónlistarspurningarþættinum Popppunkti árið 2004. Árin [[1991]] – [[1992]] tók hljómsveitin þátt í gerð kvikmyndarinnar [[Sódóma Reykjavík]] þar sem Sigurjón samdi að auki mestalla tónlistina í myndinni. Það er ekki síst sú mynd sem hefur haldið orðstír sveitarinnar á lofti síðan hún hætti. ''[[Saga rokksins]]'' kom út [[1993]] og þann [[4. júní]] [[1994]] hélt hljómsveitin síðustu tónleika sína á skemmtistaðnum Tunglinu í [[Reykjavík]], þeir tónleikar voru hljóðritaðir og komu svo út á plötunni ''[[HAM lengi lifi]]''. Árið [[1995]] voru áður óútgefnar stúdíóupptökur sveitarinnar gefnar út á plötunni ''[[Dauður hestur]]''. HAM lá svo í dvala allt til ársins [[2001]] þegar það spurðist út að þýska hljómsveitin [[Rammstein]] myndi spila á Íslandi um sumarið, þá komst af stað þrálátur orðrómur um það að Sigurjón hefði einhvern tíma sagt að eini möguleikinn á því að HAM kæmi saman aftur væri til þess að hita upp fyrir Rammstein. Sigurjón neitaði því reyndar að hafa sagt það en engu að síður var ákveðið að kalla hljómsveitina saman á ný. Hún spilaði á skemmtistaðnum [[Gaukur á Stöng|Gauki á Stöng]] þann [[14. júní]] og svo í allra síðasta skiptið (að eigin sögn) þann [[15. júní]] fyrir 5.500 manns í [[Laugardalshöll]] einmitt til að hita upp fyrir Rammstein. Tónleikarnir á Gauknum voru svo gefnir út á tónleikaplötunni ''[[Skert flog]]''. Ham átti að spila á tónlistarhátíðinni [[Reykjavík Rokkar]] sumarið [[2006]] ásamt [[The Darkness]] og [[Motörhead]], en sú tónlistarhátíð féll niður vegna ónógrar miðasölu. Þess í stað boðuðu þeir stuttu seinna til tónleika á skemmtistaðnum [[NASA (skemmtistaður|NASA]] í Reykjavík, þann [[29. júní]]. Þar var húsfyllir og Ham liðar tóku gamalt efni í bland við nýtt. Þeir léku einnig á tónlistarhátíð alþýðunar, [[Aldrei fór ég suður]], á Ísafirði árið [[2007]]. HAM kom aftur saman til þess að spila á [[Iceland Airwaves]] árið 2010 og 2011. Einnig spiluðu þeir á rokkhátíð í [[Harpa (tónlistarhús)|Hörpunni]], á opnunarhelgi tónlistarhússins og síðar á tónlistarhátíðinni [[Secret Solstice]] og á [[Eistnaflug]]i margsinnis. Árið 2011 gaf HAM út ''[[Svik, harmur og dauði]]'' þá 22 árum eftir stofnun hljómsveitarinnar. Sigurjón sagði plötuna vera þunga og dramatíska. Það hafði ávallt heillað hljómsveitina að skapa dramatíska og angurværa tónlist. Sigurjón sagðist hafa upplifað margt og þroskast frá því að síðasta platan kom út og því hafði hljómsveitin tækifæri til að semja tónlist sem var ólík fyrri tónlist þeirra. Sigurjón tók fram að textarnir væru ekki byggð á hans persónulegu upplifun, þeir eru endurspeglun Óttarrs á tónlistinni. Tónlistin kemur fyrst, síðan textinn. Sigurjón sagðist vera ánægður með plötuna, hún var fimm ár í bígerð en tók aðeins þrjá daga að taka upp. Árið 2017 kom svo út platan ''Söngvar um helvíti mannanna''. Lögin ''Vestur-Berlín'' og ''Þú lýgur'' voru fyrst gefin út og hljómuðu í útvarpi. Árið 2020 kom út stuttskífan Chromo Sapiens sem fylgdi samnefndri listasýningu eftir listakonuna Hrafnhildi Arnardóttir. == Útgefin verk == *1988: [[Hold]] *1989: [[Buffalo virgin]] *1993: [[Saga rokksins 1988 - 1993]] *1994: [[Lengi lifi]] *1995: [[Dauður hestur]] *2001: [[CBGB‘s 7. ágúst 1993]] <!-- ekki CBGB's --> *2001: [[Skert flog]] *2011: [[Svik, harmur og dauði]] *2017: [[Söngvar um helvíti mannanna]] *2020: Chromo Sapiens *2026: Endalok alls == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1682011 ''Ham og hold''; grein í Morgunblaðinu 1988] == Heimildir == <references/> [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Íslenskar þungarokkshljómsveitir]] [[Flokkur:HAM| ]] hstc6dvi98m4khyz9rjkq2n0z5ggxbs 0 6564 1977372 1925512 2026-09-02T15:15:49Z TKSnaevarr 53243 1977372 wikitext text/x-wiki {{Konungur |titill = Konungur Skotlands<br />Konungur Englands og Írlands |ætt = Stúart |skjaldarmerki = Royal Arms of England (1603-1707).svg |mynd = JamesIEngland.jpg |nafn = Jakob 6. / 1. |ríkisár = Skotland: 29. júlí 1567 - 27. mars 1625<br />England og Írland: 1603 - 27. mars 1625 |skírnarnafn = Charles James Stuart |kjörorð = ''Rex pacificus'' |fæðingardagur = 19. júní 1566 |fæðingarstaður = [[Edinborgarkastali]] |dánardagur = 27. mars 1625 |dánarstaður = [[Theobalds House]] |grafinn = [[Westminster Abbey]] |undirskrift = James I of England signature.svg |faðir = [[Hinrik Stúart hertogi af Alba]] |móðir = [[María Stúart]] |titill_maka = Drottning |maki = (1589) [[Anna af Danmörku]] |börn ={{ubl| * [[Hinrik Friðrik prins af Wales]] († 1612) * [[Elísabet Stúart]]<br />gift [[Friðrik 5. kjörfursti|Friðrik 5. kjörfursta]] * Margaret Stuart († 1600) * '''[[Karl 1. Englandskonungur|Karl]]''' * [[Róbert hertogi af Kintyre]] († 1602) * ''ónefndur sonur'' († 1603) * Mary Stuart († 1607) * Sophia Stuart († 1606)}} }} '''Jakob 6. Skotakonungur''' eða '''Jakob 1.''' konungur [[England]]s, [[Írland]]s og [[Skotland]]s frá [[1603]] (skírður Charles James; [[19. júní]] [[1566]] – [[27. mars]] [[1625]]) var [[konungur Skotlands]] frá 24. júlí 1567, og konungur [[England]]s og [[Írland]]s frá 24. mars 1603. Hann var fyrstur til að sameina undir einn konung öll konungsríkin þrjú á [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]] þegar hann tók við völdum eftir lát [[Elísabet 1.|Elísabetar 1.]] Hann var líka fyrsti enski konungurinn af [[Stúartættin]]ni. Jakob var sonur [[María Stúart|Maríu Stúart]] Skotadrottningar og langalangafabarn [[Hinrik 7.|Hinriks 7.]] Englandskonungs og lávarðs Írlands. Hann var þannig í erfðaröðinni að krúnum allra þriggja ríkjanna. Hann varð konungur Skotlands aðeins 13 mánaða gamall, eftir að móðir hans hafði verið neydd til afsagnar. Móðir hans var kaþólsk, en Jakob var alinn upp við [[mótmælendatrú]]. Fjórir ríkisstjórar fóru með völdin þar til hann varð [[myndugleiki|myndugur]] 1578, en hann fékk stjórnina ekki að fullu í sínar hendur fyrr en 1583. Hann giftist 1589 [[Anna af Danmörku|Önnu af Danmörku]], systur [[Kristján 4.|Kristjáns 4.]] Danakonungs. Þrjú af börnum þeirra lifðu til fullorðinsára: [[Hinrik Friðrik, prins af Wales|Hinrik Friðrik]], [[Elísabet Stúart|Elísabet]] og [[Karl 1. Englandskonungur|Karl]]. Árið 1603 tók Jakob við ensku krúnunni eftir lát frænku hans, Elísabetar 1., sem var síðasti þjóðhöfðingi Túdorættar. Eftir það ríkti hann yfir öllum ríkjunum þremur í 22 ár, og sneri aðeins einu sinni aftur til Skotlands, árið 1617. Hann lét ávarpa sig „konung Stóra-Bretlands og Írlands“ þótt sá titill hafi ekki haft neitt lagalegt gildi og var ekki notaður á formleg skjöl.<ref>{{cite book|author=Willson, David Harris|year=1963|title=King James VI & I|location=London|publisher=Jonathan Cape|isbn=978-0-2246-0572-4}}</ref> Hann barðist líka fyrir sameiningu [[skoska þingið|skoska]] og [[breska þingið|breska þingsins]]. Í valdatíð hans var [[Ulster-plantekran]] stofnuð á Írlandi og [[landnám Englendinga í Ameríku]] hófst fyrir alvöru. Jakob ríkti í Skotlandi í 57 ár og 246 daga, sem var lengsta valdatíð nokkurs Skotakonungs. Í Skotlandi náði hann enda flestum stefnumálum sínum fram, en átti í miklum erfiðleikum í Englandi og átökum við enska þingið. Skömmu eftir valdatöku hans uppgötvaðist [[Púðursamsærið]], tilraun kaþólskra andstæðinga hans til að sprengja hann og enska þingið í loft upp. [[Enska gullöldin]] í leikhúsi og bókmenntum hélt áfram, þar sem höfundar á borð við [[William Shakespeare]], [[John Donne]], [[Ben Jonson]], og [[Francis Bacon (heimspekingur)|Francis Bacon]] blómstruðu.<ref>{{cite book|author=Milling, Jane|year=2004|chapter=The Development of a Professional Theatre|editor1=Milling, Jane|editor2=Thomson, Peter|editor3=Donohue, Joseph W.|title=The Cambridge History of British Theatre|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-5216-5040-3|page=155}}</ref> James var sjálfur höfundur nokkurra þekktra rita um trúar- og stjórnmálaheimspeki á borð við ''[[Daemonologie]]'' (1597), ''[[The True Law of Free Monarchies]]'' (1598), og ''[[Basilikon Doron]]'' (1599). Hann styrkti þýðingu [[Biblían|Biblíunnar]] á ensku (seinna nefnd [[Jakobsbiblían]] eftir honum) og endurskoðun ''[[Almenna bænabókin|Almennu bænabókarinnar]]'' 1604.<ref>{{cite book|editor=Cummings, Brian|year=2011|title=The Book of Common Prayer: The Texts of 1549, 1559, and 1662|series=Oxford World's Classics|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|page=737}}</ref> Hirðmaðurinn [[Anthony Weldon]] ritaði að Jakob hefði verið vitrasta flón hins kristna heims (vitur að litlu leyti, en flón að öðru leyti).<ref>{{cite book|author=Stroud, Angus|year=1999|title=Stuart England|publisher=Routledge|isbn=978-0-4152-0652-5|url=https://archive.org/details/stuartengland0000stro}}</ref> Frá síðari hluta 20. aldar hafa sagnfræðingar tekið að endurskoða eftirmæli Jakobs. Hann er nú talinn hafa verið alvarlegur og vitur stjórnandi.<ref>{{cite book|author=Croft, Pauline|year=2003|title=King James|location=Basingstoke and New York|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-3336-1395-5|url=https://archive.org/details/kingjames00crof}}</ref> Stefna hans í utanríkismálum einkenndist af friðsamlegum viðskiptum þar sem hann reyndi af fremsta megni að standa utan við helstu átök Evrópu, einkum [[þrjátíu ára stríðið]] sem lagði Mið-Evrópu í rúst. Hann reyndi líka, án árangurs, að hindra öfl innan enska þingsins sem vildu fara í stríð við Spánverja.<ref>{{cite book|author=Davies, Godfrey|year=1959|title=The Early Stuarts|location=Oxford|publisher=Clarendon Press|isbn=978-0-1982-1704-6|url=https://archive.org/details/earlystuarts160300davi}}</ref> Hann var fyrsti Englandskonungurinn af [[Stúartætt]]. Þegar hann lést tók sonur hans við sem [[Karl 1. Englandskonungur|Karl 1.]] == Tilvísanir == {{reflist}} {{Erfðatafla tveir til þrír | fyrir1=[[Elísabet 1.]] | fyrir2=[[María Stúart]] | titill1 = [[Listi yfir einvalda Englands|Konungur Englands]] | titill2=[[Konungur Írlands]] | titill3=[[Konungur Skotlands]] | ár1=1603-1625 | ár2=1603-1625 | ár3=1567-1625 | eftir=[[Karl 1. Englandskonungur|Karl 1.]] }} {{Stubbur|æviágrip}} {{fd|1566|1625}} {{Enskir, skoskir og breskir einvaldar}} [[Flokkur:Konungar Skotlands]] [[Flokkur:Konungar Englands]] [[Flokkur:Konungar Írlands]] [[Flokkur:Stuart-ætt]] 8stoid6qy1gmd904vqk320qiy15we7j 0 8099 1977379 1931651 2026-09-02T15:57:13Z TKSnaevarr 53243 1977379 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tupac Shakur driver's license photo (1996).png|thumb|Tupac Shakur árið 1996.]] '''Tupac Amaru Shakur''' (fæddur [[16. júní]] [[1971]], dáinn [[13. september]] [[1996]]), einnig þekktur sem '''2Pac''', '''Pac''' og '''Makaveli''', var bandarískur [[rappari]]. Tupac var einn farsælasti tónlistarmaður heims á 10. áratugnum og fjölluðu textar hans meðal annars um félagslegt óréttlæti, jaðarsetningu svarts fólks og stjórnmálaástand í Bandaríkjunum.<ref>{{Cite web|url=https://www.gq.com/story/tupac-politics-art-exhibit-wake-me-when-im-free|title=Tupac Was Always Political|last=Nast|first=Condé|date=2022-02-10|website=GQ|language=en-US|access-date=2024-05-12}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.newyorker.com/magazine/1997/07/07/the-takedown-of-tupac|title=The Takedown of Tupac|last=Bruck|first=Connie|date=1997-06-29|work=The New Yorker|access-date=2024-05-12|language=en-US|issn=0028-792X}}</ref> == Æviágrip == Tupac fæddist í [[Brooklyn]], [[New York-borg|New York]] [[16. júní]] [[1971]] og hlaut nafnið '''Lesane Parish Crooks'''. Þegar hann var árs gamall breytti móðir hans, [[Afeni Shakur]], nafni hans í Tupac Amaru Shakur, eftir byltingarleiðtoga Inca [[Túpac Amaru II]]. [[Afeni Shakur]] var meðlimur í [[Svörtu hlébarðarnir|Svörtu hlébörðunum]] og hafði verið handtekin fyrir að skipuleggja sprengjuárásir. Hún átti yfir höfði sér allt að 300 ára fangelsisdóm en var sýknuð aðeins mánuði fyrir fæðingu Tupac.<ref name=":0" /> Tupac ólst upp í mikilli fátækt í New York. Hann þurfti, ásamt móður sinni og systur sinni, Sekyiwa, að flakka á milli fátækrahverfa og gistiskýla fyrir heimilislausa og átti því fáa vini. Hann tók þá til við að semja ljóð og halda dagbækur til að hafa ofan af fyrir sér. Tólf ára að aldri gekk Tupac í leiklistarhóp í [[Harlem]] og tók að sér hlutverk Travis í leikritinu [[A Raisin in the Sun]].{{heimild vantar}} Árið 1986 flutti hann ásamt fjölskyldu sinni til [[Baltimore]] í [[Maryland]], þar sem hann gekk í virtan listnámsskóla, Baltimore School for the Arts. Kennarar töldu hann hæfleikaríkann námsmann og skapandi. Þar lærði hann ballett, ljóðlist, djass, Shakespeare, leiklist og ýmsar fræðigreinar. Fjölskyldan flutti til [[Marin City]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]] áður en honum tókst að útskrifast. Í [[Marin City]] fór Tupac að selja fíkniefni, taka þátt í starfsemi og menningu gengja.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Tupac-Shakur|title=Tupac Shakur {{!}} Biography, Songs, Albums, Movies, & Facts {{!}} Britannica|date=2024-05-01|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2024-05-12}}</ref> === Tónlistarferill === Í Baltimore hóf Tupac einnig að semja og flytja [[rapptónlist]] undir nafninu MC New York. Þegar til [[Kalifornía|Kaliforníu]] kom lenti Tupac í slæmum félagsskap. Hann fór að selja fíkniefni og komst í alls kyns vandræði en á sama tíma eignaðist hann félaga sem vöktu áhuga hans á rappi. Hann stofnaði rapphljómsveitina [[Strictly Dope]], ásamt Ray Luv og DJ Dize (upptökur þeirra voru síðar gefnar út sem [[The Lost Tapes]] árið [[2001]]). Skömmu síðar gekk hann í aðra rapphljómsveit, [[Digital Underground]], og með þeim kom hann fram á hljómplötu í fyrsta sinn.{{heimild vantar}} Árið [[1991]] fékk Tupac tækifæri til að leika í kvikmynd þegar honum var boðið hlutverk í [[Juice]]. Hann hlaut góða dóma fyrir leik sinn í myndinni.{{heimild vantar}} Í nóvember 1991 gaf Tupac svo út sína fyrstu sólóplötu, [[2Pacalypse Now]] og náði strax vinsældum, þó ekki eins miklum og Tupac hafði vonast til, þar sem lög hans komust ekki í efsta sæti á vinsældarlistum. Platan var harðlega gagnrýnd af sumum og var sögð hvetja til ofbeldis.{{heimild vantar}} Tupac gaf út aðra plötu sína, [[Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z.]], í febrúar [[1993]]. Á plötunni naut hann hjálpar [[Shock G]] við útfærslu laga, þar sem það var ekki hin sterka hlið Tupac. Platan náði mun meiri vinsældum en sú fyrsta, seldist í milljónum eintaka og tvö lög af henni komust í efsta sæti á vinsældarlistum.{{heimild vantar}} Á sama tíma komst Tupac í kast við lögin í auknum mæli. Í október 1991 var hann stöðvaður af tveimur lögregluþjónum fyrir að fara ólöglega yfir götu. Eftir að hann sagði þeim að fara til fjandans réðust þeir á hann og börðu hann illa. Tupac fór í mál við ríkið og fékk 42.000 dollara í skaðabætur. Tveimur árum síðar kom hann að tveimur lögregluþjónum sem voru að áreita blökkumann og lenti í slagsmálum við þá og skaut þá og særði. Síðar kom þó í ljós að lögregluþjónarnir voru undir áhrifum og með skotvopn sem hafði verið stolið úr sönnunargagnageymslu á sér, og því voru kærur gegn Tupac lagðar niður.{{heimild vantar}} Árið [[1994]] stofnaði Tupac rapphljómsveitina [[Thug Life]], sem gaf út plötuna [[Thug Life: Thug Life Vol. 1]] við litla athygli.{{heimild vantar}} Í desember sama ár var Tupac kærður fyrir kynferðisbrot og í ársbyrjun [[1995]] var hann dæmdur í fjögurra ára fangelsi, þrátt fyrir skort á sönnunargögnum og að neita allri sök.{{heimild vantar}} Aðeins nokkrum klukkustundum fyrir dómsúrskurðinn var ráðist á Tupac, hann rændur og skotinn fimm sinnum, m.a. í höfuðið. Hann lifði árásina af og var fluttur á sjúkrahús, þar sem hann gekk undir aðgerð. Aðeins nokkrum klukkustundum eftir aðgerðina útskrifaði hann sig sjálfur af spítalanum og mætti til að heyra dómsuppskurðinn í kynferðisbrotsmálinu.{{heimild vantar}} Hann hóf afplánun í febrúar 1995 og skömmu síðar kom plata út hans, [[Me Against The World]]. Platan náði gríðarlegum vinsældum og seldist í milljónum eintaka. Tupac er eini tónlistarmaður sögunnar sem hefur komist í efsta sæti vinsældalista á meðan í afplánun.{{heimild vantar}} Á meðan hann var í fangelsi giftist hann langtímakærustu sinni, Keisha Morris. Hann stytti sér stundir með að lesa verk [[Niccolò Machiavelli]] og samdi sjónvarpsleikritið Live 2 Tell.{{heimild vantar}} Eftir átta mánaða fangelsisvist var Tupac sleppt á skilorði eftir að [[Suge Knight]], yfirmaður hljómplötuútgefandans [[Death Row Records]] borgaði 1,4 milljón dollara tryggingu fyrir Tupac, gegn því að hann skrifaði undir þriggja plötu samning við Death Row Records.{{heimild vantar}} Eftir þetta varð Tupac enn andsnúnari lögunum og yfirvöldum en áður, að margra sögn vegna reiði yfir því að vera settur í fangelsi fyrir glæp sem hann neitaði alltaf að hafa framið.{{heimild vantar}} Árið [[1996]] gaf hann út plötuna [[All Eyez on Me]], sem var fyrsta tvöfalda hljómplata hans, og í raun fyrsta tvöfalda hljómplata af frumsömdu efni í sögu rapptónlistarinnar. Platan seldist í yfir níu milljónum eintaka og margir telja hana meðal bestu platna í sögu rapptónlistar.{{heimild vantar}} === Andlát === Að kvöldi [[7. september]] 1996, var Tupac staddur í spilavíti í [[Las Vegas]], þar sem hann hafði fylgst með hnefaleikakappanum [[Mike Tyson]] keppa.<ref name=":1" /> Þar var hann ásamt [[Suge Knight]], eiganda Death Row Records, þegar skotið var á bíl þeirra og lést Tupac sex dögum síðar af sárum sínum, þann 13. september aðeins 25 ára að aldri. Atvikið var talið vera afleiðing átaka milli rappara frá Austurströnd og Vesturströnd Bandaríkjanna.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> Árið 2023 var gengjaforinginn [[Duane Davis]] ákærður fyrir morðið.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-66965766 BBC News - Tupac Shakur: Duane Davis charged with 1996 murder of rapper] BBC, sótt 1/10 2023</ref> Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á Tupac Shakur þann 1. september árið 2026.<ref>{{Vefheimild|titill=Glæpa­foringi dæmdur fyrir morðið á Tu­pac|url=https://www.visir.is/g/20262928708d/glaepa-foringi-daemdur-fyrir-mordid-a-tu-pac|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=1. september 2026 |skoðað=2. september 2026|höfundur=Smári Jökull Jónsson }}</ref> ==Arfleifð== Tveimur mánuðum eftir morðið kom út platan [[Makaveli: The Don Killuminati: 7 Day Theory]], sem Tupac hafði tekið upp rétt fyrir dauða sinn. Á plötunni var dauða hans spáð í mörgum lögum og efni plötunnar var að öllu leyti þungt og dimmt yfir því. Platan var sögð hafa verið unnin á aðeins sjö dögum og eitt vinsælasta lag hennar, Hail Mary, tekið upp á hálftíma. Platan seldist í rúmlega fimm milljón eintökum og var uppspretta ýmissa kenninga um að Tupac væri enn á lífi.{{heimild vantar}} Árið [[1997]] komu út kvikmyndirnar [[Gridlock'd]] og [[Gang Related]], sem Tupac hafði leikið í skömmu fyrir dauða sinn. Sama ár kom einnig út ljóðabókin [[The Rose That Grew From Concrete]], sem inniheldur ljóð sem Tupac samdi þegar hann var 18-19 ára.{{heimild vantar}} Eftir dauða Tupacs hafa komið út fjölmargar plötur með áður óútkomnu efni hans. Einnig hefur verið gerð heimildarmynd um hann, [[Tupac: Resurrection]], sem kom út í nóvember [[2003]].{{heimild vantar}} Tupac er af mörgum talinn vera einn besti og áhrifamesti rappari allra tíma. {{heimild vantar}} Eitt er víst að hann hafði gífurleg áhrif á tónlistarheiminn og þá sérstaklega rapptónlist. Oft er sagt að þegar hlustað er á hvernig Tupac rappaði, er að hann rappaði djúpt úr maganum þ.e.a.s að hljóðið var framkallað með lofti úr maganum eins og oft er sagt. {{heimild vantar}} == Hljómplötur == * [[2Pacalypse Now]] ([[1991]]) * [[Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z.]] ([[1993]]) * [[Thug Life: Thug Life Vol. 1]] ([[1994]]) * [[Me Against The World]] ([[1995]]) * [[All Eyez On Me]] ([[1996]]) * [[Makaveli: The Don Killuminati: 7 Day Theory]] ([[1996]]) Gefnar út eftir dauða Tupacs: * [[R U Still Down? (Remember Me)]] ([[1997]]) * [[2Pac's Greatest Hits]] ([[1998]]) * [[Still I Rise]] ([[1999]]) * [[The Lost Tapes]] ([[2000]], recorded in [[1989]]) * [[The Rose that Grew from Concrete]] ([[2000]]) * [[Until the End of Time]] ([[2004]]) * [[Better Dayz]] ([[2002]]) * [[Tupac Resurrection]] ([[2003]]) * [[Nu-Mixx Klazzicz]] ([[2003]]) * [[2Pac Live]] ([[2004]]) * [[Loyal to the Game]] ([[2004]]) * [[Ready 2 Die]] ([[2005]]) == Kvikmyndir == * [[Nothing But Trouble]] ([[1991]]) * [[Juice]] ([[1992]]) * [[Poetic Justice]] ([[1993]]) * [[Above the Rim]] ([[1994]]) * [[Bullet]] ([[1996]]) * [[Gridlock'd]] ([[1997]]) * [[Gang Related]] ([[1997]]) * [[Biggie & Tupac]] ([[2002]]) * [[Tupac: Resurrection]] ([[2003]]) == Bækur == * Ljóðabókin [[The Rose That Grew From Concrete]] ([[1997]]) {{fd|1971|1996}} ==Tilvísanir== <references /> {{DEFAULTSORT:Shakur, Tupac }} [[Flokkur:Bandarískir rapparar]] {{Stubbur|æviágrip|leikari|tónlist}} rempuyxvzbiugkx1f6x4gecyfk32qef 0 8199 1977347 1976779 2026-09-02T12:32:11Z TKSnaevarr 53243 1977347 wikitext text/x-wiki Hér á eftir er listi yfir Noregskonunga. <div class="floatright" style="width: 300px;">{{Tímaröð Noregskonunga}}</div> == Ætt Haraldar Hárfagra og Hlaðajarlar == * ~[[872]] – ~[[931]]: [[Haraldur hárfagri]] * ~[[931]] – ~[[933]]: [[Eiríkur blóðöx]] * ~[[933]] – ~[[960]]: [[Hákon Aðalsteinsfóstri]] * ~[[960]] – ~[[970]]: [[Haraldur gráfeldur]] * ~[[970]] – [[995]]: [[Hákon Sigurðarson Hlaðajarl]] * [[995]] – [[1000]]: [[Ólafur Tryggvason]] * [[1000]] – [[1012]]: [[Eiríkur Hákonarson]] og [[Sveinn Hákonarson]] [[Hlaðajarlar]], dönsk yfirráð * [[1012]] – [[1015]]: [[Sveinn Hákonarson]] og [[Hákon Eiríksson]] [[Hlaðajarlar]], dönsk yfirráð * [[1015]] – [[1028]]: [[Ólafur digri]] * [[1028]] – [[1030]]: [[Knútur ríki]] [[Danakonungar|Danakonungur]] * [[1030]] – [[1035]]: [[Sveinn Knútsson]] eða [[Sveinn Alfífuson]] óforsynjukonungur, dönsk yfirráð * [[1035]] – [[1047]]: [[Magnús góði]] * [[1045]] – [[1066]]: [[Haraldur harðráði]] * [[1066]] – [[1069]]: [[Magnús Haraldsson (konungur)]] * [[1067]] – [[1093]]: [[Ólafur kyrri]] * [[1093]] – [[1095]]: [[Hákon Magnússon Þórisfóstri]] * [[1093]] – [[1103]]: [[Magnús berfættur]] eða [[Magnús berbeinn]] * [[1103]] – [[1115]]: [[Ólafur Magnússon (konungur)]] * [[1103]] – [[1123]]: [[Eysteinn Magnússon (konungur)]] * [[1103]] – [[1130]]: [[Sigurður Jórsalafari]] * [[1130]] – [[1135]]: [[Magnús blindi]] * [[1130]] – [[1136]]: [[Haraldur gilli]] * <small> [[Sigurður slembidjákn]] gerði tilkall til krúnunnar [[1136]] – [[1139]]</small> * [[1136]] – [[1155]]: [[Sigurður munnur]] * [[1136]] – [[1161]]: [[Ingi krypplingur]] * [[1142]] – [[1157]]: [[Eysteinn Haraldsson (konungur)]] * [[1157]] – [[1162]]: [[Hákon herðabreiður]] * [[1162]] – [[1184]]: [[Magnús Erlingsson (konungur)]] * <small> [[Eysteinn birkibeinn]] gerði tilkall til valda [[1162]] – [[1177]]</small> == Ætt Sverris konungs == * [[1177]] – [[1202]]: [[Sverrir Sigurðsson (konungur)]] * [[1202]] – [[1204]]: [[Hákon Sverrisson]] eða [[Hákon harmdauði]] * <small> [[1204]] – [[1204]]: [[Guttormur Sigurðsson]] </small> * <small> [[Erlingur steinveggur]] var konungsefni [[baglar|bagla]] [[1204]] – [[1207]]</small> * [[1204]] – [[1217]]: [[Ingi Bárðarson]] * <small> [[Filippus Símonarson]] var konungsefni [[baglar|bagla]] [[1207]] – [[1217]]</small> * [[1217]] – [[1263]]: [[Hákon gamli]] * [[1240]] – [[1257]]: [[Hákon ungi]] – konungur að nafninu til með föður sínum * [[1263]] – [[1280]]: [[Magnús lagabætir]] * [[1280]] – [[1299]]: [[Eiríkur Magnússon prestahatari]] * [[1299]] – [[1319]]: [[Hákon háleggur]] * [[1319]] – [[1355]]: [[Magnús Eiríksson smek]] * [[1343]] – [[1380]]: [[Hákon 6. Magnússon]] * [[1380]] – [[1387]]: [[Ólafur 4. Hákonarson]] == Kalmarsambandið == * [[1387]] – [[1412]]: [[Margrét Valdimarsdóttir mikla]] * [[1389]] – [[1442]]: [[Eiríkur af Pommern]] * [[1442]] – [[1448]]: [[Kristófer af Bæjaralandi]] * [[1449]] – [[1450]]: [[Karl Knútsson Bonde]] == Konungssamband við Danmörku == ;Persónusamband * [[1450]] – [[1481]]: [[Kristján 1. af Aldinborg]] * [[1483]] – [[1513]]: [[Hans Danakonungur|Hans]] * [[1513]] – [[1523]]: [[Kristján 2.]] * [[1524]] – [[1533]]: [[Friðrik 1. Danakonungur|Friðrik 1.]] * [[1534]] – [[1536]]: Konunglaust – [[Greifastríðið]] ;Hluti af danska ríkinu * [[1537]] – [[1559]]: [[Kristján 3.]] * [[1559]] – [[1588]]: [[Friðrik 2. Danakonungur|Friðrik 2.]] * [[1588]] – [[1648]]: [[Kristján 4.]] * [[1648]] – [[1670]]: [[Friðrik 3. Danakonungur|Friðrik 3.]] * [[1670]] – [[1699]]: [[Kristján 5.]] * [[1699]] – [[1730]]: [[Friðrik 4. Danakonungur|Friðrik 4.]] * [[1730]] – [[1746]]: [[Kristján 6.]] * [[1746]] – [[1766]]: [[Friðrik 5. Danakonungur|Friðrik 5.]] * [[1766]] – [[1808]]: [[Kristján 7.]] * [[1808]] – [[1814]]: [[Friðrik 6. Danakonungur|Friðrik 6.]] == 1814 == * [[1814]]: [[Kristján Friðrik]] == Konungssamband við Svíþjóð == * [[1814]] – [[1818]]: [[Karl 2. Noregskonungur|Karl 2.]] * [[1818]] – [[1844]]: [[Karl 3. Noregskonungur|Karl 3.]] * [[1844]] – [[1859]]: [[Óskar 1.]] * [[1859]] – [[1872]]: [[Karl 4. Noregskonungur|Karl 4.]] * [[1872]] – [[1905]]: [[Óskar 2.]] == Lukkuborgarar == * [[1905]] – [[1957]]: [[Hákon 7.]] * [[1957]] – [[1991]]: [[Ólafur 5.]] * [[1991]] – [[2026]]: [[Haraldur 5.]] * [[2026]] –: [[Hákon 8.]] == Tengt efni == * [[Konungar Íslands]] * [[Danakonungar]] * [[Svíakonungar]] [[Flokkur:Noregskonungar]] [[Flokkur:Saga Noregs]] [[Flokkur:Listar yfir þjóðhöfðingja og leiðtoga|Noregskonungar]] [[Flokkur:Listar yfir Norðmenn|Konungar]] [[Flokkur:Listar tengdir Noregi|Konungar]] edf8wj5a4xfddnmmx7qw5zxj0wdis0g 0 8381 1977371 1828768 2026-09-02T15:14:49Z TKSnaevarr 53243 1977371 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Konungur Englands, Skotlands og Írlands | ætt = [[Stúart-ætt]] | skjaldarmerki = Coat of arms of England (1603–1649).svg | nafn = Karl 1. | mynd = Charles I (Daniel Mytens).jpg | skírnarnafn = Charles Stuart | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1600|11|19}} | fæðingarstaður = [[Dunfermline-höll]], [[Dunfermline]], [[Konungsríkið Skotland|Skotlandi]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1649|1|30|1600|11|19}} | dánarstaður = [[Whitehall-höll]], [[Westminster]], [[England]]i | grafinn =Kapella Heilags Georgs, [[Windsor-kastali|Windsor-kastala]], Englandi | ríkisár = 27. mars 1625 – 30. janúar 1649 | undirskrift = UK-Royal-Signature Charles.svg | faðir = [[Jakob 6. Skotakonungur|Jakob 6. og 1.]] | móðir = [[Anna af Danmörku]] | maki = {{gifting|[[Henríetta María af Frakklandi]]|1625}} ​| titill_maka = Eiginkona | börn = {{plainlist| * [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] * [[María Óraníufurstynja]] * [[Jakob 2. Englandskonungur|Jakob 7. og 2.]] * [[Elísabet Stúart (dóttir Karls 1.)|Elísebet]] * [[Anna Stúart (f. 1637)|Anna]] * [[Hinrik Stúart, hertogi af Gloucester|Hinrik, hertogi af Gloucester]] * [[Henríetta, hertogaynja af Orléans]]}} }} '''Karl 1.''' ([[19. nóvember]] [[1600]] – [[30. janúar]] [[1649]]) var [[konungur]] [[England]]s, [[Írland]]s og [[Skotland]]s frá [[27. mars]] [[1625]]. Hann var sonur [[Jakob VI Skotakonungur|Jakobs Skotakonungs]] og [[Anna af Danmörku|Önnu af Danmörku]], dóttur [[Friðrik 2. Danakonungur|Friðriks 2.]]. Hann stóð í átökum við [[breska þingið]] sem taldi hann stefna að [[einveldi]]. Karl tapaði [[Biskupastríðið|Biskupastríðinu]] gegn Skotum [[1639]] og [[1642]] hófst [[Enska borgarastríðið|borgarastríð]] þegar Karl gerði tilraun til að handtaka fimm þingmenn breska þingsins grunaða um [[landráð]]. Borgarastríðinu lauk með fullkomnum ósigri stuðningsmanna Karls og stofnun [[lýðveldi]]s. Karl var dreginn fyrir rétt, dæmdur og hálshöggvinn. {{Erfðatafla þrír til þrír | fyrir=[[Jakob 6. Skotakonungur|Jakob 1.]] | titill1=[[Konungur Englands]] | titill2=[[Konungur Írlands]] | titill3=[[Konungur Skotlands]] | ár1=1625-1649 | ár2=1625-1649 | ár3=1625-1649 | eftir=[[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] }} {{Enskir, skoskir og breskir einvaldar}} {{Stubbur|æviágrip}} {{fd|1600|1649}} [[Flokkur:Konungar Englands]] [[Flokkur:Konungar Skotlands]] [[Flokkur:Konungar Írlands]] [[Flokkur:Hertogar af Jórvík]] [[Flokkur:Stuart-ætt]] ldzkrvi7b52onj8kbdvkta8dpb8pnw2 10 10473 1977423 1859381 2026-09-03T04:24:09Z Fyxi 84003 uppfæri 1977423 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Byggð | nafn = {{if empty |{{{nafn|}}} |{{{Nafn|}}} }} | nafn_í_eignarfalli = {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} | nafn_opinbert = {{{nafn_opinbert|}}} | nafn_á_frummáli = {{{nafn_á_frummáli|}}} | nafn_annað = {{if empty |{{{nafn_annað|}}} |{{{AukaNafn|}}} }} | tegund_byggðar = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|{{#if:{{{tegund_byggðar|}}}|{{{tegund_byggðar}}}|Fylki eða sjálfstjórnarsvæði}}]] <!-- myndir, kjörorð --> | fáni = {{if empty |{{{fáni|}}} |{{{Fáni|}}} }} | fáni_stærð = {{if empty |{{{fáni_stærð|}}} |125 }} | fáni_alt = {{if empty |{{{fáni_alt|}}} |Fáni {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | fáni_hlekkur = {{if empty |{{{fáni_hlekkur|}}} }} | skjaldarmerki = {{if empty |{{{skjaldarmerki|}}} |{{{Skjaldarmerki|}}} }} | skjaldarmerki_stærð = {{if empty |{{{skjaldarmerki_stærð|}}} |x85px }} | skjaldarmerki_alt = {{if empty |{{{skjaldarmerki_alt|}}} |Skjaldarmerki {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | skjaldarmerki_hlekkur = {{if empty |{{{skjaldarmerki_hlekkur|}}} }} | kjörorð = {{if empty |{{{kjörorð|}}} |{{{Kjörorð|}}} }} | orðsifjar = {{{orðsifjar|}}} | viðurnefni = {{{viðurnefni|}}} | söngur = {{{söngur|}}} <!-- kort og hnit --> | kort = {{if empty |{{{kort|}}} |{{{Kort|}}} }} | kort_stærð = {{if empty |{{{kort_stærð|}}} |280 }} | kort_alt = {{if empty |{{{kort_alt|}}} |Staðsetning {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | kort_texti = {{if empty |{{{kort_texti|}}} |Staðsetning {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} í Kanada }} | hnit = {{{hnit|}}} <!-- staðsetning --> | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} <!-- stofnun / aðild að ríkjabandalaginu --> | stofnun_titill1 = {{#if:{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }}|Aðild að ríkjabandalaginu}} | stofnun_dagsetning1 = {{#if:{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }}|{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }} {{#if:{{if empty |{{{aðild_röð|}}} |{{{AðildarRöð|}}} }}|({{if empty |{{{aðild_röð|}}} |{{{AðildarRöð|}}} }})}}}} <!-- sæti --> | sæti_gerð = {{#if:{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}|Höfuðborg<br />{{nobold|(og stærsta borg)}}|Höfuðborg}}}} | sæti = {{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }} | sæti1_gerð = {{#if:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}||Stærsta borg}}}} | sæti1 = {{#if:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}||{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}}}}} <!-- stjórnarfar, leiðtogar --> | stjórnarfar_neðan = {{{stjórnarfar_neðan|}}} | leiðtogi_titill = {{if empty |{{{landstjóri_tegund|}}} |{{{Landstjórategund|}}} }} | leiðtogi_nafn = {{if empty |{{{landstjóri|}}} |{{{Landstjóri|}}} }} | leiðtogi_titill1 = {{#if:{{if empty |{{{forsætisráðherra|}}} |{{{Forsætisráðherra|}}} }}|Forsætisráðherra }} | leiðtogi_nafn1 = {{if empty |{{{forsætisráðherra|}}} |{{{Forsætisráðherra|}}} }} | stjórnarfar_eyða1_titill = {{#if:{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|Þingmenn<br />[[Neðri málstofa kanadíska þingsins|neðri málstofu]]}} | stjórnarfar_eyða1 = {{#if:{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }} af 343 ({{replace|{{#expr:{{replace|{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|.|}}*100/343 round 1}}|.|,}}%)}} | stjórnarfar_eyða2_titill = {{#if:{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|Þingmenn<br />[[Öldungadeild kanadíska þingsins|öldungadeildar]]}} | stjórnarfar_eyða2 = {{#if:{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }} af 105 ({{replace|{{#expr:{{replace|{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|.|}}*100/105 round 1}}|.|,}}%)}} <!-- flatarmál --> | flatarmál_neðan = {{{flatarmál_neðan|}}} | flatarmál_heild_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }} | flatarmál_land_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }} | flatarmál_vatn_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }} | flatarmál_vatn_prósenta = {{if empty |{{{flatarmál_vatn_prósenta|}}} |{{{VatnPrósent|}}} |{{#if:{{both|{{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }}|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}}} |{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }}|.|}}|,|.}}*100/{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|.|}}|,|.}} round 1}}|.|,}} }} }} | flatarmál_sæti = {{if empty |{{{flatarmál_sæti|}}} |{{{SvæðisSæti|}}} }} | flatarmál_punktur = {{#if:{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|.|}}|,|.}}*100/9984670 round 1}}|.|,}}% af Kanada}} <!-- mannfjöldi --> | mannfjöldi_neðan = {{{mannfjöldi_neðan|}}} | mannfjöldi_frá_og_með = {{if empty |{{{mannfjöldi_frá_og_með|}}} |{{{FólksfjöldaÁr|}}} }} | mannfjöldi_heild = {{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}}{{{mannfjöldi_heimild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }} | mannfjöldi_sæti = {{if empty |{{{mannfjöldi_sæti|}}} |{{{FólksfjöldaSæti|}}} }} | mann_áætlun_neðan = {{{mann_áætlun_neðan|}}} | mannfjöldi_áætlun = {{if empty |{{{mannfjöldi_áætlun|}}} |{{{mann_áætlun|}}} }} | mann_áætlun_frá_og_með = {{if empty |{{{mann_áætlun_frá_og_með|}}}{{{mann_áætlun_heimild|}}} }} | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = {{if empty |{{{mannfjöldi_þéttleiki_km2|}}} |{{{Þéttleiki|}}} |{{{ÞéttleikiByggðar|}}} |{{#if:{{both|{{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }}|{{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }}}} |{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }}|.|}}|,|.}}/{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }}|.|}}|,|.}} round 2}}|.|,}} }} }} | mannfjöldi_þéttleiki_sæti = {{if empty |{{{mannfjöldi_þéttleiki_sæti|}}} |{{{ÞéttleikaSæti|}}} |{{{SætiÞéttleika|}}} }} | mannfjöldi_heiti_íbúa = {{{mannfjöldi_heiti_íbúa|}}} <!-- tímabelti --> | tímabelti_hlekkur = {{{tímabelti_hlekkur|}}} | tímabelti1 = {{if empty |{{{tímabelti1|}}} |{{{Tímabelti|}}} }} | tímabelti1_staðsetning = {{{tímabelti1_staðsetning|}}} | utc_hliðrun1 = {{{utc_hliðrun1|}}} | tímabelti1_sumartími = {{{tímabelti1_sumartími|}}} | utc_hliðrun1_sumartími = {{{utc_hliðrun1_sumartími|}}} | tímabelti2 = {{{tímabelti2|}}} | tímabelti2_staðsetning = {{{tímabelti2_staðsetning|}}} | utc_hliðrun2 = {{{utc_hliðrun2|}}} | tímabelti2_sumartími = {{{tímabelti2_sumartími|}}} | utc_hliðrun2_sumartími = {{{utc_hliðrun2_sumartími|}}} | tímabelti3 = {{{tímabelti3|}}} | tímabelti3_staðsetning = {{{tímabelti3_staðsetning|}}} | utc_hliðrun3 = {{{utc_hliðrun3|}}} | tímabelti3_sumartími = {{{tímabelti3_sumartími|}}} | utc_hliðrun3_sumartími = {{{utc_hliðrun3_sumartími|}}} | tímabelti4 = {{{tímabelti4|}}} | tímabelti4_staðsetning = {{{tímabelti4_staðsetning|}}} | utc_hliðrun4 = {{{utc_hliðrun4|}}} | tímabelti4_sumartími = {{{tímabelti4_sumartími|}}} | utc_hliðrun4_sumartími = {{{utc_hliðrun4_sumartími|}}} <!-- póstnúmer og kóðar --> | póstnúmer_gerð = {{#if:{{if empty |{{{póstfang_skammstöfun|}}} |{{{PóstSkammstöfun|}}} }}|Skammstöfun póstfangs}} | póstnúmer = {{if empty |{{{póstfang_skammstöfun|}}} |{{{PóstSkammstöfun|}}} }} | póstnúmer2_gerð = {{#if:{{if empty |{{{póstfang_forskeyti|}}} |{{{PóstfangsForskeyti|}}} }}|Póstfangsforskeyti}} | póstnúmer2 = {{if empty |{{{póstfang_forskeyti|}}} |{{{PóstfangsForskeyti|}}} }} | iso_kóði = {{if empty |{{{iso_kóði|}}} |{{{ISOTákn|}}} }} <!-- tungumál --> | eyða_nafn_hluti1 = {{#if:{{{tungumál|}}} |Opinber tungumál}} | eyða_uppl_hluti1 = {{{tungumál|}}} <!-- vefsíða, neðanmálsgreinar --> | vefsíða = {{#if:{{{vefsíða|}}}|{{{vefsíða}}}|{{#if:{{{Vefur|}}}|[https://{{{Vefur}}} {{{Vefur}}}]}}}} | neðan = {{{neðan|}}} | module = {{{module|}}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </noinclude> 8lhwd9ztjqva52ip3wtqngfsz5shsx0 1977424 1977423 2026-09-03T04:28:51Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Snið:Kanadískt fylki eða yfirráðasvæði]] á [[Snið:Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði]]: samræmi 1977423 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Byggð | nafn = {{if empty |{{{nafn|}}} |{{{Nafn|}}} }} | nafn_í_eignarfalli = {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} | nafn_opinbert = {{{nafn_opinbert|}}} | nafn_á_frummáli = {{{nafn_á_frummáli|}}} | nafn_annað = {{if empty |{{{nafn_annað|}}} |{{{AukaNafn|}}} }} | tegund_byggðar = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|{{#if:{{{tegund_byggðar|}}}|{{{tegund_byggðar}}}|Fylki eða sjálfstjórnarsvæði}}]] <!-- myndir, kjörorð --> | fáni = {{if empty |{{{fáni|}}} |{{{Fáni|}}} }} | fáni_stærð = {{if empty |{{{fáni_stærð|}}} |125 }} | fáni_alt = {{if empty |{{{fáni_alt|}}} |Fáni {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | fáni_hlekkur = {{if empty |{{{fáni_hlekkur|}}} }} | skjaldarmerki = {{if empty |{{{skjaldarmerki|}}} |{{{Skjaldarmerki|}}} }} | skjaldarmerki_stærð = {{if empty |{{{skjaldarmerki_stærð|}}} |x85px }} | skjaldarmerki_alt = {{if empty |{{{skjaldarmerki_alt|}}} |Skjaldarmerki {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | skjaldarmerki_hlekkur = {{if empty |{{{skjaldarmerki_hlekkur|}}} }} | kjörorð = {{if empty |{{{kjörorð|}}} |{{{Kjörorð|}}} }} | orðsifjar = {{{orðsifjar|}}} | viðurnefni = {{{viðurnefni|}}} | söngur = {{{söngur|}}} <!-- kort og hnit --> | kort = {{if empty |{{{kort|}}} |{{{Kort|}}} }} | kort_stærð = {{if empty |{{{kort_stærð|}}} |280 }} | kort_alt = {{if empty |{{{kort_alt|}}} |Staðsetning {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | kort_texti = {{if empty |{{{kort_texti|}}} |Staðsetning {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} í Kanada }} | hnit = {{{hnit|}}} <!-- staðsetning --> | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} <!-- stofnun / aðild að ríkjabandalaginu --> | stofnun_titill1 = {{#if:{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }}|Aðild að ríkjabandalaginu}} | stofnun_dagsetning1 = {{#if:{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }}|{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }} {{#if:{{if empty |{{{aðild_röð|}}} |{{{AðildarRöð|}}} }}|({{if empty |{{{aðild_röð|}}} |{{{AðildarRöð|}}} }})}}}} <!-- sæti --> | sæti_gerð = {{#if:{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}|Höfuðborg<br />{{nobold|(og stærsta borg)}}|Höfuðborg}}}} | sæti = {{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }} | sæti1_gerð = {{#if:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}||Stærsta borg}}}} | sæti1 = {{#if:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}||{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}}}}} <!-- stjórnarfar, leiðtogar --> | stjórnarfar_neðan = {{{stjórnarfar_neðan|}}} | leiðtogi_titill = {{if empty |{{{landstjóri_tegund|}}} |{{{Landstjórategund|}}} }} | leiðtogi_nafn = {{if empty |{{{landstjóri|}}} |{{{Landstjóri|}}} }} | leiðtogi_titill1 = {{#if:{{if empty |{{{forsætisráðherra|}}} |{{{Forsætisráðherra|}}} }}|Forsætisráðherra }} | leiðtogi_nafn1 = {{if empty |{{{forsætisráðherra|}}} |{{{Forsætisráðherra|}}} }} | stjórnarfar_eyða1_titill = {{#if:{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|Þingmenn<br />[[Neðri málstofa kanadíska þingsins|neðri málstofu]]}} | stjórnarfar_eyða1 = {{#if:{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }} af 343 ({{replace|{{#expr:{{replace|{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|.|}}*100/343 round 1}}|.|,}}%)}} | stjórnarfar_eyða2_titill = {{#if:{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|Þingmenn<br />[[Öldungadeild kanadíska þingsins|öldungadeildar]]}} | stjórnarfar_eyða2 = {{#if:{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }} af 105 ({{replace|{{#expr:{{replace|{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|.|}}*100/105 round 1}}|.|,}}%)}} <!-- flatarmál --> | flatarmál_neðan = {{{flatarmál_neðan|}}} | flatarmál_heild_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }} | flatarmál_land_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }} | flatarmál_vatn_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }} | flatarmál_vatn_prósenta = {{if empty |{{{flatarmál_vatn_prósenta|}}} |{{{VatnPrósent|}}} |{{#if:{{both|{{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }}|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}}} |{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }}|.|}}|,|.}}*100/{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|.|}}|,|.}} round 1}}|.|,}} }} }} | flatarmál_sæti = {{if empty |{{{flatarmál_sæti|}}} |{{{SvæðisSæti|}}} }} | flatarmál_punktur = {{#if:{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|.|}}|,|.}}*100/9984670 round 1}}|.|,}}% af Kanada}} <!-- mannfjöldi --> | mannfjöldi_neðan = {{{mannfjöldi_neðan|}}} | mannfjöldi_frá_og_með = {{if empty |{{{mannfjöldi_frá_og_með|}}} |{{{FólksfjöldaÁr|}}} }} | mannfjöldi_heild = {{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}}{{{mannfjöldi_heimild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }} | mannfjöldi_sæti = {{if empty |{{{mannfjöldi_sæti|}}} |{{{FólksfjöldaSæti|}}} }} | mann_áætlun_neðan = {{{mann_áætlun_neðan|}}} | mannfjöldi_áætlun = {{if empty |{{{mannfjöldi_áætlun|}}} |{{{mann_áætlun|}}} }} | mann_áætlun_frá_og_með = {{if empty |{{{mann_áætlun_frá_og_með|}}}{{{mann_áætlun_heimild|}}} }} | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = {{if empty |{{{mannfjöldi_þéttleiki_km2|}}} |{{{Þéttleiki|}}} |{{{ÞéttleikiByggðar|}}} |{{#if:{{both|{{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }}|{{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }}}} |{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }}|.|}}|,|.}}/{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }}|.|}}|,|.}} round 2}}|.|,}} }} }} | mannfjöldi_þéttleiki_sæti = {{if empty |{{{mannfjöldi_þéttleiki_sæti|}}} |{{{ÞéttleikaSæti|}}} |{{{SætiÞéttleika|}}} }} | mannfjöldi_heiti_íbúa = {{{mannfjöldi_heiti_íbúa|}}} <!-- tímabelti --> | tímabelti_hlekkur = {{{tímabelti_hlekkur|}}} | tímabelti1 = {{if empty |{{{tímabelti1|}}} |{{{Tímabelti|}}} }} | tímabelti1_staðsetning = {{{tímabelti1_staðsetning|}}} | utc_hliðrun1 = {{{utc_hliðrun1|}}} | tímabelti1_sumartími = {{{tímabelti1_sumartími|}}} | utc_hliðrun1_sumartími = {{{utc_hliðrun1_sumartími|}}} | tímabelti2 = {{{tímabelti2|}}} | tímabelti2_staðsetning = {{{tímabelti2_staðsetning|}}} | utc_hliðrun2 = {{{utc_hliðrun2|}}} | tímabelti2_sumartími = {{{tímabelti2_sumartími|}}} | utc_hliðrun2_sumartími = {{{utc_hliðrun2_sumartími|}}} | tímabelti3 = {{{tímabelti3|}}} | tímabelti3_staðsetning = {{{tímabelti3_staðsetning|}}} | utc_hliðrun3 = {{{utc_hliðrun3|}}} | tímabelti3_sumartími = {{{tímabelti3_sumartími|}}} | utc_hliðrun3_sumartími = {{{utc_hliðrun3_sumartími|}}} | tímabelti4 = {{{tímabelti4|}}} | tímabelti4_staðsetning = {{{tímabelti4_staðsetning|}}} | utc_hliðrun4 = {{{utc_hliðrun4|}}} | tímabelti4_sumartími = {{{tímabelti4_sumartími|}}} | utc_hliðrun4_sumartími = {{{utc_hliðrun4_sumartími|}}} <!-- póstnúmer og kóðar --> | póstnúmer_gerð = {{#if:{{if empty |{{{póstfang_skammstöfun|}}} |{{{PóstSkammstöfun|}}} }}|Skammstöfun póstfangs}} | póstnúmer = {{if empty |{{{póstfang_skammstöfun|}}} |{{{PóstSkammstöfun|}}} }} | póstnúmer2_gerð = {{#if:{{if empty |{{{póstfang_forskeyti|}}} |{{{PóstfangsForskeyti|}}} }}|Póstfangsforskeyti}} | póstnúmer2 = {{if empty |{{{póstfang_forskeyti|}}} |{{{PóstfangsForskeyti|}}} }} | iso_kóði = {{if empty |{{{iso_kóði|}}} |{{{ISOTákn|}}} }} <!-- tungumál --> | eyða_nafn_hluti1 = {{#if:{{{tungumál|}}} |Opinber tungumál}} | eyða_uppl_hluti1 = {{{tungumál|}}} <!-- vefsíða, neðanmálsgreinar --> | vefsíða = {{#if:{{{vefsíða|}}}|{{{vefsíða}}}|{{#if:{{{Vefur|}}}|[https://{{{Vefur}}} {{{Vefur}}}]}}}} | neðan = {{{neðan|}}} | module = {{{module|}}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </noinclude> 8lhwd9ztjqva52ip3wtqngfsz5shsx0 1977430 1977424 2026-09-03T05:16:16Z Fyxi 84003 1977430 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Byggð | nafn = {{if empty |{{{nafn|}}} |{{{Nafn|}}} }} | nafn_í_eignarfalli = {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} | nafn_opinbert = {{{nafn_opinbert|}}} | nafn_á_frummáli = {{{nafn_á_frummáli|}}} | nafn_annað = {{if empty |{{{nafn_annað|}}} |{{{AukaNafn|}}} }} | tegund_byggðar = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|{{#if:{{{tegund_byggðar|}}}|{{{tegund_byggðar}}}|Fylki eða sjálfstjórnarsvæði}}]] <!-- myndir, kjörorð --> | fáni = {{if empty |{{{fáni|}}} |{{{Fáni|}}} }} | fáni_stærð = {{if empty |{{{fáni_stærð|}}} |125 }} | fáni_alt = {{if empty |{{{fáni_alt|}}} |Fáni {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | fáni_hlekkur = {{if empty |{{{fáni_hlekkur|}}} }} | skjaldarmerki = {{if empty |{{{skjaldarmerki|}}} |{{{Skjaldarmerki|}}} }} | skjaldarmerki_stærð = {{if empty |{{{skjaldarmerki_stærð|}}} |x85px }} | skjaldarmerki_alt = {{if empty |{{{skjaldarmerki_alt|}}} |Skjaldarmerki {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | skjaldarmerki_hlekkur = {{if empty |{{{skjaldarmerki_hlekkur|}}} }} | kjörorð = {{if empty |{{{kjörorð|}}} |{{{Kjörorð|}}} }} | orðsifjar = {{{orðsifjar|}}} | viðurnefni = {{{viðurnefni|}}} | söngur = {{{söngur|}}} <!-- kort og hnit --> | kort = {{if empty |{{{kort|}}} |{{{Kort|}}} }} | kort_stærð = {{if empty |{{{kort_stærð|}}} |280 }} | kort_alt = {{if empty |{{{kort_alt|}}} |Staðsetning {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | kort_texti = {{if empty |{{{kort_texti|}}} |Staðsetning {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} í Kanada }} | hnit = {{{hnit|}}} <!-- staðsetning --> | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} <!-- stofnun / aðild að ríkjabandalaginu --> | stofnun_titill1 = {{#if:{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }}|Aðild að ríkjabandalaginu}} | stofnun_dagsetning1 = {{#if:{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }}|{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }} {{#if:{{if empty |{{{aðild_röð|}}} |{{{AðildarRöð|}}} }}|({{if empty |{{{aðild_röð|}}} |{{{AðildarRöð|}}} }})}}}} <!-- sæti --> | sæti_gerð = {{#if:{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}|Höfuðborg<br />{{nobold|(og stærsta borg)}}|Höfuðborg}}}} | sæti = {{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }} | sæti1_gerð = {{#if:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}||Stærsta borg}}}} | sæti1 = {{#if:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}||{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}}}}} <!-- stjórnarfar, leiðtogar --> | stjórnarfar_neðan = {{{stjórnarfar_neðan|}}} | leiðtogi_titill = {{if empty |{{{landstjóri_tegund|}}} |{{{Landstjórategund|}}} }} | leiðtogi_nafn = {{if empty |{{{landstjóri|}}} |{{{Landstjóri|}}} }} | leiðtogi_titill1 = {{#if:{{if empty |{{{forsætisráðherra|}}} |{{{Forsætisráðherra|}}} }}|Forsætisráðherra }} | leiðtogi_nafn1 = {{if empty |{{{forsætisráðherra|}}} |{{{Forsætisráðherra|}}} }} | stjórnarfar_eyða1_titill = {{#if:{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|Þingmenn<br />[[Neðri málstofa kanadíska þingsins|neðri málstofu]]}} | stjórnarfar_eyða1 = {{#if:{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }} af 343 ({{replace|{{#expr:{{replace|{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|.|}}*100/343 round 1}}|.|,}}%)}} | stjórnarfar_eyða2_titill = {{#if:{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|Þingmenn<br />[[Öldungadeild kanadíska þingsins|öldungadeildar]]}} | stjórnarfar_eyða2 = {{#if:{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }} af 105 ({{replace|{{#expr:{{replace|{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|.|}}*100/105 round 1}}|.|,}}%)}} <!-- flatarmál --> | flatarmál_neðan = {{{flatarmál_neðan|}}} | flatarmál_heild_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }} | flatarmál_land_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }} | flatarmál_vatn_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }} | flatarmál_vatn_prósenta = {{if empty |{{{flatarmál_vatn_prósenta|}}} |{{{VatnPrósent|}}} |{{#if:{{both|{{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }}|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}}} |{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }}|.|}}|,|.}}*100/{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|.|}}|,|.}} round 1}}|.|,}} }} }} | flatarmál_sæti = {{if empty |{{{flatarmál_sæti|}}} |{{{SvæðisSæti|}}} }} | flatarmál_punktur = {{#if:{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|.|}}|,|.}}*100/9984670 round 1}}|.|,}}% af Kanada}} <!-- mannfjöldi --> | mannfjöldi_neðan = {{{mannfjöldi_neðan|}}} | mannfjöldi_frá_og_með = {{if empty |{{{mannfjöldi_frá_og_með|}}} |{{{FólksfjöldaÁr|}}} }} | mannfjöldi_heild = {{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}}{{{mannfjöldi_heimild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }} | mannfjöldi_sæti = {{if empty |{{{mannfjöldi_sæti|}}} |{{{FólksfjöldaSæti|}}} }} | mann_áætlun_neðan = {{{mann_áætlun_neðan|}}} | mannfjöldi_áætlun = {{if empty |{{{mannfjöldi_áætlun|}}} |{{{mann_áætlun|}}} }} | mann_áætlun_frá_og_með = {{if empty |{{{mann_áætlun_frá_og_með|}}}{{{mann_áætlun_heimild|}}} }} | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = {{if empty |{{{mannfjöldi_þéttleiki_km2|}}} |{{{Þéttleiki|}}} |{{{ÞéttleikiByggðar|}}} |{{#if:{{both|{{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }}|{{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }}}} |{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }}|.|}}|,|.}}/{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }}|.|}}|,|.}} round 2}}|.|,}} }} }} | mannfjöldi_þéttleiki_sæti = {{if empty |{{{mannfjöldi_þéttleiki_sæti|}}} |{{{ÞéttleikaSæti|}}} |{{{SætiÞéttleika|}}} }} | mannfjöldi_heiti_íbúa = {{{mannfjöldi_heiti_íbúa|}}} <!-- tímabelti --> | tímabelti_hlekkur = {{{tímabelti_hlekkur|}}} | tímabelti1 = {{if empty |{{{tímabelti1|}}} |{{{Tímabelti|}}} }} | tímabelti1_staðsetning = {{{tímabelti1_staðsetning|}}} | utc_hliðrun1 = {{{utc_hliðrun1|}}} | tímabelti1_sumartími = {{{tímabelti1_sumartími|}}} | utc_hliðrun1_sumartími = {{{utc_hliðrun1_sumartími|}}} | tímabelti2 = {{{tímabelti2|}}} | tímabelti2_staðsetning = {{{tímabelti2_staðsetning|}}} | utc_hliðrun2 = {{{utc_hliðrun2|}}} | tímabelti2_sumartími = {{{tímabelti2_sumartími|}}} | utc_hliðrun2_sumartími = {{{utc_hliðrun2_sumartími|}}} | tímabelti3 = {{{tímabelti3|}}} | tímabelti3_staðsetning = {{{tímabelti3_staðsetning|}}} | utc_hliðrun3 = {{{utc_hliðrun3|}}} | tímabelti3_sumartími = {{{tímabelti3_sumartími|}}} | utc_hliðrun3_sumartími = {{{utc_hliðrun3_sumartími|}}} | tímabelti4 = {{{tímabelti4|}}} | tímabelti4_staðsetning = {{{tímabelti4_staðsetning|}}} | utc_hliðrun4 = {{{utc_hliðrun4|}}} | tímabelti4_sumartími = {{{tímabelti4_sumartími|}}} | utc_hliðrun4_sumartími = {{{utc_hliðrun4_sumartími|}}} <!-- póstnúmer og kóðar --> | póstnúmer_gerð = {{#if:{{if empty |{{{póstfang_skammstöfun|}}} |{{{PóstSkammstöfun|}}} }}|Skammstöfun póstfangs}} | póstnúmer = {{if empty |{{{póstfang_skammstöfun|}}} |{{{PóstSkammstöfun|}}} }} | póstnúmer2_gerð = {{#if:{{if empty |{{{póstfang_forskeyti|}}} |{{{PóstfangsForskeyti|}}} }}|Póstfangsforskeyti}} | póstnúmer2 = {{if empty |{{{póstfang_forskeyti|}}} |{{{PóstfangsForskeyti|}}} }} | iso_kóði = {{if empty |{{{iso_kóði|}}} |{{{ISOTákn|}}} }} <!-- tungumál --> | eyða_nafn_hluti1 = {{#if:{{{tungumál|}}} |Opinber tungumál}} | eyða_uppl_hluti1 = {{{tungumál|}}} <!-- vefsíða, neðanmálsgreinar --> | vefsíða = {{#if:{{{vefsíða|}}}|{{{vefsíða}}}|{{#if:{{{Vefur|}}}|[https://{{{Vefur}}} {{{Vefur}}}]}}}} | neðan = {{if empty |{{{neðan|}}} |Sætaröðun miðast við öll [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkin og svæðin]].}} | module = {{{module|}}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </noinclude> 2m5ruc0h83neu5ehfv83nuir9tzi2wh 1977431 1977430 2026-09-03T05:24:18Z Fyxi 84003 1977431 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Byggð | nafn = {{if empty |{{{nafn|}}} |{{{Nafn|}}} }} | nafn_í_eignarfalli = {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} | nafn_opinbert = {{{nafn_opinbert|}}} | nafn_á_frummáli = {{{nafn_á_frummáli|}}} | nafn_annað = {{if empty |{{{nafn_annað|}}} |{{{AukaNafn|}}} }} | tegund_byggðar = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|{{#if:{{{tegund_byggðar|}}}|{{{tegund_byggðar}}}|Fylki eða sjálfstjórnarsvæði}}]] <!-- myndir, kjörorð --> | fáni = {{if empty |{{{fáni|}}} |{{{Fáni|}}} }} | fáni_stærð = {{if empty |{{{fáni_stærð|}}} |125 }} | fáni_alt = {{if empty |{{{fáni_alt|}}} |Fáni {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | fáni_hlekkur = {{if empty |{{{fáni_hlekkur|}}} }} | skjaldarmerki = {{if empty |{{{skjaldarmerki|}}} |{{{Skjaldarmerki|}}} }} | skjaldarmerki_stærð = {{if empty |{{{skjaldarmerki_stærð|}}} |x85px }} | skjaldarmerki_alt = {{if empty |{{{skjaldarmerki_alt|}}} |Skjaldarmerki {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | skjaldarmerki_hlekkur = {{if empty |{{{skjaldarmerki_hlekkur|}}} }} | kjörorð = {{if empty |{{{kjörorð|}}} |{{{Kjörorð|}}} }} | orðsifjar = {{{orðsifjar|}}} | viðurnefni = {{{viðurnefni|}}} | söngur = {{{söngur|}}} <!-- kort og hnit --> | kort = {{if empty |{{{kort|}}} |{{{Kort|}}} }} | kort_stærð = {{if empty |{{{kort_stærð|}}} |280 }} | kort_alt = {{if empty |{{{kort_alt|}}} |Staðsetning {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} }} | kort_texti = {{if empty |{{{kort_texti|}}} |Staðsetning {{if empty |{{{nafn_í_eignarfalli|}}} |{{{NafnEignarfall|}}} }} í Kanada }} | hnit = {{{hnit|}}} <!-- staðsetning --> | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} <!-- stofnun / aðild að ríkjabandalaginu --> | stofnun_titill1 = {{#if:{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }}|Aðild að ríkjabandalaginu}} | stofnun_dagsetning1 = {{#if:{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }}|{{if empty |{{{aðild_dagsetning|}}} |{{{AðildarDagsetning|}}} }} {{#if:{{if empty |{{{aðild_röð|}}} |{{{AðildarRöð|}}} }}|({{if empty |{{{aðild_röð|}}} |{{{AðildarRöð|}}} }})}}}} <!-- sæti --> | sæti_gerð = {{#if:{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}|Höfuðborg<br />{{nobold|(og stærsta borg)}}|Höfuðborg}}}} | sæti = {{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }} | sæti1_gerð = {{#if:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}||Stærsta borg}}}} | sæti1 = {{#if:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{#ifeq:{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}|{{if empty |{{{höfuðborg|}}} |{{{Höfuðborg|}}} }}||{{if empty |{{{stærsta_borg|}}} |{{{StærstaBorgin|}}} }}}}}} <!-- stjórnarfar, leiðtogar --> | stjórnarfar_neðan = {{{stjórnarfar_neðan|}}} | leiðtogi_titill = {{if empty |{{{landstjóri_tegund|}}} |{{{Landstjórategund|}}} }} | leiðtogi_nafn = {{if empty |{{{landstjóri|}}} |{{{Landstjóri|}}} }} | leiðtogi_titill1 = {{#if:{{if empty |{{{forsætisráðherra|}}} |{{{Forsætisráðherra|}}} }}|Forsætisráðherra }} | leiðtogi_nafn1 = {{if empty |{{{forsætisráðherra|}}} |{{{Forsætisráðherra|}}} }} | stjórnarfar_eyða1_titill = {{#if:{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|Þingmenn<br />[[Neðri málstofa kanadíska þingsins|neðri málstofu]]}} | stjórnarfar_eyða1 = {{#if:{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }} af 343 ({{replace|{{#expr:{{replace|{{if empty |{{{sæti_neðri_málstofa|}}} |{{{SætiNeðriMálstofa|}}} }}|.|}}*100/343 round 1}}|.|,}}%)}} | stjórnarfar_eyða2_titill = {{#if:{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|Þingmenn<br />[[Öldungadeild kanadíska þingsins|öldungadeildar]]}} | stjórnarfar_eyða2 = {{#if:{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }} af 105 ({{replace|{{#expr:{{replace|{{if empty |{{{sæti_öldungadeild|}}} |{{{SætiÖldungardeild|}}} }}|.|}}*100/105 round 1}}|.|,}}%)}} <!-- flatarmál --> | flatarmál_neðan = {{{flatarmál_neðan|}}} | flatarmál_heild_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }} | flatarmál_land_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }} | flatarmál_vatn_km2 = {{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }} | flatarmál_vatn_prósenta = {{if empty |{{{flatarmál_vatn_prósenta|}}} |{{{VatnPrósent|}}} |{{#if:{{both|{{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }}|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}}} |{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_vatn_km2|}}} |{{{SvæðiVatn|}}} }}|.|}}|,|.}}*100/{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|.|}}|,|.}} round 1}}|.|,}} }} }} | flatarmál_sæti = {{if empty |{{{flatarmál_sæti|}}} |{{{SvæðisSæti|}}} }} | flatarmál_punktur = {{#if:{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_heild_km2|}}} |{{{SvæðiSamtals|}}} }}|.|}}|,|.}}*100/9984670 round 1}}|.|,}}% af Kanada}} <!-- mannfjöldi --> | mannfjöldi_neðan = {{{mannfjöldi_neðan|}}} | mannfjöldi_frá_og_með = {{if empty |{{{mannfjöldi_frá_og_með|}}} |{{{FólksfjöldaÁr|}}} }} | mannfjöldi_heild = {{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}}{{{mannfjöldi_heimild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }} | mannfjöldi_sæti = {{if empty |{{{mannfjöldi_sæti|}}} |{{{FólksfjöldaSæti|}}} }} | mann_áætlun_neðan = {{{mann_áætlun_neðan|}}} | mannfjöldi_áætlun = {{if empty |{{{mannfjöldi_áætlun|}}}{{#if:{{{mann_áætlun_heimild|}}}|{{{mann_áætlun_heimild}}}}} |{{{mann_áætlun|}}}{{#if:{{{mann_áætlun_heimild|}}}|{{{mann_áætlun_heimild}}}}} }} | mann_áætlun_frá_og_með = {{{mann_áætlun_frá_og_með|}}} | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = {{if empty |{{{mannfjöldi_þéttleiki_km2|}}} |{{{Þéttleiki|}}} |{{{ÞéttleikiByggðar|}}} |{{#if:{{both|{{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }}|{{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }}}} |{{replace|{{#expr:{{replace|{{replace|{{if empty |{{{mannfjöldi_heild|}}} |{{{Fólksfjöldi|}}} }}|.|}}|,|.}}/{{replace|{{replace|{{if empty |{{{flatarmál_land_km2|}}} |{{{SvæðiLand|}}} }}|.|}}|,|.}} round 2}}|.|,}} }} }} | mannfjöldi_þéttleiki_sæti = {{if empty |{{{mannfjöldi_þéttleiki_sæti|}}} |{{{ÞéttleikaSæti|}}} |{{{SætiÞéttleika|}}} }} | mannfjöldi_heiti_íbúa = {{{mannfjöldi_heiti_íbúa|}}} <!-- tímabelti --> | tímabelti_hlekkur = {{{tímabelti_hlekkur|}}} | tímabelti1 = {{if empty |{{{tímabelti1|}}} |{{{Tímabelti|}}} }} | tímabelti1_staðsetning = {{{tímabelti1_staðsetning|}}} | utc_hliðrun1 = {{{utc_hliðrun1|}}} | tímabelti1_sumartími = {{{tímabelti1_sumartími|}}} | utc_hliðrun1_sumartími = {{{utc_hliðrun1_sumartími|}}} | tímabelti2 = {{{tímabelti2|}}} | tímabelti2_staðsetning = {{{tímabelti2_staðsetning|}}} | utc_hliðrun2 = {{{utc_hliðrun2|}}} | tímabelti2_sumartími = {{{tímabelti2_sumartími|}}} | utc_hliðrun2_sumartími = {{{utc_hliðrun2_sumartími|}}} | tímabelti3 = {{{tímabelti3|}}} | tímabelti3_staðsetning = {{{tímabelti3_staðsetning|}}} | utc_hliðrun3 = {{{utc_hliðrun3|}}} | tímabelti3_sumartími = {{{tímabelti3_sumartími|}}} | utc_hliðrun3_sumartími = {{{utc_hliðrun3_sumartími|}}} | tímabelti4 = {{{tímabelti4|}}} | tímabelti4_staðsetning = {{{tímabelti4_staðsetning|}}} | utc_hliðrun4 = {{{utc_hliðrun4|}}} | tímabelti4_sumartími = {{{tímabelti4_sumartími|}}} | utc_hliðrun4_sumartími = {{{utc_hliðrun4_sumartími|}}} <!-- póstnúmer og kóðar --> | póstnúmer_gerð = {{#if:{{if empty |{{{póstfang_skammstöfun|}}} |{{{PóstSkammstöfun|}}} }}|Skammstöfun póstfangs}} | póstnúmer = {{if empty |{{{póstfang_skammstöfun|}}} |{{{PóstSkammstöfun|}}} }} | póstnúmer2_gerð = {{#if:{{if empty |{{{póstfang_forskeyti|}}} |{{{PóstfangsForskeyti|}}} }}|Póstfangsforskeyti}} | póstnúmer2 = {{if empty |{{{póstfang_forskeyti|}}} |{{{PóstfangsForskeyti|}}} }} | iso_kóði = {{if empty |{{{iso_kóði|}}} |{{{ISOTákn|}}} }} <!-- tungumál --> | eyða_nafn_hluti1 = {{#if:{{{tungumál|}}} |Opinber tungumál}} | eyða_uppl_hluti1 = {{{tungumál|}}} <!-- vefsíða, neðanmálsgreinar --> | vefsíða = {{#if:{{{vefsíða|}}}|{{{vefsíða}}}|{{#if:{{{Vefur|}}}|[https://{{{Vefur}}} {{{Vefur}}}]}}}} | neðan = {{if empty |{{{neðan|}}} |Sætaröðun miðast við öll [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkin og svæðin]].}} | module = {{{module|}}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} [[Flokkur:Upplýsingasnið]] </noinclude> gxfdoia2o7rm56hgucpvzpnr15q4hpk 0 10639 1977437 1947446 2026-09-03T06:20:08Z Fyxi 84003 snið 1977437 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Breska-Kólumbía | nafn_í_eignarfalli = Bresku-Kólumbíu | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = {{Lang|en|British Columbia}} | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of British Columbia.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of British Columbia.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Splendor sine occasu}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Óskertur ljómi)}} | kort = British Columbia in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1871|7|20}} | aðild_röð = Sjöunda | höfuðborg = [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)|Viktoría]] | stærsta_borg = [[Vancouver]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Wendy Cocchia | forsætisráðherra = David Eby | sæti_neðri_málstofa = 43 | sæti_öldungadeild = 6 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 944735 | flatarmál_land_km2 = 925186 | flatarmál_vatn_km2 = 19549 | flatarmál_sæti = 5. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 5000879 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 3. sæti | mannfjöldi_áætlun = 5658528 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 5,29 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Fjallatími|MST]] | utc_hliðrun1 = −07:00 | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti1_staðsetning = Mestallt fylkið | tímabelti2 = [[Fjallatími|MST]] | utc_hliðrun2 = −07:00 | tímabelti2_sumartími = [[Fjallatími|MDT]] | utc_hliðrun2_sumartími = −06:00 | tímabelti2_staðsetning = Suðausturhluti fylkisins | póstfang_skammstöfun = BC | póstfang_forskeyti = V | iso_kóði = CA-BC | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Bcmap.png|thumb|Helstu þéttbýlisstaðir.]] [[Mynd:BC-relief.png|thumbnail|Upphleypt kort af Bresku-Kólumbíu.]] [[Mynd:Mount Robson Park-British Columbia-Canada.JPG|thumbnail|Mount Robson í Klettafjöllum.]] '''Breska-Kólumbía''' (enska: ''British Columbia'') er [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki]] suðvestast í [[Kanada]]. Það var sjötta fylkið til að ganga í fylkjasambandið (sjöunda ef sjálfstjórnarsvæðin eru tekin með). Fjöll og skógar eru áberandi í landslagi fylkisins. ==Söguágrip== Á því landsvæði sem nú er Breska-Kólumbía nær saga frumbyggja yfir a.m.k. 10.000 ár. Evrópskir landkönnuðir fóru þar um undir lok 18. aldar, en landnám í stórum stíl hófst á fyrri hluta 19. aldar. Hudson Bay félagið sem verslaði með skinn nefndi svæðið eftir Kólumbíufljóti árið 1858. Árið 1871 varð það 6. hérað Kanada. Lokið var við síðasta legg Kyrrahafslestarinnar (Pacific Rail) til Vancouver árið 1885 og með tilkomu hennar urðu efnahagslegar framfarir. Skógarhögg varð æ mikilvægari grein. ==Landafræði og náttúrufar== Breska-Kólumbía er 944,735 km{{sup|2}} að flatarmáli. Fylkið á landamæri að [[Alberta (fylki)|Alberta]] í austri, [[Júkon]], [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] og bandaríska fylkinu [[Alaska]] í norðri og bandarísku fylkjunum [[Washington (fylki)|Washington]], [[Idaho]] og [[Montana]] í suðri. Þrír fjórðu hlutar fylkisins eru fjalllendi í yfir 1000 metra hæð, þar á meðal [[Klettafjöll]] í austri, [[Strandfjöll]] í vestri og [[Fossafjöll]] í suðri. Hæsta fjallið er Mount Fairweather, nálægt landamærum Alaska, 4.663 metrar yfir sjávarmáli. Í miðju fylkinu er háslétta þar sem rignir lítið, hún er fremur gróðursnauð og telst að hluta eyðimörk. Hins vegar er vesturhluti [[Vancouvereyja|Vancouvereyju]] úrkomusamasti staður Norður-Ameríku. Ströndin er mjög vogskorin og með mörgum fjörðum og eyjum. Stærstu eyjarnar fyrir utan Vancouvereyju eru í [[Eyjaklasi|eyjaklasanum]] [[Haida Gwaii]]. [[Columbia-fljót]] á upptök sín í fylkinu og rennur til Kyrrahafsstrandar Bandaríkjanna. Um 60% fylkisins eru skógi vaxin. Finna má mörg hundruð ára gömul tré af tegundum eins og [[risalífviður|risalífviði]], [[marþöll]], [[degli]] og [[sitkagreni]] í tempruðu regnskógunum við vesturströndina. Mikið er af [[blágreni]], [[hvítgreni]] og [[fjallaþinur|fjallaþini]] inni í landi. Aðeins um 5% svæði fylkisins eru hentug til ræktunar. Mörg vernduð svæði og þjóðgarðar eru innan Bresku-Kólumbíu. 12,5% fylkisins eru verndað land. Meðal þjóðgarða eru [[Glacier-þjóðgarðurinn (Kanada)|Glacier-þjóðgarðurinn]], [[Kootenay-þjóðgarðurinn]], [[Yoho-þjóðgarðurinn]], [[Pacific Rim-þjóðgarðurinn]] og [[Mount Revelstoke-þjóðgarðurinn]]. Sumarið 2021 mældist hæsti hiti í Kanada í þorpinu Lytton í fylkinu eða tæpar 50 gráður. ==Samfélag== Fólksfjöldi í fylkinu var um 5,65 milljónir árið 2026.<ref name="mann-2026-q1" /> [[Vancouver]] er stærsta borg fylkisins og þriðja stærsta borg Kanada. Borgin [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)|Viktoría]] á [[Vancouver eyja|Vancouvereyju]] er næststærsta borgin og höfuðborg fylkisins. Stærsta borgin í norðri er [[Prince George]]. Flestir íbúa fylkisins búa innan marka Vancouver, Viktoríu og nálægra svæða. Um 72% vinnandi fólks starfar í þjónustugeiranum. Ferðaþjónusta, skógarhögg og fiskveiðar eru meðal atvinnugreina. Asískir innflytjendur eru um fjórðungur íbúa Bresku-Kólumbíu. ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Heimild== {{commons||Bresku-Kólumbíu}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= British Columbia|mánuðurskoðað= 21. nóv.|árskoðað= 2016 }} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * [http://pnw.wikicities.com Norðvestur Kyrrahafssamfélagið]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} — Wiki um norðvestur Kyrrahaf * [http://www.hellobc.com Ferðamannavefur Bresku-Kólumbíu] * [http://www.egwald.com/ubcstudent/prose/politicaleconomy.php The Political Economy of British Columbia's Rainforests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614005959/http://www.egwald.com/ubcstudent/prose/politicaleconomy.php |date=2006-06-14 }} {{Kanada}} [[Flokkur:Breska Kólumbía| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] qevikc5zpz6px5j9qwk28snn4byc1lu 1977443 1977437 2026-09-03T06:23:22Z Fyxi 84003 1977443 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Breska-Kólumbía | nafn_í_eignarfalli = Bresku-Kólumbíu | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = {{Lang|en|British Columbia}} | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of British Columbia.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of British Columbia.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Splendor sine occasu}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Óskertur ljómi)}} | kort = British Columbia in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1871|7|20}} | aðild_röð = Sjöunda | höfuðborg = [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)|Viktoría]] | stærsta_borg = [[Vancouver]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Wendy Cocchia | forsætisráðherra = David Eby | sæti_neðri_málstofa = 43 | sæti_öldungadeild = 6 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 944735 | flatarmál_land_km2 = 925186 | flatarmál_vatn_km2 = 19549 | flatarmál_sæti = 5. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 5000879 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 3. sæti | mannfjöldi_áætlun = 5658528 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 5,29 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Fjallatími|MST]] | utc_hliðrun1 = −07:00 | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti1_staðsetning = Mestallt fylkið | tímabelti2 = [[Fjallatími|MST]] | utc_hliðrun2 = −07:00 | tímabelti2_sumartími = [[Fjallatími|MDT]] | utc_hliðrun2_sumartími = −06:00 | tímabelti2_staðsetning = Suðausturhluti fylkisins | póstfang_skammstöfun = BC | póstfang_forskeyti = V | iso_kóði = CA-BC | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Bcmap.png|thumb|Helstu þéttbýlisstaðir.]] [[Mynd:BC-relief.png|thumbnail|Upphleypt kort af Bresku-Kólumbíu.]] [[Mynd:Mount Robson Park-British Columbia-Canada.JPG|thumbnail|Mount Robson í Klettafjöllum.]] '''Breska-Kólumbía''' (enska: ''British Columbia'') er [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki]] suðvestast í [[Kanada]]. Það var sjötta fylkið til að ganga í fylkjasambandið (sjöunda ef sjálfstjórnarsvæðin eru tekin með). Fjöll og skógar eru áberandi í landslagi fylkisins. ==Söguágrip== Á því landsvæði sem nú er Breska-Kólumbía nær saga frumbyggja yfir a.m.k. 10.000 ár. Evrópskir landkönnuðir fóru þar um undir lok 18. aldar, en landnám í stórum stíl hófst á fyrri hluta 19. aldar. Hudson Bay félagið sem verslaði með skinn nefndi svæðið eftir Kólumbíufljóti árið 1858. Árið 1871 varð það 6. hérað Kanada. Lokið var við síðasta legg Kyrrahafslestarinnar (Pacific Rail) til Vancouver árið 1885 og með tilkomu hennar urðu efnahagslegar framfarir. Skógarhögg varð æ mikilvægari grein. ==Landafræði og náttúrufar== Breska-Kólumbía er 944,735 km{{sup|2}} að flatarmáli. Fylkið á landamæri að [[Alberta (fylki)|Alberta]] í austri, [[Júkon]], [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] og bandaríska fylkinu [[Alaska]] í norðri og bandarísku fylkjunum [[Washington (fylki)|Washington]], [[Idaho]] og [[Montana]] í suðri. Þrír fjórðu hlutar fylkisins eru fjalllendi í yfir 1000 metra hæð, þar á meðal [[Klettafjöll]] í austri, [[Strandfjöll]] í vestri og [[Fossafjöll]] í suðri. Hæsta fjallið er Mount Fairweather, nálægt landamærum Alaska, 4.663 metrar yfir sjávarmáli. Í miðju fylkinu er háslétta þar sem rignir lítið, hún er fremur gróðursnauð og telst að hluta eyðimörk. Hins vegar er vesturhluti [[Vancouvereyja|Vancouvereyju]] úrkomusamasti staður Norður-Ameríku. Ströndin er mjög vogskorin og með mörgum fjörðum og eyjum. Stærstu eyjarnar fyrir utan Vancouvereyju eru í [[Eyjaklasi|eyjaklasanum]] [[Haida Gwaii]]. [[Columbia-fljót]] á upptök sín í fylkinu og rennur til Kyrrahafsstrandar Bandaríkjanna. Um 60% fylkisins eru skógi vaxin. Finna má mörg hundruð ára gömul tré af tegundum eins og [[risalífviður|risalífviði]], [[marþöll]], [[degli]] og [[sitkagreni]] í tempruðu regnskógunum við vesturströndina. Mikið er af [[blágreni]], [[hvítgreni]] og [[fjallaþinur|fjallaþini]] inni í landi. Aðeins um 5% svæði fylkisins eru hentug til ræktunar. Mörg vernduð svæði og þjóðgarðar eru innan Bresku-Kólumbíu. 12,5% fylkisins eru verndað land. Meðal þjóðgarða eru [[Glacier-þjóðgarðurinn (Kanada)|Glacier-þjóðgarðurinn]], [[Kootenay-þjóðgarðurinn]], [[Yoho-þjóðgarðurinn]], [[Pacific Rim-þjóðgarðurinn]] og [[Mount Revelstoke-þjóðgarðurinn]]. Sumarið 2021 mældist hæsti hiti í Kanada í þorpinu Lytton í fylkinu eða tæpar 50 gráður. ==Samfélag== Fólksfjöldi í fylkinu var um 5,65 milljónir árið 2026.<ref name="mann-2026-q1" /> [[Vancouver]] er stærsta borg fylkisins og þriðja stærsta borg Kanada. Borgin [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)|Viktoría]] á [[Vancouver eyja|Vancouvereyju]] er næststærsta borgin og höfuðborg fylkisins. Stærsta borgin í norðri er [[Prince George]]. Flestir íbúa fylkisins búa innan marka Vancouver, Viktoríu og nálægra svæða. Um 72% vinnandi fólks starfar í þjónustugeiranum. Ferðaþjónusta, skógarhögg og fiskveiðar eru meðal atvinnugreina. Asískir innflytjendur eru um fjórðungur íbúa Bresku-Kólumbíu. ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Heimild== {{commons||Bresku-Kólumbíu}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= British Columbia|mánuðurskoðað= 21. nóv.|árskoðað= 2016 }} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * [http://pnw.wikicities.com Norðvestur Kyrrahafssamfélagið]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} — Wiki um norðvestur Kyrrahaf * [http://www.hellobc.com Ferðamannavefur Bresku-Kólumbíu] * [http://www.egwald.com/ubcstudent/prose/politicaleconomy.php The Political Economy of British Columbia's Rainforests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614005959/http://www.egwald.com/ubcstudent/prose/politicaleconomy.php |date=2006-06-14 }} {{Kanada}} [[Flokkur:Breska-Kólumbía| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] 64x4i2s5oggzzz28x90sm9llia9hc3p 0 10862 1977432 1872280 2026-09-03T05:38:34Z Fyxi 84003 snið 1977432 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Alberta | nafn_í_eignarfalli = Alberta | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Alberta.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Alberta.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Fortis et liber}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Öflug og frjáls)}} | kort = Alberta in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1905|9|1}} (skipt upp frá [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]]) | aðild_röð = Tíunda, með [[Saskatchewan]] | höfuðborg = [[Edmonton]] | stærsta_borg = [[Calgary]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Salma Lakhani | forsætisráðherra = Danielle Smith | sæti_neðri_málstofa = 37 | sæti_öldungadeild = 6 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 661848 | flatarmál_land_km2 = 642317 | flatarmál_vatn_km2 = 19531 | flatarmál_sæti = 6. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 4262635 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 4. sæti | mannfjöldi_áætlun = 5048151 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 6,44 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Miðtími|CST]] | utc_hliðrun1 = −06:00 | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti1_staðsetning = | tímabelti2 = | utc_hliðrun2 = | tímabelti2_sumartími = | utc_hliðrun2_sumartími = | tímabelti2_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = AB | póstfang_forskeyti = T | iso_kóði = CA-AB | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Alberta's Cities.png|thumb|Borgir og bæir í Alberta.]] '''Alberta''' er eitt af [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkjum]] [[Kanada]]. Það er nefnt í höfuðið á [[Louise prinsessa, Hertogaynja af Argyll|prinsessunni Lovísu Karólínu Albertu]] (1848-1939), fjórðu dóttur [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu Bretadrottningar]]. Lovísa prinsessa var einnig eiginkona [[John Douglas Sutherland Campbell, Níundi Hertogi af Argyll|Sir John Campbell]], sem var [[yfirlandsstjóri Kanada]] frá 1878-1883. Alberta er 4. fjölmennasta og 4. stærsta fylki Kanada og var stofnað árið 1905. Fólksfjöldi árið [[2026]] var um 5 milljónir.<ref name="mann-2026-q1" /> ==Söguágrip== Frumbyggjar hafa verið á svæðinu sem nú er Alberta að minnsta kosti í 8000 ár. Þeir veiddu vísunda á sléttunum þar. Meðal hópa frumbyggja voru [[Blackfoot|Svartfætlingar]], [[Shoshone|Sjósjónar]], [[Cree|Kríar]] og [[Chipewyan|Tsjipewar]]. Þegar Evrópubúar komu á svæðið sýktust frumbyggjar af [[bólusótt]] og varð mannfall af þeim völdum. Frumbyggjarnir áttu í innbyrðis átökum og í lok 18. aldar hröktu Svartfætlingar Sjósjónaættbálka suður á bóginn. Fyrsti Evrópubúinn sem kom til Alberta var líklega skinnakaupmaðurinn og Frakkinn Pierre La Vérendrye sem kom frá [[Manitoba]] árið 1730. Um miðja öldina voru könnuðir eins og [[David Thompson]] og [[Alexander MacKenzie]] á svæðinu. MacKenzie nam land við [[Fort Chipewyan]] fyrstur Evrópubúa árið 1788. Franskir og breskir skinnakaupmenn áttu í erjum á svæðinu. Margir bæir og borgir í fylkinu voru fyrst stofnuð sem verslunarstaðir fyrir skinnavöru. Hudson-flóafélagið gerði tilkall til svæðisins og taldi það hluta af [[Rupert's Land]] (einnig [[Norðvesturhéruðin]]) þar til það lét svæðið af höndum til Kanadastjórnar árið 1868. Stjórnin vann að þvi að gera samninga við frumbyggja svæðisins um notkun lands. Til að koma á stöðugleika á svæðinu stofnuðu stjórnvöld til lögregluliðs (North-West Mounted Police) sem hafði bækistöðvar í bæjum eins og Fort MacLeod, Edmonton og Calgary. Árið 1882 varð svæðið hluti af Norðvesturhéruðunum, kallað District of Alberta. Í lok 19. aldar höfðu Evrópubúar gengið nærri stofnum [[vísundur|vísunda]] á svæðinu sem kom niður á frumbyggjum þar sem vísundakjöt var aðalfæða þeirra. Eftir því sem vísundunum fækkaði hófu þeir að rækta búfénað, aðallega nautgripi. Bandarískir innflytjendur komu í stórum stíl til að freista gæfunnar í landbúnaði. Einnig komu hópar frá meginlandi Evrópu, mest frá Þýskalandi, Úkraínu og Skandinavíu. Þann 1. september árið 1905 varð Alberta að fylki innan Kanada. Ríkistjórnin í [[Ottawa]] hafði fyrst um sinn umráð yfir náttúruauðlindum svæðisins. Bændur komust til valda í stjórnmálum á 3. áratug 20. aldar, þar sem óánægja var með viðskipti (lágt hveitiverð), ákvarðanir stjórnvalda og lestarfélaga. Eftir heimstyrjöldina síðari fannst olía og gas í fylkinu og hagur íbúa vænkaðist. Borgirnar Edmonton og Calgary stækkuðu. Flokkurinn [[Social Credit Party]], stofnaður af predikaranum William Aberhart, var við völd í Alberta frá 1935 til 1971. Síðan tók Framsækni íhaldsflokkurinn (Progressive Conservative Party) við þar til 2015. ==Samfélag== Höfuðborg Alberta er [[Edmonton]]. Fjölmennasta borgarsvæði þess, [[Calgary]], í suðurhluta Alberta, er einnig miðdepill efnahags fylkisins. Meira en milljón íbúa býr í hvorri borg um sig. Fjölmennasta borg á eftir þeim er [[Red Deer]] með tæplega 100 þúsund íbúa. Aðrar borgir sem nefna má eru [[Lethbridge]] og [[Fort McMurray]]. 81% af íbúum Alberta búa í þéttbýli og 19% í dreifbýli. [[Calgary-Edmonton gangurinn|Calgary-Edmonton möndullinn]] er þéttbýlasta svæði fylkisins og eitt það þéttbýlasta í öllu Kanada. Í [[Calgary]] er hátíðin ''the Stampede'' haldin árlega en þar er sveita- og kúrekamenningu fagnað. Í [[Banff]] er árlega kvikmyndahátíðin ''Banff Mountain Film Festival''. ==Landsvæði== Alberta á landamæri að [[Saskatchewan]] í austri og [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í vestri, [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] í norðri og bandaríska fylkinu [[Montana]] í suðri. Í vesturhluta fylkisins eru [[Klettafjöll]]. Þar eru þjóðgarðarnir [[Jasperþjóðgarðurinn|Jasper]], [[Banffþjóðgarðurinn|Banff]] og [[Waterton Lakes-þjóðgarðurinn]]. Aðrir þjóðgarðar eru [[Elk Island-þjóðgarðurinn]] austur af [[Edmonton]] og [[Wood Buffalo-þjóðgarðurinn]] í norðurhlutanum. Hæsta fjallið er [[Mount Columbia]] (3,747m). Suður-Alberta er hluti af [[Slétturnar miklu|kanadísku sléttunum]]. Í norðri eru skógar og vötn. Í suðaustri eru [[Badlands (Alberta)|Badlands]] þar sem landslag er gróðursnautt og skorið giljum. Þar hefur fundist mikið af risaeðlubeinum. Í Alberta er meginlandsloftslag með lítilli úrkomu, hlýjum sumrum og köldum vetrum. [[Mynd:Spirit Island, Maligne Lake, Jasper NP.jpg|thumb|Í Jasper-þjóðgarðinum: Maligne-vatn.]] [[Mynd:The-Three-Sisters-Szmurlo.jpg|thumbnail|Three sisters við Canmore]] ==Dýralíf og gróður== Í fylkinu má meðal annars finna [[sauðnaut]], [[elgur|elgi]], [[svartbjörn|svart-]] og [[brúnbjörn|brúnbirni]], [[úlfur|úlfa]], [[klettafjallageit]], [[hjartardýr]], [[múrmeldýr]] og [[íkorni|íkorna]]. Fuglalíf er fjölbreytt, t.d. [[skallaörn|skallaernir]], [[haukur|haukar]], [[ugla|uglur]], [[gæs]]ir, [[önd|endur]], [[himbrimi|himbrimar]], [[gjóður|gjóðar]] og [[kráka|krákur]]. Miklir skógar eru í [[Klettafjöll]]um og í norðurhluta Alberta. Trjátegundir sem þar má finna eru m.a. [[hvítgreni]], [[blágreni]], [[stafafura]], fjalla[[þinur]], [[degli]], [[balsamösp]], [[elri]] og [[hlynur|hlyn]]tegundir. Reglulega koma upp skógareldar í þjóðgörðunum. ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Heimild== {{commons||Alberta}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Alberta|mánuðurskoðað= 9. nóv|árskoðað= 2016 }} ==Tenglar== * {{Opinber vefsíða}} {{Alberta}} {{Kanada}} [[Flokkur:Alberta| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] ocx847gt4vhbz4qgu1nqybaxsfzpdku 10 10863 1977433 1890877 2026-09-03T05:49:32Z Fyxi 84003 nav 1977433 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Alberta | title = Bæjarsamfélög í [[Alberta (fylki)|Alberta]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | image = [[Mynd:Flag of Alberta.svg|50px]] | group1 = Bæir | list1 = * [[Airdrie (Alberta)|Airdrie]] * [[Calgary]] * [[Camrose (Alberta)|Camrose]] * [[Cold Lake (Alberta)|Cold Lake]] * [[Edmonton]] * [[Fort Saskatchewan]] * [[Grande Prairie]] * [[Leduc (Alberta)|Leduc]] * [[Lethbridge]] * [[Lloydminster]] * [[Medicine Hat]] * [[Red Deer (Alberta)|Red Deer]] * [[Spruce Grove]] * [[St. Albert (Alberta)|St. Albert]] * [[Wetaskiwin]] <!-- | group2 = [[Héraðsumdæmi í Alberta|Héraðsumdæmi]] | list2 = * [[Acadia No. 31, Alberta|Acadia]] * [[Athabasca County No. 12, Alberta|Athabasca]] * [[Barrhead County, Alberta|Barrhead]] * [[Beaver County, Alberta|Beaver]] * [[Bighorn No. 8, Alberta|Bighorn]] * [[Big Lakes, Alberta|Big Lakes]] * [[Birch Hills County, Alberta|Birch Hills]] * [[Bonnyville No. 87, Alberta|Bonnyville]] * [[Brazeau No. 77, Alberta|Brazeau]] * [[Camrose County No. 22, Alberta|Camrose]] * [[Cardston County, Alberta|Cardston]] * [[Clear Hills No. 21, Alberta|Clear Hills]] * [[Clearwater County, Alberta|Clearwater]] * [[Cypress County, Alberta|Cypress]] * [[East Peace No. 131, Alberta|East Peace]] * [[Fairview No. 136, Alberta|Fairview]] * [[Flagstaff County, Alberta|Flagstaff]] * [[Foothills No. 31, Alberta|Foothills]] * [[Forty Mile County No. 8, Alberta|Forty Mile]] * [[Grande Prairie County No. 1, Alberta|Grande Prairie]] * [[Greenview No. 16, Alberta|Greenview]] * [[Kananaskis, Alberta|Kananaskis]] * [[Kneehill County, Alberta|Kneehill]] * [[Lacombe County, Alberta|Lacombe]] * [[Lac Ste. Anne County, Alberta|Lac Ste. Anne]] * [[Lakeland County, Alberta|Lakeland]] * [[Lamont County, Alberta|Lamont]] * [[Leduc County, Alberta|Leduc]] * [[Lesser Slave Lake No. 124, Alberta|Lesser Slave Lake]] * [[Lethbridge County, Alberta|Lethbridge]] * [[Mackenzie No. 23, Alberta|Mackenzie]] * [[Minburn County No. 27, Alberta|Minburn]] * [[Mountain View County, Alberta|Mountain View]] * [[Newell County No. 4, Alberta|Newell]] * [[Northern Lights No. 22, Alberta|Northern Lights]] * [[Opportunity No. 17, Alberta|Opportunity]] * [[Paintearth County No. 18, Alberta|Paintearth]] * [[Parkland County, Alberta|Parkland]] * [[Peace No. 135, Alberta|Peace]] * [[Pincher Creek No. 9, Alberta|Pincher Creek]] * [[Ponoka County, Alberta|Ponoka]] * [[Provost No. 52, Alberta|Provost]] * [[Ranchland No. 66, Alberta|Ranchland]] * [[Red Deer County, Alberta|Red Deer]] * [[Rocky View No. 44, Alberta|Rocky View]] * [[Saddle Hills County, Alberta|Saddle Hills]] * [[Smoky Lake County, Alberta|Smoky Lake]] * [[Smoky River No. 130, Alberta|Smoky River]] * [[Spirit River No. 133, Alberta|Spirit River]] * [[Starland County, Alberta|Starland]] * [[Stettler County No. 6, Alberta|Stettler]] * [[St. Paul County No. 19, Alberta|St. Paul]] * [[Strathcona County, Alberta|Strathcona]] * [[Sturgeon County, Alberta|Sturgeon]] * [[Taber, Alberta (municipal district)|Taber]] * [[Thorhild County No. 7, Alberta|Thorhild]] * [[Two Hills County No. 21, Alberta|Two Hills]] * [[Vermilion River County No. 24, Alberta|Vermilion]] * [[Vulcan County, Alberta|Vulcan]] * [[Wainwright No. 61, Alberta|Wainwright]] * [[Warner County No. 5, Alberta|Warner]] * [[Westlock County, Alberta|Westlock]] * [[Wetaskiwin County No. 10, Alberta|Wetaskiwin]] * [[Wheatland County, Alberta|Wheatland]] * [[Willow Creek No. 26, Alberta|Willow Creek]] * [[Wood Buffalo, Alberta|Wood Buffalo]] * [[Woodlands County, Alberta|Woodlands]] * [[Yellowhead County, Alberta|Yellowhead]]--> }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] </noinclude> luxyqsoholims1htneu7ozcn4dzok72 0 11464 1977374 1944354 2026-09-02T15:16:22Z TKSnaevarr 53243 /* Fædd */ 1977374 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1597]]|[[1598]]|[[1599]]|1600|[[1601]]|[[1602]]|[[1603]]| [[1581–1590]]|[[1591–1600]]|[[1601–1610]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]] }} [[Mynd:Marie de Medici's marriage.jpg|thumb|right|Brúðkaup [[Maria de'Medici|Mariu de'Medici]] og [[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinriks 4.]] Staðgengill brúðgumans var Ferdínand 1., stórhertogi af Toskana, en [[staðgengilsbrúðkaup]] voru algeng fyrr á öldum.]] Árið '''1600''' ('''MDC''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * Þýskt skip strandaði í [[Hrútafjörður|Hrútafirði]] og hafði það verið sent til að sækja annað skip sem hafði strandað þar árið áður. Þýskri [[galdur|galdrakonu]] var kennt um ströndin. * Bókin ''Enchiridion edur Hand Bok'' eftir David Chytræus og M. Chemnitz í þýðingu [[Guðbrandur Þorláksson|Guðbrands Þorlákssonar]] prentuð á [[Hólaprentsmiðja|Hólum]]. Í þeirri bók kemur orðið [[heimspeki]] fyrst fyrir í íslensku. ===Fædd=== * [[3. maí]] - [[Sigfús Egilsson]], skólameistari og prestur, síðast dómkirkjuprestur á Hólum (d. [[1673]]). * [[Æri-Tobbi]] (Þorbjörn Þórðarson), skáld. * [[Vigfús Árnason (prestur á Hofi)|Vigfús Árnason]], prestur í Skálholti og skólameistari við Hólaskóla (d. [[1673]]). ===Dáin=== * [[Kristján Villadtsson]], prestur á Helgafelli og í Bjarnarhöfn. == Erlendis == * [[24. janúar]] - Hollendingurinn Sebald de Weert sá fyrstur svo vitað sé [[Falklandseyjar]]. * [[19. febrúar]] - Eldfjallið [[Huaynaputina]] í [[Perú]] gaus mjög öflugu [[eldgos|gosi]], því stærsta sem þekkt er í [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]]. * [[24. febrúar]] - Sænska þingið kaus [[Karl hertogi|Karl hertoga]] til konungs eftir að [[Sigmundur 3.|Sigmundi 3.]] var steypt af stóli. Karl tók sér þó ekki konungsnafn fyrr en [[1604]]. * [[20. mars]] - [[Blóðbaðið í Linköping]]: Fimm sænskir aðalsmenn voru teknir af lífi fyrir föðurlandssvik. * [[2. júlí]] - [[Áttatíu ára stríðið]]: Hollendingar unnu sigur á Spánverjum við Nieuwpoort. * [[5. ágúst]] - Jarlinn af Gowrie og bróðir hans reyndu að ræna [[Jakob 6. Skotakonungur|Jakob 6. Skotakonungi]] (síðar Jakob 1. Bretakonungi). Það mistókst og bræðurnir voru drepnir. * [[8. október]] - [[San Marínó]] fékk skriflega [[stjórnarskrá]]. * Október - [[Hinrik 4. Frakkakonungur]] og [[Maria de'Medici]] gengu í hjónaband. * [[31. desember]] - [[Breska Austur-Indíafélagið]] fær [[konunglegt leyfisbréf]]. ===Ódagsett=== * Þrjár milljónir [[pílagrímar|pílagríma]] komu til [[Róm]]ar þetta ár. * [[Súmóglíma]] varð atvinnumannaíþrótt í [[Japan]]. * Leikritið ''[[Jónsmessunæturdraumur]]'' eftir [[William Shakespeare]] var frumsýnt og leikritið ''[[Kaupmaðurinn í Feneyjum]]'' gefið út. * [[William Gilbert]] gaf út verkið ''De Magnete, Magneticisque Corporibus, et de Magno Magnete Tellure'' og lýsti þar rannsóknum sínum á áhrifum og virkni seguls. * [[Holland|Hollendingar]] fluttu [[te]] til Evrópu frá [[Kína]]. * [[Tokugawa-veldið]] náði völdum í Japan. ===Fædd=== * [[8. janúar]] - [[Klemens 9.]] páfi (d. 1669) . * [[19. nóvember]] - [[Karl 1. Englandskonungur|Karl 1.]] konungur [[England]]s, [[Írland]]s og [[Skotland]]s (d. [[1649]]). * [[Gioachino Greco]], ítalskur skákmaður og rithöfundur. (d. [[1634]]) ===Dáin=== * [[17. febrúar]] - [[Giordano Bruno]] brenndur á báli fyrir [[villutrú]] (f. [[1548]]). [[Flokkur:1600]] [[Flokkur:1591-1600]] cweo04m5thx21dtvy0li6vrg9mundsh 0 20440 1977479 1962578 2026-09-03T09:58:18Z TKSnaevarr 53243 1977479 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | post = Forseti | body = ráðherraráðs<br>Lýðveldisins Ítalíu | native_name = {{nobold|{{lang|it|Presidente del Consiglio dei ministri della Repubblica Italiana}}}} | insignia = Ovale Presidenza Consiglio.svg | insigniasize = 110 | flag = Flag of prime minister of Italy.svg | flagsize = 120 | flagcaption = Fáni forseta ráðherraráðsins | insigniacaption = Innsigli forsætis ráðherraráðs Ítalíu | image = Giorgia Meloni Official 2024 (cropped).jpg | image_size = | incumbent = [[Giorgia Meloni]] | incumbentsince = 22. október 2022 | member_of = [[Ráðherraráð Ítalíu|Ráðherraráðs]]<br />[[Þjóðaröryggisráð Ítalíu|Þjóðaröryggisráðs]]<br />[[Evrópska ráðið|Evrópska ráðsins]] | residence = [[Palazzo Chigi]] | seat = [[Róm]] | appointer = [[Forseti Ítalíu|Forseta lýðveldisins]] | deputy = Aðstoðarforsætisráðherra | termlength = Ekkert fast skipunartímabil, heldur embætti svo lengi sem meirihluti þings styður það | first= [[Alcide De Gasperi]] (lýðveldi)<br/>[[Camillo Benso greifi af Cavour|Camillo Benso di Cavour]] (fyrstur) | salary = €{{round|99480|-3}} á ári<ref name="igcompaycheck">{{Cite web|url=https://www.ig.com/uk/forex/research/pay-check|title=IG.com Pay Check|publisher=IG|access-date=2026-04-01|archive-date=2018-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180425045807/https://www.ig.com/uk/forex/research/pay-check|url-status=dead}}</ref> | formation = {{start date and age|df=y|1861|3|17}} | website = {{URL|https://www.governo.it/}} }} '''Forsætisráðherra Ítalíu''' er leiðtogi [[ríkisstjórn]]ar [[Ítalía|Ítalíu]] og hefur það hlutverk með höndum að stýra og samræma vinnu annarra [[ráðherra]] ríkisstjórnarinnar. Forsætisráðherraembættið er fjórða mikilvægasta [[embætti]] [[ríki]]sins samkvæmt [[stjórnarskrá Ítalíu|stjórnarskránni]], á eftir [[forseti Ítalíu|forseta lýðveldisins]], [[þingforseti|þingforseta]] og [[forseti öldungadeildar|forseta öldungadeildarinnar]]. Hlutverk forsætisráðherra er skilgreint í stjórnarskránni, greinum 92-96. </onlyinclude> Forsætisráðherra er tilnefndur af forseta lýðveldisins. Yfirleitt er um að ræða leiðtoga stærsta flokks þess [[kosningabandalag]]s sem hlýtur meirihluta í [[þingkosningar|þingkosningum]] og fær þar með [[umboð til stjórnarmyndunar]]. Þegar Ítalía var [[Konungsríkið Ítalía|konungsríki]] (frá [[1861]] til [[1946]]) var það [[konungur Ítalíu]] sem veitti umboð til stjórnarmyndunar. ==Tengt efni== * [[Listi yfir forsætisráðherra Ítalíu]] * [[Stjórnarskrá Ítalíu]] * [[Forseti Ítalíu]] * [[Forseti ítalska þingsins]] * [[Forseti ítölsku öldungadeildarinnar]] ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu| ]] eeh7tbntt9gbrzvy13udb10hf0dma83 0 20792 1977474 1851976 2026-09-03T09:10:01Z Masae 538 /* Eskimóar */ 1977474 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Inuktitut dialect map.png|thumb|right|Dreifing [[inúítamál]]a]] '''Inúítar''' (úr [[inúítamál]]um ''Inuit'' „fólkið“, eintala: ''Inuk'') eru þjóðflokkar [[frumbyggjar Ameríku|frumbyggja Norður-Ameríku]] sem búa á [[Norðurslóðir|Norðurslóðum]], nánar tiltekið á [[Grænland]]i, í [[Kanada]] og í [[Alaska]]. Áður fyrr var orðið ''[[eskimói]]'' oft notað um alla inúíta. Þjóðflokkar þessir búa á svæðinu allt frá Tjúkta-héraði í [[Síbería|Síberíu]] til [[Grænland]]s. Þrátt fyrir að þessir þjóðflokkar hafi búið dreift á þessu víðáttumikla svæði hafa menning þeirra og lifnaðarhættir verið nánast þeir sömu langt fram á 20. öld. Þeir hafa lifað á fiskveiðum og veiðum land- og sjávardýra. Inúítar eru samheiti yfir fleiri þjóðflokka, Inuit og Inuvialut í [[Kanada]], Kalaallit á Grænlandi, Inupiaq og Yupik í [[Alaska]] og Yupik í [[Rússland]]i (Síberíu). Í raun eru [[Yupik]] ekki Inúítar þar sem þeir eru ekki afkomendur þess fólks sem kennt er við [[Thule-inúítar|Thule]] og tala annað tungumál (þó náskylt), þeir vilja þess vegna heldur kalla sig Yupik eða Eskimóa í stað Inúíta. Kanadísku Inúítarnir búa aðallega í [[Nunavut]] (sjálfstjórnarsvæði í Kanada), [[Nunavik]] (norðurhluti [[Quebec]]) og í [[Nunatsiavut]] (í [[Labrador]]). Inuvialuit búa aðallega við fitjar Mackenzie fljótsins og á Banks-eyju og hluta af Viktoríu-eyju í [[Northwest Territories|Nor'vesturhéruðunum]]. Inúítar bjuggu áður í Yukon-héraði en nú búa engir þeirra þar. Inupiaq búa á norðurströnd Alaska, en Yupik búa á vesturströnd Alaska og allra austasta hluta [[Tjukotka|Tjúkta-]]<nowiki/>héraðs í [[Rússland]]i. == Eskimóar == Heimskautaþjóðir Norður-Ameríku og Grænlands hafa á Evrópumálum verið kallaðar Eskimóar frá því að hvítir menn fóru að nema þar land á 16. öld. Norrænir menn á Grænlandi nefndu þá [[Skrælingjar|skrælingja]]. Orðið eskimói er af óljósum uppruna og eru ýmsar kenningar til um það. Sú algengasta er að uppruni orðsins sé úr [[Innu]] eða einhverju öðru Indíánamáli og þýði „sá sem étur hrátt kjöt“. Það er þó heldur ósennilegt þar sem allar Indíánaþjóðir í nágrenni Inúíta átu hrátt kjöt áður fyrr. Engu að síður álíta margir Inúítar orðið eskimói vera niðurlægjandi og vilja heldur láta tala um sig sem Inúíta. Það var ein af samþykktum ráðstefnu fulltrúa heimskautaþjóða 1977 þegar [[Inuit Circumpolar Conference]] (ICC), fyrstu samtök heimskautaþjóða, voru stofnuð. == Heimskautalíf að fornu == Af hefð voru Inúítar veiðimenn sem lifðu af því sem heimskautasvæðið gaf af sér og höfðu sjaldan fasta búsetu heldur fluttu allt eftir því hvar veiði var að vænta. Þeir veiddu fisk, fugla, [[Hvalir|hvali]], [[Selir|seli]], [[Rostungar|rostunga]], [[hreindýr]] eða [[sauðnaut|sauðnaut,]] allt eftir því hvað hægt var að finna á hverju svæði. Lítið er um ætilegar jurtir í löndum þeirra en Inúítar notuðu sér ýmis grös og þang. [[Mynd:Greenland kayak seal hunter 2006.jpg|thumb|200px|Selaveiðimaður á kajaka á Grænlandi 2006]] Sjávardýr (að hvölum og rostungum undanteknum) veiddu þeir iðulega úr eins manns selskinnsbátum sem nefndir voru ''qajait'' í fleirtölu (eintala ''qajaq''). Þessir bátar létu einstaklega vel að stjórn og var meðal annars mjög einfalt að snúa þeim við þó svo að þeim hvolfdi alveg. Af þessari bátagerð Inúíta eru kajakar Evrópumanna komnir. Inúítar notuðu einnig stærri báta sem kallaðir voru ''umiaq'', konubátar. Þetta voru opnir bátar úr skinni og hvalbeini og voru notaðir til flutninga á fólki, vörum og hundum. Sérstök gerð umiaq var notuð við hval- og rostungaveiðar. Að vetrarlagi voru selir veiddir við öndunargöt á ísnum sem nefnd voru ''aglu''. Veiðimenn biðu við vökina þangað til selurinn kom upp til að anda og skutluðu hann svo með sérstöku spjóti. Inúítar ferðuðust yfir ís og snjó með hundasleðum (fleirtala ''qamutiit'', eintala ''qamutiq''). Sérstakt hundakyn var notað til að draga sleðana. Hundarnir voru bundnir fyrir sleðann, sem gerður var úr beinum og skinnum, þannig að þeir mynduðu blævæng (ekki bundnir saman í eina röð). Á suðlægari búsetusvæðum voru meiðar sleðanna stundum smíðaðir úr viði. Á landi eða í grennd við land voru ýmis kennileiti oftast notuð til að rata rétta leið en Inúítar byggðu einnig vörður ''(inukshuk)'', sumar allstórar, til að vísa sér veg. Þeir rötuðu einnig ótrúlega vel um [[hafís]] og beittu þar þekkingu sinni á stjörnuhimni og birtustigi. [[Mynd:Eskimo Family NGM-v31-p564.jpg|thumb|200px|Inúíta fjölskylda (1917)]] Einstaka sinnum söfnuðust Inúítar saman í stærri hópa, einkum að sumarlagi. En oftast lifðu þeir í fjölskylduhópum, 10 til 30 manna, sem fluttu frá einum stað til annars allt eftir árstíð og veiðihorfum. Oftast settust fjölskylduhóparnir um kyrrt yfir veturinn og byggðu sér þá hús sem kölluð voru ''Qarmaq''. Þetta voru híbýli ekki ósvipuð einfaldri gerð íslenskra torfbæja, hlaðin úr grjóti, mold, torfi, viði og hvalbeinum. Snjóhús (''igloo'') voru einungis notuð á ferðalögum og ekki til lengri íveru. Á sumrin bjuggu Inúítar oftast í tjöldum sem gerð voru úr stoðum sem oftast voru úr hvalbeini og sveipaðar húðum af ýmsum dýrategundum. Til matargerðar notuðu Inúítar aðallega svonefnda ''Qulliq''-lampa og hituðu upp með því að brenna selspik. == Saga Inúíta == Elstu minjar um svonefnda „steinaldar-eskimóa“ eru frá því um það bil 3000 f.Kr. á svæðinu beggja vegna Beringssunds, þ.e. austast í Síberíu og í Alaska. Fyrstu Indíánarnir komu frá Asíu til Ameríku yfir [[Beringssund]] um 28.000 f.Kr. Um 2500 f.Kr, þegar loftslag var talsvert hlýrra en nú á þessum slóðum, fluttust hópar þessara „steinaldar-eskimóa“ austur á bóginnr og settust að frá norðurströnd Alaska til Grænlands. Á næstu öldum þróaðist þar svonefnd „frum-Dorset menning“ (sem skiptist í „Independence I og II“ og „Saqqaq-menninguna“). Frá 500 f.Kr fram að 1000 e.Kr – var síðan tími „Dorset-menningarinnar“. Samhliða þróaðist önnur menning sem nefnd hefur verið „Nýeskimóa-menning“ á vesturströnd Alaska frá 2000 f.Kr fram til 1000 e.Kr. Um árið 1000 var mikið hlýindatímabil á norðurhveli. Þá tóku forfeður nútíma Inúíta sig upp og fluttust austur eftir norðurströnd Alaska, heimskautasvæðum Kanada og allt til Grænlands. Þetta menningarskeið hefur verið nefnt eftir [[Thule]] á Grænlandi, en þar fundu fornleifafræðingar fyrstu staðfestu minjar um það. Alls staðar þar sem Thule-Inúítar settust að hurfu fyrirrennarar þeirra, Dorset-fólkið, af sjónarsviðinu. Allt bendir til þess að Dorset-fólkið hafi verið mun verr í stakk búið til lífsbaráttunnar en Thule-Inúítarnir. Þá fyrrnefndu skorti þekkingu á bátagerð, boganotkun og þeir héldu ekki heldur hunda. Thule-Inúítar höfðu þess vegna tæknilega yfirburði, þeir voru meðal annars slungnir í að veiða stórhveli með skutlum úr umiaq-bátum sínum. Hins vegar er með öllu ókunnugt hvernig samskiptum Thule-Inúíta og Dorset-fólks var háttað, hvort þessir hópar sameinuðust eða bárust á banaspjót. [[Mynd:Inuit woman and child cooking outdoors in Nome in 1916.jpg|thumb|right|200px|Matseld Inúítakonu í Alaska, 1916]] Menning Inúíta var algjörlega löguð að staðháttum heimskautasvæðanna og gerði þá mjög hæfa til að lifa við þær aðstæður sem þau höfður upp á að bjóða. Hins vegar höfðu þeir litla sem enga möguleika að aðlagast suðlægara loftslagi enda bjuggu þeir nær eingöngu norðan við skógarmörk. Samskipti þeirra við Indíána sunnan þessara marka voru oftast fjandsamleg en stöku sinnum virðist þó vöruskiptaverslun hafa átt sér stað milli Indíána og Inúíta. Á 13. og 14 öld námu Inúítar land á Norður-Grænlandi og settust smám saman að á allri strandlengjunni. Óvíst er hvenær norrænir menn hittu þá fyrst fyrir enginn vafi er á því að þeir skrælingjar sem [[Ívar Bárðarson]] talar um að hafi sest að í [[Vestribyggð]] um miðja 14. öld voru Thule-Inúítar. Um 1500 voru þeir svo einir eftir í landinu. Landnám Evrópumanna og önnur samskipti við Inúíta í Kanada, Alaska, Síberíu og á Grænlandi frá 16. öld og fram á vora daga hafa gjörbreytt lifnaðarháttum Inúíta. Flestir þeirra hafa lagt niður forna lifnaðarhætti og eru nú hluti af nútímasamfélagi. Enn eru þó veiðar, bæði á sel, hreindýrum og fiski mikilvægar og á mörgum stöðum mikilvægustu atvinnuvegir Inúítasamfélaganna. Veiðar á hval og rostungum eru nánast aflagðar enda lítið eftir af hinum síðarnefndu (nefna má að á vesturströnd Grænlands veiddust árlega um 20 000 rostungar á fyrstu áratugum 20. aldar en árið 2007 er kvótaheimild til veiða á sama svæði 67 dýr). == Nútíma Inúítar == [[Mynd:Seal Hunter 1999-04-03.jpg|thumb|200px|Selveiðimaður hjá Cape Dorset (1999)]] Eftir að hafa nokkrar síðustu aldir verið útkjálkaþjóðir sem lítið hafa haft um eigin mál að segja býr stór hluti Inúíta nú í sjálfstjórnarsamfélögum. Er þar annars vegar Grænland með um 50 000 íbúa, sem fékk heimastjórn 1979 og hins vegar Nunavut með um 30 000 íbúa í Norðaustur-Kanada sem fékk heimastjórn 1999. == Heimildir == * Jean Briggs. ''Never in Anger''. ISBN 0-674-60828-3 * Ernest S. Burch Jr. ''The Eskimos'' * Hans Ruesch. ''Top Of The World''. ISBN 950-637-164-4 * Bryan & Cherry Alexander: ''Eskimo&nbsp;– Jäger des hohen Nordens''. Belser, Stuttgart 1993. ISBN 3-7630-2210-4 * Ernest Burch Jr., Werner Forman: ''The Eskimos''. University of Oklahoma Press, Norman 1988, Macdonald/Orbis, London 1988. ISBN 0-8061-2126-2 * Richard Harrington: ''The Inuit&nbsp;– Life as it was''. Hurtig, Edmonton 1981. ISBN 0-88830-205-3 == Ítarefni == * [http://www.nanoq.gl/ Heimastjórn Grænlands] * [http://www.gov.nu.ca Heimastjórn Nunavut] * [http://www.krg.ca/ Héraðsstjórn Kativik, Québec] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110507135016/http://www.krg.ca/ |date=2011-05-07 }} * [http://www.itk.ca/ Inuit Tapiriit Kanatami - Inúítasamtök Kanada] * [http://www.itk.ca/publications/2005-map_regions_communities.pdf Inúítasvæði í Kanada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926220827/http://www.itk.ca/publications/2005-map_regions_communities.pdf |date=2007-09-26 }} (Kort, PDF) * [http://www.civilization.ca/aborig/inuvial/indexe.html Inuvialuit - Inúítar í austur Kanada ] {{commons|Category:Inuit|Inúítum}} [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] [[Flokkur:Grænland]] [[Flokkur:Inúítar| ]] [[Flokkur:Kanada]] 78jq36ablnabx8rakf5mod1uxfqkno0 0 23273 1977356 1977232 2026-09-02T12:48:20Z TKSnaevarr 53243 1977356 wikitext text/x-wiki {{Konungur |mynd = King Frederik X in 2025.jpg |titill = [[Konungur Danmerkur]] |ætt = [[Lukkuborgarætt|Lukkuborgarar]] |skjaldarmerki = Royal coat of arms of Denmark (2024).svg |nafn = Friðrik 10. |ríkisár = 14. janúar 2024 – |skírnarnafn = Frederik André Henrik Christian |kjörorð = ''Forbundne, forpligtet, for Kongeriget Danmark'' |undirskrift = Signaturr of Frederik X.svg |fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1968|5|26}} |fæðingarstaður = Ríkisspítalanum í [[Kaupmannahöfn]] |faðir = [[Hinrik Danaprins]] |móðir = [[Margrét 2.]] Danadrottning |titill_maka = Eiginkona |maki = [[María Danadrottning|Mary Elizabeth Donaldson]] |börn ={{plainlist| * [[Kristján Danakrónprins|Kristján]] (f. 2005) * [[Ísabella Danaprinsessa|Ísabella]] (f. 2007) * [[Vincent Danaprins|Vincent]] (f. 2011) * [[Jósefína Danaprinsessa|Jósefína]] (f. 2011)}} }} '''Friðrik 10.''' eða '''Frederik André Henrik Christian''', (fæddur í [[Kaupmannahöfn]], [[26. maí]] [[1968]]) er núverandi konungur Danmerkur. Hann er frumburður [[Margrét 2.|Margrétar 2. Danadrottningar]] og [[Hinrik Danaprins|Hinriks prins]]. Friðrik tók við dönsku krúnunni eftir afsögn móður sinnar þann 14. janúar árið 2024. Friðrik útskrifaðist frá [[Háskólinn í Árósum|Háskólanum í Árósum]] með gráðu í stjórnmálafræði og varð þar með fyrsti meðlimur dönsku konungsfjölskyldunnar til að ljúka háskólanámi. Hann stundaði síðar nám við [[Harvard-háskóli|Harvard-háskóla]] í Bandaríkjunum, þar sem hann var skráður undir dulnefninu Frederik Henriksen. Friðrik gegndi herþjónustu í danska sjóhernum og hlaut titil sjóliðsforingja árið 2010.<ref>{{Vefheimild|titill=Partýprinsinn sem verður Dana­konungur|url=https://www.visir.is/g/20242510240d/partyprinsinn-sem-verdur-danakonungur|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags=6. janúar 2024|skoðað=2. september 2026|höfundur=Jón Þór Stefánsson}}</ref> Friðrik giftist heitkonu sinni, [[María Danadrottning|Mary Elizabeth Donaldson]], þann [[14. maí]] [[2004]] í [[dómkirkjan í Kaupmannahöfn|dómkirkjunni í Kaupmannahöfn]]. Krónprinsparið eignaðist soninn [[Kristján Danakrónprins|Kristján]], þann [[15. október]] [[2005]] og dótturina [[Ísabella Danaprinsessa|Ísabellu]], [[21. apríl]] [[2007]]. Þau eignuðust svo tvíburana [[Vincent Danaprins|Vincent]] og [[Jósefína Danaprinsessa|Jósefínu]], [[8. janúar]] [[2011]].<ref>{{cite web |url=http://www.kronprinsparret.dk/4c32774 |title=Geymd eintak |access-date=2007-04-27 |archive-date=2007-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070604192925/http://www.kronprinsparret.dk/4c32774 |url-status=dead |title=Barnedåb|publisher=D.K.H. Kronprinsparret}}</ref> Friðrik er 214. í [[erfðaröð]]inni að bresku krúnunni þar sem hann er barna-barna-barna-barnabarn [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu Bretadrottningar]] í gegnum móðurömmu sína, [[Ingiríður Danadrottning|Ingiríði]]. Friðrik varð konungur Danmerkur þann 14. janúar 2024 við afsögn móður sinnar.<ref>{{Vefheimild|titill=Nýr konungur í Danmörku|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-01-14-nyr-konungur-i-danmorku-402012|útgefandi=[[RÚV]]|dags=14. janúar 2024|skoðað=14. janúar 2024|höfundur=Birta Björnsdóttir}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Margrét Þórhildur|Margrét 2.]] | titill=[[Danakonungar|Danakonungur]] | frá=[[14. janúar]] [[2024]]| til= | eftir=Enn í embætti | }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Danmerkur}} {{Þjóðhöfðingjar aðildarríkja Evrópusambandsins}} {{stubbur|æviágrip|saga|danmörk}} [[Flokkur:Danakonungar]] [[Flokkur:Danska konungsfjölskyldan]] [[Flokkur:Lukkuborgarætt]] [[Flokkur:Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu]] {{f|1968}} g1tvap1icelwtcosntr807ptps3veci 0 31427 1977400 1921133 2026-09-02T21:56:20Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977400 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = Selja | status = {{StatusSecure}} | image = Salix caprea8.jpg | image_width = 240px | image_caption = Karlreklar Selju | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = ''[[Malpighiales]]'' | familia = [[Víðiætt]] (''Salicaceae'') | genus = [[Víðir (ættkvísl)|Víðir]] (''Salix'') | species = '''''S. caprea''''' | binomial = ''Salix caprea'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] }} '''Selja''' ([[fræðiheiti]]: ''Salix caprea'') er tré af [[víðiætt]]. Laufblöð hennar eru daufgræn og hærð á neðra borði. Hún verður oftast 8-10 metrar en getur mest orðið um 14 metrar á hæð. Selja kýs sér búsetu í vetrarsvölu [[meginlandsloftslag]]i og í mildu [[strandloftslag]]i, jafnt í [[Evrópa|Evrópu]] og norð-austur [[Asía|Asíu]]. Á [[Ísland]]i hefur seljan þrifist meðal annars í [[Múlakot]]i þar sem hún er orðin 12 metra há á 50 árum og nýtur sín vel inn til landsins sunnanlands. Annars þrífst hún vel um allt land og er vind og frostþolin. <ref>[https://island.is/s/land-og-skogur/skograekt/trjategundir/selja Selja]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Skógræktin</ref> Trén þykja falleg garðtré, sérstaklega karltrén vegna fagurgulra reklanna. Ekki er hægt að fjölga selju með græðlingum eins og flestum víðitegundum. <gallery> Mynd:Salix caprea Male.jpg|Rekill á Selju. Mynd:Salix caprea 024.jpg|Lauf selju. Mynd:Seljur.jpg|Seljuröð í Laugardal, Reykjavík. Mynd:Salix caprea Reykjavík.jpg|thumb|miðja|Selja í garði Verkamannabústaðanna við Hringbraut. </gallery> {{commonscat|Salix caprea|Selja}} {{Wikilífverur|Salix caprea|Selja}} {{Stubbur|líffræði}} ==Tilvísanir== [[Flokkur:Víðir]] qw95zezqm9tzl5s91agopgk2m5vo6xh 0 34666 1977473 1976214 2026-09-03T09:08:04Z Masae 538 /* Skrælingjar á Hellulandi, Marklandi og Vínlandi */ 1977473 wikitext text/x-wiki '''Skrælingja''' nefndu norrænir menn á [[Miðaldir|miðöldum]] þá þjóðflokka sem þeir hittu fyrir á þeim landsvæðum sem þeir nefndu [[Helluland]], [[Markland]] og [[Vínland]] og síðar meir einnig á [[Grænland]]i. Orðið skrælingi hefur öðlast sjálfstæðan sess í [[Íslenska|íslensku]] sem fúkyrði eða niðurlægandi hugtak. == Skrælingjar á Hellulandi, Marklandi og Vínlandi == [[Mynd:Arctic_cultures_900-1500.png|right|thumb|250px|Fólksfluttningar á árunum 900 til 1500. Græni liturinn sýnir Dorset-fólk, blái Thule-inuíta, rauði norræna menn, guli Innu-indjána og appelsínugule Beothuk-indjána]] Elstu ummæli um skrælingja eru úr [[Íslendingabók Ara fróða]]. Þar segir eftir að lýst hefur verið landnámi [[Eiríkur rauði|Eiríks rauða]] (orðrétt eftir elsta varðveitta handriti ''Íslendingabókar - AM 113 a fol.'' samkvæmt útgáfu Finns Jónssonar 1930): „Þeir fundo þar manna vister bæþi austr oc vestr á landi. oc kæipla brot oc steinsmiþi þat es af þvi má scilia at þar hafþi þess conar þióþ farit es Vinland hefir bygt oc Grœnlenndingar calla Scræliŋa. [http://www.heimskringla.no/dansk/finnurjonsson/islendingabok/tekstmedkom.php]“ (Sjá einnig [http://www.heimskringla.no/original/islendingesagaene/islendingabok.php]) Af þessu má skilja að Ari hefur gert ráð fyrir að lesendur hafi heyrt talað um skrælingja svo óþarfi sé að lýsa þeim nánar og einnig að norrænir menn hafi ekki fyrirhitt þá á Grænlandi. Fer það heim og saman við fundi fornleifafræðinga. Í Íslendingasögum koma þessir skrælingjar nokkrum sinnum við sögu. Meðal annars í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] þar sem þeim er svo lýst: „Þeir váru svartir menn ok illiligir ok höfðu illt hár á höfði. Þeir váru mjök eygðir ok breiðir í kinnum. [http://www.heimskringla.no/original/islendingesagaene/eirikssagarauda.php]“ Þeir koma einnig við sögu í [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] og [[Grænlendinga þáttur|Grænlendingaþætti]]. Í þessum sögum er sagt bæði frá verslunarviðskiptum og blóðugum skærum norrænna manna og skrælingja. Margir, bæði fræðimenn og leikmenn, hafa reynt að lesa úr lýsingum þessum hvaða þjóðflokka hafi hér verið um að ræða og sýnist þar sitt hverjum. Þrátt fyrir að fáar ritaðar heimildir séu til um samskipti yfir Davíðssund bendir fjöldi fornleifafunda til að þau hafi átt sér stað um langan tíma og kanski verið umfangsmikil. Við uppgröft á [[Bærinn undir sandinum|Bænum undir sandi]]<nowiki/>num hafa meðal annars fundist hár af [[Feldur|feldi]] [[Bjarndýr|brúnbjarnar]] (Ursus arctos) og [[Vísundi|vísunda]] (Bison bison) sem hafa sennilega borist þangað í verslunarviðskiptum við skrælingja. Á þeim öldum sem byggð norrænna manna stóð á Grænlandi urðu talsverð menningarleg umskipti og tilflutningur fólks á Hellulandi, Marklandi og Vínlandi fyrir utan sjálft Grænland. En þeir þjóðflokkar sem sennilegast hafa átt samskipti við norræna Grænlendinga eru: '''[[Dorset-menning]]'''. Dorset-fólk sem er forn heimskautamenning sem var forveri Thule-menningarinnar og nútíma Ínuíta. Dorset-fólk lifði á því svæði sem nú er austurhluti kanadíska heimskautasvæðisins og á Norður-Grænlandi á fyrstu öldum norræna landnámsins á Grænlandi, frá um það bil 1000 fram til 1200. Þetta fólk hafði ekki [[Hundur|hunda]] og þar af leiðandi ekki [[Hundasleði|hundasleða]], þeir notuðu heldur ekki [[Bogi (vopn)|boga]] og [[Ör|örvar]] og því ósennilegt að þeir hafi verið skæðir norrænum könnuðum og veiðimönnum. Þeir lifðu í fámennum fjölskylduhópum og veiddu [[Selir|seli]], [[Ísbjörn|ísbirni]] og [[Rostungur|rostunga]] (en ekki [[Hvalir|hvali]]) auk fisks, fugla, [[Hreindýr|hreindýra]] og [[sauðnaut]]a. Fundist hefur mikið af útskornum myndum af mönnum og dýrum frá þessu fólki. Ýmsir hlutir af norrænum uppruna, til dæmis trjábútar og járn af evrópskum uppruna og bútar af ofnu efni úr sauðarull, héra-, vísunda og geitarhári hafa fundist á bæjarstæðum Dorset-fólks við [[Hudson-flói|Hudson-flóa]], á [[Baffins-eyja|Baffins-eyju]] og á Norðvestur-Grænlandi. Að auki hafa fundist útskorin trélíkneski á [[Skrælingjaey]]ju sem hafa evrópskt andlitslag og klæðnað og eitt þeirra með krossmark framan á sér. '''[[Inuítar|Thule-menning]]'''. Upp úr aldamótunum 1200 fer ný menning inuíta sem kennd er við Thule að breiðast út vestan frá [[Alaska]] og leggur undir sig norðurhluta núverandi [[Kanada]] og Grænland á skömmum tíma. Thule-inuítar voru mun betur búnir til bæði veiða og ferðalaga en Dorset-fólkið hafði verið. Þeir veiddu stórhveli og rostunga og notuðu hunda og hundasleða og bjuggu þar að auki oft í stærri samfélögum. Bogar þeirra hafa eflaust verið hættulegir í skærum við norræna keppinauta. Mikið af hlutum af norrænum uppruna hafa fundist hér og þar um allan austurhluta kanadíska heimskautasvæðisins og á Norður-Grænlandi á búsetusvæðum Thule-inuíta. Mætti því álíta að það sýni að miklu meiri samskipti hafi verið milli norrænna manna og Thule-inuíta en við Dorset-fólk. En sagnfræðingum og fornleifafræðingum ber ekki saman um hvernig beri að túlka þessa fundi. Sumir halda því fram að þetta sýni óefað að mikil samskipti hafi átt sér stað en aðrir halda því fram að megnið af þessum hlutum gæti hafa komið frá einu eða fleiri skipum norrænna manna sem hafi brotnað í ís. '''[[Innu|Innu-indjánar]]'''. Ef Markland hefur verið það sem nú heitir [[Labrador]] hafa hinir norrænu Grænlendingar að öllum líkindum hitt fyrir Innu-indjána sem þar bjuggu. Engir hlutir af norrænum uppruna hafa fundist í fornum bústöðum þeirra. Hins vegar fannst örvaroddur úr steini við uppgröft á [[Sandnes í Vestribyggð|Sandnesi í Vestribyggð]] sem að öllum líkindum kom frá Labrador og var af þeirri gerð sem Innu-indjánar notuðu. Hvernig þessi örvaroddur barst til Grænlands er algjörlega óvíst. Innu-indjánar bjuggu í skinntjöldum og lifðu aðallega á því að veiða hreindýr og önur hjartardýr. '''[[Beothuk-indjánar]]'''. Þeir bjuggu í fámennum fjölskylduhópum á eyju þeirri sem nú heitir [[Nýfundnaland]]. Þeir lifðu aðallega á sel- og hreindýraveiðum. Beothuk-indjánar máluðu sig gjarnan með rauðum lit og er hugtakið rauðskinni dregið af því. '''[[Mikmak|Mikmaq-indjánar]]'''. Á þessum tima bjuggu þeir þar sem nú er [[Nova Scotia]] og [[New Brunswick]] í Kanada og í hluta af [[Quebec]], og einnig þar sem nú er [[Maine]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Þeir veiddu [[Elgir|elgi]], [[dádýr]], hreindýr og birni auk þess að vera miklir fiskimenn. Aðallega var það [[lax]], [[þorskur]] og [[skelfiskur]] sem þeir veiddu. Í fornum bústað Mikmaq-indjána í Penobscot Bay í Maine fannst silfurmynt slegin í [[Noregur|Noregi]] á valdatíma [[Ólafur kyrri|Ólafs kyrra]] á síðari hluta 11. aldar. Með öllu er óvíst hvernig þessi peningur hefur borist þangað en flestir fræðimenn hallast að því að hann hafi fengist í vöruskiptaverslun við Dorset-fólk. == Skrælingjar á Grænlandi == Eins og að ofan er nefnt var engin byggð á sunnanverðu Grænlandi þegar norrænir menn hófu landnám sitt þar. Það var einungis við [[Smith sund|Smith-sund]], nyrst á Grænlandi, sem Dorset-fólk hafði búsetu á þessum tíma. Það er með öllu óvíst hvenær norrænu Grænlendingarnir hittu fyrir aðra íbúa í landinu. Skælingjar á Grænlandi eru nefndir á ýmsum stöðum í bréfum og öðrum miðaldaheimildum. En enginn efi er á að samskipti voru mjög stopul fyrstu aldirnar. Í ritinu ''Historia Norvegiae'' sem sennilega var skráð í upphafi 12. aldar segir: „''Trans Viridenses ad aquilonem quidam homunciones á venatoribus reperiuntur, quos Scrælinga appellant''“, það er að segja „''Norðan við Grænlendingana hafa veiðimenn fundið nokkrar litlar mannverur, sem þeir kalla Skrælingja''". Að öllum líkindum hafa þetta verið Dorset-menn og sennilegast hefur fundum borið saman mjög norðanlega á vesturströndinni og þetta er elsta heimildin um samskipti norrænna manna og skrælingja á Grænlandi. Í [[Hauksbók]], sem skráð var í upphafi 14. aldar, er sagt frá því að sumarið [[1266]] hafi menn komið úr [[Norðurseta|Norðursetu]] sem hafi farið lengra norður en áður hafi verið farið en ekki fundið nein merki um skrælingja þar sem þeir hafi áður verið við Króksfjarðarheiði. Sendu þá prestar skip norður til að kanna það svæði sem lá norðan við hefðbundnar veiðislóðir í Norðursetu. Fundu leitarmenn spor eftir skrælingja en enga menn. Ber þessu vel saman við fornleifafundi sem sýna að á 13. öld hurfu Dorset-menn frá Grænlandi, fyrst frá [[Diskó-flói|Diskó-flóa]] og síðan frá svæðinu í kringum Smith-sund. Samkvæmt fundum námu Thule-inuítar land við Smith-sund á seinni hluta 13. aldar og fluttust á næstu öldum suður vesturströndina og einnig norðaustur yfir. Hafa þeir fljótlega farið að hitta á norræna menn í Norðursetu. Óvíst er hvers eðlis þau kynni voru, engar frásagnir eru um verslunarviðskipti þó svo að þau hafi getað átt sér stað en allnokkrar frásagnir um skærur. Samkvæmt frásögu [[Ívar Bárðarson|Ívars Bárðarsonar]] eru skrælingjar sestir að í [[Vestribyggð]] um miðja 14. öld. Þegar norrænir menn yfirgefa Grænland á seinnihluta 15. aldar búa skrælingjar meðfram allri strandlengjunni og eru einu íbúar landsins. == Skrælingjar í nútímaíslensku == Á nútímaíslensku hefur orðið skrælingi einungis niðurlægjandi merkingu sem samheiti við barbari, ósiðmenntaður maður eða villimaður. Sennilega hefur orðið fljótlega fengið merkinguna ''maður af ósiðmenntaðri þjóð eða þjóðflokki''. Eru til um það heimildir allt frá miðja 18. öld. == Orðsifjar == Orðið skrælingi er hvergi þekkt úr miðaldaritum nema í samband við Grænland og ferðir Grænlendinga hinna fornu. Því má áætla að þeir hafi skapað þetta orð og er það sennilega það eina sem hefur varðveist af þeirri grænlensku mállýsku eða máli sem þeir hljóta að hafa skapað á þeim nærri 500 árum sem þeir bjuggu í landinu (ritað í Íslendingabók á Íslandi, löngu fyrir lok búsetu á Grænlandi). Sennilegast á orðið uppruna í '''skrá''', sem í fornnorrænu (og íslensku) þýddi þurrt skorpið skinn og [[sögn]]in að ''skrá'' í merkingunni að rita er einnig tengd þessu orði. Orðið ''skræða'' sem haft er um um [[bók]] er skylt nafnorðinu ''skrá'' sem og hákarla''skrápur''. Grænlendingar hinir fornu gengu bæði í [[vaðmál]]sklæðum (samanber fatafundi á [[Herjólfsnes]]i) en sem hlífðarfatnað höfðu þeir skinnklæði, eins og skrælingjaþjóðir þær sem að ofan eru nefndar og Íslendingar til sjós. Tilgátur hafa verið um að orði skrælingi sé dregið af orðinu ''skral'' sem til er í [[Danska|dönsku]], [[Norska|norsku]] og [[Sænska|sænsku]] og þýðir aumingjalegur eða við slæma heilsu. Nútíma málvísindamenn hafa sýnt fram á að það getur ekki verið vegna þessa að það orð berst inn í dönsku (og þaðan í norsku) og sænsku á 17. öld úr [[Lágþýska|lágþýsku]] og virðist vera óþekkt í norrænu miðaldamáli. Bæta má við að grænlenska orðið ''Kalaalleq'', sem nútíma Grænlendingar kalla sjálfa sig á sínu máli, er sennilega dregið af orðinu skrælingi (eða klæði). Það er alla vega ekki af inuítauppruna og hefur enga þýðingu í sjálfu sér. == Heimildir == * ''Grønlands forhistorie'', red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5 == Ítarefni == * [http://www.mnh.si.edu/vikings/start.html Víkingar í vesturvegi frá Smithsonian Institution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120124085420/http://www.mnh.si.edu/vikings/start.html |date=2012-01-24 }} * [http://www.heritage.nf.ca/aboriginal/default.html Frumbyggjar Labrador og Nýfundnalands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103083410/http://www.heritage.nf.ca/aboriginal/default.html |date=2007-01-03 }} [[Flokkur:Saga Grænlands]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] c3oek8hv7k8den6xymbb28pumw9q7qk 0 37937 1977470 1865737 2026-09-03T09:01:44Z Masae 538 1977470 wikitext text/x-wiki {{um|orðið „eskimói“|text=Sjá annars aðalgrein um [[Inúítar|Inúíta]]''}} „'''Eskimói'''“ er orð sem er stundum notað um [[Inúítar|Inúíta]]. == Orðsifjar orðsins eskimói == Á mörgum indíánamálum af [[Algonkínsk tungumál|Algonquian tungumálaætt]] eru Eskimóar eða Inúítar nefndir nöfnum sem þýða „þeir sem éta hrátt kjöt“ eða hljóma svipað og orðið eskimói. [[Ojibwe]]-indíánar til dæmis nota orðið ''êškipot'' („sá sem borðar hrátt“ af ''ašk-'', „hrátt“, og ''-po-'', „að borða“) um Eskimóa. Mjög sennilegt er að Ojibwe hafi tekið að láni úr [[franska|frönsku]] orðið eskimói og að franska orðið ''esquimaux'' (frb. eskímó) hafi einungis hljóðlíkingu með Ojibwe orðum sem þýða „þeir sem éta hrátt kjöt“. En á þeim tíma sem [[Frakkland|Frakkar]] fóru að nota þetta orð voru Ojibwe-indíánar ekki í neinu sambandi við Eskimóa. Í máli [[Innu]]-indíána, sem voru nágrannar Eskimóa á þeim tíma sem Frakkar fóru að notað orðið ''esquimaux'', eru hins vegar engin orð sem samsvara þessari þýðingu. Þar að auki átu Innu-indíánar hrátt kjöt á sama hátt og Eskimóar og þess vegna er ekki sérlega líklegt að þeir hafi kennt þá við slíkt mataræði. Ýmsum tilgátum að orðsifjum hefur verið varpað fram gegnum árin en nú hallast flestir tungumálafræðingar að því að orðið eigi uppruna í orði sem þýðir „sá sem gerir [[snjóþrúgur]]“. Innu-indíánar nefna [[Mikmak|Mi'kmaq]]<nowiki/>-þjóðina, granna sína, nafni sem hljómar eins og ''eskimo'' og hefur þessa þýðingu. Frönsku trúboðarnir og veiðimennirnir sem hófu að kalla Eskimóa ''esquimaux'' hafa sennilega misskilið við hverja var átt. == Heimildir == * Mailhot, J. ''L'étymologie de «Esquimau» revue et corrigée'' Études Inuit/Inuit Studies 2-2:59-70 ''1978'' * Goddard, Ives (1984). "Synonymy." In ''Arctic'', ed. David Damas. Vol. 5 of ''Handbook of North American Indians'', ed. William C. Sturtevant, pp. 5-7. Washington, D.C.: Smithsonian Institution. Cited in Campbell 1997 * Campbell, Lyle (1997). ''American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America'', pg. 394. New York: Oxford University Press [[Flokkur:Inúítar]] h063uej7wk8nn3o8snpqg3z5d3e4elp 0 38155 1977475 1675203 2026-09-03T09:45:43Z TKSnaevarr 53243 1977475 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Massimo D'Alema | mynd = Massimo_D'Alema_3.jpg | myndatexti1 = | titill= [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | stjórnartíð_start = 21. október 1998 | stjórnartíð_end = 26. apríl 2000 | forseti = [[Oscar Luigi Scalfaro]]<br />[[Carlo Azeglio Ciampi]] | forveri = [[Romano Prodi]] | eftirmaður = [[Giuliano Amato]] | fæddur = {{Fæðingardagur og aldur|1949|4|20}} | fæðingarstaður = [[Róm]], [[Ítalía|Ítalíu]] | þjóderni = [[Ítalía|Ítalskur]] | maki = Linda Giuva | stjórnmálaflokkur =[[Ítalski kommúnistaflokkurinn|PCI]] (1963–1991)<br />[[Ítalski vinstri-lýðræðisflokkurinn|PDS]] (1991–1998)<br />[[Vinstri-lýðræðissinnar|DS]] (1998–2007)<br />[[Lýðræðisflokkurinn (Ítalía)|PD]] (2007–2017)<br />[[Fyrsta grein (stjórnmálaflokkur)|Art.1]] (2017–2023) | börn = 2 | háskóli = | starf = |undirskrift = }} '''Massimo D'Alema''' (f. [[20. apríl]] [[1949]]) er [[Ítalía|ítalskur]] stjórnmálamaður og fyrrum [[forsætisráðherra Ítalíu]], sá fyrsti í sögu lýðveldisins sem kemur úr röðum [[ítalski kommúnistaflokkurinn|ítalska kommúnistaflokksins]]. Hann var formaður [[Vinstri-lýðræðisflokkurinn|vinstri-lýðræðisflokksins]] og varaforseti [[alþjóðasamtök sósíalista|alþjóðasamtaka sósíalista]]. D'Alema kemur úr fjölskyldu sem var virk í kommúnistaflokknum og hann skráði sig fjórtán ára gamall í flokkinn. Hann hefur stundum verið kallaður „barn flokksins“. Á umrótsárum [[1971-1980|8. áratugarins]] reyndi hann að miðla málum milli kommúnistaflokksins og fjölmennra róttækra vinstrihreyfinga sem höfðu gefist upp á honum og þótti hann of íhaldssamur og varfærinn undir stjórn [[Enrico Berlinguer|Enricos Berlinguer]]. D'Alema varð hægri hönd Berlinguers og fór meðal annars með honum í jarðarför [[Júrí Andropov]] [[1984]]. Þegar Berlinguer lést úr [[hjartaáfall]]i [[1988]] var D'Alema ritstjóri ''[[L'Unità]]'', málgagns kommúnistaflokksins [[1991]] átti hann þátt í stofnun nýs flokks, [[Vinstrisinnaði lýðræðisflokkurinn|vinstrisinnaða lýðræðisflokksins]], sem átti aðild að [[Ólífubandalagið|Ólífubandalaginu]] sem vann kosningarnar [[1996]]. Í [[Fyrsta ríkisstjórn Prodis|fyrstu ríkisstjórn Prodis]] var D'Alema forseti þingnefndar um stjórnsýsluumbætur og þegar ríkisstjórnin féll [[1998]] tók hann við sem [[forsætisráðherra]] og gegndi því embætti til [[2000]] þegar vinstri-miðjuflokkarnir töpuðu illa í sveitarstjórnarkosningum. Eftir afsögn hans tók [[Giuliano Amato]] við. Í [[Önnur ríkisstjórn Prodis|annarri ríkisstjórn Prodis]] frá [[2006]] gegndi D'Alema stöðu [[utanríkisráðherra]]. {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | frá = 1998 | til = 2000 | fyrir = [[Romano Prodi]] | eftir = [[Giuliano Amato]] }} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Ítalíu}} {{Stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:D'Alema, Massimo}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu|D'Alema, Massimo]] [[Flokkur:Ítalskir kommúnistar]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Ítalíu]] {{fe|1949|D'Alema, Massimo}} mtlcpbt42uui1s0w6l5h9ahdp8yvcdc 0 38190 1977480 1960655 2026-09-03T09:59:07Z TKSnaevarr 53243 1977480 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Greifinn af Cavour | mynd = Camillo Benso di Cavour 1864 by Francesco Hayez 041.jpg | myndatexti1 = Cavour greifi á málverki eftir [[Francesco Hayez]]. | titill= [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | stjórnartíð_start =23. mars 1861 | stjórnartíð_end = 6. júní 1861 | einvaldur = [[Viktor Emmanúel 2.]] | forveri =''Embætti stofnað'' | eftirmaður =[[Bettino Ricasoli]] | titill2 = Forsætisráðherra Sardiníu | stjórnartíð_start2 =21. janúar 1860 | stjórnartíð_end2 = 23. mars 1861 | einvaldur2 = [[Viktor Emmanúel 2.]] | forveri2 =[[Alfonso Ferrero La Marmora]] | eftirmaður2 =''Embætti lagt niður'' | stjórnartíð_start3 =4. nóvember 1852 | stjórnartíð_end3 = 19. júlí 1859 | einvaldur3 = [[Viktor Emmanúel 3.]] | forveri3 =[[Massimo D'Azeglio]] | eftirmaður3 =[[Alfonso Ferrero La Marmora]] | fæddur = {{fæðingardagur|1810|8|10}} | fæðingarstaður = [[Tórínó]], [[Fyrra franska keisaradæmið|franska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1861|6|6|1810|8|10}} | dánarstaður = [[Tórínó]], [[Konungsríkið Ítalía|Ítalíu]] | stjórnmálaflokkur = Sögulega hægrið |undirskrift = Camillo Benso, conte di Cavour Signature.svg }} '''Camillo Paolo Filippo Giulio Benso, greifi af Cavour, Isolabella og Leri''' ([[10. ágúst]] [[1810]] – [[6. júní]] [[1861]]) var [[Ítalía|ítalskur]] stjórnmálamaður sem lék lykilhlutverk í [[sameining Ítalíu|sameiningu Ítalíu]]. Cavour var af aðalsfjölskyldu frá [[Fjallaland]]i og varð [[bæjarstjóri]] í [[Grinzane]] þegar hann var 22ja ára gamall. Hann var kjörinn á þing [[Konungsríkið Sardinía|konungsríkisins Sardiníu]] [[1848]] og varð [[forsætisráðherra]] [[1852]] með stuðningi vinstrimanna og hófsamra hægrimanna. Þegar [[Krímstríðið]] braust út sendi hann herlið til stuðnings stórveldunum [[Frakkland]]i og [[Bretland]]i. [[1858]] átti hann leynilegan fund með [[Napóleon 3.]] þar sem þeir gerðu með sér samkomulag um stuðning Frakka við innlimun norðausturhéraða Ítalíu frá [[Austurríki-Ungverjaland]]i gegn því að Frakkar fengju franska hluta [[Savoja]] og [[Nice]]. Stríðið braust út [[1859]] og Sardinía innlimaði [[Langbarðaland]] en Frakkar drógu sig í hlé fyrr en ætlunin var. Hann aðstoðaði [[Giuseppe Garibaldi]] við að skipuleggja [[þúsundmannaleiðangurinn]] en notaði síðan óttann við byltingu Garibaldis til að fá stuðning Frakka við innrás í [[Páfaríkið]] (að [[Róm]] undanskilinni). Þegar herlið Sardiníu kom til Suður-Ítalíu „gaf“ hann [[Viktor Emmanúel 2.]] þennan hluta landsins sem leiddi til sameiningar hluta þess sem nú er Ítalía. [[17. mars]] [[1861]] var Viktor Emmanúel hylltur sem [[konungur Ítalíu]]. Eftir þetta hóf Cavour samningaviðræður við [[páfi|páfa]] en lést úr [[malaría|malaríu]] áður en þeim lauk. {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | frá = 1861 | til = 1861 | fyrir = Fyrstur í embætti | eftir = [[Bettino Ricasoli]] }} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Ítalíu}} {{fde|1810|1861|Cavour, Camillo}} {{DEFAULTSORT:Cavour, Camillo}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu|Cavour, Camillo]] [[Flokkur:Ítalskir greifar]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Ítalíu]] mnmn8gugd6h6he4npdaymv1wm9bwgq9 0 50401 1977390 1829856 2026-09-02T20:14:37Z Berserkur 10188 1977390 wikitext text/x-wiki '''Þórunn Lárusdóttir''' (f. [[6. janúar]] [[1973]]) er [[Ísland|íslensk]] [[leikkona]]. Þórunn er útskrifuð leikkona frá The Webber Douglas Academy of Dramatic Art í [[London]]. Hún hefur leikið ótal hlutverk, bæði dramatísk og kómísk, í öllum helstu leikhúsum landsins, sjónvarpi og kvikmyndum. Hún var fastráðin um árabil hjá [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]]. Þórunn er einnig söngkona og kvikmyndagerðakona. Móðir Þórunnar var [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], leikkona og faðir [[Lárus Sveinsson]], trompetleikari. Systir hennar er [[Dísella Lárusdóttir]], söngkona. ==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum== {| class="wikitable" |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |'''[[2005]]'''||''[[Allir litir hafsins eru kaldir]]''||Milla|| |- |'''[[2007]]'''||''[[Anna og skapsveiflurnar]]''|| || |- |'''[[2008]]'''||''[[Mannaveiðar]]''|| || |} ==Tenglar== * {{imdb nafn|1800527}} {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskar leikkonur]] {{f|1973}} mlxt0x2gdrdf6jtg8b0fjmo0iee8xsl 0 50747 1977386 1977176 2026-09-02T18:12:41Z Berserkur 10188 viðbót 1977386 wikitext text/x-wiki '''Sigríður Þorvaldsdóttir''' (f. [[12. apríl]] [[1941]] - d. [[31. ágúst]] [[2026]]) var [[Ísland|íslensk]] [[leikkona]], [[leikstjóri]] og hárgreiðslumeistari <ref>[https://www.dv.is/frettir/2026/09/01/sigridur-thorvaldsdottir-leikkona-er-latin Sigríður Þorvaldsdóttir leikkona er látin] DV.is, sótt 2. september 2026</ref>. Hún var valin [[ungfrú Ísland]] árið 1958 og var formaður Félags íslenskra leikara árið 1988 <ref>[https://timarit.is/page/2583200#page/n25/mode/2up DV, 12. apríl 1991 ] Tímarit.is </ref> Sigríður lærði í Leiklistarskóla Þjóðleikhússins og starfaði síðar í [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]] sem leikari og leikstjóri. Einnig sótti hún framhaldsnám í leiklist í Hollywood. Hún kom sjö sinnum fram í [[Áramótaskaupið|Áramótaskaupi Ríkisútvarpsins]] árin 1967 til 1982 og leikstýrði skaupinu árið 1979. <ref>[https://www.visir.is/g/20262929179d/sig-ridur-thor-valds-dottir-latin Sig­ríður Þor­valds­dóttir látin] Vísir, sótt 2. september 2026</ref>. Sigríður var varaþingmaður fyrir [[Kvennalistinn|Kvennalistann]] árið 1985 en langafi hennar var [[Þórður J. Thoroddsen]], alþingismaður og læknir <ref>[ https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=931 Sigríður Þorvaldsdóttir] Althingi.is</ref>. Hún var valin bæjarlistarmaður Seltjarnarness árið 2006. Sigríður eignaðist þrjár dætur með eiginmanni sínum Lárusi Sveinssyni trompetleikara, þeirra á meðal eru [[Dísella Lárusdóttir]], söngkona og [[Þórunn Lárusdóttir]], leikkona. ==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum== {| class="wikitable" |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |'''[[1967]]'''||''[[Áramótaskaupið 1967]]''|| || |- |'''[[1968]]'''||''[[Áramótaskaupið 1968]]''|| || |- |'''[[1974]]'''||''[[Áramótaskaupið 1974]]''|| || |- |'''[[1975]]'''||''[[Áramótaskaupið 1975]]''|| || |- |'''[[1976]]'''||''[[Áramótaskaupið 1976]]''|| || |- |'''[[1979]]'''||''[[Áramótaskaupið 1979]]''||[[Leikstjóri]]|| |- |'''[[1982]]'''||''[[Áramótaskaupið 1982]]''|| || |- |'''[[1986]]'''||''[[Stella í orlofi]]''||Kona í hjólastól|| |- |'''[[1994]]'''||''[[Skýjahöllin]]''||Afgreiðslustúlka|| |- |} ==Tenglar== * {{imdb nafn|1926806}} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskar leikkonur]] [[Flokkur:Íslenskir leikstjórar]] {{fd|1941|2026}} thmofrs863pfcbmhb5ypvs4qduibptx 1977392 1977386 2026-09-02T20:18:17Z Berserkur 10188 1977392 wikitext text/x-wiki '''Sigríður Þorvaldsdóttir''' (f. [[12. apríl]] [[1941]] - d. [[31. ágúst]] [[2026]]) var [[Ísland|íslensk]] [[leikkona]], [[leikstjóri]] og hárgreiðslumeistari <ref>[https://www.dv.is/frettir/2026/09/01/sigridur-thorvaldsdottir-leikkona-er-latin Sigríður Þorvaldsdóttir leikkona er látin] DV.is, sótt 2. september 2026</ref>. Sigríður lærði í Leiklistarskóla Þjóðleikhússins og starfaði síðar í [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]] sem leikari og leikstjóri. Einnig sótti hún framhaldsnám í leiklist í Hollywood. Hún var valin [[ungfrú Ísland]] árið 1958 og var formaður Félags íslenskra leikara árið 1988 <ref>[https://timarit.is/page/2583200#page/n25/mode/2up DV, 12. apríl 1991 ] Tímarit.is </ref> Þórunn kom sjö sinnum fram í [[Áramótaskaupið|Áramótaskaupi Ríkisútvarpsins]] árin 1967 til 1982 og leikstýrði skaupinu árið 1979. <ref>[https://www.visir.is/g/20262929179d/sig-ridur-thor-valds-dottir-latin Sig­ríður Þor­valds­dóttir látin] Vísir, sótt 2. september 2026</ref>. Sigríður var varaþingmaður fyrir [[Kvennalistinn|Kvennalistann]] árið 1985 en langafi hennar var [[Þórður J. Thoroddsen]], alþingismaður og læknir <ref>[https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=931 Sigríður Þorvaldsdóttir] Althingi.is</ref>. Hún var valin bæjarlistarmaður Seltjarnarness árið 2006. Sigríður eignaðist þrjár dætur með eiginmanni sínum Lárusi Sveinssyni trompetleikara, þeirra á meðal eru [[Dísella Lárusdóttir]], söngkona og [[Þórunn Lárusdóttir]], leikkona. ==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum== {| class="wikitable" |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |'''[[1967]]'''||''[[Áramótaskaupið 1967]]''|| || |- |'''[[1968]]'''||''[[Áramótaskaupið 1968]]''|| || |- |'''[[1974]]'''||''[[Áramótaskaupið 1974]]''|| || |- |'''[[1975]]'''||''[[Áramótaskaupið 1975]]''|| || |- |'''[[1976]]'''||''[[Áramótaskaupið 1976]]''|| || |- |'''[[1979]]'''||''[[Áramótaskaupið 1979]]''||[[Leikstjóri]]|| |- |'''[[1982]]'''||''[[Áramótaskaupið 1982]]''|| || |- |'''[[1986]]'''||''[[Stella í orlofi]]''||Kona í hjólastól|| |- |'''[[1994]]'''||''[[Skýjahöllin]]''||Afgreiðslustúlka|| |- |} ==Tenglar== * {{imdb nafn|1926806}} ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskar leikkonur]] [[Flokkur:Íslenskir leikstjórar]] {{fd|1941|2026}} 3xkpntisilwm98g42qpltmee8suktef 0 51488 1977485 1949370 2026-09-03T11:33:44Z TKSnaevarr 53243 1977485 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Bók | titill = Harry Potter og fanginn frá Azkaban | uppr_titill = Harry Potter and the Prisoner of Azkaban | þýðandi = Helga Haraldsdóttir | höfundur = [[J. K. Rowling]] | myndir = [[Cliff Wright]] (fyrsta útgáfa) | land = {{UK}} [[Bretland]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Bloomsbury Publishing|Bloomsbury]]<br>[[Bókaútgáfan Bjartur|Bjartur]] (á Íslandi) | útgáfudagur = [[8. júlí]] [[1999]] | síður = 317 (fyrsta útgáfa) | isbn = 9789935301079 | forveri = [[Harry Potter og leyniklefinn]] | framhald = [[Harry Potter og eldbikarinn]] }} '''Harry Potter og fanginn frá Azkaban''' er þriðja bókin um galdrastrákinn [[Harry Potter]] eftir [[J.K. Rowling]]. Bókin kom upprunalega út á ensku árið [[1999]] og heitir á frummálinu ''Harry Potter and the Prisoner of Azkaban''. [[Bókaútgáfan Bjartur]] gaf bókina út á Íslandi á íslensku árið [[2000]]. [[Harry Potter og fanginn frá Azkaban (kvikmynd)|Samnefnd kvikmynd]] sem gerð var eftir bókinni var frumsýnd árið [[2004]]. [[Daniel Radcliffe]], [[Rupert Grint]] og [[Emma Watson]] fóru með aðalhlutverkin. Harry Potter snýr aftur til Hogwarts en núna er morðinginn Sirius Black á eftir honum. Black átti að hafa svikið foreldra Harrys og Harry langar að hefna sín. Þegar Harry loks hittir Black finnur hann út að Black sveik foreldra hans ekki heldur Peter, fyrverandi vinur Blacks. Peter nær að flýja svo Black hefur enga sönnun fyrir því að hann var ekki morðingi. {{stubbur|bókmenntir}} [[Flokkur:Bókaárið 1999]] [[Flokkur:Harry Potter-bækur|Fanginn frá Azkaban]] cyi9cbpwsjd2g22bwury3ywi977wh9i 0 54056 1977370 1923362 2026-09-02T15:09:00Z Masae 538 /* Sambandsríki Kanada */ 1977370 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða yfirráðasvæði | Nafn = Nýfundnaland og Labrador | AukaNafn = | Newfoundland and Labrador | NafnEignarfall = Nýfundnalands og Labrador | Fáni = Flag of Newfoundland and Labrador.svg | Skjaldarmerki = Coat of Arms of Newfoundland and Labrador.svg | Kort = Newfoundland_and_Labrador-map.png | Kjörorð = Quaerite Prime Regnum Dei (Leitið fyrst að konungsríki Guðs) | Höfuðborg = [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. John's]] | StærstaBorgin = [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. John's]] | Forsætisráðherra = [[Judy Foote]] | ForsætisráðherraFlokkur = [[Frjálslyndisflokkur Nýfundnaland og Labrador]] | Landstjóri = [[John Hogan]] (Lib.)| Landstjórategund = Fylkisstjóri | PóstSkammstöfun = NL | PóstfangsForskeyti = [[Listi yfir A póstsvæði í Kanada|A]] | SvæðisSæti = 10. sæti | SvæðiSamtals = 405.212 | SvæðiLand = 373.872 | SvæðiVatn = 31.340 | VatnPrósent = 7,7 | FólksfjöldaSæti = 9. sæti | Fólksfjöldi = 530.000 | FólksfjöldaÁr = [[2022]]| ÞéttleikaSæti = 7. sæti | Þéttleiki = 1,35 | AðildarRöð = Tíunda | AðildarDagsetning = [[21. mars]], [[1949]] | Tímabelti = [[UTC]]-3,5 & -4 | SætiNeðriMálstofa = 7 | SætiÖldungardeild = 6 | ISOTákn = CA-NL | Vefur = www.gov.nl.ca }} [[Mynd:Labrador fullmap.gif|thumbnail|Labrador.]] [[Mynd:Newfoundland map.png|thumbnail|Nýfundnaland.]] [[Mynd:NLW GrosMorne7 tango7174.jpg|thumbnail|Gros Morne þjóðgarðurinn.]] [[Mynd:Bishop's mitre Labrador.jpg|thumbnail|Á norðurströnd Labrador er fjalllendi.]] '''Nýfundnaland og Labrador''' er austast af [[Fylki|fylkjum]] [[Kanada]] og nær yfir eyjuna [[Nýfundnaland]] og fastalandssvæðið [[Labrador]]. Fólksfjöldi árið [[2022]] var um 530.000. Höfuðstaðurinn er [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. John's]] sem er einnig stærsta borgin. ==Landsvæði og náttúra== Samanlagt er svæðið 405.212 ferkílómetrar að flatarmáli, þar af er Labrador 294.330 km2 og Nýfundnaland 111.390 km2. Það er 4% af landsvæði Kanada. [[Long Range-fjöll]]in á Nýfundnalandi eru talin vera norðaustasti hluti [[Appalachiafjöll|Appalasíufjalla]]. Torngat Fjöll eru í Norður-Labrador og er þar þjóðgarður með sama nafni: [[Torngat Mountains-þjóðgarðurinn]]. Þar er hæsta fjall fylkisins Mount Caubvick (1652 m.). Jarðfræðilega er Labrador austasti hluti Kanadaskjaldarins sem er stórgrýttur og jökulsorfinn.<ref>[http://www.icelandonline.is/ferdaheimurisl/kanada_labrador.htm Kanada - Labrador] Ferðaheimur. Skoðað 15. mars, 2016.</ref> Í Norður-Labrador er [[túndra]] en í suðurhlutanum [[barrskógabelti]]. Barrskógur er á hluta Nýfundnalands en um þriðjungur Nýfundnalands er skógi vaxinn<ref>[http://skog.is/images/stories/ferdir/skogrit2005-2-nfl.pdf Nýfundnaland I]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Skógræktarritið. Skoðað 15. mars, 2016.</ref>. Trjátegundir eru aðallega [[hvítgreni]], [[svartgreni]] og [[balsamþinur]] ásamt [[birki]], [[ösp]] og [[reyniviður|reynivið]]. Í Labrador eru 42 tegundir [[spendýr|spendýra]] en aðeins 14 á Nýfundnalandi. Spendýr eins og [[elgur]] og [[íkorni]] hafa verið flutt til Nýfundnalands. [[Svartbjörn]] er á báðum landsvæðunum. [[Gros Morne-þjóðgarðurinn]] liggur á vesturströnd Nýfundnalands og var stofnaður árið 1973. Hann er um 1800 km2 að stærð og er annað af tveimur svæðum á Nýfundnalandi sem eru á [[UNESCO|Heimsminjaskrá Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna]]. Gros Morne var settur á listann árið 1987 en hinn staðurinn er [[L'Anse aux Meadows]]. Í þjóðgarðinum er m.a. Western Brook Pond sem er um 16 km langt stöðuvatn sorfið af ám og jöklum.<ref>[http://skog.is/images/stories/ferdir/skogrit2005-2-nfl.pdf Nýfundnaland I]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Skógræktarritið. Skoðað 15. mars, 2016.</ref> [[Terra Nova-þjóðgarðurinn]] er á austurströndinni. [[Churchillfljót]] í Labrador er yfir 850 kílómetra langt. Það hefur verið virkjað og stendur til að virkja það enn frekar. Stíflan í Churchill Falls er næststærsta neðanjarðarraforkuver í heimi. ==Samfélag== Um 92% íbúa fylkisins búa á Nýfundnalandi. Um 98% hafa ensku að móðurmáli. Frönskumælandi minnihluti er á Nýfundnalandi vestanverðu. Meirihluti íbúanna eru afkomendur innflytjenda frá Suðvestur-Englandi og suður- og suð-austurhluta Írlands, sem komu snemma á 19. öld. Avalonskaginn er fjölmennasta og þéttbýlasta svæði Nýfundnalands og Labrador en þar er höfuðborgin St. John's. Í Labrador eru íbúar aðeins tæplega 30.000 eða 8% fylkisins. Stærstu bæirnir þar eru Happy Valley/Goose Bay og Labradorborg. Á norðurströnd Labrador er sjálfstjórnarhéraðið Nunatsiavut sem byggt er [[inúítar|inúítum]]. Olía, járnvinnsla, timbur og pappírsframleiðsla og fiskveiðar eru mikilvægar atvinnugreinar. Á sumrin er ferðaþjónusta mikilvæg. ==Söguágrip== Frumbyggjar hafa verið á svæðinu í þúsundir ára. Á eyjunni bjuggu tveir indíánaþjóðflokkar – Mi’kmaq (Micmac) og Beothuk. Mi’kmaq-indíánar komu frá fastalandinu og settust líklega að á Nýfundnalandi rétt fyrir eða um svipað leyti og fyrstu Evrópumennirnir komu. Minjar eftir norræna menn hafa fundist í [[L'Anse aux Meadows]] og hugsanlegt er að svæðið þar í kring hafi verið það sem þeir nefndu [[Vínland]]. [[John Cabot]]/[[Giovanni Caboto]] var einna fyrstur Evrópumanna til að sigla til Nýfundnalands frá Evrópu eftir að norrænir menn komu þar. Hann var Ítali en í þjónustu [[Hinrik 7. Englandskonungur|Hinriks 7. Englandskonungs]] og kom til Nýfundnalands árið 1497. Eftir að Evrópubúar höfðu numið þar land var farið að tala um eyjuna sem ''Terra nova'' (nýtt land á latínu). Nafnið Labrador er hins vegar talið búið til úr [[portúgalska]] orðinu ''lavrador'' (landeigandi) og er nafngiftin eignuð portúgalska landkönnuðinum [[João Fernades Lavrador|João Fernandes Lavrador]] sem var þar á ferð árið [[1498]]. Ýmsar Evrópuþjóðir veiddu fisk á þessum slóðum eins og Portúgalir, Frakkar, Hollendingar, Spánverjar og Englendingar og kepptust þeir um völd á svæðinu. Englendingar urðu ofan á að lokum. === Nýlendan Nýfundnaland === Árið 1824–25 fékk Nýfundnaland opinbera nýlendustöðu, með borgaralegan ríkisstjóra. Fulltrúastjórn var komið á fót árið 1832 með kosningu til fyrsta þingsins. Árið 1855 var komið á fót ríkisstjórn er sótti vald sitt til kjörinna fulltrúa löggjafans. Níu árum síðar, vegna alvarlegrar efnahagslegra þrenginga, hófst rökræða meðal íbúa um hvort þeir ættu að ganga til liðs við kanadíska ríkjasambandið sem þá var að mótast á meginlandi Kanada. Eftir hörð átök var því hafnað í þingkosningunum árið 1869, með yfirgnæfandi meirihluta. [[Napóleonsstyrjaldirnar]] höfðu þau áhrif, að sókn annarra þjóða á miðin við Nýfundnaland minnkaði mjög en landsmenn juku útveg að sama skapi. Þeir náðu fótfestu á fiskmörkuðunum við Miðjarðarhaf, en einnig opnaðust markaðir í Brasilíu. Þegar friður loks komst á, varð mikið verðfall á utflutningsafurðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Örlög Nýfundnalands|höfundur=J. H. K|útgefandi=Frjáls þjóð - 37. Tölublað (28.11.1968)|mánuður=28. nóvember|ár=1968|mánuðurskoðað=14. mars|árskoðað=2021|bls=4-5}}</ref> Upp úr árinu 1890 sáust mörg teikn á lofti um efnahagslegar þrengingar. Árið 1892 varð gífurlegt tjón, þegar þrír fjórðu höfuðstaðarins St. John's brunnu til kaldra kola. Tveimur árum síðar, fóru tveir af helstu bönkum landsins í þrot og ríkisbankinn neyddist til að stöðva viðskipti sín. Gjaldmiðill landsins, dollar Nýfundnalandsbúa, varð verðlaus. Viðskiptalíf tók mikla dýfu og atvinna minnkaði. Bráðabirgðalán frá Bretlandi og Kanada leystu brýnasta vandann. Viðbótarlán, sem fengust í Montreal, New York, og London komu í veg fyrir fullkomið fjármálahrun. Kanadískir bankar urðu umsvifamiklir í fjármálalífi landsins, og seðlar þeirra urðu gjaldmiðill landsins í staðinn dollara Nýfundnalandsbúa.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Örlög Nýfundnalands|höfundur=J. H. K|útgefandi=Frjáls þjóð - 37. Tölublað (28.11.1968)|mánuður=28. nóvember|ár=1968|mánuðurskoðað=14. mars|árskoðað=2021|bls=4-5}}</ref> Til Nýfundnaland héldi sjálfstæði sínu varð ljóst að renna þyrfti fleiri stoðum undir efnahaginn. Því var síðla á 19. öld, ráðist í kostnaðarsama lagningu járnbrauta í þeirri von að það myndi örva iðnþróun. Árangurinn var takmarkaður. Mikilvægi námuvinnsla jókst þó sem og skógariðnaðar. Landbúnaður svæðisins var þróaður.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Landbúnaður á Nýfundnalandi-Fyrri hluti|höfundur=Dr. Ólafur R. Dýrmundsson ráðunautur|útgefandi=Freyr - 1. - 2. tölublað|mánuður=1. janúar|ár=1994|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=12-17}}</ref> Fiskveiðar voru enn megin atvinnuvegurinn.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Úrlög Nýfundnalands|höfundur=J. H. K|útgefandi=Frjáls þjóð - 37. Tölublað (28.11.1968)|mánuður=28. nóvember|ár=1968|mánuðurskoðað=14. mars|árskoðað=2021|bls=4-5}}</ref> === Sjálfsstjórnarsvæðið Nýfundnaland === Árið 1907 fékk Nýfundnaland stöðu sjálfsstjórnarsvæðis innan samtaka ríkja í Breska Samveldinu. Breska konungsveldið var áfram „fullvalda“ en valdi krúnunnar var beitt í gegnum stjórnarráðið á Nýfundnalandi, eingöngu ábyrgt gagnvart löggjafanum í höfuðstaðnum [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. John's]]. Í [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]] (1914–18) var framlag Nýfundnalands til bandamanna verulegt, sé horft til íbúafjölda og efnahagsstyrks. Þaðan fór herdeild til Evrópu en hún þurrkaðist næstum öll út á fyrsta degi [[Orrustan við Somme|orrustunnar um Somme]] í Frakklandi. Herkostnaður Nýfundnalands var gríðarlegur og eftirstríðsárin urðu nýlendunni efnahagslega erfið vegna hárra opinberra skulda. Á sama tíma féll fiskverð verulega, en sjávarútvegur var megin atvinnugreinin.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5411955?iabr=on|titill=Nýfundnaland|útgefandi=Jafnaðarmaðurinn - 6. tölublað|mánuður=17. febrúar|ár=1932|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=4}}</ref> Ríkisstjórnin stóð því frammi fyrir efnahagslegur hruni við upphaf [[Kreppan mikla|kreppunnar miklu]] árið 1929. Möguleikinn á vanskilum við greiðslur skulda olli afskiptum Breta. Löggjafarsamkoman kaus brott eigin tilvist árið 1933, í skiptum fyrir lánaábyrgð Bretlands og loforði um að þingið yrði síðar endurreist.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/3145755?iabr=on|titill=Nýfundnaland|höfundur=Pétur O . Johnson|útgefandi=Frjáls verslun - 11. tölublað - Megintexti|mánuður=1. nóvember|ár=1940|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=4-5}}</ref> Árið 1934 færðist ábyrgð ríkisstjórnar sjálfsstjórnarsvæðisins til ríkisstjórnarnefndar sem heyrði beint undir framkvæmdavaldið í London. Næstu 15 árin voru hvorki haldnar kosningar né kallað saman löggjafarþing.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4832819?iabr=on|titill=Um Nýfundnaland og skuldabaslið þar.|höfundur=Steingrímur Matthíasson|útgefandi=Eimreiðin - 4. Hefti|mánuður=1. október|ár=1940|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=342-356}}</ref> Í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] var mikil efnahagsleg uppsveifla á Nýfundnalandi og í Labrador. Þangað streymdu kanadískir og bandarískir hermenn og reistar voru stórar herstöðvar við höfuðstaðinn St. John's, en einnig í Argentia, Gander, Stephenville og Goose Bay. Að auki voru minni herstöðvar settar víðar upp. === Sambandsríki Kanada === Að stríðinu loknu hófust umræður um stjórnskipulega framtíð Nýfundnalands. Bretar þrýstu á um þjóðaratkvæðagreiðslu um viðeigandi stjórnarform. Kanadamenn, sem höfðu fengið fulla sjálfsstjórn frá Bretum árið 1931, þrýstu á um innlimun Nýfundnalands í sambandsríkið og lofuðu betri kjörum. Þeir óttuðust að ella myndi svæðið ganga til liðs við Bandaríkin, en vera bandarískra herstöðva á svæðinu þýddi töluverð áhrif þeirra. Í áköfum og tilfinningaþrungnum umræðum höfnuðu íbúar samningi um að verða eitt sambandsríki Kanada. Meirihlutinn vildi koma á fyrra stjórnarformi sjálfsstjórnarsvæðisins. Breska ríkisstjórnin setti þó sambandið við Kanada í þjóðaratkvæði 3. júní 1948. Niðurstaða þeirra var ófullnægjandi. Efnt var til annarrar þjóðaratkvæðagreiðsla, mánuði síðar, þann 22. júlí, og nú fékk tillaga um að svæðið yrði eitt sambandsríkja Kanada, 52,3 prósent atkvæða. Nýfundnaland varð því 10. fylkið innan Kanada, þann 31. mars 1949. Fram til ársins 1964 var fylkið nefnt Nýfundnaland en síðar var nafninu fyrir breytt í Nýfundnaland og Labrador. Sú nafnbreyting var sett inn í stjórnarskrá Sambandsríkisins Kanada árið 2001. Á seinni hluta 20. aldar var ráðist í að styrkja verulega innviði Nýfundnalands og Labrador með aðstoð kanadísku sambandsstjórnarinnar. Lífskjör bötnuðu til muna og menntunarstig hækkaði. Erfiðlega gekk þó að koma á efnahagslegum stöðugleika. Í kringum 1990 hrundu fiskistofnar við Nýfundnaland<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1768261?iabr=on|titill=Ofveiði að ganga af stofnunum dauðum|höfundur=Morgunblaðið - 162. tölublað|útgefandi=Morgunblaðið / Árvakur|mánuður=19. júlí|ár=1992|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=23}}</ref> og mjög gekk á skógarauðlindir svæðisins. Efnahagur svæðisins fór í mikla lægð og fólki fækkaði.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Landbúnaður á Nýfundnalandi-Fyrri hluti|höfundur=Dr. Ólafur R. Dýrmundsson ráðunautur|útgefandi=Freyr - 1. - 2. tölublað|mánuður=1. janúar|ár=1994|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=12-17}}</ref> Vonir hafa verið bundnar við olíu- og jarðgasvinnslu við Grand Banks og á hafsvæðinu fyrir utan Labrador, steinefnavinnslu og fallorku í Labrador og ferðaþjónustu. Frá 2006 tók íbúum að fjölga aftur. Þróun auðlinda í norður og vesturhluta Labrador færði íbúum miklar en ekki alltaf jákvæðar breytingar. Hópar Inúíta og [[Innu]], frumbyggjar svæðisins, mótmæltu og leituðu formlegrar viðurkenningar á landkröfum. Samningar við Inúíta náðust árið 2005 um yfirráð yfir Nunatsiavut í norðurhluta Labrador. Viðræðum við Innu fólkið er ólokið. == Heimildir == * Fyrirmynd greinarinnar er m.a. {{ill|Newfoundland and Labrador|en|Newfoundland_and_Labrador}} á ensku Wikipedia. Sótt 15. mars 2016. * [https://timarit.is/page/3646093?iabr=on Örlög Nýfundnalands] Grein J. H. K. sem birtist í Frjáls þjóð - 37. tölublaði (28.11.1968), bls. 4-5. * [https://www.britannica.com/place/Newfoundland-and-Labrador Vefur Britannica um Nýfundnaland og Labrador]. Inniheldur margvíslegar upplýsingar t.d. um náttúru, lofslag, landslag, skipulag, sögu, og markverða staði] == Tilvísanir == <references/> {{Kanada}} [[Flokkur:Nýfundnaland og Labrador|!]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] gj3hqq0d8twoaglemb21ifaudaxxj4d 1977469 1977370 2026-09-03T07:53:59Z Fyxi 84003 snið 1977469 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Nýfundnaland og Labrador | nafn_í_eignarfalli = Nýfundnalands og Labradors | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = {{Plainlist| * {{small|{{Lang|en|Newfoundland and Labrador}} ([[enska]])}} * {{small|{{Lang|fr|Terre-Neuve-et-Labrador}} ([[franska]])}} }} | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Newfoundland and Labrador.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Newfoundland and Labrador.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Quaerite prime regnum Dei}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Leitið fyrst að konungsríki Guðs)}} | kort = Newfoundland and Labrador in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1949|3|31}} | aðild_röð = Tólfta | höfuðborg = [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)|St. John's]] | stærsta_borg = [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)|St. John's]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Joan Marie Aylward | forsætisráðherra = Tony Wakeham | sæti_neðri_málstofa = 7 | sæti_öldungadeild = 6 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 405212 | flatarmál_land_km2 = 373872 | flatarmál_vatn_km2 = 31340 | flatarmál_sæti = 10. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 510550 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 9. sæti | mannfjöldi_áætlun = 548557 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901&cubeTimeFrame.startMonth=10&cubeTimeFrame.startYear=2025&cubeTimeFrame.endMonth=04&cubeTimeFrame.endYear=2026&referencePeriods=20251001%2C20260401 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 1,26 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = NST | utc_hliðrun1 = −03:30 | tímabelti1_sumartími = NDT | utc_hliðrun1_sumartími = −02:30 | tímabelti1_staðsetning = [[Nýfundnaland]] og suðausturhluti [[Labrador]] | tímabelti2 = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun2 = −04:00 | tímabelti2_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun2_sumartími = −03:00 | tímabelti2_staðsetning = Mestallt [[Labrador]] | póstfang_skammstöfun = NL | póstfang_forskeyti = A | iso_kóði = CA-NL | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Labrador fullmap.gif|thumbnail|Labrador.]] [[Mynd:Newfoundland map.png|thumbnail|Nýfundnaland.]] [[Mynd:NLW GrosMorne7 tango7174.jpg|thumbnail|Gros Morne þjóðgarðurinn.]] [[Mynd:Bishop's mitre Labrador.jpg|thumbnail|Á norðurströnd Labrador er fjalllendi.]] '''Nýfundnaland og Labrador''' (enska: ''Newfoundland and Labrador'') er austast af [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkjum]] [[Kanada]] og nær yfir eyjuna [[Nýfundnaland]] og fastalandssvæðið [[Labrador]]. Fólksfjöldi árið [[2026]] var um 550.000.<ref name="mann-2026-q1" /> Höfuðstaðurinn er [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)|St. John's]] sem er einnig stærsta borgin. ==Landsvæði og náttúra== Samanlagt er svæðið 405.212 ferkílómetrar að flatarmáli, þar af er Labrador 294.330 km{{sup|2}} og Nýfundnaland 111.390 km{{sup|2}}. Það er 4% af landsvæði Kanada. [[Long Range-fjöll]]in á Nýfundnalandi eru talin vera norðaustasti hluti [[Appalachiafjöll|Appalasíufjalla]]. Torngat Fjöll eru í Norður-Labrador og er þar þjóðgarður með sama nafni: [[Torngat Mountains-þjóðgarðurinn]]. Þar er hæsta fjall fylkisins Mount Caubvick (1652 m.). Jarðfræðilega er Labrador austasti hluti Kanadaskjaldarins sem er stórgrýttur og jökulsorfinn.<ref>[http://www.icelandonline.is/ferdaheimurisl/kanada_labrador.htm Kanada - Labrador] Ferðaheimur. Skoðað 15. mars, 2016.</ref> Í Norður-Labrador er [[túndra]] en í suðurhlutanum [[barrskógabelti]]. Barrskógur er á hluta Nýfundnalands en um þriðjungur Nýfundnalands er skógi vaxinn<ref>[http://skog.is/images/stories/ferdir/skogrit2005-2-nfl.pdf Nýfundnaland I]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Skógræktarritið. Skoðað 15. mars, 2016.</ref>. Trjátegundir eru aðallega [[hvítgreni]], [[svartgreni]] og [[balsamþinur]] ásamt [[birki]], [[ösp]] og [[reyniviður|reynivið]]. Í Labrador eru 42 tegundir [[spendýr|spendýra]] en aðeins 14 á Nýfundnalandi. Spendýr eins og [[elgur]] og [[íkorni]] hafa verið flutt til Nýfundnalands. [[Svartbjörn]] er á báðum landsvæðunum. [[Gros Morne-þjóðgarðurinn]] liggur á vesturströnd Nýfundnalands og var stofnaður árið 1973. Hann er um 1800 km2 að stærð og er annað af tveimur svæðum á Nýfundnalandi sem eru á [[UNESCO|Heimsminjaskrá Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna]]. Gros Morne var settur á listann árið 1987 en hinn staðurinn er [[L'Anse aux Meadows]]. Í þjóðgarðinum er m.a. Western Brook Pond sem er um 16 km langt stöðuvatn sorfið af ám og jöklum.<ref>[http://skog.is/images/stories/ferdir/skogrit2005-2-nfl.pdf Nýfundnaland I]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Skógræktarritið. Skoðað 15. mars, 2016.</ref> [[Terra Nova-þjóðgarðurinn]] er á austurströndinni. [[Churchillfljót]] í Labrador er yfir 850 kílómetra langt. Það hefur verið virkjað og stendur til að virkja það enn frekar. Stíflan í Churchill Falls er næststærsta neðanjarðarraforkuver í heimi. ==Samfélag== Um 92% íbúa fylkisins búa á Nýfundnalandi. Um 98% hafa ensku að móðurmáli. Frönskumælandi minnihluti er á Nýfundnalandi vestanverðu. Meirihluti íbúanna eru afkomendur innflytjenda frá Suðvestur-Englandi og suður- og suð-austurhluta Írlands, sem komu snemma á 19. öld. Avalonskaginn er fjölmennasta og þéttbýlasta svæði Nýfundnalands og Labrador en þar er höfuðborgin St. John's. Í Labrador eru íbúar aðeins tæplega 30.000 eða 8% fylkisins. Stærstu bæirnir þar eru Happy Valley/Goose Bay og Labradorborg. Á norðurströnd Labrador er sjálfstjórnarhéraðið Nunatsiavut sem byggt er [[inúítar|inúítum]]. Olía, járnvinnsla, timbur og pappírsframleiðsla og fiskveiðar eru mikilvægar atvinnugreinar. Á sumrin er ferðaþjónusta mikilvæg. ==Söguágrip== Frumbyggjar hafa verið á svæðinu í þúsundir ára. Á eyjunni bjuggu tveir indíánaþjóðflokkar – Mi’kmaq (Micmac) og Beothuk. Mi’kmaq-indíánar komu frá fastalandinu og settust líklega að á Nýfundnalandi rétt fyrir eða um svipað leyti og fyrstu Evrópumennirnir komu. Minjar eftir norræna menn hafa fundist í [[L'Anse aux Meadows]] og hugsanlegt er að svæðið þar í kring hafi verið það sem þeir nefndu [[Vínland]]. [[John Cabot]]/[[Giovanni Caboto]] var einna fyrstur Evrópumanna til að sigla til Nýfundnalands frá Evrópu eftir að norrænir menn komu þar. Hann var Ítali en í þjónustu [[Hinrik 7. Englandskonungur|Hinriks 7. Englandskonungs]] og kom til Nýfundnalands árið 1497. Eftir að Evrópubúar höfðu numið þar land var farið að tala um eyjuna sem ''Terra nova'' (nýtt land á latínu). Nafnið Labrador er hins vegar talið búið til úr [[portúgalska]] orðinu ''lavrador'' (landeigandi) og er nafngiftin eignuð portúgalska landkönnuðinum [[João Fernades Lavrador|João Fernandes Lavrador]] sem var þar á ferð árið [[1498]]. Ýmsar Evrópuþjóðir veiddu fisk á þessum slóðum eins og Portúgalir, Frakkar, Hollendingar, Spánverjar og Englendingar og kepptust þeir um völd á svæðinu. Englendingar urðu ofan á að lokum. === Nýlendan Nýfundnaland === Árið 1824–25 fékk Nýfundnaland opinbera nýlendustöðu, með borgaralegan ríkisstjóra. Fulltrúastjórn var komið á fót árið 1832 með kosningu til fyrsta þingsins. Árið 1855 var komið á fót ríkisstjórn er sótti vald sitt til kjörinna fulltrúa löggjafans. Níu árum síðar, vegna alvarlegrar efnahagslegra þrenginga, hófst rökræða meðal íbúa um hvort þeir ættu að ganga til liðs við kanadíska ríkjasambandið sem þá var að mótast á meginlandi Kanada. Eftir hörð átök var því hafnað í þingkosningunum árið 1869, með yfirgnæfandi meirihluta. [[Napóleonsstyrjaldirnar]] höfðu þau áhrif, að sókn annarra þjóða á miðin við Nýfundnaland minnkaði mjög en landsmenn juku útveg að sama skapi. Þeir náðu fótfestu á fiskmörkuðunum við Miðjarðarhaf, en einnig opnaðust markaðir í Brasilíu. Þegar friður loks komst á, varð mikið verðfall á utflutningsafurðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Örlög Nýfundnalands|höfundur=J. H. K|útgefandi=Frjáls þjóð - 37. Tölublað (28.11.1968)|mánuður=28. nóvember|ár=1968|mánuðurskoðað=14. mars|árskoðað=2021|bls=4-5}}</ref> Upp úr árinu 1890 sáust mörg teikn á lofti um efnahagslegar þrengingar. Árið 1892 varð gífurlegt tjón, þegar þrír fjórðu höfuðstaðarins St. John's brunnu til kaldra kola. Tveimur árum síðar, fóru tveir af helstu bönkum landsins í þrot og ríkisbankinn neyddist til að stöðva viðskipti sín. Gjaldmiðill landsins, dollar Nýfundnalandsbúa, varð verðlaus. Viðskiptalíf tók mikla dýfu og atvinna minnkaði. Bráðabirgðalán frá Bretlandi og Kanada leystu brýnasta vandann. Viðbótarlán, sem fengust í Montreal, New York, og London komu í veg fyrir fullkomið fjármálahrun. Kanadískir bankar urðu umsvifamiklir í fjármálalífi landsins, og seðlar þeirra urðu gjaldmiðill landsins í staðinn dollara Nýfundnalandsbúa.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Örlög Nýfundnalands|höfundur=J. H. K|útgefandi=Frjáls þjóð - 37. Tölublað (28.11.1968)|mánuður=28. nóvember|ár=1968|mánuðurskoðað=14. mars|árskoðað=2021|bls=4-5}}</ref> Til Nýfundnaland héldi sjálfstæði sínu varð ljóst að renna þyrfti fleiri stoðum undir efnahaginn. Því var síðla á 19. öld, ráðist í kostnaðarsama lagningu járnbrauta í þeirri von að það myndi örva iðnþróun. Árangurinn var takmarkaður. Mikilvægi námuvinnsla jókst þó sem og skógariðnaðar. Landbúnaður svæðisins var þróaður.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Landbúnaður á Nýfundnalandi-Fyrri hluti|höfundur=Dr. Ólafur R. Dýrmundsson ráðunautur|útgefandi=Freyr - 1. - 2. tölublað|mánuður=1. janúar|ár=1994|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=12-17}}</ref> Fiskveiðar voru enn megin atvinnuvegurinn.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Úrlög Nýfundnalands|höfundur=J. H. K|útgefandi=Frjáls þjóð - 37. Tölublað (28.11.1968)|mánuður=28. nóvember|ár=1968|mánuðurskoðað=14. mars|árskoðað=2021|bls=4-5}}</ref> === Sjálfsstjórnarsvæðið Nýfundnaland === Árið 1907 fékk Nýfundnaland stöðu sjálfsstjórnarsvæðis innan samtaka ríkja í Breska Samveldinu. Breska konungsveldið var áfram „fullvalda“ en valdi krúnunnar var beitt í gegnum stjórnarráðið á Nýfundnalandi, eingöngu ábyrgt gagnvart löggjafanum í höfuðstaðnum [[St. John's (Nýfundnaland og Labrador)|St. John's]]. Í [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]] (1914–18) var framlag Nýfundnalands til bandamanna verulegt, sé horft til íbúafjölda og efnahagsstyrks. Þaðan fór herdeild til Evrópu en hún þurrkaðist næstum öll út á fyrsta degi [[Orrustan við Somme|orrustunnar um Somme]] í Frakklandi. Herkostnaður Nýfundnalands var gríðarlegur og eftirstríðsárin urðu nýlendunni efnahagslega erfið vegna hárra opinberra skulda. Á sama tíma féll fiskverð verulega, en sjávarútvegur var megin atvinnugreinin.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5411955?iabr=on|titill=Nýfundnaland|útgefandi=Jafnaðarmaðurinn - 6. tölublað|mánuður=17. febrúar|ár=1932|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=4}}</ref> Ríkisstjórnin stóð því frammi fyrir efnahagslegur hruni við upphaf [[Kreppan mikla|kreppunnar miklu]] árið 1929. Möguleikinn á vanskilum við greiðslur skulda olli afskiptum Breta. Löggjafarsamkoman kaus brott eigin tilvist árið 1933, í skiptum fyrir lánaábyrgð Bretlands og loforði um að þingið yrði síðar endurreist.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/3145755?iabr=on|titill=Nýfundnaland|höfundur=Pétur O . Johnson|útgefandi=Frjáls verslun - 11. tölublað - Megintexti|mánuður=1. nóvember|ár=1940|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=4-5}}</ref> Árið 1934 færðist ábyrgð ríkisstjórnar sjálfsstjórnarsvæðisins til ríkisstjórnarnefndar sem heyrði beint undir framkvæmdavaldið í London. Næstu 15 árin voru hvorki haldnar kosningar né kallað saman löggjafarþing.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4832819?iabr=on|titill=Um Nýfundnaland og skuldabaslið þar.|höfundur=Steingrímur Matthíasson|útgefandi=Eimreiðin - 4. Hefti|mánuður=1. október|ár=1940|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=342-356}}</ref> Í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] var mikil efnahagsleg uppsveifla á Nýfundnalandi og í Labrador. Þangað streymdu kanadískir og bandarískir hermenn og reistar voru stórar herstöðvar við höfuðstaðinn St. John's, en einnig í Argentia, Gander, Stephenville og Goose Bay. Að auki voru minni herstöðvar settar víðar upp. === Sambandsríki Kanada === Að stríðinu loknu hófust umræður um stjórnskipulega framtíð Nýfundnalands. Bretar þrýstu á um þjóðaratkvæðagreiðslu um viðeigandi stjórnarform. Kanadamenn, sem höfðu fengið fulla sjálfsstjórn frá Bretum árið 1931, þrýstu á um innlimun Nýfundnalands í sambandsríkið og lofuðu betri kjörum. Þeir óttuðust að ella myndi svæðið ganga til liðs við Bandaríkin, en vera bandarískra herstöðva á svæðinu þýddi töluverð áhrif þeirra. Í áköfum og tilfinningaþrungnum umræðum höfnuðu íbúar samningi um að verða eitt sambandsríki Kanada. Meirihlutinn vildi koma á fyrra stjórnarformi sjálfsstjórnarsvæðisins. Breska ríkisstjórnin setti þó sambandið við Kanada í þjóðaratkvæði 3. júní 1948. Niðurstaða þeirra var ófullnægjandi. Efnt var til annarrar þjóðaratkvæðagreiðsla, mánuði síðar, þann 22. júlí, og nú fékk tillaga um að svæðið yrði eitt sambandsríkja Kanada, 52,3 prósent atkvæða. Nýfundnaland varð því 10. fylkið innan Kanada, þann 31. mars 1949. Fram til ársins 1964 var fylkið nefnt Nýfundnaland en síðar var nafninu fyrir breytt í Nýfundnaland og Labrador. Sú nafnbreyting var sett inn í stjórnarskrá Sambandsríkisins Kanada árið 2001. Á seinni hluta 20. aldar var ráðist í að styrkja verulega innviði Nýfundnalands og Labrador með aðstoð kanadísku sambandsstjórnarinnar. Lífskjör bötnuðu til muna og menntunarstig hækkaði. Erfiðlega gekk þó að koma á efnahagslegum stöðugleika. Í kringum 1990 hrundu fiskistofnar við Nýfundnaland<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1768261?iabr=on|titill=Ofveiði að ganga af stofnunum dauðum|höfundur=Morgunblaðið - 162. tölublað|útgefandi=Morgunblaðið / Árvakur|mánuður=19. júlí|ár=1992|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=23}}</ref> og mjög gekk á skógarauðlindir svæðisins. Efnahagur svæðisins fór í mikla lægð og fólki fækkaði.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/5583674?iabr=on|titill=Landbúnaður á Nýfundnalandi-Fyrri hluti|höfundur=Dr. Ólafur R. Dýrmundsson ráðunautur|útgefandi=Freyr - 1. - 2. tölublað|mánuður=1. janúar|ár=1994|mánuðurskoðað=15. mars|árskoðað=2021|bls=12-17}}</ref> Vonir hafa verið bundnar við olíu- og jarðgasvinnslu við Grand Banks og á hafsvæðinu fyrir utan Labrador, steinefnavinnslu og fallorku í Labrador og ferðaþjónustu. Frá 2006 tók íbúum að fjölga aftur. Þróun auðlinda í norður og vesturhluta Labrador færði íbúum miklar en ekki alltaf jákvæðar breytingar. Hópar Inúíta og [[Innu]], frumbyggjar svæðisins, mótmæltu og leituðu formlegrar viðurkenningar á landkröfum. Samningar við Inúíta náðust árið 2005 um yfirráð yfir Nunatsiavut í norðurhluta Labrador. Viðræðum við Innu fólkið er ólokið. == Heimildir == * Fyrirmynd greinarinnar er m.a. {{ill|Newfoundland and Labrador|en|Newfoundland_and_Labrador}} á ensku Wikipedia. Sótt 15. mars 2016. * [https://timarit.is/page/3646093?iabr=on Örlög Nýfundnalands] Grein J. H. K. sem birtist í Frjáls þjóð - 37. tölublaði (28.11.1968), bls. 4-5. * [https://www.britannica.com/place/Newfoundland-and-Labrador Vefur Britannica um Nýfundnaland og Labrador]. Inniheldur margvíslegar upplýsingar t.d. um náttúru, lofslag, landslag, skipulag, sögu, og markverða staði] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Kanada}} [[Flokkur:Nýfundnaland og Labrador| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] ssy5xqpwrxnmv74no7ue31erpgqfnjd 14 54078 1977438 1394873 2026-09-03T06:22:18Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Breska Kólumbía]] á [[Flokkur:Breska-Kólumbía]]: samræmi 1394873 wikitext text/x-wiki {{CommonsCat|British Columbia}} [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] g0yzb7kcp3tf51ctlynqvqyx3l9qtr0 0 59313 1977376 1917759 2026-09-02T15:27:59Z TKSnaevarr 53243 1977376 wikitext text/x-wiki {{Konungur |mynd = Gustaf VI Adolf av Sverige som kronprins.jpg |titill = Svíakonungur |ætt = [[Bernadotte-ætt]] |skjaldarmerki = Great coat of arms of Sweden.svg |nafn = Gústaf 6. Adólf |ríkisár = [[29. október]] [[1950]] – [[15. september]] [[1973]] |skírnarnafn = Oscar Fredrik Wilhelm Olaf Gustaf Adolf |kjörorð = Plikten framför allt |fæðingardagur = [[11. nóvember]] [[1882]] |fæðingarstaður = [[Stokkhólmshöll]], [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]], [[Svíþjóð]] |dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1973|9|15|1882|11|11}} |dánarstaður = [[Helsingborg]], [[Svíþjóð]] |grafinn = [[Kungliga begravningsplatsen|Konunglegi grafreiturinn]] í [[Solna]] |undirskrift = Gustaf VI Adolf signature.svg |faðir = [[Gústaf 5.]] |móðir = [[Viktoría af Baden, Svíadrottning|Viktoría af Baden]] |titill_maka = Eiginkona |maki = [[Margrét af Connaught, Svíaprinsessa|Margrét af Connaught]] (g. 1905; d. 1920)<br>[[Lovísa Mountbatten, Svíadrottning|Lovísa Mountbatten]] ​(g. 1923; d. 1965) |börn =Með Lovísu Mountbatten:<br /> * [[Gústaf Adólf erfðaprins]] * [[Sigvard Bernadotte]] * [[Ingiríður Danadrottning]] * Bertil, hertogi af Hallandi * Carl Johann Bernadotte }} '''Gústaf 6. Adólf''' ('''Oscar Fredrik Wilhelm Olaf Gustaf Adolf''', fæddur [[11. nóvember]] [[1882]], dáinn [[15. september]] [[1973]]) var konungur [[Svíþjóð]]ar frá [[1950]] til dánardags. Hann var af [[Bernadotte-ætt]], elsti sonur [[Gústaf 5.|Gústafs 5.]] og konu hans [[Viktoría af Baden, Svíadrottning|Viktoríu af Baden]]. Kjörorð Gústafs 6. var: ''Plikten framför allt'' (Skyldan öllu æðri). Gústaf Adólf var 67 ára þegar faðir hans dó og hann tók við konungdæminu. Hann var vinsæll meðal þegna sinna, þótti lítillátur og fremur óformlegur í framgöngu. Hann var vel menntaður og talaði mörg tungumál. Hann var mikill áhugamaður um [[fornleifafræði]] og tók þátt í fornleifarannsóknum í [[Kína]], [[Grikkland]]i, [[Kóreuskagi|Kóreu]] og á [[Ítalía|Ítalíu]]. Einnig var hann heiðursmeðlimur í bresku akademíunni. Hins vegar var hann lítill áhugamaður um stjórnmál og var fyrsti sænski konungurinn frá [[1772]] sem nær ekkert beitti áhrifum sínum á stjórn ríkisins. Gústaf Adólf kom í opinbera heimsókn til Íslands 29. júní [[1957]].<ref>{{Tímarit.is|1310951|Gustav VI. Adolf og drottning hans|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=29. júní 1957|blaðsíða=1–2|höfundur=[[Þorsteinn Thorarensen|Þorsteinn Ó. Thorarensen]]}}</ref> == Fjölskylda == Fyrri kona Gústafs Adólfs (gift [[5. júní]] [[1905]]) var [[Margrét af Connaught, Svíaprinsessa|Margrét af Connaught]], dóttir Arthurs hertoga af Connaught, þriðja sonar [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu]] Bretadrottningar. Hún dó [[1. maí]] [[1920]] og varð því aldrei drottning. Þann [[3. nóvember]] [[1923]] giftist Gústaf Adólf svo lafði [[Lovísa Mountbatten, Svíadrottning|Lovísu Mountbatten]], dóttur Louis prins af Battenberg, sem breytti nafni fjölskyldunnar í Mountbatten í fyrri heimsstyrjöldinni. Hún var einnig afkomandi Viktoríu drottningar. Þau Gústaf Adólf eignuðust eina dóttur sem [[Andvana fæðing|fæddist andvana]] en með fyrri konu sinni átti Gústaf Adolf fimm börn: * [[Gústaf Adólf erfðaprins]] (f. 1906, d. í flugslysi 1947). * [[Sigvard Bernadotte]] (1907-2002), sem þurfti að afsala sér konunglegum titlum og erfðatilkalli vegna hjónabands síns. Hann var þekktur [[Iðnhönnun|iðnhönnuður]]. * [[Ingiríður Danadrottning]] (1910-2000), sem giftist [[Friðrik 9. Danakonungur|Friðrik 9.]] Danakonungi. * Bertil, hertogi af Hallandi (1912-1997). * Carl Johann Bernadotte (f. 1916), sem þurfti að afsala sér konunglegum titlum og erfðatilkalli vegna hjónabands síns. Þar sem Gústaf Adolf erfðaprins lést á meðan faðir hans og afi lifðu var það sonarsonur Gústaf 6., [[Karl 16. Gústaf]], sem erfði krúnuna eftir afa sinn. Gústaf 6. var einnig afi [[Margrét 2.|Margrétar]] Danadrottningar. == Tenglar == * {{Tímarit.is|3289612|Gústaf VI Adólf|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|útgáfudagsetning=21. nóvember 1965|blaðsíða=2}} ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Svíakonungar|Svíakonungur]] | frá = [[1950]] | til = [[1973]] | fyrir = [[Gústaf 5.]] | eftir = [[Karl 16. Gústaf]] }} {{Töfluendir}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} [[Flokkur:Bernadotte-ætt]] [[Flokkur:Svíakonungar]] {{fd|1882|1973}} rnaexqosfqvce64dwvltdj079fvnhkt 0 65736 1977369 1977335 2026-09-02T15:05:20Z TKSnaevarr 53243 1977369 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Konungur Englands, Skotlands og Írlands | ætt = [[Stúart-ætt]] | skjaldarmerki = Coat of Arms of England (1660-1689).svg | nafn = Karl 2. | mynd = King Charles II by John Michael Wright or studio.jpg | skírnarnafn = Charles Stuart | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1630|5|29}} | fæðingarstaður = [[Höll Heilags Jakobs]], [[Westminster]], [[England]]i | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1685|2|6|1630|5|29}} | dánarstaður = [[Whitehall-höll]], [[Westminster]], [[England]]i | grafinn =[[Westminster Abbey]] | ríkisár = 29. maí 1660 – 6. febrúar 1685 | undirskrift = CharlesIISig.svg | faðir = [[Karl 1. Englandskonungur]] | móðir = [[Henríetta María af Frakklandi]] | maki = {{gifting|[[Katrín af Bragança]]|1662}} ​| titill_maka = Eiginkona | börn = {{unbulleted list|[[James Scott, hertogi af Monmouth]]|[[Charlotte Paston, greifynja af Yarmouth]]|[[Charles FitzCharles, 1. jarlinn af Plymouth]]|[[Catherine FitzCharles]]|[[Charles FitzRoy, 2. hertoginn af Cleveland]]|[[Henry FitzRoy, 1. greifinn af Grafton]]|[[Charlotte Lee, greifynja af Lichfield]]|[[George FitzRoy, hertogi af Norðymbralandi]]|[[Charles Beauclerk, 1. hertoginn af St Albans]]|[[James, Beauclerk lávarður|James Beauclerk, Beauclerk lávarður]]|[[Charles Lennox, 1. hertoginn af Richmond]]|[[Lafði Mary Tudor|Mary Tudor, greifynja af Derwentwater]]}} }}'''Karl 2.''' (f. '''Karl Stúart''' [[29. maí]] [[1630]] – [[6. febrúar]] [[1685]]) var [[konungur Englands]], [[Konungur Írlands|Írlands]] og [[Konungur Skotlands|Skotlands]]. [[17. öldin]] í [[saga Bretlands|sögu Bretlands]] var sérlega róstusöm. [[Biskupastríðin]] á árunum [[1638]] og [[1640]] og margskonar önnur átök tengd [[trúarbrögð]]um leiddu til [[Enska borgarastyrjöldin|Ensku borgarstyrjaldarinnar]]. Krúnan féll Karli í skaut þegar [[Karl 1. Englandskonungur]], faðir hans, var [[konungsmorð|tekinn af lífi]] [[30. janúar]] [[1649]] í lokauppgjöri ensku borgarastyrjaldarinnar. {{Erfðatafla þrír til þrír | fyrir=[[Karl 1. Englandskonungur|Karl 1.]] | titill1=[[Konungur Englands]] | titill2=[[Konungur Írlands]] | titill3=[[Konungur Skotlands]] | ár1=1660-1685 | ár2=1660-1685 | ár3=1649-1651<br>1660-1685 | eftir=[[Jakob 2. Englandskonungur|Jakob 2.]] }} {{Enskir, skoskir og breskir einvaldar}} {{Stubbur|æviágrip}} {{fd|1630|1685}} [[Flokkur:Konungar Englands]] [[Flokkur:Konungar Skotlands]] [[Flokkur:Konungar Írlands]] [[Flokkur:Stuart-ætt]] f87hm8up9ebo58b2zhf3s0n2mgqw8jq 0 66077 1977375 1725950 2026-09-02T15:21:27Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977375 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Full_compost_bin,_after_about_10_months_of_use_(4929259185).jpg|thumb|right|Fullur moltukassi.]] '''Molta''' er [[jarðvegur]] úr lífrænum [[Úrgangur|úrgangi]]. Hún er mynduð með niðurbrot lífræns úrgangs við loftháðar aðstæður, þar sem hitakærar [[örvera|örverur]] melta úrganginn þannig að úr verður [[mold]]arkenndur massi. Hana er hægt að nýta sem jarðvegsbæti, til landfyllinga eða jafnvel sem áburð. Í jarðgerðastöð [[Molta ehf.|Moltu ehf.]] fer hiti í jarðgerðarblöndunni yfir 70°C sem gerir það að verkum að skaðlegar bakteríur sem kunna að vera í úrganginum drepast.<ref>Jarðgerðarstöð Moltu ehf. http://www.flokkun.is/news/enginn_titill0/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225726/http://www.flokkun.is/news/enginn_titill0/ |date=2016-03-04 }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Endurvinnsla]] [[Flokkur:Bergfræði]] 6kqdbj19mr983vb747vhwf8mhxonb2j 0 71600 1977456 1930246 2026-09-03T06:31:47Z Fyxi 84003 1977456 wikitext text/x-wiki {{Fyrir|borgina í Bandaríkjunum|Vancouver (Washington)}} {{Byggð | nafn = Vancouver | tegund_byggðar = [[Borg]] | mynd = Concord Pacific Master Plan Area.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Vancouver skýjakljúfar | fáni = Flag of Vancouver.svg | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Breska-Kólumbía}} | nefnd_eftir = [[George Vancouver]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = Borgarstjóri | leiðtogi_nafn = Ken Sim | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = 123,63 | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjoldi">{{cite web |date=February 9, 2022 |title=Data table, Census Profile, 2021 Census of Population – Vancouver, City (CY) &#91;Census subdivision&#93;, British Columbia |url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&SearchText=Vancouver&DGUIDlist=2021A00055915022&GENDERlist=1&STATISTIClist=1&HEADERlist=0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210045727/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&SearchText=Vancouver&DGUIDlist=2021A00055915022&GENDERlist=1&STATISTIClist=1&HEADERlist=0 |archive-date=February 10, 2022 |access-date=February 10, 2022 |publisher=[[Statistics Canada]]}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 662.248 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Kyrrahafstími|PST]] | utc_hliðrun = −08:00 | tímabelti_sumartími = [[Kyrrahafstími|PDT]] | utc_hliðrun_sumartími = −07:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} [[Mynd:English Bay Vancouver.jpg|thumbnail|West end, Vancouver]] [[Mynd:Vancouver from Grouse mountain.jpg|thumbnail|Vancouver séð frá Grouse mountain]] [[Mynd:Vancouver by Sentinel-2.jpg|thumb|Gervihnattarmynd.]] '''Vancouver''' er [[borg]] í [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] á vesturströnd [[Kanada]]. Íbúafjöldi er rúm 662 þúsund (2021) en yfir 2,6 milljónir manna búa á öllu borgarsvæðinu.<ref name="mannfjoldi" /> Borgin er í héraðinu [[Lower Mainland]]. Stutt er í fjallendi og náttúru. Skóglendið og útivistarsvæðið í [[Stanley Park]] er við miðja borgina. Íbúar borgarinnar eru með fjölbreyttan bakgrunn en um 50% eru ekki með ensku að móðurmáli. Stærsti ''Chinatown'' Kanada er í Vancouver. Timburiðnaður og ferðaþjónusta eru mikilvægustu atvinnugreinarnar. Vancouverhöfn er stærsta höfn landsins. [[Expo 86|Heimssýningin 1986]] var haldin í borginni. [[Vetrarólympíuleikarnir 2010]] voru haldnir í [[Whistler]], nálægum skíðabæ. Veður í Vancouver er milt og er kaldasti mánuðurinn janúar með 4,1 C°. Snjó festir sjaldan og í stuttan tíma. ==Heiti== Borgin er nefnd eftir [[George Vancouver]] sem kannaði svæðið fyrir hinn konunglega breska sjóher árið 1792. Nafnið ''Vancouver'' má rekja til Hollands; „Van Coevorden“, sem þýðir frá [[Coevorden]] eða ''Koevern'' í hollenska neðra-Saxlandi. Koevern merkir kúavað. ==Íþróttalið== *[[Vancouver Whitecaps FC]] - Knattspyrna *[[Vancouver Giants]] - Hafnarbolti *[[Vancouver Canucks]]- Íshokkí == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]] 0cfpf100q0tmyjk9v0p2yici3iqu7ll 0 74645 1977468 1944214 2026-09-03T07:20:20Z Fyxi 84003 snið 1977468 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Manitoba | nafn_í_eignarfalli = Manitoba | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Manitoba.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Manitoba.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Gloriosus et liber}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Dýrlegt og frjálst)}} | kort = Manitoba in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1870|7|15}} | aðild_röð = Fimmta, með [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] | höfuðborg = [[Winnipeg]] | stærsta_borg = [[Winnipeg]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Anita Neville | forsætisráðherra = Wab Kinew | sæti_neðri_málstofa = 14 | sæti_öldungadeild = 6 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 647797 | flatarmál_land_km2 = 553556 | flatarmál_vatn_km2 = 94241 | flatarmál_sæti = 8. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 1342153 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 5. sæti | mannfjöldi_áætlun = 1505117 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 2,07 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Miðtími|CST]] | utc_hliðrun1 = −06:00 | tímabelti1_sumartími = [[Miðtími|CDT]] | utc_hliðrun1_sumartími = −05:00 | tímabelti1_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = MB | póstfang_forskeyti = R | iso_kóði = CA-MB | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Manitoba generalmap.png|thumbnail|Kort af Manitoba]] '''Manitoba''' er eitt af [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkjum]] [[Kanada]]. Höfuðborg Manitoba er [[Winnipeg]] og fólksfjöldi árið [[2026]] var um 1,5 milljón.<ref name="mann-2026-q1" /> ==Landafræði og náttúrufar== Manitoba er 647.797 ferkílómetrar að stærð. Það á landamæri að [[Ontario]] í austri, [[Saskatchewan]] og [[Núnavút]] í norðri og bandarísku fylkjunum [[Norður-Dakóta]] og [[Minnesota]] í suðri. Suðurhluti Manitoba er hluti af [[Slétturnar miklu|Sléttunum miklu]]. [[Hudsonflói]] er í norðausturhluta fylkisins. [[Winnipegvatn]] er gríðarstórt vatn í miðju fylkisins. Baldy Mountain er hæsti punktur fylkisins, 832 metrar yfir sjávarmáli. Um 12% ræktarlands Kanada eru í Manitoba. Skógar þekja nærri helming fylkisins og helstu trjátegundir eru [[fura]], [[greni]], [[ösp]], [[lerki]] og [[birki]]. Norður við Hudsonflóa er [[freðmýri]]. Ýmsar tegundir spendýra finnast í fylkinu, þ.á.m. [[Elgur|elgir]], önnur [[hjartardýr]] og [[úlfur|úlfar]]. [[ísbjörn|Ísbirnir]] lifa við strendur Hudsonflóa í Norður-Manitoba. ==Söguágrip== Frumbyggjar höfðu búið á svæðinu sem nú kallast Manitoba í árþúsundir. Á 17. öld komu Evrópubúar og hófu að versla með skinn. [[Hudsonflóafélagið]] (Hudson Bay Company) var mikilvirkt í þeirri verslun. Árið 1870 varð fylkið Manitoba til en áður hafði landsvæði þess tilheyrt svæðum eins og Rupertslandi og fylkinu [[Keewatin]] sem lagt var niður. Á síðari hluta 19. aldar og í byrjun 20. aldar fluttust Íslendingar búferlum til Manitoba og stofnuðu [[Nýja Ísland]]. [[Gimli]] var álitinn höfuðstaður þess. ==Samfélag== Um 90% fólksfjöldans búa í syðsta hluta fylkisins sem er að öðru leyti strjálbýlt. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2212428 ''Kort af Manitoba'' (á hinni hlið þess eru ýmsar upplýsingar um Manitoba); birtist í Landnemanum 1892] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3278639 ''Íslendingadagurinn haldinn í 60. sinn í Manitoba''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1949] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3293404 ''Manitoba í ljóðum vestur-íslenzkra skálda''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1970] * [http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/02/12/islendingar_a_leid_til_kanada/ Íslendingar á leið til Kanada - mbl.is] * {{vefheimild|url=https://www.icelandicroots.com/emigration-whereto|titill=Where did they go to|höfundur=Icelandic Roots|skoðað=26. febrúar 2020|snið=PDF}} {{Kanada}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Manitoba| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] [[Flokkur:Íslendingabyggðir í Kanada]] 3nrdknkqfz8ph455qb4mk2tix61yfl5 0 75014 1977388 1975946 2026-09-02T18:40:17Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 3 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977388 wikitext text/x-wiki '''Páll Melsteð''' ([[13. nóvember]] [[1812]] – [[9. febrúar]] [[1910]]) var íslenskur [[sagnfræðingur]], [[sýslumaður]] og [[alþingismaður]]. == Ævi == Páll var fæddur á [[Möðruvellir í Hörgárdal|Möðruvöllum]] í [[Hörgárdalur|Hörgárdal]], sonur [[Páll Melsteð (amtmaður)|Páls Melsteð]] amtmanns og fyrri konu hans, Önnu Sigríðar Stefánsdóttur Melsteð. Hann lauk stúdentsprófi frá [[Bessastaðaskóli|Bessastaðaskóla]] [[1834]] og lifði lengst allra þeirra sem þaðan höfðu útskrifast. Hann fór svo utan og stundaði lögfræðinám við [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] en lauk ekki prófi, heldur kom heim [[1840]], fór að búa á Brekku á [[Álftanes]]i og stundaði barnakennslu. Hann var settur sýslumaður í [[Árnessýsla|Árnessýslu]] í fjarveru föður síns 1845-1846 og aftur 1848-1849. Árið [[1846]] flutti hann til [[Reykjavík]]ur og varð þar forstöðumaður Landsprentsmiðjunnar. Hann var líka ritari [[konungsfulltrúi|konungsfulltrúa]] á [[Alþingi]] [[1845]]-[[1849]] og [[Þjóðfundurinn 1851|þjóðfundarfulltrúi]] Snæfellinga 1851 og var einn þeirra fáu sem ekki tóku undir mótmæli [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]] („[[vér mótmælum allir]]“), enda var faðir hans forseti fundarins. Á árunum [[1849]]-[[1854]] var hann settur sýslumaður í [[Snæfellsnessýsla|Snæfellsnessýslu]] og sat fyrst í [[Stykkishólmur|Stykkishólmi]], síðan á [[Búðir|Búðum]] og loks í [[Bjarnarhöfn]]. Árið [[1855]] fór hann aftur út til náms og lauk lögfræðiprófi í janúar [[1857]]. Hann var settur sýslumaður í Gullbringu- og Kjósarsýslu [[1858]]-[[1862]] og málaflutningsmaður við landsyfirréttinn [[1862]]-[[1886]]. Alþingismaður Snæfellinga var hann 1858-1864. Hann var lengi stundakennari í sögu við [[Lærði skólinn|Lærða skólann]] og fastur kennari 1886-1894. Hann stofnaði ásamt Þóru konu sinni [[Kvennaskólinn í Reykjavík|Kvennaskólann í Reykjavík]] 1874 og kenndi við hann til [[1889]]. Hann samdi allmargar kennslubækur í [[mannkynssaga|mannkynssögu]] sem lengi voru notaðar og endurminningar hans, sem hann hafði sjálfur skráð, komu út árið [[1912]]. Bogi Th. Melsted, bróðursonur Páls, sá um útgáfu endurminninganna. Fyrri kona Páls ([[30. desember]] [[1840]]) var Jórunn Ísleifsdóttir ([[14. maí]] [[1816]] – [[21. ágúst]] [[1858]]), dóttir [[Ísleifur Einarsson|Ísleifs Einarssonar]] háyfirdómara og seinni konu hans Sigríðar Gísladóttur. Af átta börnum þeirra komust aðeins þrjú upp. Sonurinn Páll lést um tvítugt, Sigríður giftist ekki en Anna giftist Stefáni Stephensen klausturhaldara. Seinni kona Páls (13. nóvember 1859) var [[Þóra Melsteð]] ([[18. desember]] [[1823]] – [[21. apríl]] [[1919]]), dóttir [[Grímur Jónsson|Gríms Jónssonar]] amtmanns og konu hans, Birgitte Cecilie Breum. Þau voru barnlaus. ==Ritverk == * [https://baekur.is/bok/c208e113-39db-4cfc-a9e0-2f0932b22fc5 ''Ágrip af merkisatburðum mannkynssögunnar'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (1844) * [https://baekur.is/bok/ea81ddd7-a187-43c8-a1a7-417fb54c2378 ''Fornaldarsagan'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (1864) * [https://baekur.is/bok/bd8f97f2-82d1-4939-afec-414c9de63ff2 ''Miðaldasagan'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (1866) * ''Endurminningar Páls Melsteds. Ritaðar af honum sjálfum.'' Gefnar út á aldarafmæli hans af Hinu íslenska fræðafélagi í Kaupmannahöfn. Kaupmannahöfn 1912. * {{cite journal|author=Þórhallur Tryggvason|title=Páll Melsted skrifar Þórhalli Bjarnarsyni|year=1981|journal=Saga|volume=19|number=1|pp=141-170|url=https://timarit.is/gegnir/991005778529706886}} ==Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.althingi.is/altext/thingm/1311120008.html?knt=1311120008|titill=Upplýsingar af vef Alþingis.}} * {{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2266421|titill=Páll Melsteð sagnfræðingur. Frækorn, 3. tbl. 1910}} * [http://books.google.is/books?id=v2oWwe7MsU0C&printsec=frontcover&hl=is#v=onepage&q&f=false Fornaldarsagan íslenzkuð og aukin eptir sögubók H.G. Bóhrs, Páll Melsteð, Hið Íslenska bókmenntafélag, Reykjavík, 1864] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2218059 Enn um endurminningar Páls Melsteð Austri, 3. tölublað (18.01.1913), Blaðsíða 8] [[Flokkur:Kjörnir Alþingismenn 1851-1860]] [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir sagnfræðingar]] [[Flokkur:Sýslumenn]] [[Flokkur:Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla]] {{fd|1812|1910}} [[Flokkur:Kvennaskólinn í Reykjavík]] [[Flokkur:Kjörnir Alþingismenn 1861-1870]] g3cvw9x4ihpx2gnv5no1zf6vsm8o3qw 0 78035 1977406 1923222 2026-09-02T23:47:31Z Kariemil 37743 bætti við nýjustu plötunni 2026 “…vita betur!” 1977406 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | sveit | heiti = Fræbbblarnir | mynd = | myndatexti = Fræbbblarnir á tónleikum 1979 | uppruni = [[Kópavogur]], [[Ísland]] | stefna = [[Pönk]], [[Rokk]] og [[Popp]] | ár = 1978–1983<br/>1996–Í dag | vefsíða = [https://fraebbblarnir.azurewebsites.net/ Fraebbblarnir.com] | meðlimir = Valgarður Guðjónsson<br/>Arnór Snorrason<br/>Þorsteinn Hallgrímsson<br/>Guðmundur Þór Gunnarsson<br/>Helgi Briem<br/>Ríkharður H. Friðriksson<br/>Iðunn Magnúsdóttir }} '''Fræbbblarnir''' er elsta íslenska [[pönk]]hljómsveitin, stofnuð árið 1978 í [[Menntaskólinn í Kópavogi|Menntaskólanum í Kópavogi]] og var upphaflega ætluð að spila aðeins einu sinni. Stofnendur hljómsveitarinnar voru þeir Stefán Karl Guðjónsson, Valgarður Guðjónsson, Þorsteinn Hallgrímsson, Hálfdan Þór Karlsson og Barði Valdimarsson, en hljómsveitin hefur gengist undir miklar mannabreytingar í gegnum tíðina. Sveitin var virk frá árunum 1978–1983, kom aftur saman árið 1996 og hélt upp á 35 ára starfsafmæli sitt árið 2013. Sveitin er þekkt fyrir hröð og melódísk lög, en alls hafa Fræbbblarnir gefið út níu plötur á ferlinum, þrjár [[smáskífa|smáskífur]], fimm [[breiðskífa|breiðskífur]] og eina safnplötu. ==Árin 1978 til 1983== Fyrstu [[tónleikar]] hljómsveitarinnar voru haldnir þann 25. nóvember 1978 á ''Myrkramessu'', menningarhátíð MK og var það gert til þess að ná sér niður á þáverandi skólameistara, en áður fyrr hafði Myrkramessan einkennst aðallega af kórsöng og ljóðalestri.<ref>[https://timarit.is/page/6143667?iabr=on#page/n33/mode/1up ''Ætluðu að ná sér niðri á skólameistara sínum''], Fréttablaðið, 21. nóvember 2013, bls. 34</ref> Eftir tónleikana var ekki áætlunin að halda áfram samspilinu, en samstarfið var framlengt örlítið því gera átti sjónvarpsþátt um menntaskólalíf sem sýna átti í [[sjónvarp|sjónvarpinu]]. Eftir það var ekki aftur snúið og hljómsveitin var formlega stofnuð. Fræbbblarnir sóttu innblástur sinn frá erlendum pönk hljómsveitum eins og [[:en:The Clash|The Clash]], [[:en:Ramones|Ramones]] og [[:en:The Stranglers|The Stranglers]], en engar íslenskar pönk hljómsveitir voru starfræktar á þessum tíma. Þeir áttuðu sig fljótlega á því að [[pönk]] og [[Nýbylgjutónlist|nýbylgjurokk]] átti miklar vinsældir að sækja til ungmenna sem voru löngu komin með nóg af því sem var að gerast í íslensku tónlistarlífi. ''„Fyrst þegar við vorum að byrja, þá fannst okkur við vera að þröngva okkur uppá fólk. En eftir Borgina og sérstaklega eftir að við spiluðum í Fellahelli, þá finnum við að við eigum hljómgrunn hjá fólki. Pönkið er það sem ungt fólk vill, og nú eru pönkgrúppur að spretta upp um allan bæ. [...] það er hér fullt af fólki sem er orðið leitt á því sem í kringum það er. Það er búið að fá leið á plastælunum. Þessu helvítis væli einsog þetta sem er spilað í útvarpinu.“''<ref>[https://timarit.is/page/974822?iabr=on#page/n5/mode/1up ''Þetta er bara helvítis væl''], Helgarpósturinn, 19. október 1976, bls. 6</ref> Fræbbblarnir skilgreindu sig sjálfa þó aldrei sem „nýbylgjuhljómsveit“ og sögðu meðal annars í viðtali: ''„Við erum fyrst og fremst popprokkhljómsveit. Við viljum segja skilið við nýbylgjuhugtakið, við spilum okkar eigin músík en fylgjum ekki tískunni.“''<ref>[https://timarit.is/page/4498676?iabr=on#page/n29/mode/2up ''„Erum ekki nýbylgjuhljómsveit“''], Vikan, 17. júní 1982, bls. 30–33</ref> Fyrsta plata sveitarinnar var smáskífan ''False Death'' sem kom út árið 1980. Sama ár kom út breiðskífan ''Viltu Nammi, Væna'' sem vakti mikla lukku. ''„Besta tímabil Fræbbblanna var í kringum útkomu stóru plötunnar Viltu Nammi, Væna. Þá var tónlist þeirra fersk og kraftmikil og þeir héldu fjölmarga frábæra hljómleika.“''<ref>[https://timarit.is/page/4501201?iabr=on#page/n26/mode/1up ''Fræbbblarnir hætta''], Vikan, 17. mars 1983, bls. 27</ref> Ári seinna gáfu Fræbbblarnir út plötuna ''Bjór'', fjögurra laga smáskífu, og síðustu tvær plötur sveitarinnar ''Poppþéttarmelódíur í rokkréttusamhengi'' og ''Warkweld In The West'' komu svo út árið 1982. Eftir það spiluðu Fræbbblarnir lítið saman á tónleikum og hættu fljótlega í byrjun árs 1983. Fræbbblarnir komu fram í myndinni [[Rokk í Reykjavík]] eftir [[Friðrik Þór Friðriksson]] og var þeirra ávallt minnst sem kröftugri pönk-/popprokkhljómsveit með öfluga sviðsframkomu. ==Endurkoma árið 1996== Árið 1996 voru þeir Valgarður Guðjónsson, Stefán Karl Guðjónsson, Arnór Snorrason og Tryggvi Þór Tryggvason í hljómsveitinni [[Glott]] ásamt Ellerti Ellertssyni á bassa. Þeir æfðu oft gömul Fræbbblalög og í kjölfarið kom óvænt út safnplatan ''Viltu Bjór, Væna''. Þar fengu þeir til liðs við sig þær Iðunni Magnúsdóttur, Brynju Scheving og Kristínu Reynisdóttur til þess að syngja bakraddir og í kjölfarið hóf hljómsveitin aftur samstarf sitt. Sveitin gaf á næstu árum út plöturnar ''Dásamleg sönnun um framhaldslíf'' (2000) og ''Dót'' (2004) og spilaði reglulega á tónleikum ásamt því að hafa haldið upp á 35 ára starfsafmæli 25. nóvember 2013. ==Mannabreytingar== Sveitin hefur gengið í gegnum miklar mannabreytingar frá upphafi, en fjölmargir tónlistarmenn hafa spreytt sig með hljómsveitinni. Hér að neðan má sjá lista bæði núverandi og fyrrverandi meðlima Fræbbblanna, sumir hverja sem spiluðu aðeins einu sinni. ===Meðlimir=== ;Núverandi * [[Valgarður Guðjónsson]]: [[söngur]], [[gítar]] (1978–Í dag) * Arnór 'Assi' Snorrason: gítar (1981, 1996–Í dag) * [[Ríkharður H. Friðriksson]]: gítar (1978–79, 2012–Í dag) * Helgi Briem: [[Rafbassi|bassi]] (2001–Í dag) * Guðmundur Þór Gunnarsson: [[trommur]] (2009–Í dag) * Iðunn Magnúsdóttir: söngur (1996–Í dag) ;Fyrrverandi * Stefán Karl Guðjónsson: trommur (1978–2009) * Kristín Reynisdóttir: [[bakrödd]] (1996–2005) * Brynja Scheving: bakrödd (1996–2005) * Dagný Zoëga: bakrödd (1978) * Óskar Þórisson: söngur (1978) * Ellert Ellertsson: bassi (1996–2000) * Tryggvi Þór Tryggvason: gítar (1980–1982, 1996–2000) * [[Hjörtur Howser]]: hljómborð (1982) * Sigurður Dagsson: gítar (1983) * Snorri Björn Arnarson: gítar (1983) * Steinþór Stefánsson: bassi (1980–1983) * Kristinn Steingrímsson: gítar (1981–1982) * Þorsteinn Hallgrímsson: bassi (1978–1980) * Ari Einarsson: gítar (1979–1980) * Hálfdán Þór Karlsson: gítar (1978) * Barði Valdimarsson: söngur (1978) ==Útgefið efni== *''False Death'', smáskífa (1980) *''Viltu Nammi, Væna'' (1980) *''Bjór'', smáskífa (1981) *''Poppþéttar melódíur í rokkréttu samhengi'' (1982) *''Warkweld In The West'', smáskífa (1982) *''Viltu Bjór, Væna'', safnplata (1996) *''Dásamleg sönnun um framhaldslíf'' (2000) *''Dót'' (2004) *''Í hnotskurn'' (2015) *''...vita betur!'' (2026) == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == * [https://fraebbblarnir.azurewebsites.net/ Heimasíða Fræbbblanna] [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Íslenskar pönkhljómsveitir]] {{S|1978}} fmp2fsk8hc07uoz4oggunn9j7nx0mw1 0 93094 1977434 1812430 2026-09-03T05:50:15Z Fyxi 84003 1977434 wikitext text/x-wiki {{Byggð | Nafn = Calgary | Mynd = Calgarymontage18.jpg | Myndatexti = Calgary | Skjaldarmerki = | Myndatexti skjaldarmerkis = Fáni Calgary | Viðurnefni = ''Cowtown, the Stampede City'' | Kort = Canada Alberta location map 2.svg | Myndatexti korts = Kort sem sýnir staðsetningu í Alberta | Stofnuð = 1875 | Land = [[Kanada]] | Titill svæðis = Fylki | Svæði = [[Alberta (fylki)|Alberta]] | Titill svæðis2 = | Svæði2 = | Flatarmál = 726,5 | Hæð yfir sjávarmáli = 1048 | Ár mannfjölda = 2021 | Mannfjöldi = 1.306.784 | Þéttleiki byggðar = 1.435,5 | Titill sveitarstjóra = Borgarstjóri | Sveitarstjóri = Jyoti Gondek | Tímabelti = Mountain Standard Time ([[UTC]]-7) | Vefsíða = www.calgary.ca |}} '''Calgary''' er stærsta borg [[Alberta (fylki)|Alberta-fylkis]] í Kanada með um 1,3 milljón íbúa (2021) og 5. stærsta borg landsins. Heitir í höfuðið á Calgary á [[Suðureyjar|Suðureyjum]] sem líklegast var gefið nafn af víkingunum sem settust þar að og leitt af 'köldu garðar'. Borgin er í suðurhluta fylkisins við mót Bow River og Elbow River um 90 km austur af [[Klettafjöll]]um. Kúrekahátíðin ''The Stampede'' hefur verið haldin í borginni síðan 1912. ==Íþróttir== [[Vetrarólympíuleikarnir 1988]] voru haldnir í Calgary og nágrenni. Íshokkílið borgarinnar er [[Calgary Flames]]. {{Alberta}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Alberta]] si9qmtkw3yqnoqkzbnqk7wby7e4wh9n 0 102912 1977363 1868965 2026-09-02T13:32:44Z TKSnaevarr 53243 1977363 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Mata Hari | mynd = Mata-Hari 1910.jpg | myndatexti = Mata Hari árið 1910. | fæðingarnafn = Margaretha Geertruida Zelle | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1876|8|7}} | fæðingarstaður = [[San Leeuwarden]], [[Holland]]i | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1917|10|15|1876|8|7}} | dánarstaður = [[Vincennes]], [[Frakkland]]i | orsök_dauða = Tekin af lífi af skotsveit | þjóðerni = [[Holland|Hollensk]] | starf = Dansari | maki = {{gifting|Rudolf John MacLeod|1895|1906|orsök=skildu}} | börn = 3 | undirskrift = Mata Haris Unterschrift..png }} '''Margaretha Geertruida Zelle''', betur þekkt sem '''Mata Hari''' ([[7. ágúst]] [[1876]] – [[15. október]] [[1917]]) var hollensk nektardansmær og njósnari. Hún var dæmd til dauða sökuð um njósnir í þágu Þjóðverja.<ref>{{Tímarit.is|4539779|Mata Hari dansmey dauðans|blað=[[Vikan]]|höfundur=[[Gerður Kristný]]|blaðsíða=51–51; 54–55|útgáfudagsetning=20. janúar 1995}}</ref> Hún var leidd fyrir aftökusveit í Frakklandi og skotin.<ref>{{Tímarit.is|7716262|Mata Hari tekin af lífi fyrir njósnir|blað=[[Fréttablaðið]]|höfundur=Birna Dröfn Jónasdóttir|blaðsíða=38|útgáfudagsetning=15. október 2022}}</ref><ref>{{Tímarit.is|3288947|Mata Hari var myrt|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|höfundur=Eigil Steinmetz|blaðsíða=1; 6|útgáfudagsetning=6. desember 1964}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip}} {{fd|1876|1917}} {{DEFAULTSORT:Hari, Mata}} [[Flokkur:Fólk tengt fyrri heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Hollenskir dansarar]] [[Flokkur:Hollenskir njósnarar]] esv9tfblgq9xlnlpeg5t0ma96y5c3b3 1977364 1977363 2026-09-02T13:33:59Z TKSnaevarr 53243 1977364 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Mata Hari | mynd = Mata-Hari 1910.jpg | myndatexti = Mata Hari árið 1910. | fæðingarnafn = Margaretha Geertruida Zelle | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1876|8|7}} | fæðingarstaður = [[San Leeuwarden]], [[Holland]]i | dánardagur = {{dánardagur og aldur|1917|10|15|1876|8|7}} | dánarstaður = [[Vincennes]], [[Frakkland]]i | orsök_dauða = Tekin af lífi af skotsveit | þjóðerni = [[Holland|Hollensk]] | starf = Dansari | maki = {{gifting|Rudolf John MacLeod|1895|1906|orsök=skildu}} | börn = 2 | undirskrift = Mata Haris Unterschrift..png }} '''Margaretha Geertruida Zelle''', betur þekkt sem '''Mata Hari''' ([[7. ágúst]] [[1876]] – [[15. október]] [[1917]]) var hollensk nektardansmær og njósnari. Hún var dæmd til dauða sökuð um njósnir í þágu Þjóðverja.<ref>{{Tímarit.is|4539779|Mata Hari dansmey dauðans|blað=[[Vikan]]|höfundur=[[Gerður Kristný]]|blaðsíða=51–51; 54–55|útgáfudagsetning=20. janúar 1995}}</ref> Hún var leidd fyrir aftökusveit í Frakklandi og skotin.<ref>{{Tímarit.is|7716262|Mata Hari tekin af lífi fyrir njósnir|blað=[[Fréttablaðið]]|höfundur=Birna Dröfn Jónasdóttir|blaðsíða=38|útgáfudagsetning=15. október 2022}}</ref><ref>{{Tímarit.is|3288947|Mata Hari var myrt|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|höfundur=Eigil Steinmetz|blaðsíða=1; 6|útgáfudagsetning=6. desember 1964}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip}} {{fd|1876|1917}} {{DEFAULTSORT:Hari, Mata}} [[Flokkur:Fólk tengt fyrri heimsstyrjöldinni]] [[Flokkur:Hollenskir dansarar]] [[Flokkur:Hollenskir njósnarar]] 19ctwwl8gb8yzqxj6cmlyg1ien544gf 0 105860 1977409 1943935 2026-09-03T00:11:02Z Nipas2 54688 /* Íþróttafélög með fleiri en eina íþróttadeild */ 1977409 wikitext text/x-wiki :''Sjá [[Listi yfir titla í íslenskum íþróttum|lista yfir titla í íslenskum íþróttum]]'' {{hreingera}} Þetta er '''listi yfir íslensk íþróttalið'''. ==Íþróttafélög með fleiri en eina íþróttadeild== *[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]] (Badminton, frjálsar, Karate, körfubolti, taekwondo, tennis, knattspyrna) *[[Aðildarfélag Augnablik|Augnablik]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Austri|Austri]] (skíði, knattspyrna) *[[Ungmennafélag Álftaness|Álftanes]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Glímufélagið Ármann|Ármann]] (fimleikar, frjálsar, glíma, kraftlyftingar, körfubolti, skíði, taekwondo, knattspyrna) *[[Badmintonfélag Hafnafjarðar]] (Badminton, tennis) *[[Björk (íþróttafélag)|Björk]] (taekwondo, fimleikar) *[[Breiðablik UBK|Breiðablik]](Dans, frjálsar, karate, kraftlyftingar, körfubolti, skíði, taekwondo, knattspyrna) *[[Ungmennafélag Bolungarvíkur]] (badminton, körfubolti) *[[Dalvík/Reynir]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] (badminton, knattspyrna) *[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] (Frjálsar, skylmingar, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] (Borðtennis, Karate, Fimleikar, Glíma, körfubolti, taekwondo, tennis, knattspyrna) *[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]](Handbolti, skíði, taekwondo, knattspyrna) *[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] (Fimleikar, Karate, knattspyrna) *[[Golfklúbburinn Mostri]] (golf, körfubolti) *[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] (Fimleikar, Kraftlyftingar, knattspyrna) *[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]] (Karate, körfubolti, knattspyrna, handbolti) *[[Íþróttafélagið Hamar|Hamar]] (badminton, fimleikar, körfubolti, knattspyrna, blak) *[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] (Borðtennis, Dans, körfubolti, taekwondo, knattspyrna) *[[Hvíti riddarinn]] (knattspyrna, körfuknattleikur) *[[Hrunamenn]] (badminton, körfubolti, knattspyrna) *[[Íþróttafélagið Höfrungur|Höfrungur]] (badminton, knattspyrna) *[[Höttur]] (Fimleikar, körfubolti) *[[ÍR]] (Dans, frjálsar, keila, körfubolti, skíði, taekwondo, knattspyrna) *[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] (knattspyrna, handknattleikur, körfubolti, frjálsar, sund) *[[Íþróttafélagið Dímon]] (Badminton, Glíma, Borðtennis) *[[Íþróttafélagið Garpur]] (Badminton, Glíma, Borðtennis) *[[Leiknir Reykjavík|Leiknir R.]] (Karate, Körfubolti, knattspyrna) *[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] (Fimleikar, körfubolti, taekwondo, knattspyrna, Badminton) *[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] (knattspyrna, handbolti, blak, tennis- og badminton) *[[Knattspyrnufélagið Hörður]] (Glíma, knattspyrna) *[[Knattspyrnufélag Vesturbæjar|KV]] (Borðtennis, körfubolti, knattspyrna) *[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] (Borðtennis, Glíma, Keila, körfubolti, skíði, taekwondo, knattspyrna) *[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] (Fimleikar, Kraftlyftingar, taekwondo, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] (fimleikar, tennis, körfubolti, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Skallagrímur|Skallagrímur]] (Kraftlyftingar, körfubolti, knattspyrna, badminton) *[[Ungmennafélagið Snæfell|Snæfell]] (körfubolti, siglingar, knattspyrna) *[[Stál-úlfur]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] (Borðtennis, fimleikar, körfubolti, knattspyrna) *Stokkseyri (taekwondo, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] (frjálsar, skíði, körfubolti, knattspyrna) *[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] (körfubolti, taekwondo, knattspyrna) *[[UMFN_Njarðvík|Njarðvík]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Biskupstungna]] (Borðtennis, Glíma) *[[Ungmennafélagið Mývetningur]] (Glíma, knattspyrna, skíði) *[[Ungmennafélagið Njarðvíkur]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Ungmennafélagið Tálknafjarðar]] (skylmingar, knattspyrna) *Ungmennafélagið Valur (Reyðarfjörður) (Glíma, körfubolti, knattspyrna) *UMSB (Borðtennis, Frjálsar) *[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] (körfubolti, tennis, knattspyrna) *[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] (Knattspyrna, Handbolti, Borðtennis, Karate, Skíði, Tennis og Almenningsíþróttir) *[[Víkingur Ólafsvík|Víkingur Ó.]] (körfubolti, knattspyrna) *[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] (Fimleikar, skíði) *[[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór Ak.]] (körfubolti, taekwondo, knattspyrna) *[[Þór Þorlákshöfn|Þór Þ.]] (Borðtennis, fimleikar, körfubolti, knattspyrna) *[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] (skíði, tennis, knattspyrna, handknattleikur) == Önnur lið == === Badmintonfélög === *Badmintonfélag Akranes *Íþróttafélagið Huginn *Íþróttafélagið Samherji *Íþróttafélag Laugaskóla *Knattspyrnufélag Reykjavíkur *Smári Varmahlíð *Tennis- og badmintonfélag Akureyrar *Tennis- og badmintonfélag Ísafjarðar *Tennis- og badmintonfélag Reykjavíkur *Tennis- og badmintonfélag Siglufjarðar *[[Tennis- og badmintonfélag Vestmannaeyja]] *Umf. Biskupstungna *Umf. Drangur *Umf. Geisli *Umf. Geislinn *Umf. Langnesinga *Umf. Skeiðamanna *Umf. Þór === Borðtennisfélög === *[[Borðtennisfélagið Akur|Akur]] *BH *HSK *HSÞ *ÍFR *[[Borðtennisfélagið Nes|Nes]] *[[Borðtennisfélagið Örninn|Örninn]] *[[Borðtennisfélagið Ösp|Ösp]] *Umf. Eyfellingur *Umf. Hraunamanna === Dansfélög === *Ungmennafélagið Skipaskagi *Dansíþróttafélag Kópavogs *Dansíþróttafélag Hafnarfjarðar *Dansfélagið Ýr *Dansfélag Reykjavíkur *Dansfélagið Hvönn *Dansfélagið Ragnar *Dansíþróttafélag Borgarfjarðar (DÍB) *UMFB ===Fimleikafélög=== *FIMA, Akranesi *FIMAK, Akureyri *Íþróttafélagið Gerpla, Kópavogi *[[Fimleikafélagið Rán|Rán]], [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]] === Golfklúbbar === ====Höfuðborgarsvæðið==== *GK - Golfklúbburinn Keilir *GKG - Golfkl. Kópavogs/Garðabæjar *GKJ - Golfklúbburinn Kjölur *GO - Golfklúbburinn Oddur *GOB - Golfklúbbur Bakkakots *GR - Golfklúbbur Reykjavíkur *GSE - Golfklúbburinn Setberg *GÁ - Golfklúbbur Álftaness *NK - Nesklúbburinn ====Reykjanes==== *GG - Golfklúbbur Grindavíkur *GS - Golfklúbbur Suðurnesja *GSG - Golfklúbbur Sandgerðis *GVS - Golfklúbbur Vatnsleysustrandar ====Vesturland==== *GB - Golfklúbbur Borgarness *GGB - Golfklúbburinn Glanni *GHF - Golfklúbburinn Húsafelli *GJÓ - Golfklúbburinn Jökull *GL - Golfklúbburinn Leynir *GSD - Golfklúbbur Skorradals *GSR - Golfklúbburinn Skrifla *GST - Golfklúbbur Staðarsveitar *GVG - Golfklúbburinn Vestarr ====Vestfirðir==== *GBB - Golfklúbbur Bíldudals *GBO - Golfklúbbur Bolungarvíkur *GGL - Golfklúbburinn Gláma *GHÓ - Golfklúbbur Hólmavíkur *GP - Golfklúbbur Patreksfjarðar *GÍ - Golfklúbbur Ísafjarðar ====Norðvesturland==== *GKS - Golfklúbbur Siglufjarðar *GSK - Golfklúbbur Skagastrandar *GSS - Golfklúbbur Sauðárkróks *GÓS - Golfklúbburinn Ós ====Norðausturland==== *GA - Golfklúbbur Akureyrar *GH - Golfklúbbur Húsavíkur *GHD - Golfklúbburinn Hamar *GHV - Golfklúbburinn Hvammur Grenivík *GKM - Golfklúbbur Mývatnssveitar *GLF - Golfklúbburinn Lundur *GOG - Golfklúbburinn Gljúfri *GOV - Golfklúbbur Vopnafjarðar *GÓ - Golfklúbbur Ólafsfjarðar ====Austurland==== *GBE - Golfklúbbur Byggðarholts *GFH - Golfklúbbur Fljótsdalshéraðs *GHH - Golfklúbbur Hornafjarðar *GKD - Golfklúbbur Djúpavogs *GKF - Golfklúbbur Fjarðarbyggðar *GN - Golfklúbbur Norðfjarðar *GSF - Golfklúbbur Seyðisfjarðar ====Suðurland==== *GD - Golfklúbburinn Dalbúi *GEY - Golfklúbburinn Geysir *GF - Golfklúbburinn Flúðir *GHG - Golfklúbbur Hveragerðis *GHR - Golfklúbbur Hellu *GKB - Golfklúbburinn Kiðjaberg *GKV - Golfklúbburinn Vík *GLK - Golfklúbburinn Laki *GOS - Golfklúbbur Selfoss *GOT - Golfklúbburinn Tuddi *GV - [[Golfklúbbur Vestmannaeyja]] *GÁS - Golfklúbbur Ásatúns *GÖ - Golfklúbbur Öndverðaness *GÚ - Golfklúbburinn Úthlíð *GÞ - Golfklúbbur Þorlákshafnar *GÞH - Golfklúbburinn Þverá Hellishólum ====Aðrir==== *FGF - Golfklúbburinn Frímann *GEH - Einherjar *GOF - Golfklúbbur Oddfellowa *GSFÍ - Golfsamtök fatlaðra á Íslandi === Glímufélög === *Umf. Akureyrar *Íþróttafélagið Eilífur *Umf. Efling *Héraðssambandið Skarphéðinn *Glímufélag Dalamanna *Umf. Grundarfjarðar *Umf. Hvöt *Umf. Íslendingur *Umf. Laugdæla *Umf. Samhygð *Umf. Skipaskagi *Umf. Vaka *Umf. Víkverji ===Handknattleiksfélög=== * [[Akureyri Handboltafélag|Akureyri]] * [[Hamrarnir]] ===Hestafélög=== *Adam *Andvari *Blær *Brimfaxi *Faxi *Dreyri *Fákur *Feykir *Freyfaxi *Funi *Geisli *Geysir *Glaður *Glófaxi *Glæsir *Gnýfari *Goði *Grani *Gustur *Háfeti *Hending *Hornfirðingur *Hringur *Hörður *Kinnskær *Kópur *Léttfeti *Léttir *Ljúfur *Logi *Máni *Neisti *Sindri *Skuggi *Sleipnir *Smári *Snarfari *Snæfaxi *Snæfellingur *Sóti *Stígandi *Stormur *Svaði *[[Hestamannafélagið Sörli|Sörli]] *[[Hestamannafélagið Trausti|Trausti]] *[[Hestamannafélagið Þjálfi|Þjálfi]] *[[Hestamannafélagið Þráinn|Þráinn]] *[[Hestamannafélagið Þytur|Þytur]] ===Íshokkífélög=== *[[Skautafélagið Björninn]] *[[Skautafélag Akureyrar]] *[[Skautafélag Reykjavíkur]] *[[UMFK]] ===Keilufélög=== *[[Keilufélag Reykjavíkur]] - KFR *[[Keiludeild Kjalarness]] - KDK *[[Keilufélagið Keila]] - KFK *[[Keilufélag Akraness]] - KFA ===Knattspyrnufélög=== *[[Íþróttafélagið Afríka|Afríka]] *[[Íþróttafélagið Árborg]] *[[Berserkir]] *BÍ *[[BÍ/Bolungarvík]] *[[Björninn]] *[[Boltafélag Norðfjarðar]] *[[Íþróttafélagið Carl|Carl]] *[[Íþróttafélagið Drangey|Drangey]] *[[Íþróttafélagið Draupnir|Draupnir]] *[[Íþróttafélagið Efling|Efling]] *[[Íþróttafélagið Elliði|Elliði]] *FFR *[[Íþróttafélagið Fjarðabyggð|Fjarðabyggð]] *[[Framherjar]] *Geisli A *[[GG]] *[[Gnúpverjar]] *[[Íþróttafélagið Grundarfjörður|Grundarfjörðir]] *[[Hamrarnir]] *[[Íþróttafélagið Hómer|Hómer]] *Hrafnkell Fr. *HSH *[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]] *[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)]] *ÍH *[[Ísbjörninn]] *[[Íþróttafélagið Kári|Kári]] *KB *KE *KF *KFG *KFK *KFR *[[Knattspyrnufélagið Framherjar-Smástund|KFS]] *KHK *[[Kjalnesingar]] *[[Ungmennafélagið Kormákur (Hvammstanga)|Kormákur]] *KVA *[[Leiftri]] *[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] *Leiknir F. *[[Íþróttafélagið Léttir|Léttir]] *[[Íþróttafélagið Magni|Magni]] *[[Markaregn]] *[[Íþróttafélagið Neisti|Neisti]] *D.Neisti *H.Njarðvík *[[Íþróttafélagið Númi|Númi]] *[[Íþróttafélagið Reyðarfjörður|Reyðarfjörður]] *Reynir Á *Reynir H *[[Samherjar]] *[[Skínandi]] *[[Skúmhöttur (íþróttafélag)|Skúmhöttur]] *[[Smástund]] *[[Íþróttafélagið Snæfellsnes|Snæfellsnes]] *[[Snörtur]] *[[Spyrnir]] *[[SR]] *[[Súlan]] *[[Ungmennafélag Borgarfjarðar]] *[[UMFL]] *[[Íþróttafélagið Vinir|Vinir]] *[[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]] *[[Vængir Júpiters]] *[[Íþróttafélagið Ýmir|Ýmir]] *[[Þróttur Neskaupsstað|Þróttur N.]] *[[Þróttur Vogum]] *[[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægir]] ===Kraflyftingafélög=== *[[Kraftlyftingafélag Akraness]] *[[Kraftlyftingafélag Akureyrar]]/KFA *[[Kraftlyftingafélag Garðabæjar]] *[[Kraftlyftingafélag Mosfellsbæjar]] *[[Ungmennafélag Njarðvíkur, Massi]] *[[Kraftlyftingafélag Seltjarnarness]] – Zetorar *[[Ungmennafélagið Sindra]] ===Körfuknattleiksfélög=== *FSu - Skólafélag Fjölbrautaskóla suðurlands *Hekla - [[Ungmennafélagið Hekla]] *Hörður - [[Íþróttafélagið Hörður Patreksfirði]] *ÍFL - [[Íþróttafélag Framhaldsskólans á Laugum]] *ÍG - [[Íþróttafélag Grindavíkur]] *Katla - Katla *KFÍ - [[Körfuknattleiksfélag Ísafjarðar]] *Kormákur - [[Ungmennafélagið Kormákur]] *Laugdælir - [[Ungmennafélag Laugdæla]] *Patrekur - [[Körfuknattleiksfélagið Patrekur]] *Reykdælir - [[Ungmennafélag Reykdæla]] *Smári - [[Ungmenna- og íþróttafélagið Smári]] ===Siglingafélög=== *[[Siglingafélag Reykjavíkur, Brokey|Brokey]], siglingafélag Reykjavíkur *[[Knörr (íþróttafélag)|Knörr]], siglingafélag Keflavíkur *[[Nökkvi (félag)|Siglignafélagið Nökkvi]], Akureyri *[[Siglingafélagið Ýmir]], Kópavogi *[[Siglingaklúbburinn Þytur]], Hafnarfirði *[[Kayakklúbburinn]], Reykjavík *[[Sæfari|Siglignafélagið Sæfari]], Ísafirði *[[Stafninn róðrarfélag]], Reykjavík ===Skíðafélög=== *[[Skíðafélag Ísfirðinga]] *[[Skíðafélag Dalvíkur]] *[[Skíðafélag Akureyrar]] *[[Skíðafélag Siglufjarðar]] *[[Skíðafélag Ólafsfjarðar]] *[[Skíðadeild Hrannar]] *[[Skíðafélagið Stafdal]] *[[Skíðagöngufélagið Ullur]] *[[Vertraríþróttafélag Hafnarfjarðar]] (VÍH) *[[Skíðafélag Strandamanna]] ===Skylmingafélög=== *[[Skylmingafélag Reykjavíkur]] *[[Skylmingafélag Seltjarnarness]] *[[Hugin á Fellum]] ===Tennisfélög=== *[[Tennisfélag Garðabæjar]] *[[Tennisfélag Kópavogs]] *[[Tennis- og Badmintonfélag Akureyrar]] ===Taekwondofélög=== *[[Hörður (Ísafirði)]] [[Flokkur:Íþróttir á Íslandi]] sgq0vgrpie1fufpgemz20rfls7qwc6s 0 110751 1977445 1675063 2026-09-03T06:24:58Z Fyxi 84003 1977445 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Lake Kinney mit Mount Whitehorn.jpg|thumb|right|296px|Kinney Lake]] '''Kinney Lake''' er [[stöðuvatn]] í [[Mount Robson Provincial Park]], [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]], [[Kanada]]. [[Flokkur:Stöðuvötn í Kanada]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] {{stubbur|landafræði}} czhre4r2swrxe9mkhoggg2uw89ncinh 0 113891 1977466 1899994 2026-09-03T07:03:26Z Fyxi 84003 snið 1977466 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Eyja Játvarðs prins | nafn_í_eignarfalli = Eyju Játvarðs prins | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = {{Plainlist| * {{small|{{Lang|en|Prince Edward Island}} ([[enska]])}} * {{small|{{Lang|fr|Île-du-Prince-Édouard}} ([[franska]])}} }} | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Prince Edward Island.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Prince Edward Island, Canada.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Parva sub ingenti}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Hið smáa undir vernd hins stóra)}} | kort = Prince Edward Island in Canada (special marker) 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1873|7|1}} | aðild_röð = Áttunda | höfuðborg = [[Charlottetown]] | stærsta_borg = [[Charlottetown]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Wassim Salamoun | forsætisráðherra = Rob Lantz | sæti_neðri_málstofa = 4 | sæti_öldungadeild = 4 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 5660 | flatarmál_land_km2 = 5660 | flatarmál_vatn_km2 = 0 | flatarmál_sæti = 13. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 154331 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 10. sæti | mannfjöldi_áætlun = 182001 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 27,27 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun1 = −04:00 | tímabelti1_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun1_sumartími = −03:00 | tímabelti1_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = PE | póstfang_forskeyti = C | iso_kóði = CA-PE | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Prince Edward Island topographic map-blank.svg|thumb|Landfræðikort.]] '''Eyja Játvarðs prins''' (enska: ''Prince Edward Island'', oft skammstafað ''PEI'') er [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|kanadískt fylki]] og eyja undan austurströnd [[Kanada]]. Eyjan er talin til [[Sjófylkin|Sjófylkja Kanada]], ásamt [[Nýja-Brúnsvík|Nýju-Brúnsvík]] og [[Nýja-Skotland]]i. Hún er 5,660 km{{sup|2}} að stærð og þar búa um 155.000 manns (2019). Stærsta borgin þar heitir [[Charlottetown]]. [[Ríkjabandalagsbrúin]] (e. ''Confederation Bridge'') tengir eyjuna við fastalandið. Eyjan er þekkt fyrir fjölda [[þjóðgarður|þjóðgarða]], auk þess að vera [[sögusvið]] sögunnar um [[Anna í Grænuhlíð|Önnu í Grænuhlíð]]. Hún er nefnd í höfuðið á [[Játvarður prins, hertogi af Kent og Strathearn|Játvarði prins]] (1767–1820), hertoganum af [[Kent]] og [[Strathearn]], en hann var fjórði sonur [[Georg 3.|Georgs 3. konungs]] og faðir [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu Bretadrottningar]]. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commons|Prince Edward Island|Eyju Játvarðs prins}} * {{Opinber vefsíða}} {{Kanada}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Eyja Játvarðs prins| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] [[Flokkur:Eyjar við Kanada]] [[Flokkur:Eyjar í Atlantshafi]] fd6vequqr19bagz3c9tq6j0dspivlci 0 118881 1977429 1957424 2026-09-03T04:52:22Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977429 wikitext text/x-wiki '''Írsk enska''' er [[enska|ensk]] [[mállýska]] sem töluð er og skrifuð á [[Írland]]i. Ensk tunga barst fyrst til Írlands seint á [[12. öld]] með [[landvinningar Normanna á Írlandi|innrás Normanna]]. Á þeim tíma töluðu Normannar ekki ensku heldur [[normannafranska|normannafrönsku]]. Í upphafi var enska aðeins töluð á svæðinu nálægt [[Dyflinn]] sem í dag heitir [[The Pale]] ([[írska]]: ''An Pháil''). Við tilkomu [[Túdorætt]]ar vék ensk tunga og menning fyrir írsku á svæðinu sem innrásarmennirnar höfðu tekið upprunalega. Hins vegar fór notkun enskrar tungu vaxandi, sérstaklega á [[plantekra|plantekrum]], eftir [[hertaka Túdorættar á Írlandi|hertöku Túdorættar á Írlandi]] á [[16. öld]]. Fyrir miðja [[19. öld]] var enska orðin aðaltungumál Írlands. Enska heldur þessari stöðu í dag, en jafnvel þeir sem hafa írsku að móðurmáli tala ensku reiprennandi. == Stafsetning == Ólíkt [[bandarísk enska|bandarískri ensku]] og [[kanadísk enska|kanadískri ensku]] hefur írsk enska ekki sér stafsetningarreglur, heldur er írsk enska stöfuð alveg eins og [[bresk enska]]. == Orðaforði == === Tökuorð úr írsku === Það er [[Listi yfir írsk tökuorð á ensku|fjöldi írskra tökuorða]] sem er notaður á írskri ensku, sérstaklega af hinu opinbera. Til dæmis heitir forsætisráðherrann [[Taoiseach]], aðstoðarforsætisráðherrann [[Tánaiste]], þingið [[Oireachtas]] og neðri deildin [[Dáil Éireann]]. Auk þess eru tökuorð sem eru notuð í óformlegu samhengi en notkun þeirra fer minnkandi, sérstaklega meðal unglinga. Nokkur dæmi eru: {| class="wikitable" |- ! Orð !! Orðaflokkur !! Þýðing |- |'''Abú''' || Upphrópun || Húrra |- | '''Amadán'''<ref>{{vefheimild|url=http://www.rte.ie/easyirish/aonad1.html|titill=Easy Irish|útgefandi=Raidió Teilifís Éireann|mánuðurskoðað=28. febrúar|árskoðað=2011}}</ref> || Nafnorð || Fáviti |- |'''Fáilte''' || Nafnorð || Móttökur — oft í orðasambandinu '''Céad míle fáilte''' „hundrað þúsund móttökur“ |- |'''Flaithúlach'''<ref>{{vefheimild|url=https://www.independent.ie/lifestyle/fear-of-being-perceived-as-misers-runs-deeper-than-our-pockets-28902992.html|útgefandi=Irish Independent|titill Fear of being perceived as misers runs deeper than our pockets|mánuðurskoðað=9. nóvember|árskoðað=2012}}</ref>|| Lýsingarorð || Örlátur |- | '''Garsún'''<ref>{{vefheimild|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2007/0509/1178623505943.html|titill=Drizzle fails to dampen cheerful O'Rourke|útgefandi=The Irish Times|dagsetning=5. maí 2007|mánuðurskoðað=28. febrúar|árskoðað=2011}}</ref>/'''gasúr'''<ref>{{vefheimild|url=http://www.rte.ie/radio1/podcast/podcast_nuachtahaon.xml|titill=Nuacht a hAon|útgefandi= Raidió Teilifís Éireann|mánuðurskoðað=28. febrúar|árskoðað=2011}}</ref> || Nafnorð || Drengur |- |'''Gaeltacht''' || Nafnorð || Svæði þar sem írska er töluð sem aðaltungumál |- |'''Grá'''<ref>{{vefheimild|url=https://www.stevenroyedwards.com/irishenglishterms.html|fornafn=Steven Roy|eftirnafn=Edwards|titill=Irish English terms}}</ref> || Nafnorð || Ást, væntumþykja |- | '''Lúdramán'''<ref>{{vefheimild|url=http://debates.oireachtas.ie/seanad/2005/05/25/00004.asp|titill=Seanad Eireann – 25/May/2005 Order of Business |útgefandi=Debates.oireachtas.ie|dagsetning=25. maí 2005|mánuðurskoðað=28. febrúar|árskoðað=2011}}</ref> || Nafnorð || Fáviti |- |'''Plámás'''<ref>{{vefheimild|url=https://socialbridge.wordpress.com/2013/03/15/plamas-and-the-art-of-flattery-gatherings-from-ireland-92/|titill=Plámás and the Art of Flattery ~ Gatherings from Ireland # 92|útgefandi=SOCIAL BRIDGE|dagsetning=15. mars 2013|mánuðurskoðað=21. október|árskoðað=2013}}</ref> || Nafnorð || Smjaður |- | '''Sláinte'''<ref>{{bókaheimild|titill=Ulysses annotated: notes for James Joyce's Ulysses|eftirnafn=Gifford, Don; Seidman Robert J.|ár=1988|útgefandi=University of California Press|isbn=978-0-520-25397-1|bls=55}}</ref> || Upphrópun || Skál! |} === Orð sem eiga rætur að rekja til írskrar tungu === Annar hópur írskra enskra orða eru þau sem eiga rætur að rekja til írskrar tungu en hefur nokkurn veginn verið aðlöguð enskum framburði og stafsetningu. Nokkur þessara orða hefur náð vinsældum fyrir utan Írland en önnur eru notuð aðeins þar á landinu. Þessi orð hafa oft verið enskuð eða eru beinar þýðingar. Í seinna tilfelli fá orð eða orðasamböndu aukaþýðingu sem er ekki að finna annars staðar í enskumælandi heimi. Nokkur dæmi eru: {| class="wikitable" |- ! Orð eða orðasamband !! Orðaflokkur !! Írska !! Þýðing |- |'''Arra'''<ref>{{cite book |title=Testimony of an Irish slave girl |last= McCafferty |first= Kate |year=2002 |publisher=Viking |location= |isbn= 978-0-670-03065-1|page=209 |pages= |url= http://books.google.com/?id=6aIrAAAAYAAJ&q=arra+irish+-.com&dq=arra+irish+-.com | accessdate= 29 January 2011 }}</ref>/ '''och''' / '''musha''' / '''yerra'''<ref>{{cite book |title=Dublin English: evolution and change|last= Hickey |first= Raymond |year= 2005|publisher= |location= |isbn= 978-90-272-4895-4|page=145 |pages= |url= http://books.google.com/books?id=AmpOAwl3KzcC&lpg=PA145&dq=yerra%20irish%20-.com&pg=PA145#v=onepage&q=yerra%20irish%20-.com&f=false | accessdate= 29 January 2011 }}</ref> || Upphrópun || Ara / Ach / Muise / Dhera (conjunction of "A Dhia, ara") || Jæja (t.d. „yerra, sure if it rains, it rains“) |- |'''Bockety'''<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/bockety |title=Oxford English dictionary online |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616033852/http://english.oxforddictionaries.com/definition/bockety |url-status=dead }}</ref> || Lýsingarorð || Bacach (lame) || Valtur, bilaður |- | '''Bold'''<ref>{{cite book |title=A Dictionary of Hiberno-English |last=Dolan |first=Terence Patrick |year=2004 |publisher=Gill & Macmillan |location= Dublin, Ireland|isbn=978-0-7171-4039-8|page=28 |pages= |url= http://books.google.com/books?id=RN0p1uienWMC&lpg=PA236&dq=%22wet%20the%20tea%22&pg=PA236#v=onepage&q=%22wet%20the%20tea%22&f=false | accessdate= 29 January 2011 }}</ref> || Lýsingarorð || Dána || Óþekkur |- |'''Boreen''' || Nafnorð || Bóithrín || Þröngur sveitarvegur eða stígur |- |'''Ceili/Ceilidh'''<ref>[http://english.oxforddictionaries.com/definition/ceilidh Oxford Dictionaries online]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> || Nafnorð || Céilidhe || Hefðbundinn írsk tónlist og dans |- |'''Colleen''' || Nafnorð || Cailín || Stelpa |- |'''Fooster''' || Sagnorð || Fústar<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/fooster;jsessionid=8DA36BC9F6FCFF7DD7C123FC4375FF50 |title=Oxford English dictionary online |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616064438/http://english.oxforddictionaries.com/definition/fooster;jsessionid=8DA36BC9F6FCFF7DD7C123FC4375FF50 |url-status=dead }}</ref> || iða, vera eirðarlaus |- | '''Gansey'''<ref>{{cite book |title=Needlework through history: an encyclopedia |last=Leslie |first= Catherine Amoroso |year=2007 |publisher=Greenwood Press |location=Westpost, CT, USA |isbn=978-0-313-33548-8 |page=91 |pages= |url= http://books.google.com/books?id=AmpOAwl3KzcC&lpg=PA145&dq=yerra%20irish%20-.com&pg=PA145#v=onepage&q=yerra%20irish%20-.com&f=false | accessdate= 29 January 2011 }}</ref> || Noun || Geansaí<ref>The form [http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?query=gansey&sset=1&fset=20&printset=20&searchtype=full&dregion=form&dtext=both gansey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130604020505/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?query=gansey&sset=1&fset=20&printset=20&searchtype=full&dregion=form&dtext=both |date=2013-06-04 }}, from Garnsey, a form of Guernsey, where the style of fisherman's jersey originated.</ref> || Peysa |- | '''Give out'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/pricewatch/2010/1129/1224284363476.html |title=Service with a snarl |work=The Irish Times |date=29 November 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Sagnorð || Tabhair amach ''(bókstaflega)'' || Skamma, ávíta<ref>[http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/give-out?showCookiePolicy=true Collins Dictionary online]</ref> |- | '''Gob'''<ref>{{cite book |title=Irish English: history and present-day forms |last= Hickey |first= Raymond |year= |publisher= |location= |isbn= 978-0-521-85299-9|page=364 |pages= |url= http://books.google.com/?id=p3vDuPNG7nUC&lpg=PA418&dq=%22irish-english%22&pg=PA3#v=onepage&q&f=false | accessdate= 29 January 2011 |date=8 November 2007 }}</ref> || Nafnorð || Gob || Kjaftur |- |'''Gombeen'''<ref>[http://english.oxforddictionaries.com/definition/gombeen Oxford English dictionary online]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> || Nafnorð || Gaimbín || Peningalánari |- | '''Guards'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/weekend/2010/0821/1224277287842.html |title='I didn't expect to lose a son. The guards took their eye off the ball' |work=The Irish Times |date=21 August 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Garda Síochána || Lögregla |- | '''[[Jackeen]]'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/1997/0609/97060900006.html |title=Mon, Jun 09, 1997 – Challenge led to a hooker revival |work=The Irish Times |date=6 June 1997 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Noun || Gælunafn fyrir [[John]] (þ.e. [[Jack]]) með írsku smækkunarviðskeyti ''-ín'' || Mildilega [[niðrandi orð]] fyrir fólk frá [[Dyflinn]], gagnslaus maður.<ref name="oed">{{cite web | url = http://www.oed.com | title = Oxford English Dictionary, second edition | last1 = Simpson | first1 = John | last2 = Weiner | first2 = Edmund | year = 1989 | publisher = Clarendon Press | location = Oxford | quote = ''Irish dim. of JACK n.: A contemptuous designation for a self-assertive worthless fellow.''}}</ref> Upprunalega manneskja sem fylgdi breska fánanum (e. ''Union Jack'') meðan á Bretar stjórnuðu Írland eftir 1801, manneskja frá Dyflinn sem studdi kónunginn. |- |'''Shoneen'''<ref>[http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/shoneen?showCookiePolicy=true Collins Dictionary online ]</ref> || Nafnorð || Seoinín (diminutive of Sean – 'John') || Íri sem hermir eftir enskum háttum |- |'''Sleeveen'''<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/sleeveen |title=Oxford English Dictionary online |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616033909/http://english.oxforddictionaries.com/definition/sleeveen |url-status=dead }}</ref> || Nafnorð || Slíbhín || Óáreiðanlegur, slóttugur einstaklingur |- | '''Soft day'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2008/0909/breaking65.html |title=Tue, Sep 09, 2008 – 'Soft day' will become thing of the past – expert |work=The Irish Times |date=9 September 2008 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Orðasamband || Lá bog ''(bókstaflega)'' || Skýjað veður, þoka |} === Orð sem eiga rætur að rekja til fornensku eða miðensku === Öðrum orðaforðaflokki á írskri ensku tilheyra þau orð og orðasambönd sem voru algeng á [[fornenska|fornensku]] eða [[miðenska|miðensku]] en eru ekki lengur notuð eða orðin úrelt annars staðar. Nokkur þessara orða hafa fengið aukamerkingar fyrir orð sem eru enn notuð annars staðar en í annarri merkingu. Nokkur dæmi eru: {| class="wikitable" |- ! Orð !! Orðaflokkur !! Þýðing !! Uppruni/athugasemdir |- | '''Amn't'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/opinion/2010/0311/1224266044810.html |title=An Irishman's Diary |work=The Irish Times |date=11 March 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Sagnorð || Er ekki (sb. ''am not'') || |- | '''Childer'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2010/0304/1224265559638.html |title=A 'win-win situation' as Travellers design their own homes |work=The Irish Times |date=4 March 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Barn (cf. ''child'') || Úr fornensku, eignarfall fleirtala af „child“<ref>'''New Oxford American Dictionary, 2nd Edition''' via Apple Mac Dictionary</ref> |- |'''Cop-on'''<ref>{{Cite web |url=http://www.joe.ie/motors/motors-news/irish-need-more-cop-on-when-it-comes-to-driving-hands-free-0021451-1 |title=Geymd eintak |access-date=2013-11-22 |archive-date=2012-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120613020549/http://joe.ie/motors/motors-news/irish-need-more-cop-on-when-it-comes-to-driving-hands-free-0021451-1 |url-status=dead }}</ref> || Nafnorð || Vitneksja, klókandi<ref>[http://english.oxforddictionaries.com/definition/cop?rskey=eX5S56&result=1#m_en_gb0177970.028 Oxford English Dictionary online]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> || Miðenska úr frönsku ''cap'' „handtaka“ |- |'''Craic'''<ref>{{Cite web |url=http://www.herald.ie/entertainment/around-town/well-have-fun-and-well-have-the-craic-but-when-we-hit-the-field-we-mean-business-27906131.html |title=Irish Herald newspaper 27.3.2009 |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130607040700/http://www.herald.ie/entertainment/around-town/well-have-fun-and-well-have-the-craic-but-when-we-hit-the-field-we-mean-business-27906131.html |url-status=dead }}</ref> || Nafnorð || Skemmtun, oftast notuð með írskri stafsetningu „craic“. Líka notað í Skotlandi og Norður-Englandi sem „crack“ í merkingunni „spjall“ || Fornenska ''cracian'', í gegnum írsku<ref>[http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/crack?showCookiePolicy=true Collins English dictionary online]</ref> |- | '''Devil'''<ref>Old English [https://www.etymonline.com/index.php?term=devil deofol]</ref> || Nafnorð || Bölvun (t.d. ''devil take him'')<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/1998/0110/98011000024.html |title=Sat, Jan 10, 1998 – Haughey cloud returns to mar Bertie's horizon |work=The Irish Times |date=1 January 1998 |accessdate=28 February 2011}}</ref><ref>Cf.Scots [http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?query=tak&sset=1&fset=20&printset=20&searchtype=full&dregion=entry&dtext=both deil tak...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130604011838/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?query=tak&sset=1&fset=20&printset=20&searchtype=full&dregion=entry&dtext=both |date=2013-06-04 }}.</ref> Negation (e.g., for none, "Devil a bit")<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/travel/2010/0925/1224279626846.html |title=A vine romance in Rioja country |work=The Irish Times |date=25 September 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref><ref>Cf. Scots [http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=30498&startset=8722048&query=DEIL&fhit=deil&dregion=form&dtext=snd#fhit deil a bit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130604010549/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=30498&startset=8722048&query=DEIL&fhit=deil&dregion=form&dtext=snd#fhit |date=2013-06-04 }}. Also in ''A Dictionary of Slang and Unconventional English'' by Eric Partridge.</ref> || Miðenska |- |'''Eejit'''<ref>{{cite web |url=http://www.madeejits.com/notebook/what-is-an-eejit |title=What is an Eejit? &#124; Notebook |publisher=Mad Eejits |date= |accessdate=2013-10-21 |archive-date=2013-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022234300/http://www.madeejits.com/notebook/what-is-an-eejit |url-status=dead }}</ref> || Nafnorð || Írskt og skoskt orð yfir „asni“ (e. ''idiot'')<ref>[http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/eejit?showCookiePolicy=true Collins Dictionary online]</ref> || Enska, úr latnesku ''idiōta'' |- |'''Hames'''<ref>[https://www.irishtimes.com/blogs/ontherecord/2009/05/18/the-raw-sessions-how-to-make-a-hames-of-a-simple-idea/ Irish Times 18.5.2009]</ref> || Nafnorð || Í drasli, oftast í orðasambandinu ''make a hames of'' „rusla til“<ref>[http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/make-a-hames-of#make-a-hames-of_1 Collins Dictionary online ]</ref> || Miðenska úr hollensku |- | '''Grinds'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2010/0817/1224276973417.html |title=40% of higher maths students take grinds |work=The Irish Times |date=17 August 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Einkanám<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/grind |title=Oxford Dictionary online |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616033920/http://english.oxforddictionaries.com/definition/grind |url-status=dead }}</ref> || Fornenska ''grindan'' |- |'''Jaded'''<ref>[https://www.irishexaminer.com/breakingnews/sport/ronnie-tired-and-jaded-after-win-592899.html Irish Examiner 30.4.2013]</ref> || Lýsingarorð || Þreyttur, örmagna<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/jaded |title=Oxford English Dictionary online |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616033919/http://english.oxforddictionaries.com/definition/jaded |url-status=dead }}</ref> || Fornenska ''jade'' |- |'''Kip'''<ref>{{cite web|url=https://comeheretome.com/2012/01/11/reports-from-broombridge/ |title=Reports from Broombridge…… |publisher=Come here to me! |date=2012-01-11 |accessdate=2013-10-21}}</ref> || Nafnorð || Skítugur eða óþrifalegur staður<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/kip--4?rskey=Y3Nyrz&result=4 |title=Oxford English Dictionary online |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616033939/http://english.oxforddictionaries.com/definition/kip--4?rskey=Y3Nyrz&result=4 |url-status=dead }}</ref> || Enska frá 18. öld „vændishús“ |- |'''Mitch''' || Sagnorð || að skrópa<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/mitch |title=Oxford dictionary online |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616033930/http://english.oxforddictionaries.com/definition/mitch |url-status=dead }}</ref> || Miðenska |- | '''Sliced pan'''<ref>{{cite web|url=https://www.brennansbread.ie/products/brennans-family-pan/ |title=Brennans Family Pan – Brennans Sliced Pan &#124; Brennans Bread |publisher=Brennansbread.ie |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Sneiðað brauð || Mögulega úr frönsku ''pain'' „brauð“, eða tilvísun til pönnu (e. ''pan'') sem brauðið var bakað í |- |'''Yoke'''<ref>[https://www.irishtimes.com/news/a-loveable-hateable-class-of-a-yoke-1.1068332?page=2 Irish times 23.6.2012]</ref> || Nafnorð || Hlutur, tæki<ref>[http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/yoke?showCookiePolicy=true Collins Dictionary online def. 15]</ref> || Fornenska ''geoc'' |- |'''Wagon/Waggon'''<ref>[https://www.independent.ie/lifestyle/wagons-den-you-got-that-right-29025619.html Irish Independent 30.1.2013]</ref> || Nafnorð || Óþægileg kona<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/wagon |title=oxford Dictionary online |access-date=2013-11-22 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616033945/http://english.oxforddictionaries.com/definition/wagon |url-status=dead }}</ref> || Miðenska |- | '''Whisht'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/features/2002/0116/1008956451730.html |title=Wed, Jan 16, 2002 – Alone Again, naturally Unfringed Festival 2002 |work=The Irish Times |date=1 January 2002 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Upphrópun || Þegirðu!<ref>The Irish ''[http://www.hiberno-english.com/body.php?action=search&s=whist huist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200801150319/http://www.hiberno-english.com/body.php?action=search&s=whist |date=2020-08-01 }}'' meaning "be quiet", is an unlikely source since the word is known throughout England and Scotland where it derives from early Middle English ''[http://quod.lib.umich.edu/cgi/m/mec/med-idx?type=id&id=MED52600 whist]'' (cf. Middle English ''[http://quod.lib.umich.edu/cgi/m/mec/med-idx?size=First+100&type=headword&q1=hust&rgxp=constrained hust]'' and Scots ''[http://www.dsl.ac.uk/dsl/getent4.php?plen=686&startset=79646075&query=Wisht&fhit=whist&dregion=entry&dtext=dost#fhit wheesht] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130604010014/http://www.dsl.ac.uk/dsl/getent4.php?plen=686&startset=79646075&query=Wisht&fhit=whist&dregion=entry&dtext=dost#fhit |date=2013-06-04 }}'')</ref> || Miðenska |} === Önnur orð === Auk fyrrnefndu hópanna þriggja er líka önnur orð að finna á írskri ensku af óvissum uppruna. Þó að nokkur þessara orða séu ekki eingöngu notuð á Írlandi er noktun á þeim ekki víðtæk annars staðar og talið er að þau einkenni írska ensku. Nokkur dæmi eru: {| class="wikitable" |- ! Orð !! Orðaflokkur !! Þýðing !! Uppruni/athugasemdir |- | '''Acting the maggot'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2009/0307/1224242447555.html |title=Sat, Mar 07, 2009 – RTÉ set to clash with Ryan over his salary |work=The Irish Times |date=3 March 2009 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Orðasamband || Fíflast, grínast || |- | '''Banjaxed'''<ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/news/2010/1128/economy2.html |title=Labour's Burton says Ireland is 'banjaxed' – RTÉ News |publisher=Raidió Teilifís Éireann |accessdate=28 February 2011}}</ref> ||| Lýsingarorð || Bilað, ónýtt || |- |'''Bowsie'''<ref>[http://english.oxforddictionaries.com/definition/bowsie Oxford Dictionary online ]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> || Nafnorð || Óstýrilátur einstaklingur<ref>{{cite web |url=http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=1184&startset=3796789&query=BOWSIE&fhit=bowsie&dregion=entry&dtext=snd#fhit |title=SND: Bowsie |access-date=2013-11-25 |archive-date=2013-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112231507/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=1184&startset=3796789&query=BOWSIE&fhit=bowsie&dregion=entry&dtext=snd#fhit |url-status=dead }}</ref> |- | '''Bleb'''<ref name="Dolan2004">{{cite book|author=Terence Patrick Dolan|title=A dictionary of Hiberno-English: the Irish use of English|url=http://books.google.com/books?id=uPo0oB19gDUC&pg=PR10|accessdate=9 May 2011|year=2004|publisher=Gill & Macmillan Ltd|isbn=978-0-7171-3535-6|page=10}}</ref><ref>Cf. Scots [http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=4261&startset=2798721&query=BLAB&fhit=bleb&dregion=entry&dtext=snd#fhit blab/bleb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130604015825/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=4261&startset=2798721&query=BLAB&fhit=bleb&dregion=entry&dtext=snd#fhit |date=2013-06-04 }}.</ref> || Nafnorð, sagnorð|| Blaðra, að fá að sig blöðrur || |- |'''Bucklepper'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/weekend/2003/0104/1040226952337.html |title=Sat, Jan 04, 2003 – Heroic stoic of the island |work=The Irish Times |date=1 January 2003 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Borubrattur einstaklingur || Used by Patrick Kavanagh and Seamus Heaney<ref>Terence Brown, ''The Literature of Ireland: Culture and Criticism'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2010), p.261; James Fenton, "Against Fakery: Kingsley Amis" in ''The Movement Reconsidered: Larkin, Amis, Gunn, Davie and their Contemporaries'', (Oxford: OUP, 2009), p.107</ref> |- | '''Chiseler'''<ref>{{cite web|url=http://www.amazon.com/Chisellers-Brendan-OCarroll/dp/0452281229 |title=The Chisellers (9780452281226): Brendan O'Carroll: Books |publisher=Amazon.com |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Barn || |- | '''Cod'''<ref>[http://english.oxforddictionaries.com/definition/cod--2?rskey=PtbNiR&result=4 Oxford dictionary online ]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> || Noun || Foolish person || Usually in phrases like 'acting the cod', 'making a cod of himself' |- | '''Culchie'''<ref>{{cite web |url=http://www.rte.ie/tv/programmes/katherine_lynchs_single_ladies.html |title=RTÉ Television – Programmes – Entertainment – Katherine Lynch's Single Ladies |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=11 January 2010 |accessdate=28 February 2011 |archive-date=23 maí 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110523071455/http://www.rte.ie/tv/programmes/katherine_lynchs_single_ladies.html |url-status=dead }}</ref> || Nafnorð || Einstaklingur úr sveitinni || |-|- | '''Delph'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/magazine/2010/0605/1224271622073.html |title=Top tables |work=The Irish Times |date=5 June 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Leirvörur || From the name of the original source of supply, [[Delft]] in the [[Netherlands]]. See [[Delftware]]. |- | '''[[Feck]]''' || Sagnorð, upphrópun || # "Feck it!", "Feck off"<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/opinion/2010/0120/1224262708751.html |title=An Irishman's Diary |work=The Irish Times |date=20 January 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> |- |'''Gurrier'''<ref>[https://www.independent.ie/irish-news/ceann-comhairle-refuses-to-apologise-for-calling-tds-gurriers-28893853.html "Ceann Comhairle refuses to apologise for calling TDs 'gurriers'"]. ''Irish Independent'', 8 November 2012</ref>|| Nafnorð || Harður maður<ref>{{cite web |url=http://english.oxforddictionaries.com/definition/gurrier |title=Oxford English Dictionary online |access-date=2013-11-25 |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://archive.today/20130616033923/http://english.oxforddictionaries.com/definition/gurrier |url-status=dead }}</ref> || perhaps from French ''guerrier'' 'warrior', or else from 'gur cake' a pastry previously associated with street urchins. Cf. Scots Gurry<ref>{{cite web |url=http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=4261&startset=2798721&query=BLAB&fhit=bleb&dregion=entry&dtext=snd#fhit |title=SND Gurry |access-date=2013-11-25 |archive-date=2013-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130604015825/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=4261&startset=2798721&query=BLAB&fhit=bleb&dregion=entry&dtext=snd#fhit |url-status=dead }}</ref> |- | '''Minerals'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/sport/2010/0601/1224271586575.html |title=Educating Rory lays foundations for a Hollywood blockbuster |work=The Irish Times |date=1 June 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Gosdrykkir || From [[mineral Waters]] {{citation needed|date=February 2011}} |- |'''Mot''' || Nafnorð || Stelpa, kærasta || From the Irish word 'maith' meaning good, i.e. good-looking.<ref>||[http://english.oxforddictionaries.com/definition/mot--2?rskey=ajvE0p&result=3 oxford Dictionary online ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130616033938/http://english.oxforddictionaries.com/definition/mot--2?rskey=ajvE0p&result=3 |date=2013-06-16 }}</ref> |- | '''Press'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/letters/2010/1005/1224280402518.html |title=Bertie's role in the kitchen press |work=The Irish Times |date=5 October 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Skápur || Similarly, ''hotpress'' in Ireland means ''airing-cupboard'' Press is an old word for cupboard in Scotland and northern England. |- |'''Rake'''<ref>{{cite web |url=http://www.urbandictionary.com/define.php?term=irish%20colloquialism |title=www.urbandictionary.om |access-date=2013-11-25 |archive-date=2013-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112230212/http://www.urbandictionary.com/define.php?term=irish%20colloquialism |url-status=dead }}</ref> || Nafnorð || Mikið, margt<ref>{{cite web |url=http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?query=rake&sset=1&fset=20&printset=20&searchtype=full&dregion=entry&dtext=both |title=SND: Rake |access-date=2013-11-25 |archive-date=2013-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112231500/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?query=rake&sset=1&fset=20&printset=20&searchtype=full&dregion=entry&dtext=both |url-status=dead }}</ref> || |- | '''Runners'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/health/2010/0511/1224270122760.html |title=Sole searching |work=The Irish Times |date=11 May 2010 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Íþróttaskór || |- | '''Shore'''<ref>{{cite book |title=A Dictionary of Hiberno-English |last=Dolan |first=Terence Patrick |year=2004 |publisher=Gill & Macmillan |location= Dublin, Ireland|isbn= 978-0-7171-4039-8|page=210 |pages= |url= http://books.google.com/books?id=RN0p1uienWMC&lpg=PA236&dq=%22wet%20the%20tea%22&pg=PA236#v=onepage&q=%22wet%20the%20tea%22&f=false | accessdate= 29 January 2011 }}</ref> || Nafnorð || Göturæsi<ref>{{cite web |url=http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=754&startset=36244973&query=SHORE&fhit=shore&dregion=entry&dtext=snd#fhit |title=SND: Shore |access-date=2013-11-25 |archive-date=2013-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112231504/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=754&startset=36244973&query=SHORE&fhit=shore&dregion=entry&dtext=snd#fhit |url-status=dead }}</ref> || |- | '''Wet the tea'''<ref>{{cite book |title=A Dictionary of Hiberno-English |last=Dolan |first=Terence Patrick |year=2004 |publisher=Gill & Macmillan |location= Dublin, Ireland|isbn= 978-0-7171-4039-8|page=236 |pages= |url= http://books.google.com/books?id=RN0p1uienWMC&lpg=PA236&dq=%22wet%20the%20tea%22&pg=PA236#v=onepage&q=%22wet%20the%20tea%22&f=false | accessdate= 29 January 2011 }}</ref>/'''The tea is wet'''<ref>{{cite book |title=Needlework through history: an encyclopedia |last=O'Brien |first= Kate |year=1953 |publisher=Harper |location= |isbn= |page=37 |pages= |url= http://books.google.com/?id=0YdAAAAAIAAJ&q=%22the+tea+is+wet%22&dq=%22the+tea+is+wet%22 | accessdate= 29 January 2011 }}</ref> || Orðasamband || Að laga te || |- '''Your man'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/health/2011/0111/1224287228900.html |title=Making space in my brain to love new films |work=The Irish Times |date=11 January 2011 |accessdate=28 February 2011}}</ref> / '''Your one'''<ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/blogs/presenttense/2008/01/11/your-handy-guide-to-irish-cultural-etiquette/ |title=Present Tense » Your handy guide to Irish cultural etiquette |work=The Irish Times |date=11 January 2008 |accessdate=28 February 2011}}</ref> || Nafnorð || Þessi maður/þessi kona || |} == Málfræði og orðaröð == Orðaröð írsku tungunnar er nokkuð ólík þeirri ensku. Ýmsir þættir írskrar orðaröðar hafa haft áhrif á orðaröð írskrar ensku en mörg þessara einkenna eru að hverfa í þéttbýli meðal unglinga. Orð sem hafa varðveist úr forn- og miðensku hafa líka haft töluverð áhrif á írska ensku. === Írsk áhrif === [[Tvöföldun (málfræði)|Tvöföldun]] er einkenni írskrar ensku sem þekkist á sviðinu og í kvikmyndum. * írska orðasambandið ''ar bith'' samsvarar því enska ''at all'' („ekki neitt, nokkuð, eitthvað“), þannig að sterkara orðasambandið ''ar chor ar bith'' verður á ensku ''at all at all'' ** ''I've no money at all at all'' („ég á ekki neina peninga“) * ''ar eagle go'' (bókstaflega ''vegna ótta um að...'') þýðir ''ef það skyldi''. Afbrigðið ''ar eagla na heagla'' (bókstaflega ''vegna ótta um ótta'') bendir til meiri óvissu. Samsvarandi orðasamböndin á írskri ensku eru ''to be sure'' og ''to be sure to be sure''. Í þessu samhengi þýða þessi orðasambönd ekki „örugglega“ frekar „ef það skyldi“. ** ''I brought some cash in case I saw a bargain, and my credit card to be sure to be sure'' („ég kom með peninga skyldi ég finna eitthvað kjarakaup, og kreditkortið (skyldi ég hafa ekki penninga til)“) === Já og nei === Á írsku eru ekki til orð sem samvara ensku orðunum ''yes'' og ''no'' („já“ og „nei“). Í staðinn er sagnorð í spurningunni endurtekið, með neitunarorði ef þarf. Á írskri ensku eru ''yes'' og ''no'' notuð sjaldnar en á öðrum enskum mállýskum þar sem sagnorðið er endurtekið, jákvætt eða neikvætt, í staðinn fyrir (eða auk þess) að nota ''yes'' eða ''no'': * ''Are you coming home soon?'' — ''I am.'' („Ætlarðu heim bráðlega?“ — „Ég ætla það“) * ''Er farsíminn þinn hlaðinn?'' — ''It isn't.'' („Er farsíminn þinn hlaðinn?“ — „Hann er það ekki“) == Heimildir == {{reflist|2}} [[Flokkur:Tungumál á Írlandi]] [[Flokkur:Enskar mállýskur]] 35z5aneknpvm9uyvw661txdmc6v07yr 0 124125 1977378 1464677 2026-09-02T15:50:03Z ~2026-47874-08 120272 1977378 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = Sítrónumelissa eða hjartafró |image =Melissa_officinalis 1.jpg |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Lamiales]] |familia = [[Lamiaceae]] |genus = ''[[Melissa (plant)|Melissa]]'' |species = '''''M. officinalis''''' |binomial = ''Melissa officinalis'' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] }} '''Sítrónumelissa''' eða '''hjartafró''' ([[fræðiheiti]]: ''Melissa officinalis'') er fjölær jurt sem mikið er notuð sem [[krydd]]jurt. [[Mynd:MelissaEssentialOil.png|thumb|]] {{commonscat|Melissa_officinalis}} {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Varablómaætt]] 4f5icns45jikvgeziabefv9561cg278 0 125859 1977484 1860626 2026-09-03T11:31:18Z TKSnaevarr 53243 1977484 wikitext text/x-wiki {{Bók | titill = Meistarinn og Margaríta | uppr_titill = Мастер и Маргарита | þýðandi = [[Ingibjörg Haraldsdóttir]] (1982) | mynd = [[Mynd:MasterandMargaritaFirstEdition.jpg|250px|center|]] | lysing_myndar =Fyrsta útgáfa Meistarans og Margarítu á rússnesku frá 1967. | höfundur = [[Míkhaíl Búlgakov]] | land = [[Sovétríkin]] {{SOV1980}} | tungumál = [[Rússneska]] | bokaflokkur = | subject = | genre = [[Fantasía]] | útgefandi = YMCA Press | útgáfudagur= 1966–67 (sem framhaldssaga), 1967 (í einu bindi), 1973 (óritskoðuð) | síður = | isbn = 9789979535263 | forveri = | framhald = }} '''''Meistarinn og Margaríta''''' (''Мастер и Маргарита'') er skáldsaga eftir rússneska rifthöfundinn [[Míkhaíl Búlgakov]]. Hún er af mörgum talin ein besta skáldsaga sem skrifuð hefur verið. Hún kom út í íslenskri þýðingu [[Ingibjörg Haraldsdóttir|Ingibjargar Haraldsdóttur]] árið [[1982]] og formála ritaði [[Árni Bergmann]]. Bókin er undir miklum áhrifum af [[Fást]] eftir Þjóðverjann [[Goethe]]. Búlgakov hóf að skrifa bókina 1928 og skrifaði hana allt fram á dánardag sinn árið 1940. Bókin kom út í hlutum í tímariti á sjötta áratugnum, var fyrst gefin út í heild árið 1967 og fyrsta [[ritskoðun|óritskoðaða]] útgáfan kom út 1973. Söguþráðurinn greinir frá heimsókn [[djöfullinn|djöfulsins]] til Moskvu þar sem hann veldur ýmsum usla. Á sama tíma er einnig sagan af píslargöngu [[Jesús frá Nasaret]] endursögð. Bókin hefur oft verið endurútgefin bæði erlendis og á Íslandi. == Tengill == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3994775 Fyrsti kafli bókarinnar], birtur í Tímanum 1. nóvember 1981 {{stubbur|bókmenntir}} [[Flokkur:Bókaárið 1967]] [[Flokkur:Rússneskar skáldsögur]] cd9vp48ezzvq01fiohz3e8s8htu8itu 0 126684 1977418 1480022 2026-09-03T00:28:51Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Friðrik 9.]] 1977418 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Friðrik 9.]] 33fbd5npixv148eoezjslkkdcqv3ikz 0 130522 1977435 1853051 2026-09-03T05:50:30Z Fyxi 84003 1977435 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Abedm.png|thumb|Staðsetning Edmonton innan Alberta-fylkis]] [[Mynd:Skyline from Highlands Edmonton Alberta Canada 02B.jpg|thumb|Miðborgin í Edmonton]] [[Mynd:Whyteavenue103.jpg|thumb|Whyte Avenue verslunargatan.]] [[Mynd:Legislature-Building-Edmonton-Alberta-Canada-03A.jpg|thumbnail|Þinghúsið (e. ''Alberta Legislature'')]] '''Edmonton''' er höfuðborg [[Alberta (fylki)|Alberta-fylkis]] í [[Kanada]]. Íbúar stórborgarsvæðisins eru rúm milljón. Edmonton er nyrsta borg Norður-Ameríku með íbúafjölda yfir milljón. [[North Saskatchewan-á]]in rennur í gegnum borgina en hún er umkringd stórum grænum svæðum. [[Calgary]], stærsta borg fylkisins, liggur fyrir sunnan Edmonton. Borgin var stofnuð árið 1795 sem virki fyrir Hudsonflóa-félagið. == Áhugaverðir staðir == *Alberta Legislature. Þinghúsið. *Fort Edmonton Park. Sögusafn um Alberta. Stærsta sinnar tegundar í Kanada. *West Edmonton Mall. Verslunarmiðstöð (stærsta verslunarmiðstöð heims frá 1981 til 2004). *Telus World of Science. Vísindasafn *Edmonton Valley Zoo. Dýragarður. {{Alberta}} {{stubbur|landafræði}} {{s|1795}} [[Flokkur:Borgir í Alberta]] 4j8t8fdmp5t0kywphl7btkttbolklcc 0 130928 1977450 1726661 2026-09-03T06:28:07Z Fyxi 84003 1977450 wikitext text/x-wiki <div class="references-small"></div>[[Mynd:Vancouver-island-relief.jpg|thumbnail|Vancouvereyja.]] [[Mynd:Parlament victoria BC.jpg|thumbnail|Þinghúsið í Victoria.]] [[Mynd:Walbran Castle Giant.jpg|thumb|Á eyjunni er regnskógar með tröllvöxnum trjám eins og þessi [[risalífviður]].]] [[Mynd:Mt Rosseau and Price Pass.png|thumb|Um miðbik eyjunnar eru hæstu fjöllin. Hér Mount Rousseau (1958 m).]] '''Vancouvereyja''' er í [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í [[Kanada]]. Höfuðborgin heitir [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)|Viktoría]]. Flatarmál Vancouvereyju er rúmlega 31.000 ferkílómetrar. Um 760.000 manns búa þar, flestir á stórborgarsvæði Viktoríu. Áður en Evrópubúar komu til eyjunnar höfðu frumbyggjar búið þar í þúsundir ára. Eyjan er nefnd eftir [[George Vancouver]], breskum flotaforingja. Hún hét áður ''Quadra'' ''og'' ''Vancouvereyja'' eftir að friður komst á milli flotaforingjans spænska [[Juan Francisco de la Bodega y Quadra]] og George Vancouver í deilum um landsvæði. Þegar spænsk áhrif dvínuðu varð Vancouver-nafnið ofan á. Loftslagið á Vancouvereyju er eitt það mildasta í Kanada og þar er sjaldan frost. Staðurinn Henderson Lake á vesturströnd eyjunnar er úrkomusamasti staður [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] með 6650 millimetra árlega. Á eyjunni eru tempraðir regnskógar með afar gömlum trjám. Meðal trjátegunda eru [[risalífviður]], [[degli]], [[marþöll]] og [[sitkagreni]]. Hæsti punktur Vancouvereyju er 2195 metrar. {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Eyjar við Kanada]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] ptjlrlpokdp761q1qwxjdmyjf5moaod 0 131138 1977385 1977177 2026-09-02T17:50:57Z Berserkur 10188 1977385 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]]: ** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. ** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]]. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran. * [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi. * [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu. * [[20. júlí]]: **[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. ** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu. * [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal. * [[28. júlí]]: ** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust. ** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]]. * [[29. júlí]]: ** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið. ** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu. * [[30. júlí]]: ** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi. ** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]]. ===Ágúst=== * [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést. * [[10. ágúst]]: ** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust. ** Yfir 330 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]]. * [[11. ágúst]]: ** Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða. ** Nálægt 100 létust í ferjuslysi í [[Simbabve]]. * [[12. ágúst]]: ** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva. ** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]]. * [[14. ágúst]] - 103 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu. * [[18. ágúst]] - Yfir 100 létust í námuslysi í [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]]. * [[19. ágúst]] - [[András Baka]] varð forseti [[Ungverjaland]]s. * [[20. ágúst]]: [[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]] var að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s. * [[26. ágúst]] - [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndiflóð varð í Trishuli-fljóti]] vegna jökulshruns á mörkum [[Nepal]]s og [[Tíbet]]s með þeim afleiðingum að yfir 1.200 létust og um 5.000 eru týndir. * [[28. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] varð [[Hákon 8.]], konungur Noregs, eftir andlát föðurs síns [[Haraldur 5. Noregskonungur|Haralds 8.]] * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um áframhaldandi aðildarviðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]] fór fram. Þeim var hafnað. * [[31. ágúst]] - Síðustu kvöldfréttir [[Sýn]]ar, áður [[Stöð 2]], voru fluttar. ===September=== * [[1. september]]: ** Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á rapparanum [[Tupac Shakur]] sem gerðist 30 árum fyrr. ** Einstaklingar máttu [[blóðgjöf|gefa blóð]] óháð [[kyn]]i eða [[kynhneigð]] á Íslandi. * [[13. september]] - Þingkosningar verða í Svíþjóð. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ===Desember=== ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) . * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]). * [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]]) * [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]). * [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]). * [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]). * [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]). * [[29. júlí]]: **[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]) ** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]]) * [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]). * [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]). * [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]). * [[14. ágúst]] - [[Yayoi Kusama]], japönsk listakona (f. [[1929]]. * [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]). * [[21. ágúst]] - [[Steinn Ármann Magnússon]], íslenskur leikari (f. [[1964]]). * [[25. ágúst]]: **[[Dolly Parton]], bandarísk söngkona (f. [[1946]]). **[[Tim Curry]], enskur leikari (f. [[1946]]). * [[27. ágúst]] - [[Ratko Mladić]], bosníu-serbneskur hershöfðingi (f. [[1942]]). * [[28. ágúst]] - [[Haraldur 5. Noregskonungur]] (f. [[1937]]). * [[31. ágúst]] - [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1941]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] scom45i89taup80oa6oybplzgxfllnz 0 132866 1977449 1552409 2026-09-03T06:27:02Z Fyxi 84003 1977449 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Rannikkovuoret sijainti.png|thumbnail|Lega Strandfjalla í Norður-Ameríku.]] [[Mynd:Mount Waddington.jpg|thumbnail|Strandfjöll. Mount Waddington rís hæst meðal þeirra. ]] [[Mynd:Mount Garibaldi3.jpg|thumb|[[Mount Garibaldi]].]] [[Mynd:ISS046-E-3699.JPG|thumbnail|Gervihnattamynd. Strandfjöll eru fyrir miðju, [[Vancouvereyja]] vinstra megin og [[Klettafjöll]] lengst til hægri. ]] '''Strandfjöll''' (enska: ''Coast mountains'' eða ''Coast range'') er um 1600 kílómetra langur fjallgarður sem nær frá [[Júkon]] í [[Kanada]] til suðaustur-[[Alaska]] og í gegnum nær alla [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]]. [[jökull|Jökla]] og [[eldfjall|eldfjöll]] má finna í fjöllunum og miklir skógar eru vestan megin í þeim þar sem mesta úrkoman fellur. Hæsta fjallið er [[Mount Waddington]] og er 4019 metra hátt. Annað þekkt fjall er eldkeilan [[Mount Garibaldi]]. Fljót marka skil Strandfjalla og annarra fjallgarða; [[Fossafjöll|Fossafjalla]] í suðri og [[Saint-Eliasfjöll|Saint-Eliasfjalla]] í norðri. Strandfjöll eru hluti af stærra fjallakerfi sem heitir [[Kyrrahafsstrandfjöll]] (''Pacific Coast Ranges''). ==Heimild== * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Coast Mountains|mánuðurskoðað= 20. febrúar|árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Fjöll í Kanada]] [[Flokkur:Fjöll í Bandaríkjunum]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] [[Flokkur:Fjallgarðar]] my5f6rg18hv5uumsi7gklq3iys23obk 0 133097 1977444 1785513 2026-09-03T06:23:56Z Fyxi 84003 1977444 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Haida Gwaii region map.png|thumbnail|Kort af Haida Gwaii.]] [[Mynd:Canada British Columbia location map 2.svg|thumbnail|Haida Gwaii er úti fyrir miðri strönd Bresku-Kólumbíu.]] [[Mynd:TotemPoles-HaidaHeritageCentre.jpg|thumbnail|Súlur frumbyggjanna Haida.]] [[Mynd:Haida Houses.jpg|thumbnail|Mynd frá 1878 af húsum Haida frumbyggja.]] [[Mynd:Windy Bay forest.jpg|thumbnail|Mosagróinn regnskógur í Windy Bay.]] '''Haida Gwaii eyjar''', áður þekktar sem Queen Charlotte-eyjar, eru eyjaklasi í [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í [[Kanada]]. Nafnið þýðir ''eyjar [[Haida]]-fólksins''. Helmingur íbúa er af Haida-uppruna. Norður af Haida Gwaii eru eyjar í [[Alaska]]-fylki Bandaríkjanna og lengra í suðri er [[Vancouvereyja]]. Aðaleyjarnar eru tvær, [[Graham-eyja]] í norðri og [[Moresby-eyja]] í suðri, en auk þeirra eru smáeyjar um 150 talsins. Stærð eyjaklasans eru 10.180 ferkílómetrar. Íbúar eru tæpir 5000. Skógarhögg og fiskveiðar eru mikilvægar atvinnugreinar. Ferðamennska er mikilvæg og fer vaxandi. ==Náttúrufar== Stærsta undirtegund [[svartbjörn|svartbjarnar]] (''Ursus americanus carlottae'') finnst á eyjunum. [[Hjartardýr]] og [[þvottabjörn|þvottabirnir]] eru innfluttar tegundir. [[Skallaörn]], [[sæljón]] og [[háhyrningur]] eru dæmi um önnur dýr þar.<ref>[http://www.lonelyplanet.com/canada/british-columbia/queen-charlotte-islands-haida-gwaii/introduction Introducing Haida Gwaii] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408045742/http://www.lonelyplanet.com/canada/british-columbia/queen-charlotte-islands-haida-gwaii/introduction |date=2016-04-08 }} Lonely Planet. Skoðað 14. mars. 2016.</ref> Miklir regnskógar eru á Haida Gwaii, [[sitkagreni]], [[risalífviður]], [[alaskasýprus]], [[stafafura]], [[marþöll]], [[fjallaþöll]] og [[ryðelri]] eru helstu tegundir. Tveir [[þjóðgarður|þjóðgarðar]] eru á eyjunum: [[Naikoon Provincial Park]] og [[Gwaii Haanas-þjóðgarðurinn]]. Jarðskjálftasvæði er við eyjarnar og árið 2012 varð þar skjálfti upp á 7,7 [[Jarðskjálftakvarðar|stig]].<ref>[http://www.ruv.is/frett/snarpur-skjalfti-i-kanada Snarpur skjálfti í Kanada] Rúv. skoðað 14. mars, 2016.</ref> ==Veðurfar== Veðurfari svipar til vesturstrandar [[Skotland]]s. Nokkuð mikil rigning er á þessum slóðum og veðrið hafrænt. Ársúrkoma er 1200-1400 millimetrar. ==Söguágrip== Frumbyggjar eru taldir hafa búið á Haida Gwaii í 13-14.000 ár. Árið 1786 kom breski skipstjórinn George Dixon til eyjanna og nefndi þær eftir skipi sínu sem aftur á móti var nefnt eftir bresku drottningunni á þeim tíma: Karlottu af Mecklenburg, konu Georgs þriðja. Þegar Evrópumenn komu til eyjanna fyrst er talið að þar hafi búið 10 þúsund manns en þeir komu með sjúkdóma eins og [[bólusótt]] sem voru skæðir og felldu marga frumbyggja eyjarinnar. Bandaríkjamenn ásældust eyjarnar en í [[gullæðið|gullæðinu]] tryggðu Bretar sín völd á eyjunum. Um aldamótin 1900 voru aðeins um 350 manns eftir af frumbyggjunum. En í dag eru íbúar eyjanna um 5000 manns. Árið 2010 var nafninu á eyjunum breytt opinberlega og þær nefndar Haida Gwaii í stað eyja Karlottu drottningar.<ref>[http://www.cbc.ca/beta/news/canada/british-columbia/queen-charlotte-islands-renamed-haida-gwaii-in-historic-deal-1.849161 Queen Charlotte Islands renamed Haida Gwaii in historic deal]CBC. Skoðað 15. mars, 2016.</ref> Var það í sáttaskyni við Haida-þjóðflokkinn en tungumál þeirra var skipulega bannað og menningu haldið niðri frá um 1870-1970.<ref>[http://www.bbc.co.uk/programmes/p01ky8qt The aboriginal community using tourism to help preserve its way of life] BBC. Skoðað 14. mars, 2016</ref> ==Heimild== Fyrirmynd greinarinnar var {{ill|Haida Gwaii|en|Haida_Gwaii}} á ensku Wikipedia. Sótt 14. mars, 2016. ==Tenglar== [http://www.gohaidagwaii.ca/ Go Haida Gwaii upplýsingavefur] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Eyjar við Kanada]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] e9mstyu8dnsgxmotpubdebrtlii6wio 14 135030 1977441 1824999 2026-09-03T06:22:53Z Fyxi 84003 1977441 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Norður-Karólína]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] [[Flokkur:Fjöll í Bandaríkjunum]] tkoicbm2bdsoi5pqm0tj2mc67zqgobp 0 135039 1977447 1539881 2026-09-03T06:25:51Z Fyxi 84003 1977447 wikitext text/x-wiki [[Mynd:MtGaribaldi-NorthFace-TheTable.jpg|thumb|Mount Garibaldi.]] '''Mount Garibaldi''' ('''Nch'kay''' á frumbyggjamáli) er [[eldkeila]] í [[Strandfjöll]]um [[Kanada]] í [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] og er 80 kílómetra norður af [[Vancouver]]. Það er 2678 metrar á hæð og er að miklu leyti úr bergtegundinni [[dasít]]i. Fjallið er nefnt eftir ítölskum stjórnmálamanni, [[Giuseppe Garibaldi]] sem sameinaði [[Ítalía|Ítalíu]]. Fjallið og umhverfi þess er á vernduðu svæði; [[Garibaldi Provincial Park]] sem er 1946 ferkílómetrar að stærð. ==Heimild== {{commonscat|Mount Garibaldi}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Mount Garibaldi|mánuðurskoðað= 26. september, 2016|árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Fjöll í Kanada]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] [[Flokkur:Eldfjöll í Norður-Ameríku]] 2bfusamr49n9xf27g2lkex36ii9yxl8 0 135040 1977448 1539884 2026-09-03T06:26:05Z Fyxi 84003 1977448 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Mount Robson 2008.jpg|thumb|Mount Robson.]] '''Mount Robson''' er hæsta fjallið í kanadísku [[Klettafjöll]]unum. Fjallið er á vernduðu svæði; [[Mount Robson Provincial Park]] í [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] og er 3954 metrar á hæð. [[Flokkur:Fjöll í Kanada]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] 4s4chn2na52arl0eodx67bk7p9scwyb 0 135232 1977446 1565137 2026-09-03T06:25:29Z Fyxi 84003 1977446 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Mount Assiniboine Sunburst Lake.jpg|thumb|Mount Assiniboine.]] '''Mount Assiniboine''' er fjall á mörkum [[Alberta (fylki)|Alberta]] og [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í [[Kanada]], nánar tiltekið á við [[Mount Assiniboine Provincial Park]] og [[Banffþjóðgarðurinn|Banffþjóðgarðinn]]. Það er 3618 metra hátt og er í [[Klettafjöll]]um. Það er stundum kallað [[Matterhorn]] Klettafjalla. Engir vegir eru við fjallið og þarf að ganga í 6 tíma til að komast að því. ==Heimild== {{commonscat|Mount Assiniboine}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Mount Assiniboine|mánuðurskoðað= 17. október|árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Fjöll í Kanada]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] [[Flokkur:Alberta]] 91z9qmaoc4iadihf2g71tor80jn3jzs 0 135257 1977457 1977319 2026-09-03T06:33:44Z Fyxi 84003 1977457 wikitext text/x-wiki [[Mynd:British Columbia Parliament Buildings - Pano - HDR.jpg|thumb|Þinghúsið.]] [[Mynd:Hatley Castle front entrance Aug 2006.jpg|thumb|Hatley Castle.]] [[Mynd:Aerial photo of Victoria, BC, on Vancouver Island, Canada.jpg|thumb|Loftmynd.]] '''Viktoría''' er höfuðborg [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] og er staðsett á [[Vancouvereyja|Vancouvereyju]], um 100 kílómetra frá stórborgunum [[Vancouver]] og [[Seattle]]. Íbúafjöldi er rúmlega 80.000 manns. Stórborgarsvæði Viktoríu hefur um 344.000 íbúa. Borgin heitir eftir [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu Bretadrottningu]]. Þar er milt, hafrænt loftslag og frýs þar sjaldan. ==Söguágrip== Fyrir árið 1700 voru margir hópar frumbyggja á svæðinu. Spánverjar og Bretar könnuðu landsvæðið þar sem Viktoría er á [[18. öld]]. Árið 1858 voru fregnir af gullfundi í Bresku-Kólumbíu, fólk streymdi á svæðið og íbúafjöldi stórjókst. Viktoría varð borg opinberlega árið 1862 og síðar höfuðstaður Bresku-Kólumbíu. ==Áhugaverðir staðir== Þekktar byggingar eru m.a.: Þinghúsið sem er frá 1897 og Empress hótelið sem er frá 1908. Beacon Hill Park er aðalalmenningsgarður borgarinnar. Kínahverfi borgarinnar er það næstelsta í vesturheimi á eftir [[San Francisco]]. Innri höfnin er vinsælt svæði og eru þar margir húsbátar. Ýmis söfn eru í borginni. [[Mynd:Victoria harbour - Victoria, British Columbia - 2014.jpg|thumb|800px|center|Innri höfnin og Empress hótelið.]] ==Heimild== {{commonscat|Victoria, British Columbia}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Victoria, British Columbia|mánuðurskoðað= 18. okt. 2016 |árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]] cgrnx85505le2wtg2ib972v7xp5unoq 0 135258 1977413 1547270 2026-09-03T00:28:26Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)]] 1977413 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)]] 1oujmsy8d0z49rxa6aq1n9xi6rrighr 0 135955 1977464 1871722 2026-09-03T06:38:45Z Fyxi 84003 1977464 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Canadian National Parks Location.png|thumb|Staðsetning þjóðgarðanna.]] '''Þjóðgarðar í Kanada''' fyrirfinnast í hverju fylki og sjálfsstjórnarsvæði [[Kanada]]. Stofnunin [[Parks Canada]] hefur umsjón með þeim 38 svæðum sem skilgreind eru sem þjóðgarðar. Þjóðgarðarnir þekja 303.571 km², eða um 3% svæðis í Kanada. Auk þess eru átta svokölluð verndarsvæði (reserves) sem er fyrirhugað að gera að þjóðgörðum og er einnig stjórnað af Parks Canada. Þau eru því talin hér með: *[[Aulavik-þjóðgarðurinn]] ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Auyuittuq-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Banff-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) *[[Bruce Peninsula-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Cape Breton Highlands-þjóðgarðurinn]] ([[Nova Scotia]]) *[[Elk Island-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) *[[Forillon-þjóðgarðurinn]] ([[Québec]]) *[[Fundy-þjóðgarðurinn]] ([[Nýja-Brúnsvík]]) *[[Georgian Bay Islands-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Glacier-þjóðgarðurinn (Kanada)|Glacier-þjóðgarðurinn]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Grasslands-þjóðgarðurinn]] ([[Saskatchewan]]) *[[Gros Morne-þjóðgarðurinn]] ([[Nýfundnaland og Labrador]]) *[[Gulf Islands-verndarsvæðið]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Gwaii Haanas-verndarsvæðið]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Ivvavik-þjóðgarðurinn]] ([[Júkon]]) *[[Jasper-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) *[[Kejimkujik-þjóðgarðurinn]] ([[Nova Scotia]]) *[[Kluane-þjóðgarðurinn og verndarsvæði]] ([[Júkon]]) *[[Kootenay-þjóðgarðurinn]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Kouchibouguac-þjóðgarðurinn]] ([[Nýja-Brúnsvík]]) *[[La Mauricie-þjóðgarðurinn]] ([[Québec]]) *[[Mingan Archipelago-verndarsvæðið]] ([[Québec]]) *[[Mount Revelstoke-þjóðgarðurinn]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Naats'ihch'oh-verndarsvæðið]] ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Nahanni-verndarsvæðið]] ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Pacific Rim-verndarsvæðið]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Point Pelee-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Prince Albert-þjóðgarðurinn]] ([[Saskatchewan]]) *[[Prince Edward Island-þjóðgarðurinn]] ([[Eyja Játvarðs prins]]) *[[Pukaskwa-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Qausuittuq-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Quttinirpaaq-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Riding Mountain-þjóðgarðurinn]] ([[Manitoba]]) *[[Rouge-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Sable Island-verndarsvæðið]] ([[Nova Scotia]]) *[[Sirmilik-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Terra Nova-þjóðgarðurinn]] ([[Nýfundnaland og Labrador]]) *[[Thousand Islands-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Torngat Mountains-þjóðgarðurinn]] ([[Nýfundnaland og Labrador]]) *[[Tuktut Nogait-þjóðgarðurinn]] ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Ukkusiksalik-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Vuntut-þjóðgarðurinn]] ([[Júkon]]) *[[Wapusk-þjóðgarðurinn]] ([[Manitoba]]) *[[Waterton Lakes-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) *[[Wood Buffalo-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) og ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Yoho-þjóðgarðurinn]] ([[Breska-Kólumbía]]) ==Tengt efni== [[Listi yfir þjóðgarða í Bandaríkjunum]] ==Heimild== {{commonscat|List of National Parks of Canada}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= List of National Parks of Canada|mánuðurskoðað= 18. desember|árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Landafræði Kanada]] [[Flokkur:Þjóðgarðar eftir löndum]] [[Flokkur:Kanadískir þjóðgarðar]] [[Flokkur:Listar tengdir Kanada]] lbnamjjosov98dzluai9d2unn9bo1f3 1977465 1977464 2026-09-03T06:45:01Z Fyxi 84003 1977465 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Canadian National Parks Location.png|thumb|Staðsetning þjóðgarðanna.]] '''Þjóðgarðar í Kanada''' fyrirfinnast í hverju [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki og sjálfstjórnarsvæði]] [[Kanada]]. Stofnunin [[Parks Canada]] hefur umsjón með þeim 38 svæðum sem skilgreind eru sem þjóðgarðar. Þjóðgarðarnir þekja 303.571 km², eða um 3% svæðis í Kanada. Auk þess eru átta svokölluð verndarsvæði (reserves) sem er fyrirhugað að gera að þjóðgörðum og er einnig stjórnað af Parks Canada. Þau eru því talin hér með: *[[Aulavik-þjóðgarðurinn]] ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Auyuittuq-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Banff-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) *[[Bruce Peninsula-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Cape Breton Highlands-þjóðgarðurinn]] ([[Nova Scotia]]) *[[Elk Island-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) *[[Forillon-þjóðgarðurinn]] ([[Québec]]) *[[Fundy-þjóðgarðurinn]] ([[Nýja-Brúnsvík]]) *[[Georgian Bay Islands-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Glacier-þjóðgarðurinn (Kanada)|Glacier-þjóðgarðurinn]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Grasslands-þjóðgarðurinn]] ([[Saskatchewan]]) *[[Gros Morne-þjóðgarðurinn]] ([[Nýfundnaland og Labrador]]) *[[Gulf Islands-verndarsvæðið]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Gwaii Haanas-verndarsvæðið]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Ivvavik-þjóðgarðurinn]] ([[Júkon]]) *[[Jasper-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) *[[Kejimkujik-þjóðgarðurinn]] ([[Nova Scotia]]) *[[Kluane-þjóðgarðurinn og verndarsvæði]] ([[Júkon]]) *[[Kootenay-þjóðgarðurinn]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Kouchibouguac-þjóðgarðurinn]] ([[Nýja-Brúnsvík]]) *[[La Mauricie-þjóðgarðurinn]] ([[Québec]]) *[[Mingan Archipelago-verndarsvæðið]] ([[Québec]]) *[[Mount Revelstoke-þjóðgarðurinn]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Naats'ihch'oh-verndarsvæðið]] ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Nahanni-verndarsvæðið]] ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Pacific Rim-verndarsvæðið]] ([[Breska-Kólumbía]]) *[[Point Pelee-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Prince Albert-þjóðgarðurinn]] ([[Saskatchewan]]) *[[Prince Edward Island-þjóðgarðurinn]] ([[Eyja Játvarðs prins]]) *[[Pukaskwa-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Qausuittuq-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Quttinirpaaq-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Riding Mountain-þjóðgarðurinn]] ([[Manitoba]]) *[[Rouge-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Sable Island-verndarsvæðið]] ([[Nova Scotia]]) *[[Sirmilik-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Terra Nova-þjóðgarðurinn]] ([[Nýfundnaland og Labrador]]) *[[Thousand Islands-þjóðgarðurinn]] ([[Ontario]]) *[[Torngat Mountains-þjóðgarðurinn]] ([[Nýfundnaland og Labrador]]) *[[Tuktut Nogait-þjóðgarðurinn]] ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Ukkusiksalik-þjóðgarðurinn]] ([[Núnavút]]) *[[Vuntut-þjóðgarðurinn]] ([[Júkon]]) *[[Wapusk-þjóðgarðurinn]] ([[Manitoba]]) *[[Waterton Lakes-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) *[[Wood Buffalo-þjóðgarðurinn]] ([[Alberta (fylki)|Alberta]]) og ([[Norðvesturhéruðin]]) *[[Yoho-þjóðgarðurinn]] ([[Breska-Kólumbía]]) ==Tengt efni== [[Listi yfir þjóðgarða í Bandaríkjunum]] ==Heimild== {{commonscat|List of National Parks of Canada}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= List of National Parks of Canada|mánuðurskoðað= 18. desember|árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Landafræði Kanada]] [[Flokkur:Þjóðgarðar eftir löndum]] [[Flokkur:Kanadískir þjóðgarðar]] [[Flokkur:Listar tengdir Kanada]] 46mmw7gol4ig039s675h7tv4opih9b7 0 135962 1977463 1944252 2026-09-03T06:36:17Z Fyxi 84003 1977463 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Canadian Rocky Mountain parks map.svg|thumb|Staðsetning Yoho miðað við hina þjóðgarðana. ]] [[Mynd:YohoNP.EmeraldLake.jpg|thumb|Emerald-vatn.]] [[Mynd:Yoho National Park of Canada.jpg|thumb|Chancellor Peak og Kicking Horse-fljót.]] [[Mynd:Takakkaw Falls.jpg|thumb|Takakkaw-foss.]] '''Yoho-þjóðgarðurinn''' ([[enska]]: ''Yoho National Park'') er þjóðgarður í [[Klettafjöll]]um [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]]. Hann var stofnaður árið [[1886]] og er stærð hans 1313 ferkílómetrar. Yoho er orð úr [[Cree]]-tungumálinu yfir undur. Samliggjandi [[Þjóðgarður|þjóðgarðar]] eru [[Kootenay-þjóðgarðurinn]] í suðri og [[Banff-þjóðgarðurinn]] (í Alberta-fylki) í norðri. Meðal áhugaverðra staða í Yoho-þjóðgarði eru [[The Kicking Horse-fljót]] þar sem er náttúruleg steinbrú, [[Emerald-vatn]], [[Takakkaw-foss]] og [[Wapta-foss]]. Hæsta fjallið er [[Mount Goodsir]] (3567 metrar). ==Tengill== [[Listi yfir þjóðgarða í Kanada]] ==Heimild== {{commonscat|Yoho National Park}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Yoho National Park|mánuðurskoðað= 19. des. 2016 |árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Kanadískir þjóðgarðar]] [[Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku-Kólumbíu]] jqptk4f8z928rsqbxogfndzmbfh0a6k 0 135975 1977460 1587174 2026-09-03T06:34:57Z Fyxi 84003 1977460 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Glacier National Park (Canada) Location.png|thumb|Staðsetning innan Kanada.]] [[Mynd:Carte Parc des Glaciers.svg|thumb|Kort.]] [[Mynd:RogersPassTransCanada.png|thumb|Þjóðvegurinn við Rogers-skarð. ]] [[Mynd:Mountains of Glacier National Park.jpg|thumb|Fjallalandslag: Mount Sir Donald til hægri.]] [[Mynd:Glacier House and Illecillewaet Glacier, BC, 1909.jpg|thumb|Glacier House og Illecillewaet-jökull árið 1909.]] [[Mynd:Rogers Pass avalanche disaster 5 March 1910.jpg|thumb|Snjófljóð árið 1910 varð 62 mönnum að bana við Rogers-skarð.]] [[Mynd:Glacier National Park, Canada.jpg|thumb|Gervihnattamynd ad Glacier-þjóðgarðinum.]] '''Glacier-þjóðgarðurinn''' (enska: '''Glacier National Park''') er einn af sjö þjóðgörðum [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í [[Kanada]]. Hann var stofnaður árið 1886 og er 1349 ferkílómetrar að stærð. Stofnun hans tengist lok gerðar Kyrrahafslestarinnar árið 1885. Glacier house-hótelið, byggt í lok 19. aldar, varð miðstöð ferða- og fjallamennsku þar. Árið 1963 var þjóðvegurinn [[Trans Canada Highway]] lagður í gegnum [[Rogers-skarð]] (Rogers pass) og fjöldi ferðamanna jókst verulega. En einu byggingar af ráði eru í skarðinu. Þjóðgarðurinn er við [[Selkirk-fjöll]], sem eru hluti [[Columbia-fjöll|Columbia-fjalla]] sem sumir telja vera hluta af [[Klettafjöll]]um. Mount Dawson er hæsti tindurinn; 3377 metrar. Hlýtt og rakt loft kemur frá Kyrrahafi sem mætir kaldara þurrara meginlandslofti. Snjókoma er því meiri þar en í eystri fjöllum og því hafa myndast jöklar. Um 10% þjóðgarðsins (133 km2) eru jöklar. Allar ár á svæðinu renna í [[Columbia-fljót]]. [[Nakimu-hellar]], einir lengstu hellar í Kanada, eru 6 kílómetra kerfi úr [[kalksteinn|kalksteini]]. Aðgengi er takmarkað og háð leyfum. [[Barrtré]] á svæðinu eru meðal annarra: [[blágreni]], [[degli]], [[marþöll]], [[risalífviður]] og [[fjallaþinur]]. Um 53 tegundir spendýra eru þar, þar á meðal: [[svartbjörn]], [[grábjörn]], [[fjallaljón]], [[jarfi]], [[gaupa]], [[múshéri]], [[múrmeldýr]], [[íkorni]], [[vapítihjörtur]], [[klettafjallageit]], [[hreindýr]] og einstaka [[elgur]]. [[Gullörn]], [[hrafn]], [[spætufuglar|spætur]], [[uglur]] og [[hrafn]] eru meðal yfir 200 fuglategunda. Næsti þéttbýlisstaður er [[Revelstoke]] í vestri og [[Golden]] í austri. Þjóðgarður í [[Montana]] ber sama nafn: [[Glacier-þjóðgarðurinn (Bandaríkin)]] ==Tengill== [[Listi yfir þjóðgarða í Kanada]] ==Heimild== {{commonscat|Glacier National Park}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Glacier National Park|mánuðurskoðað= 21. des|árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Kanadískir þjóðgarðar]] [[Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku-Kólumbíu]] 7xw1b6nhjhrj5u7a0c4so2qpy207b5o 0 136009 1977461 1944253 2026-09-03T06:35:41Z Fyxi 84003 1977461 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Canadian Rocky Mountain parks map.svg|thumb|Staðsetning miðað við nálæga þjóðgarða.]] [[Mynd:Kootenay National Park.jpg|thumb|Útsýni frá Sinclair Pass.]] [[Mynd:Floe lake july 2004.jpg|thumb|Floe Lake.]] [[Mynd:Canada Sheep - Kootenay.JPG|thumb|[[Stórhyrningur]] í Kootenay.]] '''Kootenay-þjóðgarðurinn''' (enska: ''Kootenay National Park'') er þjóðgarður í [[Klettafjöll]]um suðaustur-[[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]]. Hann var stofnaður árið 1920 með samningi Bresku-Kólumbíu og kanadískra stjórnvalda um lagningu þjóðvegar um svæðið en vernda það 5 mílur beggja vegna vegarins. Þjóðgarðurinn er því mjór en er 1406 ferkílómetrar að stærð. Deltaform Mountain er hæsti punkturinn eða 3424 metrar. [[Háhitasvæði]] finnast í þjóðgarðinum og [[steingervingur|steingervingar]] frá [[Kambríumtímabilið|kambríumtímabilinu]]. Náttúra og dýralíf eru áþekk nærliggjandi þjóðgörðum: Hjartardýr, elgir, birnir og úlfar eru meðal spendýra. Árin 2003-2004 urðu miklir skógareldar í þjóðgarðinum sökum eldinga og alls brunnu 17.000 hektarar af skóglendi. Vísindamenn hafa bent á að skógareldar eru náttúrulegir og eru hagstæðir [[vistkerfi]]nu til lengri tíma. Nafn þjóðgarðsins kemur frá [[Kootenayfljót]]i sem er eitt aðalfljót svæðisins en það rennur í [[Columbia-fljót]]. ==Tengill== [[Listi yfir þjóðgarða í Kanada]] ==Heimild== {{commonscat|Kootenay National Park}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Kootenay National Park|mánuðurskoðað= 19. des. 2016 |árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Kanadískir þjóðgarðar]] [[Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku-Kólumbíu]] o6znixadf57r2xij25ysludwqxgkbvu 0 136022 1977462 1587176 2026-09-03T06:35:56Z Fyxi 84003 1977462 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Mount Revelstoke National Park Location.png|thumb|Staðsetning innan fylkisins.]] [[Mynd:MountRevelstoke1.JPG|thumb|Skógur í Mount Revelstoke.]] [[Mynd:Revelstoke from Mount Revelstoke.jpg|thumb|Revelstoke frá Mount Revelstoke.]] [[Mynd:Giant Cedar Trail.JPG|thumb|Giant Cedar Trail.]] [[Mynd:Banana Slug.jpg|thumb|Bananasnigill]] '''Mount Revelstoke-þjóðgarðurinn''' (enska: ''Mount Revelstoke National Park'') er þjóðgarður í nágrenni borgarinnar [[Revelstoke]] í [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]]. Þjóðgarðurinn er í [[Selkirk-fjöll]]um (hluti [[Klettafjöll|Klettafjalla]]) og er 260 ferkílómetrar að stærð. Þrátt fyrir að vera inni í landi er rakt loftslag á svæðinu og regnskógar. [[Risalífviður]] finnst þar og [[marþöll]], tré sem krefjast allnokkurrar úrkomu. Giant Cedars Boardwalk er 500 metra slóð þar sem mikilfengleg tré þessara tegunda má finna. Skógar[[hreindýr]] eru á svæðinu en hjörðin er lítil. [[svartbjörn|svart-]] og [[brúnbjörn|brúnbirnir]], [[elgur]], [[sléttuúlfur]], [[klettafjallageit]] og [[leðurblökur]] eru meðal spendýra svæðisins. Austasta útbreiðsla bananasnigils (Ariolimax) er í þjóðgarðinum. Skunk Cabbage Boardwalk er 1,2 km slóð þar sem má skoða botn regnskógarins, votlendi og dýralíf. [[Columbia-fljót]] eitt stærsta fljótið sem rennur í Kyrrahaf í N-Ameríku á upptök á þessum slóðum. ==Tengill== [[Listi yfir þjóðgarða í Kanada]] ==Heimild== {{commonscat|Mount Revelstoke National Park}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Mount Revelstoke National Park|mánuðurskoðað= 26. des. |árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Kanadískir þjóðgarðar]] [[Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku-Kólumbíu]] bczqhalkokiptu5wavwdm9bkc7ymc6z 0 136041 1977414 1547267 2026-09-03T00:28:31Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)]] 1977414 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)]] 1oujmsy8d0z49rxa6aq1n9xi6rrighr 0 137701 1977393 1935748 2026-09-02T20:22:45Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977393 wikitext text/x-wiki {{Bók | titill = Róbinson Krúsó | uppr_titill = The Life and Strange Surprizing Adventures of Robinson Crusoe, of York, Mariner: Who lived Eight and Twenty Years, all alone in an un-inhabited Island on the Coast of America, near the Mouth of the Great River of Oroonoque; Having been cast on Shore by Shipwreck, wherein all the Men perished but himself. With An Account how he was at last as strangely deliver'd by Pyrates. Written by Himself. | þýðandi = [[Steingrímur Thorsteinsson]] | mynd = Robinson_Crusoe_1719_1st_edition.jpg | lýsing_myndar = Titilsíða fyrstu útgáfu bókarinnar frá 1719. | höfundur = [[Daniel Defoe]] | land = [[England]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[William Taylor]] | útgáfudagur = 25. apríl 1719 | stefnur = Ævintýri, sögulegur skáldskapur | isbn = 9788726797329 }} '''''Róbinson Krúsó''''' er [[skáldsaga]] eftir enska rithöfundinn og blaðamanninn [[Daniel Defoe]]. Hún kom fyrst út [[25. apríl]] [[1719]]. Í fyrstu útgáfunni er aðalsöguhetjan sögð höfundur sem varð til þess að margir lesendur töldu að um sanna [[ferðasaga|ferðasögu]] væri að ræða.<ref>{{cite news |title=Fiction as authentic as fact |newspaper=Wall Street Journal |date=11 January 2013 |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323936804578227971298012486 |url-status=live |access-date=8 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802201739/https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323936804578227971298012486 |archive-date=2 August 2017|last1=Heitman |first1=Danny }}</ref> Sagan er [[ævisaga|ævisöguleg]] frásögn aðalsöguhetjunnar (sem upphaflega heitir Robinson Kreutznaer) sem lendir í [[skipbrot]]i og hefst við á fjarlægri [[eyðieyja|eyðieyju]] í nágrenni [[Trinídad]] í 28 ár. Þar kemst hann í tæri við [[mannæta|mannætur]], fanga og uppreisnarmenn áður en honum er bjargað. Sagan er talin vera byggð á sögu skoska skipbrotsmannsins [[Alexander Selkirk|Alexanders Selkirk]] sem hafðist við á eyju í [[Kyrrahaf]]i í fjögur ár. Saga hans naut mikilla vinsælda eftir að hún kom út árið 1712.<ref name=Severin2002>{{cite book |last=Severin |first=Tim |year=2002 |title=In Search of Robinson Crusoe |url=https://archive.org/details/insearchofrobins00seve_0 |place=New York, NY |publisher=Basic Books |isbn=0-465-07698-X}}</ref>{{rp|pages=23–24}}<ref>{{Cite web |title=Rescue of Real-Life Robinson Crusoe |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/rescue-real-life-robinson-crusoe/ |access-date=2023-09-06 |website=education.nationalgeographic.org |language=en |archive-date=2023-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230906151624/https://education.nationalgeographic.org/resource/rescue-real-life-robinson-crusoe/ |url-status=dead }}</ref> Skáldsögu Defoes var vel tekið og hún átti þátt í að ryðja raunsæju skáldsögunni braut sem bókmenntagrein. Hún er oft talin fyrsta skáldsagan á ensku, sérstaklega eftir að breski gagnrýnandinn [[Ian Watt]] gaf út bókina ''The Rise of the Novel'' árið 1957.<ref name=Reeves>{{cite journal|last = Reeves |first = Margaret|title = Telling the Tale of the Rise of the Novel|journal = CLIO| volume = 30|issue = 1|pages = 25–49|publisher = Purdue University|location = Fort Wayne, Indiana|date = Fall 2000|url = https://link.gale.com/apps/doc/A74801185/AONE?u=nhais_hsck&sid=googleScholar&xid=78f4f0de| access-date =December 30, 2024}} Gale Academic</ref><ref>{{cite book |title=The Oxford Companion to English Literature |publisher=Oxford University Press |year=1996 |editor-last=Drabble |editor-first=Margaret |place=Oxford, UK |page=265 |article=Defoe}}</ref> == Tilvísun == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Bókaárið 1719]] [[Flokkur:Breskar skáldsögur]] se3p2viivl923k3oe9m6e8lhszou53r 0 141279 1977389 1963277 2026-09-02T19:59:15Z CommonsDelinker 1159 Skráin Houthis_Logo.png var fjarlægð og henni eytt af Commons af [[c:User:The Squirrel Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] vegna þess að per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Takahara Osaka|]] 1977389 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Borgarastyrjöldin í Jemen | partof = [[Arabíski veturinn|arabíska vetrinum]] | image = Yemeni Civil War.svg | width = 480px | image_size = 300px | caption = Myndin sýnir áætlað yfirráðasvæði stríðandi fylkinga í nóvember 2021. <div style="text-align: left;">{{legend|#cae7c4|Undir stjórn [[Hútar|Húta]]}} {{legend|#f98787|Undir stjórn alþjóðlega viðurkenndu ríkisstjórnarinnar og bandamanna hennar}} {{legend|#e3d975|Undir stjórn [[Umbreytingaráð suðursins|Umbreytingaráðs suðursins]]}} {{legend|#b4b2ae|Undir stjórn [[Íslamska ríkið|íslamska ríkisins]]}} {{legend|#ffffff|Undir stjórn [[Ansar al-Sjaría]] og [[Al-Kaída]]}} </div> | date = 16. september 2014 –<br />({{Aldur í árum, mánuðum og dögum|2014|09|16}}) | place = [[Jemen]], suðurhluti [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]] | territory = 28. apríl 2020: Hútar stjórna öllu [[Norður-Jemen]] að undanskyldu landstjórnarumdæminu [[Ma'rib]].<ref name=95Jawf>{{Cite news|last1=|first1=|last2=|first2=|url=https://english.iswnews.com/13024/audience-question-did-ansar-allah-liberated-95-of-al-jawf/|title=Audience Question: Did Ansar Allah Liberated 95% of al-Jawf?|date=2020-04-30|work=Islamic World News|access-date=2020-04-30|language=en-us|archive-date=2020-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511160324/https://english.iswnews.com/13024/audience-question-did-ansar-allah-liberated-95-of-al-jawf/|url-status=dead}}</ref><ref name=key>{{Cite news|title=Yemen: Houthi army spokesman declares end of Jawf operation, holds ‘key to Marib’ |access-date=1 May 2020 |website=[[Middle East Monitor]] |url=https://www.middleeastmonitor.com/20200501-yemen-houthi-army-spokesman-declares-end-of-jawf-operation-holds-key-to-marib/}}</ref> | result = | status = * [[Hútar]] stjórna jemensku höfuðborginni [[Sana]] * Hernaðarbandalag undir stjórn Sáda leiðir íhlutun til að koma fyrri stjórn aftur til valda * Fyrrum forsetinn [[Ali Abdullah Saleh]] drepinn í átökum við Húta * [[Umbreytingaráð suðursins]] (STC) hertekur [[Aden]] * Stjórnarherinn endurtekur Aden og suðurhluta Jemens í gagnsókn, STC er leyst upp | combatants_header = Helstu stríðsaðilar | combatant1 = * [[File:Houthis emblem.svg|20px]] [[Hútí-fylkingin]] * [[File:Yemeni Armed Forces Emblem.svg|20px]] Stuðningsmenn [[Ali Abdullah Saleh|Saleh]] (til ársins 2017) {{Collapsible list |title='''Meintir stuðningsaðilar:''' |1={{IRN}} [[Íran]]<br /> |2=[[File:Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png|20px]] [[Hizbollah]] |3={{PRK}} [[Norður-Kórea]] |date=June 2018}} | combatant2 = {{nowrap|'''{{YEM}} Ríkisstjórn [[Jemen]]s'''}} * [[File:Flag of the Yemen Armed Forces.svg|20px]] Öryggissveitir hliðhollar leiðtogaráði ríkisstjórnar Jemens * Þjóðarher Jemens * [[Al-Islah]] '''Alþjóðlegt hernaðarbandalag undir stjórn Sádi-Arabíu'''<br/> {{SAU}} [[Sádi-Arabía]]<br/> {{ARE}} [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]]<br/> {{SEN}} [[Senegal]]<br/> {{SDN}} [[Súdan]]<br/> {{MAR}} [[Marokkó]]<br/> {{QAT}} [[Katar]] {{Collapsible list |title='''Færri en 1.000 hermenn:''' |1={{BHR}} [[Barein]] |2={{EGY}} [[Egyptaland]] |3={{KWT}} [[Kúveit]] |4={{JOR}} [[Jórdanía]] }} {{Collapsible list |title='''Stuðningsaðilar:''' |1={{UK}} [[Bretland]] |2={{FRA}} [[Frakkland]] |3={{ITA}} [[Ítalía]] |4={{USA}} [[Bandaríkin]] |5={{ESP}} [[Spánn]] |6=[[File:Flag of NATO.svg|20px]] [[Atlantshafsbandalagið]] |7={{CHE}} [[Sviss]] }} ---- '''[[File:Flag of South Yemen.svg|22px|border]] Aðskilnaðarsinnar í suðurhluta Jemens * [[Umbreytingaráð suðursins]] (2017–2026) {{Collapsible list |title='''Stuðningsaðilar:''' |1={{ARE}} [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] }} | combatant3 = '''[[File:ShababFlag.svg|22px|border]] [[Al-Kaída]]'''<br> '''[[File:ShababFlag.svg|20px]] [[Ansar al-Sjaría]]''' ---- '''[[File:Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg|20px]] [[Íslamska ríkið]]''' | commander1 = * [[File:Houthis emblem.svg|20px]] [[Abdúl Malik al-Hútí]] * {{YEM}} [[Ali Abdullah Saleh]] {{KIA}} (til 2017) | commander2 = {{YEM}} [[Abdrabbuh Mansur Hadi]] (2012–2022)<br/>{{YEM}} [[Rashad al-Alimi]] (2022–)<br/>{{SAU}} [[Salman bin Abdul Aziz al-Sád|Salman konungur]]<br/>{{SAU}} [[Múhameð bin Salman]]<br/>{{ARE}} [[Múhameð bin Zayed]]<br/>{{QAT}} [[Tamim bin Hamad Al Thani]] (2015–17)<br/>{{SEN}} [[Macky Sall]]<br/>{{MAR}} [[Múhameð 6. Marokkókonungur|Múhameð 6.]] (2015–19)<br /> {{Collapsible list | title = '''Með færri en 1.000 hermenn''' | 1 = {{JOR}} [[Abdúlla 2. Jórdaníukonungur|Abdúlla 2.]] | 2 = {{EGY}} [[Abd al-Fattah as-Sisi]] | 3 = {{KWT}} [[Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah]] (2015–20) | 4 = {{BHR}} [[Hamad bin Isa Al Khalifa]] }} ---- [[File:Flag of South Yemen.svg|20px]] [[Aidarus al-Zoubaidi]] | commander3 = [[File:ShababFlag.svg|22px|border]] [[Qasim al-Raymi]] ---- [[File:ShababFlag.svg|22px|border]] [[Abu Bilal al-Harbi]] | units1 = | units2 = | units3 = | strength1 = 150.000–200.000 hermenn | strength2 = {{SAU}} 100 herflugvélar og 150.000 hermenn<br/>{{ARE}} 30 herflugvélar<br/>{{BHR}} 15 herflugvélar og 300 hermenn<br/>{{KWT}} 15 herflugvélar<br/>{{QAT}} 10 herflugvélar og 1.000 hermenn<br/>{{JOR}} 6 herflugvélar<br/>{{MAR}} 6 herflugvélar og 1.500 hermenn<br/>{{SDN}} 4 herflugvélar og 6.000 hermenn<br/>{{SEN}} 2.100 hermenn<br/>{{EGY}} 4 herskip og herflugvélar<br />1.800 málaliðar | strength3 = [[File:ShababFlag.svg|22px|border]] [[Ansar al-Sjaría]] * [[File:ShababFlag.svg|22px|border]] 6.000–8.000 vígamenn ---- [[File:ShababFlag.svg|22px|border]] ISIL: 300 | casualties1 = „Þúsundir“ drepnir (samkvæmt Al Jazeera í maí 2018)<br />11.000+ drepnir (samkvæmt talningum Sáda) | casualties2 ={{SAU}}1.000-3.000 hermenn drepnir<br /> {{ARE}} 130+ hermenn drepnir<br />{{BHR}} 8 hermenn drepnir<br>{{QAT}} 4 hermenn drepnir<br>{{MAR}} 1 hermaður drepinn | casualties3 = [[File:ShababFlag.svg|22px|border]] 1.000 drepnir, 1.500 handsamaðir | casualties4 = 91.600+ drepnir alls í Jemen (11.700+ óbreyttir borgarar)<br/>500+ drepnir alls í Sádi-Arabíu<br/>49.960 særðir alls í Jemen (10.768 óbreyttir borgarar)<br/>3.154.572 manns á vergangi 84.701 börn látin úr sulti<ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2018/11/21/yemen-children-hunger/2076683002/|title=Save the Children says 85,000 kids may have died of hunger in Yemen|first=Associated|last=Press|publisher=}}</ref> og 2.556 látin úr [[Kólera|kólerufaraldri]]<ref>{{Cite web|url=http://www.emro.who.int/pandemic-epidemic-diseases/cholera/outbreak-update-cholera-in-yemen-25-october-2018.html|title=Outbreak update – Cholera in Yemen, 25 October 2018|last=CSR|website=www.emro.who.int|access-date=2018-10-25}}</ref> | notes = | campaignbox = }} '''Borgarastyrjöldin í Jemen''' eru átök sem hófust árið 2014 og eru tveir hópar sem berjast þar um völd. Annars vegar eru það [[Hútí-fylkingin]] og hópar sem studdu [[Ali Abdullah Saleh]] fyrrum forseta landsins. Þeir stjórna höfuðstaðnum [[Sana]]. Hins vegar eru það hópar sem styðja alþjóðlega viðurkennda stjórn Jemens, sem nú er í höndum leiðtogaráðs undir stjórn [[Rashad al-Alimi]], og hafa höfuðstöðvar í borginni [[Aden]]. Stjórnvöld [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]] hafa blandað sér í átökin og styðja stjórn al-Alimi. Þar sem uppreisnarher Húta nýtur stuðnings stjórnvalda í [[Íran]] er gjarnan litið á átökin í Jemen sem [[leppstríð]] á milli Írans og Sádi-Arabíu um áhrif í [[Mið-Austurlönd]]um.<ref>{{Vefheimild|titill=Íran og Sádi-Arabía: Í köldu stríði|url=https://www.frettabladid.is/frettir/iran-og-sadi-arabia-i-koeldu-strii/|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|ár=2018|mánuður=6. apríl|höfundur=Þórgnýr Einar Albertsson|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september|safnslóð=https://web.archive.org/web/20230324223425/https://www.frettabladid.is/frettir/iran-og-sadi-arabia-i-koeldu-strii/|safnmánuður=24. mars|safnár=2023}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Tugir barna féllu í loftárásum Sádi-Araba og bandamanna|url=https://www.frettabladid.is/frettir/tugir-barna-fellu-i-loftarasum-sadi-araba-og-bandamanna/|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|ár=2018|mánuður=10. ágúst|höfundur=Þórgnýr Einar Albertsson|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september|safnslóð=https://web.archive.org/web/20230324223434/https://www.frettabladid.is/frettir/tugir-barna-fellu-i-loftarasum-sadi-araba-og-bandamanna/|safnár=2023|safnmánuður=24. mars}}</ref> Um 100.000 manns hafa látist í stríðinu, þar af um 12.000 óbreyttir borgarar, og um 50.000 særst. Sér í lagi hafa stríðsátökin komið illa niður á jemenskum börnum.<ref>{{Vefheimild|titill=„Jemen er helvíti á jörðu fyrir börn“|höfundur=Lovísa Arnardóttir|url=https://www.frettabladid.is/frettir/jemen-er-helviti-a-joeru-fyrir-boern|útgefandi=''[[Fréttablaðið]]''|mánuðurskoðað=17. desember|árskoðað=2018|ár=2017|mánuður=16. nóvember|safnslóð=https://web.archive.org/web/20210423022122/https://www.frettabladid.is/frettir/jemen-er-helviti-a-joeru-fyrir-boern/|safnár=2021|safnmánuður=23. apríl}}</ref> ==Saga== Upphaf borgarastyrjaldarinnar í [[Jemen]] má rekja til [[Arabíska vorið|arabíska vorsins]] og fjöldamótmæla sem þá fóru fram gegn stjórn forsetans [[Ali Abdullah Saleh]].<ref name=sunna>{{Vefheimild|titill=Hvað geng­ur á í Jemen?|höfundur=Sunna Ósk Loga­dótt­ir|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2017/03/28/hvad_gengur_a_i_jemen/|útgefandi=[[mbl.is]]|mánuðurskoðað=17. desember|árskoðað=2018|ár=2017|mánuður=28. mars}}</ref> Í byrjun 2011 var Saleh hrakinn frá völdum og varaforseti hans, [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], var kjörinn forseti í kosningum sem fóru fram næsta ár.<ref name=sunna/> Hadi erfði erfiða stöðu frá forvera sínum og þurfti bæði að takast á við skæruhernað vígahópa eins og [[Al-Kaída]], víðtæka spillingu í jemenska stjórnkerfinu, matarskort, atvinnuleysi og aðskilnaðarsinna í suðurhluta landsins.<ref name=sunna/> Þessir erfiðleikar leiddu til þess að stjórn hans varð berskjölduð gegn uppreisn. Á árunum 2012 til 2013 stýrði stjórn Hadi nokkurs konar þjóðfundi í Jemen þar sem reynt var að útkljá framtíðarskipulag landsins. Áætlanir voru gerðar í samráði við ýmsa þjóðfélagshópa um að skipta landinu í sex hluta og setja nýja stjórnarskrá.<ref>{{Vefheimild|titill=Hvernig hófst ein versta mannúðarkrísa heims? |höfundur=Ólöf Ragnarsdóttir|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2020-06-07-hvernig-hofst-ein-versta-mannudarkrisa-heims|útgefandi=[[RÚV]]|dags=7. júní 2020|skoðað=20. janúar 2024}}</ref> [[Hútí-fylkingin]], vopnuð samtök minnihlutahóps [[sjía]]múslima í Jemen, hafði lengi háð skærur gegn stjórnarher landsins, en eftir að ný stjórn tók við völdum nýttu þeir sér veikleika hennar og lögðu undir sig norðurhluta Jemen. Í september árið 2014 gerðu Hútar áhlaup á höfuðborgina [[Sana]] og tókst að leggja hana undir sig í janúar árið 2015.<ref name=sunna/> Hadi forseti var settur í stofufangelsi en í febrúar sama ár tókst honum að flýja úr haldi og koma sér upp bækistöðvum í borginni [[Aden]], sunnar í landinu.<ref name=sunna/> Stuttu síðar gerðu Hútar bandalag við öryggissveitir sem enn voru hliðhollar gamla forsetanum, Saleh, og gerðu tilraun til að ræna völdum í landinu og setja Saleh aftur á forsetastól. Hadi forseti flúði land, en uppreisn Hútanna var nú farin að vekja athygli grannríkisins [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]]. Sádar óttuðust að Hútarnir nytu stuðnings keppinauta þeirra, hins sjíaíslamska [[Íran]]s, og ákváðu því að grípa inn í styrjöldina með loftárásum ásamt bandalagi átta annarra ríkja.<ref>{{Vefheimild|titill=Gleymda stríðið í Jemen|höfundur=Sveinn H. Guðmarsson|url=http://www.ruv.is/frett/gleymda-stridid-i-jemen|útgefandi=[[RÚV]]|mánuðurskoðað=17. desember|árskoðað=2018|ár=2016|mánuður=8. desember}}</ref> Einkum hefur [[Bandaríkjaher|her]] [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] veitt Sádum ríkulega aðstoð í styrjöldinni.<ref>{{Vefheimild|titill=Gleymda stríðið í Jemen|höfundur=Guðrún Margrét Guðmundsdóttir|url=https://stundin.is/grein/5104/|útgefandi=''[[Stundin]]''|mánuðurskoðað=17. desember|árskoðað=2018|ár=2017|mánuður=30. júlí}}</ref> Deilt er þó um hversu mikil ítök, ef einhver, Íranar hafa í hreyfingu Húta.<ref>{{Vefheimild|titill=Söguleg átök í Jemen|höfundur=Pálmi Jónasson|url=http://www.ruv.is/frett/soguleg-atok-i-jemen|útgefandi=''[[RÚV]]''|mánuðurskoðað=17. desember|árskoðað=2018|ár=2015|mánuður=26. mars}}</ref> Vegna stríðsástandsins hafa öfgahreyfingar á borð við [[Ríki íslams]] einnig náð fótfestu í Jemen og hafa sölsað undir sig landsvæði í suðurhluta landsins.<ref name=sunna/> Í lok ársins 2017 flosnaði upp úr bandalagi Hútanna og fyrrum forsetans Saleh. Hersveitir Saleh í Aden háðu orrustu við Hútana og Saleh var skotinn til bana er hann reyndi að flýja úr borginni yfir á yfirráðasvæði Sáda.<ref>{{Vefheimild|titill=Fyrr­ver­andi for­seti Jem­ens myrt­ur|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2017/12/04/fyrrverandi_forseti_jemens_myrtur/|útgefandi=[[mbl.is]]|mánuðurskoðað=17. desember|árskoðað=2018|ár=2017|mánuður=14. desember}}</ref> Brestir hafa einnig myndast í bandalaginu sem berst gegn Hútunum. Þann 11. ágúst árið 2019 tókst [[Umbreytingaráð suðursins|Umbreytingaráði suðursins]] (STC), sveitum aðskilnaðarsinna sem vilja aukið sjálfræði fyrir suðurhluta Jemens, að hertaka borgina Aden, þar sem stjórn Hadi hafði haft aðsetur sitt, með hjálp [[Sameinuðu arabísku furstadæmin|Sameinuðu arabísku furstadæmanna]].<ref>{{Vefheimild|titill=Brestir í hernaðarbandalagi gegn Hútum í Jemen|url=https://www.ruv.is/frett/brestir-i-hernadarbandalagi-gegn-hutum-i-jemen|útgefandi=RÚV|ár=2019|mánuður=11. ágúst|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Að­skilnaðar­sinnar ná yfir­ráðum á for­seta­höllinni í Jemen|url=https://www.visir.is/g/2019190819885|útgefandi=''Vísir''|ár=2019|mánuður=11. ágúst|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september|höfundur=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/adskilnadarsinnar-treysta-stodu-sina-i-aden|titill=Aðskilnaðarsinnar treysta stöðu sína í Aden|útgefandi=RÚV|ár=2019|mánuður=29. ágúst|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref> Stjórn Hadi komst þann 5. nóvember sama ár að samkomulagi við STC um að ríkisstjórninni yrði leyft að snúa aftur til Aden og skyldi mynda 24 ráðherra ríkisstjórn þar sem stjórnarsinnar og STC fengu 12 ráðherra hvor.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/samkomulag-um-sudurhluta-jemens|titill=Samkomulag um suðurhluta Jemens|útgefandi=RÚV|ár=2019|mánuður=6. nóvember|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=6. nóvember|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref> Stjórn STC rauf þetta samkomulag hins vegar í apríl árið 2020 og lýsti yfir sjálfstæði Suður-Jemens.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/2020/04/26/lysa-yfir-sjalfstjorn-i-sudur-jemen|titill=Lýsa yfir sjálfstjórn í Suður-Jemen|útgefandi=RÚV|ár=2020|mánuður=26. apríl|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=26. apríl|höfundur=Róbert Jóhannsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2020550886d/jemenskir-ad-skilnadar-sinnar-lysa-yfir-sjalf-staedi|titill=Jemenskir að­skilnaðar­sinnar lýsa yfir sjálf­stæði|útgefandi=''Vísir''|ár=2020|mánuður=26. apríl|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=26. apríl|höfundur=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir}}</ref> Ráðið dró sjálfstæðisyfirlýsinguna til baka í lok júlí sama ár.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/2020/07/29/sjalfstaedisyfirlysing-afturkollud|titill=Sjálfstæðisyfirlýsing afturkölluð|útgefandi=RÚV|ár=2020|mánuður=29. júlí|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=29. júlí|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Þann 14. september 2019 var gerð [[Drónaárásir|drónaárás]] á tvær olíuvinnslustöðvar sádi-arabíska ríkisolíufyrirtækisins [[Aramco]] innan Sádi-Arabíu. Árásin skaðaði olíuframleiðslu Sáda og hafði mikil áhrif á alþjóðlegt olíuverð. Hútar lýstu yfir ábyrgð á árásinni en Sádar og Bandaríkjamenn hafa sakað Írana um að standa að baki henni.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/kennir-iran-um-drona-arasir-a-sadi-arabiu|titill=Kennir Íran um dróna-árásir á Sádi Arabíu|útgefandi=RÚV|ár=2019|mánuður=14. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september|höfundur=Freyr Gígja Gunnarsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/dronaaras-a-oliuvinnslustodvar-i-sadi-arabiu|titill=Drónaárás á olíuvinnslustöðvar í Sádi-Arabíu|útgefandi=RÚV|ár=2019|mánuður=14. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september|höfundur=Andri Yrkill Valsson}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2019/09/17/segja_skotstad_flauganna_vera_fundinn/|titill=Segja skotstað flaug­anna vera fund­inn|útgefandi=mbl.is|ár=2019|mánuður=17. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september}}</ref> Íranar neituðu sök í málinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2019190919276|titill=Íranir neita á­byrgð í á­rásum á olíu­vinnslu­stöðvar Sádi-Arabíu|útgefandi=''Vísir''|ár=2019|mánuður=17. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. september|höfundur=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir}}</ref> Þann 7. apríl 2022 tilkynnti Hadi að hann hygðist stíga til hliðar og framselja sérstöku leiðtogaráði völd sín sem forseti.<ref>{{Vefheimild|titill=Forseti Jemen færir leiðtogaráði völd sín|url=https://www.ruv.is/frett/2022/04/07/forseti-jemen-faerir-leidtogaradi-vold-sin|útgefandi=RÚV|ár=2022|mánuður=7. apríl|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=7. apríl|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> Í byrjun desember 2025 hóf Umbreytingaráð suðursins stórsókn inn á yfirráðasvæði ríkisstjórnarinnar í Hadramout-héraði og annars staðar í Suður-Jemen og lagði það undir sig á skömmum tíma.<ref name="fault line2">{{cite web|url=https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/artc-hadramout-the-fault-line-that-could-decide-southern-yemen-s-future|title=Hadramout: the fault line that could decide southern Yemen's future - analysis|author=Marwan Nabil|work=i24News|date=9 December 2025|access-date=10 December 2025|archive-date=7 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260107060258/https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/artc-hadramout-the-fault-line-that-could-decide-southern-yemen-s-future|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sofx.com/uae-backed-forces-claim-full-control-of-southern-yemen/|title=UAE-Backed Forces Claim Full Control of Southern Yemen|author=|work=SOFX|date=9 December 2025|access-date=9 December 2025|archive-date=7 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260107060259/https://www.sofx.com/uae-backed-forces-claim-full-control-of-southern-yemen/|url-status=live}}</ref> Sádi-arabískar hersveitir skárust í leikinn og leiddu gagnsókn ásamt stjórnarhernum á móti Umbreytingaráðinu og endurheimtu stjórn í Aden 7. janúar 2026.<ref name=":0">{{Cite web |title=Saudi-backed forces move on Aden as Yemen secessionist leader vanishes |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/7/saudi-led-coalition-strikes-yemen-says-stc-leader-al-zubaidi-has-fled |access-date=2026-01-10 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=UAE-backed separatists withdraw from key Yemeni city after Saudi strikes |url=https://www.middleeasteye.net/news/uae-backed-separatists-withdraw-key-yemeni-city-after-saudi-strikes |access-date=2026-01-10 |website=Middle East Eye |language=en}}</ref> Í kjölfarið gáfu fulltrúar Umbreytingaráðsins í [[Ríad]] út yfirlýsingu um að samtökin hefðu verið leyst upp.<ref name=":3">{{Cite web |title=Yemen's STC denies dissolution, demands release of detained delegation in Riyadh |url=https://english.news.cn/20260110/3e1dedae47d4469e8257d0756b1235bd/c.html |access-date=2026-01-11 |website=english.news.cn}}</ref> ==Stríðsglæpir== Allir stríðsaðilar í jemensku borgarastyrjöldinni hafa sætt ásökunum um [[Stríðsglæpir|stríðsglæpi]] og [[mannréttindabrot]]. Í ágúst árið 2018 gaf rannsóknarnefnd mannréttindasérfræðinga [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðanna]] út skýrslu þar sem því var lýst yfir að hvorki stjórnarher Jemens, alþjóðabandalag Sáda né Hútí-fylkingin hafi reynt að takmarka mannfall óbreyttra borgara í stríðinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2018/08/28/stridsglaepir_af_halfu_allra_adila/|titill=Stríðsglæp­ir af hálfu allra aðila|útgefandi=mbl.is|ár=2019|mánuður=28. ágúst|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/amnesty-stridsglaepir-framdir-i-jemen|titill=Amnesty: Stríðsglæpir framdir í Jemen|útgefandi=RÚV|ár=2018|mánuður=12. júlí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> Samkvæmt skýrslunni hefur hernaðarbandalag Sádi-Arabíu gert að minnsta kosti 32 árásir á sjúkrahús, skóla, moskur og menningarhús sem njóta verndar samkvæmt alþjóðalögum. Þá voru rakin fjölmörg tilfelli þar sem hernaðarbandalagið hefur ráðist á íbúðahverfi, markaði og önnur opin almenningssvæði með þeim afleiðingum að hundruðir óbreyttra borgara hafa látið lífið.<ref name=fréttablaðstríðsglæpir>{{Vefheimild|url=https://www.frettabladid.is/frettir/saka-striandi-fylkingar-um-strisglaepi/|titill=Saka stríðandi fylkingar um stríðsglæpi|útgefandi=''Fréttablaðið''|ár=2018|mánuður=29. ágúst|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september|höfundur=Þórgnýr Einar Albertsson|safnslóð=https://web.archive.org/web/20230324223535/https://www.frettabladid.is/frettir/saka-striandi-fylkingar-um-strisglaepi/|safnár=2023|safnmánuður=24. mars}}</ref> Í skýrslu sem [[Amnesty International]] gaf út um styrjöldina í júlí sama ár voru stjórnarher Jemens og hersveitir Sameinuðu arabísku furstadæmanna sökuð um gróf mannréttindabrot á borð við kerfisbundin mannrán og [[pyntingar]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/amnesty-stridsglaepir-framdir-i-jemen|titill=Amnesty: Stríðsglæpir framdir í Jemen|útgefandi=RÚV|ár=2018|mánuður=12. júlí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> Í skýrslunni eru Sameinuðu arabísku furstadæmin sökuð um að hafa komið upp valdakerfi á hernámssvæðum sínum í Jemen þar sem jemenskir borgarar er handteknir af tilefnislausu og pyntaðir, meðal annars með raflostum og kynferðislegu ofbeldi.<ref>{{Vefheimild|titill=‘GOD ONLY KNOWS IF HE’S ALIVE’|url=https://www.amnesty.org/download/Documents/MDE3186822018ENGLISH.PDF|útgefandi=[[Amnesty International]]|tungumál=enska|ár=2018|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september}}</ref> Í skýrslu sem fréttastofan [[AP]] vann í samstarfi við [[Pulitzer-stofnunin|Pulitzer-stofnunina]] og birti í desember 2018 var komist að þeirri niðurstöðu að Hútar pynti fanga sína. Samkvæmt skýrslunni hafa um þúsund verið pyntaðir og 186 látist af um 18.000 skráðum föngum Hútí-fylkingarinnar.<ref>{{Vefheimild|titill=Hútar sakaðir um að beita fanga pyntingum|url=https://www.visir.is/g/2018181209070/hutar-sakadir-um-ad-beita-fanga-pyntingum-|útgefandi=''Vísir''|höfundur=Þórgnýr Einar Albertsson|ár=2018|mánuður=8. desember|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september}}</ref> Í skýrslu Sameinuðu þjóðanna eru Hútar jafnframt sakaðir um að brjóta á kvenfrelsi og trúfrelsi á yfirráðasvæði sínu og um að hafa fangelsað Jemena sem aðhyllast [[Bahá'í trúin|Bahá'í-trú]].<ref name=fréttablaðstríðsglæpir/> [[Bandaríkin]], [[Bretland]] og [[Frakkland]] hafa verið sökuð um hlutdeild í stríðsglæpum alþjóðabandalagsins vegna vopnasölu ríkjanna til Sádi-Arabíu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2019190909660|titill=Bandaríkjamenn, Bretar og Frakkar mögulega samsekir um stríðsglæpi í Jemen|útgefandi=''Vísir''|ár=2019|mánuður=3. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september|höfundur=Samúel Karl Ólason}}</ref> Í mars árið 2019 samþykktu bæði [[Fulltrúadeild Bandaríkjaþings|fulltrúadeild]] og [[öldungadeild Bandaríkjaþings]] frumvarp þess efnis að Bandaríkin skyldu hætta hernaðarstuðningi og vopnasölum til Sádi-Arabíu<ref>{{Vefheimild|titill=Vilja hætta að styðja stríðið í Jemen|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2019/03/13/vilja_haetta_ad_stydja_stridid_i_jemen/|útgefandi=mbl.is|ár=2019|mánuður=13. mars|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september}}</ref> en [[Donald Trump]] Bandaríkjaforseti beitti neitunarvaldi gegn ályktuninni. Trump færði þær röksemdir að vopnasölur til Sáda væru nauðsynlegar til að verjast Írönum og bandamönnum þeirra í Austurlöndum nær og að án nákvæmra vopna yrði mannfall óbreyttra borgara í styrjöldinni enn meira.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson|titill=Trump beitti neitunarvaldi|url=https://www.ruv.is/frett/trump-beitti-neitunarvaldi|útgefandi=RÚV|ár=2019|mánuður=25. júlí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september}}</ref> Eftir að stjórnarskipti urðu í Bandaríkjunum árið 2021 tilkynnti [[Joe Biden]], nýr forseti landsins, hins vegar þann 4. febrúar að Bandaríkin hygðust hætta fjárstuðningi við stjórnarherinn í stríðinu.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Hildur Margrét Jóhannsdóttir|titill=Bandaríkin hætta fjárveitingum til stjórnarhers Jemen|url=https://www.ruv.is/frett/2021/02/04/bandarikin-haetta-fjarveitingum-til-stjornarhers-jemen|útgefandi=RÚV|ár=2021|mánuður=4. febrúar|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=5. febrúar}}</ref> Stjórn Bidens hóf hins vegar aftur að selja bandalagi Sáda vopn árið 2022.<ref>{{cite web|last1=Almosawa|first1=Shuaib|title=As U.S. Focuses on Ukraine, Yemen Starves|url=https://theintercept.com/2022/03/16/yemen-war-biden-us-support-saudi-arabia/|website=[[The Intercept]]|date=16 March 2022|access-date=1 April 2022|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Biden Doubles Down on a Failed Yemen Policy|url=https://www.hrw.org/news/2022/02/15/biden-doubles-down-failed-yemen-policy|website=[[Human Rights Watch]]|access-date=1 April 2022|language=en|date=15 February 2022}}</ref> ==Friðarumleitanir== Alþjóðlegar friðarumleitanir í borgarastyrjöldinni hafa borið takmarkaðan árangur. Í desember árið 2018 hittust fulltrúar Húta og ríkisstjórnar Jemen þó í friðarviðræðum sem haldnar voru í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]] í Svíþjóð með milligöngu Sameinuðu þjóðanna. Á fundinum var fallist á vopnahlé í héraðinu [[Hodeida]] og að sveitir beggja fylkinga myndu hverfa frá hafnarborginni Hodeida, sem er ein mikilvægasta borg landsins fyrir innflutning á matvælum. Í stað þeirra voru [[Friðargæslusveitir Sameinuðu þjóðanna|öryggissveitir á vegum Sameinuðu þjóðanna]] staðsettar í borginni.<ref>{{Vefheimild|titill=Samið um vopnahlé í Hodeidah|url=https://www.frettabladid.is/frettir/sami-um-vopnahle-i-hodeidah/|útgefandi=''Fréttablaðið''|ár=2018|mánuður=13. desember|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september|höfundur=Þórgnýr Einar Albertsson|safnslóð=https://web.archive.org/web/20230324223554/https://www.frettabladid.is/frettir/sami-um-vopnahle-i-hodeidah/|safnár=2023|safnmánuður=24. mars}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Samið um vopnahlé í Hodeida|url=https://www.mbl.is/frettir/burdargrein/2018/12/13/samid_um_vopnahle_i_hodeida/|útgefandi=mbl.is|ár=2018|mánuður=13. desember|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september}}</ref> Vopnahléð í Hodeida var enn í gildi í júlí 2019 en er talið brothætt.<ref>{{Vefheimild|titill=Hodeidah Ceasefire Holding But Faster Progress Key to Stopping Yemen from Sliding into Regional War, Deepening Humanitarian Crisis, Speakers Tell Security Council|url=https://www.un.org/press/en/2019/sc13887.doc.htm|útgefandi=[[Sameinuðu þjóðirnar]]|ár=2019|mánuður=18. júlí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september|tungumál=enska}}</ref> Þann 8. apríl 2020 lýsti hernaðarbandalag Sáda einhliða yfir vopnahléi vegna [[Kórónaveirufaraldur 2019-2020|kórónaveirufaraldursins]] það ár.<ref>{{Vefheimild|titill=Vopnahléi lýst yfir vegna kórónuveirufaraldursins|url=https://www.ruv.is/frett/2020/04/08/vopnahlei-lyst-yfir-vegna-koronuveirufaraldursins|útgefandi=RÚV|ár=2020|mánuður=8. apríl|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=26. apríl|höfundur=Ásrún Brynja Ingvardóttir}}</ref> Í mars 2022 féllust stríðandi fylkingar á tveggja mánaða vopnahlé.<ref>{{Vefheimild|titill=Tveggja mánaða vopnahlé boðað í Jemen|url=https://www.ruv.is/frett/2022/04/01/tveggja-manada-vopnahle-bodad-i-jemen|útgefandi=RÚV|ár=2022|mánuður=1. apríl|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=3. apríl|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> ==Tímalína== [[Mynd:Destroyed house in the south of Sanaa 12-6-2015-4.jpg|thumb|right|Hús í rúst í Sana árið 2015.]] ===2015=== * 25. mars: Forsetinn [[Abdrabbuh Mansur Hadi]] flýr höfuðborgina [[Sana]]. Sama dag hefur Sádí Arabía loftárásir gegn Hútum.<ref>{{cite news|url=https://news.vice.com/article/with-a-bounty-on-his-head-yemens-president-flees-as-rebels-advance|agency=VICE News|title=Saudi Arabia Launches Airstrikes in Yemen as President Flees Amid Rebel Advance|date=25 March 2015|access-date=25 March 2015|first=John|last=Beck|archive-date=11 júlí 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711142547/https://news.vice.com/article/with-a-bounty-on-his-head-yemens-president-flees-as-rebels-advance|url-status=dead}}</ref> * 26. mars: Flugher Sádí Arabíu gerir árásir á alþjóðaflugvöllinn í Sana'a og herflugvöllinn al Dulaimi. Alls látast 17 í árásunum.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/yemen-security-sanaa-airport/update-1-planes-strike-airport-military-airbase-in-yemens-sanaa-residents-idUSL6N0WS01K20150326?feedType=RSS&feedName=industrialsSector |title=UPDATE 1-Planes strike airport, military airbase in Yemen's Sanaa-residents}}</ref> * 27. mars: Hersveitir undir forystu Sádí Arabíu og Egyptalands gera árásir á Jemen annan daginn í röð, sem skilja eftir sig 10 látna í umdæminu Saada. Sádí Arabía lýsir því jafnframt yfir að flugbanni verði skýrt uppi haldið.<ref>{{Cite web |url=http://edition.cnn.com/2015/03/27/middleeast/yemen-saudi-arabia-airstrikes/index.html |title=Saudi-led coalition pounds Yemen with airstrikes for a second day}}</ref> *28. mars: Loftárásir halda áfram, Sádí Arabía gerir fullt tilkall til Jemensks flugsvæðis og flugumferðar.<ref>{{Cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/2015/03/yemen-aden-saudi-arabia-150327174924579.html |title=Saudi-led air strikes hit Yemen for third straight day}}</ref> Ennfremur heldur Sádí Arabía því fram að hafa eyðilagt eldflaugageymslu í eigu Húta samstundis því að flytja á brott hóp á vegum Sameinuðu Þjóðanna í [[Sana'a]].<ref>{{Cite web |url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/03/28/-Decisive-Storm-destroys-Houthi-missile-stockpile-.html |title=‘Decisive Storm’ destroys Houthi missile stockpile}}</ref> *29. mars: Þrátt fyrir flugbann sett af Sádí Arabíu, sendir [[Pakistan]] Boeing 747 þotu til þess að flytja á brott pakistanska ríkisborgara frá Jemen sökum neyðarástandsins.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-pakistan/pakistan-sends-747-jumbo-jets-to-evacuate-distraught-nationals-from-yemen-idUSKBN0MP03J20150329 |title=Pakistan sends 747 jumbo jets to evacuate distraught nationals from Yemen}}</ref> *30. mars: [[Kína]] safnar ríkisborgurum sínum í landinu burt vegna áhyggja af öryggisástandinu.<ref>{{Cite web |url=https://apnews.com/68af10fd112a4fa0b9e4508c778887e7/china-evacuating-yemen-suspending-anti-piracy-patrols |title=China evacuates 571 from Yemen, suspends anti-piracy patrols}}</ref> Flóttamannabúðir í Harad Umdæmi verða fyrir loftárásum Sádí Arabíu þar sem minnst 40 látast. [[Hútar]] bæta undir sig landsvæði við seinasta vígi Hadi forseta í [[Aden]].<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/air-strike-kills-at-least-40-at-yemen-camp-for-displaced-idUSKBN0ML0YC20150330?irpc=932 |title=Air strike kills at least 40 at Yemen camp for displaced}}</ref> *2. apríl: [[Al-Kaída]] gerir árás á fangelsi í [[Al Mukalla]], og frelsar 270 fanga.<ref>{{Cite web |url=http://edition.cnn.com/2015/04/02/middleeast/yemen-prison-break/index.html |title=Officials: Al Qaeda fighters free 270 from Yemeni prison}}</ref> *3. apríl: Flugvélar frá Sádi-Arabíu kasta út vopnum og sjúkrabúnaði yfir [[Tawahi]].<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-aden-houthis/yemeni-fighters-repel-houthis-in-aden-after-arms-drop-idUSKBN0MU0KU20150403 |title=Yemeni fighters repel Houthis in Aden after arms drop}}</ref> *10. apríl: Pakistanska þingið kýs gegn tillögu um að ganga til liðs við bandalag Sádi-Arabíu og Egyptalands og lýsir yfir hlutleysi sínu.<ref>{{Cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/2015/04/pakistan-rules-military-operations-yemen-150410074921586.html |title=Pakistan parliament backs neutrality in Yemen conflict}}</ref> Sameinuðu þjóðirnar vara við því að ástandið haldi áfram að fara versnandi samtímis því sem þær flytja mannúðaraðstoð ýmiskonar til landsins.<ref>{{Cite web |url=https://www.voanews.com/a/united-nations-warns-the-situation-in-yemen-continues-to-deteriorate/2714374.html |title=UN Warns Yemen Situation Continues to Deteriorate}}</ref> Indland flytur í veg 5600 manns frá Jemen þar með talið 690 ríkisborgara sína, sem hluta að því sem þeir kalla aðgerðina Raahat þrátt fyrir flugbann.<ref>{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/2015/04/11/world/asia/india-concludes-evacuation-of-its-citizens-from-yemen.html?nytmobile=0 |title=India Concludes Evacuation of Its Citizens From Yemen}}</ref> *11. apríl: Sádi-Arabía staðhæfir að loftárásir þeirra hafi orðið yfir 500 Hútum að bana. Ríkisstjórn Jemen heldur því fram að 385 óbreyttir borgarar hafi látist og 342 særst. [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]] heldur því á hinn bóginnn fram að 648 manns hafi látist og 2191 særst, þar með talið hermenn.<ref>{{Cite web |url=http://edition.cnn.com/2015/04/11/middleeast/yemen-crisis-saudi-arabia/ |title=Yemen crisis: More than 500 rebels killed in airstrikes, Saudi Arabia says}}</ref> *14. apríl: [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna]] kýs refsiaðgerðir gegn Hútum með 14 atkvæðum með, 0 á móti og 1 atkvæði sem sat hjá frá Rússum. Refsiaðgerðirnar innihalda vopnasölubann til að stemma stigu við ofbeldinu. Rússar sögðust einungis myndu styðja vopnasölubann sem næði jafnt til fylkinganna á meðan Bandaríkin eru að taka klára afstöðu gegn Hútum og með Sádí-Arabíu og stjórnarhernum.<ref>{{Cite web |url=http://beta.latimes.com/world/middleeast/la-fg-un-yemen-arms-embargo-20150414-story.html |title=With Russia abstaining, Security Council punishes Yemeni rebel leaders }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> *16. apríl: Al-Kaída klófestir [[Riyan-flugvöllur|Riyan-flugvöll]] í borginni [[Al Mukalla]] sunnarlega í landinu.<ref>{{Cite web |url=https://www.washingtontimes.com/news/2015/apr/16/al-qaeda-captures-major-airport-oil-terminal-south/ |title=Al Qaeda captures major airport, oil terminal in south Yemen}}</ref> ===2016=== *1 október: Skip, af gerðinni [[HSV-2 Swift]], í eigu Sameinuðu Arabísku Furstadæmanna sem notaðist við mannúðarstörf verður fyrir árásum Húta og skemmist. ===2017=== *23. janúar: Fylgismenn Hadi taka höfnina [[Mokha]] frá Hútum. Hún hafði verið undir stjórn Húta frá nóvember 2014.<ref>[http://www.aljazeera.com/news/2017/01/yemen-army-claims-control-port-city-mokha-170123135044827.html Yemen army claims control of port city of Mokha]</ref> *18. apríl: Þyrla frá Sádí Arabíu af gerðinni ''Black Hawk'' er skotin niður með 12 hermönnum. Hútar lýsa yfir ábyrgð.<ref>https://www.reuters.com/article/us-yemen-security-saudi-idUSKBN17K1W0</ref> *4. nóvember: Flugskeyti sem skotið var af Hútum var skotið niður í lofti yfir alþjóðaflugvellinum í [[Ríad]] í Sádí Arabíu. <ref name=BBC>{{cite web |title= Saudis accuse Iran of 'direct aggression' over Yemen missile |publisher= BBC |date= November 7, 2017 |url= http://www.bbc.com/news/world-middle-east-41899643 |access-date= November 11, 2017}}</ref> Var af gerðinni [[Volcano H-2]] þótt Bandaríkin hafi sagt að það hafi verið af írönsku gerðinni Qiam 1.<ref name="USUN: Qiam 1">{{cite web |title=Press Release: Ambassador Haley on Weapons of Iranian Origin Used in Attack on Saudi Arabia |date=7 November 2017 |publisher=United States Mission to the United Nations |url=https://usun.state.gov/remarks/8090 |access-date=7 janúar 2018 |archive-date=11 apríl 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411124443/https://usun.state.gov/remarks/8090 |url-status=dead }}</ref> *28. nóvember: Slær í bardaga milli Húta og sveita forsetans. Fyrrum forsetinn [[Ali Abdullah Saleh]] sem studdi Hadi var skotinn til bana á flótta úr borginni. *7. desember: Hersveitir hliðhollar Hadi grípa svæðishlutann Al-Khoukha við rauðahafsströndina.<ref>{{cite web |title= Saudi-backed fighters capture coastal area in Yemen from Houthis |publisher= Reuters|date= December 7, 2017 |url= https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/saudi-backed-fighters-capture-coastal-area-in-yemen-from-houthis-idUSKBN1E11IM?il=0 |access-date= December 7, 2017}}</ref> ===2018=== * 3. maí: [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] hliðholl Hadi setja niður hermenn á eyjunni [[Sokotra]] og taka stjórn á flugvelli og höfnum. * 13. desember: Fulltrúar Húta og stjórnarsinna semja um vopnahlé í borginni Hodeida eftir friðarviðræður í Stokkhólmi. * 18. desember: Vopnahlé í Hodeida tekur gildi.<ref>{{Vefheimild|titill=Vopnahlé í Hodeida á miðnætti|url=https://www.ruv.is/frett/vopnahle-i-hodeida-a-midnaetti|útgefandi=RÚV|ár=2018|mánuður=17. desember|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=1. október|höfundur=Ásgeir Tómasson}}</ref> ===2019=== * 11. ágúst: [[Umbreytingaráð suðursins]] hertekur Aden og hrekur ríkisstjórn Hadi frá borginni með aðstoð Sameinuðu arabísku furstadæmanna. * 14. september: [[Drónaárásir]] eru gerðar á tvær olíuvinnslustöðvar [[Aramco]] í Sádi-Arabíu. * 28. september: Hútar lýsa því yfir að „þúsundir“ sádi-arabískra hermanna hafi verið handteknir eftir áhlaup Húta á landamærum Jemen og Sádi-Arabíu.<ref>{{Vefheimild|titill=Tóku „þúsund­ir“ Sádi-Ar­aba til fanga|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2019/09/28/toku_thusundir_sadi_araba_til_fanga/|útgefandi=mbl.is|ár=2019|mánuður=28. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. september}}</ref> ===2020=== * 27. september: Stríðandi fylkingar í Jemen samþykktu fangaskipti í gegnum [[Sameinuðu þjóðirnar]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2020/09/27/fangaskipti-samthykkt-i-jemen|title=Fangaskipti samþykkt í Jemen|last=robertj|date=2020-09-27|website=RÚV|language=is|access-date=2022-04-27}}</ref> ===2021=== * 3. nóvember: 145 uppreisnarmenn úr Húta drepnir í loftárásum nálægt borginni [[Marib]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2021/11/03/segjast_hafa_drepid_115_uppreisnarmenn/|title=Segjast hafa drepið 115 uppreisnarmenn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-04-28}}</ref> ===2022=== * 14. febrúar: Fimm starfsmönnum Sameinuðu Þjóðanna var rænt.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2022/02/14/fimm-starfsmonnum-sameinudu-thjodanna-raent-i-jemen|title=Fimm starfsmönnum Sameinuðu Þjóðanna rænt í Jemen|last=markusthth|date=2022-02-14|website=RÚV|language=is|access-date=2022-05-17}}</ref> * 2. apríl: Tveggja mánaða vopnahlé hófst.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2022/04/01/tveggja-manada-vopnahle-bodad-i-jemen|title=Tveggja mánaða vopnahlé boðað í Jemen|last=markusthth|date=2022-04-01|website=RÚV|language=is|access-date=2022-05-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2022/04/02/vopnahle-hafid-milli-stridandi-fylkinga-i-jemen|title=Vopnahlé hafið milli stríðandi fylkinga í Jemen|last=markusthth|date=2022-04-02|website=RÚV|language=is|access-date=2022-05-17}}</ref> ==Heimildir== {{reflist|2}} [[Flokkur:Borgarastríð]] [[Flokkur:Borgarastyrjöldin í Jemen (2014–)| ]] [[Flokkur:Leppstríð]] [[Flokkur:Stríð á 21. öld]] [[Flokkur:Saga Jemen]] [[Flokkur:Saga Sádi-Arabíu]] fog0kapgavt1g3uk4prpl6u1lmg256h 14 142814 1977377 1592870 2026-09-02T15:47:37Z TKSnaevarr 53243 1977377 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Persónur í Biblíunni]] [[Flokkur:Gamla testamentið]] [[Flokkur:Hebreska biblían]] b0o84ya3xehdna6sqco6rxrgwiep3vz 14 143004 1977442 1587178 2026-09-03T06:23:04Z Fyxi 84003 1977442 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] 3dectq060ty8jpi5v9ltkzuhq9mvd45 1977458 1977442 2026-09-03T06:34:35Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku Kólumbíu]] á [[Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku-Kólumbíu]]: samræmi 1977442 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] 3dectq060ty8jpi5v9ltkzuhq9mvd45 0 144887 1977420 1613191 2026-09-03T00:42:13Z Alarichall 6274 í dag > árið 2012 1977420 wikitext text/x-wiki {{hnit|52|07|25|N|114|10|14|W|scale:60000_region:CA|display=title|name=Markerville}} [[File:Medicine River, AB.jpg|thumb|Áin Huld við Markerville]] '''Markerville''' er lítið þorp sem stendur við austurbakka árinnar Huld (Medicine River) í [[Alberta (fylki)|Alberta]], [[Kanada]]. Huld rennur saman við Skógarhjartará ([[Cree]]: ᐋᐧᐋᐧᐢᑫᓯᐤ ᓰᐱ eða ''wâwâskêsiw-sîpiy'') fyrir norðan [[Innisfail]] sem er um 16 mílur frá Markerville. Íbúar þess árið 2012 voru um 42.<ref name=statcan2011dpl>{{cite web | url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&T=1302&PR=48&S=51&O=A&RPP=25 | title=Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, and designated places, 2011 and 2006 censuses (Alberta) | publisher=Statistics Canada | date=2012-02-08 | accessdate=2012-04-07}}</ref> Árið 1888 kom vesturfarinn Sigurður J. Björnsson til Alberta og með aðstoð Ólafs Guðmundssonar (Goodman) í [[Calgary]] samdi hann um að stofna mætti Íslendingabyggð á þessu svæði. Í kjölfarið kom hópur Íslendinga frá Norður-Dakóta í júní 1888. Í ágúst 1888 voru um 12 íslenskar fjölskyldur í byggðinni.<ref name=Heimskringla130988>{{cite web | url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2148433 | title=Fregnir frá hinum íslenzku nýlendum: Í Alberta-nýlendu Íslendinga, 28. ágúst 1888, ''Heimskringla'' (13.09.1888): 4 | date=2018-06-27 | accessdate=2018-06-27}}</ref> Sumarið var rigningasamt og [[Moskítóflugur|mývargurinn]] gerði mönnum lífið leitt. Árið á eftir kom Stephansson-fjölskyldan norður til Markerville. Skáldið [[Stephan G. Stephansson]] sótti um landskikku (''homestead'') og mun hafa stungið upp á íslenska nafnið Tindastóll fyrir nýja pósthúsið. Markerville-pósthúsið var stofnað fljótlega þar á eftir og varð Óli Benediktsson fyrsti póstafgreiðslumaðurinn. Einnig var byggt osta- og smjörgerðarhús. í júlí 1899 var stofnað svokallað Tindastóll Butter and Cheese Association. Árið 1903 var myndað hlutafélag til þess að byggja samkomuhús (Fensala Hall) skammt frá smjörgerðarhúsinu. Kirkja var reist árið 1907. <blockquote> Eitt kvöldið sýndi Stephan [G. Stephansson] okkur grafreit fólksins síns, og benti hann mér á þann reit, er hann ætlaði sér — í norðaustur-horni garðsins. Eg spurði hann, af hverju að hann hefði valið þennan sérstaka blett handa sér. "Af því eg vil vera sem allra næst Íslandi," svaraði hann.<ref>J. P. Pálsson, Stephan G. Stephansson: Nokkur orð um skáldið og manninn, Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga 9 (1927): 50.</ref></blockquote> == Heimildir == {{Reflist}} [[Flokkur:Þorp í Alberta]] i7gu3mlshyrurcxag9jfa0z9nker7ae 14 145032 1977440 1599414 2026-09-03T06:22:37Z Fyxi 84003 1977440 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Borgir í Kanada]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] rs3irtmdcwlvj7c96dqayi7nk9il2nr 1977451 1977440 2026-09-03T06:29:09Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Borgir í Bresku Kólumbíu]] á [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]]: samræmi 1977440 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Borgir í Kanada]] [[Flokkur:Breska-Kólumbía]] rs3irtmdcwlvj7c96dqayi7nk9il2nr 0 145118 1977360 1966200 2026-09-02T13:08:58Z TKSnaevarr 53243 1977360 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Walter Ulbricht | mynd = Bundesarchiv Bild 183-J1231-1002-002 Walter Ulbricht, Neujahrsansprache.jpg | myndatexti1 = Ulbricht árið 1970. | titill= Aðalritari Sósíalíska einingarflokksins | stjórnartíð_start = [[25. júní]] [[1950]] | stjórnartíð_end = [[3. maí]] [[1971]] | forveri = [[Otto Grotewohl]] og [[Wilhelm Pieck]] {{small|(formenn)}} | eftirmaður = [[Erich Honecker]] | titill2= Formaður ríkisráðs Austur-Þýskalands | stjórnartíð_start2 = [[12. september]] [[1960]] | stjórnartíð_end2 = [[1. ágúst]] [[1973]] | forsætisráðherra2 = [[Otto Grotewohl]]<br>[[Willi Stoph]] | forveri2 = [[Wilhelm Pieck]] {{small|(sem forseti)}} | eftirmaður2 = [[Willi Stoph]] | fæðingarnafn = Walter Ernst Paul Ulbricht | fæddur = [[30. júní]] [[1893]] | fæðingarstaður = [[Leipzig]], [[Þýska keisaradæmið|þýska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1973|8|1|1893|6|30}} | dánarstaður = [[Templin]], [[Austur-Þýskaland]]i | orsök_dauða = [[Heilablóðfall]] | stjórnmálaflokkur = [[Sósíalíski einingarflokkurinn]] (1946–1973)<br>[[Kommúnistaflokkur Þýskalands|Kommúnistaflokkurinn]] (1920–1946) | starf = [[Snikkari]] | maki = {{gifting|Martha Schmellinsky|1920|1949|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Lotte Kühn|1953}} }} '''Walter Ernst Paul Ulbricht''' (30. júní 1893 – 1. ágúst 1973) var [[Þýskaland|þýskur]] stjórnmálamaður og [[Kommúnismi|kommúnisti]]. Ulbricht var einn af stofnmeðlimum [[Kommúnistaflokkur Þýskalands|þýska kommúnistaflokksins]] á árum [[Weimar-lýðveldið|Weimar-lýðveldisins]]. Á valdaárum nasista dvaldi Ulbricht í útlegð í [[Frakkland]]i og síðan í [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] en eftir að Þjóðverjar báðu ósigur í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]] sneri hann heim og tók þátt í stofnun þýska alþýðulýðveldisins, eða [[Austur-Þýskaland]]s. Ulbricht var fyrsti aðalritari [[Sósíalíski einingarflokkurinn|Sósíalíska einingarflokksins]] frá 1950 til 1971 og réði þar með lögum og lofum í austur-þýsku ríkisstjórninni. Eftir að [[Wilhelm Pieck]], forseti alþýðulýðveldisins, lést árið 1960 gerðist Ulbricht einnig þjóðhöfðingi Austur-Þýskalands og gegndi því hlutverki til dauðadags. Ulbricht var náinn samstarfsmaður [[Jósef Stalín|Jósefs Stalín]] og sá til þess að Austur-Þýskaland yrði eins náið Sovétríkjunum og hugsast gat, meðal annars með því að leiða það inn í [[Varsjárbandalagið|Varsjárbandalagið]]. ==Æviágrip== Walter Ulbricht fæddist í [[Leipzig]] árið 1893. Faðir hans var klæðskeri en móðir hans kom úr fjölskyldu strangtrúaðra sósíalista.<ref name=nyrstormur>{{Tímarit.is|5322453|Walter Ulbricht|útgáfudagsetning=10. janúar 1969|blað=[[Nýr Stormur]]|blaðsíða=4}}</ref> Báðir foreldrar hans voru meðlimir í þýska [[Jafnaðarmannaflokkurinn (Þýskaland)|Jafnaðarmannaflokknum]]. Ulbricht fór snemma að tileinka sér marxískar skoðanir og var fimmtán ára genginn í ungliðahreyfingu sósíalista og verkalýðsfélag trésmiða.<ref name=nyrstormur/> ===Stjórnmálaferill=== Í [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]] vann Ulbricht að því að semja og dreifa áróðursritum gegn stríðsrekstrinum þar til hann var handtekinn og kvaddur í herinn.<ref name=mbl>{{Tímarit.is|1343618|Walter Ulbricht – maðurinn bak við múrvegginn|útgáfudagsetning=7. júní 1962|blað=[[Morgunblaðið]]|blaðsíða=1; 5}}</ref> Í Belgíu reyndi hann að hvetja herdeild sína til uppreisnar og var því handtekinn.<ref name=nyrstormur/> Ulbricht dvaldi í fangelsi til stríðsloka en var sleppt þegar [[þýska keisaraveldið]] hrundi árið 1918 og [[Weimar-lýðveldið]] var stofnað. Hann sneri heim til Leipzig og tók þátt í stofnun þýska kommúnistaflokksins ásamt fyrrum meðlimum Jafnaðarmannaflokksins sem höfðu klofið sig úr þeim flokki vegna andstöðu við styrjöldina. Ulbricht sótti heimsráðstefnu kommúnista í Moskvu, hitti átrúnaðargoð sitt, [[Vladímír Lenín]], og gekk í [[Lenínskólinn|Lenínskólann]] frá 1924 til 1925. Ulbricht og meðlimir kommúnistaflokksins stóðu fyrir miklum óeirðum á lokaárum Weimar-lýðveldisins og lentu oft í götubardögum og uppþotum gegn meðlimum [[Nasistaflokkurinn|Nasistaflokksins]] og öðrum þjóðernisflokkum. Í eitt skipti kom til slagsmála þar sem lögreglan þurfti að grípa inn í á samkomu þar sem bæði Ulbricht og nasistinn [[Joseph Goebbels]] héldu ræður.<ref>[https://www.zeit.de/1969/40/was-geschah-in-friedrichshain Was geschah in Friedrichshain], Die Zeit, 1969/40</ref> Þegar nasistar komust til valda í Þýskalandi hófust ofsóknir á þýskum kommúnistum og formaður kommúnistaflokksins, [[Ernst Thälmann]], var handtekinn. Ulbricht öðlaðist aukin völd innan flokksins og margir keppinautar hans hurfu eða voru myrtir til þess að tryggja hann í sessi.<ref name=nyrstormur/><ref>Frank, Mario, ''Walter Ulbricht. Eine Deutsche Biographie'' (Berlin 2001), bls. 117–121.</ref> Ulbricht bjó í útlegð í París og [[Prag]] frá 1933 til 1937 en bjó í Sovétríkjunum frá 1937 til 1945. Í seinni heimsstyrjöldinni vann hann ásamt öðrum þýskum kommúnistum með sovésku leyniþjónustunni [[NKVD]], meðal annars við að þýða sovéskan áróður á þýsku og yfirheyra þýska stríðsfanga. [[Lavrentíj Bería]], leiðtogi NKVD, sagði um Ulbricht að hann væri „mesta fífl sem [hann hefði] nokkurn tímann séð“.<ref>Frank, Mario, ''Walter Ulbricht. Eine Deutsche Biographie'' (Berlin 2001), bls. 241.</ref> ===Leiðtogi Austur-Þýskalands=== Ulbricht sneri heim til Þýskalands eftir að nasistar voru sigraðir og tók þátt í stofnun [[Austur-Þýskaland|Alþýðulýðveldisins Þýskalands]] þann 7. október árið 1949. Ulbricht var í upphafi varaforsætisráðherra en varð árið 1950 aðalritari miðstjórnar flokksins. Eftir [[Uppreisnin í Austur-Þýskalandi 1953|uppreisnina í Austur-Þýskalandi 1953]] (þar sem eitt slagorðið var „Niður með geitskegg!“<ref name=mbl/>) lýstu Sovétmenn yfir stuðningi við Ulbricht sem óskoraðan leiðtoga Austur-Þjóðverja, þar sem þeir óttuðust að minni harðlínumaður myndi ekki geta gætt kommúnismans á vesturmörkum áhrifasvæðis þeirra. Árið 1960, eftir dauða [[Wilhelm Pieck|Wilhelms Pieck]] forseta, gerðist Ulbricht formlega æðsti maður ríkisins og yfirstjórnandi þýska alþýðuhersins.<ref name=mbl/> Á valdatíð Ulbrichts hófst fólksflótti frá Austur-Þýskalandi sem leiddi til þess að byrjað var að byggja [[Berlínarmúrinn]] þann 13. ágúst 1961. Ulbricht beitti hermönnum og lögreglumönnum til þess að loka landamærunum við Vestur-Berlín og kveða niður allar óeirðir.<ref>Kempe, Frederick (2011). ''Berlin'' 1961. Penguin Group (USA). bls. 345.</ref> Ulbricht rak fjölda keppinauta sinna í útlegð og stjórnartíð hans einkenndist af vöktun leynilögreglu, hervæðingu, samyrkjuvæðingu og eignarnámi verksmiðja. Hann var ekki vinsæll leiðtogi og mörg samtök voru mynduð innan flokksins til þess að losna við hann.<ref name=mbl/> Bygging Berlínarmúrsins skaðaði mjög ímynd hans og svo fór að hann neyddist til þess að segja af sér flestum embættum sínum þann 3. maí 1971 „vegna heilsubrests“. [[Erich Honecker]] tók við flestum embættum hans, en Ulbricht var áfram táknrænn þjóðhöfðingi Austur-Þýskalands til dauðadags árið 1973. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Otto Grotewohl]] og [[Wilhelm Pieck]] | titill=Aðalritari þýska sósíalíska einingarflokksins | frá=[[25. júní]] [[1950]] | til=[[3. maí]] [[1971]] | eftir=[[Erich Honecker]] }} {{Erfðatafla | fyrir=[[Wilhelm Pieck]]<br>{{small|(sem forseti Austur-Þýskalands)}} | titill=Formaður ríkisráðs Austur-Þýskalands | frá=[[12. september]] [[1960]] | til=[[1. ágúst]] [[1973]] | eftir=[[Willi Stoph]] }} {{töfluendir}} {{fd|1893|1973}} {{DEFAULTSORT:Ulbricht, Walter}} [[Flokkur:Þjóðhöfðingjar Austur-Þýskalands]] tph6a8nmqqx7epminuikjdqf8jn8dsg 0 146005 1977415 1604813 2026-09-03T00:28:36Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)]] 1977415 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)]] 1oujmsy8d0z49rxa6aq1n9xi6rrighr 0 147466 1977402 1976048 2026-09-02T22:13:16Z Nipas2 54688 1977402 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 1993 | mynd = | ár = '''1993''' | Meistarar = '''{{Lið Höttur}}''' | upp um deild = '''{{Lið Höttur}}'''<br/>'''{{Lið Haukar}}'''<br/>'''[[UMFS Dalvík|Dalvík]]'''<ref>Hann leyfð sem áttunda lið.</ref> | spilaðir leikir = 80 | mörk skoruð = 357 (4.46 m/leik) | markahæstur = '''26 mörk'''<br>[[Bergþóra Laxdal]] ({{Lið Haukar}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1994]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 12. sinn árið '''1993'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=200| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | [[Lúðvík Arnarson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | [[Andrés Ellert Ólafsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fram}} | [[Reykjavík]] | [[Framvöllur]] | [[Hafdís Ebba Guðjónsdóttir]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Þóra Björk Smith]], [[Brynja Guðjónsdóttir]] | 1. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBÍ}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Torfnesvöllur]] | [[Örnólfur Oddsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Reynir S.}} | [[Sandgerði]] | [[Sandgerðisvöllur]] | Sigurþór Marteinn Kjartansson (a) | 5. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur]] | [[Kjartan Björnsson]] | Ný tengsl |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||63||12||51||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||'''[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]]''' ||12||7||1||4||38||17||21||'''22''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] ||12||4||4||4||27||26||1||'''16''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||{{Lið ÍBÍ}} ||12||4||3||5||23||27||-4||'''15''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||4||2||6||14||31||-17||'''14''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||12||3||2||7||19||50||-31||'''11''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||12||1||3||8||6||27||-21||'''6''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fjö!!Fra!!Hau!!ÍBÍ!!Rey!!Sel |- |list2 = |align="left"|{{Lið FH}} ||'''XXX'''||1-0||0-3||0-4||0-2||0-3||2-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||1-1||'''XXX'''||2-0||0-2||1-0||1-0||5-2 |- |align="left"|{{Lið Fram}} ||1-1||2-1||'''XXX'''||3-7||3-3||0-3||4-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||5-0||12-0||3-3||'''XXX'''||7-1||3-2||5-0 |- |align="left"|{{Lið ÍBÍ}} ||0-0||2-0||1-5||1-3|||'''XXX'''||3-3||3-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Reynir S.}} ||4-1||7-1||2-1||1-2||3-0||'''XXX'''||8-1 |- |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||1-0||2-2||2-2||1-10||2-7||4-2||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |24||{{Lið Haukar}}||[[Bergþóra Laxdal]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |17||{{Lið Reynir S.}}||[[Heiða Sólveig Haraldsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |11||{{Lið Fram}}||[[Hekla Ingunn Daðadóttir]]||Bronsskór |- |11||{{Lið Haukar}}||[[Lóa Björg Gestsdóttir]] |- |11||{{Lið Fram}}||[[Berglind Jónsdóttir]] |- |10||{{Lið ÍBÍ}}||[[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter]] |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=220| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=260| Þjálfari !width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]] | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | [[Eyrún Rafnsdóttir]] | 2. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] | [[Ólafsfjörður]] | [[Ólafsfjarðarvöllur]] | [[Helena Guðrún Bjarnadóttir]] | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Guðbjartur Haraldsson]] | 3. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]] | [[Þráinn Pálsson]] | Ný tengsl |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1|| ||'''[[UMFS Dalvík|Dalvík]]''' ||6||5||0||1||21||4||17||'''15''' |align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||6||4||0||2||20||7||13||'''12''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||6||3||0||3||5||13||-8||'''9''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiftur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] ||6||0||0||6||3||25||-22||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Dal!!Lei!!Tin!!Völ |- |list2 = |align="left"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]] ||'''XXX'''||10-0||3-1||1-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] ||1-4||'''XXX'''||1-4||0-2 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||2-0||4-1||'''XXX'''||8-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||0-3||1-0||2-1||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |7||{{Lið Tindastóll}}||[[Heba Guðmundsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |7||{{Lið Dalvík}}||[[Áslaug Hólm Stefánsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |5||{{Lið Dalvík}}||[[Helga Björk Eiríksdóttir]]||Bronsskór |- |4||{{Lið Dalvík}}||[[Aðalheiður Reynisdóttir]] |} == C riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið !width=240| Bær !width=120| Leikvangur !width=220| Þjálfari !width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | [[Aðalbjörn Björnsson]] | 3. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}} | [[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | [[Heimir Hallgrímsson]] | 8. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1. deild]] |- |style="text-align: left;"|KBS<ref>Samruna á fleiri liðum: [[Knattspyrnufélag Stöðvarfjörður|KSH]] og {{Lið Leiknir F.}}.</ref> | [[Breiðdalsvík]], [[Fáskrúðsfjörður]]<br/>[[Stöðvarfjörður]] | [[Breiðdalsvöllur]]<br/>[[Stöðvarfjarðarvöllur]] | | 2./5. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]<ref>Samruna á fleiri liðum: {{Lið Austri}} og [[Ungmennafélagið Valur]].</ref> | [[Stöðvarfjörður]] | [[Grænafellsvöllur]] | | 4./6. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | [[Albert Eymundsson]] | 1. sæti, C riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]''' ||8||8||0||0||24||2||22||'''24''' |align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||8||6||0||2||34||9||25||'''18''' |- |3|| ||KBS ||8||3||0||5||18||22||-4||'''9''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||8||3||0||5||14||23||-9||'''9''' |- |5|| |||[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||8||0||0||8||8||42||-34||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Ein!!Höt!!KBS!!KVA!!Sin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Einherji}} ||'''XXX'''||1-2||3-1||4-1||2-5 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Höttur}} ||4-0||'''XXX'''||5-0||5-0||2-0 |- |align="left"|KBS ||5-0||0-2||'''XXX'''||5-2||2-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||1-3||1-3||3-4||'''XXX'''||0-8 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||4-1||0-1||4-1||10-0||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=50| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |11||{{Lið Sindri}}||[[Rósa Júlía Steinþórsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |7||KBS||[[Halldóra Dröfn Hafþórsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |7||{{Lið Sindri}}||[[Ásta Lilja Baldursdóttir]]||Bronsskór |- |6||{{Lið Höttur}}||[[Helga Hreinsdóttir]] |} == Úrslit == {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. ágúst 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Höttur}} |úrslit= 1 – 0 |lið2= {{Lið Reynir S.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201838 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Íris Sæmundsdóttir]] |mörk2= |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurjón Kristjánsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 2 – 2 |lið2= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201839 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Bergþóra Laxdal]]<nowiki></nowiki><br />[[Aðalheiður Auður Bjarnadóttir]] |mörk2= <br>[[Helga Björk Eiríksdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Guðný Friðriksdóttir]] |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Einar Örn Daníelsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 5. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Reynir S.}} |úrslit= 1 – 1 |lið2= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201835 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Heiða Sólveig Haraldsdóttir]] |mörk2= <br>[[Íris Fönn Gunnlaugsdóttir]] |leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Bjarni Pétursson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 7. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Höttur}} |úrslit= 3 – 2 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201834 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Helga Hreinsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Birgitta Ósk Birgisdóttir]]<br>[[Íris Sæmundsdóttir]] |mörk2= <br>[[Lóa Björg Gestsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Lóa Björg Gestsdóttir]] |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Eysteinn Ingólfsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 6 – 0 |lið2= {{Lið Reynir S.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201837 Leikskýrsla] |mörk1= <br>(3) [[Lóa Björg Gestsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Hulda Kristín Hlöðversdóttir]]<br>[[Bergþóra Laxdal]]<nowiki></nowiki><br />[[Aðalheiður Auður Bjarnadóttir]] |mörk2= |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |úrslit= 1 – 1 |lið2= {{Lið Höttur}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201836 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Jóna Ragúels Gunnarsdóttir]] |mörk2= <br>[[Helga Hreinsdóttir]] |leikvangur= [[Dalvíkurvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Eyjólfur Magnússon]] |}} === Stigatafla === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]''' ||3||2||1||0||5||3||2||'''7''' |align="center" rowspan="2"|'''[[2._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1994|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||3||1||1||1||10||5||5||'''4''' |- |3|| ||[[UMFS Dalvík|Dalvík]] ||3||0||3||0||4||4||0||'''3''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]] ||3||0||1||2||1||8||-7||'''1''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> == Heimild == * [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1993&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 8. nóvember 2018. * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17509|title=2. deild kvenna 1992 A riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17510|title=2. deild kvenna 1992 B riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17511|title=2. deild kvenna 1992 C riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17512|title=2. deild kvenna 1992 Úrslit|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1993.html|title=Ladies Competitions 1993 - Women's Second Division (2. Deild kvenna)|accessdate=8. nóvember 2018}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|2. deild kvenna 1992]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;1994]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1993|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík, siða 97|ár=1993}} {{Knattspyrna á Íslandi 1993}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] l4nz9xqxze5o90nw5wfs2zto9os2m2a 1977403 1977402 2026-09-02T22:15:00Z Nipas2 54688 /* B riðill */ 1977403 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 1993 | mynd = | ár = '''1993''' | Meistarar = '''{{Lið Höttur}}''' | upp um deild = '''{{Lið Höttur}}'''<br/>'''{{Lið Haukar}}'''<br/>'''[[UMFS Dalvík|Dalvík]]'''<ref>Hann leyfð sem áttunda lið.</ref> | spilaðir leikir = 80 | mörk skoruð = 357 (4.46 m/leik) | markahæstur = '''26 mörk'''<br>[[Bergþóra Laxdal]] ({{Lið Haukar}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1994]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 12. sinn árið '''1993'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=200| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | [[Lúðvík Arnarson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | [[Andrés Ellert Ólafsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fram}} | [[Reykjavík]] | [[Framvöllur]] | [[Hafdís Ebba Guðjónsdóttir]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Þóra Björk Smith]], [[Brynja Guðjónsdóttir]] | 1. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBÍ}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Torfnesvöllur]] | [[Örnólfur Oddsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Reynir S.}} | [[Sandgerði]] | [[Sandgerðisvöllur]] | Sigurþór Marteinn Kjartansson (a) | 5. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur]] | [[Kjartan Björnsson]] | Ný tengsl |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||63||12||51||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||'''[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]]''' ||12||7||1||4||38||17||21||'''22''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] ||12||4||4||4||27||26||1||'''16''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||{{Lið ÍBÍ}} ||12||4||3||5||23||27||-4||'''15''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||4||2||6||14||31||-17||'''14''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||12||3||2||7||19||50||-31||'''11''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||12||1||3||8||6||27||-21||'''6''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fjö!!Fra!!Hau!!ÍBÍ!!Rey!!Sel |- |list2 = |align="left"|{{Lið FH}} ||'''XXX'''||1-0||0-3||0-4||0-2||0-3||2-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||1-1||'''XXX'''||2-0||0-2||1-0||1-0||5-2 |- |align="left"|{{Lið Fram}} ||1-1||2-1||'''XXX'''||3-7||3-3||0-3||4-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||5-0||12-0||3-3||'''XXX'''||7-1||3-2||5-0 |- |align="left"|{{Lið ÍBÍ}} ||0-0||2-0||1-5||1-3|||'''XXX'''||3-3||3-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Reynir S.}} ||4-1||7-1||2-1||1-2||3-0||'''XXX'''||8-1 |- |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||1-0||2-2||2-2||1-10||2-7||4-2||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |24||{{Lið Haukar}}||[[Bergþóra Laxdal]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |17||{{Lið Reynir S.}}||[[Heiða Sólveig Haraldsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |11||{{Lið Fram}}||[[Hekla Ingunn Daðadóttir]]||Bronsskór |- |11||{{Lið Haukar}}||[[Lóa Björg Gestsdóttir]] |- |11||{{Lið Fram}}||[[Berglind Jónsdóttir]] |- |10||{{Lið ÍBÍ}}||[[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter]] |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=220| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=260| Þjálfari !width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]] | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | [[Eyrún Rafnsdóttir]] | 2. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] | [[Ólafsfjörður]] | [[Ólafsfjarðarvöllur]] | [[Helena Guðrún Bjarnadóttir]] | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Guðbjartur Haraldsson]] | 3. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]] | [[Þráinn Pálsson]] | Ný tengsl |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1|| ||'''[[UMFS Dalvík|Dalvík]]''' ||6||5||0||1||21||4||17||'''15''' |align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||6||4||0||2||20||7||13||'''12''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||6||3||0||3||5||13||-8||'''9''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiftur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] ||6||0||0||6||3||25||-22||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Dal!!Lei!!Tin!!Völ |- |list2 = |align="left"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]] ||'''XXX'''||10-0||3-1||1-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] ||1-4||'''XXX'''||1-4||0-2 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||2-0||4-1||'''XXX'''||8-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||0-3||1-0||2-1||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |7||{{Lið Tindastóll}}||[[Heba Guðmundsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |7||[[UMFS Dalvík|Dalvík]]}||[[Áslaug Hólm Stefánsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |5||[[UMFS Dalvík|Dalvík]]||[[Helga Björk Eiríksdóttir]]||Bronsskór |- |4||[[UMFS Dalvík|Dalvík]]||[[Aðalheiður Reynisdóttir]] |} == C riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið !width=240| Bær !width=120| Leikvangur !width=220| Þjálfari !width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | [[Aðalbjörn Björnsson]] | 3. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}} | [[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | [[Heimir Hallgrímsson]] | 8. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1. deild]] |- |style="text-align: left;"|KBS<ref>Samruna á fleiri liðum: [[Knattspyrnufélag Stöðvarfjörður|KSH]] og {{Lið Leiknir F.}}.</ref> | [[Breiðdalsvík]], [[Fáskrúðsfjörður]]<br/>[[Stöðvarfjörður]] | [[Breiðdalsvöllur]]<br/>[[Stöðvarfjarðarvöllur]] | | 2./5. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]<ref>Samruna á fleiri liðum: {{Lið Austri}} og [[Ungmennafélagið Valur]].</ref> | [[Stöðvarfjörður]] | [[Grænafellsvöllur]] | | 4./6. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | [[Albert Eymundsson]] | 1. sæti, C riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]''' ||8||8||0||0||24||2||22||'''24''' |align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||8||6||0||2||34||9||25||'''18''' |- |3|| ||KBS ||8||3||0||5||18||22||-4||'''9''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||8||3||0||5||14||23||-9||'''9''' |- |5|| |||[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||8||0||0||8||8||42||-34||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Ein!!Höt!!KBS!!KVA!!Sin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Einherji}} ||'''XXX'''||1-2||3-1||4-1||2-5 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Höttur}} ||4-0||'''XXX'''||5-0||5-0||2-0 |- |align="left"|KBS ||5-0||0-2||'''XXX'''||5-2||2-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||1-3||1-3||3-4||'''XXX'''||0-8 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||4-1||0-1||4-1||10-0||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=50| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |11||{{Lið Sindri}}||[[Rósa Júlía Steinþórsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |7||KBS||[[Halldóra Dröfn Hafþórsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |7||{{Lið Sindri}}||[[Ásta Lilja Baldursdóttir]]||Bronsskór |- |6||{{Lið Höttur}}||[[Helga Hreinsdóttir]] |} == Úrslit == {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. ágúst 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Höttur}} |úrslit= 1 – 0 |lið2= {{Lið Reynir S.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201838 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Íris Sæmundsdóttir]] |mörk2= |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurjón Kristjánsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 2 – 2 |lið2= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201839 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Bergþóra Laxdal]]<nowiki></nowiki><br />[[Aðalheiður Auður Bjarnadóttir]] |mörk2= <br>[[Helga Björk Eiríksdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Guðný Friðriksdóttir]] |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Einar Örn Daníelsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 5. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Reynir S.}} |úrslit= 1 – 1 |lið2= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201835 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Heiða Sólveig Haraldsdóttir]] |mörk2= <br>[[Íris Fönn Gunnlaugsdóttir]] |leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Bjarni Pétursson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 7. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Höttur}} |úrslit= 3 – 2 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201834 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Helga Hreinsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Birgitta Ósk Birgisdóttir]]<br>[[Íris Sæmundsdóttir]] |mörk2= <br>[[Lóa Björg Gestsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Lóa Björg Gestsdóttir]] |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Eysteinn Ingólfsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 6 – 0 |lið2= {{Lið Reynir S.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201837 Leikskýrsla] |mörk1= <br>(3) [[Lóa Björg Gestsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Hulda Kristín Hlöðversdóttir]]<br>[[Bergþóra Laxdal]]<nowiki></nowiki><br />[[Aðalheiður Auður Bjarnadóttir]] |mörk2= |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |úrslit= 1 – 1 |lið2= {{Lið Höttur}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201836 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Jóna Ragúels Gunnarsdóttir]] |mörk2= <br>[[Helga Hreinsdóttir]] |leikvangur= [[Dalvíkurvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Eyjólfur Magnússon]] |}} === Stigatafla === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]''' ||3||2||1||0||5||3||2||'''7''' |align="center" rowspan="2"|'''[[2._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1994|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||3||1||1||1||10||5||5||'''4''' |- |3|| ||[[UMFS Dalvík|Dalvík]] ||3||0||3||0||4||4||0||'''3''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]] ||3||0||1||2||1||8||-7||'''1''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> == Heimild == * [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1993&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 8. nóvember 2018. * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17509|title=2. deild kvenna 1992 A riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17510|title=2. deild kvenna 1992 B riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17511|title=2. deild kvenna 1992 C riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17512|title=2. deild kvenna 1992 Úrslit|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1993.html|title=Ladies Competitions 1993 - Women's Second Division (2. Deild kvenna)|accessdate=8. nóvember 2018}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|2. deild kvenna 1992]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;1994]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1993|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík, siða 97|ár=1993}} {{Knattspyrna á Íslandi 1993}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] gyovncef5f8bq3f12w6ueu4bzf9uzh1 1977404 1977403 2026-09-02T22:15:19Z Nipas2 54688 /* Markahæstu leikmenn */ 1977404 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 2. deild kvenna 1993 | mynd = | ár = '''1993''' | Meistarar = '''{{Lið Höttur}}''' | upp um deild = '''{{Lið Höttur}}'''<br/>'''{{Lið Haukar}}'''<br/>'''[[UMFS Dalvík|Dalvík]]'''<ref>Hann leyfð sem áttunda lið.</ref> | spilaðir leikir = 80 | mörk skoruð = 357 (4.46 m/leik) | markahæstur = '''26 mörk'''<br>[[Bergþóra Laxdal]] ({{Lið Haukar}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1994]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 12. sinn árið '''1993'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=200| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | [[Lúðvík Arnarson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | [[Andrés Ellert Ólafsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fram}} | [[Reykjavík]] | [[Framvöllur]] | [[Hafdís Ebba Guðjónsdóttir]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Þóra Björk Smith]], [[Brynja Guðjónsdóttir]] | 1. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBÍ}} | [[Ísafjarðarbær]] | [[Torfnesvöllur]] | [[Örnólfur Oddsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Reynir S.}} | [[Sandgerði]] | [[Sandgerðisvöllur]] | Sigurþór Marteinn Kjartansson (a) | 5. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur]] | [[Kjartan Björnsson]] | Ný tengsl |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||11||1||0||63||12||51||'''34''' |align="center" rowspan="2"|'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||'''[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]]''' ||12||7||1||4||38||17||21||'''22''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] ||12||4||4||4||27||26||1||'''16''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||{{Lið ÍBÍ}} ||12||4||3||5||23||27||-4||'''15''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||12||4||2||6||14||31||-17||'''14''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||12||3||2||7||19||50||-31||'''11''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||12||1||3||8||6||27||-21||'''6''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fjö!!Fra!!Hau!!ÍBÍ!!Rey!!Sel |- |list2 = |align="left"|{{Lið FH}} ||'''XXX'''||1-0||0-3||0-4||0-2||0-3||2-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||1-1||'''XXX'''||2-0||0-2||1-0||1-0||5-2 |- |align="left"|{{Lið Fram}} ||1-1||2-1||'''XXX'''||3-7||3-3||0-3||4-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||5-0||12-0||3-3||'''XXX'''||7-1||3-2||5-0 |- |align="left"|{{Lið ÍBÍ}} ||0-0||2-0||1-5||1-3|||'''XXX'''||3-3||3-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Reynir S.}} ||4-1||7-1||2-1||1-2||3-0||'''XXX'''||8-1 |- |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||1-0||2-2||2-2||1-10||2-7||4-2||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |24||{{Lið Haukar}}||[[Bergþóra Laxdal]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |17||{{Lið Reynir S.}}||[[Heiða Sólveig Haraldsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |11||{{Lið Fram}}||[[Hekla Ingunn Daðadóttir]]||Bronsskór |- |11||{{Lið Haukar}}||[[Lóa Björg Gestsdóttir]] |- |11||{{Lið Fram}}||[[Berglind Jónsdóttir]] |- |10||{{Lið ÍBÍ}}||[[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter]] |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=220| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=260| Þjálfari !width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]] | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | [[Eyrún Rafnsdóttir]] | 2. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] | [[Ólafsfjörður]] | [[Ólafsfjarðarvöllur]] | [[Helena Guðrún Bjarnadóttir]] | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Guðbjartur Haraldsson]] | 3. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]] | [[Þráinn Pálsson]] | Ný tengsl |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1|| ||'''[[UMFS Dalvík|Dalvík]]''' ||6||5||0||1||21||4||17||'''15''' |align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||6||4||0||2||20||7||13||'''12''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] ||6||3||0||3||5||13||-8||'''9''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiftur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] ||6||0||0||6||3||25||-22||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Dal!!Lei!!Tin!!Völ |- |list2 = |align="left"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]] ||'''XXX'''||10-0||3-1||1-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] ||1-4||'''XXX'''||1-4||0-2 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||2-0||4-1||'''XXX'''||8-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||0-3||1-0||2-1||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |7||{{Lið Tindastóll}}||[[Heba Guðmundsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |7||[[UMFS Dalvík|Dalvík]]||[[Áslaug Hólm Stefánsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |5||[[UMFS Dalvík|Dalvík]]||[[Helga Björk Eiríksdóttir]]||Bronsskór |- |4||[[UMFS Dalvík|Dalvík]]||[[Aðalheiður Reynisdóttir]] |} == C riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið !width=240| Bær !width=120| Leikvangur !width=220| Þjálfari !width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | [[Aðalbjörn Björnsson]] | 3. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}} | [[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | [[Heimir Hallgrímsson]] | 8. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1. deild]] |- |style="text-align: left;"|KBS<ref>Samruna á fleiri liðum: [[Knattspyrnufélag Stöðvarfjörður|KSH]] og {{Lið Leiknir F.}}.</ref> | [[Breiðdalsvík]], [[Fáskrúðsfjörður]]<br/>[[Stöðvarfjörður]] | [[Breiðdalsvöllur]]<br/>[[Stöðvarfjarðarvöllur]] | | 2./5. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]<ref>Samruna á fleiri liðum: {{Lið Austri}} og [[Ungmennafélagið Valur]].</ref> | [[Stöðvarfjörður]] | [[Grænafellsvöllur]] | | 4./6. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | [[Albert Eymundsson]] | 1. sæti, C riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]''' ||8||8||0||0||24||2||22||'''24''' |align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993#Úrslit|Úrslit]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||8||6||0||2||34||9||25||'''18''' |- |3|| ||KBS ||8||3||0||5||18||22||-4||'''9''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||8||3||0||5||14||23||-9||'''9''' |- |5|| |||[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||8||0||0||8||8||42||-34||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Ein!!Höt!!KBS!!KVA!!Sin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Einherji}} ||'''XXX'''||1-2||3-1||4-1||2-5 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Höttur}} ||4-0||'''XXX'''||5-0||5-0||2-0 |- |align="left"|KBS ||5-0||0-2||'''XXX'''||5-2||2-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||1-3||1-3||3-4||'''XXX'''||0-8 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||4-1||0-1||4-1||10-0||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=50| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |11||{{Lið Sindri}}||[[Rósa Júlía Steinþórsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |7||KBS||[[Halldóra Dröfn Hafþórsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |7||{{Lið Sindri}}||[[Ásta Lilja Baldursdóttir]]||Bronsskór |- |6||{{Lið Höttur}}||[[Helga Hreinsdóttir]] |} == Úrslit == {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 29. ágúst 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Höttur}} |úrslit= 1 – 0 |lið2= {{Lið Reynir S.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201838 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Íris Sæmundsdóttir]] |mörk2= |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurjón Kristjánsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 2 – 2 |lið2= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201839 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Bergþóra Laxdal]]<nowiki></nowiki><br />[[Aðalheiður Auður Bjarnadóttir]] |mörk2= <br>[[Helga Björk Eiríksdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Guðný Friðriksdóttir]] |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Einar Örn Daníelsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 5. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Reynir S.}} |úrslit= 1 – 1 |lið2= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201835 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Heiða Sólveig Haraldsdóttir]] |mörk2= <br>[[Íris Fönn Gunnlaugsdóttir]] |leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Bjarni Pétursson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 7. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Höttur}} |úrslit= 3 – 2 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201834 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Helga Hreinsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Birgitta Ósk Birgisdóttir]]<br>[[Íris Sæmundsdóttir]] |mörk2= <br>[[Lóa Björg Gestsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Lóa Björg Gestsdóttir]] |leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Eysteinn Ingólfsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 6 – 0 |lið2= {{Lið Reynir S.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201837 Leikskýrsla] |mörk1= <br>(3) [[Lóa Björg Gestsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Hulda Kristín Hlöðversdóttir]]<br>[[Bergþóra Laxdal]]<nowiki></nowiki><br />[[Aðalheiður Auður Bjarnadóttir]] |mörk2= |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 10. september 1993<br />??:00 [[GMT]] |lið1= [[UMFS Dalvík|Dalvík]] |úrslit= 1 – 1 |lið2= {{Lið Höttur}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=201836 Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Jóna Ragúels Gunnarsdóttir]] |mörk2= <br>[[Helga Hreinsdóttir]] |leikvangur= [[Dalvíkurvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Eyjólfur Magnússon]] |}} === Stigatafla === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]''' ||3||2||1||0||5||3||2||'''7''' |align="center" rowspan="2"|'''[[2._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1994|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||3||1||1||1||10||5||5||'''4''' |- |3|| ||[[UMFS Dalvík|Dalvík]] ||3||0||3||0||4||4||0||'''3''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]] ||3||0||1||2||1||8||-7||'''1''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> == Heimild == * [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1993&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 8. nóvember 2018. * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17509|title=2. deild kvenna 1992 A riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17510|title=2. deild kvenna 1992 B riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17511|title=2. deild kvenna 1992 C riðill|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17512|title=2. deild kvenna 1992 Úrslit|work=KSÍ|accessdate=8. nóvember 2018}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1993.html|title=Ladies Competitions 1993 - Women's Second Division (2. Deild kvenna)|accessdate=8. nóvember 2018}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|2. deild kvenna 1992]] | eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|2.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;1994]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1993|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík, siða 97|ár=1993}} {{Knattspyrna á Íslandi 1993}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 5ybnpos2ru1xje9czni2p4olnosi2nk 0 147480 1977411 1976075 2026-09-03T00:21:24Z Nipas2 54688 1977411 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 1995 | mynd = | ár = '''1995''' | Meistarar = '''{{Lið Afturelding}}''' | upp um deild = '''{{Lið Afturelding}}''' | spilaðir leikir = 57 | mörk skoruð = (4.86 m/leik) | markahæstur = '''14 mörk'''<br>[[Harpa Sigurbjörnsdóttir]] ({{Lið Afturelding}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1994]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996|1996]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 14. sinn árið '''1995'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1994]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur]] | | 4. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | | 5. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | | 2. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Reynir S.}} | [[Sandgerði]] | [[Sandgerðisvöllur]] | | 3. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur]] | | 6. sæti, A riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]''' ||8||7||0||1||29||6||23||'''21''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||8||3||2||3||15||18||-3||'''11''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]] ||8||2||4||2||14||16||-2||'''10''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||8||3||1||4||12||17||-5||'''9''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||8||1||1||6||7||20||-13||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;!!Aft!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fjö!!Rey!!Sel |- |list2 = |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||3-1||0-3||3-0||5-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||0-2||'''XXX'''||2-1||2-2||3-1 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||1-8||3-1||'''XXX'''||2-2||1-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Reynir S.}} ||0-5||4-1||2-2||'''XXX'''||1-1 |- |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||1-3||1-2||1-2||0-3||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |11||Afturelding||[[Harpa Sigurbjörnsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |7||Fjölnir||[[Olga Steinunn Stefánsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |6||Reynir||[[Hrefna Magnea Guðmundsdóttir]]||Bronsskór |- |6||Afturelding||[[Erla Edvardsdóttir]] |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=140| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1994]] |- |style="text-align: left;"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]] | [[Dalvík]] | [[Dalvíkurvöllur]] | | 8. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1. deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið KS}} | [[Siglufjörður]] | [[Siglufjarðarvöllur]] | | 2. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"| {{Lið Leiftur}} | [[Ólafsfjörður]] | [[Ólafsfjarðarvöllur]] | [[Pétur Björn Jónsson]], Katrín Jónsdóttir | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Ketill Valdemar Björnsson]] | 3. sæti, B riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||6||3||2||1||17||10||7||'''11''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] ||6||3||1||2||10||5||5||'''10''' |- |3||||[[UMFS Dalvík|Dalvík]] ||6||2||1||3||11||17||-6||'''7''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiftur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] ||6||0||2||4||4||27||-23||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Dal!!&nbsp;KS&nbsp;!!Lei!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]] ||'''XXX'''||1-0||2-1||3-6 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KS}} ||4-1||'''XXX'''||3-0||1-0 |- |align="left"|{{Lið Leiftur}} ||2-2||2-1||'''XXX'''||2-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||4-2||1-1||4-1||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |5||Siglufjörður||[[Ólöf Ásta Salmannsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |5||Tindastóll||[[Sigríður Hjálmarsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |4||Tindastóll||[[Sigrún Skarphéðinsdóttir]]||Bronsskór |- |4||Dalvík||[[Dagbjört Sigurpálsdóttir]] |- |4||Leiftur S.||[[Rósa Jónsdóttir]] |} == C riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið !width=240| Bær !width=120| Leikvangur !width=220| Þjálfari !width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1994]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 4. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}} | [[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | | 7. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1994|1. deild]] |- |style="text-align: left;"|KBS | [[Breiðdalsvík]], [[Fáskrúðsfjörður]]<br/>[[Stöðvarfjörður]] | [[Breiðdalsvöllur]]<br/>[[Stöðvarfjarðarvöllur]] | | 2. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið KVA}} | [[Stöðvarfjörður]] | [[Grænafellsvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Neisti (Djúpavogi)|Neisti D.]] | [[Djúpivogur]] | [[Djúpavogsvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | | 1. sæti, C riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=200|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið_Sindri|Sindri]]''' ||8||6||1||1||37||8||29||'''19''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2|| |||[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||8||5||1||2||37||13||24||'''16''' |- |3|| ||KBS ||8||4||0||4||29||23||6||'''12''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]] ||8||3||0||5||13||24||-11||'''9''' |- |5|| ||[[Ungmennafélagið Neisti (Djúpavogi)|Neisti D.]] ||8||1||0||7||10||58||-48||'''3''' |- |<nowiki>-</nowiki>||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] || || || || || || || || | align="center" | '''Hætti við þátttöku''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Höt!!KBS!!KVA!!Nei!!Sin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Höttur}} ||'''XXX'''||3-2||3-2||5-0||0-5 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|KBS ||6-1||'''XXX'''||3-2||6-4||1-2 |- |align="left"|{{Lið KVA}} ||3-0||6-1||'''XXX'''||9-3||2-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Ungmennafélagið Neisti (Djúpavogi)|Neisti D.]] ||1-0||1-10||0-10||'''XXX'''||0-13 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||5-1||4-0||3-3||5-1||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=50| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |13||KBS||[[Katrín Heiða Jónsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |10||{{Lið KVA}}||[[Helga Ósk Hreinsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |9||{{Lið KVA}}||[[Guðrún Rúnarsdóttir]]||Bronsskór |- |9||Sindri||[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]] |- |9||Sindri||[[Laufey Sveinsdóttir (1979)|Laufey Sveinsdóttir]] |- |8||KBS||[[Arna Rut Einarsdóttir]] |} == Úrslitakeppnin == {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 19. ágúst 1995<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Afturelding}} |úrslit= 4 – 0 |lið2= {{Lið Sindri}} |skýrsla= [ Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Silja Rán Ágústsdóttir]] (1-0)<nowiki></nowiki><br />[[Eva Jódís Pétursdóttir]] (2-0)<br>[[Brynja Kristjánsdóttir]] (3-0)<nowiki></nowiki><br />[[Silja Rán Ágústsdóttir]] (4-0) |mörk2= |leikvangur= [[Varmárvöllur]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 30. ágúst 1995<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Tindastóll}} |úrslit= 1 – 7 |lið2= {{Lið Afturelding}} |skýrsla= [ Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Kristjána Jónasdóttir]] (1-3) |mörk2= <br>(0-1) [[Silja Rán Ágústsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />(0-2) [[Harpa Sigurbjörnsdóttir]]<br>(0-3) [[Brynja Kristjánsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />(1-4) [[Harpa Sigurbjörnsdóttir]]<br />(1-5) [[Silja Rán Ágústsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />(1-6) [[Silja Rán Ágústsdóttir]]<br>(1-7) [[Silja Rán Ágústsdóttir]] |leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 3. september 1995<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Sindri}} |úrslit= 4 – 2 |lið2= {{Lið Tindastóll}} |skýrsla= [ Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Embla Sigríður Grétarsdóttir]] (1-0)<nowiki></nowiki><br />[[Guðrún Ása Jóhannsdóttir]] (2-0)<br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]] (3-0)<nowiki></nowiki><br />[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]] (4-2) |mörk2= <br>(3-1) [[Valgerður Erlingsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />(3-2) [[Heba Guðmundsdóttir]] |leikvangur= [[Varmárvöllur]] |áhorfendur= |dómari= |}} === Stigatafla === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=120|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=270|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]''' ||2||2||0||0||11||1||10||'''6''' |align="center" |'''Upp um deild''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||2||1||0||1||4||6||-2||'''3''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995#Aukakeppni|Aukakeppni]]''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||2||0||0||2||3||11||-8||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> == Aukakeppni == {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 6. september 1995<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Sindri}} |úrslit= 1 – 3 |lið2= {{Lið ÍBV}} |skýrsla= [ Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]] (1-0) |mörk2= <br>(1-1) [[Elena Einisdóttir]]<br>(1-2) [[Dögg Lára Sigurgeirsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />(1-3) [[Dögg Lára Sigurgeirsdóttir]] |leikvangur= [[Sindravellir]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 9. september 1995<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið ÍBV}} |úrslit= 6 – 0 |lið2= {{Lið Sindri}} |skýrsla= [http://timarit.is/files/33468906.jpg Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Bryndís Jóhannesdóttir]] (1-0)<nowiki></nowiki><br />[[Oddný Freyja Jökulsdóttir]] (2-0)<br />[[Svetlana Ristić]] (3-0)<nowiki></nowiki><br />[[Svetlana Ristić]] (4-0)<br />[[Ágústa Sæmundsdóttir]] (5-0)<nowiki></nowiki><br />[[Ragna Ragnarsdóttir]] (6-0) |mörk2= |leikvangur= [[Hásteinsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= |}} == Heimild == * [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1995&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 9. nóvember 2018. * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1995.html|title=Ladies Competitions 1995 - Women's Second Division (1. Deild kvenna)|accessdate=9. nóvember 2018}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|2. deild kvenna 1994]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;1996]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1995|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík, siða 97|ár=1995}} {{Knattspyrna á Íslandi 1995}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] o277u0rgy7gusf12p4ezr0s1dk8j3cp 0 147513 1977401 1976071 2026-09-02T22:04:05Z Nipas2 54688 1977401 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 1996 | mynd = | ár = '''1996''' | Meistarar = '''{{Lið Haukar}}''' | upp um deild = '''{{Lið Haukar}}''' | spilaðir leikir = 70 | mörk skoruð = 298 (4.26 m/leik) | markahæstur = '''14 mörk'''<br>[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]] ({{Lið Reynir S.}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995|1995]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1997|1997]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 15. sinn árið '''1996'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995|1995]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | [[Ásgeir Heiðar Pálsson]] | 4. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | | 2. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}} | [[Grindavík]] | [[Grindavíkurvöllur]] | | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Þór Hinriksson]] | 8. sæti, [[Mizunodeild kvenna í knattspyrnu 1995#Stigatafla|Mizunodeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Reynir S.}} | [[Sandgerði]] | [[Sandgerðisvöllur]] | [[Þórður Ingi Marelsson]] | 3. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur]] | | 5. sæti, A riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||10||9||1||0||45||3||42||'''28''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||'''[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]]''' ||10||7||1||2||39||18||11||'''22''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||10||4||2||4||18||22||-4||'''14''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] ||10||2||2||6||13||38||-25||'''8''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||10||2||1||7||19||29||-10||'''7''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||10||1||3||6||10||34||-24||'''6''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fjö!!Gri!!Hau!!Rey!!Sel |- |list2 = |align="left"|{{Lið FH}} ||'''XXX'''||0-2||2-3||0-5||7-1||6-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||2-0||'''XXX'''||1-1||0-6||2-5||1-1 |- |align="left"|{{Lið Grindavík}} ||4-2||2-4||'''XXX'''||0-4||1-6||2-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||4-0||4-0||4-0||'''XXX'''||1-1||8-0 |- |align="left"|{{Lið Reynir S.}} ||6-1||3-2||8-0||2-4||'''XXX'''||5-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||1-1||0-4||5-0||0-5||0-2||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=100| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |14||{{Lið Reynir S.}}||[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |10||{{Lið Haukar}}||[[Aðalheiður Auður Bjarnadóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |9||{{Lið Reynir S.}}||[[Ingibjörg Emilsdóttir]]||Bronsskór |- |9||{{Lið Reynir S.}}||[[Lóa Björg Gestsdóttir]] |- |8||{{Lið Haukar}}||[[Hanna Guðrún Stefánsdóttir]] |- |8||{{Lið Haukar}}||[[Hildur Sævarsdóttir]] |- |7||{{Lið FH}}||[[Birna Björnsdóttir (1973)|Birna Björnsdóttir]] |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995|1995]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið KS}} | [[Siglufjörður]] | [[Siglufjarðarvöllur]] | [[Bjarni Rúnar Harðarson]] | 2. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"| {{Lið Leiftur}} | [[Ólafsfjörður]] | [[Ólafsfjarðarvöllur]] | [[Gunnar Már Másson]] | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Ólafur Jónsson (þjálfari)|Ólafur Jónsson]] | 3. sæti, B riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]''' ||8||5||3||0||13||6||7||'''18''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiftur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur S.]] ||8||2||3||3||18||14||4||'''9''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||8||0||4||4||10||21||-11||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| |valign="top" width="38%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|B riðill 1!!&nbsp;KS&nbsp;!!Lei!!Tin |- |list2 = |align="left"|{{Lið KS}} ||'''XXX'''||2-1||2-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur S.]] ||0-2||'''XXX'''||1-1 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||0-0||1-8||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="38%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|B riðill 2!!&nbsp;KS&nbsp;!!Lei!!Tin |- |list2 = |align="left"|{{Lið KS}} ||'''XXX'''||1-1||1-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Leiftur}} ||1-2||'''XXX'''||3-3 |- |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||1-3||2-3||'''XXX''' |} |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=100| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |6||{{Lið KS}}||[[Ólöf Ásta Salmannsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |5||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur S.]]||[[Svanborg Anna Jóhannsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |5||{{Lið Tindastóll}}||[[Heba Guðmundsdóttir]]||Bronsskór |- |4||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur S.]]||[[Lisebet Hauksdóttir]] |} == C riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið !width=200| Bær !width=120| Leikvangur !width=240| Þjálfari !width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995|1995]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | Hætti við þátttöku |- |style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}} | [[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | | 4. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur Austri|KVA]] | [[Stöðvarfjörður]] | [[Grænafellsvöllur]] | [[Róbert Jóhann Haraldsson]] | 2. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Leiknir F.}} | [[Fáskrúðsfjörður]] | [[Fjarðabyggðarhöllin]] | [[Lúðvík Þór Vignisson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | [[Rósa Áslaug Valdimarsdóttir]] | 1. sæti, C riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]''' ||8||6||0||2||31||13||18||'''18''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2|| |||[[Knattspyrnufélagið Valur Austri|KVA]] ||8||5||1||2||20||12||8||'''16''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir F.|1}}"| |||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]] ||8||3||2||3||17||17||0||'''11''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]] ||8||1||4||3||10||21||-11||'''7''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||8||1||1||6||12||27||-15||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Ein!!Höt!!KVA!!Lei!!Sin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Einherji}} ||'''XXX'''||3-3||1-2||3-2||0-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Höttur}} ||1-0||'''XXX'''||0-0||2-2||1-6 |- |align="left"|KVA ||6-0||3-2||'''XXX'''||3-2||2-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Leiknir F.}} ||3-1||1-1||3-2||'''XXX'''||3-0 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||8-4||6-0||3-2||5-1||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=100| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |11||{{Lið Sindri}}||[[Embla Sigríður Grétarsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |8||{{Lið Leiknir F.}}||[[Katrín Heiða Jónsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |8||{{Lið Sindri}}||[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]||Bronsskór |- |6||{{Lið Sindri}}||[[Hjálmdís Zoéga]] |- |6||{{Lið Einherji}}||[[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] |- |5||{{Lið Leiknir F.}}||[[Ásdís Sigurðardóttir]] |- |5||[[Höttur]]||[[Arna Rut Einarsdóttir]] |- |5||{{Lið Sindri}}||[[Þórhalla Magnúsdóttir]] |} == Úrslitakeppnin == === Stigatafla === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=120|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=270|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||3||3||0||0||8||0||8||'''9''' |align="center" |'''[[Stofndeild kvenna í knattspyrnu 1997|Upp um deild]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||'''[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]]''' ||3||2||0||1||4||6||-2||'''6''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996#Aukakeppni|Aukakeppni]]''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] |3||0||1||2||3||5||-2||'''1''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]] ||3||0||1||2||3||7||-4||'''1''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> == Aukakeppni == {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. september 1996<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Reynir S.}} |úrslit= 2 – 2 |lið2= {{Lið ÍBA}} |skýrsla= [ Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Guðrún Sveinsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Ingibjörg Emilsdóttir]] |mörk2= <br>[[Ragnheiður Pálsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Sara Jóna Haraldsdóttir]] |leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. september 1996<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið ÍBA}} |úrslit= 2 – 1 |lið2= {{Lið Reynir S.}} |skýrsla= [http://timarit.is/files/33324275.jpg Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Rósa María Sígbjórnsdóttir]]<nowiki></nowiki><br />[[Karen Birgisdóttir]] |mörk2= <br>[[Guðrún Sveinsdóttir]] |leikvangur= [[Akureyrarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= |}} == Heimild == * [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1996&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 12. nóvember 2018. * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1996.html|title=Ladies Competitions 1996 - Women's Second Division (1. Deild kvenna)|accessdate=12. nóvember 2018}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1995|2. deild kvenna 1995]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1997|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;1997]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1996|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík, siða 97|ár=1996}} {{Knattspyrna á Íslandi 1996}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 64ixzxz26r0b55lrgp7rsrbmybmsgc1 0 147534 1977399 1976072 2026-09-02T21:56:09Z Nipas2 54688 /* Stigatafla */ 1977399 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 1997 | mynd = | ár = '''1997''' | Meistarar = '''{{Lið Reynir S.}}''' | upp um deild = '''{{Lið Reynir S.}}''' | spilaðir leikir = 74 | mörk skoruð = 381 (5.15 m/leik) | markahæstur = '''19 mörk'''<br>[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]] ({{Lið Reynir S.}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996|1996]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1998|1998]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 16. sinn árið '''1997'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996|1996]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur]] | [[Eiríkur Svanur Sigfússon]] | 8. sæti, [[Mizunodeild kvenna í knattspyrnu 1996#Stigatafla|Mizunodeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | [[Ásgeir Heiðar Pálsson]] | 5. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | | 3. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}} | [[Grindavík]] | [[Grindavíkurvöllur]] | | 4. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Reynir S.}} | [[Sandgerði]] | [[Sandgerðisvöllur]] | | 2. sæti, A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur]] | | 6. sæti, A riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||'''[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]]''' ||10||10||0||0||52||10||42||'''30''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1997#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]''' ||10||7||1||2||34||14||20||'''22''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||10||5||0||5||31||36||-5||'''15''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] ||10||3||1||6||20||31||-11||'''10''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]] ||10||2||1||7||19||28||-9||'''7''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||10||1||1||8||8||45||-37||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|&nbsp;!!Aft!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fjö!!Gri!!Rey!!Sel |- |list2 = |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||6-1||0-0||3-0||1-3||3-4 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||1-0||'''XXX'''||2-4||1-1||0-10||1-3 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||3-2||3-0||'''XXX'''||4-0||0-3||8-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Grindavík}} ||10-0||5-0||1-3||'''XXX'''||0-6||2-1 |- |align="left"|{{Lið Reynir S.}} ||2-1||6-2||4-2||7-0||'''XXX'''||6-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||4-3||7-0||1-7||6-1||2-5||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |17||Reynir||[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |10||Reynir||[[Lóa Björg Gestsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |9||Fjölnir||[[Berglind Jónsdóttir]]||Bronsskór |- |8||Reynir||[[Laufey Guðmundsdóttir]] |- |7||Reynir||[[Sigríður Jóhanna Haraldsdóttir]] |- |6||Grindavík||[[Sólný Ingibjörg Pálsdóttir]] |- |5||FH||[[Sigríður Guðmundsdóttir]] |- |5||FH||[[Magnea Bára Stefánsdóttir]] |- |5||Afturelding||[[Silja Edvardsdóttir]] |} == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=120| Bær !width=120| Leikvangur !width=320| Þjálfari !width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996|1996]] |- |style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]] | [[Blönduós]] | [[Blönduósvöllur]] | [[Sigurður Örn Ágústsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið KS}} | [[Siglufjörður]] | [[Siglufjarðarvöllur]] | [[Bjarni Rúnar Harðarson]] | 1. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"| {{Lið Leiftur}} | [[Ólafsfjörður]] | [[Ólafsfjarðarvöllur]] | [[Gunnar Már Másson]] | 2. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Elísabet Jóna Gunnarsdóttir]] | 3. sæti, B riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1|| ||'''[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]''' ||12||9||1||2||45||18||27||'''28''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1997#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||12||9||1||2||33||12||21||'''28''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiftur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]] ||12||2||2||8||10||36||-26||'''8''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] ||12||1||2||9||10||32||-22||'''5''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| |valign="top" width="38%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Hvö!!&nbsp;KS&nbsp;!!Lei!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]] ||'''XXX'''||2-1||7-1||2-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KS}} ||1-2||'''XXX'''||3-1||0-2 |- |align="left"|{{Lið Leiftur}} ||3-4||1-1||'''XXX'''||2-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||3-1||2-1||3-0||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="47%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Hvö!!&nbsp;KS&nbsp;!!Lei!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]] ||'''XXX'''||12-0||3-0||3-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KS}} ||1-3||'''XXX'''||0-0||1-3 |- |align="left"|{{Lið Leiftur}} ||1-5||1-0||'''XXX'''||0-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||4-1||3-1||6-0||'''XXX''' |} |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |11||Hvöt||[[Kristín Björg Jakobsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |10||Tindastóll||[[Sólborg Björg Hermundsdóttir]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |9||Hvöt||[[Stojanka Tanja Nikolić]]||Bronsskór |- |7||Hvöt||[[Brynhildur Erla Jakobsdóttir]] |- |6||Tindastóll||[[Heba Guðmundsdóttir]] |- |4||Siglufjörður||[[Rósa Dögg Ómarsdóttir]] |} == C riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=140| Lið !width=200| Bær !width=120| Leikvangur !width=240| Þjálfari !width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996|1996]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}} | [[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | | 4. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur Austri|KVA]] | [[Stöðvarfjörður]] | [[Grænafellsvöllur]] | [[Róbert Jóhann Haraldsson]] | 2. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Leiknir F.}} | [[Fáskrúðsfjörður]] | [[Fjarðabyggðarhöllin]] | | 3. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | | 1. sæti, C riðill |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=160|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]''' ||6||5||0||1||35||13||22||'''15''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1997#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2|| |||[[Knattspyrnufélagið Valur Austri|KVA]] ||6||4||0||2||25||13||12||'''12''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir F.|1}}"| |||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]] ||6||1||1||4||12||21||-9||'''4''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]] ||6||1||1||4||11||36||-25||'''4''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Höt!!KVA!!Lei!!Sin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Höttur}} ||'''XXX'''||1-7||4-2||1-7 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|KVA ||6-0||'''XXX'''||4-1||5-2 |- |align="left"|{{Lið Leiknir F.}} ||4-4||2-0||'''XXX'''||2-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||10-1||7-3||6-1||'''XXX''' |} === Markahæstu leikmenn === <ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=80| !width=280|Leikmaður !width=180|Athugasemd |- |- ! style="background:gold;" |11||Sindri||[[Embla Sigríður Grétarsdóttir]]||Gullskór |- |- ! style="background:silver;" |7||KVA||[[Hjálmdís Zoéga]]||Silfurskór |- |- ! style="background:#D2B48C;" |7||KVA||[[Sveinborg Lovísa Hauksdóttir]]||Bronsskór |- |6||Leiknir F.||[[Katrín Heiða Jónsdóttir]] |- |5||Sindri||[[Maren Albertsdóttir]] |- |5||Sindri||[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]] |- |5||Sindri||[[Jónína Einarsdóttir]] |- |5||KVA||[[Guðrún Rúnarsdóttir]] |} == Úrslitakeppnin == === Stigatafla === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=120|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=270|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||'''[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]]''' ||3||2||1||0||7||5||2||'''7''' |align="center" |'''[[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1998|Upp um deild]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]''' ||3||1||2||0||6||5||1||'''5''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1997#Aukakeppni|Aukakeppni]]''' |- |3|| ||[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]] ||3||1||1||1||4||4||0||'''4''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||3||0||0||3||3||6||-3||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Hvö!!Fjö!!Rey!!Sin |- |list2 = |align="left"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]] ||'''XXX'''||—||2-3||— |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||0-1||'''XXX'''||—||— |- |align="left"|{{Lið Reynir S.}} ||—||2-1||'''XXX'''||2-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Sindri}} ||1-1||3-2||—||'''XXX''' |} == Aukakeppni == {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 17. september 1997<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 3 – 1 |lið2= {{Lið Sindri}} |skýrsla= [ Leikskýrsla] |mörk1= <br>[[Ragnhildur Ágústsdóttir]] (1-0)<nowiki></nowiki><br />[[Ásdis Petra Oddsdóttir]] (2-0)<br />[[Einarina Einarsdóttir]] (3-1) |mörk2= <br>(2-1) [[Embla Sigríður Grétarsdóttir]] |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 20. september 1997<br />??:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Sindri}} |úrslit= 0 – 1 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [ Leikskýrsla] |mörk1= |mörk2= <br>[[Ragnhildur Ágústsdóttir]] |leikvangur= [[Sindravellir]] |áhorfendur= |dómari= |}} == Heimild == * [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1997&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 14. nóvember 2018. * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1997.html|title=Ladies Competitions 1997 - Women's Second Division (1. Deild kvenna)|accessdate=14. nóvember 2018}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1996|1. deild kvenna 1996]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1998|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;1998]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1997|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík, siða 97|ár=1997}} {{Knattspyrna á Íslandi 1997}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] b6xjov226gh8vqof3802htta6fgcfn7 0 148444 1977391 1858571 2026-09-02T20:16:16Z Berserkur 10188 1977391 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Dísella í New York.jpg|thumb|Dísella í New York]] '''Dísella Lárusdóttir''' (f. 12. mars 1977) er íslensk [[söngkona]]. Hún er þekktust sem óperusöngkona og hefur sungið m.a. við Metropolitan Óperuna í [[New York-borg|New York]]. Hún er dóttir Lárusar Sveinssonar trompetleikara og [[Sigríður Þorvaldsdóttir|Sigríðar Þorvaldsdóttur]] leikkonu og á tvær systur, þ.m.t [[Þórunn Lárusdóttir|Þórunni Lárusdóttur]]. Dísella hefur komið víða við sögu í tónleikahaldi og plötuútgáfu. Hún gaf út plötuna ''Solo noi'' árið 2007, söng ásamt systrum sínum á plötunni ''Jólaboð'', hefur einnig sungið í undankeppnum Eurovision og á plötum annarra listamanna. Dísella var hljómborðsleikari í Landi og sonum um tíma. Árið 2022 vann hún [[Grammy-verðlaun]] fyrir bestu óperuupptöku <ref>[https://www.visir.is/g/20222243971d/disella-vann-gram-my-verd-laun-fyrir-bestu-upp-toku Dísella vann Grammy-verðlaun fyrir bestu upptöku] Vísir, sótt 4. apríl 2022.</ref> og varð annar Íslendingurinn til að vinna verðlaunin. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Íslenskir Grammy-verðlaunahafar]] [[Flokkur:Íslenskar söngkonur]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1977]] le1cv01jyr4xsjkk0napxacioezh8w2 0 154149 1977454 1788471 2026-09-03T06:30:04Z Fyxi 84003 1977454 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Kelowna city view 2017.jpg|thumb|Kelowna.]] '''Kelowna''' er borg í suður- [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í [[Kanada]]. Hún er stærsta borg fylkisins sem er inni í landi með 142.000 íbúa (2020) og liggur við Okanagan-vatn og Okanagan-dal. Stórborgarsvæðið hefur yfir 220.000 íbúa. Nafn borgarinnar kemur frá Okanagan-frumbyggjum og þýðir [[brúnbjörn]]. Meðalhiti Kelowna eru 14.3 °C sem er einn hæsti meðalhiti Kanada. Alþjóðaflugvöllur er nálægt borginni. ==Heimild== {{wpheimild|tungumál= en|titill= Kelowna|mánuðurskoðað= 18. sept. |árskoðað= 2019 }} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]] ab2fi2ih8urrz496iw880lkdpurlgo3 0 154150 1977453 1724312 2026-09-03T06:29:40Z Fyxi 84003 1977453 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Downtown-Kamloops-Skyline.jpg|thumb|Kamloops.]] '''Kamloops''' er borg í suður-[[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í [[Kanada]]. Íbúar eru um 100.000 (2019). Vegna [[regnskuggi|regnskugga]] frá fjöllum er loftslag þar þurrt. Borgin stendur við tvær kvíslar [[Thompson-fljót]]s en nafnið Kamloops kemur úr máli Shuswap-frumbyggja og þýðir ''þar sem fljót mætast''. Í maí 2021 fundust grafir 215 frumbyggjabarna sem voru í Kamloops Indian residential school. En börn af þeim uppruna voru tekin frá foreldrum sínum í Kanada til að aðlaga þau að evrópskri innflytjendamenningu; þau látin læra ensku eða frönsku og beitt ofbeldi. ==Heimild== {{wpheimild|tungumál= en|titill= Kamloops|mánuðurskoðað= 18. sept. |árskoðað= 2019 }} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]] hsxbfmompyujl05byj1th4u7fivw105 0 154167 1977455 1649570 2026-09-03T06:30:33Z Fyxi 84003 1977455 wikitext text/x-wiki [[Mynd:2017-05-05-PrinceGeorge.jpg|thumb|Prince George.]] [[Mynd:Aerial of Prince George.jpg|thumb|Loftmynd.]] '''Prince George''' er stærsta borg í norður [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]], [[Kanada]] með tæpa 80.000 íbúa (2019). Hún liggur við mót Fraser- og Nechako-fljótanna. [[Simon Fraser]], landkönnuður, stofnaði þar verslunarstað fyrir skinn árið 1807 og nefndi hann eftir [[Georg 3.]] bretakonungi. Árið 1914 voru lestarteinar fulllagðir að Prince George. Eftir [[seinni heimsstyrjöld]] varð timburiðnaður mikilvægur staðnum. ==Heimild== {{wpheimild|tungumál= en|titill= Prince George, British Columbia|mánuðurskoðað= 19. sept. |árskoðað= 2019 }} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]] a6m1ruy0i507zqc456hyv8miayscju8 4 154362 1977387 1977187 2026-09-02T18:14:56Z Berserkur 10188 1977387 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Sametingsåpning - 51609646697 (Haakon).jpg|170px|right|alt=Hákon 8.|Hákon 8.]] * [[29. ágúst]]: '''[[Þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið]]''' fór fram. Aðildarviðræðum var hafnað. * [[28. ágúst]]: '''[[Hákon 8.]]''' (''sjá mynd'') tekur við norsku krúnunni eftir andlát föður síns, [[Haraldur 5.|Haraldar 5. Noregskonungs]]. * [[26. ágúst]]: [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndilegt jökulhlaup]] á mörkum '''[[Nepal]]s''' og [[Kína]] verður meira en í 1.200 manns að bana. * [[20. ágúst]]: '''[[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]]''' er að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s. * [[12. ágúst]]: '''[[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Almyrkvi á sólu]]''' gengur yfir Ísland, Grænland og Spán. '''Yfirstandandi:''' [[Innrás Rússa í Úkraínu]] / [[Stríð Rússlands og Úkraínu]] &nbsp;• [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]] <br> '''Nýleg andlát''': [[Sigríður Þorvaldsdóttir]] (31. ágúst) &nbsp;• [[Haraldur 5.]] (28. ágúst) &nbsp;• [[Ratko Mladić]] (27. ágúst) &nbsp;• [[Dolly Parton]] (25. ágúst) &nbsp;• [[Steinn Ármann Magnússon]] (21. ágúst) 5jpl7cal6bqgr0aydbqkoqvs9exp5ze 0 163957 1977416 1721363 2026-09-03T00:28:41Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)]] 1977416 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)]] an84rtr3lyydbdrmendxnz2b4bj8qa3 0 163959 1977417 1721369 2026-09-03T00:28:46Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)]] 1977417 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)]] an84rtr3lyydbdrmendxnz2b4bj8qa3 0 165510 1977482 1976893 2026-09-03T11:16:25Z Torfifagri 33930 /* Lagalisti */ breytti lagalista í töflu og bætti inn höfundi og lengd laga. 1977482 wikitext text/x-wiki '''Bláir draumar''' er plata eftir íslensku tónlistarmennina [[Bubbi Morthens|Bubba Morthens]] og [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas) sem kom út þann 25. nóvember 1988<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/2551727?iabr=on|titill=Bláir draumar|höfundur=Snorri Már Skúlason|mánuður=nóvember|ár=1988|mánuðurskoðað=ágúst|árskoðað=2026}}</ref>. Bubbi hafði verið tíður gestur í hljóðverinu þar sem að Megas tók upp plötu sína frá sama ári, Höfuðlausnir, og þar kom upp hugmyndin um að gera plötu saman. Þar sem þeir voru báðir hjá plötufyrirtækinu [[Gramm (útgáfa)|Gramminu]] var ákveðið að henda í plötu. Brian Pugsley, breskur upptökustjóri sem vann plötuna Loftmynd með Megasi árið áður, var fenginn til að taka upp plötuna. 23. desember 1988, eða á Þorláksmessu, fengu Bubbi og Megas afhendna platínuplötu, en þá höfðu 7.500 eintök verið seld. Platan var sumpart umdeild þegar hún kom út, sérstaklega fyrir texta Megasar við lagið Litlir sætir strákar. == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið A | title1 = Filterslaus kamel blús | writer1 = Bubbi | length1 = 02.26 | title2 = Einum of heví | writer2 = Bubbi og Megas | length2 = 03:53 | title3 = Seinasti dagurinn | writer3 = Bubbi | length3 = 03:19 | title4 = Flæðarmál | writer4 = Megas | length4 = 02:59 | title5 = Ég bið að heilsa | writer5 = Jónas Hallgrímsson / Ingi T. Lárusson | length5 = 02:38 | title6 = Tvær stjörnur (Megas) | writer6 = Megas | length6 = 03:06 |total_length = 18:21 }} {{Lagalisti | headline = Hlið B | title1 = Menn að hnýta snörur | writer1 = Bubbi | length1 = 02:58 | title2 = Vatnsrennibrautin | writer2 = Megas | length2 = 04:03 | title3 = Eitt til fimmtán glös | writer3 = Bubbi og Megas | length3 = 02:53 | title4 = Litlir sætir strákar | writer4 = Megas | length4 = 03:51 | title5 = Hann er svo blár | writer5 = Bubbi | length5 = 05:17 |total_length = 19:02 }} == Hljóðfæraleikarar == *Bubbi: Söngur, gítar *Megas: Söngur *[[Birgir Baldursson]]: Trommur *[[Tómas R. Einarsson]]: Bassi *[[Jón Páll Bjarnason|Jón Páll Bjarnarson]]: Gítar *Kenneth Knudsen: Píanó, synthar *Karl Sighvatsson: Hammond orgel *[[Össur Geirsson]]: Básúna *Ólafur Flosason: Óbó *Telpnakór Öldutúnsskóla Útsetningar: Bubbi/Megas == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/> [[Flokkur:Bubbi Morthens]] [[Flokkur:Megas]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1988]] bj3492nyj3i7s4pkjshxprpb2azic6u 1977483 1977482 2026-09-03T11:17:17Z Torfifagri 33930 1977483 wikitext text/x-wiki '''Bláir draumar''' er plata eftir íslensku tónlistarmennina [[Bubbi Morthens|Bubba Morthens]] og [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas) sem kom út þann 25. nóvember 1988<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/2551727?iabr=on|titill=Bláir draumar|höfundur=Snorri Már Skúlason|mánuður=nóvember|ár=1988|mánuðurskoðað=ágúst|árskoðað=2026}}</ref>. Bubbi hafði verið tíður gestur í hljóðverinu þar sem að Megas tók upp plötu sína frá sama ári, Höfuðlausnir, og þar kom upp hugmyndin um að gera plötu saman. Þar sem þeir voru báðir hjá plötufyrirtækinu [[Gramm (útgáfa)|Gramminu]] var ákveðið að henda í plötu. Brian Pugsley, breskur upptökustjóri sem vann plötuna Loftmynd með Megasi árið áður, var fenginn til að taka upp plötuna. 23. desember 1988, eða á Þorláksmessu, fengu Bubbi og Megas afhendna platínuplötu, en þá höfðu 7.500 eintök verið seld. Platan var sumpart umdeild þegar hún kom út, sérstaklega fyrir texta Megasar við lagið Litlir sætir strákar. == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið A | title1 = Filterslaus kamel blús | writer1 = Bubbi | length1 = 02.26 | title2 = Einum of heví | writer2 = Bubbi og Megas | length2 = 03:53 | title3 = Seinasti dagurinn | writer3 = Bubbi | length3 = 03:19 | title4 = Flæðarmál | writer4 = Megas | length4 = 02:59 | title5 = Ég bið að heilsa | writer5 = Jónas Hallgrímsson / Ingi T. Lárusson | length5 = 02:38 | title6 = Tvær stjörnur | writer6 = Megas | length6 = 03:06 |total_length = 18:21 }} {{Lagalisti | headline = Hlið B | title1 = Menn að hnýta snörur | writer1 = Bubbi | length1 = 02:58 | title2 = Vatnsrennibrautin | writer2 = Megas | length2 = 04:03 | title3 = Eitt til fimmtán glös | writer3 = Bubbi og Megas | length3 = 02:53 | title4 = Litlir sætir strákar | writer4 = Megas | length4 = 03:51 | title5 = Hann er svo blár | writer5 = Bubbi | length5 = 05:17 |total_length = 19:02 }} == Hljóðfæraleikarar == *Bubbi: Söngur, gítar *Megas: Söngur *[[Birgir Baldursson]]: Trommur *[[Tómas R. Einarsson]]: Bassi *[[Jón Páll Bjarnason|Jón Páll Bjarnarson]]: Gítar *Kenneth Knudsen: Píanó, synthar *Karl Sighvatsson: Hammond orgel *[[Össur Geirsson]]: Básúna *Ólafur Flosason: Óbó *Telpnakór Öldutúnsskóla Útsetningar: Bubbi/Megas == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/> [[Flokkur:Bubbi Morthens]] [[Flokkur:Megas]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1988]] b04avtzz86xjaq4fusn0gqj3jtls70c 0 167708 1977395 1763766 2026-09-02T20:49:33Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977395 wikitext text/x-wiki {{sjá|Rúrik (mannsnafn)|nafnið}} [[Mynd:1000 Rurik.JPG|thumb|right|Stytta af Rúrik á minnismerki um þúsund ára sögu Rússlands sem reist var í Hólmgarði árið 1862.]] '''Rúrik''' eða '''Hrærekur''' ([[fornausturslavneska]]: ''Рюрикъ''; ''Rjurikŭ'') var höfðingi úr röðum norrænna [[Væringjar|væringja]] sem tók árið 862 við konungdómi í borginni [[Hólmgarður|Hólmgarði]] í [[Garðaríki]]. Rúrik var stofnandi [[Rúriksætt]]arinnar, sem átti eftir að ráða yfir gerska [[Kænugarðs-Rús|Kænugarðsríkinu]] og ól síðar af sér fyrstu keisara [[Rússneska keisaradæmið|rússneska keisaradæmisins]]. Eina heimildin fyrir tilvist Rúriks er í annálnum ''[[Saga liðinna ára|Sögu liðinna ára]]''. Fræðimenn hafa deilt mikið um mikilvægi Rúriks og um framlag norrænna manna við stofnun ríkja [[Rús]]-þjóðanna í Garðaríki. Þeir sem viðurkenna eða leggja áherslu á þátt norrænna manna eru kallaðir „normannistar“ en þeir sem hafna framlagi þeirra „and-normannistar.“<ref name=millimala>{{Cite journal|title=Með Víkingum við Volgubakka: ferðabók Ibn Fadlan|url=http://millimala.hi.is/wp-content/uploads/2020/01/Millima%CC%81la2019-10.pdf|author=Þórir Jónsson Hraundal|journal=Milli mála – Tímarit um erlend tungumál og menningu|publisher=Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum|year=2019|pp=151-155|archive-date=2022-06-28|access-date=2022-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628032331/http://millimala.hi.is/wp-content/uploads/2020/01/Millima%CC%81la2019-10.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Æviágrip== Í ''Sögu liðinna ára'' er greint frá því að [[Slavar|slavneskar]] frumbyggjaþjóðir [[Garðaríki]]s hafi rekið norræna [[Væringjar|væringja]] á brott árið 862 og hætt að greiða þeim skatt. Án væringja hafi lögleysi hins vegar breiðst út og bardagar hafi brotist út milli slavneskra höfðingja Garðaríkis. Því hafi Slavar sammælst um að leita sér að konungi sem gæti ráðið yfir þeim og dæmt eftir réttum lögum.<ref name=bls31>{{Cite book|translator=[[Árni Bergmann|Árna Bergmann]]|title=Rússa sögur og Igorskviða|publisher=Hið íslenska bókmenntafélag|year=2009|place=Reykjavík|page=31|isbn=978-9979-66-238-9}}</ref> Samkvæmt sögunni leituðu Slavar (nánar tiltekið þjóðarbrotin [[Ilmenar]] og [[Krivitsjar]]<ref>{{Vefheimild|titill=Þegar Úkraína var mesta stórveldi Evrópu|url=https://stundin.is/grein/14682/|útgefandi=''[[Stundin]]''|höfundur=Illugi Jökulsson|ár=2022|mánuður=23. janúar|árskoðað=2022|mánuðurskoðað=11. maí}}</ref>) á náðir væringja í [[Svíþjóð]] og biðluðu til leiðtoga svokallaðrar [[Rús]]-þjóðar. Við þá sögðu þeir: „Land okkar er mikið og auðugt en allt þar er í óreiðu. Komið og ríkið yfir okkur og stjórnið okkur.“ Þrír bræður voru síðan valdir til að setjast á valdastól í Garðaríki og höfðu þeir með sér allan Rús-þjóðflokkinn. Rúrik, sem var þeirra elstur, varð fursti í Hólmgarði. Annar, [[Sineús og Trúvor|Sineús]], kom sér fyrir við [[Hvítavatn]] og sá þriðji, [[Sineús og Trúvor|Trúvor]], í [[Ízborsk]]. Samkvæmt þessari frásögn er nafn [[Kænugarðs-Rús|Rús-ríkisins]] (sem samsvarar nafni [[Rússland]]s nútímans) dregið af norrænum þjóðflokki sem Rúrik og bræður hans höfðu með sér frá Svíþjóð.<ref name=bls31/> Orðið Rús hafi síðar breyst í samheiti yfir [[Austur-Slavar|austur-slavneskar þjóðir]] sem töluðu [[Austurslavnesk tungumál|náskyld tungumál]] og greinast nú í ríkin [[Rússland]], [[Úkraína|Úkraínu]] og [[Hvíta-Rússland]].<ref name=bls36>{{Cite book|title=Rússa sögur og Igorskviða|page=36}}</ref> Rúrik var stofnandi [[Rúriksætt|valdaættar]] sem fór með völd í alls um 700 ár. Fyrst réð ættin í [[Hólmgarður|Hólmgarði]], svo í [[Kænugarður|Kænugarði]] og loks í [[Moskva|Moskvu]], þar sem hún gat af sér fyrstu [[Rússneska keisaradæmið|rússnesku keisarana]]. Síðasti valdhafinn af Rúriksætt var keisarinn [[Fjodor 1.]], sem lést árið 1598.<ref name=bls13>{{Cite book|author=[[Árni Bergmann]]|title=Rússland og Rússar|publisher=Mál og menning|year=2004|place=Reykjavík|page=13|isbn=9979-3-2402-3}}</ref> ==Túlkanir== [[Mynd:Prizvanievaryagov.jpg|thumb|right|Rúrik og bræður hans koma á fund Slava í Garðaríki.]] Almennt er frásögnin af Rúrik og bræðrum hans ekki tekin bókstaflega meðal fræðimanna. Líklegt þykir að sú fullyrðing að Slavar hafi sjálfir boðið Rúrik að gerast konungur til að koma á lögum og reglu sé eftiráskýring sem hafi verið notuð til að réttlæta yfirráð erlendrar höfðingjastéttar í Garðaríki.<ref>{{Cite book|title=Rússa sögur og Igorskviða|page=38}}</ref> Sagan af valdatöku Rúriks og bræðra hans hefur í seinni tíð þótt bera með sér [[Kynþáttahyggja|rasískan]] undirtón þar sem með henni er gefið til kynna að Slavar hafi ekki verið færir um að stjórna sér sjálfir og hafi þarfnast forystu [[Germanir|germanskra]] leiðtoga til að koma á röð og reglu. Skírskotun normannistakenningarinnar við rasisma varð sér í lagi áberandi í [[seinni heimsstyrjöldin]]ni, en [[Adolf Hitler]] lét þau orð falla í aðdraganda [[Innrásin í Sovétríkin|innrásarinnar í Sovétríkin]] að yfirtaka Rúriks og bræðra hans hefði verið „dásamlegt dæmi um hæfileika germanskra þjóða til að stofna ríki fyrir óæðri kynþátt.“<ref>{{Cite book|title=Rússa sögur og Igorskviða|page=37}}</ref> Margir, sér í lagi rússneskir þjóðernissinnar, hafa andmælt þeirri túlkun að norrænir menn hafi skipt sköpum við stofnun Rús-ríkjanna og hafa jafnframt dregið í efa að orðið „Rús“ eigi sér norrænan uppruna.<ref>{{Cite book|title=Rússland og Rússar|page=12}}</ref> Í söguskýringum and-normannista er lögð áhersla á að stofnun Rús-ríkjanna hafi verið að frumkvæði heimamanna sjálfra og því hafnað að þjóðir Slava í austurvegi hafi ekki haft getu til að stjórnað sér sjálfar.<ref name=bls13/> Almennt er talið að norræn höfðingjastétt hafi fljótt blandast slavneskum heimamönnum og að norræn áhrif hafi því farið þverrandi fram eftir árum.<ref name=bls36/> Mikið magn norrænna fornleifa og norrænna nafna í rituðum heimildum gerir þó óumdeilt að norrænir menn höfðu talsverð ítök á upphafsárum Rús-ríkisins.<ref name=millimala/> ==Tilvísanir== <references/> {{d|879}} [[Flokkur:Furstar af Hólmgarði]] [[Flokkur:Rúriksætt]] [[Flokkur:Væringjar]] oz2g180dexijzf3fnpxv6ws5x71sx60 10 177934 1977427 1886976 2026-09-03T04:34:14Z Fyxi 84003 /* Önnur snið */ 1977427 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-use}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Hnit}} {{Uses TemplateStyles|Snið:Byggð/styles.css}} Þetta snið ('''Byggð''') er hægt að nota fyrir ýmsar gerðir byggða, þ.e. borgir, bæi, þorp, samfélög, stjórnsýslusvæði, fylki, sveitarfélög, o.s.frv. Það á við um allar undirskiptingar sem eru minni en land. Lýsing á gildum má finna í töflunni hér að [[#Lýsing|neðan]]. == Notkun == '''Mikilvægt:''' Best er að rita allar tölur beint án þess að bæta við punktum. Kommutölur eru afmarkaðar með kommum (,).<br />'''Dæmi''': * {{code|1000,25}} en ekki {{code|1000.25}} * {{code|35000}} en ekki {{code|35.000}} eða {{code|35,000}} ===Stutt útgáfa=== <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> {{Byggð | nafn = | nafn_í_eignarfalli = | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = <!-- til dæmis Bær, Þorp, Borg, Hérað, o.s.frv. --> | mynd = | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = <!-- nafnið sem er notað af Snið:Location map --> | teiknibóla_kort_texti = | hnit = <!-- {{Hnit}} --> | undirskipting_gerð = Land | undirskipting_nafn = <!-- heiti lands --> | undirskipting_gerð1 = | undirskipting_nafn1 = | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_frá_og_með = <!-- ár eða dagsetning --> | mannfjöldi_heild = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = | utc_hliðrun = | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = <!-- {{URL|vefsida.is}} --> }} </syntaxhighlight> ===Helstu gildi, með athugasemdum=== Útgáfa með algengustu gildunum. Sjá öll gildi fyrir neðan. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Byggð | nafn = | nafn_í_eignarfalli = | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = <!-- til dæmis Bær, Þorp, Borg, Hérað, o.s.frv. --> <!-- myndir, viðurnefni, kjörorð --> | mynd = | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = | fáni_stærð = | innsigli = | innsigli_stærð = | innsigli_gerð = | skjaldarmerki = | skjaldarmerki_stærð = | eyða_tákn = | eyða_tákn_gerð = | eyða_tákn_stærð = | viðurnefni = | kjörorð = <!-- kort og hnit --> | kort = | kort_stærð = | kort_alt = | kort_texti = | teiknibóla_kort = <!-- nafnið sem er notað af Snið:Location map --> | teiknibóla_kort_stærð = | teiknibóla_kort_texti = | teiknibóla_upphleypt = | hnit = <!-- {{Hnit}} --> | hnit_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> <!-- staðsetning --> | undirskipting_gerð = Land | undirskipting_nafn = <!-- heiti lands --> | undirskipting_gerð1 = | undirskipting_nafn1 = | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = <!-- o.s.frv., allt að undirskipting_gerð6 / undirskipting_nafn6 --> <!-- stofnun --> | stofnun_titill = <!-- Stofnun --> | stofnun_dagsetning = <!-- þarf stofnun_titill= --> | stofnun_titill1 = | stofnun_dagsetning1 = <!-- þarf stofnun_titill1=; o.s.frv., allt að stofnun_titill7 / stofnun_dagsetning7 --> | endalok_titill = | endalok_dagsetning = | stofnandi = | nefnd_eftir = <!-- stjórnarfar, leiðtogar --> | leiðtogi_flokkur = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_titill1 = | leiðtogi_nafn1 = <!-- o.s.frv., allt að leiðtogi_titill4 / leiðtogi_nafn4 --> <!-- svæði --> | heild_gerð = | flatarmál_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = | flatarmál_vatn_km2 = | flatarmál_vatn_prósenta = | flatarmál_þéttbýli_km2 = | flatarmál_dreifbýli_km2 = | flatarmál_stórborg_km2 = | flatarmál_sæti = | flatarmál_eyða1_titill = | flatarmál_eyða1_km2 = <!-- stærð --> | stærð_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | lengd_km = | breidd_km = <!-- hæð yfir sjávarmáli --> | hæð_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | hæð_m = | hæð_staður = <!-- staðsetning sem hæð miðast við --> | hæð_hámark_m = | hæð_hámark_staður = <!-- staðsetning hæsta punkts --> | hæð_lágmark_m = | hæð_lágmark_staður = <!-- staðsetning lægsta punkts --> <!-- mannfjöldi --> | mannfjöldi_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | mannfjöldi_frá_og_með = <!-- ár eða dagsetning --> | mannfjöldi_heild = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | mannfjöldi_þéttbýli = | mannfjöldi_þéttleiki_þéttbýli_km2 = | mannfjöldi_dreifbýli = | mannfjöldi_þéttleiki_dreifbýli_km2 = | mannfjöldi_stórborg = | mannfjöldi_þéttleiki_stórborg_km2 = | mannfjöldi_eyða1_titill = | mannfjöldi_eyða1 = | mannfjöldi_þéttleiki_eyða1_km2 = | mannfjöldi_heiti_íbúa = <!-- heiti íbúa, t.d. einhver frá Suðurlandi er Sunnlendingur --> <!-- tímabelti --> | tímabelti1 = | utc_hliðrun1 = | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti2 = | utc_hliðrun2 = | tímabelti2_sumartími = | utc_hliðrun2_sumartími = <!-- póstnúmer, svæðisnúmer --> | póstnúmer_gerð = | póstnúmer = | svæðisnúmer = | iso_kóði = | skráningarmerki_gerð = | skráningarmerki = | kóði1_nafn = | kóði1_uppl = <!-- eyður (hluti 1) --> | eyða_nafn_hluti1 = | eyða_uppl_hluti1 = | eyða1_nafn_hluti1 = | eyða1_uppl_hluti1 = | eyða2_nafn_hluti1 = | eyða2_uppl_hluti1 = <!-- o.s.frv., allt að eyða7_nafn_hluti1 / eyða7_uppl_hluti1 --> <!-- vefsíða, neðanmálsgreinar --> | vefsíða = <!-- {{URL|vefsida.is}} --> | module = | neðanmálsgreinar = }} </syntaxhighlight> ===Öll gildi, með athugasemdum=== Þetta afrit sýnir öll gildin nema þau sem eru endurtekin með númerum. Í töflunni fyrir neðan má finna nánari upplýsingar um hvert gildi, ásamt samsvarandi heiti á ensku. {{collapse top|bg=#f8f9fa}} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Byggð | nafn = | nafn_í_eignarfalli = | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | nafn_á_frummáli_lang = <!-- ISO 639-1 kóði t.d. „fr“ fyrir frönsku. --> | nafn_annað = | tegund_byggðar = <!-- til dæmis Bær, Þorp, Borg, Hérað, o.s.frv. --> <!-- umritanir --> | umritun_lang1 = | umritun_lang1_gerð = | umritun_lang1_uppl = | umritun_lang1_gerð1 = | umritun_lang1_uppl1 = | umritun_lang1_gerð2 = | umritun_lang1_uppl2 = <!-- o.s.frv., allt að umritun_lang1_gerð6 / umritun_lang1_uppl6 --> | umritun_lang2 = | umritun_lang2_gerð = | umritun_lang2_uppl = | umritun_lang2_gerð1 = | umritun_lang2_uppl1 = | umritun_lang2_gerð2 = | umritun_lang2_uppl2 = <!-- o.s.frv., allt að umritun_lang2_gerð6 / umritun_lang2_uppl6 --> <!-- myndir, viðurnefni, kjörorð --> | mynd = | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = | fáni_stærð = | fáni_alt = | fáni_rammi = | fáni_hlekkur = | innsigli = | innsigli_stærð = | innsigli_alt = | innsigli_hlekkur = | innsigli_gerð = | skjaldarmerki = | skjaldarmerki_stærð = | skjaldarmerki_alt = | skjaldarmerki_hlekkur = | eyða_tákn = | eyða_tákn_gerð = | eyða_tákn_stærð = | eyða_tákn_alt = | eyða_tákn_hlekkur = | orðsifjar = | viðurnefni = | kjörorð = | söngur = | söngur_hlekkur = <!-- kort og hnit --> | kort = | kort_stærð = | kort_alt = | kort_texti = | kort1 = | kort_stærð1 = | kort_alt1 = | kort_texti1 = | teiknibóla_kort = <!-- nafnið sem er notað af Snið:Location map --> | teiknibóla_kort_stærð = | teiknibóla_kort_alt = | teiknibóla_kort_texti = | teiknibóla_kort_texti_notsmall = | teiknibóla_merki = <!-- nauðsynlegt ef að „nafn“ eða „nafn_opinbert“ er of langt --> | teiknibóla_merki_staðsetning = <!-- staðsetning merkis teiknibólu: left, right, top, bottom, none --> | teiknibóla_utan = | teiknibóla_upphleypt = | teiknibóla_mynd = | teiknibóla_yfirborð = | hnit = <!-- {{Hnit}} --> | hnit_nákvæm = | hnit_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | reitir_nafn = | reitir_staðsetning = <!-- staðsetning --> | undirskipting_gerð = Land | undirskipting_nafn = <!-- heiti lands --> | undirskipting_gerð1 = | undirskipting_nafn1 = | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = <!-- o.s.frv., allt að undirskipting_gerð6 / undirskipting_nafn6 --> <!-- stofnun --> | stofnun_titill = <!-- Stofnun --> | stofnun_dagsetning = <!-- þarf stofnun_titill= --> | stofnun_titill1 = | stofnun_dagsetning1 = <!-- þarf stofnun_titill1= --> | stofnun_titill2 = | stofnun_dagsetning2 = <!-- þarf stofnun_titill2= --> | stofnun_titill3 = | stofnun_dagsetning3 = <!-- þarf stofnun_titill3= --> | stofnun_titill4 = | stofnun_dagsetning4 = <!-- þarf stofnun_titill4= --> | stofnun_titill5 = | stofnun_dagsetning5 = <!-- þarf stofnun_titill5= --> | stofnun_titill6 = | stofnun_dagsetning6 = <!-- þarf stofnun_titill6= --> | stofnun_titill7 = | stofnun_dagsetning7 = <!-- þarf stofnun_titill7= --> | endalok_titill = | endalok_dagsetning = | stofnandi = | nefnd_eftir = <!-- sæti, minni hlutar --> | sæti_gerð = <!-- sjálfkrafa: Sæti --> | sæti = | sæti1_gerð = <!-- sjálfkrafa: Fyrrverandi sæti --> | sæti1 = | hlutar_gerð = <!-- sjálfkrafa: Borgarhluti --> | hlutar_stíll = <!-- list, coll (collapsed list), para (paragraph format) --> | hlutar = <!-- texti hluta, eða haus fyrir lista --> | p1 = | p2 = <!-- o.s.frv., allt að p50 --> <!-- stjórnarfar, leiðtogar --> | stjórnarfar_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | stjórnarfar_gerð = | stjórn = | leiðtogi_flokkur = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_titill1 = | leiðtogi_nafn1 = <!-- o.s.frv., allt að leiðtogi_titill4 / leiðtogi_nafn4 --> <!-- svæði --> | flatarmál_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_heild_ha = | flatarmál_land_km2 = | flatarmál_land_ha = | flatarmál_vatn_km2 = | flatarmál_vatn_ha = | flatarmál_vatn_prósenta = | flatarmál_þéttbýli_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | flatarmál_þéttbýli_km2 = | flatarmál_þéttbýli_ha = | flatarmál_dreifbýli_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | flatarmál_dreifbýli_km2 = | flatarmál_dreifbýli_ha = | flatarmál_stórborg_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | flatarmál_stórborg_km2 = | flatarmál_stórborg_ha = | flatarmál_sæti = | flatarmál_eyða1_titill = | flatarmál_eyða1_km2 = | flatarmál_eyða1_ha = | flatarmál_eyða2_titill = | flatarmál_eyða2_km2 = | flatarmál_eyða2_ha = | flatarmál_punktur = <!-- stærð --> | stærð_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | lengd_km = | breidd_km = <!-- hæð yfir sjávarmáli --> | hæð_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | hæð_m = | hæð_staður = <!-- staðsetning sem hæð miðast við --> | hæð_hámark_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | hæð_hámark_m = | hæð_hámark_staður = <!-- staðsetning hæsta punkts --> | hæð_hámark_sæti = | hæð_lágmark_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | hæð_lágmark_m = | hæð_lágmark_staður = <!-- staðsetning lægsta punkts --> | hæð_lágmark_sæti = <!-- mannfjöldi --> | mannfjöldi_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | mannfjöldi_frá_og_með = <!-- ár eða dagsetning --> | mannfjöldi_heild = | mann_áætlun_neðan = | mann_áætlun_frá_og_með = | mannfjöldi_áætlun = | mannfjöldi_sæti = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | mannfjöldi_þéttbýli_neðan = | mannfjöldi_þéttbýli = | mannfjöldi_þéttleiki_þéttbýli_km2 = | mannfjöldi_dreifbýli_neðan = | mannfjöldi_dreifbýli = | mannfjöldi_þéttleiki_dreifbýli_km2 = | mannfjöldi_stórborg_neðan = | mannfjöldi_stórborg = | mannfjöldi_þéttleiki_stórborg_km2 = | mannfjöldi_þéttleiki_sæti = | mannfjöldi_eyða1_titill = | mannfjöldi_eyða1 = | mannfjöldi_þéttleiki_eyða1_km2 = | mannfjöldi_eyða2_titill = | mannfjöldi_eyða2 = | mannfjöldi_þéttleiki_eyða2_km2 = | mannfjöldi_heiti_íbúa = <!-- heiti íbúa, t.d. einhver frá Suðurlandi er Sunnlendingur --> | mannfjöldi_punktur = <!-- lýðfræði (hluti 1) --> | lýðfræði_gerð1 = | lýðfræði1_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | lýðfræði1_titill1 = | lýðfræði1_uppl1 = <!-- o.s.frv., allt að lýðfræði1_titill7 / lýðfræði1_uppl7 --> <!-- lýðfræði (hluti 2) --> | lýðfræði_gerð2 = | lýðfræði2_neðan = <!-- fyrir tilvísanir: nota skal <ref> --> | lýðfræði2_titill1 = | lýðfræði2_uppl1 = <!-- o.s.frv., allt að lýðfræði2_titill10 / lýðfræði2_uppl10 --> <!-- tímabelti --> | tímabelti_hlekkur = | tímabelti1_staðsetning = | tímabelti1 = | utc_hliðrun1 = | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti2_staðsetning = | tímabelti2 = | utc_hliðrun2 = | tímabelti2_sumartími = | utc_hliðrun2_sumartími = | tímabelti3_staðsetning = | tímabelti3 = | utc_hliðrun3 = | tímabelti3_sumartími = | utc_hliðrun3_sumartími = | tímabelti4_staðsetning = | tímabelti4 = | utc_hliðrun4 = | tímabelti4_sumartími = | utc_hliðrun4_sumartími = | tímabelti5_staðsetning = | tímabelti5 = | utc_hliðrun5 = | tímabelti5_sumartími = | utc_hliðrun5_sumartími = <!-- póstnúmer, svæðisnúmer --> | póstnúmer_gerð = | póstnúmer = | póstnúmer2_gerð = | póstnúmer2 = | svæðisnúmer = | landkóði = | iso_kóði = | skráningarmerki_gerð = | skráningarmerki = | kóði1_nafn = | kóði1_uppl = | kóði2_nafn = | kóði2_uppl = <!-- eyður (hluti 1) --> | eyða_nafn_hluti1 = | eyða_uppl_hluti1 = | eyða1_nafn_hluti1 = | eyða1_uppl_hluti1 = | eyða2_nafn_hluti1 = | eyða2_uppl_hluti1 = <!-- o.s.frv., allt að eyða7_nafn_hluti1 / eyða7_uppl_hluti1 --> <!-- eyður (hluti 2) --> | eyða_nafn_hluti2 = | eyða_uppl_hluti2 = | eyða1_nafn_hluti2 = | eyða1_uppl_hluti2 = | eyða2_nafn_hluti2 = | eyða2_uppl_hluti2 = <!-- o.s.frv., allt að eyða7_nafn_hluti2 / eyða7_uppl_hluti2 --> <!-- vefsíða, neðanmálsgreinar --> | vefsíða = <!-- {{URL|vefsida.is}} --> | module = | neðanmálsgreinar = }} </syntaxhighlight> {{collapse bottom}} == Lýsing == {| class="wikitable" style="background: white" | colspan=3 style="background: lightblue; text-align: center;" | ===Nafn og umritanir=== |- style="background: whitesmoke;" ! Gildi !! Jafngildi á ensku !! Lýsing |- style="vertical-align:top;" | '''nafn''' || '''name''' || Nafnið sem er notað á íslensku. Ef það er ekki tilgreint mun sniðið nota breytuna '''nafn_opinbert'''. Ef hvorugt er tilgreint mun sniðið nota heiti síðunnar. |- style="vertical-align:top;" | '''nafn_í_eignarfalli''' || {{sdash}} || Notað svo að lýsing mynda birtist rétt. |- style="vertical-align:top;" | '''nafn_opinbert''' || '''official_name''' || Ef opinbert heiti er öðruvísi en nafnið sem er notað í daglegu tali. |- style="vertical-align:top;" | '''nafn_á_frummáli''' || '''native_name''' || Ef nafnið er öðruvísi á frummálinu er hægt að taka það fram hér. |- style="vertical-align:top;" | '''nafn_á_frummáli_lang''' || '''native_name_lang''' || Nota skal [[Listi yfir tungumálakóða í ISO 639-1|ISO 639-1 kóðann]], t.d. „fr“ fyrir frönsku. |- style="vertical-align:top;" | '''nafn_annað''' || '''other_name''' || Fyrir staði sem eru oft kallaðir öðru nafni. |- style="vertical-align:top;" | '''tegund_byggðar''' || '''settlement_type''' || Getur verið hvað sem er, eins og Borg, Bær, Þorp, Stjórnsýslusvæði, Fylki, Sveitarfélag, o.s.frv. |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Umritanir |- style="vertical-align:top;" | '''umritun_lang1''' || '''translit_lang1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''umritun_lang1_gerð'''<br />'''umritun_lang1_gerð1'''<br />að<br />'''umritun_lang1_gerð6''' || '''translit_lang1_type'''<br />'''translit_lang1_type1'''<br />að<br />'''translit_lang1_type6''' || |- style="vertical-align:top;" | '''umritun_lang1_uppl'''<br />'''umritun_lang1_uppl1'''<br />að<br />'''umritun_lang1_uppl6''' || '''translit_lang1_info'''<br />'''translit_lang1_info1'''<br />að<br />'''translit_lang1_info6''' || |- style="vertical-align:top;" | '''umritun_lang2''' || '''translit_lang2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''umritun_lang2_gerð'''<br />'''umritun_lang2_gerð1'''<br />að<br />'''umritun_lang2_gerð6''' || '''translit_lang2_type'''<br />'''translit_lang2_type1'''<br />að<br />'''translit_lang2_type6''' || |- style="vertical-align:top;" | '''umritun_lang2_uppl'''<br />'''umritun_lang2_uppl1'''<br />að<br />'''umritun_lang2_uppl6''' || '''translit_lang2_info'''<br />'''translit_lang2_info1'''<br />að<br />'''translit_lang2_info6''' || |- style="vertical-align:top;" | colspan=3 style="background: lightblue; text-align: center;" | ===Myndir, viðurnefni, kjörorð=== |- style="background: whitesmoke;" ! Gildi !! Jafngildi á ensku !! Lýsing |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Mynd |- style="vertical-align:top;" | '''mynd''' || '''image_skyline''' || Mynd af byggðinni. |- style="vertical-align:top;" | '''mynd_stærð''' || '''imagesize''' || Notað til að stækka eða minnka myndina. Hjálplegt ef að notandi vill breikka sniðið. Sjálfgefin stærð er 250px. |- style="vertical-align:top;" | '''mynd_alt''' || '''image_alt''' || Lýsandi texti af myndinni. Sjá nánar á [[Wikipedia:Aðgengi fatlaðra]]. |- style="vertical-align:top;" | '''mynd_texti''' || '''image_caption''' || Texti sem mun birtast undir myndinni. |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Fáni |- style="vertical-align:top;" | '''fáni''' || '''image_flag''' || Notað fyrir fána. |- style="vertical-align:top;" | '''fáni_stærð''' || '''flag_size''' || |- style="vertical-align:top;" | '''fáni_alt''' || '''flag_alt''' || |- style="vertical-align:top;" | '''fáni_rammi''' || '''flag_border''' || |- style="vertical-align:top;" | '''fáni_hlekkur''' || '''flag_link''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Innsigli |- style="vertical-align:top;" | '''innsigli''' || '''image_seal''' || Notað fyrir innsigli. |- style="vertical-align:top;" | '''innsigli_stærð''' || '''seal_size''' || |- style="vertical-align:top;" | '''innsigli_alt''' || '''seal_alt''' || |- style="vertical-align:top;" | '''innsigli_hlekkur''' || '''seal_link''' || |- style="vertical-align:top;" | '''innsigli_gerð''' || '''seal_type''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Skjaldarmerki |- style="vertical-align:top;" | '''skjaldarmerki''' || '''image_shield''' || Notað fyrir skjaldarmerki. |- style="vertical-align:top;" | '''skjaldarmerki_stærð''' || '''shield_size''' || |- style="vertical-align:top;" | '''skjaldarmerki_alt''' || '''shield_alt''' || |- style="vertical-align:top;" | '''skjaldarmerki_hlekkur''' || '''shield_link''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Tákn |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_tákn''' || '''image_blank_emblem''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_tákn_stærð''' || '''blank_emblem_size''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_tákn_alt''' || '''blank_emblem_alt''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_tákn_hlekkur''' || '''blank_emblem_link''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_tákn_gerð''' || '''blank_emblem_type''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Viðurnefni, kjörorð |- style="vertical-align:top;" | '''orðsifjar''' || '''etymology''' || Uppruni nafnsins. |- style="vertical-align:top;" | '''viðurnefni''' || '''nickname'''<br />'''nicknames''' || Ef að byggðin er með þekkt viðurnefni. |- style="vertical-align:top;" | '''kjörorð''' || '''motto'''<br />'''mottoes''' || Kjörorð byggðarinnar. |- style="vertical-align:top;" | '''söngur''' || '''anthem''' || |- style="vertical-align:top;" | '''söngur_hlekkur''' || '''anthem_link''' || |- style="vertical-align:top;" | colspan=3 style="background: lightblue; text-align: center;" | ===Kort, hnit=== |- style="background: whitesmoke;" ! Gildi !! Jafngildi á ensku !! Lýsing |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Kort |- style="vertical-align:top;" | '''kort''' || '''image_map''' || Mynd af korti sem sýnir staðsetningu byggðarinnar. |- style="vertical-align:top;" | '''kort_stærð''' || '''mapsize''' || Ef notað, skal rita '''px'''. Sjálfgefin stærð er 250px. |- style="vertical-align:top;" | '''kort_alt''' || '''map_alt''' || |- style="vertical-align:top;" | '''kort_texti''' || '''map_caption''' || Texti sem birtist undir kortinu. |- style="vertical-align:top;" | '''kort1''' || '''image_map1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''kort_stærð1''' || '''mapsize1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''kort_alt1''' || '''map_alt1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''kort_texti1''' || '''map_caption1''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Teiknibólukort, hnit |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_kort''' || '''pushpin_map''' || Nafnið á kortinu sem er notað af [[Snið:Location map]], t.d. ''Bretland'' eða ''Bandaríkin''. Til að staðsetja „teiknibóluna“ (merkið) skal nota '''hnit''' breytuna ({{para|hnit}}). |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_kort_stærð''' || '''pushpin_mapsize''' || Ef notað skal eingöngu rita töluna, '''ekki px'''. Sjálfgefin stærð er 250. |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_kort_alt''' || '''pushpin_map_alt''' || |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_kort_texti''' || '''pushpin_map_caption''' || Texti sem birtist undir kortinu. |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_kort_texti_notsmall''' || '''pushpin_map_caption_notsmall''' || |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_merki''' || '''pushpin_label''' || |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_merki_staðsetning''' || '''pushpin_label_position''' || |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_utan''' || '''pushpin_outside''' || |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_upphleypt''' || '''pushpin_relief''' || |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_mynd''' || '''pushpin_image''' || |- style="vertical-align:top;" | '''teiknibóla_yfirborð''' || '''pushpin_overlay''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hnit''' || '''coordinates''' || Breiddargráða og lengdargráða. Nota skal {{tl|Hnit}}. Sjá leiðbeiningarnar á {{tl|Hnit}} fyrir nánari upplýsingar varðandi notkun. |- style="vertical-align:top;" | '''hnit_nákvæm''' || '''coor_pinpoint''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hnit_neðan''' || '''coordinates_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''reitir_nafn''' || '''grid_name''' || |- style="vertical-align:top;" | '''reitir_staðsetning''' || '''grid_position''' || |- style="vertical-align:top;" | colspan=3 style="background: lightblue; text-align: center;" | ===Staðsetning, stofnun, undirskiptingar, stjórnarfar, leiðtogar=== |- style="background: whitesmoke;" ! Gildi !! Jafngildi á ensku !! Lýsing |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Staðsetning |- style="vertical-align:top;" | '''undirskipting_gerð''' || '''subdivision_type''' || Yfirleitt alltaf <code><nowiki>Land</nowiki></code>. |- style="vertical-align:top;" | '''undirskipting_nafn''' || '''subdivision_name''' || Fer eftir gerð undirskiptingar. Ef það er land er hægt að setja fána við hliðina á nafninu með {{tl|fáni}}. |- style="vertical-align:top;" | '''undirskipting_gerð1'''<br />að<br />'''undirskipting_gerð6''' || '''subdivision_type1'''<br />að<br />'''subdivision_type6''' || Getur verið fylki, sveitarfélag, hérað, o.s.frv. |- style="vertical-align:top;" | '''undirskipting_nafn1'''<br />að<br />'''undirskipting_nafn6''' || '''subdivision_name1'''<br />að<br />'''subdivision_name6''' || Nafnið í textaformi, til dæmis <code><nowiki>[[Flórída]]</nowiki></code>, eða <code><nowiki>{{fáni|Flórída}}</nowiki></code>. |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Stofnun |- style="vertical-align:top;" | '''stofnun_titill'''<br />'''stofnun_titill1'''<br />að<br />'''stofnun_titill7''' || '''established_title'''<br />'''established_title1'''<br />að<br />'''established_title7''' || Dæmi: Stofnun |- style="vertical-align:top;" | '''stofnun_dagsetning'''<br />'''stofnun_dagsetning1'''<br />að<br />'''stofnun_dagsetning7''' || '''established_date'''<br />'''established_date1'''<br />að<br />'''established_date7''' || Dagsetning atburðar. Þarf stofnun_titill[n]= til að birtast. |- style="vertical-align:top;" | '''endalok_titill''' || '''extinct_title''' || Ef að byggð er ekki lengur til. |- style="vertical-align:top;" | '''endalok_dagsetning''' || '''extinct_date''' || |- style="vertical-align:top;" | '''stofnandi''' || '''founder''' || |- style="vertical-align:top;" | '''nefnd_eftir''' || '''named_for''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Sæti |- style="vertical-align:top;" | '''sæti_gerð''' || '''seat_type''' || |- style="vertical-align:top;" | '''sæti''' || '''seat''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Minni hlutar (t.d. borgarhlutar) |- style="vertical-align:top;" | '''hlutar_gerð''' || '''parts_type''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hlutar_stíll''' || '''parts_style''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hlutar''' || '''parts''' || |- style="vertical-align:top;" | '''p1'''<br />'''p2'''<br />að<br />'''p50''' || '''p1'''<br />'''p2'''<br />að<br />'''p50''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Stjórnarfar, leiðtogar |- style="vertical-align:top;" | '''stjórnarfar_neðan''' || '''government_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''stjórnarfar_gerð''' || '''government_type''' || |- style="vertical-align:top;" | '''stjórn''' || '''governing_body''' || |- style="vertical-align:top;" | '''leiðtogi_flokkur''' || '''leader_party''' || Stjórnmálaflokkur leiðtoga. |- style="vertical-align:top;" | '''leiðtogi_titill''' || '''leader_title''' || Titill leiðtoga, t.d. Borgarstjóri. |- style="vertical-align:top;" | '''leiðtogi_nafn''' || '''leader_name''' || Nafn leiðtoga. |- style="vertical-align:top;" | '''leiðtogi_titill1'''<br />að<br />'''leiðtogi_titill4''' || '''leader_title1'''<br />að<br />'''leader_title4''' || |- style="vertical-align:top;" | '''leiðtogi_nafn1'''<br />að<br />'''leiðtogi_nafn4''' || '''leader_name1'''<br />að<br />'''leader_name4''' || |- style="vertical-align:top;" | colspan=3 style="background: lightblue; text-align: center;" | ===Landfræðilegar upplýsingar=== |- style="background: whitesmoke;" ! Gildi !! Jafngildi á ensku !! Lýsing |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Stillingar |- style="vertical-align:top;" | '''heild_gerð''' || '''total_type''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Svæði |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_neðan''' || '''area_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_heild_km2''' || '''area_total_km2''' || Heildarflatarmál byggðarinnar í [[Ferkílómetri|ferkílómetrum]] (km{{sup|2}}). Ef að talan er kommutala, skal rita með kommu (,) en ekki punkti (.), t.d. {{code|1250,75}}. |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_heild_ha''' || '''area_total_ha''' || Heildarflatarmál byggðarinnar í [[Hektari|hekturum]] (ha). |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_land_km2''' || '''area_land_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_land_ha''' || '''area_land_ha''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_vatn_km2''' || '''area_water_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_vatn_ha''' || '''area_water_ha''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_vatn_prósenta''' || '''area_water_percent''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_þéttbýli_km2''' || '''area_urban_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_þéttbýli_ha''' || '''area_urban_ha''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_dreifbýli_km2''' || '''area_rural_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_dreifbýli_ha''' || '''area_rural_ha''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_stórborg_km2''' || '''area_metro_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_stórborg_ha''' || '''area_metro_ha''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_sæti''' || '''area_rank''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_eyða1_titill''' || '''area_blank1_title''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_eyða1_km2''' || '''area_blank1_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_eyða1_ha''' || '''area_blank1_ha''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_eyða2_titill''' || '''area_blank2_title''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_eyða2_km2''' || '''area_blank2_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_eyða2_ha''' || '''area_blank2_ha''' || |- style="vertical-align:top;" | '''flatarmál_punktur''' || '''area_note''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Stærð |- style="vertical-align:top;" | '''stærð_neðan''' || '''dimensions_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''lengd_km''' || '''length_km''' || |- style="vertical-align:top;" | '''breidd_km''' || '''width_km''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Hæð yfir sjávarmáli |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_neðan''' || '''elevation_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_m''' || '''elevation_m''' || Hæð yfir sjávarmáli í [[Metri|metrum]] (m). |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_staður''' || '''elevation_point''' || Staðsetningin sem hæðin miðast við. |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_hámark_neðan''' || '''elevation_max_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_hámark_m''' || '''elevation_max_m''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_hámark_staður''' || '''elevation_max_point''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_hámark_sæti''' || '''elevation_max_rank''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_lágmark_neðan''' || '''elevation_min_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_lágmark_m''' || '''elevation_min_m''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_lágmark_staður''' || '''elevation_min_point''' || |- style="vertical-align:top;" | '''hæð_lágmark_sæti''' || '''elevation_min_rank''' || |- style="vertical-align:top;" | colspan=3 style="background: lightblue; text-align: center;" | ===Mannfjöldi, lýðfræði=== |- style="background: whitesmoke;" ! Gildi !! Jafngildi á ensku !! Lýsing |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Mannfjöldi |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_heild''' || '''population_total''' || Heildarmannfjöldi byggðarinnar, helst ritað án punkta. |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_frá_og_með'''<br />'''mannfjöldi_frá''' || '''population_as_of''' || Árið sem að [[manntal]]ið fór fram. |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_neðan''' || '''population_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttleiki_km2''' || '''population_density_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_áætlun''' || '''population_est''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mann_áætlun_frá_og_með'''<br />'''mann_áætlun_frá''' || '''pop_est_as_of''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mann_áætlun_neðan''' || '''pop_est_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttbýli''' || '''population_urban''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttbýli_neðan''' || '''population_urban_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttleiki_þéttbýli_km2''' || '''population_density_urban_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_dreifbýli''' || '''population_rural''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_dreifbýli_neðan''' || '''population_rural_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttleiki_dreifbýli_km2''' || '''population_density_rural_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_stórborg''' || '''population_metro''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_stórborg_neðan''' || '''population_metro_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttleiki_stórborg_km2''' || '''population_density_metro_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_sæti''' || '''population_rank''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttleiki_sæti''' || '''population_density_rank''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_eyða1_titill''' || '''population_blank1_title''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_eyða1''' || '''population_blank1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttleiki_eyða1_km2''' || '''population_density_blank1_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_eyða2_titill''' || '''population_blank2_title''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_eyða2''' || '''population_blank2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_þéttleiki_eyða2_km2''' || '''population_density_blank2_km2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_heiti_íbúa''' || '''population_demonym'''<br />'''population_demonyms''' || |- style="vertical-align:top;" | '''mannfjöldi_punktur''' || '''population_note''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Lýðfræði (hluti 1) |- style="vertical-align:top;" | '''lýðfræði_gerð1''' || '''demographics_type1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''lýðfræði1_neðan''' || '''demographics1_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''lýðfræði1_titill1'''<br />að<br />'''lýðfræði1_titill10''' || '''demographics1_title1'''<br />að<br />'''demographics1_title10''' || |- style="vertical-align:top;" | '''lýðfræði1_uppl1'''<br />að<br />'''lýðfræði1_uppl10''' || '''demographics1_info1'''<br />að<br />'''demographics1_info10''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Lýðfræði (hluti 2) |- style="vertical-align:top;" | '''lýðfræði_gerð2''' || '''demographics_type2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''lýðfræði2_neðan''' || '''demographics2_footnotes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''lýðfræði2_titill1'''<br />að<br />'''lýðfræði2_titill10''' || '''demographics2_title1'''<br />að<br />'''demographics2_title10''' || |- style="vertical-align:top;" | '''lýðfræði2_uppl1'''<br />að<br />'''lýðfræði2_uppl10''' || '''demographics2_info1'''<br />að<br />'''demographics2_info10''' || |- style="vertical-align:top;" | colspan=3 style="background: lightblue; text-align: center;" | ===Aðrar upplýsingar=== |- style="background: whitesmoke;" ! Gildi !! Jafngildi á ensku !! Lýsing |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Tímabelti |- style="vertical-align:top;" | '''tímabelti1''' || '''timezone1''' || Nafn tímabeltis, sem dæmi er staðartíminn á Íslandi {{code|[[Staðartími Greenwich|GMT]]}}. |- style="vertical-align:top;" | '''utc_hliðrun1''' || '''utc_offset1''' || Ritað í textaformi, t.d. „+01:00“ eða „-08:00“. |- style="vertical-align:top;" | '''tímabelti1_sumartími''' || '''timezone1_DST''' || |- style="vertical-align:top;" | '''utc_hliðrun1_sumartími''' || '''utc_offset1_DST''' || |- style="vertical-align:top;" | '''tímabelti2''' || '''timezone2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''utc_hliðrun2''' || '''utc_offset2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''tímabelti2_sumartími''' || '''timezone2_DST''' || |- style="vertical-align:top;" | '''utc_hliðrun2_sumartími''' || '''utc_offset2_DST''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Póstnúmer og svæðisnúmer |- style="vertical-align:top;" | '''póstnúmer_gerð''' || '''postal_code_type''' || |- style="vertical-align:top;" | '''póstnúmer''' || '''postal_code''' || |- style="vertical-align:top;" | '''póstnúmer2_gerð''' || '''postal2_code_type''' || |- style="vertical-align:top;" | '''póstnúmer2''' || '''postal2_code''' || |- style="vertical-align:top;" | '''svæðisnúmer''' || '''area_code'''<br />'''area_codes''' || |- style="vertical-align:top;" | '''landkóði''' || '''geocode''' || |- style="vertical-align:top;" | '''iso_kóði''' || '''iso_code''' || |- style="vertical-align:top;" | '''skráningarmerki_gerð''' || '''registration_plate_type''' || |- style="vertical-align:top;" | '''skráningarmerki''' || '''registration_plate''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Eyður (hluti 1) |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_nafn_hluti1''' || '''blank_name_sec1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_uppl_hluti1''' || '''blank_info_sec1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða1_nafn_hluti1'''<br />að<br />'''eyða7_nafn_hluti1''' || '''blank1_name_sec1'''<br />að<br />'''blank7_name_sec1''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða1_uppl_hluti1'''<br />að<br />'''eyða7_uppl_hluti1''' || '''blank1_info_sec1'''<br />að<br />'''blank7_info_sec1''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Eyður (hluti 2) |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_nafn_hluti2''' || '''blank_name_sec2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða_uppl_hluti2''' || '''blank_info_sec2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða1_nafn_hluti2'''<br />að<br />'''eyða7_nafn_hluti2''' || '''blank1_name_sec2'''<br />að<br />'''blank7_name_sec2''' || |- style="vertical-align:top;" | '''eyða1_uppl_hluti2'''<br />að<br />'''eyða7_uppl_hluti2''' || '''blank1_info_sec2'''<br />að<br />'''blank7_info_sec2''' || |- style="vertical-align:top;" ! colspan=3 style="background: #DDDDDD;" | Vefsíða, neðanmálsgreinar |- style="vertical-align:top;" | '''vefsíða''' || '''website''' || Opinber vefsíða byggðarinnar, hægt er að nota sniðið {{tl|URL}}, t.d. <code><nowiki>{{URL|reykjavik.is}}</nowiki></code>. |- style="vertical-align:top;" | '''module''' || '''module''' || |- style="vertical-align:top;" | '''neðan'''<br />'''neðanmálsgreinar''' || '''footnotes''' || |} == Umbreyting == Ef að viðvörun kemur upp í forskoðun þýðir að verið er að nota mælieiningar sem eru ekki að venju notaðar á íslensku Wikipediu. Þ.e. [[Fermíla|fermílur]], [[Ekra (mælieining)|ekrur]], [[dunam]], og [[fet]]. Mælt er með að nota samsvarandi mælieiningu sem gefin er upp og þá stærð sem á við.<br /> '''Sem dæmi''' * {{para|area_total_sq_mi&nbsp;|&nbsp;143}} → {{nowrap|370 km{{sup|2}}}}&nbsp;{{small|{{villa|Ath. þetta gildi er umbreytt frá '''mílum'''. ([[Snið:Byggð#Umbreyting|hjálp]])|tag=span}}}} '''Í staðinn skal rita''' * {{para|area_total_km2&nbsp;|&nbsp;370}} → {{nowrap|370 km{{sup|2}}}} * eða á íslensku (mælt með) {{para|flatarmál_heild_km2&nbsp;|&nbsp;370}} → {{nowrap|370 km{{sup|2}}}} Einnig þarf að passa að stundum er ritað með öðru skiltákni (t.d. {{code|1,000.25}} ætti þá að vera {{code|1.000,25}}). == Dæmi == {{Byggð | nafn = Kaupmannahöfn | nafn_í_eignarfalli = Kaupmannahafnar | nafn_á_frummáli = København ([[danska]]) | nafn_opinbert = Byen København ([[danska]]) | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] | mynd = Christiansborg fra Nikolaj Kirken.jpg | mynd_texti = Miðborg Kaupmannahafnar. Á myndinni sést [[Kristjánsborgarhöll]]. | skjaldarmerki = Greater coat of arms of Copenhagen.svg | teiknibóla_kort = Danmörk | teiknibóla_upphleypt = 1 | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Danmörku | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Danmörk}} | undirskipting_gerð1 = [[Danmörk#Stjórnsýslueiningar|Stjórnsýslueining]] | undirskipting_nafn1 = [[Mynd:Flag of the Capital Region of Denmark.svg|20px]] [[Höfuðborgarsvæði Danmerkur|Höfuðborgarsvæði]] | undirskipting_gerð2 = [[Sveitarfélög Danmerkur|Sveitarfélög]] | undirskipting_nafn2 = {{Plainlist| * [[Mynd:Coat of arms of Copenhagen.svg|20px]] [[Københavns Kommune|København]] * [[Mynd:Dragør Kommune sjield.png|20px]] [[Dragør Kommune|Dragør]] * [[Mynd:Coat of arms of Frederiksberg.svg|20px]] [[Frederiksberg Kommune|Frederiksberg]] * [[Mynd:Tårnby Kommune shield.png|20px]] [[Tårnby Kommune|Tårnby]] }} | heild_gerð = Borg | flatarmál_heild_km2 = 90,01 | flatarmál_þéttbýli_km2 = 525,50 | flatarmál_stórborg_km2 = 3371,80 | flatarmál_eyða1_titill = Øresund | flatarmál_eyða1_km2 = 20754,63 | flatarmál_neðan = <ref name=dstARE207>{{cite web | url=https://www.statistikbanken.dk/20021 | title=Statistikbanken }}</ref><ref name=scbBE0101C>{{cite web | url=https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__BE__BE0101__BE0101C/BefArealTathetKon/table/tableViewLayout1/ | title=Befolkningstäthet (Invånare per kvadratkilometer), folkmängd och landareal efter region och kön. År 1991 - 2021 }}</ref> | hæð_hámark_m = 91 | hæð_lágmark_m = 1 | mannfjöldi_heild = 660842 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 7298 | mannfjöldi_þéttbýli = 1366301 | mannfjöldi_þéttleiki_þéttbýli_km2 = 2560,54 | mannfjöldi_stórborg = 2135634 | mannfjöldi_þéttleiki_stórborg_km2 = 633,38 | mannfjöldi_eyða1_titill = [[Øresund]] | mannfjöldi_eyða1 = 4136082 | mannfjöldi_þéttleiki_eyða1_km2 = 199,28 | mannfjöldi_frá_og_með = 1. júlí 2022 | mannfjöldi_neðan = <ref name="befolkning">{{cite web | url=https://www.dst.dk/da/Statistik/emner/borgere/befolkning/befolkningstal | title=Befolkningstal }}</ref><ref name=dstFOLK1A>{{cite web | url=https://www.statistikbanken.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=0&subword=tabsel&MainTable=FOLK1A&PXSId=199113&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 | title=Folketal den 1. I kvartalet efter område, køn, alder og civilstand - Statistikbanken - data og tal }}</ref><ref name="oresundsinstitut">{{cite web | url=https://www.oresundsinstituttet.dk/fakta-oresundsregionen-har-41-miljoner-invaanare/ | title=FAKTA: Øresundsregionen har 4,1 millioner indbyggere | date=4 March 2021 }}</ref><ref name="scbbefolkning">{{Cite web |url=https://www.scb.se/hitta-statistik/statistik-efter-amne/befolkning/befolkningens-sammansattning/befolkningsstatistik/pong/tabell-och-diagram/kvartals--och-halvarsstatistik--kommun-lan-och-riket/kvartal-2-2022/ |title=Folkmängd i riket, län och kommuner 30 juni 2022 och befolkningsförändringar 1 april - 30 juni 2022 |access-date=27 August 2022 |archive-date=27 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220827120854/https://www.scb.se/hitta-statistik/statistik-efter-amne/befolkning/befolkningens-sammansattning/befolkningsstatistik/pong/tabell-och-diagram/kvartals--och-halvarsstatistik--kommun-lan-och-riket/kvartal-2-2022/ |url-status=dead }}</ref> | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | svæðisnúmer = (+45) 3 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = 1050–1778, 2100, 2150, 2200, 2300, 2400, 2450, 2500 | hnit = {{hnit|55|40|34|N|12|34|06|E|type:city(1800000)_scale:5000000_region:DK|display=inline}} | vefsíða = {{URL|https://international.kk.dk}} }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space: pre-wrap;"> {{Byggð | nafn = Kaupmannahöfn | nafn_í_eignarfalli = Kaupmannahafnar | nafn_á_frummáli = København ([[danska]]) | nafn_opinbert = Byen København ([[danska]]) | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] | mynd = Christiansborg fra Nikolaj Kirken.jpg | mynd_texti = Miðborg Kaupmannahafnar. Á myndinni sést [[Kristjánsborgarhöll]]. | skjaldarmerki = Greater coat of arms of Copenhagen.svg | teiknibóla_kort = Danmörk | teiknibóla_upphleypt = 1 | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Danmörku | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Danmörk}} | undirskipting_gerð1 = [[Danmörk#Stjórnsýslueiningar|Stjórnsýslueining]] | undirskipting_nafn1 = [[Mynd:Flag of the Capital Region of Denmark.svg|20px]] [[Höfuðborgarsvæði Danmerkur|Höfuðborgarsvæði]] | undirskipting_gerð2 = [[Sveitarfélög Danmerkur|Sveitarfélög]] | undirskipting_nafn2 = {{Plainlist| * [[Mynd:Coat of arms of Copenhagen.svg|20px]] [[Københavns Kommune|København]] * [[Mynd:Dragør Kommune sjield.png|20px]] [[Dragør Kommune|Dragør]] * [[Mynd:Coat of arms of Frederiksberg.svg|20px]] [[Frederiksberg Kommune|Frederiksberg]] * [[Mynd:Tårnby Kommune shield.png|20px]] [[Tårnby Kommune|Tårnby]] }} | heild_gerð = Borg | flatarmál_heild_km2 = 90,01 | flatarmál_þéttbýli_km2 = 525,50 | flatarmál_stórborg_km2 = 3371,80 | flatarmál_eyða1_titill = Øresund | flatarmál_eyða1_km2 = 20754,63 | flatarmál_neðan = <ref>...</ref><ref>...</ref> | hæð_hámark_m = 91 | hæð_lágmark_m = 1 | mannfjöldi_heild = 660842 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 7298 | mannfjöldi_þéttbýli = 1366301 | mannfjöldi_þéttleiki_þéttbýli_km2 = 2560,54 | mannfjöldi_stórborg = 2135634 | mannfjöldi_þéttleiki_stórborg_km2 = 633,38 | mannfjöldi_eyða1_titill = [[Øresund]] | mannfjöldi_eyða1 = 4136082 | mannfjöldi_þéttleiki_eyða1_km2 = 199,28 | mannfjöldi_frá_og_með = 1. júlí 2022 | mannfjöldi_neðan = <ref>...</ref><ref>...</ref><ref>...</ref><ref>...</ref> | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | svæðisnúmer = (+45) 3 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = 1050–1778, 2100, 2150, 2200, 2300, 2400, 2450, 2500 | hnit = {{hnit|55|40|34|N|12|34|06|E|type:city(1800000)_scale:5000000_region:DK|display=inline}} | vefsíða = {{URL|https://international.kk.dk}} }} </syntaxhighlight> '''Tilvísanir''' {{reflist}} {{clear}} == Hjálparsnið == Eftirfarandi er listi af hjálparsniðum sem eru notuð af sniðinu Byggð. Sjá [{{fullurl:Kerfissíða:Forskeyti|prefix=Byggð%2F&namespace=10&hideredirects=1}} lista yfir öll snið] fyrir skjölun, sandkassa, prófunarsíður, o.fl. # {{tl|Byggð/areadisp}} # {{tl|Byggð/columns}} # {{tl|Byggð/densdisp}} # {{tl|Byggð/lengthdisp}} # {{tl|Byggð/link}} # {{tl|Byggð/metric}} == Önnur snið == Eftirfarandi eru önnur snið sem byggja ofan á þetta snið: * {{tl|Sveitarfélagstafla}} * {{tl|Fylki Bandaríkjanna}} * {{tl|Sýslur Bandaríkjanna}} * {{tl|Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði}} == TemplateData == {{TemplateData header}} {{collapse top|title=TemplateData}} <templatedata> { "params": { "nafn": { "aliases": [ "name" ], "label": "Nafn" }, "nafn_í_eignarfalli": { "label": "Nafn í eignarfalli" }, "nafn_opinbert": { "aliases": [ "opinbert_nafn", "official_name" ], "label": "Opinbert nafn" }, "nafn_á_frummáli": { "aliases": [ "native_name" ], "label": "Nafn á frummáli" }, "nafn_á_frummáli_lang": { "aliases": [ "native_name_lang" ], "label": "Nafn á frummáli (tungumál)" }, "nafn_annað": { "aliases": [ "annað_nafn", "other_name" ], "label": "Annað nafn" }, "tegund_byggðar": { "aliases": [ "gerð_byggðar", "gerð", "settlement_type" ], "label": "Tegund byggðar" }, "umritun_lang1": { "aliases": [ "translit_lang1" ], "label": "Umritun frá tungumáli 1" }, "umritun_lang1_gerð1": { "aliases": [ "translit_lang1_type1" ], "label": "Gerð umritunar #1 (tungumál 1)" }, "umritun_lang1_uppl1": { "aliases": [ "translit_lang1_info1" ], "label": "Upplýsingar umritunar #1 (tungumál 1)" }, "umritun_lang1_gerð2": { "aliases": [ "translit_lang1_type2" ], "label": " Gerð umritunar #2 (tungumál 1) " }, "umritun_lang1_uppl2": { "aliases": [ "translit_lang1_info2" ], "label": "Upplýsingar umritunar #2 (tungumál 1)" }, "umritun_lang1_gerð3": { "aliases": [ "translit_lang1_type3" ], "label": " Gerð umritunar #3 (tungumál 1) " }, "umritun_lang1_uppl3": { "aliases": [ "translit_lang1_info3" ], "label": "Upplýsingar umritunar #3 (tungumál 1)" }, "umritun_lang2": { "aliases": [ "translit_lang2" ], "label": "Umritun frá tungumáli 2" }, "umritun_lang2_gerð1": { "aliases": [ "translit_lang2_type1" ], "label": "Gerð umritunar #1 (tungumál 2)" }, "umritun_lang2_uppl1": { "aliases": [ "translit_lang2_info1" ], "label": "Upplýsingar umritunar #1 (tungumál 2)" }, "umritun_lang2_gerð2": { "aliases": [ "translit_lang2_type2" ], "label": "Gerð umritunar #2 (tungumál 2)" }, "umritun_lang2_uppl2": { "aliases": [ "translit_lang2_info2" ], "label": "Upplýsingar umritunar #2 (tungumál 2)" }, "umritun_lang2_gerð3": { "aliases": [ "translit_lang2_type3" ], "label": "Gerð umritunar #3 (tungumál 2)" }, "umritun_lang2_uppl3": { "aliases": [ "translit_lang2_info3" ], "label": "Upplýsingar umritunar #3 (tungumál 2)" }, "mynd": { "aliases": [ "image_skyline" ], "label": "Mynd" }, "mynd_stærð": { "aliases": [ "myndastærð", "image_size", "imagesize" ], "label": "Stærð myndar" }, "mynd_alt": { "aliases": [ "image_alt", "alt" ], "label": "Alt" }, "mynd_texti": { "aliases": [ "myndatexti", "image_caption", "caption" ], "label": "Texti myndar" }, "fáni": { "aliases": [ "mynd_fáni", "image_flag" ], "label": "Fáni" }, "fáni_stærð": { "aliases": [ "flag_size" ], "label": "Stærð fána" }, "fáni_alt": { "aliases": [ "flag_alt" ], "label": "Alt (fáni)" }, "fáni_rammi": { "aliases": [ "flag_border" ], "label": "Rammi fána" }, "fáni_hlekkur": { "aliases": [ "flag_link" ], "label": "Hlekkur fána" }, "innsigli": { "aliases": [ "mynd_innsigli", "image_seal" ], "label": "Innsigli" }, "innsigli_stærð": { "aliases": [ "seal_size" ], "label": "Stærð innsiglis" }, "innsigli_alt": { "aliases": [ "seal_alt" ], "label": "Alt (innsigli)" }, "innsigli_hlekkur": { "aliases": [ "seal_link" ], "label": "Hlekkur innsiglis" }, "innsigli_gerð": { "aliases": [ "seal_type" ], "label": "Gerð innsiglis" }, "skjaldarmerki": { "aliases": [ "mynd_skjaldarmerki", "image_shield" ], "label": "Skjaldarmerki" }, "skjaldarmerki_stærð": { "aliases": [ "shield_size" ], "label": "Stærð skjaldarmerkis" }, "skjaldarmerki_alt": { "aliases": [ "shield_alt" ], "label": "Alt (skjaldarmerki)" }, "skjaldarmerki_hlekkur": { "aliases": [ "shield_link" ], "label": "Hlekkur skjaldarmerkis" }, "eyða_tákn": { "aliases": [ "mynd_eyða_tákn", "image_blank_emblem" ], "label": "Tákn" }, "eyða_tákn_stærð": { "aliases": [ "blank_emblem_size" ], "label": "Stærð tákns" }, "eyða_tákn_alt": { "aliases": [ "blank_emblem_alt" ], "label": "Alt (tákn)" }, "eyða_tákn_hlekkur": { "aliases": [ "blank_emblem_link" ], "label": "Hlekkur tákns" }, "eyða_tákn_gerð": { "aliases": [ "blank_emblem_type" ], "label": "Gerð tákns" }, "orðsifjar": { "aliases": [ "etymology" ], "label": "Orðsifjar" }, "viðurnefni": { "aliases": [ "nickname", "nicknames" ], "label": "Viðurnefni" }, "kjörorð": { "aliases": [ "motto", "mottoes" ], "label": "Kjörorð" }, "söngur": { "aliases": [ "anthem" ], "label": "Söngur" }, "söngur_hlekkur": { "aliases": [ "anthem_link" ], "label": "Hlekkur söngs" }, "kort": { "aliases": [ "mynd_kort", "image_map" ], "label": "Kort" }, "kort_stærð": { "aliases": [ "mapsize" ], "label": "Stærð korts" }, "kort_alt": { "aliases": [ "map_alt" ], "label": "Alt (kort)" }, "kort_texti": { "aliases": [ "map_caption" ], "label": "Texti korts" }, "kort1": { "aliases": [ "mynd_kort1", "image_map1" ], "label": "Kort 1" }, "kort_stærð1": { "aliases": [ "mapsize1" ], "label": "Stærð korts 1" }, "kort_alt1": { "aliases": [ "map_alt1" ], "label": "Alt (kort 1)" }, "kort_texti1": { "aliases": [ "map_caption1" ], "label": "Texti korts 1" }, "teiknibóla_kort": { "aliases": [ "pushpin_map" ], "label": "Teiknibólukort" }, "teiknibóla_kort_stærð": { "aliases": [ "pushpin_mapsize" ], "label": "Stærð teiknibólukorts" }, "teiknibóla_kort_alt": { "aliases": [ "pushpin_map_alt" ], "label": "Alt (teiknibólukort)" }, "teiknibóla_kort_texti": { "aliases": [ "pushpin_map_caption" ], "label": "Texti teiknibólukorts" }, "teiknibóla_merki": { "aliases": [ "pushpin_label" ], "label": "Merki teiknibólu" }, "teiknibóla_merki_staðsetning": { "aliases": [ "pushpin_label_position" ], "label": "Staðsetning merkis fyrir teiknibólu" }, "teiknibóla_utan": { "aliases": [ "pushpin_outside" ], "label": "Teiknibóla að utan" }, "teiknibóla_upphleypt": { "aliases": [ "pushpin_relief" ], "label": "Upphleypt teiknibólukort" }, "teiknibóla_mynd": { "aliases": [ "pushpin_image" ], "label": "Mynd sem teiknibóla" }, "teiknibóla_yfirborð": { "aliases": [ "pushpin_overlay" ], "label": "Yfirborð (teiknibólukort)" }, "hnit": { "aliases": [ "coordinates" ], "label": "Hnit" }, "hnit_nákvæm": { "aliases": [ "hnit_gerð", "coor_pinpoint", "coor_type" ], "label": "Nákvæm hnit" }, "hnit_neðan": { "aliases": [ "coordinates_footnotes" ], "label": "Hnit (neðanmálsgreinar)" }, "reitir_nafn": { "aliases": [ "grid_name" ], "label": "Nafn reita" }, "reitir_staðsetning": { "aliases": [ "grid_position" ], "label": "Staðsetning reita" }, "undirskipting_gerð": { "aliases": [ "subdivision_type" ], "label": "Gerð undirskiptingar" }, "undirskipting_nafn": { "aliases": [ "subdivision_name" ], "label": "Nafn undirskiptingar" }, "undirskipting_gerð1": { "aliases": [ "subdivision_type1" ], "label": "Gerð undirskiptingar #1" }, "undirskipting_nafn1": { "aliases": [ "subdivision_name1" ], "label": "Nafn undirskiptingar #1" }, "undirskipting_gerð2": { "aliases": [ "subdivision_type2" ], "label": "Gerð undirskiptingar #2" }, "undirskipting_nafn2": { "aliases": [ "subdivision_name2" ], "label": "Nafn undirskiptingar #2" }, "undirskipting_gerð3": { "aliases": [ "subdivision_type3" ], "label": "Gerð undirskiptingar #3" }, "undirskipting_nafn3": { "aliases": [ "subdivision_name3" ], "label": "Nafn undirskiptingar #3" }, "undirskipting_gerð4": { "aliases": [ "subdivision_type4" ], "label": "Gerð undirskiptingar #4" }, "undirskipting_nafn4": { "aliases": [ "subdivision_name4" ], "label": "Nafn undirskiptingar #4" }, "undirskipting_gerð5": { "aliases": [ "subdivision_type5" ], "label": "Gerð undirskiptingar #5" }, "undirskipting_nafn5": { "aliases": [ "subdivision_name5" ], "label": "Nafn undirskiptingar #5" }, "stofnun_titill": { "aliases": [ "established_title" ], "label": "Stofnun (titill)" }, "stofnun_dagsetning": { "aliases": [ "established_date" ], "label": "Stofnun (dagsetning)" }, "stofnun_titill1": { "aliases": [ "established_title1" ], "label": "Stofnun #1 (titill)" }, "stofnun_dagsetning1": { "aliases": [ "established_date1" ], "label": "Stofnun #1 (dagsetning)" }, "stofnun_titill2": { "aliases": [ "established_title2" ], "label": "Stofnun #2 (titill)" }, "stofnun_dagsetning2": { "aliases": [ "established_date2" ], "label": "Stofnun #2 (dagsetning)" }, "stofnun_titill3": { "aliases": [ "established_title3" ], "label": "Stofnun #3 (titill)" }, "stofnun_dagsetning3": { "aliases": [ "established_date3" ], "label": "Stofnun #3 (dagsetning)" }, "endalok_titill": { "aliases": [ "extinct_title" ], "label": "Endalok (titill)" }, "endalok_dagsetning": { "aliases": [ "extinct_date" ], "label": "Endalok (dagsetning)" }, "stofnandi": { "aliases": [ "founder" ], "label": "Stofnandi" }, "nefnd_eftir": { "aliases": [ "nefnt_eftir", "skírt_eftir", "named_for" ], "label": "Skírt eftir" }, "sæti": { "aliases": [ "seat" ], "label": "Sæti" }, "sæti_gerð": { "aliases": [ "seat_type" ], "label": "Tegund sætis" }, "hlutar_gerð": { "aliases": [ "parts_type" ], "label": "Gerð hluta" }, "hlutar_stíll": { "aliases": [ "parts_style" ], "label": "Stíll hluta" }, "hlutar": { "aliases": [ "hlutar" ], "label": "Hlutar" }, "p1": { "label": "P1" }, "stjórnarfar_neðan": { "aliases": [ "government_footnotes" ], "label": "Stjórnarfar (neðanmálsgreinar)" }, "stjórnarfar_gerð": { "aliases": [ "government_type" ], "label": "Gerð stjórnarfars" }, "stjórn": { "aliases": [ "governing_body" ], "label": "Stjórn" }, "leiðtogi_flokkur": { "aliases": [ "leader_party" ], "label": "Stjórnmálaflokkur leiðtoga" }, "leiðtogi_titill": { "aliases": [ "leader_title" ], "label": "Titill leiðtoga" }, "leiðtogi_nafn": { "aliases": [ "leader_name" ], "label": "Nafn leiðtoga" }, "leiðtogi_titill1": { "aliases": [ "leader_title1" ], "label": "Titill leiðtoga #1" }, "leiðtogi_nafn1": { "aliases": [ "leader_name1" ], "label": "Nafn leiðtoga #1" }, "leiðtogi_titill2": { "aliases": [ "leader_title2" ], "label": "Titill leiðtoga #2" }, "leiðtogi_nafn2": { "aliases": [ "leader_name2" ], "label": "Nafn leiðtoga #2" }, "heild_gerð": { "aliases": [ "total_type" ], "label": "Heild (gerð)" }, "flatarmál_neðan": { "aliases": [ "area_footnotes" ], "label": "Flatarmál (neðanmálsgreinar)" }, "flatarmál_heild_km2": { "aliases": [ "area_total_km2" ], "label": "Heildarflatarmál (km2)" }, "flatarmál_heild_ha": { "aliases": [ "area_total_ha" ], "label": "Heildarflatarmál (hektarar)" }, "flatarmál_land_km2": { "aliases": [ "area_land_km2" ], "label": "Flatarmál lands (km2)" }, "flatarmál_land_ha": { "aliases": [ "area_land_ha" ], "label": "Flatarmál lands (hektarar)" }, "flatarmál_vatn_km2": { "aliases": [ "area_water_km2" ], "label": "Flatarmál vatns (km2)" }, "flatarmál_vatn_ha": { "aliases": [ "area_water_ha" ], "label": "Flatarmál vatns (hektarar)" }, "flatarmál_vatn_prósenta": { "aliases": [ "area_water_percent" ], "label": "Flatarmál vatns (prósenta)" }, "flatarmál_þéttbýli_km2": { "aliases": [ "area_urban_km2" ], "label": "Flatarmál þéttbýlis (km2)" }, "flatarmál_þéttbýli_ha": { "aliases": [ "area_urban_ha" ], "label": "Flatarmál þéttbýlis (hektarar)" }, "flatarmál_dreifbýli_km2": { "aliases": [ "area_rural_km2" ], "label": "Flatarmál dreifbýlis (km2)" }, "flatarmál_dreifbýli_ha": { "aliases": [ "area_rural_ha" ], "label": "Flatarmál dreifbýlis (hektarar)" }, "flatarmál_stórborg_km2": { "aliases": [ "area_metro_km2" ], "label": "Flatarmál stórborgarsvæðis (km2)" }, "flatarmál_stórborg_ha": { "aliases": [ "area_metro_ha" ], "label": "Flatarmál stórborgarsvæðis (hektarar)" }, "flatarmál_sæti": { "aliases": [ "area_rank" ], "label": "Flatarmál (sæti)" }, "flatarmál_eyða1_titill": { "aliases": [ "area_blank1_title" ], "label": "Flatarmál (valfrjálst #1) (titill)" }, "flatarmál_eyða1_km2": { "aliases": [ "area_blank1_km2" ], "label": "Flatarmál (valfrjálst #1) (km2)" }, "flatarmál_eyða1_ha": { "aliases": [ "area_blank1_ha" ], "label": "Flatarmál (valfrjálst #1) (hektarar)" }, "flatarmál_eyða2_titill": { "aliases": [ "area_blank2_title" ], "label": "Flatarmál (valfrjálst #2) (titill)" }, "flatarmál_eyða2_km2": { "aliases": [ "area_blank2_km2" ], "label": "Flatarmál (valfrjálst #2) (km2)" }, "flatarmál_eyða2_ha": { "aliases": [ "area_blank2_ha" ], "label": "Flatarmál (valfrjálst #2) (hektarar)" }, "flatarmál_punktur": { "aliases": [ "area_note" ], "label": "Flatarmál (athugasemd)" }, "stærð_neðan": { "aliases": [ "dimensions_footnotes" ], "label": "Stærð (neðanmálsgreinar)" }, "lengd_km": { "aliases": [ "length_km" ], "label": "Lengd (km)" }, "breidd_km": { "aliases": [ "width_km" ], "label": "Breidd (km)" }, "hæð_neðan": { "aliases": [ "elevation_footnotes" ], "label": "Hæð yfir sjávarmáli (neðanmálsgreinar)" }, "hæð_m": { "aliases": [ "elevation_m" ], "label": "Hæð yfir sjávarmáli (metrar)" }, "hæð_hámark_neðan": { "aliases": [ "elevation_max_footnotes" ], "label": "Hæsti punktur yfir sjávarmáli (neðanmálsgreinar)" }, "hæð_hámark_m": { "aliases": [ "elevation_max_m" ], "label": "Hæsti punktur yfir sjávarmáli (metrar)" }, "hæð_hámark_sæti": { "aliases": [ "elevation_max_rank" ], "label": "Hæsti punktur yfir sjávarmáli (sæti)" }, "hæð_lágmark_neðan": { "aliases": [ "elevation_min_footnotes" ], "label": "Lægsti punktur yfir sjávarmáli (neðanmálsgreinar)" }, "hæð_lágmark_m": { "aliases": [ "elevation_min_m" ], "label": "Lægsti punktur yfir sjávarmáli (metrar)" }, "hæð_lágmark_sæti": { "aliases": [ "elevation_min_rank" ], "label": "Lægsti punktur yfir sjávarmáli (sæti)" }, "mannfjöldi_heild": { "aliases": [ "population_total" ], "label": "Heildarmannfjöldi" }, "mannfjöldi_frá_og_með": { "aliases": [ "mannfjöldi_frá", "population_as_of" ], "label": "Mannfjöldi frá og með" }, "mannfjöldi_neðan": { "aliases": [ "population_footnotes" ], "label": "Mannfjöldi (neðanmálsgreinar)" }, "mannfjöldi_þéttleiki_km2": { "aliases": [ "population_density_km2" ], "label": "Þéttleiki mannfjölda (km2)" }, "mannfjöldi_áætlun": { "aliases": [ "population_est" ], "label": "Áætlun mannfjölda" }, "mann_áætlun_frá_og_með": { "aliases": [ "mann_áætlun_frá", "pop_est_as_of" ], "label": "Áætlun mannfjölda frá og með" }, "mann_áætlun_neðan": { "aliases": [ "pop_est_footnotes" ], "label": "Áætlun mannfjölda (neðanmálsgreinar)" }, "mannfjöldi_þéttbýli": { "aliases": [ "population_urban" ], "label": "Mannfjöldi þéttbýlis" }, "mannfjöldi_þéttbýli_neðan": { "aliases": [ "population_urban_footnotes" ], "label": "Mannfjöldi þéttbýlis (neðanmálsgreinar)" }, "mannfjöldi_þéttleiki_þéttbýli_km2": { "aliases": [ "population_density_urban_km2" ], "label": "Þéttleiki mannfjölda í þéttbýli (km2)" }, "mannfjöldi_dreifbýli": { "aliases": [ "population_rural" ], "label": "Mannfjöldi dreifbýlis" }, "mannfjöldi_dreifbýli_neðan": { "aliases": [ "population_rural_footnotes" ], "label": "Mannfjöldi dreifbýlis (neðanmálsgreinar)" }, "mannfjöldi_þéttleiki_dreifbýli_km2": { "aliases": [ "population_density_rural_km2" ], "label": "Þéttleiki mannfjölda í dreifbýli (km2)" }, "mannfjöldi_stórborg": { "aliases": [ "population_metro" ], "label": "Mannfjöldi stórborgarsvæðis" }, "mannfjöldi_stórborg_neðan": { "aliases": [ "population_metro_footnotes" ], "label": "Mannfjöldi stórborgarsvæðis (neðanmálsgreinar)" }, "mannfjöldi_þéttleiki_stórborg_km2": { "aliases": [ "population_density_metro_km2" ], "label": "Þéttleiki mannfjölda á stórborgarsvæði (km2)" }, "mannfjöldi_sæti": { "aliases": [ "population_rank" ], "label": "Mannfjöldi (sæti)" }, "mannfjöldi_þéttleiki_sæti": { "aliases": [ "population_density_rank" ], "label": "Þéttleiki mannfjölda (sæti)" }, "mannfjöldi_eyða1_titill": { "aliases": [ "population_blank1_title" ], "label": "Mannfjöldi (valfrjálst #1) (titill)" }, "mannfjöldi_eyða1": { "aliases": [ "population_blank1" ], "label": "Mannfjöldi (valfrjálst #1)" }, "mannfjöldi_þéttleiki_eyða1_km2": { "aliases": [ "population_density_blank1_km2" ], "label": "Þéttleiki mannfjölda (valfrjálst #1) (km2)" }, "mannfjöldi_eyða2_titill": { "aliases": [ "population_blank2_title" ], "label": "Mannfjöldi (valfrjálst #2) (titill)" }, "mannfjöldi_eyða2": { "aliases": [ "population_blank2" ], "label": "Mannfjöldi (valfrjálst #2)" }, "mannfjöldi_þéttleiki_eyða2_km2": { "aliases": [ "population_density_blank2_km2" ], "label": "Þéttleiki mannfjölda (valfrjálst #2) (km2)" }, "mannfjöldi_heiti_íbúa": { "aliases": [ "population_demonym", "population_demonyms" ], "label": "Heiti íbúa" }, "mannfjöldi_punktur": { "aliases": [ "population_note" ], "label": "Mannfjöldi (athugasemd)" }, "lýðfræði_gerð1": { "aliases": [ "demographics_type1" ], "label": "Gerð lýðfræðis #1" }, "lýðfræði1_neðan": { "aliases": [ "demographics1_footnotes" ], "label": "Lýðfræði #1 (neðanmálsgreinar)" }, "lýðfræði1_titill1": { "aliases": [ "demographics1_title1" ], "label": "Lýðfræði #1 (titill 1)" }, "lýðfræði1_uppl1": { "aliases": [ "demographics1_info1" ], "label": "Lýðfræði #1 (upplýsingar 1)" }, "lýðfræði_gerð2": { "aliases": [ "demographics_type2" ], "label": "Gerð lýðfræðis #2" }, "lýðfræði2_neðan": { "aliases": [ "demographics2_footnotes" ], "label": "Lýðfræði #2 (neðanmálsgreinar)" }, "lýðfræði2_titill1": { "aliases": [ "demographics2_title1" ], "label": "Lýðfræði #2 (titill 1)" }, "lýðfræði2_uppl1": { "aliases": [ "demographics2_info1" ], "label": "Lýðfræði #2 (upplýsingar 1)" }, "tímabelti1": { "aliases": [ "tímabelti", "timezone1", "timezone" ], "label": "Tímabelti 1" }, "utc_hliðrun1": { "aliases": [ "utc_hliðrun", "utc_offset1", "utc_offset" ], "label": "Hliðrun máltíma 1" }, "tímabelti1_sumartími": { "aliases": [ "tímabelti_sumartími", "timezone1_DST", "timezone_DST" ], "label": "Tímabelti 1 (sumartími)" }, "utc_hliðrun1_sumartími": { "aliases": [ "utc_hliðrun_sumartími", "utc_offset1_DST", "utc_offset_DST" ], "label": "Hliðrun máltíma 1 (sumartími)" }, "tímabelti2": { "aliases": [ "timezone2" ], "label": "Tímabelti 2" }, "utc_hliðrun2": { "aliases": [ "utc_offset2" ], "label": "Hliðrun máltíma 2" }, "tímabelti2_sumartími": { "aliases": [ "timezone2_DST" ], "label": "Tímabelti 2 (sumartími)" }, "utc_hliðrun2_sumartími": { "aliases": [ "utc_offset2_DST" ], "label": "Hliðrun máltíma 2 (sumartími)" }, "póstnúmer_gerð": { "aliases": [ "postal_code_type" ], "label": "Gerð póstnúmers" }, "póstnúmer": { "aliases": [ "postal_code" ], "label": "Póstnúmer" }, "póstnúmer2_gerð": { "aliases": [ "postal2_code_type" ], "label": "Gerð póstnúmers 2" }, "póstnúmer2": { "aliases": [ "postal2_code" ], "label": "Póstnúmer 2" }, "svæðisnúmer": { "aliases": [ "area_code", "area_codes" ], "label": "Svæðisnúmer" }, "landkóði": { "aliases": [ "geocode" ], "label": "Landkóði" }, "iso_kóði": { "aliases": [ "iso_code" ], "label": "ISO kóði" }, "skráningarmerki_gerð": { "aliases": [ "registration_plate_type" ], "label": "Gerð skráningarmerkis" }, "skráningarmerki": { "aliases": [ "registration_plate" ], "label": "Skráningarmerki" }, "eyða_nafn_hluti1": { "aliases": [ "eyða_nafn", "blank_name_sec1", "blank_name" ], "label": "Nafn (valfrjálst) (hluti 1)" }, "eyða_uppl_hluti1": { "aliases": [ "eyða_uppl", "blank_info_sec1", "blank_info" ], "label": "Upplýsingar (valfrjálst) (hluti 1)" }, "eyða1_nafn_hluti1": { "aliases": [ "eyða1_nafn", "blank1_name_sec1", "blank1_name" ], "label": "Nafn (valfrjálst #1) (hluti 1)" }, "eyða1_uppl_hluti1": { "aliases": [ "eyða1_uppl", "blank1_info_sec1", "blank1_info" ], "label": "Upplýsingar (valfrjálst #1) (hluti 1)" }, "eyða2_nafn_hluti1": { "aliases": [ "eyða2_nafn", "blank2_name_sec1", "blank2_name" ], "label": "Nafn (valfrjálst #2) (hluti 1)" }, "eyða2_uppl_hluti1": { "aliases": [ "eyða2_uppl", "blank2_info_sec1", "blank2_info" ], "label": "Upplýsingar (valfrjálst #2) (hluti 1)" }, "eyða_nafn_hluti2": { "aliases": [ "blank_name_sec2" ], "label": "Nafn (valfrjálst) (hluti 2)" }, "eyða_uppl_hluti2": { "aliases": [ "blank_info_sec2" ], "label": "Upplýsingar (valfrjálst) (hluti 2)" }, "eyða1_nafn_hluti2": { "aliases": [ "blank1_name_sec2" ], "label": "Nafn (valfrjálst #1) (hluti 2)" }, "eyða1_uppl_hluti2": { "aliases": [ "blank1_info_sec2" ], "label": "Upplýsingar (valfrjálst #1) (hluti 2)" }, "eyða2_nafn_hluti2": { "aliases": [ "blank2_name_sec2" ], "label": "Nafn (valfrjálst #2) (hluti 2)" }, "eyða2_uppl_hluti2": { "aliases": [ "blank2_info_sec2" ], "label": "Upplýsingar (valfrjálst #2) (hluti 2)" }, "vefsíða": { "aliases": [ "website" ], "label": "Vefsíða" }, "module": { "label": "Module" }, "neðanmálsgreinar": { "aliases": [ "neðan", "footnotes" ], "label": "Neðanmálsgreinar" }, "hæð_staður": { "aliases": [ "elevation_point" ], "label": "Hæð yfir sjávarmáli (staðsetning)" }, "hæð_hámark_staður": { "aliases": [ "elevation_max_point" ], "label": "Hæsti punktur yfir sjávarmáli (staðsetning)" }, "hæð_lágmark_staður": { "aliases": [ "elevation_min_point" ], "label": "Lægsti punktur yfir sjávarmáli (staðsetning)" } }, "description": "Upplýsingasnið um byggðir", "paramOrder": [ "nafn", "nafn_í_eignarfalli", "nafn_opinbert", "nafn_á_frummáli", "nafn_á_frummáli_lang", "nafn_annað", "tegund_byggðar", "umritun_lang1", "umritun_lang1_gerð1", "umritun_lang1_uppl1", "umritun_lang1_gerð2", "umritun_lang1_uppl2", "umritun_lang1_gerð3", "umritun_lang1_uppl3", "umritun_lang2", "umritun_lang2_gerð1", "umritun_lang2_uppl1", "umritun_lang2_gerð2", "umritun_lang2_uppl2", "umritun_lang2_gerð3", "umritun_lang2_uppl3", "mynd", "mynd_stærð", "mynd_alt", "mynd_texti", "fáni", "fáni_stærð", "fáni_alt", "fáni_rammi", "fáni_hlekkur", "innsigli", "innsigli_stærð", "innsigli_alt", "innsigli_hlekkur", "innsigli_gerð", "skjaldarmerki", "skjaldarmerki_stærð", "skjaldarmerki_alt", "skjaldarmerki_hlekkur", "eyða_tákn", "eyða_tákn_stærð", "eyða_tákn_alt", "eyða_tákn_hlekkur", "eyða_tákn_gerð", "orðsifjar", "viðurnefni", "kjörorð", "söngur", "söngur_hlekkur", "kort", "kort_stærð", "kort_alt", "kort_texti", "kort1", "kort_stærð1", "kort_alt1", "kort_texti1", "teiknibóla_kort", "teiknibóla_kort_stærð", "teiknibóla_kort_alt", "teiknibóla_kort_texti", "teiknibóla_merki", "teiknibóla_merki_staðsetning", "teiknibóla_utan", "teiknibóla_upphleypt", "teiknibóla_mynd", "teiknibóla_yfirborð", "hnit", "hnit_nákvæm", "hnit_neðan", "reitir_nafn", "reitir_staðsetning", "undirskipting_gerð", "undirskipting_nafn", "undirskipting_gerð1", "undirskipting_nafn1", "undirskipting_gerð2", "undirskipting_nafn2", "undirskipting_gerð3", "undirskipting_nafn3", "undirskipting_gerð4", "undirskipting_nafn4", "undirskipting_gerð5", "undirskipting_nafn5", "stofnun_titill", "stofnun_dagsetning", "stofnun_titill1", "stofnun_dagsetning1", "stofnun_titill2", "stofnun_dagsetning2", "stofnun_titill3", "stofnun_dagsetning3", "endalok_titill", "endalok_dagsetning", "stofnandi", "nefnd_eftir", "sæti", "sæti_gerð", "hlutar_gerð", "hlutar_stíll", "hlutar", "p1", "stjórnarfar_neðan", "stjórnarfar_gerð", "stjórn", "leiðtogi_flokkur", "leiðtogi_titill", "leiðtogi_nafn", "leiðtogi_titill1", "leiðtogi_nafn1", "leiðtogi_titill2", "leiðtogi_nafn2", "heild_gerð", "flatarmál_neðan", "flatarmál_heild_km2", "flatarmál_heild_ha", "flatarmál_land_km2", "flatarmál_land_ha", "flatarmál_vatn_km2", "flatarmál_vatn_ha", "flatarmál_vatn_prósenta", "flatarmál_þéttbýli_km2", "flatarmál_þéttbýli_ha", "flatarmál_dreifbýli_km2", "flatarmál_dreifbýli_ha", "flatarmál_stórborg_km2", "flatarmál_stórborg_ha", "flatarmál_sæti", "flatarmál_eyða1_titill", "flatarmál_eyða1_km2", "flatarmál_eyða1_ha", "flatarmál_eyða2_titill", "flatarmál_eyða2_km2", "flatarmál_eyða2_ha", "flatarmál_punktur", "stærð_neðan", "lengd_km", "breidd_km", "hæð_neðan", "hæð_m", "hæð_staður", "hæð_hámark_neðan", "hæð_hámark_m", "hæð_hámark_staður", "hæð_hámark_sæti", "hæð_lágmark_neðan", "hæð_lágmark_m", "hæð_lágmark_staður", "hæð_lágmark_sæti", "mannfjöldi_heild", "mannfjöldi_frá_og_með", "mannfjöldi_neðan", "mannfjöldi_þéttleiki_km2", "mannfjöldi_áætlun", "mann_áætlun_frá_og_með", "mann_áætlun_neðan", "mannfjöldi_þéttbýli", "mannfjöldi_þéttbýli_neðan", "mannfjöldi_þéttleiki_þéttbýli_km2", "mannfjöldi_dreifbýli", "mannfjöldi_dreifbýli_neðan", "mannfjöldi_þéttleiki_dreifbýli_km2", "mannfjöldi_stórborg", "mannfjöldi_stórborg_neðan", "mannfjöldi_þéttleiki_stórborg_km2", "mannfjöldi_sæti", "mannfjöldi_þéttleiki_sæti", "mannfjöldi_eyða1_titill", "mannfjöldi_eyða1", "mannfjöldi_þéttleiki_eyða1_km2", "mannfjöldi_eyða2_titill", "mannfjöldi_eyða2", "mannfjöldi_þéttleiki_eyða2_km2", "mannfjöldi_heiti_íbúa", "mannfjöldi_punktur", "lýðfræði_gerð1", "lýðfræði1_neðan", "lýðfræði1_titill1", "lýðfræði1_uppl1", "lýðfræði_gerð2", "lýðfræði2_neðan", "lýðfræði2_titill1", "lýðfræði2_uppl1", "tímabelti1", "utc_hliðrun1", "tímabelti1_sumartími", "utc_hliðrun1_sumartími", "tímabelti2", "utc_hliðrun2", "tímabelti2_sumartími", "utc_hliðrun2_sumartími", "póstnúmer_gerð", "póstnúmer", "póstnúmer2_gerð", "póstnúmer2", "svæðisnúmer", "landkóði", "iso_kóði", "skráningarmerki_gerð", "skráningarmerki", "eyða_nafn_hluti1", "eyða_uppl_hluti1", "eyða1_nafn_hluti1", "eyða1_uppl_hluti1", "eyða2_nafn_hluti1", "eyða2_uppl_hluti1", "eyða_nafn_hluti2", "eyða_uppl_hluti2", "eyða1_nafn_hluti2", "eyða1_uppl_hluti2", "eyða2_nafn_hluti2", "eyða2_uppl_hluti2", "vefsíða", "module", "neðanmálsgreinar" ], "format": "block" } </templatedata> {{collapse bottom}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[Flokkur:Landafræðisnið]] [[Flokkur:Upplýsingasnið]] }}</includeonly> crc7q4w1ktqoto90v952dkf0ntg7ryl 1 178082 1977419 1844085 2026-09-03T00:28:56Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Spjall:Friðrik 10.]] 1977419 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Spjall:Friðrik 10.]] 7fduani2fg4jf0lopl4x35t1rqvbyds 0 178724 1977365 1959131 2026-09-02T13:53:00Z Haskaseason 96725 Bætti við lögum 1977365 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Darri (Háski) | mynd = Haski 2024.png | mynd_texti = Darri, 2024 | fæðingarnafn = Darri Tryggvason | fæðingarstaður = | önnur_nöfn = | uppruni = [[Hafnarfjörður]], Ísland | starf = {{Hlist|Tónlistarmaður|pródúsent}} | ár = 2019–í dag | maki = | börn = | foreldrar = | ættingjar = | stefna = {{Hlist|[[Rapp]]|[[Popptónlist|popp]]}} | hljóðfæri = | útgefandi = | samvinna = | meðlimur_í = | áður_meðlimur_í = | vefsíða = }} '''Háski''' er íslenskur popptónlistarmaður og pródúsent. Háski hóf feril sinn með útgáfu laga þar sem hann samplaði fyndnar klippur úr íslensku menningarlífi og setti í dansvæna útsetningu. Meðal fyrstu laga hans voru ''Djamma um helgar'', ''Hátt enni'' og fleiri svipuð „remix“ lög. Í kjölfarið fór hann að semja frumsamin lög og sló í gegn með lögunum ''Hvert ertu að fara?'', ''Drive'', ''FRELSI'' og ''Besta party ever'', sem hafa notið mikilla vinsælda á Íslandi. Hann hefur skapað sér sérstöðu með blöndu af popp-, raf- og danstónlist. == Útgefið efni == === Smáskífur === * 2018 - „I Like“ * 2018 - „Bolti nr. 5“ * 2019 - „Djamma um helgar“ * 2019 - „Bjargaðu mér Háski“ * 2019 - „Hátt enni“ * 2020 - „Kveikja í mér“ * 2020 - „Eftirpartý“ * 2020 - „Bestur“ * 2021 - „Erfiður í dalnum“ * 2022 - „Drive“ (ásamt [[Séra Bjössi|Séra Bjössa]]) * 2022 - „Einn Háski“ * 2022 - „Helgarfrí“ * 2023 - „Ofvirkur“ * 2023 - „Án þín“ (Remix) * 2023 - „Besta Party Ever“ (ásamt Lil Curly) * 2023 - „Hausinn fór á milljón“ (ásamt Séra Bjössa) * 2024 - „Hvert ertu að fara?“ (ásamt [[PATRi!K]]) * 2024 - „HÁSKASEASON" * 2024 - „Valdi þig" * 2025 - „FRELSI" (ásamt Luigi) * 2025 - „Baby Hvað Viltu?" (ásamt Lil Curly) * 2025 - „EINMANA" (ásamt Egil Breka) * 2026 - „Leikir" * 2026 - „Naggar" (ásamt Séra Bjössa og REA) * 2026 - „B*tch" (ásamt Séra Bjössa og REA) * 2026 - „Hærra" (ásamt Séra Bjössa og REA) * 2026 - „Væntanlega" (ásamt Lil Curly og Curly FM) [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] 6w631yrv1w01vhebhq1ftmvcyhl179v 1977366 1977365 2026-09-02T13:53:56Z Haskaseason 96725 1977366 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | heiti = Darri (Háski) | mynd = Haski 2024.png | mynd_texti = Háski, 2024 | fæðingarnafn = Darri Tryggvason | fæðingarstaður = | önnur_nöfn = | uppruni = [[Hafnarfjörður]], Ísland | starf = {{Hlist|Tónlistarmaður|pródúsent}} | ár = 2019–í dag | maki = | börn = | foreldrar = | ættingjar = | stefna = {{Hlist|[[Rapp]]|[[Popptónlist|popp]]}} | hljóðfæri = | útgefandi = | samvinna = | meðlimur_í = | áður_meðlimur_í = | vefsíða = }} '''Háski''' er íslenskur popptónlistarmaður og pródúsent. Háski hóf feril sinn með útgáfu laga þar sem hann samplaði fyndnar klippur úr íslensku menningarlífi og setti í dansvæna útsetningu. Meðal fyrstu laga hans voru ''Djamma um helgar'', ''Hátt enni'' og fleiri svipuð „remix“ lög. Í kjölfarið fór hann að semja frumsamin lög og sló í gegn með lögunum ''Hvert ertu að fara?'', ''Drive'', ''FRELSI'' og ''Besta party ever'', sem hafa notið mikilla vinsælda á Íslandi. Hann hefur skapað sér sérstöðu með blöndu af popp-, raf- og danstónlist. == Útgefið efni == === Smáskífur === * 2018 - „I Like“ * 2018 - „Bolti nr. 5“ * 2019 - „Djamma um helgar“ * 2019 - „Bjargaðu mér Háski“ * 2019 - „Hátt enni“ * 2020 - „Kveikja í mér“ * 2020 - „Eftirpartý“ * 2020 - „Bestur“ * 2021 - „Erfiður í dalnum“ * 2022 - „Drive“ (ásamt [[Séra Bjössi|Séra Bjössa]]) * 2022 - „Einn Háski“ * 2022 - „Helgarfrí“ * 2023 - „Ofvirkur“ * 2023 - „Án þín“ (Remix) * 2023 - „Besta Party Ever“ (ásamt Lil Curly) * 2023 - „Hausinn fór á milljón“ (ásamt Séra Bjössa) * 2024 - „Hvert ertu að fara?“ (ásamt [[PATRi!K]]) * 2024 - „HÁSKASEASON" * 2024 - „Valdi þig" * 2025 - „FRELSI" (ásamt Luigi) * 2025 - „Baby Hvað Viltu?" (ásamt Lil Curly) * 2025 - „EINMANA" (ásamt Egil Breka) * 2026 - „Leikir" * 2026 - „Naggar" (ásamt Séra Bjössa og REA) * 2026 - „B*tch" (ásamt Séra Bjössa og REA) * 2026 - „Hærra" (ásamt Séra Bjössa og REA) * 2026 - „Væntanlega" (ásamt Lil Curly og Curly FM) [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] pucd49cachxvd4p7256ryrbyfqcg139 10 182052 1977405 1908842 2026-09-02T22:16:42Z Nipas2 54688 1977405 wikitext text/x-wiki [[UMFS Dalvík|Dalvík]]<noinclude> [[Flokkur:liðasnið|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 93d90b3te80etz1wir22qv9r1fabkue 0 183506 1977362 1970292 2026-09-02T13:27:03Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977362 wikitext text/x-wiki [[File:EurovisionParticipants.svg|thumb|300px|right|Þátttaka síðan 1956: {{legend|#22b14c|Tók þátt einu sinni eða oftar}} {{legend|#ffc20e|Tók aldrei þátt, en hefur þátttökurétt}} {{legend|#d40000|Ætlaði að taka þátt, en hætti við}} {{legend|#00ff00|Tók þátt sem hluti af öðru landi, en aldrei sem sjálfstætt ríki}}]] Sjónvarpsstöðvar frá fimmtíu og þremum löndum hafa tekið þátt í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] síðan það hófst 1956, með sigurvegara frá tuttugu og sjö löndum. Keppnin, sem er skipulögð af [[Samband evrópskra sjónvarpsstöðva|Sambandi evrópskra sjónvarpsstöðva]] (EBU) er haldin árlega af aðildarfélögum sem keppa um að vera í forsvari fyrir sín lönd. Sjónvarpsstöðvarnar senda lög sem eru flutt í beinni af flytjandanum sem þeir hafa valið og halda atkvæðagreiðslu til að ákvarða sigurlag keppnarinnar. == Þátttakendur == Eftirfarandi tafla skráir þau lönd sem hafa tekið þátt í keppninni einu sinni eða oftar, til 2026. Fyrirhugaðir þátttakendur fyrir {{escyr|2020||2020 keppnina}} og lögin sem komust ekki í gegnum undankeppnina {{escyr|1993}} eða {{escyr|1996}} eru ekki talin með. {| class="wikitable" |- |+ Töfluskýringar |- | style="text-align:center; background-color:#DCDCDC;" | † | Óvirk{{snd}}lönd sem hafa tekið þátt en tóku ekki þátt í síðustu keppni, eða munu ekki vera í næstu keppni |- | style="text-align:center; background-color:#DCDCFF;" | ◇ | Ógjaldgeng{{snd}}lönd þar sem sjónvarpsstöðin er ekki lengur hluti af EBU og geta því ekki tekið þátt |- | style="text-align:center; background-color:#FFCCCC;" | ‡ | Fyrri{{snd}}lönd sem hafa tekið þátt en eru ekki lengur til |} {|class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- ! scope="col" | Land ! scope="col" class="unsortable" | Sjónvarpsstöð<ref>{{Cite web|website=Eurovision.tv|url=http://www.eurovision.tv/page/history/country|title=History by country|access-date=2021-05-31|archive-date=1 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701053143/http://www.eurovision.tv/page/history/country|url-status=live}}</ref> ! scope="col" | Frumraun ! scope="col" | Síðasta þátttaka ! scope="col" | Þátttökur <!-- Update the column by +1 entry, once the particular contest has ended - NOT beforehand. --> ! scope="col" | Úrslit ! scope="col" class="unsortable" | Fjöldi skipta í úrslitum<!-- Refers to how many times they qualified out of the total semifinals they competed in total. (Example: Ukraine will have 12/12, and Andorra will have 0/6) --> ! scope="col" | Hlutfall þátttöku í úrslitum ! scope="col" | Síðasta þátttaka í úrslitum ! scope="col" | Sigrar ! scope="col" | Síðasti sigur |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Albanía}} | style="text-align:left;" | [[RTSH]] | {{Escyr|2004}} | {{Escyr|2026}} | 22 | 13 | 12/21 | {{pct|12|21}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- style="background-color:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Andorra}} † | style="text-align:left;" | [[Ràdio i Televisió d'Andorra|RTVA]] | {{Escyr|2004}} | {{Escyr|2009}} | 6 | 0 | 0/6 | {{pct|0|6}} | data-sort-value="0" | N/A | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Armenía}} | style="text-align:left;" | [[Public Television Company of Armenia|AMPTV]] | {{Escyr|2006}} | {{Escyr|2026}} | 18 | 14 | 13/17 | {{pct|13|17}} | {{Escyr|2025}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Ástralía}} | style="text-align:left;" | [[Special Broadcasting Service|SBS]] | {{Escyr|2015}} | {{Escyr|2026}} | 11 | 8 | 7/10 | {{pct|7|10}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Austurríki}} | style="text-align:left;" | [[ORF]] | {{Escyr|1957}} | {{Escyr|2026}} | 57 | 51 | 8/15 | {{pct|8|15}} | {{Escyr|2026}} | 3 | {{Escyr|2025}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Aserbaísjan}} | style="text-align:left;" | [[İctimai Television|İTV]] | {{escyr|2008}} | {{Escyr|2026}} | 18 | 13 | 12/17 | {{pct|12|17}} | {{Escyr|2022}} | 1 | {{Escyr|2011}} |- style="background-color:#DCDCFF;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Hvíta-Rússland}} ◇ | style="text-align:left;" | [[Belteleradio|BTRC]] | {{Escyr|2004}} | {{Escyr|2019}} | 16 | 6 | 6/16 | {{pct|6|16}} | {{Escyr|2019}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Belgía}}{{efn|[[Flæmingjaland|Flæmingja]] og [[Vallónía|Vallónsku]] sjónvarpsstöðvarnar skiptast á þátttöku í keppninni sem Belgía, þar sem báðar sjónvarpsstöðvarnar hafa sýningarrétt.}} | style="text-align:left;" | [[RTBF]]{{efn|Síðan 1978, áður var í forsvari {{lang|fr|Institut national belge de radiodiffusion|i=no}} (INR; 1956–1960) og {{lang|fr|Radio-Télévision Belge|i=no}} (RTB; 1961–1977).}} / [[Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie|VRT]]{{efn|Síðan 1998, áður var í forsvari {{lang|nl|Nationaal Instituut voor de Radio-omroep|i=no}} (NIR; 1956–1960), {{lang|nl|Belgische Radio- en Televisieomroep|i=no}} (BRT; 1961–1990), and {{lang|nl|Belgische Radio- en Televisieomroep Nederlandstalige Uitzendingen|i=no}} (BRTN; 1991–1997).}} | {{Escyr|1956}} | {{Escyr|2026}} | 67 | 55 | 9/21 | {{pct|9|21}} | {{Escyr|2026}} | 1 | {{Escyr|1986}} |- style="background-color:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Bosnía og Hersegóvína}} † | style="text-align:left;" | [[Radio and Television of Bosnia and Herzegovina|BHRT]]{{efn|Síðan 2005, áður var í forsvari Radio Television of Bosnia and Herzegovina (RTVBiH; 1993–2000) og the Public Broadcasting Service of Bosnia and Herzegovina (PBSBiH; 2001–2004).}} | {{escyr|1993}} | {{Escyr|2016}} | 19 | 18 | 7/8 | {{pct|7|8}} | {{Escyr|2012}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Búlgaría}} | style="text-align:left;" | [[Bulgarian National Television|BNT]] | {{Escyr|2005}} | {{Escyr|2026}} | 15 | 6 | 6/15 | {{pct|6|15}} | {{Escyr|2026}} | 1 | {{Escyr|2026}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Kanada}} | style="text-align:left;" | [[Canadian broadcasting corporation|CBC]] | {{Escyr|2027}} | {{Escyr|2027}} | 0 | 0 | 0/0 | {{pct|0|10}} | {{Escyr|N/A}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Króatía}} | style="text-align:left;" | [[Croatian Radiotelevision|HRT]] | {{Escyr|1993}} | {{Escyr|2026}} | 31 | 21 | 9/19 | {{pct|9|19}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Kýpur}} | style="text-align:left;" | [[Cyprus Broadcasting Corporation|CyBC]] | {{Escyr|1981}} | {{Escyr|2026}} | 42 | 34 | 12/20 | {{pct|12|20}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Tékkland}}{{efn|name="Czechia"|Tók þátt sem '''Lýðveldið Tékkland''' þangað til 2022.}} | style="text-align:left;" | [[Czech Television|ČT]] | {{Escyr|2007}} | {{Escyr|2026}} | 14 | 6 | 6/14 | {{pct|6|14}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Danmörk}} | style="text-align:left;" | [[DR]] | {{Escyr|1957}} | {{Escyr|2026}} | 54 | 46 | 12/20 | {{pct|12|20}} | {{Escyr|2026}} | 3 | {{Escyr|2013}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Eistland}} | style="text-align:left;" | [[Eesti Rahvusringhääling|ERR]]{{efn|Síðan 2008, áður var í forsvari {{lang|et|[[Eesti Televisioon]]|i=unset}} (ETV) milli 1993 og 2007.}} | {{Escyr|1994}} | {{Escyr|2026}} | 31 | 19 | 11/22 | {{pct|11|22}} | {{Escyr|2025}} | 1 | {{Escyr|2001}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Finnland}} | style="text-align:left;" | [[Yle]] | {{Escyr|1961}} | {{Escyr|2026}} | 59 | 51 | 13/21 | {{pct|13|21}} | {{Escyr|2026}} | 1 | {{Escyr|2006}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Frakkland}} | style="text-align:left;" | {{lang|fr|[[France Télévisions]]|i=no}}{{efn|Síðan 2001, áður var í forsvari {{lang|fr|[[Radiodiffusion-Télévision Française]]|i=no}} (RTF; 1956–1964), {{lang|fr|[[Office de Radiodiffusion Télévision Française]]|i=no}} (ORTF; 1965–1974), {{lang|fr|[[TF1|Télévision Française 1]]|i=no}} (TF1; 1975–1981), {{lang|fr|[[France 2|Antenne 2]]|i=no}} (1983–1992), og {{lang|fr|[[France Télévisions|France Télévision]]|i=no}} (1993–2000).}} | {{Escyr|1956}} | {{Escyr|2026}} | 67 | 67 | colspan="2" | Sjálfvirkt í gegnum undankeppni{{efn|name="automatic"|Eitt af „Stóru Fimm“ löndunum.}} | {{Escyr|2026}} | 5 | {{Escyr|1977}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Georgía}} | style="text-align:left;" | [[Georgian Public Broadcasting|GPB]] | {{Escyr|2007}} | {{Escyr|2026}} | 18 | 8 | 8/18 | {{pct|8|18}} | {{Escyr|2024}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Þýskaland}} | style="text-align:left;" | [[ARD (sjónvarpsstöð)|ARD]] ([[Norddeutscher Rundfunk|NDR]]){{efn|Ábyrgð þátttöku [[ARD (sjónvarpsstöð)|ARD]] liggur hjá aðildarfélögum þess og hefur skipst meðal þeirra í gegnum árin. Sjá [[Þýskaland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]].}} | {{Escyr|1956}} | {{Escyr|2026}} | 68 | 68 | colspan="2" | Sjálfvirkt í gegnum undankeppni{{efn|name="automatic"}} | {{Escyr|2026}} | 2 | {{Escyr|2010}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Grikkland}} | style="text-align:left;" | [[Hellenic Broadcasting Corporation|ERT]]{{efn|Í forsvari var [[National Radio Television Foundation]] (EIRT) 1974 og [[New Hellenic Radio, Internet and Television]] (NERIT) 2014 og 2015.}} | {{Escyr|1974}} | {{Escyr|2026}} | 46 | 43 | 16/19 | {{pct|16|19}} | {{Escyr|2026}} | 1 | {{Escyr|2005}} |- style="background-color:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Ungverjaland}} † | style="text-align:left;" | [[MTVA (Ungverjaland)|MTVA]]{{efn|Síðan 2011; áður var í forsvari {{lang|hu|[[Magyar Televízió]]|i=unset}} milli 1993 og 2010}} | {{Escyr|1994}} | {{Escyr|2019}} | 17 | 14 | 10/13 | {{pct|10|13}} | {{Escyr|2018}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Ísland}} † | style="text-align:left;" | [[RÚV]] | {{Escyr|1986}} | {{Escyr|2025}} | 37 | 28 | 11/20 | {{pct|11|20}} | {{Escyr|2025}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Írland}} † | style="text-align:left;" | [[RTÉ]]{{efn|Síðan 2010, áður var í forsvari {{lang|ga|Radio Éireann|i=no}} (RÉ) in 1965 and 1966, and {{lang|ga|Radio Telefís Éireann|i=no}} (RTÉ) milli 1967 og 2009.}} | {{Escyr|1965}} | {{Escyr|2025}} | 58 | 46 | 7/19 | {{pct|7|19}} | {{Escyr|2024}} | 7 | {{Escyr|1996}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Ísrael}} | style="text-align:left;" | [[Israeli Public Broadcasting Corporation|IPBC]]{{efn|Síðan 2018, áður var í forsvari the [[Israel Broadcasting Authority]] (IBA) milli 1973 og 2017.}} | {{Escyr|1973}} | {{Escyr|2026}} | 48 | 41 | 13/20 | {{pct|13|20}} | {{Escyr|2026}} | 4 | {{Escyr|2018}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Ítalía}} | style="text-align:left;" | [[RAI]] | {{Escyr|1956}} | {{Escyr|2026}} | 50 | 50 | colspan="2" | Sjálfvirkt í gegnum undankeppni{{efn|name="automatic"}} | {{Escyr|2026}} | 3 | {{Escyr|2021}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Lettland}} | style="text-align:left;" | [[Latvijas Televīzija|LTV]] | {{Escyr|2000}} | {{Escyr|2026}} | 26 | 12 | 7/21 | {{pct|7|21}} | {{Escyr|2025}} | 1 | {{Escyr|2002}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Litáen}} | style="text-align:left;" | [[Lithuanian National Radio and Television|LRT]] | {{Escyr|1994}} | {{Escyr|2026}} | 26 | 19 | 14/21 | {{pct|14|21}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Lúxemborg}} | style="text-align:left;" | [[RTL (Lúxemborg)|RTL]]{{efn|Síðan 2024, áður var í forsvari the {{lang|fr|Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion|i=no}} (CLT) milli 1956 og 1993.}} | {{Escyr|1956}} | {{Escyr|2026}} | 40 | 40 | 2/3 | {{pct|2|3}} | {{Escyr|2025}} | 5 | {{Escyr|1983}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Malta}} | style="text-align:left;" | [[Public Broadcasting Services|PBS]]{{efn|Síðan 1991, áður var í forsvari the Maltese Broadcasting Authority (MBA) milli 1971 og 1975.}} | {{Escyr|1971}} | {{Escyr|2026}} | 38 | 28 | 10/20 | {{pct|10|20}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Moldóva}} | style="text-align:left;" | [[Teleradio-Moldova|TRM]] | {{Escyr|2005}} | {{Escyr|2026}} | 20 | 14 | 13/19 | {{pct|13|19}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- style="background-color:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Mónakó}} † | style="text-align:left;" | [[TMC (sjónvarpsstöð)|TMC]]{{efn|Milli 1959 og 2006. [[TVMonaco]] (TVM) er núverandi EBU meðlimur landsins, getur því ekki tekið þátt í keppninni.}} | {{Escyr|1959}} | {{Escyr|2006}} | 24 | 21 | 0/3 | {{pct|0|3}} | {{Escyr|1979}} | 1 | {{Escyr|1971}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Svartfjallaland}} | style="text-align:left;" | [[Radio and Television of Montenegro|RTCG]] | {{Escyr|2007}} | {{Escyr|2026}} | 14 | 2 | 2/14 | {{pct|2|14}} | {{Escyr|2015}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- style="background-color:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Marokkó}} † | style="text-align:left;" | RTM{{efn|Í forsvari {{lang|fr|Radiodiffusion-Télévision Marocaine|i=no}} (RTM) 1980. {{lang|fr|[[Société Nationale de Radiodiffusion et de Télévision]]|i=no}} (SNRT) er núverandi EBU meðlimur landsins, getur því ekki tekið þátt í keppninni.}} | colspan="2" | {{Escyr|1980}} | 1 | 1 | colspan="2" | N/A | {{Escyr|1980}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Holland}} † | style="text-align:left;" | [[AVROTROS]]{{efn|Síðan 2014, áður var í forsvari {{lang|nl|[[Nederlandse Televisie Stichting]]|i=unset}} (NTS; 1956–1969), {{lang|nl|[[Nederlandse Omroep Stichting]]|i=unset}} (NOS; 1970–2009), og {{lang|nl|[[TROS|Televisie Radio Omroep Stichting]]|i=unset}} (TROS; 2010–2013).}} | {{Escyr|1956}} | {{Escyr|2025}} | 65 | 54{{efn|Þátttakan árið 2024 komst í gegnum undankeppnina en var fjarlægð vegna vandkvæða baksviðs. Landið hélt rétti sínum til kosningar í lokakeppninni.|name="2024DQ"}} | 10/20{{Efn|name="2024DQ"}} | {{pct|10|20}} | {{Escyr|2025}} | 5 | {{Escyr|2019}} |- style="background-color:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Norður-Makedónía}}{{efn|name="FYROM"|Tók þátt sem '''F.Y.R. Macedonia''' þangað til 2019.}} † | style="text-align:left;" | [[Macedonian Radio Television|MRT]] | {{Escyr|1998}} | {{Escyr|2022}} | 21 | 9 | 6/18 | {{pct|6|18}} | {{Escyr|2019}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Noregur}} | style="text-align:left;" | [[NRK]] | {{Escyr|1960}} | {{Escyr|2026}} | 64 | 61 | 16/19 | {{pct|16|19}} | {{Escyr|2026}} | 3 | {{Escyr|2009}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Pólland}} | style="text-align:left;" | [[Telewizja Polska|TVP]] | {{Escyr|1994}} | {{Escyr|2026}} | 28 | 18 | 9/19 | {{pct|9|19}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Portúgal}} | style="text-align:left;" | [[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]]{{efn|Síðan 2004, áður var í forsvari {{lang|pt|Radiotelevisão Portuguesa|i=no}} (RTP; 1964–2003).}} | {{Escyr|1964}} | {{Escyr|2026}} | 57 | 47 | 9/19 | {{pct|9|19}} | {{Escyr|2025}} | 1 | {{Escyr|2017}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Rúmenía}} | style="text-align:left;" | [[Romanian Television|TVR]] | {{Escyr|1994}} | {{Escyr|2026}} | 24 | 20 | 12/16 | {{pct|12|16}} | {{Escyr|2026}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- style="background-color:#DCDCFF;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Rússland}} ◇ | style="text-align:left;" | [[All-Russia State Television and Radio Broadcasting Company|RTR]] / [[Channel One Russia|C1R]]{{efn|RTR og C1R skiptust á þátttöku fyrir keppnina.}} | {{Escyr|1994}} | {{Escyr|2021}} | 23 | 22 | 11/12 | {{pct|11|12}} | {{Escyr|2021}} | 1 | {{Escyr|2008}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|San Marínó}} | style="text-align:left;" | [[San Marino RTV|SMRTV]] | {{escyr|2008}} | {{Escyr|2026}} | 16 | 4 | 4/16 | {{pct|4|16}} | {{Escyr|2025}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Serbía}} | style="text-align:left;" | [[Radio Television of Serbia|RTS]] | {{Escyr|2007}} | {{Escyr|2026}} | 18 | 14 | 13/17 | {{pct|13|17}} | {{Escyr|2026}} | 1 | {{Escyr|2007}} |- style="background-color:#FFCCCC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Serbía og Svartfjallaland}} ‡ | style="text-align:left;" | [[Udruženje javnih radija i televizija|UJRT]] | {{Escyr|2004}} | {{Escyr|2005}} | 2 | 2 | 1/1 | {{pct|1|1}} | {{Escyr|2005}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- style="background-color:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Slóvakía}} † | style="text-align:left;" | [[Radio and Television of Slovakia|RTVS]]{{efn|2011 og 2012; áður í forsvari {{lang|sk|[[Slovenská televízia]]|i=unset}} (STV) milli 1994 og 2010. {{lang|sk|[[Slovak Television and Radio|Slovenská televízia a rozhlas]]|i=unset}} (STVR) er núverandi EBU meðlimur landsins, getur því ekki tekið þátt í keppninni.}} | {{Escyr|1994}} | {{Escyr|2012}} | 7 | 3 | 0/4 | {{pct|0|4}} | {{Escyr|1998}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Slóvenía}} † | style="text-align:left;" | [[Radiotelevizija Slovenija|RTVSLO]] | {{Escyr|1993}} | {{Escyr|2025}} | 30 | 17 | 8/21 | {{pct|8|21}} | {{Escyr|2024}} | 0 | data-sort-value="0" | N/A |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Spánn}} † | style="text-align:left;" | [[RTVE]]{{efn|Síðan 2007, áður var í forsvari {{lang|es|[[Televisión Española]]|i=unset}} (TVE) milli 1961 og 2006.}} | {{Escyr|1961}} | {{Escyr|2025}} | 63 | 63 | colspan="2" | Sjálfvirkt í gegnum undankeppni{{efn|name="automatic"}} | {{Escyr|2025}} | 2 | {{Escyr|1969}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Svíþjóð}} | style="text-align:left;" | [[Sveriges Television|SVT]]{{efn|Síðan 1980, áður var í forsvari {{lang|sv|[[Sveriges Radio]]|i=unset}} (SR) milli 1958 og 1979.}} | {{Escyr|1958}} | {{Escyr|2026}} | 65 | 64 | 15/16 | {{pct|15|16}} | {{Escyr|2026}} | 7 | {{Escyr|2023}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Sviss}} | style="text-align:left;" | [[Swiss Broadcasting Corporation|SRG SSR]] | {{Escyr|1956}} | {{Escyr|2026}} | 65 | 53 | 9/21 | {{pct|9|21}} | {{Escyr|2025}} | 3 | {{Escyr|2024}} |- style="background-color:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Tyrkland}} † | style="text-align:left;" | [[Turkish Radio and Television Corporation|TRT]] | {{Escyr|1975}} | {{Escyr|2012}} | 34 | 33 | 6/7 | {{pct|6|7}} | {{Escyr|2012}} | 1 | {{Escyr|2003}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Úkraína}} | style="text-align:left;" | [[Suspilne|UA:PBC]]{{efn|Síðan 2017, áður var í forsvari the National Television Company of Ukraine (NTU) milli 2003 og 2016.}} | {{Escyr|2003}} | {{Escyr|2026}} | 21 | 21 | 16/16 | {{pct|16|16}} | {{Escyr|2026}} | 3 | {{Escyr|2022}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Bretland}} | style="text-align:left;" | [[BBC]] | {{Escyr|1957}} | {{Escyr|2026}} | 67 | 67 | colspan="2" | Sjálfvirkt í gegnum undankeppni{{efn|name="automatic"}} | {{Escyr|2026}} | 5 | {{Escyr|1997}} |- style="background-color:#FFCCCC;" | style="text-align:left;" | {{Esc|Júgóslavía}}{{efn|name="Yugoslavia"|[[Serbía og Svartfjallaland|Sambandslýðveldi Júgóslavíu]] keppti sem „Júgóslavía“ árið 1992.}} ‡ | style="text-align:left;" | [[Yugoslav Radio Television|JRT]] | {{Escyr|1961}} | {{Escyr|1992}} | 27 | 27 | colspan="2" | N/A | {{Escyr|1992}} | 1 | {{Escyr|1989}} |} ===Aðrir EBU meðlimir=== Eftirfarandi lönd hafa rétt til þess að taka þátt í keppninni en hafa aldrei gert það: {{Div col}} * {{flag|Alsír}} – [[Public Establishment of Television|EPTV]], [[Radio Algeria|ENRS]], [[Télédiffusion d'Algérie|TDA]] * {{flag|Egyptaland}} – [[Egyptian Radio and Television Union|ERTU]] * {{flag|Jórdanía}} – [[Jordan Radio and Television Corporation|JRTV]] * {{flag|Líbanon}} – [[Télé Liban|TL]] * {{flag|Líbía}} – [[Libyan Jamahiriya Broadcasting Corporation|LJBC]] (1974–2011), [[Libya National Channel|LNC]] (2011–núverandi) * {{flag|Tékkóslóvakía}} – [[Czechoslovak Television|ČST]] (1991–1992,{{Efn|Eftirverar eru Česká televize (ČT) frá Tékklandi og Slovenská televízia (STV) frá Slóvakíu.}} leyst upp) * {{flag|Túnis}} – [[El Watania 1|RTT]] * {{flag|Vatíkanið}} – [[Vatican Radio|RV]] {{Div col end}} == Útsendingar í löndum án þátttöku == Keppnin hefur verið sýnd í löndum sem taka ekki þátt, eins og Bandaríkjunum, Kanada, Nýja-Sjálandi og Kína. Síðan 2000, hefur keppnin verið sýnd á netinu á vefsíðu keppninnar.<ref>{{cite web|url=http://www.ebu.ch/en/technical/trev/trev_291-editorial.html|title=Webcasting and the Eurovision Song Contest|author=Philip Laven|date=July 2002|publisher=[[European Broadcasting Union]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080528091401/http://www.ebu.ch/en/technical/trev/trev_291-editorial.html|archive-date=28 May 2008|url-status=dead|access-date=21 August 2006}}</ref> Hún var líka sýnd í löndum austan [[Járntjaldið|járntjaldisins]] sem eru ekki lengur til, eins og Tékkóslóvakíu, Austur-Þýskalands og Sóvétríkjunum.{{heimild vantar}} {| class="wikitable sortable" ! Land ! Sjónvarpsstöð ! Ár |- | {{flag|Afganistan|1930}} | Óþekkt | 1971<ref>{{Cite magazine |date=6 March 1971 |title=Eurovision to Be Shown In U.S. for the First Time |url=https://books.google.com/books?id=5AgEAAAAMBAJ&pg=RA1-PA54 |url-status=live |access-date=17 May 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |page=54 |via=[[Google Books]]}}</ref> |- | {{flag|Alsír}} | [[TV1 (Algerian TV channel)|Radiodiffusion Télévision Algérienne]] (RTA) | 1974, 1976–1978<ref name="Roxburgh2" /> |- | rowspan="2"|{{flag|Argentína}} | [[El Trece|Canal 13]] | 1970<ref>{{cite news |title=Festival Eurovision de la Cancion 1970 |trans-title=Eurovision Song Contest 1970 |url=https://archive.org/details/DiarioCronicaBuenosAires19700323_5/page/n19/mode/2up |access-date=13 July 2024 |work=[[Crónica (newspaper)|Crónica]] |date=23 March 1970 |location=[[Buenos Aires]], Argentina |page=21 |via=[[Internet Archive]]}}</ref> |- | Óþekkt | 1971<ref name="Lisboa">{{Cite news|date=3 April 1971|title=A África também vai ver o Grande Prémio da Eurovisão|language=pt|work=[[Diário de Lisboa]]|publisher=Mário Soares Foundation|url=http://casacomum.org/cc/visualizador?pasta=06809.159.25443#!8|url-status=live|access-date=4 July 2021|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215140/http://casacomum.org/cc/visualizador?pasta=06809.159.25443#!8}}</ref> |- | rowspan="2"| {{flag|Arúba}} | {{lang|pap|Voz di Aruba|i=unset}} | 1974<ref>{{cite news |title=Boutique Carnaby ta presenta – Diadomingo 5 Mei pa 5.00 di atardi Eurovisie Festival – Atravez di PJA-10 Voz di Aruba |trans-title=Boutique Carnaby presents – Sunday 5 May at 5:00 pm Eurovision Festival – Through PJA-10 Voice of Aruba |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460886:mpeg21:p004 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe|Amigoe di Curaçao]] |date=4 May 1974 |location=[[Willemstad]], Curaçao |page=4 |language=nl, pap |via=[[Delpher]]}}</ref> |- | [[Telearuba 13|TeleAruba]] | 1977,<ref>{{cite news |title=Agenda Aruba {{!}} Zondag – Telearuba |trans-title=Agenda Aruba {{!}} Sunday – Telearuba |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639462:mpeg21:p005 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe]] |date=16 July 1977 |location=[[Willemstad]], Curaçao |language=nl |page=5 |via=[[Delpher]]}}</ref> 1979–1981 |- | rowspan="2"|{{flag|Brasilía}} | [[Rede Tupi]] (RTTV) | 1969–1972<ref name="Asia">{{cite web |url=http://www.eurovision.tv/event/edinburgh-1972 |title=Eurovision Song Contest 1972 – Eurovision Song Contest |publisher=European Broadcasting Union |access-date=27 June 2016 |archive-date=11 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011000740/https://eurovision.tv/event/edinburgh-1972 |url-status=live }}</ref> |- | {{ill|Zapping (internet cable operator)|lt=Zapping|es|Zapping}} | 2024<ref>{{Cite web |date=9 May 2024 |title=Zapping transmitirá festival de música Eurovision no Brasil com exclusividade |url=https://telaviva.com.br/09/05/2024/zapping-transmitira-festival-de-musica-eurovision-no-brasil-com-exclusividade/?amp |trans-title=Zapping will broadcast the Eurovision Song Contest in Brazil on exclusive |access-date=11 May 2024 |website=TelaViva |language=pt-BR |archive-date=11 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240511185649/https://telaviva.com.br/09/05/2024/zapping-transmitira-festival-de-musica-eurovision-no-brasil-com-exclusividade/?amp |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="5"|{{flag|Kanada}} | [[Ici Radio-Canada Télé|Radio-Canada]] | 1988<ref>{{cite news |title=La télévision de dimanche soir en un clin d'oeil |trans-title=Sunday night television at a glance |url=https://books.google.com/books?id=dhsjAAAAIBAJ |access-date=17 June 2024 |work=[[Le Devoir]] |date=28 May 1988 |location=[[Montreal]], [[Quebec]], Canada |page=C-7 |via=[[Google Books]]}}</ref> |- | [[TV5 Québec Canada]] | 1989,<ref>{{cite news |title=La télévision de samedi soir en un clin d'oeil |trans-title=Saturday night television at a glance |url=https://books.google.com/books?id=0PkiAAAAIBAJ |access-date=17 June 2024 |work=[[Le Devoir]] |date=6 May 1989 |location=[[Montreal]], [[Quebec]], Canada |page=C-10 |via=[[Google Books]]}}</ref> 2000,<ref>{{cite news |title=Télé–horaire de la semaine du 8 au 14 mai 2000 – TV5 – Samedi |trans-title=Television timetable for the week of May 8 to 14, 2000 – TV5 – Saturday |url=https://archive.org/details/LBT_2000050501/page/n15/mode/2up |access-date=17 June 2024 |work=[[La Liberté (Canada)|La Liberté]] |date=5 May 2000 |location=[[Winnipeg]], [[Manitoba]], Canada |page=16 |via=[[Internet Archive]]}}</ref> 2002<ref name="Canada">{{cite news |title=Votre soirée de télévision |trans-title=Your evening of television |url=https://numerique.banq.qc.ca/patrimoine/details/52327/2194606 |access-date=18 October 2024 |work=[[La Presse (Canadian newspaper)|La Presse]] |date=25 May 2002 |location=[[Montreal]], [[Quebec]], Canada |page=D2 |via=[[Bibliothèque et Archives nationales du Québec|National Library and Archives of Quebec]]}}</ref> |- | Óþekkt | 1990, 1998<ref name="BBC">{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/eurovision/info2.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/19990502114528/http://www.bbc.co.uk/eurovision/info2.shtml |url-status=dead |archive-date=2 May 1999 |title=BBC Online – Eurovision Song Contest – Information |date=2 May 1999 |access-date=18 April 2019}}</ref> |- | [[OutTV (Canada)|OutTV]] | 2014–2015<ref>{{cite web|last=Granger|first=Anthony|url=http://eurovoix.com/2015/04/02/canada-outtv-to-broadcast-eurovision-2015/|title=Canada: OUTtv to broadcast Eurovision 2015|date=2 April 2015|access-date=2 April 2015|publisher=Eurovoix|archive-date=14 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914104247/http://eurovoix.com/2015/04/02/canada-outtv-to-broadcast-eurovision-2015/|url-status=live}}</ref> |- | [[Omni Television|OMNI Television]] | 2019–2021<ref>{{cite web |last1=Granger |first1=Anthony |title=Canada: OMNI Television to Broadcast Eurovision 2019 |url=https://eurovoix.com/2019/02/09/canada-omni-television-to-broadcast-eurovision-2019/ |website=Eurovoix |access-date=12 February 2019 |date=9 February 2019 |archive-date=30 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330233229/https://eurovoix.com/2019/02/09/canada-omni-television-to-broadcast-eurovision-2019/ |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="4"|{{flag|Síle}} | [[Chilevisión|Canal 9]] | 1969<ref name="Sweden">{{cite web |url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=76303&_t=recalling_swedens_first_staging_of_the_contest_in_1975 |title=Recalling Sweden's first staging of the contest in 1975 |publisher=European Broadcasting Union |access-date=27 June 2016 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924141543/http://www.eurovision.tv/page/news?id=76303&_t=recalling_swedens_first_staging_of_the_contest_in_1975 |url-status=live }}</ref> |- | [[Televisión Nacional de Chile]] (TVN) | 1970<ref name="tvnchile">{{cite news |title=Vía Satélite |work=[[Las Últimas Noticias]] |date=19 March 1970 |page=11 |language=es |quote=El próximo sábado Rául Matas, director de programas de Canal Nacional, realizará una transmisión excepcional desde Amsterdam, Holanda, por Canal 7 de Televisión. Se trata del Festival de Eurovisión, al que Matas le dedicará todas sus energías mientras dure el evento que se transmitirá vía satélite. }}</ref> |- | [[Canal 13 (Chilean TV channel)|Canal 13]] | 2023<ref>{{Cite web |url=https://tvdaldia.cl/television/por-primera-vez-en-chile-canal-13-da-el-golpe-y-transmitira-en-vivo-la-final-de-eurovision/ |title=Por primera vez en Chile: Canal 13 da el golpe y transmitirá en vivo la final de Eurovisión |website=TVD al Día |date=2023-04-30 |accessdate=2023-04-30 |language=es   |archive-date=2023-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230430213119/https://tvdaldia.cl/television/por-primera-vez-en-chile-canal-13-da-el-golpe-y-transmitira-en-vivo-la-final-de-eurovision/ |url-status=dead }}</ref> |- | {{ill|Zapping (internet cable operator)|lt=Zapping|es|Zapping}} | 2024<ref>{{Cite web |date=7 May 2024 |title=Zapping transmitirá este fin de semana la final del festival Eurovisión 2024 |url=https://tvdaldia.cl/television/rumor-importante-plataforma-chilena-estaria-a-punto-de-quedarse-con-la-transmision-de-la-final-de-eurovision/ |trans-title=Zapping will broadcast the final of the Eurovision 2024 festival this weekend |access-date=7 May 2024 |website=TVD al Día |language=es-CH |archive-date=8 maí 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240508054451/https://tvdaldia.cl/television/rumor-importante-plataforma-chilena-estaria-a-punto-de-quedarse-con-la-transmision-de-la-final-de-eurovision/ |url-status=dead }}</ref> |- |rowspan="4"|{{flag|Kína}} | Óþekkt | 1990 |- | [[China Central Television]] (CCTV) | 2011–2013<ref>{{cite web|last=Siim|first=Jamo|title=Eurovision 2013 reaches China|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=eurovision_2013_reaches_china|publisher=[[European Broadcasting Union|Eurovision Song Contest]]|access-date=5 October 2013|date=2 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005080511/http://www.eurovision.tv/page/news?id=eurovision_2013_reaches_china|archive-date=5 October 2013|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> (eingöngu úrslit, klippt) |- | [[Hunan Television|Hunan TV]] | 2015–2017 |- | [[Mango TV]] | 2018 (fyrstu undanúrslit eingöngu){{Efn|Útsendingaréttindi voru [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|afturkölluð]] eftir fyrstu undanúrslit vegna ritskoðunar á írska atriðinu, þar sem tveir karldansarar léku samkynhneight par.|name="Suspended"}} |- | rowspan="2"| {{flag|Kosta Ríka}} | [[Repretel 6|Telecentro Canal 6]] | rowspan="2"| 1969<ref>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=BqwcAAAAIBAJ&pg=PA44 |title=Hoy es noche de gala: Festival Eurovision 1969 |trans-title=Today is gala night: Eurovision Festival 1969 |work=[[La Nación (Costa Rica)|La Nación]] |date=4 May 1969 |accessdate=15 May 2024 |pages=86–87 |language=es |via=[[Google Books]]}}</ref> |- |[[CDR Canal 2|Telenac Canal 2]] |- | {{flag|Curaçao}} | [[Telecuraçao|TeleCuraçao]] | 1964,<ref>{{cite news |title=Radio–Televisie – woensdag – Telecuraçao |trans-title=Radio–Television – Wednesday – Telecuraçao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010469961:mpeg21:p002 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe|Amigoe di Curaçao]] |date=20 May 1964 |location=[[Willemstad]], Curaçao |language=nl |page=2 |via=[[Delpher]]}}</ref> 1973,<ref>{{cite news |title=Maandagavond om half tien brengt het Bureau voor Cultuur en Opvoeding via TeleCurcao en reportage van het Eurovisie Festival 1973 |trans-title=Monday evening at half past ten, the Bureau for Culture and Education will report via TeleCurcao from the Eurovision Festival 1973 |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461269:mpeg21:p008 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe|Amigoe di Curaçao]] |date=12 May 1973 |location=[[Willemstad]], Curaçao |page=8 |via=[[Delpher]]}}</ref> 1977,<ref>{{cite news |title=Agenda Curaçao {{!}} Zaterdag – Telecuraçao |trans-title=Agenda Curaçao {{!}} Saturday – Telecuraçao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639160:mpeg21:p002 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe]] |date=28 May 1977 |location=[[Willemstad]], Curaçao |language=nl |page=2 |via=[[Delpher]]}}</ref> 1979,<ref>{{cite news |title=Telecuraçao – Zaterdag |trans-title=Telecuraçao – Saturday |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639808:mpeg21:p002 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe]] |date=12 April 1979 |location=[[Willemstad]], Curaçao |language=nl |page=2 |via=[[Delpher]]}}</ref> 1981,<ref>{{cite news |title=(zaterdag) Telecuraçao |trans-title=(Saturday) Telecuraçao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640679:mpeg21:p002 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe]] |date=13 July 1981 |location=[[Willemstad]], Curaçao |language=nl |page=2 |via=[[Delpher]]}}</ref> 1984,<ref>{{cite news |title=Telecuraçao – Zaterdag |trans-title=Telecuraçao – Saturday |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643034:mpeg21:p002 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe]] |date=7 July 1984 |location=[[Willemstad]], Curaçao |page=2 |via=[[Delpher]]}}</ref> 1995<ref>{{cite news |title=TV – Saturday Evening – June 3, 1995 |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645058:mpeg21:p015 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe]] |date=3 June 1995 |location=[[Willemstad]], Curaçao |language=nl |page=15 |via=[[Delpher]]}}</ref> |- | {{flag|Egyptaland}} | [[Egyptian Radio and Television Union]] (ERTU) | 1981<ref>{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/dublin-1981 |title=Eurovision Song Contest 1981 – Eurovision Song Contest |publisher=European Broadcasting Union |access-date=22 May 2019 |archive-date=2 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210102233727/https://eurovision.tv/event/dublin-1981 |url-status=live }}</ref> |- | {{flag|Eþíópía}} | [[Ethiopian Broadcasting Corporation|Ethiopian Television Service]] | 1971<ref name="Lisboa"/> |- | {{flag|Færeyjar}} | [[Kringvarp Føroya]] (KvF) | 1983–1999, 2011, 2014, 2023<ref>{{cite web |title=Kringvarpið vísir Eurovision Song Contest 2023 |url=https://kvf.fo/greinar/2023/05/09/kringvarpid-visir-eurovision-song-contest-2023 |website=kvf.fo |publisher=Kringvarp Føroya |access-date=10 May 2023 |language=fo |archive-date=10 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510064232/https://kvf.fo/greinar/2023/05/09/kringvarpid-visir-eurovision-song-contest-2023 |url-status=dead }}</ref> |- | {{flag|Gíbraltar}} | [[Gibraltar Broadcasting Corporation]] (GBC) | 2006–2007 (allar sýningar), 2008 (úrslit) |- |rowspan="3"|{{flag|Grænland}} | {{N/A|Óþekkt}} | 1977<ref>{{cite news |title=Nuuk TV – Lørdag den 25. juni |url=https://timarit.is/page/3797856#page/n15/mode/2up |access-date=8 May 2024 |work=[[Atuagagdliutit/Grønlandsposten|Atuagagdliutit]] |date=23 June 1977 |location=[[Nuuk]], Greenland |language=da |page=16 |via=[[Timarit.is]]}}</ref> |- | Nuuk TV | 1981<ref>{{cite news |title=Isiginnaarut / TV |trans-title=Movies / TV |url=https://timarit.is/page/3804464?#page/n36/mode/2up |access-date=30 October 2024 |work=[[Atuagagdliutit/Grønlandsposten|Atuagagdliutit]] |date=21 May 1981 |location=[[Nuuk]], Greenland |language=kl, da |page=38 |via=[[Timarit.is]]}}</ref> |- | [[Kalaallit Nunaata Radioa]] (KNR) | 1983–1999, 2011, 2017 |- |rowspan="3"|{{flag|Hong Kong}} |{{N/A|Óþekkt}} | 1971–1972,<ref name="Asia" /> 1975–1976,<ref name="Sweden" /><ref name="Leeuwarder">{{cite news |title=Eurovisie Songfestival direct naar 26 landen |trans-title=Eurovision Song Contest goes straight to 26 countries |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010620180:mpeg21:p002 |access-date=26 August 2024 |work=[[Leeuwarder Courant]] |date=2 April 1976 |page=2 |location=[[Leeuwarden]], Netherlands |language=nl |via=[[Delpher]]}}</ref> |- | [[Rediffusion Television]] (RTV) | 1977–1978<ref>{{cite news |title=五月九號 – 日立牌彩色電視 – 星期一 |trans-title=9 May – Hitachi Color TV – Monday |url=https://archive.org/details/NPWK19770508/page/n37/mode/2up |work=[[Wah Kiu Yat Po|Wah Kiu Yat Po Colour Weekly]] |date=8 May 1977 |location=[[Quarry Bay]], Hong Kong |page=16 |language=zh-hant |via=[[Internet Archive]] |access-date=11 June 2024}}</ref><ref name="HK2">{{cite news |title=星期日 – 當歸北芪酒 – 四月廿三日 |trans-title=Sunday – Angelica and Beiqi Wine – 23 April |url=https://archive.org/details/NPWK19780423/page/n27/mode/2up |work=[[Wah Kiu Yat Po|Wah Kiu Yat Po Colour Weekly]] |date=23 April 1978 |location=[[Quarry Bay]], Hong Kong |page=14 |language=zh-hant |via=[[Internet Archive]] |access-date=3 November 2024}}</ref> |- | [[TVB|Television Broadcasts Limited]] (TVB) | 1977–1981 |- | {{flag|Indland}} | Óþekkt | <ref>{{Cite press release |date=5 May 2002 |title=Eurovision trivia |url=https://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2002/05_may/16/eurovision_trivia.pdf |url-status=live |access-date=2 July 2024 |work=BBC |page=18}}</ref> |- | {{flag|Jamaíka}} | Óþekkt | 1971<ref name=Lisboa/> |- |rowspan="3"|{{flag|Japan}} |{{N/A|Óþekkt}} |1972-1973,<ref name="Asia" /> 1975, 1978, 1989–1990 |- | [[Fuji Television]] | 1974<ref>{{Cite magazine |date=18 May 1974 |title=From the Music Capitals of the World |url=https://books.google.com/books?id=bQkEAAAAMBAJ&pg=PA53 |url-status=live |access-date=17 May 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |page=53 |via=[[Google Books]]}}</ref> |- | [[Japan Broadcasting Corporation]] (NHK) | 2000<ref name="Sweden" /><ref>{{cite web |title=金曜特集 – 「ユーロビジョン・ソング・コンテスト２０００」 |trans-title=Friday Special – 'Eurovision Song Contest 2000' |url=https://www.nhk.or.jp/archives/chronicle/detail/?crnid=A200007141935001300400 |publisher=[[NHK]] |access-date=1 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221201111346/https://www.nhk.or.jp/archives/chronicle/detail/?crnid=A200007141935001300400 |archive-date=1 December 2022 |language=ja |date=14 July 2000 |url-status=live}}</ref> |- | {{flag|Jórdanía}} | [[Jordan Radio and Television Corporation]] (JRTV) | 1974–1978,<ref name="World">{{cite web |url=http://www.eurovision.tv/event/paris-1978 |title=Eurovision Song Contest 1978 – Eurovision Song Contest |publisher=European Broadcasting Union |access-date=27 June 2016 |archive-date=1 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801181438/https://eurovision.tv/event/paris-1978 |url-status=live }}</ref> 1980–1984, 1986–1988, 1995–1997 |- | {{flag|Kasakstan}} | [[Khabar Agency]] | 2013–2021 |- | {{flag|Kenía}} | [[Kenya Broadcasting Corporation]] (KBC) | 1971<ref name=Lisboa/> |- | {{flag|Kósovó}} | [[Radio Television of Kosovo]] (RTK) | 2016–2024<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=5 May 2024 |title=Kosovo: RTK Broadcasting the Eurovision Song Contest 2024 |url=https://eurovoix.com/2024/05/05/kosovo-broadcasting-eurovision-song-contest-2024/ |access-date=5 May 2024 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> |- | {{flag|Malasía}} | [[TV3 (Malaysian TV network)|TV3]] | 1985<ref>{{cite news |title=TV3 |url=https://books.google.com/books?id=8OdLAAAAIBAJ&pg=PA14 |access-date=17 June 2024 |work=[[New Straits Times]] |date=1 June 1985 |page=2 |location=[[Kuala Lumpur]], Malaysia |via=[[Google Books]] }}</ref> |- | {{flag|Máritanía}} | [[Radio Nationale (Mauritania)|Radio Nationale]] | 1971<ref name=Lisboa/> |- | {{flag|Máritíus}} | [[MBC 1 (Mauritian TV channel)|MBC]] | 1971<ref name=Lisboa/> |- | {{flag|Mexíkó}} | Óþekkt | 1969,<ref name="Roxburgh1" /> 1976<ref name="Leeuwarder" /> |- | rowspan="3"|{{flag|Nýja-Sjáland}} | [[TVNZ|Television New Zealand]] (TVNZ) | 1992<ref name="Roxburgh4">{{cite book |last1=Roxburgh |first1=Gordon |title=Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest |date=2020 |publisher=[[Telos Publishing]] |location=Prestatyn |isbn=978-1-84583-118-9 |pages=96–110|volume=Four: The 1990s}}</ref> |- | [[Triangle Stratos]] | 2009–2011<ref name="New Zealand"/> |- | [[BBC UKTV]] | 2014–2016<ref name="New Zealand">{{cite web |url=https://eurovoix.com/2017/03/29/new-zealand-uktv-will-not-broadcast-eurovision-2017/ |title=New Zealand: UKTV Will Not Broadcast Eurovision 2017 |first=Anthony |last=Granger |date=29 March 2017 |publisher=eurovoix |access-date=2 June 2017 |archive-date=29 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170329201509/https://eurovoix.com/2017/03/29/new-zealand-uktv-will-not-broadcast-eurovision-2017/ |url-status=live }}</ref> |- | {{flag|Panama}} | Óþekkt | 1969<ref>{{cite news |last=Gibson |first=David |date=29 March 1969 |title=World's eyes on Lulu |url=https://books.google.com/books?id=_-pAAAAAIBAJ |access-date=15 May 2024 |work=[[Glasgow Times|Evening Times]] |location=[[Glasgow]], Scotland |page=7 |via=[[Google Books]]}}</ref> |- | {{flag|Perú}} | {{ill|Zapping (internet cable operator)|lt=Zapping|es|Zapping}} | 2024<ref>{{Cite web |date=8 May 2024 |title=La final de Eurovisión 2024 se verá, en exclusiva, por Zapping |url=https://bhtv.pe/noticias/la-final-de-eurovision-2024-se-vera-en-exclusiva-por-zapping/ |trans-title=The Eurovision 2024 final Will be shown on exlcusive by Zapping |access-date=11 May 2024 |website=BHTV |language=es-PE}}</ref> |- | {{flag|Filippseyjar}} | [[ABS-CBN Corporation|ABS-CBN]] | 1972<ref name="Asia" /> |- | rowspan="3"|{{flag|Púertó Ríkó}} | [[WKAQ (AM)|WKAQ]] | 1968<ref>{{cite news |date=30 April 1968 |title=¡Lo que 200 millones de personas escucharon y admiraron en toda Europa! |url=https://gpa.eastview.com/crl/elmundo/?a=d&d=mndo19680430-01.1.25 |access-date=17 March 2024 |work=[[El Mundo (Puerto Rico)|El Mundo]] |location=[[San Juan, Puerto Rico|San Juan]], Puerto Rico |page=25 |language=es |via=Global Press Archive}}</ref> |- | Óþekkt | 1969<ref name="Roxburgh1" /> |- | [[MSN]] (online) | 2003–2004<ref name="ESC03">{{cite web |first=Itamar |last=Barak |title=EBU press conference about the contest's future |url=http://www.esctoday.com/1597/ebu_press_conference_about_the_contests_future/ |publisher=ESCToday.com |date=22 May 2003 |access-date=23 November 2013 |archive-date=22 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210522192021/http://esctoday.com/1597/ebu_press_conference_about_the_contests_future/ |url-status=live }}</ref> |- | {{flag|Síerra Leóne}} | [[Sierra Leone Broadcasting Corporation|Sierra Leone Television]] (SLTV) | 1971<ref name=Lisboa/> |- | {{flag|Suður-Afríka|1982}} | [[SABC|South African Broadcasting Corporation]] (SABC) | 1983<ref>{{cite news |title=Sangfees oor Radio 5 |trans-title=Song Festival on Radio 5 |url=https://gpa.eastview.com/dtsa/?a=d&d=dtsa19830423-01.1.2 |access-date=6 July 2024 |work=[[Die Transvaler]] |date=23 April 1983 |page=2 |location=[[Johannesburg]], South Africa |language=af |via=Global Press Archive }}</ref> |- | rowspan="2"|{{flag|Suður-Kórea}} | {{N/A|Óþekkt}} | 1974, 1981,<ref name="Roxburgh3">{{cite book |last1=Roxburgh |first1=Gordon |title=Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest |date=2016 |publisher=[[Telos Publishing]] |location=Prestatyn |isbn=978-1-84583-118-9 |pages=86–103|volume=Three: The 1980s}}</ref> 1990, 1992, 1998<ref name="BBC" /> |- | [[Korean Broadcasting System]] (KBS) | 1975,<ref>{{cite news |title=「유럽 放送 가요제」 |trans-title="European Song Festival" |url=https://newslibrary.naver.com/viewer/index.naver?articleId=1975042500239108017&officeId=00023 |access-date=1 June 2024 |work=[[The Chosun Ilbo]] |date=25 April 1975 |location=[[Seoul]], South Korea |page=8 |language=ko |via=[[Naver]]}}</ref><ref name="Sweden"/> 1991<ref>{{cite news |title=TV |url=https://newslibrary.naver.com/viewer/index.naver?articleId=1991061400239110003&officeId=00023 |access-date=1 June 2024 |work=[[The Chosun Ilbo]] |date=14 June 1991 |location=[[Seoul]], South Korea |page=10 |language=ko |via=[[Naver]]}}</ref> |- | {{flag|Súrínam}} | [[ATV (Suriname)|Algemene Televisie Verzorging]] (ATV) | 2021<ref>{{Cite web|url=http://www.atv.sr/2021/05/22/atv-kn-12-2-zaterdag-22-mei-2021/|title=ATV KN.12.2 Zaterdag 22 MEI 2021|language=nl|publisher=[[ATV (Suriname)|Algemene Televisie Verzorging]] (ATV)|access-date=2021-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523225138/http://www.atv.sr/2021/05/22/atv-kn-12-2-zaterdag-22-mei-2021/|archive-date=23 May 2021|url-status=dead}}</ref> |- | {{flag|Taívan}} | [[Taiwan Television]] (TTV) | 1972<ref name="Asia" /> |- | {{flag|Taíland}} | [[MCOT HD|Channel 4 Bang Khun Phrom]] (HS1-TV) | 1971–1972<ref name="Asia" /> |- | {{flag|Trínidad og Tóbagó}} | [[Trinidad and Tobago Television]] (TTT) | 1971<ref name=Lisboa/> |- | {{flag|Túnis}} | [[El Watania 1|RTT]] | 1968–1971,<ref name="Roxburgh1">{{cite book |last1=Roxburgh |first1=Gordon |title=Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest |date=2012 |publisher=[[Telos Publishing]] |location=Prestatyn |isbn=978-1-84583-065-6 |pages=454–470 |volume=One: The 1950s and 1960s}}</ref> 1974, 1976–1978<ref name="Roxburgh2">{{cite book |last1=Roxburgh |first1=Gordon |title=Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest |date=2014 |publisher=[[Telos Publishing]] |location=Prestatyn |isbn=978-1-84583-093-9 |pages=25–37 |volume=Two: The 1970s}}</ref> |- | {{flag|Úganda}} | [[Uganda Broadcasting Corporation|Uganda Television]] (UTV) | 1971<ref name=Lisboa/> |- | {{flag|Sameinuðu arabísku furstadæmin}} | [[Dubai 33|Dubai Radio & Color Television Service]] | 1978,<ref name="World" /> 1981<ref name="Roxburgh3" /> |- | rowspan="6" | {{flag|Bandaríkin}} | [[PBS]] | 1971<ref>{{Cite web|url=http://americanarchive.org/catalog/cpb-aacip-75-870vtd1z|title=Fanfare; 28; Eurovision Song Contest|access-date=13 July 2020|via=americanarchive.org}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |- | [[Israeli Network]] | 2003–2004<ref name="ESC03"/><ref>{{Cite web|url=http://www.ebu.ch/en/union/news/2004/tcm_6-12072.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20050408074145/http://www.ebu.ch/en/union/news/2004/tcm_6-12072.php|url-status=dead|archive-date=8 April 2005|title=EBU.CH :: 2004_05_11_ESC|date=8 April 2005}}</ref> |- | [[Logo TV]] | 2016–2018<ref>{{Cite web |url=https://www.theverge.com/2016/5/3/11575976/eurovision-logo-tv-us-streaming |title=Eurovision is coming to US television for the first time ever |last=Toor |first=Amar |date=3 May 2016 |publisher=The Verge |access-date=9 May 2017 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220122019/http://www.theverge.com/2016/5/3/11575976/eurovision-logo-tv-us-streaming |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://deadline.com/2017/04/eurovision-song-contest-2017-us-logo-1202078444/ |title=Eurovision 2017 To Air in the US On Logo |last=Andreeva |first=Nellie |date=27 April 2017 |publisher=Deadline |access-date=17 April 2020 |archive-date=8 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008234450/https://deadline.com/2017/04/eurovision-song-contest-2017-us-logo-1202078444/ |url-status=live }}</ref> |- | [[WJFD-FM]] | 2018–2019,<ref>{{Cite web |url=https://eurovoix.com/2018/05/06/united-states-eurovision-2018-to-be-broadcast-on-radio/ |title=United States: Eurovision 2018 To Be Broadcast On Radio |last=McCaig |first=Ewan |date=6 May 2018 |work=Eurovoix |access-date=10 May 2018 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413065745/https://eurovoix.com/2018/05/06/united-states-eurovision-2018-to-be-broadcast-on-radio/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=https://eurovoix.com/2019/05/17/united-states-wjfd-97-3-to-broadcast-eurovision-2019-final/|title=United States: WJFD 97.3 to Broadcast Eurovision 2019 Final|last=Granger|first=Anthony|access-date=17 May 2019|work=Eurovoix|date=17 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517172014/https://eurovoix.com/2019/05/17/united-states-wjfd-97-3-to-broadcast-eurovision-2019-final/|archive-date=17 May 2019|url-status=live}}</ref> 2023–2024<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2023-05-13 |title=Eurovision 2023: Where to Watch the Grand Final |url=https://eurovoix.com/2023/05/13/eurovision-2023-where-to-watch-the-grand-final/ |access-date=2023-08-06 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-11 |title=United States: WJFD Broadcasting Eurovision For a Sixth Contest |url=https://eurovoix.com/2024/05/11/united-states-wjfd-broadcasting-eurovision-sixth-contest/ |access-date=2024-05-11 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> |- | [[Netflix]] | 2019<ref>{{cite web|url=https://eurovoix.com/2019/07/19/united-states-ebu-signs-deal-to-bring-eurovision-2019-2020-to-netflix/|title=United States: EBU Signs Deal to Bring Eurovision 2019 & 2020 to Netflix|first=Anthony|last=Granger|date=19 July 2019|website=Eurovoix|access-date=20 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720084701/https://eurovoix.com/2019/07/19/united-states-ebu-signs-deal-to-bring-eurovision-2019-2020-to-netflix/|archive-date=20 July 2019|url-status=live}}</ref> |- | [[Peacock (streaming service)|Peacock]] | 2021–2024<ref>{{cite news |last1=Campione |first1=Katie |title=2023 Eurovision Song Contest To Stream On Peacock In The US — How To Watch |url=https://deadline.com/2023/05/2023-eurovision-song-contest-stream-peacock-how-to-watch-1235359611/ |access-date=10 May 2023 |work=Deadline |date=8 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230508205917/https://deadline.com/2023/05/2023-eurovision-song-contest-stream-peacock-how-to-watch-1235359611/ |url-status=live |archive-date=8 May 2023}}</ref> |- | {{flag|Saír}} | [[Radio-Télévision nationale congolaise]] (RTNC) | 1972<ref>{{cite news |title='A Festa da Vida' hoje na grande festa da Canção Europeia |url=http://casacomum.org/cc/visualizador?pasta=06813.163.25945#!40 |access-date=6 January 2023 |work=[[Diário de Lisboa|DL Show]] |date=25 March 1972 |pages=8–9 |location=[[Lisbon]], Portugal |language=pt |via=Casa Comum }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == Neðanmálsgreinar == {{notelist}} == Tilvísanir == *{{Wpheimild|tungumál=en|titill=List of countries in the Eurovision Song Contest|mánuðurskoðað=14. nóvember|árskoðað=2024}} {{reflist}} {{Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} [[Flokkur:Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] n3fmfqgt1cxvd5hue7oplkwo5tmb7vm 0 183913 1977383 1977199 2026-09-02T16:38:33Z Þorkell T. 93503 1977383 wikitext text/x-wiki {{Þingkosningar |election_name=''Næstu Alþingiskosningar'' |country=Ísland |type=parliamentary |ongoing=yes |previous_election=[[Alþingiskosningar 2024|2024]] |next_election= |outgoing_members=[[Kjörnir alþingismenn 2024|Fráfarandi þingmenn]] |elected_members=|seats_for_election=63 sæti á [[Alþingi]] |majority_seats=32 |turnout= |election_date=Í síðasti lagi 2. desember 2028 |results_sec=Úrslit kosninganna |party1=[[Samfylkingin]] |party_leader1=[[Kristrún Frostadóttir]] |percentage1=20,8 |current_seats1=15 |last_election1=15 |party2= [[Sjálfstæðisflokkurinn]] |party_leader2=[[Guðrún Hafsteinsdóttir]] |percentage2=19,4 |current_seats2=14 |last_election2=14 |party3=[[Viðreisn]] |party_leader3=[[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]] |percentage3=15,8 |current_seats3=11 |last_election3=11 |party4=[[Flokkur fólksins]] |party_leader4=[[Inga Sæland]] |percentage4=13,8 |current_seats4=10 |last_election4=10 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |party_leader5=[[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson]] |percentage5=12,1 |current_seats5=8 |last_election5=8 |party6=[[Framsóknarflokkurinn]] |party_leader6=[[Lilja Alfreðsdóttir]] |percentage6=7,8 |current_seats6=5 |last_election6=5 |map= |map_size= |map_caption= |title=ríkisstjórn |before_election= [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|Kristrún Frostadóttir I]]<br>{{LB|S}}&nbsp;{{LB|C}}&nbsp;{{LB|F}} |before_image=File:Kristrún Frostadóttir 2021.jpg |posttitle=Ný ríkisstjórn |after_election= |after_image= }} '''Næstu Alþingiskosningar''' fara fram í síðasta lagi [[2. desember]] [[2028]].<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/althingiskosningar/|title=Alþingiskosningar|date=2011-05-20|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2025-09-21}}</ref> Óvíst er hvort þær fari fram að hausti til eins og hefur verið í öllum [[Alþingiskosningar|Alþingiskosningunum]] síðan [[Alþingiskosningar 2016|2016]] eða hvort þær verði aftur að vori til eins og venjan var áður. Núverandi ríkisstjórn er [[ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur]] sem samanstendur af [[Samfylkingin|Samfylkingunni]], [[Viðreisn]] og [[Flokkur fólksins|Flokki Fólksins]]. == Yfirlit == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" |Merki og stafur ! rowspan="2" |Flokkur ! colspan="2" rowspan="2" |Formaður ! colspan="2" |Úrslit [[Alþingiskosningar 2024|2024]] ! rowspan="2" |Breytingar á kjörtímabilinu |- !Fylgi !Þingsæti |- | [[Mynd:Samfylkingin.png|frameless|75x75dp]] |'''S''' |[[Samfylkingin]] |[[Mynd:Kristrún_Frostadóttir_2021.jpg|75x75dp]] |[[Kristrún Frostadóttir]] |20,8% |{{Composition bar|15|63|{{Flokkslitur|Samfylkingin}}}} | |- |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|frameless|75x75dp]] |'''D''' |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Mynd:Guðrún Hafsteinsdóttir 2025.jpg|frameless|75x75dp]] |[[Guðrún Hafsteinsdóttir]] |19,4% |{{Composition bar|14|63|{{Flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}}}} | |- |[[Mynd:Viðreisn_2024.png|75x75dp]] |'''C''' |[[Viðreisn]] |[[Mynd:Þorgerður_Katrín_Gunnarsdóttir_2021.jpg|75x75dp]] |[[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir|Þorgerður Katrín]] [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir|Gunnarsdóttir]] |15,8% |{{Composition bar|11|63|{{Flokkslitur|Viðreisn}}}} | |- style="height:3.9em" |[[Mynd:Flokkur_fólksins_2024.svg|75x75dp]] |'''F''' |[[Flokkur fólksins]] |[[Mynd:Inga Sæland 2025.jpg|frameless|75x75dp]] |[[Inga Sæland]] |13,8% |{{Composition bar|10|63|{{Flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} | |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|75x75dp]] |'''M''' |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Mynd:Sigmundur Davíð Gunnlaugsson in Denmark 2023 (cropped).jpg|frameless|64x64dp]] |[[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|Sigmundur Davíð]] [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|Gunnlaugsson]] |12,1% |{{Composition bar|8|63|{{Flokkslitur|Miðflokkurinn (Ísland)}}}} | |- |[[Mynd:Merki_Framsoknar_(2021).svg|75x75dp]] |'''B''' |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Mynd:Lilja Alfreðsdóttir 2021.jpg|frameless|75x75dp]] |[[Lilja Alfreðsdóttir]] |7,8% |{{Composition bar|5|63|{{Flokkslitur|Framsóknarflokkurinn}}}} | |- |[[Mynd:Icelandic_Socialist_Party.svg|75x75dp]] |'''J''' |[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur]] [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Íslands]] | colspan="2" |[[Jón Ferdínand Estherarson]] |4,0% |{{Composition bar|0|63|{{Flokkslitur|Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)}}}} ! rowspan="3" | |- |[[Mynd:Píratar.png|75x75dp]] |'''P''' |[[Píratar]] | colspan="2" |[[Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns]] |3,0% |{{Composition bar|0|63|{{Flokkslitur|Píratar}}}} |- |[[Mynd:Vinstri_Græn_Logo_(2021).png|frameless|75x75dp]] |'''V''' |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrihreyfingin -]] [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|grænt framboð]] |[[Mynd:Rósa Björk Brynjólfsdóttir 2017.jpg|75x75dp]] |[[Rósa Björk Brynjólfsdóttir]] |2,3% |{{Composition bar|0|63|{{Flokkslitur|Vinstrihreyfingin – grænt framboð}}}} |} === (B) Framsóknarflokkurinn === [[Sigurður Ingi Jóhannsson|Sigurði Inga Jóhannssyni]] leiddi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokkinn]] í síðustu kosningunum í gegnum mikið tap þar sem að flokkurinn missti átta þingmenn og hlaut 7,8% atkvæða. Í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] gagnrýndi [[Guðni Ágústsson]] fyrrum formaður og ráðherra til margra ára flokkinn harkalega og sagði ekkert markavert koma frá Sigurði Inga.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/438712|title=Guðni segir að forystan þurfi að koma Framsókn af líknardeild - RÚV.is|last=Kristjánsson|first=Alexander|date=2025-03-13|website=RÚV|access-date=2025-09-02}}</ref> Lítil ánægja meðal landsmanna reyndist með málþófi stjórnarandstöðunnar gegn breytinga á veiðigjöldum í [[júní]] og [[júlí]] [[2025]] og reyndist óánægja með stjórnarandstöðuna vera 65% samkvæmt könnunum.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/449448|title=Stjórnarandstaðan aldrei óvinsælli - RÚV.is|last=Eyjólfsson|first=Magnús Geir|date=2025-07-25|website=RÚV|access-date=2025-09-02}}</ref> Umræður voru innan flokksins um að fá nýjan formann, þrátt fyrir að [[Sigurður Ingi Jóhannsson|Sigurður Ingi]] hafði lýst yfir að hann vilji halda áfram sem formaður í [[desember]] [[2024]], þó fyrir að fylgi flokksins hafi verið í sögulegu lágmarki og mældist oft undir fimm prósentum.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252673857d/sjalf-staedis-menn-raeda-seinkun-en-fram-sokn-skodar-ad-flyta|title=Sjálf­stæðis­menn ræða seinkun en Fram­sókn skoðar að flýta - Vísir|last=Pétursson|first=Vésteinn Örn|date=2025-11-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242660508d/aetlar-ad-vera-formadur-i-stjornarandstodu|title=Ætlar að vera for­maður í stjórnar­and­stöðu - Vísir|last=Pétursson|first=Vésteinn Örn|date=2024-06-12|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-11}}</ref> [[Lilja Alfreðsdóttir]] varaformaður flokksins lýsti yfir í [[janúar]] [[2025]] að hún hefði áhuga á formannsframboði, þrátt fyrir að vera ekki þingmaður.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252682102d/lilja-uti-lokar-ekki-formannsframbod-og-vill-flyta-flokks-thingi|title=Lilja úti­lokar ekki formannsframboð og vill flýta flokks­þingi - Vísir|last=Pétursson|first=Heimir Már|date=2025-01-30|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] tilkynnti afsögn sína sem formaður flokksins á miðstjórnarfundi flokksins þann [[18. október]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/10/18/sigurdur_ingi_bydur_sig_ekki_aftur_fram/|title=Sigurður Ingi býður sig ekki aftur fram|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-10-18}}</ref> Hann hætti sem formaður eftir tíu ára setu, og á landsfundi flokksins þann [[15. febrúar]] [[2026]] var varaformaðurinn og fyrrum ráðherrann [[Lilja Alfreðsdóttir]] kjörin næsti formaður flokksins, í formannsslag á móti þingflokksformanninum [[Ingibjörg Ólöf Isaksen|Ingibjörgu Isaksen]]. Í formannsbaráttunni var mikil áhersla lögð á að [[Lilja Alfreðsdóttir|Lilja]] væri ekki þingmaður en hún datt út af þingi í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/02/15/lilja_nyr_formadur_framsoknarflokksins/|title=Lilja nýr formaður Framsóknarflokksins|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262832944d/-thetta-er-svo-litid-o-venju-legt-eg-er-ekki-a-thingi-|title=„Þetta er svo­lítið ó­venju­legt, ég er ekki á þingi“ - Vísir|last=Másson|first=Agnar Már|date=2026-01-23|website=visir.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref> === (C) Viðreisn === [[Viðreisn]] hefur setið í ríkisstjórn frá [[Alþingiskosningar 2024|2024]] með [[Samfylkingin|Samfylkingunni]] og [[Flokkur fólksins|Flokki fólksins]]. [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]] er enn formaður flokksins og gegnir nú embætti [[Utanríkisráðherrar á Íslandi|utanríkisráðherra]]. Í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] vakti frammistaða [[Hanna Katrín Friðriksson|Hönnu Katrínar Friðriksdóttur]], atvinnuvegaráðherra í [[Kastljós|Kastljósi]] mikla athygli í umræðum um breytingar á fiskveiðistjórnarkerfinu.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2025/03/27/frammistada-honnu-katrinar-kastljosi-gaerkvoldi-vekur-athygli-annad-eins-hefur-ekki-sest-haa-herrans-tid/|title=Frammistaða Hönnu Katrínar í Kastljósi í gærkvöldi vekur athygli - „Annað eins hefur ekki sést í háa herrans tíð“|date=2025-03-27|website=DV|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir|Þorgerður Katrín]] var gagnrýnd í [[júní]] [[2025]] þegar að hún kallaði [[Donald Trump]], Bandaríkjaforseta „heillandi" eftir fund þeirra á leiðtogafundi [[Atlantshafsbandalagið|NATO]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252743566d/tok-i-spadann-a-trump-hann-er-nu-heillandi-karlinn-|title=Tók í spaðann á Trump: „Hann er nú heillandi, karlinn“ - Vísir|last=Jósefsdóttir|first=Sólrún Dögg|date=2025-06-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Sem utanríkisráðherra sagði hún sumarið [[2025]] að Íslendingar vildu fá aðildarviðræður við [[Evrópusambandið|ESB]] í kjölfar stöðunnar í heimsmálununum, þrátt fyrir að ríkisstjórnin hafi planað þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/07/17/segir_islendinga_vilja_adildarvidraedur_vid_esb/|title=Segir Íslendinga vilja aðildarviðræður við ESB|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> [[Guðbrandur Einarsson]], þingmaður flokksins í Suðurkjördæmi sagði af sér þingmennsku í [[janúar]] [[2026]] eftir að komst í ljós að hann hafði reynt að kaupa vændi fjórtán árum áður.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262829501d/segir-af-ser-thing-mennsku-vegna-til-raunar-til-vaendiskaupa|title=Segir af sér þing­mennsku vegna til­raunar til vændiskaupa - Vísir|last=Daðason|first=Kolbeinn Tumi|date=2026-01-16|website=visir.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref> Fylgi flokksins hefur aðeins lækkað frá síðustu kosningunum. === (D) Sjálfstæðisflokkurinn === [[Sjálfstæðisflokkurinn]] hlaut 19,4% atkvæða í síðustu kosningunum og var ekki með í nýrri ríkisstjórn. [[6. janúar]] [[2025]], einungis mánuði eftir kosningarnar, lýsti [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], fyrrverandi forsætisráðherra og formaður flokksins til sextán ára, því yfir að hann ætlaði að hætta sem formaður flokksins og sem þingmaður og fóru fram [[Formannskosningar Sjálfstæðisflokksins|formannskosningar í byrjun mars 2025]] á landsfundi flokksins þar sem [[Guðrún Hafsteinsdóttir]] var kjörin formaður í formannsslag gegn [[Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir|Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur]]. Í febrúar 2025 lenti flokkurinn í uppistöðum um þingflokksherbergi við Samfylkinguna, þar sem að Samfylkingin hafði stærri þingflokk og að þingflokksherbergi Sjálfstæðisflokksins sem að flokkurinn hafði haft í áratugi væri stærra, sem að endaði á að Samfylkingin fékk herbergið.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/02/13/sjalfstaedisflokkurinn_missir_thingflokksherbergid/|title=Sjálfstæðisflokkurinn missir þingflokksherbergið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Það vakti athygli í [[febrúar]] [[2025]] þegar þingmaðurinn [[Jón Pétur Zimsen]] lýsti því yfir að áfastir tappar dragi úr lífsvilja.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252691309d/a-fastir-tappar-dragi-ur-lifs-vilja|title=Á­fastir tappar dragi úr lífs­vilja - Vísir|last=Sigurbjörnsdóttir|first=Silja Rún|date=2025-02-20|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] hækkaði eftir kjör [[Guðrún Hafsteinsdóttir|Guðrúnar Hafsteinsdóttur]] sem formanns en dalaði mikið stuttu eftir það. Í [[apríl]] [[2025]] komu upp kenningar um að Sjálfstæðisflokkurinn væri á bak við umdeildra ''„Exit"'' auglýsinga [[Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi|Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi]], sem voru framleiddar af eiginmanni þingflokksformanns flokksins, [[Hildur Sverrisdóttir|Hildar Sverrisdóttur]].<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2025/04/30/eiginmadur-thingflokksformanns-sjalfstaedisflokks-bak-vid-umdeildu-exit-auglysinguna/|title=Eiginmaður þingflokksformanns Sjálfstæðisflokks á bak við umdeildu EXIT-auglýsinguna|date=2025-04-30|website=DV|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Í [[júní]] og [[júlí]] [[2025]] stóð stjórnarandstaðan fyrir málþófi gegn breytingum á veiðigjöldum, sem að frestaði þinglokum um vikur. Samkvæmt könnunum söguðust 65% landsmanna styðja ekki stjórnarandstöðuna.<ref name=":1" /> [[Jón Steinar Gunnlaugsson]] fyrrum hæstaréttardómari og mikilvægur meðlimur í flokknum til margra ára kallaði málþófið skrípalæti og sagði minnihlutann þurfa að sætta sig við að stjórna ekki, því það væri lýðræðið.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252747074d/minni-hluti-verdi-ad-saetta-sig-vid-ad-hann-se-ekki-vid-vold|title=Minni­hluti verði að sætta sig við að hann sé ekki við völd - Vísir|last=Sigurðsson|first=Lovísa Arnardóttir,Bjarki|date=2025-03-07|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Í [[ágúst]] [[2025]] sagði þingflokksformaðurinn [[Hildur Sverrisdóttir]] af sér vegna innanflokksátaka þar sem að hún var yfirlýstur stuðningsmaður [[Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir|Áslaugar Örnu]], og var [[Ólafur Adolfsson]] valinn til að taka við.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252768837d/olafur-ordinn-nyr-thing-flokks-for-madur-sjalf-staedis-flokksins|title=Ólafur orðinn nýr þing­flokks­for­maður Sjálf­stæðis­flokksins - Vísir|last=Pétursson|first=Vésteinn Örn|date=2025-08-30|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Fylgi flokksins hefur lækkað mikið. === (F) Flokkur fólksins === [[Flokkur fólksins]] hefur setið í ríkisstjórn frá [[Alþingiskosningar 2024|2024]] með [[Samfylkingin|Samfylkingunni]] og [[Viðreisn]]. [[Inga Sæland]] er enn formaður flokksins og gegnir nú embætti [[Félags- og húsnæðismálaráðherra Íslands|félagsmálaráðherra]]. Nokkur umdeild mál innan flokksins komu upp á kjörtímabilinu. [[Inga Sæland]] hlaut athygli í [[janúar]] [[2025]] þegar komst upp um að hún hefði hringt reið í skólameistara [[Borgarholtsskóli|Borgarholtsskóla]], skóla barnabarns síns og kvartað um týnd skópör og bent á valdastöðu sína í því samhengi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252680862d/rad-herra-hringdi-i-skola-stjora-vegna-tynds-skopars|title=Ráð­herra hringdi í skóla­stjóra vegna týnds skópars - Vísir|last=Daðason|first=Jakob Bjarnar,Kolbeinn Tumi|date=2025-01-27|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Það hlaut mikla athygli þegar kom í ljós að flokkurinn væri skráður sem félagasamtök í stað stjórnmálaflokks og einnig vakti athygli þegar [[Sigurjón Þórðarson]], þingmaður flokksins, lagði til að endurskoða ætti styrki til [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]] eftir neikvæða umfjöllun blaðsins um flokkinn.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252684641d/vill-endur-skoda-styrki-til-morgun-bladsins-eftir-um-fjollun-um-flokk-folksins|title=Vill endur­skoða styrki til Morgun­blaðsins eftir um­fjöllun um Flokk fólksins - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2025-05-02|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252677991d/flokkur-folksins-fengid-240-milljonir-thratt-fyrir-ranga-skraningu|title=Flokkur fólksins fengið 240 milljónir þrátt fyrir ranga skráningu - Vísir|last=Gísladóttir|first=Hólmfríður|date=2025-01-21|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-02}}</ref> Í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] sagði [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]], [[Mennta- og barnamálaráðherra Íslands|mennta- og barnamálaráðherra]] af sér embætti eftir að í ljós kom að þegar hún var 23 ára gömul átti hún barn með 16 ára dreng, eftir minna en þrjá mánuði í embætti.<ref>{{Cite web|url=https://heimildin.is/grein/24210/|title=Ásthildur Lóa lýsir barnungum barnsföður sínum sem eltihrelli|last=Kjartansson|first=Aðalsteinn|date=2025-03-21|website=Heimildin|access-date=2025-12-29}}</ref> Fréttastofa [[Ríkisútvarpið|Ríkisútvarpsins]] var gagnrýnd mikið fyrir að hafa fyrst upplýst um málið.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252707602d/ruv-leid-rettir-um-fjollun-um-mal-ast-hildar-lou|title=RÚV leið­réttir um­fjöllun um mál Ást­hildar Lóu - Vísir|last=Ragnarsson|first=Rafn Ágúst|date=2025-03-28|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Þá tók þingflokksformaðurinn [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] við ráðuneytinu. Hann vakti mikla athygli á fyrstu dögum hans í embættinu í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] þegar að hann átti í vandræðum með að lesa upp ræðu á ensku á opnunarsamkomu leiðtogafundar um menntamál, og var sakaður um að kunna ekki ensku.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252706454d/-fall-er-farar-heill-|title=„Fall er farar­heill“ - Vísir|last=Jónsdóttir|first=Jón Þór Stefánsson,Hallgerður Kolbrún E.|date=2025-03-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Í [[desember]] [[2025]] ákvað [[Guðmundur Ingi Kristinsson|Guðmundur Ingi]] að víkja Ársæli Guðmundssyni, skólameistara [[Borgarholtsskóli|Borgarholtsskóla]] úr starfi.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/03/skolameistara_borgarholtsskola_vikid/|title=Skólameistara Borgarholtsskóla vikið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Margir gagnrýndu þetta og voru kenningar um að ágreiningur Ársæls og Ingu Sæland fyrr á árinu hafi verið uppspretta atviksins, þrátt fyrir að [[Guðmundur Ingi Kristinsson|Guðmundur Ingi]] hafi neitað því.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/04/arsaell_um_simtalid_hun_var_ekki_i_neinu_jafnvaegi/|title=Ársæll um símtalið: „Hún var ekki í neinu jafnvægi“|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/04/sakar_ingu_um_hefndarhug/|title=Sakar Ingu um hefndarhug|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Einnig í [[desember]] [[2025]] var gagnrýnt þegar að [[Eyjólfur Ármannsson]] [[Samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra Íslands|samgönguráðherra]] breytti forgangsröðun jarðganga og setti ný göng á Vestfjörðum ofar skipulagi um [[Fjarðarheiðargöng]] á [[Austurland|Austurlandi]]. Bæjarfulltrúar í [[Múlaþing|Múlaþingi]] lýstu því yfir að talað væri um að [[Austurland]] myndi kljúfa sig frá [[Ísland|Íslandi]], vegna málsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252814859d/aetla-ad-berja-i-bordid-austur-riki-er-ansi-oft-buid-ad-heyrast-i-min-eyru-|title=Ætla að berja í borðið: „Austur­ríki er ansi oft búið að heyrast í mín eyru“ - Vísir|last=Þorláksson|first=Tómas Arnar|date=2025-09-12|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Fylgi flokksins hefur dalað mikið frá síðustu kosningum og í [[desember]] [[2025]] mældist flokkurinn utan þings í fyrsta sinn á kjörtímabilinu.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/22/fylgi_flokks_folksins_maelist_undir_5_prosent/|title=Fylgi Flokks fólksins mælist undir 5%|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> === (J) Sósíalistaflokkur Íslands === [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur Íslands]] bauð fram í annað sinn í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]]. Þá var [[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] borgarfulltrúi kosin nýr leiðtogi flokksins. Þrátt fyrir gott gengi í könnunum náði flokkurinn ekki manni inn í kosningunum. Sameining þeirra þriggja vinstri flokka sem ekki náðu manni inn á þing í síðustu kosningunum, það eru [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur Íslands]], [[Píratar]] og [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænir]], hefur verið rædd.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-12-02-margt-vitlausara-en-ad-vinstri-flokkarnir-ihugi-sameiningu-429940|title=„Margt vitlausara“ en að vinstri flokkarnir íhugi sameiningu - RÚV.is|last=Sigurþórsdóttir|first=Sunna Karen|date=2024-12-02|website=RÚV|access-date=2025-01-11}}</ref> Mikil innanflokksátök áttu sér stað í flokknum í upphafi árs [[2025]]. Í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] var [[Gunnar Smári Egilsson]], stofnandi, fyrrverandi leiðtogi og formaður framkvæmdastjórnar flokksins, sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi af forseta ungra Sósíalista.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252700265d/lysir-of-riki-og-and-legu-of-beldi-gunnars-smara|title=Lýsir of­ríki og and­legu of­beldi Gunnars Smára - Vísir|last=Pálsson|first=Magnús Jochum|date=2025-12-03|website=visir.is|language=is|access-date=2025-05-26}}</ref> Í [[apríl]] [[2025]] sagði [[Sólveig Anna Jónsdóttir]], formaður [[Efling stéttarfélag|Eflingar]], sig úr flokknum vegna „yfirgengilega bilaðrar stemningar".<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/442134|title=Sólveig Anna segir sig úr Sósíalistaflokknum - RÚV.is|last=Markúsdóttir|first=Erla María|date=2025-04-23|website=RÚV|access-date=2025-05-26}}</ref> Þann [[25. maí]] [[2025]] var [[Gunnar Smári Egilsson|Gunnar Smári]] kosinn úr stjórn flokksins og var [[Sæþór Benjamín Randalsson]] kosinn formaður framkvæmdastjórnar í hans stað.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252731030d/segir-sonnu-ekki-hafa-verid-hafnad|title=Segir Sönnu ekki hafa verið hafnað - Vísir|last=Arnardóttir|first=Lovísa|date=2025-05-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-05-26}}</ref> Daginn eftir sagði [[Sanna Magdalena Mörtudóttir]], leiðtogi flokksins, af sér sem leiðtogi, þrátt fyrir að hafa verið kosinn leiðtogi áfram af nýrri stjórn daginn áður.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/444716|title=Sanna hætt sem pólitískur leiðtogi Sósíalistaflokksins - RÚV.is|last=Sigurðsson|first=Grétar Þór|date=2025-05-26|website=RÚV|access-date=2025-05-26}}</ref> Í [[júní]] [[2025]] var [[Gunnar Smári Egilsson|Gunnar Smári]] sakaður af nýrri stjórn um að hafa tæmt sjóði flokksins og að reka nýja stjórn úr húsnæði flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252744584d/sagdur-hafa-taemt-sjodi-flokksins-og-rekur-nyja-stjorn-ur-hus-naedinu|title=Sagður hafa tæmt sjóði flokksins og rekur nýja stjórn úr hús­næðinu - Vísir|last=Ragnarsson|first=Jón Ísak|date=2025-06-27|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> [[Sæþór Benjamín Randalsson|Sæþór Benjamín]] var gagnrýndur í [[desember]] [[2025]] fyrir að hafa sagt [[Xi Jinping]] æðsta leiðtoga [[Kína]] vera „besta leiðtoga jarðar" og fyrir að hafa varið [[Kim Jong-un]] einræðisherra [[Norður-Kórea|Norður-Kóreu]] og [[Vladímír Pútín|Vladímír Putin]] forseta [[Rússland|Rússlands]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252818256d/sosial-istar-lita-til-hardstjornarrikja-sem-fyrir-mynda|title=Sósíal­istar líta til harðstjórnarríkja sem fyrir­mynda - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2025-12-29|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Hann hafði áður verið sakaður um kynferðisleg samskipti við 16 ára dreng á hinsegin stefnumótamiðlinum Grindr.<ref>{{Cite web|url=https://mannlif.is/greinar/einkalif-saethors/|title=Einkalíf Sæþórs|date=2025-05-29|website=mannlif.is|language=en|access-date=2025-12-29}}</ref> Í [[desember]] [[2025]] sagði [[Sanna Magdalena Mörtudóttir|Sanna Magdalena]] sig úr flokknum og stofnaði framboðið ''Vor til vinstri'' til að bjóða fram í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|borgarstjórnarkosningunum 2026]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/458088|title=Kristrún nýtur mests trausts en flestir vantreysta Guðmundi Inga - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-11-05|website=RÚV|access-date=2025-12-29}}</ref> === (M) Miðflokkurinn === [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] hefur setið í stjórnarandstöðu frá árinu [[2017]] og er [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson]] enn formaður. Í [[apríl]] [[2025]] vakti athygli þegar [[Snorri Másson]], þingmaður flokksins, gangrýndi kennslu um kynjafræði í skólum og kallaði hana pólitíska.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252710606d/-kynjafraedi-er-politisk-i-edli-sinu-|title=„Kynjafræði er pólitísk í eðli sínu“ - Vísir|last=Ragnarsson|first=Jón Ísak|date=2025-05-04|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Lítil ánægja meðal landsmanna reyndist með málþófi stjórnarandstöðunnar gegn breytinga á veiðigjöldum í [[júní]] og [[júlí]] [[2025]] og reyndist óánægja með stjórnarandstöðuna vera 65% samkvæmt könnunum.<ref name=":1" /> Í [[september]] [[2025]] vakti það athygli þegar að [[Snorri Másson]] lýsti yfir andstöðu yfir hinsegin fólki í [[Kastljós|Kastljósi]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252769972d/sott-ad-snorra-vegna-fram-komu-hans-og-forn-eskju-legra-skodana|title=Sótt að Snorra vegna fram­komu hans og forn­eskju­legra skoðana - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2025-02-09|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Fjölmargir gagnrýndu Snorra þar á meðal [[Guðrún Karls Helgudóttir]] biskup Íslands, [[Hanna Katrín Friðriksson]] atvinnuvegaráðherra Viðreisnar, [[Dagur B. Eggertsson]] þingmaður Samfylkingarinnar og [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]] oddviti [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] og fyrrum [[borgarstjóri Reykjavíkur]], sem að lagði fram tillögu um að Reykjavík myndi formlega harma orð Snorra í yfirlýsingu.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252770409d/-borgar-stjorn-stendur-med-trans-folki-og-hin-segin-sam-fe-laginu-ollu-|title=„Borgar­stjórn stendur með trans fólki og hin­segin sam­fé­laginu öllu“ - Vísir|last=Arnardóttir|first=Lovísa|date=2025-02-09|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252770262d/biskup-laetur-ruv-heyra-thad-vegna-um-raedunnar-i-gaer|title=Biskup lætur Rúv heyra það vegna um­ræðunnar í gær - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2025-02-09|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> [[Snorri Másson|Snorri]] var síðan kjörinn varaformaður flokksins í [[október]] [[2025]] í varaformannsslag við þingkonuna [[Ingibjörg Davíðsdóttir|Ingibjörgu Davíðsdóttur]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/455934|title=Snorri Másson er nýr varaformaður Miðflokksins - RÚV.is|last=Andrésdóttir|first=Iðunn|date=2025-10-12|website=RÚV|access-date=2025-10-18}}</ref> Fylgi flokksins aukst verulega í lok árs [[2025]] og lýsti [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|Sigmundur Davíð]] stefnu flokksins að fá „gamla góða Ísland, bara betra" í viðtali í [[desember]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252822256d/-gamla-goda-is-land-bara-betra-|title=„Gamla góða Ís­land, bara betra“ - Vísir|last=Sigurbjörnsdóttir|first=Silja Rún|date=2025-12-28|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> === (P) Píratar === [[Píratar]] duttu út af þingi í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]]. Óljóst er því hvort flokkurinn bjóði aftur fram. Sameining þeirra þriggja vinstri flokka sem ekki náðu manni inn á þing í síðustu kosningunum, þ.e. [[Píratar|Pírata]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], hefur verið rædd.<ref name=":0" /> Á aðalfundi flokksins í [[september]] [[2025]] var samþykkt að flokkurinn skyldi taka upp embætti formanns og varaformanns. Annar aðalfundur verður haldinn seinna um haustið til að kjósa í embættin.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252778092d/piratar-taka-upp-for-mannsem-baetti|title=Píratar taka upp for­mannsem­bætti - Vísir|last=Ragnarsson|first=Jón Ísak|date=2025-09-20|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-21}}</ref> Í lok [[nóvember]] [[2025]] var kynsegin varaborgarfulltrúinn [[Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns]] kjörið sem fyrsti formaður flokksins, í formannsslag við borgarfulltrúann [[Alexandra Briem|Alexöndru Briem]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/460133|title=Oktavía er fyrsti formaður Pírata - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-11-29|website=RÚV|access-date=2025-12-29}}</ref> Áður hafði oddviti flokksins í [[Reykjavík]], [[Dóra Björt Guðjónsdóttir]] lýst yfir framboði en dró það til baka tveimur vikum fyrir formannskosningarnar vegna óeiningar innan flokksins um hugmyndir hennar, og gekk svo til liðs við [[Samfylkingin|Samfylkinguna]] í [[desember]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252802211d/dora-bjort-haett-vid-formannsframbodid|title=Dóra Björt hætt við formannsframboðið - Vísir|last=Sigurbjörnsdóttir|first=Silja Rún|date=2025-12-11|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/461707|title=Dóra Björt fer úr Pírötum í Samfylkinguna - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-12-16|website=RÚV|access-date=2025-12-29}}</ref> === (S) Samfylkingin === [[Samfylkingin]] hlaut stórsigur í [[Alþingiskosningar 2024|kosningunum 2024]] og hlaut flest atkvæði allra flokka. Eftir kosningar myndaði flokkurinn ríkisstjórn með [[Flokkur fólksins|Flokki fólksins]] og [[Viðreisn]], þar sem [[Kristrún Frostadóttir]], formaður [[Samfylkingin|Samfylkingarinnar]], tók við embætti [[Forsætisráðherra Íslands|forsætisráðherra]]. Fylgi flokksins hafði eykst mikið og í [[febrúar]] [[2025]] áskotnaðist flokknum borgarstjórastóllinn þegar [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] gekk í embættið. Flokkur bætti á sig um tólf til fimmtán prósentum í könnunum frá síðustu kosningunum um sumarið [[2025]] eftir umdeilt málþóf stjórnarandstöðunnar um breytingar um veiðigjöld.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/07/01/fylgi_samfylkingar_ekki_verid_meira_i_16_ar/|title=Fylgi Samfylkingar ekki verið meira í 16 ár|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Fylgi flokksins mældist áfram hátt um haustið [[2025]] og traust til [[Kristrún Frostadóttir|Kristrúnar]] í embætti [[Forsætisráðherra Íslands|forsætisráðherra]] mældist 60% í könnun í [[nóvember]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/458088|title=Kristrún nýtur mests trausts en flestir vantreysta Guðmundi Inga - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-11-05|website=RÚV|access-date=2025-12-29}}</ref> [[Kristrún Frostadóttir|Kristrún]] hlaut gagnrýni í [[febrúar]] [[2026]] vegna vaxandi verðbólgu, eftir að [[Ásgeir Jónsson]] seðlabankastjóri hafði sagst ekki hika við það að hækka vexti.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2026/02/05/kristrun_grautful_en_aetlar_ekki_ad_breyta_um_kurs/|title=Kristrún grautfúl en ætlar ekki að breyta um kúrs|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref> === (V) Vinstri hreyfingin – grænt framboð === [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænir]] duttu út af þingi í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]] eftir sjö ára setu í ríkisstjórn. [[Svandís Svavarsdóttir]] er enn formaður flokksins. Sameining þeirra þriggja vinstri flokka sem ekki náðu manni inn á þing í síðustu kosningunum, það eru [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænir]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] og [[Píratar]], hefur verið rædd.<ref name=":0" /> Í [[maí]] [[2025]] lýsti [[Svandís Svavarsdóttir|Svandís]] því yfir að flokkurinn myndi starfa áfram og að hann byði fram í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|sveitarstjórnarkosningunum 2026]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252731091d/-vid-erum-klar-i-batana-og-med-sterka-inn-vidi-|title=„Við erum klár í bátana og með sterka inn­viði“ - Vísir|last=Pálsson|first=Magnús Jochum|date=2025-05-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-05-26}}</ref> [[Svandís Svavarsdóttir|Svandís]] tilkynnti í [[desember]] [[2025]] að hún myndi ekki sækjast eftir endurkjöri sem formaður flokksins á næsta landsfundi flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/12/svandis_gefur_ekki_aftur_kost_a_ser/|title=Svandís Svavarsdóttir gefur ekki aftur kost á sér|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Þá hafði frammistaða [[Stefán Pálsson|Stefáns Pálssonar]] varaborgarfulltrúa flokksins í ''[[Silfur Egils|Silfrinu]]'' vakt mikla athygli og var talað um hann sem mögulegan arftaka flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252817029d/studnings-yfir-lysing-ossurar-eins-og-koss-daudans|title=Stuðnings­yfir­lýsing Össurar eins og koss dauðans - Vísir|last=Ragnarsson|first=Jón Ísak|date=2025-12-13|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Nýr formaður flokksins verður kjörinn á landsfundi í upphaf [[Mars (mánuður)|mars]] [[2026]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262844515d/i-hugar-al-var-lega-for-manns-fram-bod-hja-vinstri-graenum|title=Í­hugar al­var­lega for­manns­fram­boð hjá Vinstri grænum - Vísir|last=Erlingsdóttir|first=Margrét Helga|date=2026-02-17|website=visir.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref> Fylgi flokksins hefur aðeins eykst frá síðustu kosningum. == Skoðanakannanir == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" ! style="width:150px;" rowspan="2"| Fyrirtæki ! style="width:135px;" rowspan="2"| Síðasti dagur framkvæmda ! style="width:35px;" rowspan="2"| Úrtak ! style="width:30px;" rowspan="2"| Svarhlutfall ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Samfylkingin|S]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Viðreisn|C]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Flokkur fólksins|F]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Miðflokkurinn (Ísland)|M]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Framsóknarflokkurinn|B]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|J]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Píratar|P]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V]] ! style="width:30px;" rowspan="2"| Aðrir ! style="width:30px;" rowspan="2"| Forskot |- ! style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Viðreisn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Flokkur fólksins}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Miðflokkurinn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Framsóknarflokkurinn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Sósíalistaflokkurinn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Píratar}};"| ! style="background:{{flokkslitur|VG}};"| |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-09-01-samfylkingin-staekkar-en-vidreisn-minnkar-485813 Gallup] |31. ágúst 2026 |13.836 |40,2 |style="background:#F6CDCF;"|'''29,6''' |26,8 |9,7 |4,8 |15,6 |5,5 |2,4 |1,9 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,8 |- |[https://www.visir.is/g/20262923931d/sam-fylkingin-aftur-staerst-en-rikis-stjornin-stendur-i-stad Maskína] |11. ágúst 2026 |3.172 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''26,2''' |25,1 |11,5 |5,2 |12,7 |7,8 |3,9 |3,5 |4,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,1 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-04-samfylkingin-eykur-forskotid-litillega-482958 Gallup] |3. ágúst 2026 |13.167 |37,2 |style="background:#F6CDCF;"|'''27,9''' |25,4 |11,4 |5,2 |14,6 |5,8 |3,2 |2,2 |3,9 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,5 |- |[https://www.visir.is/g/20262912056d/sjalfstaedisflokkur-maelist-staerstur-i-fyrsta-sinn-fra-kosningum Maskína] |8. júlí 2026 |963 |– |24,4 |style="background:#C6ECFB;"|'''25,0''' |12,7 |5,9 |13,4 |6,6 |4,0 |3,1 |4,9 |– | style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 0,6 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-07-01-bilid-minnkar-milli-samfylkingarinnar-og-sjalfstaedisflokksins-480049 Gallup] |30. júní 2026 |12.102 |38,5 |style="background:#F6CDCF;"|'''26,2''' |24,9 |11,4 |4,6 |15,1 |5,3 |4,3 |3,0 |5,0 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,3 |- |[https://www.visir.is/g/20262901108d/sjalf-staedis-flokkur-a-flugi-og-rikis-stjornin-aldrei-maelst-med-minna-fylgi Maskína] |11. júní 2026 |1.700 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''25,2''' |22,7 |12,4 |4,1 |14,2 |8,5 |3,9 |3,5 |5,4 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-01-flokkur-folksins-maelist-utan-things-476896 Gallup] |31. maí 2026 |12.979 |40,8 |style="background:#F6CDCF;"|'''28,4''' |23,5 |10,6 |4,0 |17,6 |6,7 |2,6 |1,9 |4,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 4,9 |- |[https://www.visir.is/g/20262886714d/sjalfstaedisflokkurinn-enn-a-flugi Maskína] |12. maí 2026 |2.810 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''25,3''' |19,8 |14,4 |4,7 |15,0 |7,8 |3,7 |4,1 |5,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 5,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-01-rikisstjornarmeirihlutinn-fallinn-og-vg-naer-inn-manni-474089 Gallup] |29. apríl 2026 |10.484 |40,4 |style="background:#F6CDCF;"|'''28,5''' |21,4 |10,6 |5,2 |18,9 |5,4 |2,3 |2,1 |5,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 7,1 |- |[https://www.visir.is/g/20262871996d/samfylking-og-sjalfstaedisflokkur-haekka-flugid Maskína] |16. apríl 2026 |1.786 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,7''' |18,1 |12,8 |5,8 |16,4 |7,2 |3,0 |4,7 |4,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,6 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-02-framsokn-maelist-ekki-med-mann-a-thingi-471619 Gallup] |31. mars 2026 |10.746 |42,3 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,0''' |19,5 |10,0 |5,8 |20,6 |4,7 |1,9 |2,8 |4,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,4 |- |[https://www.visir.is/g/20262859852d/fylgi-samfylkingar-ekki-verid-minna-i-eitt-ar Maskína] |19. mars 2026 |2.617 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''25,5''' |16,1 |14,0 |5,8 |18,4 |7,1 |3,5 |5,0 |4,4 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 7,1 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-03-03-studningur-vid-rikisstjornina-minnkar-468519 Gallup] |1. mars 2026 |9.958 |44,3 |style="background:#F6CDCF;"|'''28,5''' |18,1 |10,9 |5,8 |20,3 |6,6 |2,5 |2,7 |4,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 8,2 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-25-piratar-naedu-a-thing-en-flokkur-folksins-dytti-ut-467932 Maskína] |24. febrúar 2026 |1.993 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,2''' |16,2 |13,4 |4,8 |19,0 |7,0 |3,1 |5,2 |4,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 8,2 |- |[https://www.visir.is/g/20262848925d/tvofalt-fleiri-karlar-en-konur-kjosa-midflokkinn Prósent] |16. febrúar 2026 |3.900 |50 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,1''' |13,7 |13,5 |7,7 |19,6 |5,9 |2,4 |3,6 |3,3 |0,2 | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 10.5 |- ! !15. febrúar 2026 ! colspan="13" |[[Lilja Alfreðsdóttir]] tekur við sem formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] af [[Sigurður Ingi Jóhannsson|Sigurði Inga Jóhannssyni]]. |- |[https://www.visir.is/g/20262838042d/litlar-breytingar-a-fylgi-flokkanna Gallup] |1. febrúar 2026 |9.713 |43,6 |style="background:#F6CDCF;"|'''31,2''' |17,1 |11,3 |5,3 |20,8 |5,4 |1,9 |3,4 |3,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 10,4 |- |[https://www.visir.is/g/20262832055d/midflokkurinn-nalgast-samfylkingu Maskína] |13. janúar 2026 |886 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,0''' |13,5 |14,1 |4,3 |22,2 |7,1 |4,1 |4,1 |3,7 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 4,8 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-12-29-midflokkurinn-nalgast-22-fylgi-og-vidreisn-tapar-mestu-462495 Gallup] |28. desember 2025 |9.091 |43,4 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,9''' |16,8 |10,9 |5,5 |21,7 |5,2 |1,6 |3,4 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,2 |- |[https://www.visir.is/g/20252820991d/ny-konnun-maskinu-vaeri-alveg-ny-stada-i-islenskum-stjornmalum- Maskína] |17. desember 2025 |1.892 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''28,9''' |15,1 |13,3 |4,8 |19,2 |6,6 |3,1 |4,7 |4,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,7 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-12-01-midflokkurinn-med-naerri-20-prosenta-fylgi-460314 Gallup] |30. nóvember 2025 |10.332 |41,8 |style="background:#F6CDCF;"|'''31,1''' |16,5 |12,8 |5,2 |19,5 |5,6 |2,3 |3,3 |3,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 11,6 |- |[https://www.visir.is/g/20252806182d/midflokkur-skakar-sjalfstaedisflokknum-stormerkileg-nidur-stada- Maskína] |18. nóvember 2025 |1.742 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''29,1''' |15,3 |13,5 |5,6 |17,3 |6,6 |2,8 |4,9 |4,8 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 11,8 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-11-03-midflokkurinn-nartar-i-haela-sjalfstaedisflokks-457964 Gallup] |2. nóvember 2025 |11.225 |46,5 |style="background:#F6CDCF;"|'''31,9''' |17,6 |13,5 |5,9 |16,3 |5,5 |2,3 |3,9 |2,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 14,3 |- |[https://www.visir.is/g/20252792336d/mid-flokkurinn-rykur-upp Maskína] |15. október 2025 |1.765 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''29,4''' |15,9 |16,1 |6,3 |13,8 |6,5 |3,0 |4,9 |4,0 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,3 |- |[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/10/10/flestir_myndu_kjosa_samfylkinguna/ Prósent] |30. september 2025 |2.000 |50 |style="background:#F6CDCF;"|'''32,0''' |18,3 |14,4 |7,6 |9,9 |7,1 |2,7 |5,2 |2,1 |0,7<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 0,7%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,7 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-10-01-framsokn-baetir-vid-sig-454987 Gallup] |30. september 2025 |10.887 |43,1 |style="background:#F6CDCF;"|'''34,0''' |19,5 |12,6 |6,9 |11,8 |5,8 |2,1 |2,9 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 14,5 |- |[https://www.visir.is/g/20252779350d/fagnar-thvi-ad-sja-pirata-maelast-a-thingi-og-uti-lokar-ekki-formannsframbod Maskína] |23. september 2025 |– |– |style="background:#F6CDCF;"|'''31,9''' |18,6 |14,3 |6,3 |9,1 |6,3 |3,5 |5,8 |4,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,3 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-09-01-fylgi-framsoknarflokksins-naer-enn-nyjum-laegdum-452352 Gallup] |31. ágúst 2025 |10.055 |44,5 |style="background:#F6CDCF;"|'''34,6''' |19,7 |12,9 |7,4 |10,7 |4,5 |1,9 |3,5 |3,7 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 14,9 |- |[https://www.visir.is/g/20252764933d/gjor-o-likt-gengi-fra-kosningum Maskína] |21. ágúst 2025 |– |– |style="background:#F6CDCF;"|'''31,6''' |18,6 |16,1 |6,3 |9,6 |6,3 |2,6 |4,5 |4,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,0 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-08-01-samfylkingin-baetir-enn-vid-sig-og-hefur-ekki-maelst-staerri-450049 Gallup] |31. júlí 2025 | 11.541 | 43,6 |style="background:#F6CDCF;"|'''34,7''' |18,7 |14,6 |6,7 |10,5 |4,9 |2,4 |3,5 |3,4 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 16,0 |- |[https://www.visir.is/g/20252754650d/stada-sjalfstaedisflokksins-versnar-eftir-thinglok Maskína] |23. júlí 2025 | 1.855 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''31,2''' |18,0 |16,2 |6,6 |9,9 |6,8 |2,9 |5,0 |3,4 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,2 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-07-01-samfylkingin-ekki-maelst-med-meira-fylgi-sidan-2009-447411 Gallup] |30. júní 2025 |– |– |style="background:#F6CDCF;"|'''31,8''' |20,6 |13,7 |6,5 |10,7 |5,6 |3,3 |4,1 |3,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 11,2 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-06-26-samfylkingin-baetir-enn-vid-sig-milli-manada-447033 Maskína] |26. júní 2025 |876 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''28,1''' |17,3 |15,3 |6,6 |13,0 |7,0 |4,4 |4,6 |3,7 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 10,8 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-06-02-samfylkingin-yfir-30-en-framsokn-aldrei-minni-445196 Gallup] |1. júní 2025 |11.521 |44,9 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,7''' |21,7 |14,4 |7,5 |9,1 |5,5 |3,5 |3,3 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,0 |- |[https://www.visir.is/g/20252730107d/litil-hreyfing-a-fylgi-stjorn-mala-flokkanna Maskína] |22. maí 2025 |1.962 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,4''' |18,9 |16,8 |7,2 |9,7 |6,8 |5,0 |4,6 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 8,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-05-03-samfylkingin-a-flugi-maelist-med-29-442774 Gallup] |30. apríl 2025 |10.005 |46,7 |style="background:#F6CDCF;"|'''29,4''' |22,3 |13,9 |7,4 |8,9 |6,1 |4,7 |3,2 |3,3 |0,7<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 0,7% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,0%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 7,1 |- |[https://maskina.is/fylgi-flokka-a-althingi/ Maskína] |22. apríl 2025 |1.453 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''26,2''' |20,9 |15,8 |7,9 |10,3 |7,2 |4,9 |3,9 |2,9 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 5,3 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-04-01-samfylkingin-baetir-vid-sig-og-maelist-staerst-i-ollum-kjordaemum-440481 Gallup] |31. mars 2025 |10.324 |47,5 |style="background:#F6CDCF;"|'''27,0''' |22,4 |14,6 |7,7 |9,3 |5,7 |5,4 |4,0 |3,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 4,6 |- |[https://www.visir.is/g/20252706568d/sjalf-staedis-flokkur-skakar-sam-fylkingu Maskína] |19. mars 2025 |1.899 |– |23,3 | style="background:#C6ECFB;"| '''24,3''' |14,8 |8,5 |10,9 |6,8 |4,9 |3,1 |3,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 1,0 |- ! !2. mars 2025 ! colspan="13" |[[Guðrún Hafsteinsdóttir]] tekur við sem formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] af [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarna Benediktssyni]]. |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-03-03-samfylkingin-tekur-stokk-i-nyjum-thjodarpulsi-437990 Gallup] |2. mars 2025 |9.652 |47,2 | style="background:#F6CDCF;"| '''26,0''' |21,5 |14,1 |8,3 |10,1 |6,3 |6,2 |3,6 |3,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 4,5 |- |[https://www.visir.is/g/20252694075d/flokkur-folksins-a-nidurleid Maskína] |26. febrúar 2025 |– |– | style="background:#F6CDCF;"| '''21,9''' |21,4 |14,9 |9,1 |11,5 |7,3 |5,5 |3,2 |2,8 |2,5<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 1,4% - [[Ábyrg framtíð]] með 1,1%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 0,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-02-03-naerri-sjo-af-hverjum-tiu-stydja-rikisstjornina-434962 Gallup] |2. febrúar 2025 |10.908 |48,6 | style="background:#F6CDCF;"| '''21,7''' |20,5 |16,2 |10,6 |12,7 |6,7 |5,2 |3,5 |2,2 |0,8<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 0,7% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,1%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,2 |- |[https://www.visir.is/g/20252681625d/sjalfstaedisflokkur-baetir-mest-vid-sig-i-nyrri-konnun Maskína] |14. janúar 2025 |966 |– | style="background:#F6CDCF;"| '''22,2''' |19,3 |14,0 |12,9 |11,6 |7,2 |4,1 |3,6 |3,1 |1,9<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 1,4% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,5%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,9 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-01-02-litlar-breytingar-a-fylgi-eftir-kosningar-432130 Gallup] |1. janúar 2025 |3.460 |50,1 | style="background:#F6CDCF;"| '''21,4''' |20,1 |13,8 |13,1 |12,4 |6,3 |6,0 |3,1 |2,1 |1,6<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 1,6% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,0%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,3 |- |[https://www.visir.is/g/20242669675d/flokkur-folksins-dalar-eftir-kosningar Maskína] |19. desember 2024 |2.803 |– | style="background:#F6CDCF;"| '''23,1''' |16,3 |16,5 |10,6 |9,0 |8,4 |6,0 |5,2 |3,8 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 6,6 |- style="background:#E9E9E9;" |[[Alþingiskosningar 2024]] |30. nóv 2024 |– |– | style="background:#F6CDCF;"| '''20,8''' |19,4 |15,8 |13,8 |12,1 |7,8 |4,0 |3,0 |2,3 |1,0<ref name=":7">[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 1,0% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,0%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,4 |} {{röð|listi=[[Alþingiskosningar]]|fyrir=[[Alþingiskosningar 2024]]|eftir=''Alþingiskosningar 2032''}} == Tilvísanir == [[Flokkur:2028]] [[Flokkur:Alþingiskosningar]] 6c6cy8rmewwq5u5e0zcqueyg0q81uo2 0 184446 1977436 1976856 2026-09-03T05:58:10Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977436 wikitext text/x-wiki '''Þráinn Farestveit''' (fæddur 27. nóvember 1964) er íslenskur [[afbrotafræði|afbrotafræðingur]], framkvæmdastjóri [[Vernd fangahjálp|Verndar fangahjálpar]] og varaformaður [[SÁÁ]]. Hann hefur um langt skeið starfað að fangelsismálum, afbrotavörnum, endurhæfingu dómþola og málefnum einstaklinga sem ljúka afplánun. Þráinn Farestveit hefur tekið þátt í opinberri umræðu og stefnumótun um þróun íslenska refsivörslukerfisins og meðal annars lagt áherslu á meðferð og endurhæfingu, afplánun utan fangelsa, félagsleg réttindi dómþola, húsnæði og atvinnu eftir afplánun. == Menntun og starfsferill == Þráinn Farestveit lauk námi í afbrotafræði við [[Stokkhólmsháskóli|Stokkhólmsháskóla]] árið 1994. Áður en fangelsis- og samfélagsmál urðu meginvettvangur starfsferils hans starfaði Þráinn Farestveit um langt skeið hjá Einari Farestveit & Co., meðal annars við verslunar-, sölu- og markaðsmál. Samhliða öðrum störfum hafði Þráinn Farestveit tengst starfi Verndar fangahjálpar frá níunda áratugnum. == Vernd fangahjálp == Þráinn Farestveit hefur átt langan starfsferil innan [[Vernd fangahjálp|Verndar fangahjálpar]]. Hann var kjörinn formaður Verndar árið 1999 og gegndi formennsku til ársins 2001, þegar hann tók við starfi framkvæmdastjóra.<ref>{{Cite web |title=Annáll Verndar |url=https://vernd.is/vernd/annall-verndar |website=Vernd fangahjálp |access-date=21. ágúst 2026 }}</ref> Vernd rekur áfangaheimili þar sem dómþolar geta, að uppfylltum skilyrðum, fullnustað hluta refsingar utan fangelsis. Starfsemin byggist meðal annars á því að heimilismenn séu í atvinnu, námi, starfsendurhæfingu, meðferð eða annarri samþykktri virkni. Þráinn Farestveit hefur í starfi sínu lagt áherslu á að aðlögun dómþola að samfélaginu snúist ekki eingöngu um eftirlit heldur einnig um atvinnu, húsnæði, meðferð, fjölskyldutengsl og félagslega stöðu að afplánun lokinni. Starfsemi Verndar hefur verið viðfangsefni háskólarannsókna. Í rannsókn við Háskóla Íslands árið 2011 er Þráinn Farestveit tilgreindur sem afbrotafræðingur og framkvæmdastjóri Verndar. Í MA-rannsókn við Háskóla Íslands árið 2022 var meðal annars byggt á viðtali við Þráin Farestveit og upplýsingum frá 165 dómþolum sem höfðu dvalið á Vernd. Niðurstöðurnar bentu meðal annars til almennrar ánægju þátttakenda með dvölina og munar á líðan þeirra á Vernd og í lokuðu fangelsi. == Fangelsismál, meðferð og endurhæfing == Þráinn Farestveit hefur um árabil tekið þátt í umræðu um stefnumótun í íslenskum fangelsismálum og lagt áherslu á meðferð, endurhæfingu og samfélagslega aðlögun dómþola. Árið 2019 gerði Vernd athugasemdir við notkun hugtaksins „betrunarstefna“ í tillögu til þingsályktunar um málefni fanga. Í umsögn Verndar, sem Þráinn Farestveit undirritaði sem framkvæmdastjóri, var lagt til að þess í stað yrði mótuð „heildstæð meðferðar- og endurhæfingarstefna í fangelsismálakerfinu“.<ref>{{Cite web |title=Umsögn Verndar um tillögu til þingsályktunar um betrun fanga |url=https://www.althingi.is/altext/erindi/150/150-684.pdf |website=Alþingi |publisher=Alþingi |access-date=21. ágúst 2026 }}</ref> Í meðförum Alþingis var heiti tillögunnar breytt og hún samþykkt 29. maí 2020 sem þingsályktun nr. 23/150 um meðferðar- og endurhæfingarstefnu í málefnum fanga. === Félagsleg réttindi dómþola === Réttarstaða einstaklinga sem fullnusta refsingu utan fangelsis hefur verið eitt þeirra mála sem Þráinn Farestveit og Vernd hafa beitt sér fyrir. Árið 2009 studdi Þráinn Farestveit tvo heimilismenn Verndar við að láta reyna á rétt þeirra til örorkulífeyris og tengdra greiðslna eftir að þeir færðust úr fangelsi yfir í afplánun utan fangelsis. Þar sem Vernd gat ekki sjálf verið aðili að málunum voru kærurnar reknar í nafni einstaklinganna. Þeim var jafnframt gert kleift að halda áfram dvöl á Vernd meðan beðið var niðurstöðu málanna. Í úrskurðum úrskurðarnefndar almannatrygginga nr. 146/2009 og 153/2009 var gerður greinarmunur á fangelsisvist og afplánun á áfangaheimili. Úrskurðarnefndin taldi slíka afplánun sérstakt fullnustuúrræði sem byggði meðal annars á félagslegum og samfélagslegum sjónarmiðum og miðaði að aðlögun einstaklings að samfélaginu. Í máli nr. 146/2009 var synjun Tryggingastofnunar á örorkulífeyri felld úr gildi og málinu vísað aftur til afgreiðslu. Sambærileg meginniðurstaða kom fram í máli nr. 153/2009. Þráinn Farestveit hefur síðar haldið áfram að fjalla um félagslega réttarstöðu einstaklinga sem ljúka refsingu utan fangelsis. Í viðtali við Morgunblaðið árið 2021 kallaði hann eftir heildarendurskoðun laga og reglugerða um fullnustu refsinga og gagnrýndi að einstaklingar utan fangelsis væru í ákveðnum tilvikum skilgreindir með sama hætti og fangar í lokuðu fangelsi.<ref>{{Cite web |title=Enginn er fangi nema í fangelsi sé |url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2021/05/18/enginn_er_fangi_nema_i_fangelsi_se/ |website=mbl.is |date=18. maí 2021 |access-date=21. ágúst 2026 }}</ref> === Rafrænt eftirlit === Þráinn Farestveit hefur komið að þróun úrræða sem gera dómþolum kleift að ljúka síðari hluta refsingar utan hefðbundins fangelsis. Vernd tók við framkvæmd rafræns eftirlits árið 2020 og samningur um fyrirkomulagið var undirritaður árið 2021.<ref>{{Cite web |title=Annáll Verndar |url=https://vernd.is/vernd/annall-verndar |website=Vernd fangahjálp |access-date=21. ágúst 2026 }}</ref> == Afbrotavarnir og samfélagsmál == Þráinn Farestveit hefur tekið þátt í opinberri umræðu um afbrotavarnir, fíknivanda og stöðu barna og ungmenna sem eiga á hættu að jaðarsetjast. Hann hefur meðal annars fjallað um tengsl skólagöngu, félagslegra aðstæðna, vímuefnavanda og afbrota og lagt áherslu á snemmtækar aðgerðir. Í greininni „Fordæmdu börnin“, sem birtist árið 2021, fjallaði Þráinn Farestveit um stöðu barna og ungmenna, vímuefnavanda, afbrot og viðbrögð samfélagsins. === Vistheimilamál === Þráinn Farestveit hefur einnig tekið þátt í opinberri umræðu um uppgjör vegna vistheimila og meðferð barna sem vistuð voru á heimilum á vegum eða fyrir tilstilli opinberra aðila. Hann hefur sérstaklega vakið athygli á stöðu barna sem vistuð voru á einkaheimilum eða heimilum sem sveitarfélög nýttu til vistunar barna og bent á að þau mál hafi ekki fengið sambærilega rannsókn og mál barna sem dvöldu á ríkisreknum vistheimilum. Í skrifum sínum hefur Þráinn Farestveit jafnframt lagt áherslu á að rannsókn vistheimilamála nái ekki eingöngu til einstakra heimila heldur einnig til stjórnsýslu, eftirlits og ábyrgðar ríkis og sveitarfélaga. === EXIT – leið úr afbrotum === Þráinn Farestveit hefur komið að '''EXIT – leið úr afbrotum''', þverfaglegu samstarfi lögreglu, fangelsisyfirvalda, sveitarfélaga, félagasamtaka og annarra aðila. EXIT er ætlað fullorðnum einstaklingum sem vilja hverfa frá afbrota- eða ofbeldistengdum lífsstíl. Markmiðið er meðal annars að draga úr ítrekuðum afbrotum og endurkomu í fangelsi með samræmdum stuðningi á sviði húsnæðis, meðferðar, félagslegrar aðstoðar, atvinnu og endurhæfingar.<ref>{{Cite web |title=Samstarf um stuðning við einstaklinga sem ljúka afplánun |url=https://island.is/s/logreglan/frett/samstarf-um-studning-vid-einstaklinga-sem-ljuka-afplanun |website=Ísland.is |publisher=Ríkislögreglustjóri |date=3. desember 2025 |access-date=21. ágúst 2026 }}</ref> Þátttaka Þráins Farestveit hefur meðal annars komið fram við kynningu EXIT fyrir velferðarráði Garðabæjar.<ref>{{Cite web |title=EXIT – leið úr afbrotum |url=https://www.gardabaer.is/stjornsyslan/fundargerdir/malsnumer/2504195 |website=Garðabær |publisher=Garðabær |access-date=21. ágúst 2026 }}</ref> === Húsnæði eftir afplánun === Þráinn Farestveit hefur fjallað um húsnæðisstöðu einstaklinga þegar fangelsisvist lýkur. Á opnum fundi [[Húsnæðis- og mannvirkjastofnun|HMS]] um heimilisleysi fjallaði hann um hlutverk Verndar sem brúar milli fangelsisvistar og sjálfstæðrar búsetu. Samkvæmt upplýsingum sem Þráinn Farestveit kynnti höfðu um 40% þeirra sem luku fangelsisvist ekki í eigið húsnæði að hverfa og um 20% fóru til foreldra.<ref>{{Cite web |title=Heimilisleysi á Íslandi |url=https://hms.is/frettir/heimilisleysi-a-islandi |website=HMS |publisher=Húsnæðis- og mannvirkjastofnun |access-date=21. ágúst 2026 |archive-date=2026-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260610222241/https://hms.is/frettir/heimilisleysi-a-islandi |url-status=dead }}</ref> == SÁÁ == Þráinn Farestveit hefur gegnt trúnaðarstörfum innan [[SÁÁ]], setið í framkvæmdastjórn samtakanna og gegnt embætti varaformanns. Starf hans á vettvangi SÁÁ hefur meðal annars tengst málefnum fólks með fíknivanda, meðferð, forvörnum og samfélagslegri umræðu um áfengis- og vímuefnamál. == Mannbjargir == Fjölmiðlar hafa fjallað um tvö tilvik þar sem Þráinn Farestveit kom fólki til bjargar eftir alvarleg umferðarslys. === Björgun Valgerðar Erlu === Þann 17. mars 2007 kom Þráinn Farestveit að alvarlegu umferðarslysi þar sem Valgerður Erla Óskarsdóttir sat föst í bifreið. Samkvæmt umfjöllun Morgunblaðsins braut Þráinn Farestveit '''sætisbak bifreiðarinnar''' til þess að komast að henni og aðstoða við björgun hennar. Valgerður Erla slasaðist alvarlega en lifði slysið af. Morgunblaðið fjallaði síðar um slysið og bata hennar undir fyrirsögninni „Heppin að vera á lífi“. === Björgun úr brennandi bifreið === Þann 29. september 2008 kom Þráinn Farestveit að brennandi bifreið í Reykjavík. Samkvæmt samtímafrétt Fréttablaðsins braut hann rúðu bifreiðarinnar og náði ökumanninum út. Sprengingar urðu í bifreiðinni og ökumaðurinn hlaut alvarleg brunasár.<ref>{{Cite news |title=Bjargaði bílstjóra úr brennandi bifreið |newspaper=Fréttablaðið |date=30. september 2008 |url=https://timarit.is/ |access-date=21. ágúst 2026 }}</ref> Þráinn Farestveit var síðar valinn '''Hetja ársins''' af lesendum DV. == Skrif og opinber umræða == Þráinn Farestveit hefur skrifað greinar og tekið þátt í opinberri umræðu um fangelsismál, afbrotavarnir, fíknivanda, félagsleg réttindi dómþola og stöðu einstaklinga eftir afplánun. Meðal umfjöllunarefna hans hafa verið áhrif atvinnuleysis á vistun fanga í opnum úrræðum, meðferð og endurhæfing, húsnæði eftir afplánun, afbrotavarnir og staða barna og ungmenna. == Sjá einnig == * [[Fangelsismálastofnun ríkisins]] * [[Afbrotafræði]] * [[Rafrænt eftirlit]] * [[SÁÁ]] == Heimildir == {{Reflist}} == Ytri tenglar == * [https://www.vernd.is/ Vernd fangahjálp] {{DEFAULTSORT:Farestveit, Þráinn}} [[Flokkur:Íslenskir afbrotafræðingar]] [[Flokkur:Fæddir 1964]] 93fii2vq0hyy9321pj3eawhzgy68jf5 0 185261 1977421 1976208 2026-09-03T01:27:41Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977421 wikitext text/x-wiki {{Söngvakeppni | ár = 1964 | mynd = ESC_1964_logo.png | mynd_stærð = 300px | úrslit = 21. mars 1964 | vettvangur = Tivolis Koncertsal Kaupmannahöfn í Danmörku | kynnar = Lotte Wæver | framkvæmdastjóri = Poul Leth Sørensen | sjónvarpsstöð = Danmarks Radio (DR) | vefsíða = eurovision.tv/event/copenhagen-1964 | þátttakendur = 16 | frumraun = {{Esc|Portúgal}} | löndum sem ekki taka þátt = {{Esc|Svíþjóð}} | kort = ESC 1964 Map.svg | kosningakerfi = Tíu dómarar frá hverju landi gefa þremur uppáhalds lögunum sínum stig (5, 3 og 1) | sigurvegari = {{Esc|Ítalía}} "Non ho l'età" | síðasta_ár = 1963 | næsta_ár = 1965 }} '''Söngvakeppni evrópskra sjónavarpsstöðva 1964''' var haldin í [[Kaupmannahöfn]] í [[Danmörk|Danmörku]] eftir sigur landsins í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1963|keppninni 1963]] með lagið "[[Dansevise]]" eftir [[Grethe og Jørgen Ingmann]]. Keppnin var skipulögð af [[Samband evrópskra sjónvarpsstöðva|Sambandi evrópskra sjónvarpsstöðva (EBU)]] og [[DR|Danmarks Radio (DR)]]. Keppnin var haldin í Tivolis Koncertsal þann 21. mars 1964. Kynnir keppninnar var [[Lotte Wæver]]. Sextán lönd tóku þátt í keppninni. [[Portúgal]] þreytti frumraun sína þetta ár en [[Svíþjóð]] ákvað að taka ekki þátt. Sigurvegari kepnninnar var [[Ítalía]] með lagið "[[Non ho l'età]]", flutt af [[Gigliola Cinquetti]] og höfundar lags og texta voru [[Nicola Salerno]] og [[Mario Panzeri]]. Með sigrinum var Gigliola Cinquetti yngsti sigurvegari keppninnar fram að þessu. Met sem ekki var slegið fyrr en í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|keppninni 1986]].<ref>O'Connor, John Kennedy. The Eurovision Song Contest - The Official Celebration. Carlton Books, 2015. {{ISBN|978-1-78097-638-9}}. Bls. 32-33</ref> Framlagið hafði jafnfram eitt mest forskot sem sést hafði í keppninni fram að þessu. Það fékk næstum þrefalt fleiri stig en lagið sem hafnaði í öðru sæti. Keppnin þetta ár er önnur af tveimur sem ekki eru til upptökur af. Hin keppnin er [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1956|keppnin 1956]]. == Staðsetning == Vettvangur keppninnar var Tivolis Koncertsal (Tónleikasalur Tívolísins) í [[Kaupmannahöfn]], höfuðborg [[Danmörk|Danmerkur]]. Tónleikasalurinn er staðsettur í [[Tívolíið í Kaupmannahöfn|Tívolíinu í Kaupmannahöfn]]. [[Skemmtigarður|Skemmtigarðurinn]], sem heitir eftir [[Jardin de Tivoli]] í París, opnaði 15. ágúst 1843 og er næst elsti skemmtigarður í heimi, á eftir [[Dyrehavsbakken]] í [[Klampenborg]].<ref name="copenhagenet1">[https://www.copenhagenet.dk/cph-map/cph-tivoli.asp Tivoli – Tivoli Gardens Copenhagen – Copenhagen Portal – Tourist Guide]. Copenhagenet.dk. Sótt 15. ágúst 2011.</ref> Á keppninni voru 800 áhorfendur.<ref name=":0">{{Cite news |last=Brincourt |first=André |date=23 March 1964 |title=La Télévision par Andŕe Brincourt: Le Grand Prix Eurovision de la chanson à Gigliola Cinquetti (Italie) |trans-title=Television by Andŕe Brancourt: The Eurovision Song Contest to Gigliola Cinquetti (Italy) |language=fr |page=21 |work=[[Le Figaro]] |location=[[Paris]], France |issn=0182-5852}}</ref> == Þátttökuþjóðir == [[Svíþjóð]] tók ekki þátt í keppninni að þessu sinni vegna [[Verkfall|verkfalls]]. [[SVT|Sænska ríkissjónvarpið]] sýndi þó keppnina að lokum.<ref name="Melfest">{{cite book |last1=Thorsson |first1=Leif |last2=Verhage |first2=Martin |title=Melodifestivalen genom tiderna : de svenska uttagningarna och internationella finalerna |trans-title=Melodifestivalen through the ages: the Swedish selections and international final |date=2006 |publisher=Premium Publishing |location=Stockholm |isbn=91-89136-29-2 |language=sv |pages=48–49}}</ref> [[Portúgal]] tók þátt í fyrsta sinn og varð fyrsta þjóðin til að fá engin stig í keppninni í frumraun sinni. [[Þýskaland]], [[Sviss]] og [[Júgóslavía]] fengu sömuleiðis engin stig í fyrsta sinn. [[Holland]] var fyrsta landið til að senda keppanda sem ekki var af evrópskum uppruna, [[Anneke Grönloh]] en hún var af indóneskískum uppruna.<ref name=ESC1964/> [[Spánn]] ákvað að senda ítalsk-úrúgvæska tríóið [[Los TNT]], sem urðu þar með fyrsta framlag lands í keppninni sem hafði þrjá eða fleiri keppendur. Aðeins einn keppandi hafði keppt áður fyrir sama land í þessari keppni: [[Anita Traversi]] hafði keppt fyrir [[Sviss]] árið [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1960|1960]] og einnig hafði hún verið í bakröddum í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1956|keppninni 1956]], einnig fyrir Sviss. {| class="wikitable" |+Keppendur í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1964<ref>{{cite web |title=Copenhagen 1964 – Participants |url=https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/participants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012035338/https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/participants |archive-date=12 October 2022 |access-date=15 June 2023 |publisher=European Broadcasting Union}}</ref><ref>{{cite book |last1=Roxburgh |first1=Gordon |title=Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest |date=2012 |publisher=[[Telos Publishing]] |location=Prestatyn |isbn=978-1-84583-065-6 |pages=348–358 |series=Volume One: The 1950s and 1960s}}</ref> !Land !Sjónvarpsstöð !Flytjendur !Lag !Tungumál !Lagahöfundar !Hljómsveitarstjóri |- |{{Esc|Austurríki}} |[[ORF]] |[[Udo Jürgens]] |"Warum nur, warum?" |[[Þýska]] |Udo Jürgens |Johannes Fehring |- |{{Esc|Belgía}} |RTB |[[Robert Cogoi]] |"Près de ma rivière" |[[Franska]] |Robert Cogoi |Henri Segers |- |{{Esc|Bretland}} |[[BBC]] |[[Matt Monro]] |"I Love the Little Things" |[[Enska]] |Tony Hatch |Harry Rabinowitz |- |{{Esc|Danmörk}} |[[DR]] |[[Bjørn Tidmand]] |"Sangen om dig" |[[Danska]] |Mogens Dam, Aksel V. Rasmussen |Kai Mortensen |- |{{Esc|Finnland}} |YLE |[[Lasse Mårtenson]] |"Laiskotellen" |[[Finnska]] |Lasse Mårtenson, Sauvo Puhtila |George de Godzinsky |- |{{Esc|Frakkland}} |RTF |[[Rachel]] |"Le Chant de Mallory" |[[Franska]] |Pierre Cour, André Popp |Franck Pourcel |- |{{Esc|Þýskaland}} |HR |[[Nora Nova]] |"Man gewöhnt sich so schnell an das Schöne" |[[Þýska]] |Rudi von der Dovenmühle, Nils Nobach |Willy Berking |- |{{Esc|Ítalía}} |RAI |[[Gigliola Cinquetti]] |"Non ho l'età" |[[Ítalska]] |Mario Panzeri, Nicola Salerno |Gianfranco Monaldi |- |{{Esc|Júgóslavía}} |JRT |[[Sabahudin Kurt]] |"Život je sklopio krug" <small>(Живот је склопио круг)</small> |[[Serbókróatíska|Serbó-króatíska]] |Srđan Matijević, Stevan Raičković |Radivoje Spasić |- |{{Esc|Lúxemborg}} |CLT |[[Hugues Aufray]] |"Dès que le printemps revient" |[[Franska]] |Hugues Aufray, Jacques Plante |Jacques Denjean |- |{{Esc|Mónakó}} |TMC |[[Romuald]] |"Où sont-elles passées" |[[Franska]] |Pierre Barouh, Francis Lai |Michel Colombier |- |{{Esc|Holland}} |NTS |[[Anneke Grönloh]] |"Jij bent mijn leven" |[[Hollenska]] |Ted Powder, René de Vos |Dolf van der Linden |- |{{Esc|Noregur}} |[[NRK]] |[[Arne Bendiksen]] |"Spiral" |[[Norska]] |Egil Hagen, Sigurd Jansen |Karsten Andersen |- |{{Esc|Portúgal}} |RTP |[[António Calvário]] |"Oração" |[[Portúgalska]] |Rogério Braçinha, João Nobre, Francisco Nicholson |Kai Mortensen |- |{{Esc|Spánn}} |TVE |[[Los TNT]] |"Caracola" |[[Spænska]] |Fina de Calderón |Rafael Ibarbia |- |{{Esc|Sviss}} |SRG SSR |[[Anita Traversi]] |"I miei pensieri" |[[Ítalska]] |Sanzio Chiesa, Giovanni Pelli |Fernando |} == Yfirlit keppninnar == Keppnin var haldin þann 21. mars 1964 og hófst klukkan 22:00 að staðartíma.<ref>{{Cite news |date=20 March 1964 |title=Rachel notre chance |trans-title=Rachel is our chance |page=18 |work=[[Le Figaro]] |location=[[Paris]], France |issn=0182-5852}}</ref> Eftir flutning svissneska framlagsins tróð maður sér upp á svið með borða í hönd sem á stóð "Sniðgöngum Franco & Salazar". Á meðan þessu stóð fengu sjónvarpsáhorfendur að sjá stigatöfluna þar til maðurinn hafði verið fjarlægður af sviðinu og keppnin gat haldið áfram.<ref>{{cite book |last=Tragaki |first=Dafni |date=2002 |title=Empire of Song: Europe and Nation in the Eurovision Song Contest |url=https://books.google.com/books?id=NiHHjmEZcGEC&q=boycott+Franco+and+salazar&pg=PA224 |publisher=Rowman & Littlefield|page=224|isbn=9780810888173 }}</ref><ref>{{cite news |title=Incident in Tivoli |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010836670:mpeg21:p006 |access-date=13 December 2024 |work=[[Het Parool]] |date=23 March 1964 |language=nl |location=[[Amsterdam]], Netherlands |page=6 |via=[[Delpher]]}}</ref> Atriðið í hléinu var balletsýning þar sem Solveig Østergaard, Niels Kehlet, Inge Olafsen og Mette Hønningen frá Konunglega danska balletnum. Dansinn samdi Niels Bjørn Larsen og dansað var við tónverkin "Columbine porka mazurka" og "Champagne Galop" eftir Hans Christian Lumbye. Áhorfendur fögnuð ákaft og í dágóða stund eftir flutning Gigliolu Cinquetti, en hún vann síðan með mesta forskot sem sést hafði í keppninni. Hún fékk næstum þrefalt fleiri stig heldur en lagið í öðru sæti og ólíklegt þykir að met hennar verði nokkurn tímann slegið með núverandi reglum, sem hafa verið í gildi síðan 1974. {| class="wikitable sortable" |+Úrslit söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1964 !Röð !Land !Flytjendur !Lag !Stig !Sæti |- |1 |{{Esc|Lúxemborg}} |Hugues Aufray |"Dès que lel printemps revient" |14 |4 |- |2 |{{Esc|Holland}} |Anneke Grönlog |"Jij bent mijn leven" |2 |10 |- |3 |{{Esc|Noregur}} |Arne Bendiksen |"Spiral" |6 |8 |- |4 |{{Esc|Danmörk}} |Bjørn Tidmand |"Sangen om dig" |4 |9 |- |5 |{{Esc|Finnland}} |Lasse Mårtenson |"Laiskotellen" |9 |7 |- |6 |{{Esc|Austurríki}} |Udo Jürgens |"Warum nur, warum?" |11 |6 |- |7 |{{Esc|Frakkland}} |Rachel |"Le Chant de Mallory" |14 |4 |- |8 |{{Esc|Bretland}} |Matt Monro |"I Love the Little Things" |17 |2 |- |9 |{{Esc|Þýskaland}} |Nora Nova |"Man gewöhnt sich so schnell an das Schöne" |0 |13 |- |10 |{{Esc|Mónakó}} |Romuald |"Où sont-elles passées" |15 |3 |- |11 |{{Esc|Portúgal}} |António Calvário |"Oração" |0 |13 |- style="background-color: gold;" |'''12''' |'''{{Esc|Ítalía}}''' |'''Gigliola Cinquetti''' |'''"Non ho l'età"''' |'''49''' |'''1''' |- |13 |{{Esc|Júgóslavía}} |Sabahudin Kurt |"Život je sklopio krug" |0 |13 |- |14 |{{Esc|Sviss}} |Anita Traversi |"I miei pensieri" |0 |13 |- |15 |{{Esc|Belgía}} |Robert Cogoi |"Près de ma rivière" |2 |10 |- |16 |{{Esc|Spánn}} |Los TNT |"Caracola" |1 |12 |} == Ítarleg úrslit == Hver sjónvarpsstöð setti saman tíu manna dómnefnd sem skipti þremur stigum á milli þriggja uppáhalds laga þeirra. Stigin voru síðan lögð saman og fyrsta, annað og þriðja sætið hlutu 5, 3 og 1 stig hvert í þessari röð. Ef eitt lag fékk öll stig dómnefndarinnar gat dómnefndin ákveðið að veita því lagi 9 stig. Ef aðeins tvö lög voru valin var hægt að gefa þeim 6 og 3 stig.<ref name="ESC1964">{{cite web|title=Eurovision Song Contest 1964|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=281|publisher=[[EBU]]|access-date=14 June 2012}}</ref> {| class="wikitable" |+Ítarleg úrslit kosninga ! {{vertical header}} ! {{vertical header|Stig}} ! {{vertical header|Lúxemborg}} ! {{vertical header|Holland}} ! {{vertical header|Noregur}} ! {{vertical header|Danmörk}} ! {{vertical header|Finnland}} ! {{vertical header|Austurríki}} ! {{vertical header|Frakkland}} ! {{vertical header|Bretland}} ! {{vertical header|Þýskaland}} ! {{vertical header|Mónakó}} ! {{vertical header|Portúgal}} ! {{vertical header|Ítalía}} ! {{vertical header|Júgóslavía}} ! {{vertical header|Sviss}} ! {{vertical header|Belgía}} ! {{vertical header|Spánn}} |- |Lúxemborg |14 | |3 | | | | |3 | |'''5''' | | |3 | | | | |- |Holland |2 | | | |1 | | | |1 | | | | | | | | |- |Noregur |6 | | | |'''5''' |1 | | | | | | | | | | | |- |Danmörk |4 | | |1 | | | | | | | | | | | | |3 |- |Finnland |9 | | |3 |3 | | | |3 | | | | | | | | |- |Austurríki |11 | | | | | | | | | | | |'''5''' | | |1 |'''5''' |- |Frakkland |14 |1 | | | | |3 | | | |'''5''' |3 | |1 | | |1 |- |Bretland |17 | |1 |'''5''' | |3 |1 |1 | |1 | | | | |'''5''' | | |- |Þýskaland |0 | | | | | | | | | | | | | | | | |- |Mónakó |15 |3 | | | | | |'''5''' | | | | | |3 |1 |3 | |- |Portúgal |0 | | | | | | | | | | | | | | | | |- style="background-color: gold;" |'''Ítalía''' |'''49''' |'''5''' |'''5''' | | |'''5''' |'''5''' | |'''5''' |3 |3 |'''5''' | |'''5''' |3 |'''5''' | |- |Júgóslavía |0 | | | | | | | | | | | | | | | | |- |Sviss |0 | | | | | | | | | | | | | | | | |- |Belgía |2 | | | | | | | | | |1 |1 | | | | | |- |Spánn |1 | | | | | | | | | | | |1 | | | | |} === 5 stig === Hér fyrir neðan er samantekt á öllum 5 stigum úrslitanna: {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | Alls ! scope="col" | Keppendur ! scope="col" | Þjóð(ir) sem gáfu 5 stig |- ! scope="row" | 8 | '''{{Esc|Ítalía|y=1964}}''' | {{Esc|Austurríki|y=1964}}, {{Esc|Belgía|y=1964}}, {{Esc|Finnland|y=1964}}, {{Esc|Lúxemborg|y=1964}}, {{Esc|Holland|y=1964}}, {{Esc|Portúgal|y=1964}}, {{Esc|Bretland|y=1964}}, {{Esc|Júgóslavía|y=1964}} |- ! scope="row" rowspan="2" | 2 | {{Esc|Austurríki|y=1964}} | {{Esc|Ítalía|y=1964}}, {{Esc|Spánn|1945|y=1964}} |- | {{Esc|Bretland|y=1964}} | {{Esc|Noregur|y=1964}}, {{Esc|Sviss|y=1964}} |- ! scope="row" rowspan="4" | 1 | {{Esc|Frakkland|y=1964}} | {{Esc|Mónakó|y=1964}} |- | {{Esc|Lúxemborg|y=1964}} | {{Esc|Þýskaland|y=1964}} |- | {{Esc|Mónakó|y=1964}} | {{Esc|Frakkland|y=1964}} |- | {{Esc|Noregur|y=1964}} | {{Esc|Danmörk|y=1964}} |} == Útsending == Hver einasta sjónvarpsstöð sem átti keppanda í keppninni var skyldugur til að sýna keppnina á stöð sinni. Aðrar aðildarstöðvar EBU, sem ekki kepptu, máttu einnig sýna keppnina sem "óvirkir keppendur". Sjónvarpsstöðvar gátu sent þuli til að sýna keppnina á eigin tungumáli og til að koma á framfæri upplýsingum um flytjendur og lög til áhorfenda sinna. Engar opinberar áhorfstölur eru til um keppnina, svo vitað sé til. Áætlaðar áhorfstölur eru frá 100 til 150 milljónir áhorfenda. {| class="wikitable plainrowheaders" |- |+ Sjónvarpsstöðvar og þulir keppnislanda |- ! scope="col" | Land ! scope="col" | Sjónvarpsstöð ! scope="col" | Stöð(var) ! scope="col" | Þulur/þulir ! scope="col" | Heimild |- ! scope="row" | {{Esc|Austurríki}} | [[ORF (broadcaster)|ORF]] | [[ORF 1|ORF]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite news |title=Fernsehprogramm |trans-title=Television schedule |url=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=blf&datum=19640314&seite=11 |access-date=14 July 2024 |work=Burgenland Freizeit |date=15 March 1964 |location=[[Wiener Neustadt]], Austria |page=11 |language=de |via=[[Austrian National Library]]}}</ref> |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | {{Esc|Belgía}} | [[RTBF|RTB]] | [[La Une|RTB]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite news |title=Télévision |trans-title=Television |url=https://uurl.kbr.be/1610379 |url-access=registration |date=21 March 1964 |work=[[Le Soir]] |location=[[Brussels]], Belgium |access-date=31 January 2025 |page=11 |language=fr |via=BelgicaPress}}</ref> |- | [[VRT (broadcaster)|BRT]] | [[VRT 1|BRT]] | {{N/A|}} |- ! scope="row" | {{Esc|Danmörk}} | [[DR (broadcaster)|DR]] | [[DR1|DR TV]], [[DR P1]], [[DR P3]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite web |title=Alle tiders programoversigter – Lørdag den 21. marts 1964 |trans-title=All-time programme overviews – Saturday 21 March 1964 |url=https://www.dr.dk/alletidersprogramoversigter/?date=1964-03-21 |publisher=[[DR (broadcaster)|DR]] |language=da |access-date=17 March 2024}}</ref> |- ! scope="rowgroup" rowspan="3" | {{Esc|Finnland}} | rowspan="3" | [[Yle|YLE]] | {{lang|fi|[[Yle TV1|Suomen Televisio]]|i=unset}} | {{ill|Aarno Walli|fi}} | style="text-align:center" | <ref name="HS">{{cite news |title=Radio ja televisio |trans-title=Radio and television |url=https://nakoislehti.hs.fi/253dc691-d7ee-4965-9700-c36fb165e8a9 |access-date=7 November 2022 |work=[[Helsingin Sanomat]] |location=[[Helsinki]], Finland |date=21 March 1964 |pages=31 |language=fi |url-access=subscription}}</ref><ref>{{cite book|last1=Pajala |first1=Mari |editor1-last=Badenoch |editor1-first=Alexander |editor2-last=Fickers |editor2-first=Andreas |editor3-last=Henrich-Franke |editor3-first=Christian |chapter=Intervision Song Contests and Finnish Television between East and West |title=Airy Curtains in the European Ether: Broadcasting and the Cold War |date=2013 |pages=215–270 |publisher=[[Nomos publishing house|Nomos]] |location=[[Baden-Baden]], Germany |doi=10.5771/9783845236070-215 |isbn=9783845236070 |quote=Walli was closely involved in YLE’s ESC productions; among other things he [...] provided the commentary for all the 1960s ESCs on Finnish television. |via=[[Academia.edu]]}}</ref> |- | {{lang|fi|{{ill|Yleisohjelma|fi|Yleisohjelma (Suomen Yleisradio)}}|i=unset}} | {{ill|Erkki Melakoski|fi}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref name="HS" /> |- | {{lang|fi|Ruotsinkielinen ula-ohjelma|i=unset}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" | {{Esc|Frakkland}} | [[Radiodiffusion-Télévision Française|RTF]] | [[TF1|RTF]], [[France Inter|Inter Jeunesse]] | [[Robert Beauvais]] | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=Aujourd'hui a la téle |trans-title=Today on TV |url=https://archives-aube.fr/ark:42751/1eddddf4ad6d6ab6a5a70050568bc001.fiche=arko_fiche_61d6ad5ba7180.moteur=arko_default_63d288b4cdd38 |access-date=16 September 2024 |work=L'Est éclair |date=21-22 March 1964 |location=[[Saint-André-les-Vergers]], France |page=2 |language=fr |via=[[Aube|Aube en Champagne]]}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Concours Eurovision de la chanson à Copenhague (catalog record) |url=http://inatheque.ina.fr/doc/TV-RADIO/PH_PHD89040130/inter-jeunesse-concours-eurovision-de-la-chanson-a-copenhague |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230729190220/http://inatheque.ina.fr/doc/TV-RADIO/PH_PHD89040130/inter-jeunesse-concours-eurovision-de-la-chanson-a-copenhague |archive-date=29 July 2023 |access-date=29 July 2023 |website=INAthèque |publisher=[[Institut national de l'audiovisuel]] |language=fr |id=PHD89040130}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=2023 |orig-date=21 March 1964 |title=Concours Eurovision de la chanson à Copenhague |trans-title=Eurovision Song Contest in Copenhagen |url=https://www.inamediapro.com/notice/PHD89040130 |url-access=subscription |access-date=28 June 2023 |website=INA Mediapro |publisher=Inter Jeunesse |type=radio broadcast |via=[[Institut national de l'audiovisuel]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{Esc|Þýskaland}} | [[ARD (broadcaster)|ARD]] | {{lang|de|[[Das Erste|Deutsches Fernsehen]]|i=unset}} | {{ill|Hermann Rockmann|de}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=Fernseh-Programm |trans-title=Television programmes |work=[[Weser Kurier]] |date=21 March 1964 |location=[[Bremen]], West Germany |language=de}}</ref> |- ! scope="row" | {{Esc|Ítalía}} | [[RAI]] | {{lang|it|[[Rai 1|Programma Nazionale TV]]|i=unset}} | {{ill|Renato Tagliani|it|Renato Tagliani}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine |title=TV {{!}} sabato 21 marzo |trans-title=TV {{!}} Saturday 21 March |url=http://www.radiocorriere.teche.rai.it/Download.aspx?data=1964{{!}}12{{!}}000{{!}}P |magazine=[[Radiocorriere TV]] |location=[[Turin]], Italy |date=15–21 March 1964 |volume=41 |issue=12 |pages=48–49 |access-date=24 January 2023 |language=it |via=[[Rai Teche]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{Esc|Lúxemborg}} | [[RTL Group|CLT]] | {{lang|fr|[[RTL9|Télé-Luxembourg]]|i=unset}} | Robert Beauvais | style="text-align:center" | <ref name=":0" /><ref name="Luxemburger">{{cite news |title=Radio-Télévision |trans-title=Radio-Television |url=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/2bhgc1x89/pages/18 |access-date=27 December 2022 |work=[[Luxemburger Wort]] |location=[[Luxembourg City]], Luxembourg |date=21 March 1964 |language=de, fr |page=18 |via=[[National Library of Luxembourg]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{Esc|Mónakó}} | colspan="2" | {{lang|fr|[[TMC (TV channel)|Télé Monte-Carlo]]|i=unset}} | Robert Beauvais | style="text-align:center" | <ref name=":0" /> |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | {{Esc|Holland}} | [[Nederlandse Televisie Stichting|NTS]] | [[NPO 1|NTS]] | [[Ageeth Scherphuis]] | style="text-align:center" | <ref name="Limburgs">{{cite news |title=Radio – Televisie |trans-title=Radio – Television |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010526018:mpeg21:p019 |access-date=27 December 2022 |work=[[Limburgs Dagblad]] |location=[[Heerlen]], Netherlands |date=21 March 1964 |language=nl |page=19 |via=[[Delpher]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Anneke en Ageeth al in Kopenhagen |trans-title=Anneke and Ageeth already in Copenhagen |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010372107:mpeg21:p001 |access-date=27 December 2022 |work=[[De Waarheid]] |location=[[Amsterdam]], Netherlands |date=19 March 1964 |language=nl |page=1 |via=[[Delpher]]}}</ref> |- | [[Dutch Radio Union|NRU]] | [[NPO Radio 1|Hilversum 2]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref name="Limburgs" /> |- ! scope="row" | {{Esc|Noregur}} | [[NRK]] | {{lang|no|[[NRK1|NRK Fjernsynet]]|i=unset}}, [[NRK P1|NRK]] | [[Odd Grythe]] | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=Se og Hør idag |trans-title=See and Hear today |url=https://www.nb.no/items/d550890126eb11eecf065a05ab6b2341?page=9 |access-date=27 December 2022 |work=[[Oppland Arbeiderblad]] |location=[[Oppland]], Norway |date=21 March 1964 |page=11 |language=no |via=[[National Library of Norway]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Melodi Grand Prix 1964 |url=https://www.nb.no/items/f8c2efabf7e8e6f9a19b7b9f5ed2c372?page=3 |access-date=28 December 2022 |work=[[Drammens Tidende|Tiden]] |location=[[Drammen]], Norway |date=21 March 1964 |page=3 |language=no |via=[[National Library of Norway]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{Esc|Portúgal}} | [[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]] | [[RTP1|RTP]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=Televisão – Hoje |trans-title=Television – Today |url=http://casacomum.org/cc/visualizador?pasta=06553.091.18830#!15 |access-date=27 December 2022 |work=[[Diário de Lisboa]] |location=[[Lisbon]], Portugal |date=21 March 1964 |page=15 |language=pt |via=Casa Comum |archive-date=27 desember 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227194105/http://casacomum.org/cc/visualizador?pasta=06553.091.18830#!15 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | {{Esc|Spánn}} | [[Televisión Española|TVE]] | [[La 1 (Spanish TV channel)|TVE]] | {{ill|Federico Gallo|es}} | style="text-align:center" | <ref name="Vanguardia">{{cite news |title=Radio y TV |trans-title=Radio and TV |language=es |url=https://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1964/03/21/pagina-44/32677523/pdf.html |access-date=27 December 2022 |work=[[La Vanguardia]] |location=[[Barcelona]], Spain |date=21 March 1964 |page=44 |url-access=subscription }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cite news |title=Festival Eurovisión |url=https://w390w.gipuzkoa.net/WAS/CORP/DKPAtzokoPrentsaWEB/argitalpen/179902/data/-182649600000 |access-date=18 December 2024 |work=La Voz de España |date=19 March 1964 |page=9 |location=[[San Sebastián]], Spain |language=es |via=Koldo Mitxelena Cultural Center}}</ref> |- | [[Radio Nacional de España|RNE]] | [[Radio Nacional (Spanish radio station)|RNE]]{{efn|Deferred broadcast at 23:00 ([[Central European Time|CET]])<ref name="Vanguardia" />}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref name="Vanguardia" /> |- ! scope="rowgroup" rowspan="6" | {{Esc|Sviss}} | rowspan="6" | [[Swiss Broadcasting Corporation|SRG SSR]] | [[SRF 1|TV DRS]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref name="Schweiz">{{cite news |title=Radioprogramm / Fernsehprogramm |trans-title=Radio program / Television program |url=https://www.e-newspaperarchives.ch/?a=d&d=NZN19640321-03.1.19 |access-date=27 December 2022 |work=[[Neue Zürcher Nachrichten]] |page=19 |date=21 May 1964 |location=[[Zürich]], Switzerland |language=de |via=[[E-newspaperarchives.ch]] }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |- | [[RTS 1 (Swiss TV channel)|TSR]] | Robert Burnier | style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine |title=Programme TV |trans-title=TV programmes |url=https://www.scriptorium.ch/zoom/324892/view?page=15&p=verso&tool=info |access-date=27 December 2022 |magazine=[[TV8 (magazine)|Radio TV – Je vois tout]] |date=12 March 1964 |volume=42 |issue=11 |location=[[Lausanne]], Switzerland |pages=28–30 |language=fr |via=[[Scriptorium (website)|Scriptorium]]}}</ref> |- | [[RSI La 1|TSI]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref name="SwissItalian">{{cite news |title=radiotivù |trans-title=radio TV |url=https://www2.sbt.ti.ch/quotidiani-public-pdf/main_part.php?fullscreen=true&paper=gt&day=21&month=3&year=1964&page=3&papername=Gazzetta%20Ticinese&allpages=1,2,3,4,5,6 |access-date=3 July 2024 |work=Gazzetta Ticinese |date=21 March 1964 |location=[[Lugano]], Switzerland |page=3 |language=it |via=Sistema bibliotecario ticinese}}</ref> |- | [[Radio SRF 1|Radio Beromünster]]{{efn|Delayed broadcast on 23 March at 20:00 ([[Central European Time|CET]])<ref name="Schweiz" />}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref name="Schweiz" /> |- | [[La Première (Switzerland)|Radio Sottens]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref name="Radio">{{cite magazine |title=Programmes radiophoniques |trans-title=Radio programmes |url=https://www.scriptorium.ch/zoom/324892/view?page=32&p=verso&tool=info&view=0,0,5941,4143 |access-date=27 December 2022 |magazine=[[TV8 (magazine)|Radio TV – Je vois tout]] |date=12 March 1964 |volume=42 |issue=11 |location=[[Lausanne]], Switzerland |pages=62–64 |language=fr |via=[[Scriptorium (website)|Scriptorium]]}}</ref> |- | [[RSI Rete Uno|Radio Monte Ceneri]] | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref name="SwissItalian" /> |- ! scope="row" | {{Esc|Bretland}} | [[BBC]] | [[BBC One|BBC TV]] | [[David Jacobs (broadcaster)|David Jacobs]] | style="text-align:center" | <ref name="Radio Times">{{cite magazine |title=Eurovision Song Contest Grand Prix 1964 |url=https://genome.ch.bbc.co.uk/8b8ea20a62fe453bb6f3c592b86635c6 |access-date=27 December 2022 |magazine=[[Radio Times]] |location=London, United Kingdom |date=21 March 1964 |via=[[BBC Genome Project]] |archive-date=27 desember 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227194059/https://genome.ch.bbc.co.uk/8b8ea20a62fe453bb6f3c592b86635c6 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope="rowgroup" rowspan="3" | {{Esc|Júgóslavía}} | rowspan="3" | [[Yugoslav Radio Television|JRT]] | {{lang|sh|[[RTS 1 (Serbian TV channel)|Televizija Beograd]]|i=unset}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=Радио Телевизија Београд |trans-title=Radio Television Belgrade |url=https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp{{!}}issue:UB_00064_19640321{{!}}page:14 |access-date=25 May 2024 |work=[[Borba (newspaper)|Borba]] |date=21 March 1964 |location=[[Belgrade]], Yugoslavia |page=14 |language=sh-cyrl |via=[[Belgrade University Library]]}}</ref> |- | {{lang|sl|{{ill|TV SLO 1|sl|lt=Televizija Ljubljana}}|i=unset}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=RTV Ljubljana |url=https://www.dlib.si/listalnik/URN_NBN_SI_DOC-0DG7H784/8/index.html |access-date=28 October 2024 |work=[[Delo (newspaper)|Delo]] |date=21 March 1964 |page=8 |language=sl |location=[[Ljubljana]], Yugoslavia |via=[[Digital Library of Slovenia]] |archive-date=2 desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202150248/http://www.dlib.si/listalnik/URN_NBN_SI_DOC-0DG7H784/8/index.html |url-status=dead }}</ref> |- | {{lang|sh|[[HRT 1|Televizija Zagreb]]|i=unset}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=Televizija |trans-title=Television |url=https://arhiv.slobodnadalmacija.hr/pvpages/pvpages/viewPage/?pv_page_id=241926&pv_issue_no=640321_A |access-date=27 December 2022 |work=[[Slobodna Dalmacija]] |date=21 March 1964 |page=8 |language=sh |location=[[Split, Croatia|Split]], Yugoslavia |url-access=subscription}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Sjónvarpsstöðvar og þulir landa sem kepptu ekki |- ! scope="col" | Land ! scope="col" | Sjónvarpsstöð ! scope="col" | Stöð(var) ! scope="col" | Þulur ! scope="col" | Heimild |- ! scope="row" | {{Esc|Írland}} | [[RTÉ|RÉ]] | {{lang|ga|[[RTÉ One|Telefís Éireann]]|i=unset}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=To-Day's TV Programmes |url=https://www.irishtimes.com/newspaper/archive/1963/0323/Pg006.html |access-date=19 December 2022 |newspaper=[[The Irish Times]] |date=21 March 1964 |page=8 |location=[[Dublin]], Ireland |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" | {{Esc|Malta|1964}} | [[Public Broadcasting Services|MBA]] | [[Television Malta|MTV]] | Victor Aquilina | style="text-align:center" | <ref>{{Cite news |date=16 March 1964 |title=Eurovision Song Contest on Saturday |work=[[Times of Malta]] |location=[[Birkirkara]], Malta |pages=12}}</ref> |- ! scope="row" | {{Esc|Hollensku Antillaeyjar}} | colspan="2" | [[TeleCuraçao]]{{efn|Delayed broadcast on 20 May 1964 at 21:15 ([[Atlantic Time Zone|ADT]])<ref name="Curaçao" />}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" | <ref name="Curaçao">{{cite news |title=Radio–Televisie – woensdag – Telecuraçao |trans-title=Radio–Television – Wednesday – Telecuraçao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010469961:mpeg21:p002 |access-date=17 July 2024 |work=[[Amigoe|Amigoe di Curaçao]] |date=20 May 1964 |location=[[Willemstad]], Curaçao |language=nl |page=2 |via=[[Delpher]]}}</ref> |- ! scope="row" | {{Esc|Svíþjóð}} | [[Sveriges Radio|SR]] | {{lang|sv|[[SVT1|Sveriges TV]]|i=unset}} | [[Sven Lindahl]] | style="text-align:center" | <ref name="Melfest" /><ref>{{cite news |title=TV ⬇ i dag |trans-title=TV ⬇ today |work=[[Svenska Dagbladet]] |date=21 March 1964 |location=[[Stockholm]], Sweden |page=25 |language=sv}}</ref> |} === Týndar upptökur === Líkt og með keppnina 1956, eru ekki til neinar heilar myndbandsupptökur af sjálfri keppninni. Einhverjir bútar úr keppninni eru til, þ.á.m. þegar Svend Pedersen tilkynnti sigurvegara keppninnar og þegar Gigliola Cinquetti endurtók sigurlagið.<ref>{{Cite web |title=Rare broadcast footage of Eurovision 1964 uncovered by Reddit user |url=https://escxtra.com/2021/12/14/rare-broadcast-footage-eurovision-1964/ |access-date=2024-03-21 |website=ESCXTRA.com |language=en-GB}}</ref> Um tíma voru sögusagnir um að franskar sjónvarpsstöðvar ættu alla keppnina til í sarpi sínum.<ref>{{Cite web |title=9ème Concours Eurovision de la Chanson 1964 (catalog record) |url=https://inatheque.ina.fr/doc/TV-RADIO/DA_CPF96003532/9eme-concours-eurovision-de-la-chanson-1964?rang=334 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501234401/https://inatheque.ina.fr/doc/TV-RADIO/DA_CPF96003532/9eme-concours-eurovision-de-la-chanson-1964?rang=334 |archive-date=1 May 2024 |access-date=14 December 2021 |id=CPF96003532 |website=INAthèque |publisher=[[Institut national de l'audiovisuel]] |language=fr }}</ref> Það reyndist þó ekki rétt.<ref>{{cite web |last1=ten Veen |first1=Renske |title=Lost in Copenhagen: French television archive INA confirms it does NOT possess a copy of missing Eurovision 1964 show |url=https://wiwibloggs.com/2021/07/31/french-television-archive-ina-does-not-have-eurovision-1964/266236/ |website=Wiwibloggs.com |date=31 July 2021 |publisher=[[Wiwibloggs]] |access-date=31 July 2021 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Lengi var því haldið fram að upptökurnar hefðu glatast í eldsvoða á áttunda áratugnum. Í viðtali árið 2019 fullyrti DR að útsendingin hefði aldrei verið tekin upp því ekki hafi verið neinar upptökuvélar á lausu í stúdíóinu á þeim tíma. Til eru hljóðupptökur af mest allri keppninni og eru þær aðgengilegar á netinu, fyrir utan síðustu mínúturnar. Eins eru til stuttar myndbandsupptökur og ljósmyndir víða í sörpum sjónvarpsstöðvanna. == Neðanmálsgreinar == <references group="lower-alpha"/> == Tilvísanir == <references/> [[Flokkur: Söngvakeppnir evrópskra sjónvarpsstöðva eftir árum]] [[Flokkur:1964]] ob2jn6pbs6s31osguu999k851msagl5 0 192209 1977368 1973276 2026-09-02T14:46:15Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1977368 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Memm | image = | caption = | origin = [[Vestmannaeyjar]], Ísland | genre = [[Popp]], [[rokk]] | years_active = 2022–nú | members = Hafþór Elí Hafsteinsson<br>Helgi R. Tórshamar<br>Ólafur Birgir Georgsson<br>Viktor Ragnarsson<br>Jón Bjarki Birkisson }} '''Memm''', einnig ritað '''MEMM''', er íslensk hljómsveit frá [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]], stofnuð árið 2022. Hljómsveitin hefur komið fram á viðburðum á borð við [[Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum]] og Goslokahátíð og hefur gefið út nokkrar smáskífur. == Saga == Hljómsveitin Memm hóf starfsemi í Vestmannaeyjum árið 2022. Í viðtali við Tígul í júlí sama ár kom fram að ein af fyrstu stærri opinberu framkomum sveitarinnar væri á Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum.<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Nafn sveitarinnar varð að sögn Hafþórs Elí Hafsteinssonar til í samtali hans og Helga R. Tórshamar þegar þeir voru á vakt um borð í [[Herjólfur (ferja)|Herjólfi]]. Hugmyndin tengdist orðalaginu „viltu vera memm?“<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Sveitin kom fram á Þjóðhátíð árið 2022 og hélt áfram að koma fram á hátíðinni næstu ár. Árið 2025 var greint frá því að þá væri það fjórða árið í röð sem Memm kæmi fram í Herjólfsdal.<ref>{{Cite news |title=Gleðilega Þjóðhátíð |url=https://eyjafrettir.is/wp-content/uploads/2025/07/EF07tbl2025-vefur.pdf |publisher=Eyjafréttir |date=31. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Memm hefur einnig komið fram á öðrum viðburðum í Vestmannaeyjum, meðal annars á Goslokahátíð.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/dagskra-dagsins-8-juli/ |title=Dagskrá dagsins – 8. júlí |publisher=Eyjafréttir |date=8. júlí 2023 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Tónlistarútgáfa == === Viltu vera memm === Fyrsta útgefna lag sveitarinnar, ''Viltu vera memm'', kom út í júní 2024. Eyjafréttir greindu frá útgáfunni og lýstu henni sem fyrsta lagi sveitarinnar.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/memm-gefur-ut-sitt-fyrsta-lag/ |title=Memm gefur út sitt fyrsta lag |publisher=Eyjafréttir |date=7. júní 2024 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Ríkisútvarpið fjallaði einnig um lagið í umfjöllun um nýja íslenska tónlist. Þar kom fram að sveitin væri vestmanneysk og að hún sækti meðal annars innblástur í popp- og rokktónlist í kringum aldamótin.<ref>{{Cite web |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2024-06-13-aron-can-og-daniil-eru-i-solinni-415391 |title=Aron Can og Daniil eru í sólinni |publisher=RÚV |date=13. júní 2024 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Tónlistarmyndband við lagið var tekið upp um borð í Herjólfi á siglingu milli lands og Vestmannaeyja.<ref>{{Cite web |url=https://eyjafrettir.is/flokkur/myndband/page/21/ |title=„Viltu vera memm“ – myndband |publisher=Eyjafréttir |access-date=23. júlí 2026 |archive-date=2026-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723204930/https://eyjafrettir.is/flokkur/myndband/page/21/ |url-status=dead }}</ref> === Meira dót === Smáskífan ''Meira dót'' kom út 14. mars 2025.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/de/album/meira-d%C3%B3t-single/1801559957 |title=Meira dót - Single – Memm |publisher=Apple Music |date=14. mars 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Dalurinn ómar === Memm gaf út lagið ''Dalurinn ómar'' í júlí 2025. Lagið var gefið út í tengslum við Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum það ár.<ref>{{Cite news |title=Gleðilega Þjóðhátíð |url=https://eyjafrettir.is/wp-content/uploads/2025/07/EF07tbl2025-vefur.pdf |publisher=Eyjafréttir |date=31. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> Lagið kom út sem smáskífa 7. júlí 2025.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/ao/album/dalurinn-%C3%B3mar-single/1825116125 |title=Dalurinn ómar - Single – Memm |publisher=Apple Music |date=7. júlí 2025 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> === Febrúar === Í febrúar 2026 gaf Memm út smáskífuna ''Febrúar''. Ríkisútvarpið fjallaði um lagið í tónlistarumfjöllun sinni og kom þar fram að lag og texti hefðu orðið til í febrúar árið áður.<ref>{{Cite web |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2026-02-26-undiraldan-thu-veist-aldrei-hvad-kemur-naest-467839 |title=Undiraldan, þú veist aldrei hvað kemur næst... |publisher=RÚV |date=26. febrúar 2026 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Hljómsveitarmeðlimir == Núverandi hljómsveitarmeðlimir Memm eru: * Hafþór Elí Hafsteinsson – söngur * Una Þorvaldsdóttir - söngur * Helgi R. Tórshamar – gítar * Ólafur Birgir Georgsson – gítar * Viktor Ragnarsson – bassi * Páll Viðar Kristinsson - hljómborð * Jón Bjarki Birkisson – trommur Aðrir meðlimir sveitarinnar hafa verið Guðný Emilíana Tórshamar, Birta Birgisdóttir, Kristinn Jónsson, Bjarki Ingason, Kristinn Guðmundsson og Símon Geir Geirsson.<ref>{{Cite web |url=https://tigull.is/hljomsveitin-memm-spilar-a-litla-pallinum-spjall/ |title=Hljómsveitin Memm spilar á litla pallinum – spjall |publisher=Tígull |date=26. júlí 2022 |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Útgáfur == === Smáskífur === * ''Viltu vera memm'' – 2024 * ''Meira dót'' – 2025 * ''Dalurinn ómar'' – 2025 * ''Febrúar'' – 2026 Útgáfur sveitarinnar eru meðal annars skráðar á Apple Music.<ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/ci/artist/memm/1750580626 |title=Memm |publisher=Apple Music |access-date=23. júlí 2026 }}</ref> == Heimildir == {{Heimildaskrá}} == Tenglar == * [https://music.apple.com/ci/artist/memm/1750580626 Memm á Apple Music] [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Tónlist í Vestmannaeyjum]] [[Flokkur:Hljómsveitir stofnaðar 2022]] 1amt7qhoddxdkc15vuoqv0cb54cqdwm 0 192383 1977361 1977318 2026-09-02T13:14:25Z Alvaldi 71791 1977361 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Don Nelson | image = Don Nelson.jpg | width = 250px | alt = | caption = Nelson árið 2012 | height_cm = 198 | weight_kg = 95 | birth_date = {{fæðingardagur|1940|05|15}} | birth_place = Muskegon, [[Michigan]], Bandaríkin | death_date = {{dánardagur og aldur|2026|08|9|1940|05|15}} | death_place = Frisco, [[Texas]], Bandaríkin | college = Iowa (1959–1962) | draft_year = 1962 | draft_round = 3 | draft_pick = 17 | draft_team = [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] | career_start = 1962 | career_end = 1976 | career_position = Framherji | coach_start = 1976 | coach_end = 2010 | years1 = 1962–1963 | team1 = [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] | years2 = 1963–1965 | team2 = [[Los Angeles Lakers]] | years3 = 1965–1976 | team3 = [[Boston Celtics]] | cyears1 = 1976 | cteam1 = [[Milwaukee Bucks]] (aðstoðarþj.) | cyears2 = 1976–1988 | cteam2 = Milwaukee Bucks | cyears3 = 1988–1995 | cteam3 = [[Golden State Warriors]] | cyears4 = 1995–1996 | cteam4 = [[New York Knicks]] | cyears5 = 1997–2005 | cteam5 = [[Dallas Mavericks]] | cyears6 = 2006–2010 | cteam6 = Golden State Warriors | stat1label = Stig | stat1value = 10.898 (10,3) | stat2label = Fráköst | stat2value = 5.192 (4,9) | stat3label = Stoðsendingar | stat3value = 1.526 (1,4) | cstats_league1 = NBA | cwin1 = 1335 | closs1 = 1063 | HOF_coach = don-nelson }} '''Donald Arvid Nelson''' (15. maí 1940 – 9. ágúst 2026) var bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður. Hann lék körfubolta með Háskólanum í Iowa áður en hann gerðist atvinnumaður í [[NBA|NBA-deildinni]]. Í NBA lék hann fjórtán tímabil, lengst af með [[Boston Celtics]] en einnig með [[Washington Wizards|Chicago Zephyrs]] og [[Los Angeles Lakers]]. Með Celtics vann hann fimm meistaratitla á árunum 1966 til 1976 og eftir að ferli hans lauk var númer hans hengt upp í rjáfur hjá liðinu.<ref name="britannica">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Don-Nelson|title=Don Nelson {{!}} Coach, NBA, Death & Facts {{!}} Britannica|date=2026-08-09|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2026-08-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262918929d/don-nelson-latinn|title=Don Nelson látinn |author=Valur Páll Eiríksson|date=2026-09-08|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2026-08-11}}</ref> Eftir að leikferlinum lauk snéri Nelson sér að þjálfun. Hann þjálfaði í NBA í 34 ár og var þrívegis valinn besti þjálfari deildarinnar. Hann er með næst flesta sigra í deildarkeppninni með 1.335 sigra en einungis [[Gregg Popovich]] er ofar. Nelson stýrði [[Bandaríska karlalandsliðið í körfuknattleik|bandaríska karlalandsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|HM Karla]] árið 1994 og stýrði því til gullverðlauna.<ref name="britannica"/> ==Titlar== ===Sem leikmaður=== *'''[[NBA]]''' (5): 1966, 1968, 1969, 1974, 1976 ===Sem þjálfari=== *'''[[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|HM Karla]] **Gull: 1994 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Nelson, Don}} {{fd|1940|2026}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] [[Flokkur:NBA þjálfarar]] h6fobnellhkf2hejmk4c0gpvirhcw2n 0 192504 1977472 1976543 2026-09-03T09:05:37Z Masae 538 1977472 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Wohngebiet Beothuk.png|thumb|Nýfundnaland, heimasvæði Beótúk þjóðflokksins]] '''Beótúk'''-fólkið (eða Beoþúkk) (á ensku Beothuk eða Beothuck; á frönsku Béothuk) sem voru einnig þekktir sem Pi'tow'ke („upp með ánni“) sem nágrannar þeirra [[Mikmak]] kölluðu þá.<ref> Rita Joe: Song of Rita Joe: Autobiography of a Mi'kmaq Poet, Seite 130, University of Nebraska Press, 1996, ISBN 978-0-8032-7594-2.</ref>) var [[Frumbyggjar|frumbyggjaþjóðflokkur]] á eyjunni [[Nýfundnaland]] í austur [[Kanada]]. Yfirleitt er talið er að tungumál þeirra hafi verið svo kallað [[stakmál]], sem hafi haft mörg tökuorð úr [[Algonkínsk tungumál|algonkínskum]] tungumálum.<ref>Hammarström, Harald (September 2015).[ https://muse.jhu.edu/article/593411/pdf "Ethnologue 16/17/18th editions: A comprehensive review: Online appendices".] Language. 91 (3): s1–s188. doi:10.1353/lan.2015.0049.[https://pure.mpg.de/view/item_2230850 hdl:11858/00-001M-0000-0029-1D58-0.] ISSN 1535-0665.</ref><ref>Campbell, Lyle (June 25, 2024),[ https://academic.oup.com/book/57386/chapter-abstract/464713514 ''North American Indian Languages North of Mexico''] The Indigenous Languages of the Americas (1 ed.), Oxford University PressNew York, pp. 28–145, doi:10.1093/oso/9780197673461.003.0002, ISBN 978-0-19-767346-1</ref> Talið hefur verið að þjóðflokkurinn hafa dáið út á þriðja áratugi 19. aldar. Munnlegar sögur, hins vegar, herma að nokkrir þeirra hafa farið norður til [[Labrador]] og sameinast [[Innu|Innu-þjóðflokknum]] og jafnframt að aðrir einstaklingar hefðu farið í sambúð við evrópska nýlendubúa, Innu og Mikmak fólk.<ref>Marshall, Ingeborg (1996). ''A History and Ethnography of the Beothuk''. McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-1390-6. Bls.224-226</ref><ref> Steven M. Carr (2020). [https://cdnsciencepub.com/doi/full/10.1139/gen-2019-0149 Evidence for the persistence of ancient Beothuk and Maritime Archaic mitochondrial DNA genome lineages among modern Native American peoples.] Tímaritið Genome, Volume 63, Number 7, July 2020. https://doi.org/10.1139/gen-2019-0149</ref> Í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] er sagt frá samskiptum [[Norrænir Grænlendingar|norrænna manna]] og frumbyggja (sem nefndir voru [[Skrælingjar]] í sögunum) í norðaustur [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Engin vissa eru um úr hvaða þjóðflokkum þessir frumbyggjar komu en fimm eru taldir mögulegir. Fyrir utan Beótúk eru það [[Innu]], [[Mikmak]]. [[Wolastoqiyik]]<ref>Ulrich Johann (2022). [http://DOI:10.13140/RG.2.2.15556.91527 ''Fundit Vínland góða. The Norse Vinland expeditions revisited'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} DOI:10.13140/RG.2.2.15556.91527</ref> og þar að auki [[Inúítar]]. ==Heiti== Orðið Beótúk kemur ekki fyrir í ritum fyrr en í lok 18. aldar, þegar safnað var orðum úr tungumáli þeirra frá einstaklingum sem höfðu verið teknir til fanga. Beótúk var það heiti sem þeir notuðu um sjálfa sig og þýddi „manneskjur“ eða „fólkið“ á sama hátt og fjölmargar aðrar þjóðir nota þegar þær tala um sig.<ref>Howley James Patrick, The Beothucks or red Indians : the aboriginal inhabitants of Newfoundland, New York, AMS Press, 1915 (endurútgefið 1979) (ISBN 978-0-404-15589-6 et 0-404-15589-8, OCLC 4500147), Bls. 304-305</ref> Fram að því voru þeir þekktir sem ''rauðskinnar'' vegna þessa að þeir notuðu mikið rautt [[Okkur|okkra]], meðal annars sem andlitsfarða. Hugtakið rauðskinnar eða samsvarandi (''Red Skin'', ''Red Indians'' á [[Enska|ensku]] og ''Peaux-Rouges'', ''Indiens Rouges'' á [[Franska|frönsku]]) um alla frumbyggja Norður-Ameríku (nema inúíta) til aðgreiningar frá Evrópubúum kemur fyrst fyrir í heimildum árið 1769.<ref>Barrie Reynolds et William C. Sturtevant (ritsj.), Handbook of North American Indians, vol. 2, Government Printing Office, 1978:</ref><ref> Lakshmi Gandhi: [https://www.npr.org/sections/codeswitch/2013/09/09/220654611/are-you-ready-for-some-controversy-the-history-of-redskin Are You Ready For Some Controversy? The History Of 'Redskin']. í: Code Switch! 9. September 2013.</ref> == Tungumál og búseta== Afarlítið er vitað um tungumál Beótúk-fólksins og byggist á fjórum stuttum orðasöfnum sem innihalda rúmlega 400 orð og hugtök sem fengust frá handteknum Beótúkkum, 1792<ref> Pulling, George C. 1792. A few facts by G.C. Pulling respecting the Native Indians of the Isle of Newfoundland. Handrit á British Museum, additional MSS 38352.</ref> og 1834<ref>Robinson, Sir Hercules. 1834. "Vocabulary of the Natives of Newfoundland." Royal Geographical Society Journal 4:218-220</ref> Orðalistarnir eru ekki samræmdir og sama orð getur verið umritað á mismunandi vegu. Þess vegna er erfitt að endurskapa [[Hljóðkerfisfræði|hljóðkerfi]] og [[Málfræði|málfræði]] tungumálsins. Listarnir gefa til kynna að þetta tungumál hafi verið mjög ólíkt tungumálum nágranna á meginlandinu og mögulega stakmál. Það er þó möguleg að fjarlæg tengsl hafa verið við algonkínsk tungumál þjóðflokka þar sem nú er [[Quebec]] og Labrador. Þótt svo virðist sem að Beótúk-fólkið hafi eitt sinn búið á öllu Nýfundnalandi og einnig haft samskipti við íbúa á Labrador, koma flestar upplýsingarnar um það frá hópi sem bjó á miðri eyjunni í lok 18. aldar og snemma á 19. öld þegar mjög hafði þrengt að þjóðflokknum.<ref>James A. Tuck (2025). [ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/Beothuk Canadian Encyclopedia</ref> ==Menningarágrip== Þegar Evrópumenn komust á kynni við Nýfundnaland snemma á 16. öld bjuggu Beótúkkar um alla eyjunna, en sérstaklega á norðausturströndinni þar sem nú heitir Notre Dame og Bonavista-flóar. Stuttu eftir komu Evrópumanna neyddust Beótúkkar að hörfa frá bestu veiðistöðunum við ströndina vegna yfirgangs aðkomumanna. Tölur um fjölda Beótúkka eru mjög óáreiðanlegar, mismunandi fræðimenn giska á mismunandi fjölda fyrir ár 1497, allt frá um 1.000.<ref>Marshall, Ingeborg (1996). ''A History and Ethnography of the Beothuk''. McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-1390-6. Bls 8</ref> íbúa til 10.000 <ref> Bernard Assiniwi, Histoire des indiens du Haut et du Bas Canada, Ottawa, Éditions Léméac, 1974, Bls. 9-25. ISBN 2-7609-4507-3 </ref> Engar öruggar heimildir eru um fjölda Beótúkka á þeim tíma sem þeir höfðu samskipti við Evrópubúa. Fræðimenn á 19. og byrjun 20. aldar áætluðu að um 2.000 Beótúkkar hafi lifað á þeim tíma sem þeir höfðu samskipti við Evrópubúa á 15. öld.<ref>[https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/Beothuk.php ''Distribution and Size of the Beothuk Population, Leadership and Communal Activities'']</ref> Reiknað hefur verið útfrá burðargetu vistkerfisins á þeim tíma sem samskipti áttu sér stað að fjöldi Beótúkka hafi lengst af verið á bilinu 1.000 til 1.500.<ref>Adhikari, Mohamed (2023). ''"'Now We Are Natives': The Genocide of the Beothuk People and the Politics of 'Extinction' in Newfoundland"''. In Jacob, Frank; Göllnitz, Martin (eds.). ''Genocide and Mass Violence in the Age of Extremes''. De Gruyter. pp. 115–136. doi:10.1515/9783110781328. ISBN 978-3-11-078132-8. ISSN 2626-6490.</ref> Þeir bjuggu í sjálfbærum fjölskyldueiningum með 30 til 55 einstaklingum.<ref>Marshall, I. (1996). Bls. 12</ref> en höfðu enga formlega höfðingja eða leitoga. [[Mynd:Beothuk camp.jpg|alt=Teikning af mamateeks Beótúkka, gerð af John Cartwright um 1820.|thumb|Teikning af mamateeks Beótúkka, gerð af John Cartwright um 1820.]] Beótúkkar kölluðu bústaði sína ''mamateeks''. <ref>Adhikari 2023, Bls. 117.</ref> Vegna þess að þeir fluttu iðulega milli veiðisvæða og höfðu einnig árstíðabundina búsetu voru fjölbreyttir stílar og byggingaraðferðir við að setja upp mamateeks. Sumar voru ætlaðar til að hýsa eina fjölskyldu yfir sumartímann; aðrar voru gerðar fyrir stærri hópa til vetrardvalar eða til endurtekinnar notkunar ár eftir ár. Mamateeks voru byggðar þannig að alllöngum staurum var raðað í hring, þeir voru bundnir saman efst og mynduðu grindina, þannig að úr varð uppmjó bygging sem var þakin með [[Birki|birkiberki]] sem var saumaður saman og skaraðar. Opið var efst sem reykop. Í miðri byggingunni var [[Eldstæði|eldstæði]] og umhverfis dældir til að sofa í. Þessar dældir, sem virðast hafa verið einstökar fyrir Beótúkka, voru grafnar niður í moldina klæddar með trjágreinum. Bústaðirnir voru vetrarbúnir með því að klæða þá að innan með skinnum og einangra með [[Mosar|mosa]].<ref>Marshall, I. (1996). Bls. 38</ref> Eitt af því sem vakti athygli Evrópubúa var að Beótúkkarnir báru rautt okkur blandað fitu á andlitið og allan líkaman, og einnig föt, vopn, áhöld og báta. Rauði liturinn var tákn þjóðfloksins og var borin á ungabörn sem tákn um að þau væru hluti af kynþættinum. Á hverju vori var haldin hátíð þar sem húsnæði, bátar og margt annað var borið rauðum lit. Þar sem rauði liturinn er áberandi í greftrunarstöðum Beótúkka er álitið að það hafi einnig haft merkingu tengda trú, svipað og hjá mörgum öðrum frumbyggjaþjóðum sem töldu að rauðleitur litur táknaði [[Yfirnáttúrleiki|dulræn]] öfl. <ref>Marshall, I. (1977). The red ochre people: How Newfoundland's Beothuck Indians lived. útg. J. J. Douglas, ISBN: 0888941579</ref> Helstu veiðidýr Beótúkka voru [[Hreindýr|hreindýr]], [[Lax|lax]] og [[Selaættkvísl|selir]], auk þess sem þeir veiddu aðrar dýrategundir og neyttu fjölda jurtategunda.<ref>Maron, Philippe (2019). [https://spark.stir.ac.uk/wp-content/uploads/2019/07/Article-1-Red-Indians-of-Newfoundland-.pdf"The Passing of the "Red Indians of Newfoundland". Colonisation and Agency in the Beótúk's Extinction in the 17th-19th Centuries: Success and Failure"]. Spark: Stirling International Journal of Postgraduate Research. 5: 1–1 </ref> Beótúkkarnir fylgdu árstíðabundnum fluttningi aðal veiðidýra sinna. Á haustin settu þeir upp girðingar, sumar 40–60 km langar, sem notaðar voru til að reka hreindýrahjarðir að veiðimönnum sem biðu vopnaðir bogum og örvum.<ref>Vaughan, Alden T. (1982-10-01). "From White Man to Redskin: Changing Anglo-American Perceptions of the American Indian". The American Historical Review. 87 (4): 918. doi:10.2307/1857900. ISSN 0002-8762. JSTOR 1857900.</ref> [[Jarðvegur|Jarðvega]]- og [[Fornleifar|fornleifarannsóknir]] hafa leitt í ljós miklar sveiflur í veðurfari, vaxtarskilyrðum og þar af leiðandi sveiflum í veiðistofnum eins og hreindýrum. Lax og margar aðrar fiskitegundir við Nýfundnaland eru mjög árstíðabundnar og aðeins hægt að veiða á sumrin. Árstíðabundar sveiflur í fæðuöflun og viðkvæmni jurta- og dýrategunda á eyjunni og í vötnum hennar þýddi að misvöxtur eða sérlega slæm veður gátu valdið miklum hörmungum. Til að nýta sér árstíðabundin gnægð veiðidýra til fulls þróuðu Beótúkkar ýmsar aðferðir til að varðveita matvæli. <ref>Tuck, James A. & Pastore, Ralph T. 1985. A nice place to visit, but... Prehistoric human extinctions on the Island of Newfoundland. Canadian Journal of Archaeology/Journal canadien d’archéologie 1.9. Bls. 69-80.</ref> Bátar eða [[Kanó|kanóar]] Beótúkka voru úr hreindýra- eða selskinnum og stefni kanóanna var hert með berki grenitjáa. Þessir kanóar líktust [[Kajak|kajökum]] í laginu og voru sagðir vera allt að 4-5 m á lengd og 0,70-0,90 m á breidd með nægu plássi til að flytja börn, hunda og eigur.<ref>Hewson, John (2007). [https://journals.lib.unb.ca/index.php/nflds/article/view/10104/10365 "Santu's Song".] Memorial University. 22 (1).</ref> ==Samskipti við nágranna og Evrópubúa== ===Norræn viðkoma === Eini fornleifafundurinn sem staðfestir komu og dvöl norrænna manna til norðaustur Norður-Ameríku um ár 1000 hefur fundist í [[L'Anse aux Meadows|L’Anse aux Meadows]] á hinum Mikla norðurskaga á Nýfundnalandi. <ref>Luna Polinelli, Ryan Fenster(2025). [https://ledibooks.com/read/quante-americhe-europei-nel-nuovo-mondo-prima-di-colombo-fra-storia-e-invenzione/section/ed7a370b-c23b-4592-8ad5-d7e994576a90 L’ANSE AUX MEADOWS: THE LIMIT OF NORSE EXPANSION] úr Quante Americhe? Europei nel Nuovo Mondo prima di Colombo fra storia e invenzione. Ritsj Michael Micci og Federica Favero. Ledizioni – LediPublishing. ISBN 9791256004669</ref> Ekki hafa fundist nein merki um að frumbyggjar hafi haft búsetu á skaganum samtímis norrænu búsetunni. Hins vegar sýna rannsóknir að frumbyggjar bjuggu þar bæði fyrir og eftir, í allt að 6000 ár samanlagt.<ref>Charlotte Mary Cotter Whyte (2025). [https://spectrum.library.concordia.ca/id/eprint/995504/1/Whyte_Msc_S2025.pdf A middle to late Holocene paleo-environmental study of L’Anse aux Meadows, Newfoundland, Canada]. Concordia University Montreal </ref> Engin merki er um átök milli frumbyggja og norrænu aðkomumanna, ekki er að sjá vísvitandi skemmdir og engar grafir hafa fundist.<ref> Wallace, Birgitta. 2003. The Norse in Newfoundland: L’Anse aux Meadows and Vinland. Newfoundland Studies 1.19. 5-43.</ref> En jarðvegs og gróðurrannsóknir sem gerðar voru 2019 gáfu í skyn að norrænnir menn og frumbyggjar hefðu dvalist samtímis nokkurn spöl frá norrænu húsunum og þar hafi mögulega verið einskonar verslunarsvæði. <ref> Ledger, Paul M.; Girdland-Flink, Linus; Forbes, Véronique (15 July 2019). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6681721/ "New horizons at L'Anse aux Meadows".] Proceedings of the National Academy of Sciences. 116 (31): 15341–15343. Bibcode:2019PNAS..11615341L. doi:10.1073/PNAS.1907986116. eISSN 1091-6490. ISSN 0027-8424. PMC 6681721. PMID 31308231. </ref> Í Eiríks sögu rauða, 12. kafla, er sagt að þegar [[Þorfinnur karlsefni]] var á leiðinni til [[Grænland|Grænlands]] frá Straumsfirði eftir þriggja vetra dvöl hafi þeir fundið fimm Skrælingja. Einn skeggjaður, tvær konur og tvö börn. <ref>[http://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm Eiríks saga rauða; af Snerpu.is]</ref> Menn Þorfinns náðu dengjunum en hitt komst undan. Þeir tóku drengina með sér til Grænlands og kenndu þeim mál og skírðu. Ferðalýsingin bendir mjög til vesturstrandar Nýfundnalands og þá hafa þessir Skrælingjar að öllum líkindum verið af þjóðflokki Beótúkka.<ref> Ulrich Johann (2022). 6.17</ref> Í Eiríks sögu rauða, 10. kafla, er sagt frá því þegar Þorfinnur og menn hans höfðu verið í hálfan mánuð þar sem þeir kölluðu Hóp landið að þeir sáu níu húðkeipa og var róðrarmönnum lýst svo: :Þeir voru smáir menn og illilegir og illt höfðu þeir hár á höfði. Eygðir voru þeir mjög og breiðir í kinnunum og dvöldust þeir um stund og undruðust, reru síðan í brott og suður fyrir nesið.[<ref>http://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm Eiríks saga rauða; af Snerpu.is]</ref> [[Haraldur Bessason]] segir svo frá í bók sinni ''Bréfi til Brands'': :Hafi Vínland verið einhvers staðar við austurströnd Kanada eða Bandaríkjanna væri það að minnsta kosti brot gegn málvenju að halda því fram að þessi lýsing [Eiríks sögu rauða] hafi átt við ættkvísl eskimóa. Svo vel vill til að vísindamenn hafa leitt næstum óyggjandi líkur að því að hér hafi verið á ferðinni sú grein indíána sem Beóþúkkar voru nefndir. <ref>[http://gegnir.is/F/M781MSDB1MV6QCE87SIMJJ689D1YHDRA3PD7P6CSM5FINDKKVH-63897?func=find-acc&acc_sequence=001514063 Haraldur Bessason; Bréf til Brands, Ormstunga 1999; bls. 38]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> ===Nágrannar=== Samkvæmt munnmælasögum beggja þjóðflokka áttu áttu Beótúk-fólkið í aldalöngum deilum og baráttu við Mikimak-fólkið í vestri og einnig við Innu í norðri. Sambandið við Innu-fólkið var þó einnig vinsamlegt á tímum, meðal annar fengu þeir steinexir og önnur verkfæri frá þeim, og hóparnir fóru í gagnkvæmar heimsóttnir. Talið er að síðastu eftirlifandi Beótúk-einstaklingarnir hefðu flutt til Innu-fólksins í Labrador. ===Evrópuáhrif=== Þegar [[Giovanni Caboto]] (þekktari sem John Cabot) kom í land á Nýfundnalandi árið 1497 sá hann að þar voru ummerki sem bentu til þess að þar byggi fólk en sá engan. Þegar Evrópumenn komust í kynni við Beótúk-fólkið snemma á 16. öld bjuggu flestir þeirra á norðausturströnd Nýfundnalands. Eftir komu Cabot voru fyrstu Evrópumenn sem fóru að sækja Nýfundnaland heim [[Baskar|baskneskir]],<ref>Peter Bakker, “‘The Language of the Coast Tribes Is Half Basque’: A Basque-American Indian Pidgin in Use between Europeans and Native Americans in North America, ca. 1540-ca. 1640,” Anthropological Linguistics, 31 (1989): Bls. 117–143</ref> [[Bretanía|bretónskir]] og [[England|enskir]] [[Sjómennska|fiskimenn]] sem komu þangað reglulega á [[Vertíð|vertíðum]], enda var gnægð [[Þorskur|þorsks]] og annara fiska á miðunum.<ref>Matt Dwyer (1997). [https://www.heritage.nf.ca/articles/politics/fishing-admirals.php Fishing Admirals.] The Newfoundland and Labrador Heritage </ref> Stuttu eftir komu Evrópubúanna neyddist Beótúk-fólkið til að flytja frá strandhéruðunum inn í landið vegna yfirgangs evrópumanna. Koma Evrópubúa raskaði valdajafnvægi milli þjóðflokka svæðisins verulega. [[Konungur Englands|Enska krúnan]] gerði tilkall til Nýfundnalands árið 1583 og kom á fót nokkrum fiskiþorpum. Mikmak-fólk frá svæðinu þar sem nú heitir [[Nova Scotia]], [[Eyja Játvarðs prins|Prins Edward-eyju]] og [[New Brunswick]], hófu að ferðast norður til að eiga viðskipti við Englendinga með evrópskar [[Málmur|málm]]- og [[Vefnaður|vefnaðarvörur]] eins og [[Ketill|katla]], [[Hnífur|hnífa]] og teppi. Fleir og fleir Mikmak settust að lokum að á eyjunni og byggðu upp eigin þorp. Ólíkt mörgum öðrum frumbyggjum forðust Beótúk-menn samskipti við Evrópubúa, <ref>Adhikari 2023, Bls. 118.</ref> og þeir fluttu inn í landið þegar evrópskar byggðir jukust og komu einungis á fyrrum bækistöðvar til að sækja hluti gerða úr málmi. Þeir söfnuðu og tóku með sér einnig öll [[Verkfæri|verkfæri]] og annað efni til dæmis [[Nagli|nagla]], [[Öngull|öngla]] og [[Pottur|potta]] og pönnur sem evrópsku sjómennirnir skildu eftir sig þegar þeir höfðu verkað aflann, [[Salt|saltað]] og þurrkað áður en þeir fluttu hann til Evrópu að lokinni verktíð. Þegar Evrópskir landnemar fóru að setjast að á seinni hluta 18. aldar fóru þeir að keppa við Beótúk-fólkið um veiði á laxi, selum og fuglum og aðrum strandgæðum sem voru mikilvægur hluti af mataræði þeirra og lífsstíl. Aðgangur Beótúka að auðlindum hélt áfram að minnka þegar Evrópsk landnám stækkuðu norður og vestur. Inn í landi lögðu Evrópskir loðveiðimenn gildrur, röskuðu hreindýraveiðum og stálu úr vistum Beótúk-manna. Beótúk-menn hins vegar stálu gildrum til að nýta málminn og stálu einnig úr heimilum og geymslum Evrópskra landnema og einnig voru dæmi um að þeir hafi ráðist á þá.<ref>Upton, L. F. S. (1991). "The Extermination of the Beothucks of Newfoundland". úr Miller, J. (ritsj.). Sweet promises: a reader on Indian-white relations in Canada. Toronto: University of Toronto Press. bls. 68–89. ISBN 0-8020-6818-9.</ref><ref> Harries, John (2010). "Of bleeding skulls and the postcolonial uncanny: bones and the presence of Nonosabasut and Demasduit". Journal of Material Culture. 15 (4): 403–421. doi:10.1177/1359183510382962</ref> Allt þetta leiddi til fjandskapar og gagnkvæmu ofbeldi.<ref> Adhikari 2023, Bls. 119–121.</ref> Ólíkt öðrum frumbyggjum Ameríku virðist Beótúk-fólkið ekki hafa haft áhuga á að komast yfir [[Skotvopn|skotvopn]].<ref> Marshall 1996, bls. 33. </ref> Með skotvopnum og tækni höfðu landnemarnir yfirleitt yfirhöndina bæði í veiðum og skærum. ===Þjóðflokkur hverfur=== Tölur um fjölda Beótúka eru mjög óáreiðanlegar, mismunandi fræðimenn giska á mismunandi fjölda fyrir 1497, allt frá um 1000.<ref>Marshall 1996, bls. 89.</ref> íbúa til 10.000 <ref> Bernard Assiniwi, Histoire des indiens du Haut et du Bas Canada, Ottawa, Éditions Léméac, 1974, Bls. 9-25. ISBN 2-7609-4507-3 </ref> Áætlanir um fjölda eftirlifandi Beótúka í lok fyrsta áratugar 19. aldar eru mjög mismunandi, frá um 150 upp í 300. <ref> Marshall 1996, bls. 147. </ref> Í lok 18. aldar varð mjög aðþrengt að Beótúkkum þegar fólk frá bæði Mikmak og Innu fluttu inn á landsvæði þeirra á Nýfundnalands.<ref> The Beótúk of Newfoundland". visitnewfoundland.ca. January 5, 2013.</ref><ref>Adhikari 2023, Bls. 119.</ref> „''Beótúk-fólkið gat ekki séð sér fyrir nægilegri fæðu innan þeirra svæða sem það hafði aðgang að.''“ <ref>Kuch, M; et al. (2007). "A preliminary analysis of the DNA and diet of the extinct Beothuk: A systematic approach to ancient human DNA" (PDF). American Journal of Physical Anthropology. 132 (4): 594–604. doi:10.1002/ajpa.20536. PMID 17205549.</ref> Sögur um að Mikmak-menn hafi fengið skotpeninga fyrir að drepa Beótúkka og þurft að sýna [[Svarðfletting|flegið höfuðleður]] til að fá borgað voru algengar á 19.öld. Hins vegar eru engar heimildir til um þetta og flestir nútíma sagnfræðingar telja þetta vera þjóðsögur.<ref> Hillier, Bernice (June 21, 2021). "There's nothing to prove it, but Mi'kmaw mercenary myth persists, say researchers". CBC News. CBC.</ref><ref> Adhikari 2023, bls. 115–116.</ref> Ástæðurnar fyrir því að Beótúkkar hurfu sem sérstakur þjóðflokkur voru margar: Skortur á mat vegna samkeppni við og flótta frá evrópskum landnemum; [[Bólusótt|bólusótt]] og aðrir smitsjúkdómar sem þeir höfðu ekkert ónæmi fyrir; landlægir [[Berklar|berklar]];<ref> Marshall I.(1981) - Disease as a factor in the demise of the Beothuk Indians. úr: Wilton C, editor. Change and continuity, Vol.1. Toronto: McGraw-Hill Ryerson.</ref> og ekki síst ofsóknir Evrópskra veiðimanna og landnema. Árið 1829, lést [[Nancy Shanawhdit]] sem talin er vera síðasti fulltrúi þjóðflokksins og hann þar með talinn útdauður.<ref> Anonymous (James McGregor) (1836). "Shaa-naan-dithit, or The Last of The Boëothics". Fraser's Magazine for Town and Country. XIII (LXXV): 316–323. Archived from the original on August 8, 2016. (Endurútgefið, Toronto: Canadiana House, 1969)</ref><ref> Harring, Sidney L. (2021). "'Shooting a Black Duck': Genocidal Settler Violence against Indigenous Peoples and the Creation of Canada". In Adhikari, Mohamed (ritstj.). Civilian-Driven Violence and the Genocide of Indigenous Peoples in Settler Societies. Routledge. Bls. 87. ISBN 978-1-003-01555-0.</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * [http://www.mbl.is/frettir/innlent/2010/11/17/eiga_raetur_ad_rekja_til_indiana/ „Yfir 350 Íslendingar eiga rætur að rekja til indíána“; grein af mbl.is 2010] * [https://www.researchgate.net/publication/47743881_A_new_subclade_of_mtDNA_haplogroup_C1_found_in_icelanders_Evidence_of_pre-columbian_contact Icelanders Evidence of pre-columbian contact] == Ítarefni == * Donald H. Jr. Holly (2003): ''A Historiography of an Ahistoricity. On the Beothuk Indians.'' In: ''History and Anthropology'' 14, 2, {{ISSN|0891-9348}}, S. 127–140. * James P. Howley (2000): ''The Beothucks or Red Indians''. Cambridge University Press, Cambridge 1918 (Endurútgáfa: Prospero Books, Toronto, ISBN 1-55267-139-9). * Ingeborg Marshall (2009): ''The Beothuk''. The Newfoundland Historical Society, 2001 (Endurútgáfa: Breakwater Books, St. John’s, ISBN 978-1-55081-258-9). * Ingeborg Marshall (1996). A History and Ethnography of the Beothuk. McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-1390-6. * Ralph T. Pastore (1992): ''Shanawdithit’s People. The Archaeology of the Beothuks''. Breakwater Books, St. John’s. ISBN 0-929048-02-4. * Bruce G. Trigger (Ritstj.) (1978): ''Handbook of North American Indians''. Volume 15: ''Northeast''. Smithsonian Institution Press, Washington DC, ISBN 0-16-004575-4. * Keith John Winter (1975): ''Shananditti. The Last of the Beothuks''. J. J. Douglas Ltd., North Vancouver, ISBN 0-88894-086-6. [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] hqmwhj8t11wf2mlozuzhvw8k6z6kgjh 0 192561 1977397 1976997 2026-09-02T21:52:20Z Torfifagri 33930 /* Lagalisti */ Breytti lagalistanum í töflu og bætti inn lengd laga. 1977397 wikitext text/x-wiki '''Í góðri trú''' er sjötta breiðskífa [[Megas]]ar og kom hún út árið 1986. Síðasta plata hans þar á undan var platan [[Nú er ég klæddur og kominn á ról]] og kom sú plata út árið 1978 og sama ár kom út tónleikaplatan [[Drög að sjálfsmorði]]. Nokkur lög komu út á plötum með öðrum listamönnum í millitíðinni ([[Fingraför_(breiðskífa)|Fingraför]] [[Bubbi Morthens|Bubba Morthens]] og á tveimur plötum með [[Íkarus_(hljómsveit)|Íkarus]]; The boys from Chicago og Rás 5-20). == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið A | title1 = Lóa Lóa           | length1 = 03:27 | title2 = Helmingurinn lygi | length2 = 02:34 | title3 = Þú bíður (allavegana) eftir mér | length3 = 03:43 | title4 = Löng eru þau lík | length4 = 05:05 | title5 = Þú & ég | length5 = 03:45 | title6 = Lítill fjólublár skódablús | length6 = 03:06 |total_length = 21:40 }} {{Lagalisti | headline = Hlið B | title1 = Undir rós | length1 = 03:25 | title2 = Birta | length2 = 05:19 | title3 = Fríða fríða | length3 = 04:39 | title4 = Táraborg | length4 = 04:56 | title5 = Árstíð | length5 = 03:21 |total_length = 21:40 }} {{Lagalisti | headline = Aukalög 2002 | title1 = Lóa Lóa | length1 = 03:31 | title2 = Helmingurinn lygi | length2 = 02:44 | title3 = Löng eru þau lík | length3 = 04:49 | title4 = Þú og ég | length4 = 03:35 | title5 = Lítill fjólublár skódablús | length5 = 03:01 | title6 = Undir rós | length6 = 04:44 | title7 = Birta | length7 = 04:50 | title8 = Fríða Fríða | length8 = 04:43 | title9 = Helmingurinn lygi | length9 = 03:29 |total_length = 35:26 }} == Hljóðfæraleikur == *Megas: Söngur *Tómas Tómasson: Bassi, hljómborð *Sigtryggur Baldursson: Trommur *Þorsteinn Magnússon: Gítar *Guðmundur Ingólfsson: Píanó, orgel [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1986]] [[Flokkur:Megas]] jy7twdwtgx9utmt94ry1wa1buaaq4rr 1977398 1977397 2026-09-02T21:54:45Z Torfifagri 33930 Smá lagfæring á texta. 1977398 wikitext text/x-wiki '''Í góðri trú''' er sjötta breiðskífa [[Megas]]ar og kom hún út árið 1986. Hún var endurútgefin á geisladisk 1996 og aftur 2002 með níu aukalögum. Platan var endurkoma Megasar eftir talsvert hlé frá útgáfu. Síðasta plata hans þar á undan var platan [[Nú er ég klæddur og kominn á ról]] (1978) og tónleikaplatan [[Drög að sjálfsmorði]] (1979). Nokkur lög komu út á plötum með öðrum listamönnum í millitíðinni; [[Fingraför_(breiðskífa)|Fingraför]] [[Bubbi Morthens|Bubba Morthens]] (1983) og á tveimur plötum með [[Íkarus_(hljómsveit)|Íkarus]]; The boys from Chicago (1983) og Rás 5-20 (1984). == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið A | title1 = Lóa Lóa           | length1 = 03:27 | title2 = Helmingurinn lygi | length2 = 02:34 | title3 = Þú bíður (allavegana) eftir mér | length3 = 03:43 | title4 = Löng eru þau lík | length4 = 05:05 | title5 = Þú & ég | length5 = 03:45 | title6 = Lítill fjólublár skódablús | length6 = 03:06 |total_length = 21:40 }} {{Lagalisti | headline = Hlið B | title1 = Undir rós | length1 = 03:25 | title2 = Birta | length2 = 05:19 | title3 = Fríða fríða | length3 = 04:39 | title4 = Táraborg | length4 = 04:56 | title5 = Árstíð | length5 = 03:21 |total_length = 21:40 }} {{Lagalisti | headline = Aukalög 2002 | title1 = Lóa Lóa | length1 = 03:31 | title2 = Helmingurinn lygi | length2 = 02:44 | title3 = Löng eru þau lík | length3 = 04:49 | title4 = Þú og ég | length4 = 03:35 | title5 = Lítill fjólublár skódablús | length5 = 03:01 | title6 = Undir rós | length6 = 04:44 | title7 = Birta | length7 = 04:50 | title8 = Fríða Fríða | length8 = 04:43 | title9 = Helmingurinn lygi | length9 = 03:29 |total_length = 35:26 }} == Hljóðfæraleikur == *Megas: Söngur *Tómas Tómasson: Bassi, hljómborð *Sigtryggur Baldursson: Trommur *Þorsteinn Magnússon: Gítar *Guðmundur Ingólfsson: Píanó, orgel [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1986]] [[Flokkur:Megas]] 7b2smr7ax7awpgikxuky65ap2zinx3n 0 192580 1977476 1976880 2026-09-03T09:47:47Z Torfifagri 33930 /* Lagalisti */ breytti lagalista í töflu og bætti við lengd laga. 1977476 wikitext text/x-wiki '''Loftmynd''' er sjöunda breiðskífa [[Megas]]ar og kom hún út árið [[1987]]. Platan kom út árið eftir 200 ára afmæli [[Reykjavík]]urborgar og er að einhverju leyti sýn Megasar á borgarlífið og andsvar við þeirri glansmynd sem birtist á afmælisárinu. == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið A | title1 = Við Birkiland | length1 = 02:33 | title2 = Björg | length2 = 04:13 | title3 = Plastpokablús | length3 = 04:22 | title4 = Skúli fógeti | length4 = 02:33 | title5 = Á horninu | length5 = 03:44 | title6 = Ástarsaga | length6 = 04:46 |total_length = 22:11 }} {{Lagalisti | headline = Aukalög á geisladisk 1987 og 2002 | title1 = Magister Lyngdal | length1 = 01:57 | title2 = Jón | length2 = 02:04 | title3 = Nótt | length3 = 03:14 | title4 = Enginn vegur fær | length4 = 04:42 | title5 = Veinaðu úlfur úlfur | length5 = 02:29 |total_length = 14:26 }} {{Lagalisti | headline = Hlið B | title1 = Það sem best er | length1 = 02:47 | title2 = Börn í borg | length2 = 01:59 | title3 = Reykjavíkurnætur | length3 = 04:45 | title4 = Björt ljós borgarljós | length4 = 05:30 | title5 = Innréttingablús | length5 = 03:40 | title6 = Fílahirðirinn frá Súrín | length6 = 05:43 |total_length = 17:13 }} {{Lagalisti | headline = Aukalag 2002 | title1 = Reykjavíkurnætur (demó) | length1 = 05:56 |total_length = 05:56 }} == Hljóðfæraleikur == *Megas: Söngur *[[Björk Guðmundsdóttir]]: Söngur *Inga Guðmundsdóttir: Söngur *Guðlaugur Kristinn Óttarsson: Gítarar *Haraldur Þorsteinsson: Rafmagnsbassi *[[Sigtryggur Baldursson]]: Trommur og allur ásláttur *Eyþór Gunnarsson: píanó og syntar *Þorsteinn Magnússon: Gítar í Börn í borg, Á horninu *Þorgeir Rúnar Kjartansson: Saxófónar *Karl Sighvatsson: Hammondorgel *Wilma Young: Fiðla *Reynir Jónasson: Harmonikka *Ásbjörn Kristinsson: Munnharpa ==Annað== *Upptökumeistari: Brian Pugsley *Þriðja eyrað: Guðlaugur Kristinn Óttarsson *Útsetningar: Megas *Ljósmynd á framhlið: Ljósmyndasafnið *Ljósmynd á bakhlið: Kristján Sigurðsson [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1987]] [[Flokkur:Megas]] jqus720qco82duq6ndfs5na8zlov9qm 0 192583 1977477 1976889 2026-09-03T09:55:24Z Torfifagri 33930 /* Lagalisti */ breytti lagalista í töfu og bætti inn lengd laga 1977477 wikitext text/x-wiki Höfuðlausnir er áttunda breiðskífa Megasar og kom út árið 1988. Á plötunni eru tíu lög og hafa sum hver þeirra tengingu við Tæland en Megas hafði dvalið þar um stund. == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið A | title1 = Drukknuð börn | length1 = 04:55 | title2 = Tæblús | length2 = 03:26 | title3 = (Borðið þér) Orma frú Norma | length3 = 05:03 | title4 = Borgarblús | length4 = 03:30 | title5 = Drengirnir í Bangkok | length5 = 07:35 |total_length = 24:29 }} {{Lagalisti | headline = Hlið B | title1 = Í Öskjuhlíð | length1 = 03:09 | title2 = Leiðréttingarblús | length2 = 04:08 | title3 = Aðeins eina nótt | length3 = 03:16 | title4 = Álafossúlpan | length4 = 06:55 | title5 = Litla stúlkan með eldspýturnar | length5 = 04:26 |total_length = 21:54 }} {{Lagalisti | headline = Aukalög 2002 | title1 = Telpurnar í Bangkok | length1 = 07:19 | title2 = (Öskjuhlíðarendi) Homage À Baden Powel | length2 = 03:07 | title3 = Aðeins eina nótt | length3 = 03:18 | title4 = Drukknuð börn | length4 = 03:48 | title5 = Í Öskjuhlíð | length5 = 02:22 | title6 = Drengirnir í Bangkok | length6 = 05:29 | title7 = (Borðið þér) Orma frú Norma | length7 = 05:07 |total_length = 30:30 }} == Hljóðfæraleikur == *Megas: Söngur og hljómborð *[[Björk Guðmundsdóttir]]: Söngur *Inga Guðmundsdóttir: Söngur *Rose McDowall: Söngur *Guðlaugur Kristinn Óttarsson: Gítar og bassi *Hilmar Örn Hilmarsson: Hljómborð, slagverk, bassi og fortónun ==Annað== *Upptökumeistari: HÖH með Gulla sem Þriðja Eyrað og Hægri Hönd *Útsetningar: Megas, HÖH og GKÓ *Ljósmyndir: Gunnar Kristinn Hilmarsson npbgxv1i9275lyew8071dysa6j4j973 1977478 1977477 2026-09-03T09:56:19Z Torfifagri 33930 1977478 wikitext text/x-wiki Höfuðlausnir er áttunda breiðskífa [[Megas]]ar og kom út árið 1988. Hún var endurútgefin 2002 með sjö aukalögum. Á plötunni eru tíu lög og hafa sum hver þeirra tengingu við Tæland en Megas hafði dvalið þar um stund. == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið A | title1 = Drukknuð börn | length1 = 04:55 | title2 = Tæblús | length2 = 03:26 | title3 = (Borðið þér) Orma frú Norma | length3 = 05:03 | title4 = Borgarblús | length4 = 03:30 | title5 = Drengirnir í Bangkok | length5 = 07:35 |total_length = 24:29 }} {{Lagalisti | headline = Hlið B | title1 = Í Öskjuhlíð | length1 = 03:09 | title2 = Leiðréttingarblús | length2 = 04:08 | title3 = Aðeins eina nótt | length3 = 03:16 | title4 = Álafossúlpan | length4 = 06:55 | title5 = Litla stúlkan með eldspýturnar | length5 = 04:26 |total_length = 21:54 }} {{Lagalisti | headline = Aukalög 2002 | title1 = Telpurnar í Bangkok | length1 = 07:19 | title2 = (Öskjuhlíðarendi) Homage À Baden Powel | length2 = 03:07 | title3 = Aðeins eina nótt | length3 = 03:18 | title4 = Drukknuð börn | length4 = 03:48 | title5 = Í Öskjuhlíð | length5 = 02:22 | title6 = Drengirnir í Bangkok | length6 = 05:29 | title7 = (Borðið þér) Orma frú Norma | length7 = 05:07 |total_length = 30:30 }} == Hljóðfæraleikur == *Megas: Söngur og hljómborð *[[Björk Guðmundsdóttir]]: Söngur *Inga Guðmundsdóttir: Söngur *Rose McDowall: Söngur *Guðlaugur Kristinn Óttarsson: Gítar og bassi *Hilmar Örn Hilmarsson: Hljómborð, slagverk, bassi og fortónun ==Annað== *Upptökumeistari: HÖH með Gulla sem Þriðja Eyrað og Hægri Hönd *Útsetningar: Megas, HÖH og GKÓ *Ljósmyndir: Gunnar Kristinn Hilmarsson kpdcr4stommx8z3k55k1z9buvy4ru4y 0 192588 1977367 1976973 2026-09-02T14:24:30Z TKSnaevarr 53243 1977367 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tissot Moses and Joshua in the Tabernacle.jpg|thumb|right|[[Móse]] og [[Jósúa]] beygja sig fyrir sáttmálsörkinni á mynd eftir [[James Tissot]].]] '''Sáttmálsörkin''' er samkvæmt [[Hebreska biblían|hebresku biblíunni]] kista sem gerð var til að geyma steintöflurnar sem [[boðorðin tíu]] voru letruð á. Fyrst er greint frá sáttmálsörkinni í [[2. Mósebók|annarri bók Móse]]. Þar segir að [[Guð]] hafi skipað [[Móse]] að láta smíða örk úr tré til þess að geyma steintöflurnar eftir að Móse kom með þær niður af [[Sínaífjall]]i til að sýna Hebreum. Maður að nafni [[Besalel Úríson]] af ættbálki [[Ættkvísl Júda|Júda]] hafi verið fenginn til verksins eftir forskrift Guðs:<ref name=vv>{{Vísindavefurinn|27767|Hvað varð um steintöflurnar með boðorðunum tíu?|höfundur=Sigurður Ægisson|dags=9. júlí 2008|skoðað=26. ágúst 2026}}</ref> {{Tilvitnun2|Þeir skulu gjöra örk af akasíuviði. Hún skal vera hálf þriðja alin á lengd, hálf önnur alin á breidd og hálf önnur alin á hæð. Hana skaltu leggja skíru gulli, innan og utan skaltu gullleggja hana, og umhverfis á henni skaltu gjöra brún af gulli. Þú skalt steypa til arkarinnar fjóra hringa af gulli og festa þá við fjóra fætur hennar, sína tvo hringana hvorumegin. Þú skalt gjöra stengur af akasíuviði og gullleggja þær. Síðan skalt þú smeygja stöngunum í hringana á hliðum arkarinnar, svo að bera megi örkina á þeim. Skulu stengurnar vera kyrrar í hringum arkarinnar, eigi má taka þær þaðan. Og þú skalt leggja niður í örkina sáttmálið, er ég mun fá þér í hendur. Þú skalt og gjöra lok af skíru gulli. Skal það vera hálf þriðja alin á lengd og hálf önnur alin á breidd. Og þú skalt gjöra tvo kerúba af gulli, af drifnu smíði skalt þú gjöra þá á hvorum tveggja loksendanum. Og lát annan kerúbinn vera á öðrum endanum, en hinn á hinum endanum. Þú skalt gjöra kerúbana áfasta við lokið á báðum endum þess. En kerúbarnir skulu breiða út vængina uppi yfir, svo að þeir hylji lokið með vængjum sínum, og andlit þeirra snúa hvort í mót öðru; að lokinu skulu andlit kerúbanna snúa.|Biblían. Önnur bók Móse 25:10-20.}} Besalel gerði sáttmálsörkina uppi á [[Hórebfjall]]i úr [[Akasía|akasíuviði]]. Hún var um 125 cm á lengd, um 75 cm á hæð og eins á breiddina. Örkin var fyrst geymd í samfundatjandi, færanlegum helgidóm sem Besalel hafði áður búið til og Hebrear höfðu með sér í för sinni frá Egyptalandi. Ættkvísl [[Levítar|Levíta]] var falið að bera sáttmálsörkina, „standa frammi fyrir augliti Drottins, þjóna honum og blessa í nafni hans“. Þegar örkin var flutt á milli staða var fortjaldi samfundatjaldsins vefið um hana og hún hulin ábreiðu úr höfrungaskinni og purpurabláu klæði til þess að ekki sæist í hana.<ref name=vv/> Þegar Ísraelsmenn lögðu undir sig [[Kanansland]] eftir 40 ár í eyðimörkinni var örkin geymd á ýmsum stöðum. Þegar [[Salómon konungur]] lét reisa [[Musteri Salómons|musteri sitt]] í [[Jerúsalem]] var sáttmálsörkinni komið fyrir þar innst inni. Var hún þar sýnilegt tákn þess að Guð stæði með Ísrael.<ref name=vv/> Ekki er fyllilega ljóst hvað varð um sáttmálsörkina. Í [[fyrri konungabók]] er greint frá því að á fjórða stjórnarári [[Rehabeam]]s konungs, eða í kringum 925 f.Kr., hafi egypski konungurinn [[Sísak]] haldið í herför gegn Jerúsalem og rænt ýmsum fjársjóðum úr musterinu og konungshöllinni. Hugsanlegt er að þarna hafi örkinni verið stolið. Einnig eru kenningar um að örkin hafi glatast þegar [[Nebúkadnesar 2.]], konungur [[Babýlónía|Babýlóníu]], gerði árás á Jerúsalem og lagði borgina og musterið í rúst.<ref name=vv/> Örkin er þó ekki nefnd í heimildum meðal þeirra muna sem Nebúkadnesar er sagður hafa stolið frá Jerúsalem. Enn önnur kenning hermir að örkinni hafi verið bjargað og hún falin einhvers staðar áður en Babýlóníumenn eyðilögðu musterið.<ref>{{Vefheimild|titill=Sáttmálsörk Drottins|url=https://skemman.is/bitstream/1946/34831/1/ArkoftheCovenant.pdf|höfundur=Hilmir Þór Kolbeins|dags=febrúar 2020|skoðað=30. ágúst 2026}}</ref> Árið 516 var [[Annað musterið|annað musteri]] reist í Jerúsalem en engar heimildir eru fyrir því að sáttmálsörkin hafi nokkurn tímann verið geymd þar. Engu að síður eru til kenningar um að örkinni hafi verið rænt úr musterinu þegar sýrlenski konungurinn [[Antíokkus 4. Epífanes]] réðst á það á 2. öld f.Kr. Þá telja enn aðrir að örkin hafi verið flutt til Rómar eftir að Rómverjar lögðu seinna musterið í rúst í [[Umsátrið um Jerúsalem (70)|umsátrinu um Jerúsalem]] árið 70. Örkin var þó ekki í seinna musterinu þegar rómverski herforinginn [[Pompeius]] skyggndist þangað inn árið 63 f.Kr.<ref name=vv/> [[Eþíópíska rétttrúnaðarkirkjan]] heldur því fram að sáttmálsörkin sé geymd í Kirkju Heilagrar Maríu frá Síon í borginni [[Axum]]. Samkvæmt eþíópískri hefð rændi sonur Salómons konungs og [[Drottningin af Saba|drottningarinnar af Saba]], [[Menelik 1.|Menelik]], örkinni og fór með hana þangað.<ref name=vv/> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|trúarbrögð}} [[Flokkur:Hebreska biblían]] trot1kzg4bcxycymjium3klis99gk79 0 192605 1977384 1977096 2026-09-02T17:45:28Z Berserkur 10188 1977384 wikitext text/x-wiki {{Uppl. viðburður |nafn=Flóðin í Nepal 2026 |íslenskt_nafn= |mynd=Mudslide at Gyirong Port 2 (screenshot).png |mynd_lýsing= |mynd_texti=Flóðið kemur að Gyirong-landamærahliðinu í Kína/Nepal. |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= 26. ágúst 2026 |tími= |tímabelti= |tímalengd= |staðsetning=Rasuwa & Nuwakot-héruð í Nepal og Gyirong-sýsla í Tíbet. |hnit= |einnig_þekkt_sem= |tegund=Jökulhrun, jökulhlaup |tilkynnandi= |útkoma= |fórnarlömb= |dauðsföll= 1.225+ |slasaðir=2.300+ |týndir=5.400 |eignartjón= |grafnir= |hraktir= |glósur= }} [[Mynd:Mt. Lirung from Dhunche.jpg|thumb|Trishuli-dalurinn.]] {{líðandi stund}} Að morgni 26. ágúst 2026 brutust fram skyndiflóð í [[Trishuli-fljót]]i við landamæri [[Kína]] og [[Nepal]]s. Flóðið fór yfir byggðir í dal meðfram ánni. Orsök flóðsins er talin vera jökull í [[Himalajafjöll]]um sem brotnaði úr ca 5.200 metra hæð og stíflaði á. Stíflan brast og olli keðjuverkun; tók grjót og jarðveg með sér niður í dalinn. Bandaríksa jarðfræðistofnunin sagði að jarðskjálfti sem mældist hefði verið vegna hrunsins <ref>[https://www.reuters.com/business/environment/what-triggered-catastrophic-flood-nepal-tibet-border-2026-08-26/ What triggered the catastrophic flood on the Nepal-Tibet border?] Reuters, sótt 2. september 2026</ref>. Yfir 1.200 eru látnir og er meira en 5.000 saknað (2. september 2026) og eyðilögðust yfir 2.500 byggingar og skemmdust 12 vatnsaflsvirkjanir í hamförunum. <ref>[https://www.bbc.com/news/live/cwrk34rzx3z2t Controlled explosion at Nepali hydropower tunnel as rescuers look for hundreds of missing workers] BBC, sótt 31. ágúst 2026</ref> <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-08-31-um-4000-manns-saknad-eftir-hamfarirnar-i-nepal-likhus-hafa-ekki-undan-485675 Um 4.000 manns saknað eftir hamfarirnar í Nepal – líkhús hafa ekki undan] RÚV, sótt 31. ágúst 2026</ref>. Meðal þeirra sem létust voru ferðamenn, hluti þeirra voru pílagrímar sem voru á slóðum [[Kailash]]-fjalls sem er heilagt fjall nokkurra trúarbragða. <ref>[https://apnews.com/article/mount-kailash-sacred-pilgrims-nepal-tibet-floods-259253eafa9dd331ec71033296da7c36 What to know about the Mount Kailash pilgrimage site after floods in Nepal and Tibet] AP, sótt 31. ágúst 2026</ref> ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:Hamfarir]] [[Flokkur:Saga Nepals]] 0mbgkgcamoqecv94z5wei4x3l5l7h3k 0 192623 1977407 1977201 2026-09-02T23:50:17Z Steinninn 952 lagað hnit á Staðardalsrétt 1977407 wikitext text/x-wiki Eftirfarandi er '''listi yfir réttir á Íslandi''' sem eru ennþá með árlegar réttir. * [https://wikimap.toolforge.org/?lang=is&page=Listi%20yfir%20réttir%20%C3%A1%20%C3%8Dslandi Kort af réttum] {| class="wikitable sortable" |+ Réttir á Íslandi sem eru enn í notkun (skv. réttalista Bændablaðsins 2025) ! Rétt !! Staðsetning !! Landshluti !! Hnit |- | Bláfeldarrétt || Staðarsveit, Snæfellsnes || Vesturland || {{hnit|64.8467129|-23.3018358|name=Bláfeldarrétt}} |- | Brekkurétt || Norðurárdalur, Mýrasýsla || Vesturland || {{hnit|64.7788494|-21.5205994|name=Brekkurétt}} |- | Fellsendarétt || Miðdalir, Dalasýsla || Vesturland || {{hnit|64.9706436|-21.5474207|name=Fellsendarétt}} |- | Flekkudalsrétt || Fellsströnd, Dalasýsla || Vesturland || {{hnit|65.1483853|-22.1627734|name=Flekkudalsrétt}} |- | Fljótstungurétt || Hvítársíða, Mýrasýsla || Vesturland || {{hnit|64.7438545|-20.8438303|name=Fljótstungurétt}} |- | Gillastaðarétt || Laxárdalur, Dalasýsla || Vesturland || {{hnit|65.1631478|-21.5477653|name=Gillastaðarétt}} |- | Grafarrétt || Breiðuvík, Snæfellsnes || Vesturland || {{hnit|64.8193259|-23.5723618|name=Grafarrétt (Breiðuvík)}} |- | Grímsstaðarétt || Mýrar, Mýrasýsla || Vesturland || {{hnit|64.6971812|-21.9427563|name=Grímsstaðarétt}} |- | Hítardalsrétt || Hítardalur, Mýrasýsla || Vesturland || {{hnit|64.8011725|-22.0567166|name=Hítardalsrétt}} |- | Hornsrétt || Skorradalur, Borgarfjörður || Vesturland || {{hnit|64.4748273|-21.3203436|name=Hornsrétt}} |- | Hólmarétt || Hörðudalur, Dalabyggð || Vesturland || {{hnit|64.9663605|-21.7337242|name=Hólmarétt}} |- | Kirkjufellsrétt || Haukadalur, Dalasýsla || Vesturland || {{hnit|65.0642722|-21.3869132|name=Kirkjufellsrétt}} |- | Klofningsrétt || Beruvík, Snæfellsnes || Vesturland || {{hnit|64.8079327|-23.9681982|name=Klofningsrétt}} |- | Langholtsrétt || Eyja- og Miklaholtshreppur || Vesturland || {{hnit|64.8491390|-22.7171706|name=Langholtsrétt}} |- | Mýrdalsrétt || Hnappadalur || Vesturland || {{hnit|64.8406510|-22.2234825|name=Mýrdalsrétt}} |- | Núparétt || Melasveit, Borgarfjörður || Vesturland || {{hnit|64.4094876|-21.9263717|name=Núparétt}} |- | Oddsstaðarétt || Lundarreykjadalur, Borgarfjörður || Vesturland || {{hnit|64.5393057|-21.3154187|name=Oddsstaðarétt}} |- | Ólafsvíkurrétt || Ólafsvík, Snæfellsnes || Vesturland || {{hnit|64.8867780|-23.6971940|name=Ólafsvíkurrétt}} |- | Ósrétt || Skógarströnd, Dalasýsla || Vesturland || data-sort-value="99" | — |- | Rauðsgilsrétt || Hálsasveit, Borgarfjörður || Vesturland || {{hnit|64.6549263|-21.2200073|name=Rauðsgilsrétt}} |- | Reynisrétt || undir Akrafjalli, Borgarfjörður || Vesturland || {{hnit|64.3182227|-21.9943911|name=Reynisrétt}} |- | Skarðsrétt || Skarðsströnd, Dalasýsla || Vesturland || {{hnit|65.2725655|-22.3192620|name=Skarðsrétt (Skarðsströnd)}} |- | Skerðingsstaðarétt || Hvammsveit, Dalasýsla || Vesturland || {{hnit|65.2139303|-21.7908198|name=Skerðingsstaðarétt}} |- | Svarthamarsrétt || Hvalfjarðarströnd, Borgarfjörður || Vesturland || {{hnit|64.4009918|-21.5393309|name=Svarthamarsrétt}} |- | Svignaskarðsrétt || Svignaskarð, Mýrasýsla || Vesturland || {{hnit|64.6640191|-21.6985092|name=Svignaskarðsrétt}} |- | Tungurétt || Fellsströnd, Dalasýsla || Vesturland || {{hnit|65.8705560|-18.6057490|name=Tungurétt (Fellsströnd)}} |- | Vörðufellsrétt || Skógarströnd, Dalasýsla || Vesturland || {{hnit|65.0249647|-22.2271336|name=Vörðufellsrétt}} |- | Þverárrétt || Eyja- og Miklaholtshreppur, Snæfellsnes || Vesturland || {{hnit|64.8568510|-22.3819427|name=Þverárrétt (Eyja- og Miklaholtshreppur)}} |- | Þverárrétt || Þverárhlíð, Mýrasýsla || Vesturland || {{hnit|64.7603288|-21.3811715|name=Þverárrétt (Þverárhlíð)}} |- | Þæfusteinsrétt || Hellissandur/Rif, Snæfellsnes || Vesturland || {{hnit|64.9005560|-23.8341670|name=Þæfusteinsrétt}} |- | Ölkeldurétt || Staðarsveit, Snæfellsnes || Vesturland || {{hnit|64.8383535|-23.0029725|name=Ölkeldurétt}} |- | Eyrarrétt || Eyri í Kollafirði, Reykhólahreppur, Austur-Barðastrandarsýsla || Vestfirðir || {{hnit|65.5978785|-22.5030157|name=Eyrarrétt}} |- | Grundarrétt || Reykhólahreppur, Austur-Barðastrandarsýsla || Vestfirðir || data-sort-value="99" | — |- | Hraunsrétt || Hraun í Hnífsdal, Skutulsfjörður || Vestfirðir || {{hnit|66.1120706|-23.1295853|name=Hraunsrétt}} |- | Kirkjubólsrétt || Steingrímsfjörður, Strandasýsla || Vestfirðir || {{hnit|65.6397220|-21.5827780|name=Kirkjubólsrétt (Steingrímsfjörður)}} |- | Kirkjubólsrétt || Kirkjuból í Engidal, Skutulsfjörður || Vestfirðir || {{hnit|66.0444099|-23.1627872|name=Kirkjubólsrétt (Kirkjuból í Engidal)}} |- | Kjósarrétt || Árneshreppur, Strandasýsla || Vestfirðir || {{hnit|65.9419166|-21.5969024|name=Kjósarrétt (Árneshreppur)}} |- | Krossárrétt || Vestfirðir || Vestfirðir || data-sort-value="99" | — |- | Króksfjarðarnesrétt || Reykhólasveit, Austur-Barðastrandarsýsla || Vestfirðir || {{hnit|65.4552705|-21.9121188|name=Króksfjarðarnesrétt}} |- | Melarétt || Árneshreppur, Strandasýsla || Vestfirðir || {{hnit|66.0289670|-21.5530729|name=Melarétt (Árneshreppur)}} |- | Kollafjarðarrétt || Vestfirðir (Kollafjörður) || Vestfirðir || data-sort-value="99" | — |- | Minni-Hlíð || Hlíðardalur, Bolungarvík || Vestfirðir || data-sort-value="99" | — |- | Skarðsrétt || Bjarnarfjörður, Strandasýsla || Vestfirðir || {{hnit|65.7807806|-21.5658856|name=Skarðsrétt (Bjarnarfjörður)}} |- | Skeljavíkurrétt || Steingrímsfjörður, Strandasýsla || Vestfirðir || {{hnit|65.6895794|-21.6884982|name=Skeljavíkurrétt}} |- | Staðardalsrétt || Steingrímsfjörður, Strandasýsla || Vestfirðir || {{hnit|65.766649|-21.795778|name=Staðardalsrétt}} |- | Staðarrétt || Reykhólahreppur, Austur-Barðastrandarsýsla || Vestfirðir || data-sort-value="99" | — |- | Syðridalsrétt || Bolungarvík || Vestfirðir || {{hnit|66.1376682|-23.2434740|name=Syðridalsrétt}} |- | [[Hamarsrétt]] || Vatnsnes, Vestur-Húnavatnssýsla || Norðvesturland || {{hnit|65.5259968|-20.9652350|name=Hamarsrétt}} |- | Hrútatungurétt || Hrútafjörður, Vestur-Húnavatnssýsla || Norðvesturland || {{hnit|65.1276445|-21.0701520|name=Hrútatungurétt}} |- | Hvalsárrétt || Hrútafjörður, Strandasýsla || Norðvesturland || {{hnit|65.3786860|-21.1918143|name=Hvalsárrétt}} |- | Miðfjarðarrétt || Miðfjörður, Vestur-Húnavatnssýsla || Norðvesturland || {{hnit|65.2434234|-20.8369506|name=Miðfjarðarrétt (Miðfjörður)}} |- | Víðidalstungurétt || Víðidalur, Vestur-Húnavatnssýsla || Norðvesturland || {{hnit|65.3770356|-20.6092802|name=Víðidalstungurétt (Víðidalur)}} |- | Þverárrétt || Vesturhóp, Vestur-Húnavatnssýsla || Norðvesturland || {{hnit|65.4973550|-20.6964736|name=Þverárrétt (Vesturhóp)}} |- | Árskógsrétt || Árskógsströnd, Eyjafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.9241702|-18.3576557|name=Árskógsrétt}} |- | Dalvíkurrétt || Dalvík || Mið-Norðurland || data-sort-value="99" | — |- | Tungurétt || Svarfaðardalur || Mið-Norðurland || {{hnit|65.8706480|-18.6057775|name=Tungurétt (Svarfaðardalur)}} |- | Deildardalsrétt || Deildardalur, Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.8561370|-19.2613213|name=Deildardalsrétt (Deildardalur)}} |- | Flókadalsrétt || Fljót, Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|66.0037053|-19.1530629|name=Flókadalsrétt}} |- | Grjótgarðsrétt || Hörgársveit, Eyjafjörður || Mið-Norðurland || data-sort-value="99" | — |- | Hlíðarrétt || Vesturdalur, Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.3120502|-19.0789912|name=Hlíðarrétt (Vesturdalur)}} |- | Holtsrétt || Fljót, Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|66.0533198|-19.0111898|name=Holtsrétt}} |- | Hraungerðisrétt || Eyjafjarðarsveit || Mið-Norðurland || {{hnit|65.5173860|-18.1894632|name=Hraungerðisrétt}} |- | Reistarárrétt || Hörgársveit, Eyjafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.8206258|-18.2410312|name=Reistarárrétt}} |- | Selnesrétt || Skagi, Skagabyggð || Mið-Norðurland || {{hnit|65.9759995|-19.9335315|name=Selnesrétt}} |- | Silfrastaðarétt || Blönduhlíð, Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.4455933|-19.2031698|name=Silfrastaðarétt}} |- | Skálárrétt || Hrollleifsdalur, Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|66.0234517|-19.3410726|name=Skálárrétt}} |- | Staðarrétt (Reynisstaðarrétt) || Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.6561694|-19.5820094|name=Staðarrétt (Reynisstaðarrétt)}} |- | Staðarbakkarétt || Hörgárdalur || Mið-Norðurland || {{hnit|65.6050182|-18.6166241|name=Staðarbakkarétt}} |- | Stíflurétt || Fljót, Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.9508065|-18.9399057|name=Stíflurétt}} |- | Árhólarétt (Unadalsrétt) || Unadalur, Skagafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.9002811|-19.3267469|name=Árhólarétt (Unadalsrétt)}} |- | Þverárrétt || Öxnadalur, Eyjafjörður || Mið-Norðurland || {{hnit|65.5944318|-18.5179477|name=Þverárrétt (Öxnadalur)}} |- | Álandstungurétt || Svalbarðshreppur, Þistilfjörður || Norðausturland || {{hnit|66.1580388|-15.5851652|name=Álandstungurétt}} |- | Dalsrétt || Svalbarðshreppur, Þistilfjörður || Norðausturland || {{hnit|66.1514645|-15.5171879|name=Dalsrétt}} |- | Fjallarétt || Kelduhverfi || Norðausturland || {{hnit|66.0840193|-16.9416939|name=Fjallarétt}} |- | Lokastaðarétt || Fnjóskadalur, Suður-Þingeyjarsýsla || Norðausturland || {{hnit|65.8583622|-17.8978797|name=Lokastaðarétt}} |- | Tjarnarleitisrétt || Kelduhverfi, Norður-Þingeyjarsýsla || Norðausturland || {{hnit|66.0686191|-16.6585365|name=Tjarnarleitisrétt}} |- | Víkingavatnsrétt || Kelduhverfi, Norður-Þingeyjarsýsla || Norðausturland || {{hnit|66.0949450|-16.8445685|name=Víkingavatnsrétt}} |- | Þorvaldsstaðarétt || Langanesbyggð || Norðausturland || {{hnit|66.0332244|-15.0006508|name=Þorvaldsstaðarétt}} |- | Gunnarsstaðarétt || Svalbarðshreppur, Þistilfjörður || Norðausturland || {{hnit|66.1563926|-15.4234909|name=Gunnarsstaðarétt}} |- | Hvammsrétt || Svalbarðshreppur, Þistilfjörður || Norðausturland || {{hnit|66.1233756|-15.4244838|name=Hvammsrétt}} |- | Miðfjarðarnesrétt || Langanes || Norðausturland || {{hnit|66.0720672|-15.0659659|name=Miðfjarðarnesrétt}} |- | Miðfjarðarrétt || Langanes svæði || Norðausturland || {{hnit|66.0408403|-15.0978867|name=Miðfjarðarrétt (Langanes)}} |- | Melarétt || Fljótsdalur, Norður-Múlasýsla || Austurland || {{hnit|65.0488255|-14.9318479|name=Melarétt (Fljótsdalur)}} |- | Grafarrétt || Skaftártunga, Vestur-Skaftafellssýsla || Suðausturland || {{hnit|63.7217678|-18.5269751|name=Grafarrétt (Skaftártunga)}} |- | Austur-Landeyjaréttir || Grenstangi, Rangárvallasýsla || Suðurland || {{hnit|63.6484981|-20.1124480|name=Austur-Landeyjaréttir}} |- | Brúsastaðarétt || Þingvallasveit, Árnessýsla || Suðurland || {{hnit|64.2702767|-21.1586997|name=Brúsastaðarétt}} |- | Fljótshlíðarrétt || Fljótshlíð, Rangárvallasýsla || Suðurland || {{hnit|63.7314430|-20.0522553|name=Fljótshlíðarrétt}} |- | Heiðarbæjarrétt || Þingvallasveit, Árnessýsla || Suðurland || {{hnit|64.1979055|-21.2219796|name=Heiðarbæjarrétt}} |- | Hrunaréttir || Hrunamannahreppur, Árnessýsla || Suðurland || {{hnit|64.1511160|-20.2701607|name=Hrunaréttir}} |- | Landréttir || Áfangagil, Rangárvallasýsla || Suðurland || {{hnit|64.1034416|-19.5804575|name=Landréttir}} |- | Reyðarvatnsréttir || Rangárvellir || Suðurland || {{hnit|63.8367716|-20.1421460|name=Reyðarvatnsréttir}} |- | [[Reykjaréttir]] || Skeið, Árnessýsla || Suðurland || {{hnit|64.0388392|-20.4557751|name=Reykjaréttir}} |- | Seljalandsréttir || undir Eyjafjöllum, Rangárvallasýsla || Suðurland || {{hnit|63.5968553|-19.9700523|name=Seljalandsréttir}} |- | [[Skaftholtsréttir]] || Gnúpverjahreppur, Árnessýsla || Suðurland || {{hnit|64.0419117|-20.2184763|name=Skaftholtsréttir}} |- | Suðureyjarleitir || Vestmannaeyjar || Suðurland || data-sort-value="99" | — |- | Tungnaréttir || Biskupstungur || Suðurland || {{hnit|64.2269861|-20.3359122|name=Tungnaréttir}} |- | Vestur-Landeyjaréttir || Forsæti, Rangárvallasýsla || Suðurland || data-sort-value="99" | — |- | Ölfusrétt || Reykjadalur, Ölfus || Suðurland || {{hnit|63.9854800|-21.2185560|name=Ölfusrétt}} |- | Fjárborgarrétt || Hólmsheiði || Landnám Ingólfs || data-sort-value="99" | — |- | Fossvallarétt || Lækjarbotnaland || Landnám Ingólfs || {{hnit|64.0729642|-21.6447712|name=Fossvallarétt}} |- | Hraðastaðarétt || Mosfellsdalur || Landnám Ingólfs || {{hnit|64.1774876|-21.5906708|name=Hraðastaðarétt}} |- | Húsmúlarétt || við Kolviðarhól || Landnám Ingólfs || data-sort-value="99" | — |- | Kjósarrétt || Kjós || Landnám Ingólfs || {{hnit|64.2932883|-21.4591849|name=Kjósarrétt (Kjós)}} |- | Krýsuvíkurrétt || við Suðurstrandarveg || Landnám Ingólfs || {{hnit|63.8494147|-22.0075953|name=Krýsuvíkurrétt}} |- | Grafningsrétt || Grafningur || Landnám Ingólfs || {{hnit|64.0798350|-21.0885606|name=Grafningsrétt}} |- | Selvogsrétt || Selvogur, Árnessýsla || Landnám Ingólfs || {{hnit|63.8705560|-21.6944440|name=Selvogsrétt}} |- | Þórkötlustaðarétt || Grindavík || Landnám Ingólfs || {{hnit|63.8412383|-22.3984824|name=Þórkötlustaðarétt}} |- | Auðkúlurétt || við Svínavatn, Austur-Húnavatnssýsla || Stóðréttir || {{hnit|65.5033855|-19.9579006|name=Auðkúlurétt}} |- | Fossárrétt || Skagi, Austur-Húnavatnssýsla || Stóðréttir || {{hnit|65.9654008|-20.3402540|name=Fossárrétt}} |- | Hlíðarrétt || við Bólstaðarhlíð, Austur-Húnavatnssýsla || Stóðréttir || {{hnit|65.5243634|-19.7991119|name=Hlíðarrétt (Bólstaðarhlíð)}} |- | Laufskálarétt || Hjaltadalur, Skagafjörður || Stóðréttir || {{hnit|65.7508572|-19.1846807|name=Laufskálarétt}} |- | Undirfellsrétt || Vatnsdalur, Austur-Húnavatnssýsla || Stóðréttir || {{hnit|65.3902638|-20.2513604|name=Undirfellsrétt}} |} ==Heimild== *[https://www.bbl.is/frettir/rettalistinn-2025 Réttalistinn 2025] Bændablaðið [[Flokkur:Réttir á Íslandi|*]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi|Réttir á Íslandi]] 8ypn438ipfo7484fmk7flkbeqriqvz3 0 192625 1977380 1977229 2026-09-02T16:05:27Z TKSnaevarr 53243 1977380 wikitext text/x-wiki {{Embættishafi | nafn = Kristín Þórðardóttir | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1979|}} | fæðingarstaður = | kyn = kvk | háskóli = [[Háskóli Íslands]]<br>[[Saïd Business School]] | titill = [[Sýslumaður]] | skipaður_af = [[Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir|Þorbjörgu S. Gunnlaugsdóttur]] | stjórnartíð_start = 21. ágúst 2026 | stjórnartíð_end = | forveri = ''Embætti stofnað'' | eftirmaður = | maki =Friðrik Erlingsson | börn =3 }} '''Kristín Þórðardóttir''' (f. 6. september 1979) er [[sýslumaður]] Íslands. Hún er fyrsti sýslumaðurinn sem skipaður var yfir öllu Íslandi eftir að níu sýslumannsembætti landsins voru sameinuð í eitt með lagafrumvarpi árið 2026.<ref name=sr>{{Vefheimild|titill= Kristín Þórðardóttir skipuð í nýtt embætti sýslumanns|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/2026/08/21/Kristin-Thordardottir-skipud-i-nytt-embaetti-syslumanns/|útgefandi=[[Stjórnarráð Íslands]]|dags= 21 ágúst 2026|skoðað=1. september 2026}}</ref> Kristín lauk kandídatsprófi frá lagadeild [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið 2006 og stjórnunarnámi frá [[Saïd Business School]] við [[Oxford-háskóli|Oxford-háskóla]] árið 2025. Hún hefur jafnframt lagt stund á stjórnunarnám í Endurmenntun Háskóla Íslands og [[Opni háskólinn|Opna háskólanum]]. Eftir útskrift starfaði Kristín sem fulltrúi og staðgengill sýslumanns og lögreglustjóra á Hvolsvelli. Frá árinu 2015 gegndi hún því starfi hjá sameinuðu embætti sýslumanns á Suðurlandi.<ref>{{Vefheimild|titill= Kristín Þórðardóttir skipuð sýslumaður|url=https://www.dv.is/eyjan/2018/07/30/kristin-thordardottir-skipud-syslumadur|útgefandi=[[DV]]|dags= 30. júlí 2018|skoðað=2. september 2026}}</ref> Hún var sýslumaður á [[Suðurland]]i frá 2018 til 2026 og var jafnframt settur sýslumaður í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]]. Hún hefur verið formaður Sýslumannsráðs frá árinu 2018.<ref name=sr/> Kristín var skipuð í nýtt embætti sýslumanns eftir sameiningu sýslumannsembættanna árið 2026 og tók við embættinu 21. ágúst. Sérstök hæfnisnefnd hafði metið hana annan af tveimur hæfustu umsækjendunum um starfið.<ref name=sr/> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip}} {{f|1979}} [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir sýslumenn]] qbijfqix0th2isr6svnh67ulf9jiye1 1977381 1977380 2026-09-02T16:05:51Z TKSnaevarr 53243 1977381 wikitext text/x-wiki {{Embættishafi | nafn = Kristín Þórðardóttir | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1979|9|6}} | fæðingarstaður = | kyn = kvk | háskóli = [[Háskóli Íslands]]<br>[[Saïd Business School]] | titill = [[Sýslumaður]] | skipaður_af = [[Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir|Þorbjörgu S. Gunnlaugsdóttur]] | stjórnartíð_start = 21. ágúst 2026 | stjórnartíð_end = | forveri = ''Embætti stofnað'' | eftirmaður = | maki =Friðrik Erlingsson | börn =3 }} '''Kristín Þórðardóttir''' (f. 6. september 1979) er [[sýslumaður]] Íslands. Hún er fyrsti sýslumaðurinn sem skipaður var yfir öllu Íslandi eftir að níu sýslumannsembætti landsins voru sameinuð í eitt með lagafrumvarpi árið 2026.<ref name=sr>{{Vefheimild|titill= Kristín Þórðardóttir skipuð í nýtt embætti sýslumanns|url=https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/frettir/stok-frett/2026/08/21/Kristin-Thordardottir-skipud-i-nytt-embaetti-syslumanns/|útgefandi=[[Stjórnarráð Íslands]]|dags= 21 ágúst 2026|skoðað=1. september 2026}}</ref> Kristín lauk kandídatsprófi frá lagadeild [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] árið 2006 og stjórnunarnámi frá [[Saïd Business School]] við [[Oxford-háskóli|Oxford-háskóla]] árið 2025. Hún hefur jafnframt lagt stund á stjórnunarnám í Endurmenntun Háskóla Íslands og [[Opni háskólinn|Opna háskólanum]]. Eftir útskrift starfaði Kristín sem fulltrúi og staðgengill sýslumanns og lögreglustjóra á Hvolsvelli. Frá árinu 2015 gegndi hún því starfi hjá sameinuðu embætti sýslumanns á Suðurlandi.<ref>{{Vefheimild|titill= Kristín Þórðardóttir skipuð sýslumaður|url=https://www.dv.is/eyjan/2018/07/30/kristin-thordardottir-skipud-syslumadur|útgefandi=[[DV]]|dags= 30. júlí 2018|skoðað=2. september 2026}}</ref> Hún var sýslumaður á [[Suðurland]]i frá 2018 til 2026 og var jafnframt settur sýslumaður í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]]. Hún hefur verið formaður Sýslumannsráðs frá árinu 2018.<ref name=sr/> Kristín var skipuð í nýtt embætti sýslumanns eftir sameiningu sýslumannsembættanna árið 2026 og tók við embættinu 21. ágúst. Sérstök hæfnisnefnd hafði metið hana annan af tveimur hæfustu umsækjendunum um starfið.<ref name=sr/> ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|æviágrip}} {{f|1979}} [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir sýslumenn]] qaojy9kyk67qcovxr1vjlem62z3j6ij 10 192631 1977359 1977271 2026-09-02T13:04:39Z MyraMidnight 41218 sýnidæmi, þarf að uppfæra Module:Location map fyrir kortin 1977359 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Location map|Module:Check for unknown parameters}} Þetta er {{tl|infobox}} upplýsingasnið fyrir staka viðburði og harmfarir (náttúruhamfarir, glæpir, slys...) Það er til sérstakt snið fyrir {{tl|Jarðskjálfti}} sem hægt er að nota. == Notkun == {{Sýnidæmi um breytur|hluti_af|nafn|heima_nafn|heima_tungumál|íslenskt_nafn|dags|tími|tímabelti|tímalengd|staðsetning|hnit|einnig_þekkt_sem|tegund|þema|orsök|ástæða |markmið |gerandi |tilkynnandi |fjárhagur |styrktaraðilar |skipuleggjendur |upptakandi |þáttakendur |útkoma |fórnarlömb |dauðsföll |slasaðir |týndir |eignartjón |grafnir |hraktir |fyrirspurnir |réttarrannsókn |krufning |handtökur |grunaðir |ákærðir |dómfelldir |kærur |réttarhald |sakfellingar |dómur |útgáfubönn |málaferli |verðlaun |upptökuefni |sérmerking |sérgögn |vefsíða |glósur}} Endilega skoðið sniðmátsgögnin til að sjá nánari upplýsingar um breyturnar {| ! Viðburður !! Hamfarir !! Glæpir |- |<!-- Viðburðir --> <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Uppl. viðburður |hluti_af= |nafn= |heima_nafn= |heima_tungumál= |íslenskt_nafn= |mynd= |mynd_lýsing= |mynd_texti= |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= |tími= |tímabelti= |tímalengd= |staðsetning= |hnit= |einnig_þekkt_sem= |tegund= |þema= |fjárhagur= |styrktaraðilar= |skipuleggjendur= |upptakandi= |þáttakendur= |verðlaun= |upptökuefni= |vefsíða= |glósur= }} </syntaxhighlight> |<!-- Hamfarir --> <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Uppl. viðburður |nafn= |íslenskt_nafn= |mynd= |mynd_lýsing= |mynd_texti= |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= |tími= |tímabelti= |tímalengd= |staðsetning= |hnit= |einnig_þekkt_sem= |tegund= |tilkynnandi= |útkoma= |fórnarlömb= |dauðsföll= |slasaðir= |týndir= |eignartjón= |grafnir= |hraktir= |glósur= }} </syntaxhighlight> |<!-- Glæpir --> <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Uppl. viðburður |hluti_af= |nafn= |mynd= |mynd_lýsing= |mynd_texti= |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= |tími= |tímabelti= |staðsetning= |hnit= |tegund= |orsök= |ástæða= |markmið= |gerandi= |útkoma= |fórnarlömb= |dauðsföll= |slasaðir= |eignartjón= |fyrirspurnir= |réttarrannsókn= |krufning= |handtökur= |grunaðir= |ákærðir= |dómfelldir= |kærur= |réttarhald= |sakfellingar= |dómur= |útgáfubönn= |málaferli= |glósur= }} </syntaxhighlight> |} === Full notkun === <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Uppl. viðburður |hluti_af= |nafn= |heima_nafn= |heima_tungumál= |íslenskt_nafn= |mynd= |mynd_lýsing= |mynd_texti= |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= |tími= |tímabelti= |tímalengd= |staðsetning= |hnit= |einnig_þekkt_sem= |tegund= |þema= |orsök= |ástæða= |markmið= |gerandi= |tilkynnandi= |fjárhagur= |styrktaraðilar= |skipuleggjendur= |upptakandi= |þáttakendur= |útkoma= |fórnarlömb= |dauðsföll= |slasaðir= |týndir= |eignartjón= |grafnir= |hraktir= |fyrirspurnir= |réttarrannsókn= |krufning= |handtökur= |grunaðir= |ákærðir= |dómfelldir= |kærur= |réttarhald= |sakfellingar= |dómur= |útgáfubönn= |málaferli= |verðlaun= |upptökuefni= |sérmerking= |sérgögn= |vefsíða= |glósur= }} </syntaxhighlight> == Sýnidæmi == {| | {{Sýnidæmi|sep=<td>|<nowiki>{{Uppl. viðburður | nafn = Bombay sprengingin | mynd = Bombay-Docks-aftermath1.png | mynd_texti = Reykur rís upp úr höfninni | dags = 14 April 1944 | tími = 16:15 IST (10:45 UTC) | staðsetning = Victoria Dock, Bombay, [[Breska Indland]] | hnit = {{coord|18|57|10|N|72|50|42|E|type:event_region:IN|display=inline,title}} | orsök = ship fire | upptökuefni = {{URL|example.com}} | dauðsföll = 800+ | slasaðir = 3,000 | vefsíða = {{URL|example.com}} }}</nowiki>}} |} == Sniðmátsgögn == {{Collapse top|Sniðmátsgögn/breytur}} <templatedata> { "params": { "nongregorian": {}, "hluti_af": { "aliases": [ "part_of" ] }, "undirþáttur": { "aliases": [ "child" ] }, "nafn": { "aliases": [ "name" ], "description": "Nafn viðburðarins, sjálfgefið er titill greinarinnar", "type": "string" }, "myndmerki": { "aliases": [ "logo" ], "type": "wiki-file-name" }, "myndmerki_lýsing": { "aliases": [ "logo_alt" ] }, "myndmerki_texti": { "aliases": [ "logo_caption" ] }, "mynd": { "aliases": [ "image" ], "description": "Mynd sem sýnir viðburðinn", "type": "wiki-file-name" }, "mynd_stærð": { "aliases": [ "image_size" ] }, "mynd_upprétt": { "aliases": [ "image_upright" ] }, "thumbtime": {}, "mynd_lýsing": { "aliases": [ "image_alt" ] }, "mynd_texti": { "aliases": [ "image_caption" ] }, "kort": { "aliases": [ "map" ], "description": "Kortamynd sem sýnir viðburðinn. Óþarfi að nota ef hnit er gefið upp, því það framkallar kort", "type": "wiki-file-name" }, "kort_stærð": { "aliases": [ "map_size" ] }, "kort_lýsing": { "aliases": [ "map_alt" ] }, "kort_texti": { "aliases": [ "map_caption" ], "description": "Textinn sem birtist fyrir neðan kortið til að lýsa því", "type": "string" }, "pinni_merking": { "aliases": [ "pushpin_label" ], "description": "Hægt er að hafa sérsniðinn texta á kortapinnanum, hægt er að nota wiki-tengla, og hægt er að nota {{nowrap}} til að tryggja að línan verði ekki brotin.", "type": "string" }, "hnit": { "aliases": [ "coordinates" ], "description": "Hnit staðsetningu", "type": "string" }, "pinni_kort": { "aliases": [ "pushpin_map" ], "description": "Kortið sem á að sýna, t.d. þá er hægt að tilgreina Module:Location map/data/England til að sýna England sérstaklega, hægt er að tilgreina mörg kort með því að aðskilja þau með #, fyrsta kortið verður sjálfgefið og svo getur viðkomandi valið hin kortin. Það er einnig hægt að nota hnit breytuna til að framkalla kortið", "example": "Module:Location map/data/England", "type": "string" }, "heima_nafn": { "aliases": [ "native_name" ], "label": "Nafn á frummál", "description": "Hvað heitir viðburðurinn í því landi sem hann gerist", "type": "string" }, "heima_tungumál": { "aliases": [ "native_name_lang" ] }, "íslenskt_nafn": {}, "dags": { "aliases": [ "date" ], "description": "Dagsetning", "type": "string" }, "tími": { "aliases": [ "time" ] }, "tímabelti": { "aliases": [ "timezone" ] }, "tímalengd": { "aliases": [ "duration" ], "description": "Hversu lengi var það í gangi", "type": "string" }, "vettvangur": { "aliases": [ "venue" ] }, "staðsetning": { "aliases": [ "location" ] }, "einnig_þekkt_sem": { "aliases": [ "also_known_as" ] }, "tegund": { "aliases": [ "type" ] }, "þema": { "aliases": [ "theme" ] }, "orsök": { "aliases": [ "cause" ] }, "ástæða": { "aliases": [ "motive" ] }, "markmið": { "aliases": [ "target" ] }, "gerandi": { "aliases": [ "perpetrator" ] }, "tilkynnandi": { "aliases": [ "reporter" ] }, "fyrsti_tilkynnandi": { "aliases": [ "first_reporter" ] }, "fjárhagur": { "aliases": [ "budget" ] }, "styrktaraðilar": { "aliases": [ "patrons" ] }, "skipuleggjendur": { "aliases": [ "organisers" ] }, "upptakandi": { "aliases": [ "filmed_by" ] }, "þáttakendur": { "aliases": [ "participants" ] }, "útkoma": { "aliases": [ "outcome" ] }, "fórnarlömb": { "aliases": [ "casualties" ] }, "dauðsföll": { "aliases": [ "deaths" ] }, "slasaðir": { "aliases": [ "injuries" ] }, "eignartjón": { "aliases": [ "property_damage" ] }, "grafnir": { "aliases": [ "burial" ] }, "hraktir": { "aliases": [ "displaced" ], "description": "Hraktir á flótta" }, "fyrirspurnir": { "aliases": [ "inquiries" ] }, "réttarrannsókn": { "aliases": [ "inquest" ] }, "krufning": { "aliases": [ "coroner" ], "label": "Krufningarlæknir" }, "handtökur": { "aliases": [ "arrests" ] }, "grunaðir": { "aliases": [ "suspects" ] }, "dómfelldir": { "aliases": [ "convicted" ] }, "kærur": { "aliases": [ "charges" ] }, "réttarhald": { "aliases": [ "trial" ] }, "úrskurður": { "aliases": [ "verdict" ] }, "sakfellingar": { "aliases": [ "convictions" ] }, "dómur": { "aliases": [ "sentence" ] }, "útgáfubönn": { "aliases": [ "publication_bans" ] }, "málaferli": { "aliases": [ "litigation" ] }, "verðlaun": { "aliases": [ "awards" ] }, "upptökuefni": { "aliases": [ "footage" ] }, "sérmerking": { "aliases": [ "custom_label" ] }, "sérgögn": { "aliases": [ "custom_data" ] }, "sérmerking1": { "aliases": [ "custom_label1" ] }, "sérgögn1": { "aliases": [ "custom_data1" ] }, "sérmerking2": { "aliases": [ "custom_label2" ] }, "sérgögn2": { "aliases": [ "custom_data2" ] }, "vefsíða": { "aliases": [ "website" ] }, "module": {}, "glósur": { "aliases": [ "notes" ] }, "myndmerki_upprétt": { "aliases": [ "logo_upright" ] }, "myndmerki_stærð": { "aliases": [ "logo_size" ] }, "týndir": { "aliases": [ "missing" ] }, "ákærðir": { "aliases": [ "accused" ] } }, "paramOrder": [ "nongregorian", "hluti_af", "undirþáttur", "nafn", "myndmerki", "myndmerki_lýsing", "myndmerki_texti", "myndmerki_stærð", "myndmerki_upprétt", "mynd", "mynd_stærð", "mynd_upprétt", "thumbtime", "mynd_lýsing", "mynd_texti", "kort", "kort_stærð", "kort_lýsing", "kort_texti", "pinni_kort", "pinni_merking", "hnit", "heima_nafn", "heima_tungumál", "íslenskt_nafn", "dags", "tími", "tímabelti", "tímalengd", "vettvangur", "staðsetning", "einnig_þekkt_sem", "tegund", "þema", "orsök", "ástæða", "markmið", "gerandi", "tilkynnandi", "fyrsti_tilkynnandi", "fjárhagur", "styrktaraðilar", "skipuleggjendur", "upptakandi", "þáttakendur", "útkoma", "fórnarlömb", "dauðsföll", "slasaðir", "týndir", "eignartjón", "grafnir", "hraktir", "fyrirspurnir", "réttarrannsókn", "krufning", "handtökur", "grunaðir", "ákærðir", "dómfelldir", "kærur", "réttarhald", "úrskurður", "sakfellingar", "dómur", "útgáfubönn", "málaferli", "verðlaun", "upptökuefni", "sérmerking", "sérgögn", "sérmerking1", "sérgögn1", "sérmerking2", "sérgögn2", "vefsíða", "glósur", "module" ] } </templatedata> {{Collapse bottom}} == Tengt efni == * {{tl|Jarðskjálfti}} <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> </includeonly> 8wzxtugakr2ib69koyd5i6b52q23euv 1977373 1977359 2026-09-02T15:15:51Z MyraMidnight 41218 Flýtileiðir 1977373 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Flýtileið|{{tl|Uppl. viðburður}}}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Location map|Module:Check for unknown parameters}} Þetta er {{tl|infobox}} upplýsingasnið fyrir staka viðburði og harmfarir (náttúruhamfarir, glæpir, slys...) Það er til sérstakt snið fyrir {{tl|Jarðskjálfti}} sem hægt er að nota. == Notkun == {{Sýnidæmi um breytur|hluti_af|nafn|heima_nafn|heima_tungumál|íslenskt_nafn|dags|tími|tímabelti|tímalengd|staðsetning|hnit|einnig_þekkt_sem|tegund|þema|orsök|ástæða |markmið |gerandi |tilkynnandi |fjárhagur |styrktaraðilar |skipuleggjendur |upptakandi |þáttakendur |útkoma |fórnarlömb |dauðsföll |slasaðir |týndir |eignartjón |grafnir |hraktir |fyrirspurnir |réttarrannsókn |krufning |handtökur |grunaðir |ákærðir |dómfelldir |kærur |réttarhald |sakfellingar |dómur |útgáfubönn |málaferli |verðlaun |upptökuefni |sérmerking |sérgögn |vefsíða |glósur}} Endilega skoðið sniðmátsgögnin til að sjá nánari upplýsingar um breyturnar {| ! Viðburður !! Hamfarir !! Glæpir |- |<!-- Viðburðir --> <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Uppl. viðburður |hluti_af= |nafn= |heima_nafn= |heima_tungumál= |íslenskt_nafn= |mynd= |mynd_lýsing= |mynd_texti= |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= |tími= |tímabelti= |tímalengd= |staðsetning= |hnit= |einnig_þekkt_sem= |tegund= |þema= |fjárhagur= |styrktaraðilar= |skipuleggjendur= |upptakandi= |þáttakendur= |verðlaun= |upptökuefni= |vefsíða= |glósur= }} </syntaxhighlight> |<!-- Hamfarir --> <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Uppl. viðburður |nafn= |íslenskt_nafn= |mynd= |mynd_lýsing= |mynd_texti= |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= |tími= |tímabelti= |tímalengd= |staðsetning= |hnit= |einnig_þekkt_sem= |tegund= |tilkynnandi= |útkoma= |fórnarlömb= |dauðsföll= |slasaðir= |týndir= |eignartjón= |grafnir= |hraktir= |glósur= }} </syntaxhighlight> |<!-- Glæpir --> <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Uppl. viðburður |hluti_af= |nafn= |mynd= |mynd_lýsing= |mynd_texti= |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= |tími= |tímabelti= |staðsetning= |hnit= |tegund= |orsök= |ástæða= |markmið= |gerandi= |útkoma= |fórnarlömb= |dauðsföll= |slasaðir= |eignartjón= |fyrirspurnir= |réttarrannsókn= |krufning= |handtökur= |grunaðir= |ákærðir= |dómfelldir= |kærur= |réttarhald= |sakfellingar= |dómur= |útgáfubönn= |málaferli= |glósur= }} </syntaxhighlight> |} === Full notkun === <syntaxhighlight lang=wikitext copy> {{Uppl. viðburður |hluti_af= |nafn= |heima_nafn= |heima_tungumál= |íslenskt_nafn= |mynd= |mynd_lýsing= |mynd_texti= |kort= |kort_texti= |pinni_kort= |pinni_merking= |dags= |tími= |tímabelti= |tímalengd= |staðsetning= |hnit= |einnig_þekkt_sem= |tegund= |þema= |orsök= |ástæða= |markmið= |gerandi= |tilkynnandi= |fjárhagur= |styrktaraðilar= |skipuleggjendur= |upptakandi= |þáttakendur= |útkoma= |fórnarlömb= |dauðsföll= |slasaðir= |týndir= |eignartjón= |grafnir= |hraktir= |fyrirspurnir= |réttarrannsókn= |krufning= |handtökur= |grunaðir= |ákærðir= |dómfelldir= |kærur= |réttarhald= |sakfellingar= |dómur= |útgáfubönn= |málaferli= |verðlaun= |upptökuefni= |sérmerking= |sérgögn= |vefsíða= |glósur= }} </syntaxhighlight> == Sýnidæmi == {| | {{Sýnidæmi|sep=<td>|<nowiki>{{Uppl. viðburður | nafn = Bombay sprengingin | mynd = Bombay-Docks-aftermath1.png | mynd_texti = Reykur rís upp úr höfninni | dags = 14 April 1944 | tími = 16:15 IST (10:45 UTC) | staðsetning = Victoria Dock, Bombay, [[Breska Indland]] | hnit = {{coord|18|57|10|N|72|50|42|E|type:event_region:IN|display=inline,title}} | orsök = ship fire | upptökuefni = {{URL|example.com}} | dauðsföll = 800+ | slasaðir = 3,000 | vefsíða = {{URL|example.com}} }}</nowiki>}} |} == Sniðmátsgögn == {{Collapse top|Sniðmátsgögn/breytur}} <templatedata> { "params": { "nongregorian": {}, "hluti_af": { "aliases": [ "part_of" ] }, "undirþáttur": { "aliases": [ "child" ] }, "nafn": { "aliases": [ "name" ], "description": "Nafn viðburðarins, sjálfgefið er titill greinarinnar", "type": "string" }, "myndmerki": { "aliases": [ "logo" ], "type": "wiki-file-name" }, "myndmerki_lýsing": { "aliases": [ "logo_alt" ] }, "myndmerki_texti": { "aliases": [ "logo_caption" ] }, "mynd": { "aliases": [ "image" ], "description": "Mynd sem sýnir viðburðinn", "type": "wiki-file-name" }, "mynd_stærð": { "aliases": [ "image_size" ] }, "mynd_upprétt": { "aliases": [ "image_upright" ] }, "thumbtime": {}, "mynd_lýsing": { "aliases": [ "image_alt" ] }, "mynd_texti": { "aliases": [ "image_caption" ] }, "kort": { "aliases": [ "map" ], "description": "Kortamynd sem sýnir viðburðinn. Óþarfi að nota ef hnit er gefið upp, því það framkallar kort", "type": "wiki-file-name" }, "kort_stærð": { "aliases": [ "map_size" ] }, "kort_lýsing": { "aliases": [ "map_alt" ] }, "kort_texti": { "aliases": [ "map_caption" ], "description": "Textinn sem birtist fyrir neðan kortið til að lýsa því", "type": "string" }, "pinni_merking": { "aliases": [ "pushpin_label" ], "description": "Hægt er að hafa sérsniðinn texta á kortapinnanum, hægt er að nota wiki-tengla, og hægt er að nota {{nowrap}} til að tryggja að línan verði ekki brotin.", "type": "string" }, "hnit": { "aliases": [ "coordinates" ], "description": "Hnit staðsetningu", "type": "string" }, "pinni_kort": { "aliases": [ "pushpin_map" ], "description": "Kortið sem á að sýna, t.d. þá er hægt að tilgreina Module:Location map/data/England til að sýna England sérstaklega, hægt er að tilgreina mörg kort með því að aðskilja þau með #, fyrsta kortið verður sjálfgefið og svo getur viðkomandi valið hin kortin. Það er einnig hægt að nota hnit breytuna til að framkalla kortið", "example": "Module:Location map/data/England", "type": "string" }, "heima_nafn": { "aliases": [ "native_name" ], "label": "Nafn á frummál", "description": "Hvað heitir viðburðurinn í því landi sem hann gerist", "type": "string" }, "heima_tungumál": { "aliases": [ "native_name_lang" ] }, "íslenskt_nafn": {}, "dags": { "aliases": [ "date" ], "description": "Dagsetning", "type": "string" }, "tími": { "aliases": [ "time" ] }, "tímabelti": { "aliases": [ "timezone" ] }, "tímalengd": { "aliases": [ "duration" ], "description": "Hversu lengi var það í gangi", "type": "string" }, "vettvangur": { "aliases": [ "venue" ] }, "staðsetning": { "aliases": [ "location" ] }, "einnig_þekkt_sem": { "aliases": [ "also_known_as" ] }, "tegund": { "aliases": [ "type" ] }, "þema": { "aliases": [ "theme" ] }, "orsök": { "aliases": [ "cause" ] }, "ástæða": { "aliases": [ "motive" ] }, "markmið": { "aliases": [ "target" ] }, "gerandi": { "aliases": [ "perpetrator" ] }, "tilkynnandi": { "aliases": [ "reporter" ] }, "fyrsti_tilkynnandi": { "aliases": [ "first_reporter" ] }, "fjárhagur": { "aliases": [ "budget" ] }, "styrktaraðilar": { "aliases": [ "patrons" ] }, "skipuleggjendur": { "aliases": [ "organisers" ] }, "upptakandi": { "aliases": [ "filmed_by" ] }, "þáttakendur": { "aliases": [ "participants" ] }, "útkoma": { "aliases": [ "outcome" ] }, "fórnarlömb": { "aliases": [ "casualties" ] }, "dauðsföll": { "aliases": [ "deaths" ] }, "slasaðir": { "aliases": [ "injuries" ] }, "eignartjón": { "aliases": [ "property_damage" ] }, "grafnir": { "aliases": [ "burial" ] }, "hraktir": { "aliases": [ "displaced" ], "description": "Hraktir á flótta" }, "fyrirspurnir": { "aliases": [ "inquiries" ] }, "réttarrannsókn": { "aliases": [ "inquest" ] }, "krufning": { "aliases": [ "coroner" ], "label": "Krufningarlæknir" }, "handtökur": { "aliases": [ "arrests" ] }, "grunaðir": { "aliases": [ "suspects" ] }, "dómfelldir": { "aliases": [ "convicted" ] }, "kærur": { "aliases": [ "charges" ] }, "réttarhald": { "aliases": [ "trial" ] }, "úrskurður": { "aliases": [ "verdict" ] }, "sakfellingar": { "aliases": [ "convictions" ] }, "dómur": { "aliases": [ "sentence" ] }, "útgáfubönn": { "aliases": [ "publication_bans" ] }, "málaferli": { "aliases": [ "litigation" ] }, "verðlaun": { "aliases": [ "awards" ] }, "upptökuefni": { "aliases": [ "footage" ] }, "sérmerking": { "aliases": [ "custom_label" ] }, "sérgögn": { "aliases": [ "custom_data" ] }, "sérmerking1": { "aliases": [ "custom_label1" ] }, "sérgögn1": { "aliases": [ "custom_data1" ] }, "sérmerking2": { "aliases": [ "custom_label2" ] }, "sérgögn2": { "aliases": [ "custom_data2" ] }, "vefsíða": { "aliases": [ "website" ] }, "module": {}, "glósur": { "aliases": [ "notes" ] }, "myndmerki_upprétt": { "aliases": [ "logo_upright" ] }, "myndmerki_stærð": { "aliases": [ "logo_size" ] }, "týndir": { "aliases": [ "missing" ] }, "ákærðir": { "aliases": [ "accused" ] } }, "paramOrder": [ "nongregorian", "hluti_af", "undirþáttur", "nafn", "myndmerki", "myndmerki_lýsing", "myndmerki_texti", "myndmerki_stærð", "myndmerki_upprétt", "mynd", "mynd_stærð", "mynd_upprétt", "thumbtime", "mynd_lýsing", "mynd_texti", "kort", "kort_stærð", "kort_lýsing", "kort_texti", "pinni_kort", "pinni_merking", "hnit", "heima_nafn", "heima_tungumál", "íslenskt_nafn", "dags", "tími", "tímabelti", "tímalengd", "vettvangur", "staðsetning", "einnig_þekkt_sem", "tegund", "þema", "orsök", "ástæða", "markmið", "gerandi", "tilkynnandi", "fyrsti_tilkynnandi", "fjárhagur", "styrktaraðilar", "skipuleggjendur", "upptakandi", "þáttakendur", "útkoma", "fórnarlömb", "dauðsföll", "slasaðir", "týndir", "eignartjón", "grafnir", "hraktir", "fyrirspurnir", "réttarrannsókn", "krufning", "handtökur", "grunaðir", "ákærðir", "dómfelldir", "kærur", "réttarhald", "úrskurður", "sakfellingar", "dómur", "útgáfubönn", "málaferli", "verðlaun", "upptökuefni", "sérmerking", "sérgögn", "sérmerking1", "sérgögn1", "sérmerking2", "sérgögn2", "vefsíða", "glósur", "module" ] } </templatedata> {{Collapse bottom}} == Tengt efni == * {{tl|Jarðskjálfti}} <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> </includeonly> hwyg6vb13swfi4i9kskprev5kf9i6n3 828 192661 1977346 2026-09-02T12:31:41Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „<small>[[Module:Location map/doc|/doc]]</small> * [[Module:Location map/sandkassi|/sandkassi]] * <small>[[Module:Location map/doc|/doc]]</small> * {{Samanburður|Module:Location map|Module:Location map/sandkassi|Bera saman module við sandkassa-útgáfuna}}“ 1977346 wikitext text/x-wiki <small>[[Module:Location map/doc|/doc]]</small> * [[Module:Location map/sandkassi|/sandkassi]] * <small>[[Module:Location map/doc|/doc]]</small> * {{Samanburður|Module:Location map|Module:Location map/sandkassi|Bera saman module við sandkassa-útgáfuna}} nfvgcphzqlk2lp2vx0naiqcr1mnruxy 1977348 1977346 2026-09-02T12:32:20Z MyraMidnight 41218 tengt efni 1977348 wikitext text/x-wiki == Tengt efni == * [[Module:Location map/sandkassi|/sandkassi]] * <small>[[Module:Location map/doc|/doc]]</small> * {{Samanburður|Module:Location map|Module:Location map/sandkassi|Bera saman module við sandkassa-útgáfuna}} pzbuoo5up98uwqm8o2w6a1fonmqwo63 1977354 1977348 2026-09-02T12:41:30Z MyraMidnight 41218 /* Tengt efni */ 1977354 wikitext text/x-wiki == Tengt efni == * [[Module:Location map/sandkassi|/sandkassi]] * {{Samanburður|Module:Location map|Module:Location map/sandkassi|Bera saman module við sandkassa-útgáfuna}} * {{undirsíður}} i5u9r3wb473vnfshqd2hv219ee9a5ju 1977358 1977354 2026-09-02T12:53:12Z MyraMidnight 41218 /* Tengt efni */ staðsetningarkort 1977358 wikitext text/x-wiki == Tengt efni == * [[Module:Location map/sandkassi|/sandkassi]] * {{Samanburður|Module:Location map|Module:Location map/sandkassi|Bera saman module við sandkassa-útgáfuna}} * {{undirsíður|síða=Module:Location map/data|Listi af staðsetningarkortum}} 0cev2jsmvo94ujr7kd0xuovrfqdgjc5 0 192662 1977349 2026-09-02T12:38:57Z Akigka 183 Tilvísun á [[Daníelsbók]] 1977349 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Daníelsbók]] eb7ysdooy8qvh84pvbv37n45wzm3f0t 10 192663 1977350 2026-09-02T12:39:43Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „[[Special:Prefixindex/{{#if:{{{page|}}}|{{{page}}}|{{FULLPAGENAME}}}}/|{{{1|allar undirsíður þessarar síðu}}}]]<noinclude> {{Documentation}} </noinclude>“ 1977350 wikitext text/x-wiki [[Special:Prefixindex/{{#if:{{{page|}}}|{{{page}}}|{{FULLPAGENAME}}}}/|{{{1|allar undirsíður þessarar síðu}}}]]<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> izoyx7jbv0t1x1356e87yrfd1zq6w8p 1977355 1977350 2026-09-02T12:42:43Z MyraMidnight 41218 þýði breyturnar 1977355 wikitext text/x-wiki [[Special:Prefixindex/{{#if:{{{síða|}}}|{{{síða}}}|{{FULLPAGENAME}}}}/|{{{1|allar undirsíður þessarar síðu}}}]]<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 7wpwkxsmj0ieth3a3eshhdsagagj4wq 0 192664 1977351 2026-09-02T12:39:47Z Akigka 183 Tilvísun á [[Nahúmsbók]] 1977351 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Nahúmsbók]] 6vxxzr6jnsnoe00gh6hspf9sp7fqyvq 0 192665 1977352 2026-09-02T12:40:26Z Akigka 183 Tilvísun á [[Sakaríabók]] 1977352 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Sakaríabók]] 8c3fuk9aaxruad0zjnh02j1wdwzcx4t 10 192666 1977353 2026-09-02T12:41:01Z MyraMidnight 41218 Bjó til síðu með „{{Documentation subpage}} Snið sem býr til tengil í allar undirsíður viðkomandi síðu == Notkun == <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> </includeonly>“ 1977353 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} Snið sem býr til tengil í allar undirsíður viðkomandi síðu == Notkun == <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> </includeonly> 7ef72p75m4ms210wa1ubaaeeyxjgafj 1977357 1977353 2026-09-02T12:49:23Z MyraMidnight 41218 notkun 1977357 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} Snið sem býr til tengil í allar undirsíður viðkomandi síðu == Notkun == Ef engar breytur eru tilgreindar, þá býr það til tengil á síðu með lista af öllum undirsíðum núverandi síðu. <syntaxhighlight lang=wikitext> {{Undirsíður}} </syntaxhighlight> === Tilgreina síðu === Annars er einnig hægt að tilgreina hver foreldrasíðan er, þá er hægt að nota <code>síða=</code> breytuna <syntaxhighlight lang=wikitext> {{Undirsíður|síða=Forsíða}} </syntaxhighlight> === Sérsníða texta í tengli === Í lokin þá er einnig hægt að stjórna textanum sem birtist í tenglinum <syntaxhighlight lang=wikitext> {{Undirsíður|Allar undirsíðurnar mínar}} {{Undirsíður|Allar undirsíður forsíðunnar|síða=Forsíða}} </syntaxhighlight> <includeonly> <!-- Hér á milli fara flokkar fyrir sniðið, innan <includeonly> --> </includeonly> dl84mk3zgr6w9sz9wm2v2deu3rlqh7u 0 192668 1977408 2026-09-03T00:04:13Z Nipas2 54688 Bjó til síðu með „{{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Aðildarfélag Augnablik | Mynd = | Gælunafn = Augnablik | Stytt nafn = | Stofnað = 16. febrúar 1983 | Leikvöllur = [[Fagrilundur]] | Stærð = ''1000 áhorfendur'' | Knattspyrnustjóri = Sigmar Ingi Sigurðarson | Deild = [[3. deild karla í knattspyrnu 2026|3. deild karla]]<br>[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2026|2. deild kvenna]] | Tímabil = 3. deild karla í knattspyrnu 2026 | Staðsetning = Kópavogur | pattern_la1=|pa...“ 1977408 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Aðildarfélag Augnablik | Mynd = | Gælunafn = Augnablik | Stytt nafn = | Stofnað = 16. febrúar 1983 | Leikvöllur = [[Fagrilundur]] | Stærð = ''1000 áhorfendur'' | Knattspyrnustjóri = Sigmar Ingi Sigurðarson | Deild = [[3. deild karla í knattspyrnu 2026|3. deild karla]]<br>[[2. deild kvenna í knattspyrnu 2026|2. deild kvenna]] | Tímabil = 3. deild karla í knattspyrnu 2026 | Staðsetning = Kópavogur | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=000000|socks1=FF0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=0000CC|body2=0000CC|rightarm2=0000CC|shorts2=0000CC|socks2=0000CC| }} '''Aðildarfélag Augnablik''' er aðildarfélag sem er starfrækt á Kópavogi. Það var stofnað 16. febrúar árið 1983. Íþróttadeildir félagsins eru [[körfubolti]] og [[knattspyrna]]. Það var stofnað árið 1981 af fyrrverandi leikmönnum [[Breiðablik|Breiðabliks]].<ref>{{cite news |author1=Hafliði Breiðfjörð |title=Miðjan - Augnabliks fíflalæti og fyndnar sögur |url=https://www.fotbolti.net/news/13-05-2020/b-midjan-b-augnabliks-fiflalaeti-og-fyndnar-sogur|accessdate=13. mai 2020|work=[[Fótbolti.net]]}}</ref> ==Knattspyrna kvenna== Árið 2018 varð kvennalið Augnabliks í fyrsta sæti í [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2018|2. deild kvenna]] og vann framgang til [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|Inkassodeild kvenna]].<ref name="2018-winner">{{cite news |author1=Ívan Guðjón Baldursson |title=2. deild kvenna: Augnablik meistari eftir jafntefli |url=https://www.fotbolti.net/fullStory.php?id=261341 |accessdate=15. september 2018|work=[[Fótbolti.net]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Aðildarfélag – Augnablik|url=https://www.ksi.is/felagslid/adildarfelog/felag?id=2602|website=ksi.is|accessdate=13. maí 2018}}</ref> ==Körfuknatttleikur== == Heimild == [[Flokkur:Íþróttafélög í Kópavogi|Augnablik]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Augnablik]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Augnablik]] {{S|1983}} n4j4mxg2ejes1usy8iav6ntahk3xkcr 10 192669 1977410 2026-09-03T00:16:31Z Nipas2 54688 Bjó til síðu með „[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]<noinclude> [[Flokkur:liðasnið|{{PAGENAME}}]] </noinclude>“ 1977410 wikitext text/x-wiki [[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]<noinclude> [[Flokkur:liðasnið|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 94x26nnyibbsuqwg0c0fwg596wf8c9z 10 192670 1977412 2026-09-03T00:24:19Z Nipas2 54688 Bjó til síðu með „[[Knattspyrnufélag Breiðdalsvíkur, Stöðvarfjarðar og Fáskrúðsfjarðar|KBS]]<noinclude> [[Flokkur:liðasnið|{{PAGENAME}}]] </noinclude>“ 1977412 wikitext text/x-wiki [[Knattspyrnufélag Breiðdalsvíkur, Stöðvarfjarðar og Fáskrúðsfjarðar|KBS]]<noinclude> [[Flokkur:liðasnið|{{PAGENAME}}]] </noinclude> t9k9fjslfzygv4z2929ep8x08rg3tta 10 192671 1977425 2026-09-03T04:28:51Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Snið:Kanadískt fylki eða yfirráðasvæði]] á [[Snið:Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði]]: samræmi 1977425 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Snið:Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði]] loik204ggw57r5ec878iczkrv9corc9 10 192672 1977426 2026-09-03T04:32:44Z Fyxi 84003 doc 1977426 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Hnit}} Þetta snið er notað fyrir [[kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]]. {{-}} == Notkun == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = | nafn_í_eignarfalli = | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = | nafn_annað = | tegund_byggðar = | fáni = | skjaldarmerki = | orðsifjar = | viðurnefni = | kjörorð = | söngur = | kort = | hnit = | aðild_dagsetning = | aðild_röð = | höfuðborg = | stærsta_borg = | landstjóri_tegund = | landstjóri = | forsætisráðherra = | sæti_neðri_málstofa = | sæti_öldungadeild = | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = | flatarmál_vatn_km2 = | flatarmál_vatn_prósenta = | flatarmál_sæti = | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = | mannfjöldi_heild = | mannfjöldi_heimild = | mannfjöldi_sæti = | mannfjöldi_áætlun = | mann_áætlun_frá_og_með = | mann_áætlun_heimild = | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | mannfjöldi_þéttleiki_sæti = | mannfjöldi_heiti_íbúa = | tungumál = | tímabelti1 = | utc_hliðrun1 = | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti1_staðsetning = | tímabelti2 = | utc_hliðrun2 = | tímabelti2_sumartími = | utc_hliðrun2_sumartími = | tímabelti2_staðsetning = | tímabelti3 = | utc_hliðrun3 = | tímabelti3_sumartími = | utc_hliðrun3_sumartími = | tímabelti3_staðsetning = | tímabelti4 = | utc_hliðrun4 = | tímabelti4_sumartími = | utc_hliðrun4_sumartími = | tímabelti4_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = | póstfang_forskeyti = | iso_kóði = | vefsíða = | neðan = | module = }} </syntaxhighlight> === Aðrar breytur === <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> | fáni_stærð = | fáni_alt = | fáni_hlekkur = | skjaldarmerki_stærð = | skjaldarmerki_alt = | skjaldarmerki_hlekkur = | kort_stærð = | kort_alt = | kort_texti = | stjórnarfar_neðan = | flatarmál_neðan = | tímabelti_hlekkur = </syntaxhighlight> r1jr7s2q8j26o8xod8igljt29na6w3x 1977428 1977426 2026-09-03T04:41:07Z Fyxi 84003 1977428 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Hnit}} Þetta snið er notað fyrir [[kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]]. {{-}} == Notkun == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = | nafn_í_eignarfalli = | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = | nafn_annað = | tegund_byggðar = | fáni = | skjaldarmerki = | orðsifjar = | viðurnefni = | kjörorð = | söngur = | kort = | hnit = | aðild_dagsetning = | aðild_röð = | höfuðborg = | stærsta_borg = | landstjóri_tegund = | landstjóri = | forsætisráðherra = | sæti_neðri_málstofa = | sæti_öldungadeild = | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = | flatarmál_vatn_km2 = | flatarmál_vatn_prósenta = | flatarmál_sæti = | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = | mannfjöldi_heild = | mannfjöldi_heimild = | mannfjöldi_sæti = | mannfjöldi_áætlun = | mann_áætlun_frá_og_með = | mann_áætlun_heimild = | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | mannfjöldi_þéttleiki_sæti = | mannfjöldi_heiti_íbúa = | tungumál = | tímabelti1 = | utc_hliðrun1 = | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti1_staðsetning = | tímabelti2 = | utc_hliðrun2 = | tímabelti2_sumartími = | utc_hliðrun2_sumartími = | tímabelti2_staðsetning = | tímabelti3 = | utc_hliðrun3 = | tímabelti3_sumartími = | utc_hliðrun3_sumartími = | tímabelti3_staðsetning = | tímabelti4 = | utc_hliðrun4 = | tímabelti4_sumartími = | utc_hliðrun4_sumartími = | tímabelti4_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = | póstfang_forskeyti = | iso_kóði = | vefsíða = | neðan = | module = }} </syntaxhighlight> === Aðrar breytur === <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> | fáni_stærð = | fáni_alt = | fáni_hlekkur = | skjaldarmerki_stærð = | skjaldarmerki_alt = | skjaldarmerki_hlekkur = | kort_stærð = | kort_alt = | kort_texti = | stjórnarfar_neðan = | flatarmál_neðan = | tímabelti_hlekkur = </syntaxhighlight> gbu6j133uwz337rqdoygucz1bzboqv0 14 192673 1977439 2026-09-03T06:22:18Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Breska Kólumbía]] á [[Flokkur:Breska-Kólumbía]]: samræmi 1977439 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[:Flokkur:Breska-Kólumbía]] pwtof9q2g648lzjpuv5fr8tgvjx3smz 14 192674 1977452 2026-09-03T06:29:09Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Borgir í Bresku Kólumbíu]] á [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]]: samræmi 1977452 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[:Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]] rr6c2ik8h7jfrkaf9yqp0y5kvv7slzo 14 192675 1977459 2026-09-03T06:34:35Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku Kólumbíu]] á [[Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku-Kólumbíu]]: samræmi 1977459 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[:Flokkur:Þjóðgarðar í Bresku-Kólumbíu]] jsdwde9cd0nk0ntdys7x3y2ygjo7f27 14 192676 1977467 2026-09-03T07:04:36Z Fyxi 84003 cat 1977467 wikitext text/x-wiki {{Commonscat||Eyju Játvarðs prins}} [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] j1tw4dhs7wigbk2rx9skkevxkfv6hji 0 192677 1977471 2026-09-03T09:02:32Z Masae 538 Ný grein 1977471 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Davis Inlet 1903.jpg|thumb|alt=Innu skinnsölumenn frá 1903|Innu skinnsölumenn frá 1903]] '''Innu''' er [[þjóðflokkur]] [[Frumbyggjar Kanada|frumbyggja]] sem hafa búið aðallega í [[Labrador]] og [[Québec|Quebec]] í austur [[Kanada]]. <ref>Tanner, Adrian (September 9, 2025) [September 1, 2010]. [https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/innu-montagnais-naskapi "Innu (Montagnais-Naskapi)"]. The Canadian Encyclopedia. Historica Canada.</ref>. Heitið Innu sem er notað bæði í eintölu og fleirtölu þýðir fólk eða manneskja. Einnig er til fleirtöluformið Innut. Á ensku og frönsku var þjóðflokkurinn áður kallaður ''Montagnais'' ("fjallafólk" á frönsku). Innu eru náskyldir þeim [[Cree]]-þjóðflokkum sem búa á vesturhluta Labrador-skagans, en óskildir [[Inúítar|Inúítum]]. ==Menningarbrot== [[Mynd:Map of Innu nations.svg|thumb|alt=Græni liturinn sýnir hefðbundin svæði Innu|Græni liturinn sýnir hefðbundin svæði Innu]]Þeir nefna heimasvæði þjóðflokksins ''Nitassinan'' (”okkar land”) og einnig ''Innu-assi'' ("Innu land"). Þetta er svæði á stærð við [[Bretland]] á austurhluta Labrador-skaga, svæðið nær frá norðurströnd [[Saint Lawrence-fljót|Saint Lawrence fljóts]] og norður skagann. Sögulega var það [[Dorset-menning|Dorset-fólk]] og síðan Inúítar sem bjuggu á strandlengjunni norðan við Goose Bay og norður skagan og Innu inn í landinu. Fornleifafundir sýna að að forfeður þjóðflokksins hafa búið á þessu svæði sem safnarar og veiðimenn í um átta þúsund ár.<ref>[ https://www.gov.nl.ca/tcar/archaeology-sites/ Archaeology Sites in Newfoundland and Labrador] Government of Newfoundland and Labrador</ref> Þeir fluttu eftir árstíðabundnum ferðum veiðidýra. Á austur- og norðurhluta skagans veiddu þeir einkum [[Hreindýr|hreindýr]], en á vesturhluta svæðisins [[Elgur|elgi]], [[Dádýr|dádýr]], [[Bjór (nagdýr)|bjóra]], [[Bjarndýr|birni]] og ýmsa vatnafiska. Við ströndina veiddu þeir [[Selir|seli]], [[Lax|lax]] og aðra fiska, þeir söfnuðu einnig rótum og plöntum, tíndu [[Ber|ber]] og unnu [[Hlynsíróp|hlynsafa]]. Þeir voru hluti af þróuðu viðskiptaneti við aðrar frumbyggjaþjóðir eins og Írókesa.<ref>Ann M. Carlos (2022). [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-economic-history/article/country-they-built-dynamic-and-complex-indigenous-economies-in-north-america-before-1492/6ABF7309E68FD58643597652A2EF7A03 The Country They Built: Dynamic and Complex Indigenous Economies in North America before 1492]. The Journal of Economic History , Volume 83 , Issue 2 , June 2023 , Bls. 319 - 358 DOI: https://doi.org/10.1017/S0022050723000153</ref> [[Mynd:Montagnais lodge at Mingan.jpg|thumb|alt=Innutjöld við kaþólska trúboðsstöð 1863|Innutjöld við kaþólska trúboðsstöð 1863]] [[Mynd:Caribou skin coat, Innu, Quebec-Labrador Peninsula, c. 1805 - Royal Ontario Museum - DSC00317.JPG|thumb|alt=Innu kápa úr hreindýraskinni|Innu kápa úr hreindýraskinni]] Innu-fólkið ferðist á svipaðan hátt og aðrar [[Algonkínsk tungumál|Algonkínskar þjóðir]] í [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]], notuðu [[Kanó|kanóa]] [[Mynd:Innu making canoes near Sheshatshiu, ca. 1920.jpg|thumb|alt=Innu-menn að smíða kanóa um 1920|Innu-menn að smíða kanóa um 1920]] til vatnaferða á sumrin og [[Snjóþrúgur|snjóþrúgur]] og sleða á veturna. Þeir bjuggu í tjöldum gerðum úr [[Húð|dýrahúðum]] og [[Börkur|berki]] af [[Birki|birkitrjám]]. Að vetralagi bjuggu oftast nokkri fjölskylduhópar saman en stærstan hluta ársins bjuggu þeir í litlum fjölskylduhópum. All fjölmennar samkomur voru haldnar á sumrin, sem voru miklivægur þáttur í félagslífi og kynnum fólks.<ref>Mailhot, José. The People of Sheshatshit: In the Land of the Innu. St. John's: ISER, 1997</ref> Allir hlutar veiðidýranna voru nýttir, bæði til matar en ekki síst voru skinnin notuð í tjöld og fatnað, oft skreytt með myndum og fjöðrum. Trú á dýraanda var veigamikil í veiðunum og mjög mikilvægt til að sýna veiðidýrunum virðingu meðal annars með því að henga fórnir úr [[Bein|beinum]] og [[Höfuðkúpa|höfuðkúpum]] í tré eða leggja á upphækkaða palla. Við hátíðir voru trommur slegnar og sungið fyrir anda dýranna. Sprungur og rifur í brunnum herðablöðum veiðidýra voru lesnar sem spá fyrir framtíðina. ===Tungumál=== Tungumál Innu-fólksins er talað um allt Nitassinan svæðið, en talsverður [[Mállýska|mállýskumunur]] er eftir landsvæðum. Það er algonkískt mál, náskilt [[Cree]] og er algjörlega óskilt tungumálum Inúíta.<ref> Brittain, Julie. “Aboriginal Language Maintenance and Revitalization in Newfoundland and Labrador.” Canadian Research Chair talk given 25 April 2003. St. John's: Memorial University, 2003.</ref> ==Sögustiklur== ===Norræn samskipti=== Allt fram undir ár 1300 bjuggu Innu-menn mest alla strönd Austur-Labrador. Um 1250 fóru þeir að hörfa undan Inúítum sem komu að norðan, þangað til að komið var suður að Goose Bay um 1450. Í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] er sagt frá samskiptum [[Norrænir Grænlendingar|norrænna manna]] og frumbyggja (sem nefndir voru [[Skrælingjar]] í sögunum) í norðaustur [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Engin vissa eru um úr hvaða þjóðflokkum þessir frumbyggjar komu en fimm eru taldir mögulegir. Fyrir utan Innu eru það [[Beótúk]], [[Mikmak]]. [[Wolastoqiyik]]<ref>Ulrich Johann (2022). [http://DOI:10.13140/RG.2.2.15556.91527 ''Fundit Vínland góða. The Norse Vinland expeditions revisited'' DOI:10.13140/RG.2.2.15556.91527</ref> og þar að auki [[Inúítar]]. Það hefur verið talið að Markland sem nefnt er í sögunum samsvari Labrador. Það er því ekki ólíklegt að Norrænir Grænlendingar hafi hitt Innu-fólk, ekki síst á timburferðum til þess sem þá var nefnt [[Markland]]. Meðal annars hefur fundist [[Ör|örvaroddur]] við uppgröft í Sandnesi í [[Vestribyggð|Vestribyggð]] á Grænlandi sem gæti verið uppruninn hjá Innu-mönnum. Þessi örvaroddur gæti þó einnig verið frá Beótúk-fólkinu.<ref> [https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:188909/FULLTEXT01.pd The Significance of Remote Resource Regions for Norse Greenland.] úr: Scripta Islandica, ISSN 0582-3234, Vol. 56, bls. 13-54</ref> ===Nýlendusaga=== Það er mjög líklegt að [[Baskar|basneskir]] [[Hvalveiðar|hvalveiðimenn]]<ref>Vincent Delmas (2019). [https://www.researchgate.net/publication/370291659_Indigenous_Traces_on_Basque_Sites_Direct_Contact_or_Later_Reoccupation Indigenous Traces on Basque Sites: Direct Contact or Later Reoccupation?] Newfoundland and Labrador Studies 33(1) DOI:10.7202/1055864ar</ref> hafi verið fyrstu Evrópubúarnir fyrir utan Norrænu Grænlendingana sem komust í snertingu við Innu-þjóðina. Kort er til sem sýnir að Breskir fiskimenn sóttu þegar fiskistöðvar í „Nýfundnu löndunum“ árið 1506. <ref>Mcintosh, Gregory C. (2022-05-04). "The Caverio Planisphere (c. 1506) Was Not Copied from the Cantino Planisphere (1502)". Terrae Incognitae. 54 (2): 110–161. doi:10.1080/00822884.2022.2099098. ISSN 0082-2884. S2CID 251260330.</ref> Ítalinn [[Giovani Caboto]] (sem er þekktari sem John Cabot, þar sem hann sigldi fyrir konungin í Englandi) uppgötvaði fiskimiðin við Labrador og Nýfundnaland á ferð sinni árið 1497. Á þessum miðum var óhemju [[Þorskur|þorskgengd]] á þessum tíma. Þessi fundur hleypti af stað kapphlaupi Evrópskra fiskimanna um að komast að bestu fiskimiðunum á sumarvertíðum. Innu-þjóðin var meðal fyrstu frumbyggja Norður-Ameríku sem hittu evrópska menn. Engu að síður var Innu-fólkið minna þekkt en aðrar frumbyggjaþjóðir sem bjuggu lengra í vestur, þrátt fyrir að samskipti hófust við þá miklu seinna. Að hluta til er þetta vegna þess að Innu-fólkið dvaldist mikið af árinu langt inn í landi þar sem nú er [[Québec|Quebec]] og Labrador, og lifðu þar til nýlega sem [[Veiðimenn og safnarar|veiðimenn og safnarar]] og heimsóttu aðeins verslunarstöðvar við ströndina einstaka sinnum. Innu-þjóðin var einnig ein af síðustu frumbyggjaþjóðum Kanada sem urðu fast búsett í þorpum, það var ekki fyrr en á sjöunda áratugi 20 aldar sem það gerðist í stærri stíl. Fram að byrjun 20. aldar bjuggu Innu-menn inn í landi yfir vetrarmánuðina en fluttu að ströndinni á sumrin til að veiða fisk, seli og sjófugla. Á 16. öld og snemma á 17. öld sóttu Innu-menn baskneska sjómenn heim á stöðvum á suðurströnd Labrador.<ref>Brad Loewen (2018). [https://www.academia.edu/37830774/Basques_and_Indigenous_Peoples_in_Newfoundland_and_Labrador_in_the_17th_Century Basques and Indigenous Peoples in Newfoundland and Labrador in the 17th Century]. Newfoundland and Labrador Studies Issue: 1 Volume: 33. 2018</ref> Þessar sumarferðir til verslunarstaðana urðu tíðari eftir að franskir kaupmenn og [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskir]] trúboðar<ref> Jacques Monet (2008). [https://reviewcanada.ca/magazine/2008/09/the-innu-and-the-jesuit/ The Innu and the Jesuit] Literary Review of Canada </ref> á 17. öld, og Bretar og trúboðar [[Bræðrasöfnuðurinn|Bræðrasafnaðarins]] (einnig nefndir herrnhútar) á 18. öld, lokkuðu Innu-menn til að koma til verslunar- og bækistöðva sinna og helst setjast þar að. [[Mynd:Montagnais Indians at Pointe Bleue.jpg|thumb|alt=Stór hópur Innu-fólks við Point Bleue verslunarstaðinn um 1890|Stór hópur Innu-fólks við Point Bleue verslunarstaðinn um 1890]] Í fyrstu breyttu samskipti við kaupmenn og trúboða ekki daglegu lífi Innu-fólksins verulega. Í tvær aldir byggðust samskipti Innu-fólks og Evrópumanna á [[Loðskinn|loðskinnaverslun]]. Verslunin við Saint Lawrence-flóa var skipulögð sem [[Einokun|einokun]] og var leigð til kaupmanna með einkarétti, í fyrstu af Frakklandi og síðar Bretlandi. Á 19. öld tókst skinnakaupmönnum að fá marga Innu-veiðimenn á norðursvæðum Labrador til að hætta hreindýraveiðum og í stað þess fara að stunda loðdýraveiðar með gildrum. Með þessu varð fólkið háð kaupmönnunum um mat og aðrar nauðsynjar. Um miðja 19. öldina hafði loðdýraveiðin minkað mikil vegna [[Ofveiði|ofveiða]] og þetta leiddi til matarskorts þegar ekki var hægt að borga kaupmönnum með skinnvöru og birgðir þrutu. Þetta hörmungarástand var til þess að stór hluti Innu-þjóðarinnar þurfti aðstoð frá trúboðum og stjórnvöldum til að lifa af. Koma Evrópumanna olli miklu mannfalli hjá Innu-fólkinu vegna [[Bólusótt|bólusóttar]], [[Spænska veikin|spænsku veikinnar]], [[Berklar|berkla]], [[Sárasótt|sárasóttar]], [[Skarlatssótt|skarlatssóttar]], [[Kíghósti|kíghósta]], [[Mislingar|mislinga]] og annarra sjúkdóma eins og hjá öðrum frumbyggjum Ameríku.<ref>Andrew J Ghio (2018). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6166412/ Particle exposure and the historical loss of Native American lives to infections]. Published in final edited form as: Am J Respir Crit Care Med. 2017 Jun 15;195(12):1673. doi: 10.1164/rccm.201609-1810LE</ref> Notkun [[Skotvopn|skotvopna]] dró úr þörf á samvinnu hreindýraveiðimanna, en þeir höfðu áður hlaðið garða og reist upp girðingar saman til að safna hreindýrunum og reka þau til sláturs. Kaþólska trúboðið hafði einnig áhrif á búsetu, til að geta reglulega gengið til altaris til að meðtaka [[Sakramenti|sakramentið]] og að skrifta var Innu-fólkið hvatt til að setjast að við trúboðsstðvarnar. Það var þó ekki fyrr en fór að líða á 20. öldina sem veiðmanna og safnaralíf Innu fór að taka stórfelldum breytingum. [[Mynd:Innus d'Ekuanitshit (Mingan).jpg|thumb|alt=Innu-stórfjölskylda við þorpið Ekuanitshit (MIngan) um 1920|Innu-stórfjölskylda við þorpið Ekuanitshit (Mingan) um 1920]] Á árunum fyrir fyrri heimsstyrjöldina hækkaði verð mjög á loðskinnum og fólk af evrópskum ættum sem hafði áður búið við ströndina fór að flytja til bestu veiðisvæðanna setja út gildrur. Þeir fóru einnig að eigna sér land og loka aðgengi annara, þetta stangaðist algjörlega á við hefðbundna sameiginlega landnotkun Innu-þjóðflokksins. Fljótlega höfðu innfluttningarnir yfirtekið öll bestu veiðisvæði Innu-manna og meðal annars útilokað þá frá flestum laxaám. Eftir 1900 hófst einnig mikið skógarhögg á hluta hins hefðbundna svæðis þeirra.<ref>Burke, Rhonda Carol. [https://hdl.handle.net/20.500.14783/11631 “Land, Resources and Discourses of Development in Central Labrador.”] Memorial University, 2003.</ref> Samantekið olli þetta að stofnar helstu veiðidýra sem Innu veiddu til matar, sérstaklega hreindýra, for mjög minkandi. Um miðja öldina hófst einnig mikill námugröftur á vesturhluta Labrador og hafði mikil áhrif á veiðimöguleika. Innu-menn fóru þá í vaxandi mæli að hrökklast af sulti til sjávarþorpanna til að leita aðstoðar hjá trúboðum, kaupmönnum og fulltrúum stjórnarvalda. [[Mynd:Innus.png|thumb|alt=Rauðu deplarnir sýna þorp þar sem Innu-fólk býr|Rauðu deplarnir sýna þorp þar sem Innu-fólk býr]] Um miðja 20. öld voru margir Innu orðnir háðir aðstoð hins opinbera og sestir að í fátækrahverfum í útjaðri þorpana. Á sjöunda áratugnum voru svo nefndir frumbyggjskólar opnaðir, margir þeirra sem heimavistarskólar. Það þýddi að börnin voru aðskilin í frá foreldrum sínum og þar með Innu-tungumáli og menningu. Samtímis var mikil áhersla stjórnvalda í Kanada að á að þjóðflokkar safnara og veiðimanna hættu að flytja milli staða eftir árstímum og veiði og þessi í stað fá fasta búsetu í þeirri trú að líf þeirra myndi batna með þessu. Samtíma Innu-menn hafa að mestu leyti fasta búsetu í 12 þorpum, dreifðum um stórt landsvæði og mörg þeirra eru mjög afskekkt. Afleiðing allra þessara breytinga var sú að Innu-menn urðu útilokaðir frá veiðum sem var grundvöllur menningar þeirra. Það var litið niðu á þá þar sem þeir bjuggu í fátækrahverfum. Sjálfsfyrirlitning leiddi til drykkjuskapar, ofbeldis og vanrækslu á börnum og hárrar tíðni sjálfsvíga.<ref>Janelle Kelly (2024). [https://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/innu-inquiry-sheshatshiu-1.7093607 Modern programs to combat addictions are taking Labrador Innu back to their roots, inquiry hears]. CBC News · Posted: Jan 24, 2024</ref> Þróun sem hefur endurtekið sig víða meðal frumbyggja. == Tilvísanir == <references/> [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] 2lvoflamnfdjv9vg5o0g247gwwkw7ar